ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަށިމިޔަރުގެ މަސްވެރިކަން މެނޭޖްކުރުމުގެ ޕްލޭން

` – ުރ ުކުހ 2025 ުރބަ ޫޓްކޮއ 31 1447 ާލޫއްލަދާމުޖ 9 : ުޚީރާތ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލޮވ ން ޭލްޕ ެގމު ުރކު ުޖޭނމެ ްނަކރި ެވްސަމ ގެ ރު ަޔިމށި ކަ ެގޖޭ ްއރާ ިހވެ ިދ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ • ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ . ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްނ ަކ ިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ" ިރުކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސ ިހެވިދ ުހަވުދ ުރ ުކުހ ީވ 31 ުރަބޫޓްކޮއ 2025 ްށަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ިއަގްއެޚީރާތ ެގުހަފ" ާވިއަފެޔިލ ިއަގުފާރުގެރޕެ ަނަވްނ ިތ ެގީޚުރުސ ިމ "ްސަބްސިއ" ިއަގ "ްނޭލޕް ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނުތޮގ ެގްއެއާޖީތަނ ެގުތަކްއަސަމ ުނުވެރުކ ިއަގުރަވްނެފ ެގޭޔިނުދ ްށަމުރުކްތަޔާމިޙ ުރަޔިމ ިއާންނުބަބަސ ެގްއެމަކުރަނީހ ިއައ ިއަފެޔިލ ިއަގުތާރާބިއ ިމ ". ެވެއަފިއަލިއަޓްއުހ ީނަވ ްނެދްނަވ ުރަހައ ެދ ްށަކަޑނަގްތާގ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ްސެވ ްނިރެވްސަމ ިހެވިދ ީނ ަވ ުދަދައ ެއ ،ުހަވުދ ުރިހިނޮހ ީވ 1 ުރަބްނެވޮނ 2025 ،ްނުމަކްއެދަދައ ާވިއަފިވެޔިލ ްނުކަށުކ ީމ "ްނެދްނަވ ުރަހައ ެދ" ްތޮއ ިމ .ެވެއަފްށޮކުލ ަދަބ ްށަތޮގިމ "ްނެދްނަވ ުރަހައ ަރަނަފ" ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ c ްނ ޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރ ަޔިމިށަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 2025 ުރަބޫޓްކޮއ 31 ްސ ަސޯސިރ ްނަޝޯއ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ،ެލާމ .ެޖްއާރިހެވިދ ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ © ްސަސޯސިރ ްނަޝޯއ ްޑން ެއ ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ 2025 ްޓިއަރީޕޮކ .ވެ ެކެމަކ ޭދުބީހުރަތ ްނީރްޓްސނި ިމ ީކަމުނިދްށޮކުރޯފ ްށޮކުމްނާއ ިއާމުރުކުލަކަނ ިއާމުރުކްނުނޭބ ުތާމޫލުއަމ ވާ ިއގަ ނު ޭލްޕ ިމ ިއނާ ޭލްޕ ްޓްނަމްޖނޭ ެމ ިމ ަންނޮއ ްނަންނެފ ްށަތގޮ ވާ ްނގެ ީށަކެއ ްނަކުރަދްސަމ ިއާފިންއަޞުމ ގެ ުޓިއަރީޕޮކ ީކައީރްޓްސިނިމ ުކަދނިހ ިއ ަހވާ ުނ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ،ްށޮކުލަކަނ ްށަމުނޭބ ްނެހިނެހެއ ްނުރުތިއ ގެ ުމުނިދިއވަ ަޔިކ ިއ ާމުރުކާސާރިދ ިއ ާމވު ެޔިކ ،ިއވަ ަޔިފ ްށަމުނޭބ ގެ ީރާފަޔވި ،ުތާމޫލުއަމ ވާ ިއގަ ނު ޭލްޕ ،ްށަތގޮ .ވެ ެއނެ ާދވި ެރުކ ްޓްނިރްޕ ، ްށޮކްޑޯލްނުއަޑ : ްސަބ ެގުރުކުޝ ން ުކަތްތާރަފ ޭޅގު ާމަކ ިއާންނުކަތާރާދިއ ިކެއިކެއ ގެ ުރާކުރަސ ްނިއެރެތ ގެ ުތަކްއަސަމ ުނވު ެރުކ ްށަމުދެހ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖނޭ ެމ ިމ ްށަކަނޭލްޕ ޭހެޖިއަށވަ ގެ ުކަތްތާރަފ ިއަހެމްނެއ ވާ ިރެތްތާކަރަހ ިއގަ ާރިއާދ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާނން ިރވެ ްސަމ .ވެ ެމަރުކގަ ަހާފ ްނީރްޓްސިނިމ ،ާފަލ ިއާއާރވަ ްޝަމ ވި ްއެދ ވި ްއ ެރުކާދައ ްނުކަތްލިސްނުއަކ ުށަރ ިއ ާކަތްލިސްނުއަކ ީޓިސ ިއގަ ުމނު ިދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ާޅައަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ޭޅގު ާމަކ ްއަތްނވު ުޑޮބްނަކ .ވެ ެމވަ ަނ ން ަދ ުރުކުޝ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ްށަރުއަދ ްއަތްތާރަފ ވި ްއެރުކުޅާފ ްނަކިރވެ ުޤުއަޝ ްށަމވު ިރެތްތާކަރަހ ިއގަ ުމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ިއނާ ްނިރވެ ްސަމ ިއަކަޓ ްށަމުރުކަމަހިރުފ ްނޭލްޕ ިމ ުރުކުޝ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ،ްށޮކގަ ަހާފ ްނ ީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުއަމ ވި ްއެދްށޮކާސްއިހ ިއާމަކިރެތީހެއ ވި ްއެދވެ ިއާތގު ވަ ވި ްއެރުކަދޭހ ުކެއާއީރްޓްސިނިމ ިއަލުނާމުލުރާބްއެއ ގެ ން ިރވެ ްސަމ .ވެ ެއވި ްއެދްށޮކުރޯފ ްނުކަތްތާރަފ ެއ ްއަތުލާޔިޚ ވި ިނަރުކާނިބ ިއާތާމޫލުއަމ ަމަހިރުފ ިއަހވޭ ެރުކުނގު ައ .ވެ ެމވަ ނަ ްނަދ .ވެ ެރވަ ަށަކ ްނަކްސީނވު ެލުނިއވަ ަލުކެއ ްނޭލްޕ ިމ ްނަކިރެތީހެއ ީންނަފ ވި ްއެދްށޮކުރޯފ ްނުޓުއިޓިޓްސން ިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސވް ިޑްލޯމ ިއަކަޓ ްށަމުޅެއަޑނަކ ްއަތުޅވަ ަޔިފ ިއާކަތުތަސާޔިސ ވާ ިއގަ ުނޭލްޕ ިމ .ވެ ެމަރުކގަ ަހާފ ްނީރްޓްސިނިމ : ީނޭދާލ ާވ ަހ ްށަނޭލްޕ ިމ .ްނޭލްޕ ގެ ުމުރުކްޖނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ގެ ޭޖްއާރިހވެ ިދ ،)2025( ްސަސޯސިރ ްނަޝޯއ ްޑން ެއ ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ .ެޖްއާރިހވެ ިދ ،ެލާމ ،ރ ާއ .ޯއ.ްފެއ.ްމެއ ްސަސޯސިރ ްނަޝޯއ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ގެ ާނާލވެ ،ާލިފގި ްނަފ ަނވަ 7 ، 20096 ،ެލާމ ގު ަމ ުދަމްޙައ ުރީމައ ެޖްއާރިހވެ ިދ www.fisheries.gov.mv i ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ުތ ްސިރުހިފ 1 ........................................................................................................................ ްސ ަބްސިއ 2 ........................................................................................... ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ 3 ................................................................................................................. ްނުށެފ :1 ުބާބ 3 .......................................................................................... ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 3 ..................................................................... ްއަތުދަސުގަމ ުޑނަގިއަމ ެގުނޭލްޕ 1.2 3 .......................................................................................... ާރިއާދ ެގުނޭލްޕ 1.3 4 .............................................................................. ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 4 ................................................................................................ ްނުރުކަނާމ 1.5 4 ..................................................................................... ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 5 ................................................... ުލ ުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ، ިއާތަޢ ީބަޠ ، ިއ ާތާޔ ްއިވަޔަޙ ެގ ުރ ަޔިމިށަކ :2 ުބާބ 5 .............................................................................................. ުތާޔްއިވަޔަހ 2.1 6 ............................................................................ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިއާތަޢބީ ަޠ 2.2 7 ............................................................ ްއެރަޒަނ ްށ ައިރ ާފަޔިވ ިއ ާމ ަކިރެވްސަމ ެގުރ ަޔިމިށަކ :3 ުބާބ 7 ....................................... ްއަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ ާވ ިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 7 .............................................................................. ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ 3.2 10 ................................................................. ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ 3.3 10 ެގ ުމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ިރާފަޔިވ ެގުކަތްނުރިދ ާވިއަފެވީހުރބި ެގުމަކ ޭނާދިއަގނިހިތެނ ިއަގޭޔިނުދ 3.4 ........ ްނުވިއަފިއަޅަހަށުހ ްށަމުނެމިހ ުރަޔިމިށަކ ިއަގ )ްސީޓިއަސ( ާދަހާޢުމ ީމާވުގައްލަނިއބަ 11 ............................................................................... ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒ ާމައ ެގުނޭލްޕ : 4 ުބާބ 18 .......................................................................................... ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :5 ުބާބ 18 ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ 5.1 .................................................................................................. ްނުދްއެފުއ ii ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 19 ...................................................................................... ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 5.2 20 .................................................................. ްނުޓްއެހެލބެ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުއަމ 5.3 21 .............................ްނުރުކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ެނޭވެރުކ ރަޓިނޮމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ 5.4 22 ްއަތްނުރިދ ްނެހިނެހެއ ެގުޑނަކ ،ޭގެނ ަތަވުނ ޭނބޭ ަތަވުނ ޭފިހ ިއަވަޔިފ ްސަމ ާރުކުޒާމައ 5.5 ..................... ްނުޅެއ ުޅަވަޔިފ ްށަމުރުކުދަމ ުރަވްނިމ ާވުރަމ ިއާރަވްނިމ ޭފިހ )ްޗެކިއބަ ( 22 ...................................................................ްނުޅެއަޑނަކ ްނުސޫމ ެގުމަކިރެވްސަމ 5.6 22 .............................................................................. ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 5.7 23 ............................................................................. ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 5.8 23 ............................................................................................... ްނ ުރުކުޒ ީފްނަތ ްނޭލްޕ :6 ުބާބ 24 ........................................................................... ްނުރުކާޖ ާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ 25 ................................................................................................... ްއަތްސާދުރަކ ާވ ިއަފީދ ާލާވަހ 27 ..................................................................................................... ) ުރ ާށޮކްސ ަބ( 1 ުލަވުދަޖ iii ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްސ ަބ ްސިއ ިއަގުމަކްއެޤުޒިރ ިއާޔްއަގުމަކްއެތަލީސަވ ީކަޑނަކ ުރުކުޝ ިއާދްމަޙ ްށައާލާޢަތަވ ޫހަނާޙުބުސ ﷲ ްތާމ ިވްއެލ ްށަމުއަނެގ ަފިސ ީލަމަޢ ްށަކަތުތަސާޔިސ ާވިއަފިއަޅައަށަކެއ ިއަގުތޮގިރުހާދިއަފ ެމްނެއ ްނުނޭބ ެގުކަތްތަމުޢިނ .ެވެމަވަންނަދ .ެވ ެންނުމަރުކ ްއެކަތްތަކްއަސަމ ަނުގަނިގ ީނަންނައ ްނިއާރާޒުވ ިމ ިއާތާވަލަޞ ްށައާލޫސަރ ިތިރީކ ިވްއެދުދާޝުރިއ ްށަމުރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކ ްނުރާކުރަސ ްށަމުރުކުތާފަދްނިސ ްނަކިރެވްސަމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެމަވަންނަދ ާޢުދ ިދެއ ްނުވްއެލ ްމާލަސ ިއައ ްނުމަރުކ ްނިރުކ ްނިހެވިދ ، ީކަމަކްއެއ ާވިއަފިއަމްނިނ .ެވެމުރުކަދާޔިއ ްނުލައ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ިއ ާކަތިރިގ ،ިއާކަތުޅަފ ިއާކަތުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ެގްނިހެވިދ ، ީކަކަތްނުރިދ ެގުނަތްނަތ ެއ ، ިއާކަތުރަފ ، ިއާލަހާހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްސެވ ީކަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ .ެވެކަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ާވިއަފެވާނިބ ްށަޗްއަމ ެގޭއ ުދާޞިތުޤިއ ާރުކ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ިކަވ ، ްނެގިވޭރ ިއަގްއެތޮގ ާވިއަފިހެމާލ ާމުޅުއިރިދ ެގްނިހެވިދ ީކަމަކިރެވްސަމ ިދައ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަކަޓ ްށަމުދެހ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ްސެވުދަބައ ްނިހެވިދ ިއަގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެތަކްއަސަމ .ެވެއަފިއަލިއަވަލުކެއ ީނަވ ުރާހިމ ްއެނޭލޕް ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކްއެތަމުޢިނ ިވްއެދ ﷲ ީނަވިއަފްސިއައ ްނުމަވިރެތްތާކަރަހ ، ީކަނޭލޕް ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ްނިއަފަބާކ .ެވެންނުމަފިހ ްނުނޭބ ަމަހިރުފ ެގުތަމުޢިނ ެއ ، ެބިތެނެދ ީކަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ެގުރަޔިމިށަކ ްނިއެރެތ ެގުމަކިރެވްސަމ ުތާފަތ ިއައްނުމަރުކ ާފަނ ެގޭއ ،ިހެޓްއަރ ާޓްށެވާމިތ ،ޭވެރުކ ިއަގުތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއެއާފްނަމ ްއަތެއ ީދާޞިތުޤިއ ްނިއެއ ްނިހެވިދ ީކަމަކިރެވްސަމ ިއަހެމްނެއ ްނުބަބަސ ެގޭއ ،ޭބިލ ިއަގުތޮގަމަހިރުފ ެމްނެއ .ެވެކެމަކިރެވްސަމ ާލޭވެއ ިއައްނުމަދޯހ ާފަނ ްނުލަދުމ ުމްނާއ ،ަދަފ ުރަޔިމ ަންނޮއ ާސްއިހ ެގްނުތިޔްއަރ ިއައ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ިއަގްއެޚީރާތ ެގުހަފ ަދަފ ެނާވުނުދަމ ާފްނަމ ޭބިލ ްށަކަތްތާރަފ ްނެހިނެހެއ ާދްނުމަދޯހ ެގޭޔިނުދ ްށަމުރުކްތަޔާމިޙ ުރަޔިމ ިއާންނުބަބަސ ެގްއެމަކުރަނީހ ެގްއެއަބ ަނިގ ، ްނެގިވެރުކ ރަޓިނޮމ ، ްނެގިވޭރ ްށަކަތޮގ ްނުތޮގ ެގްއެއާޖީތަނ ެގުތަކްއަސަމ ުނުވެރުކ ިއަގުރަވްނެފ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ، ުކެއާމުވުލިމާޝ ްށަކަޑނަގްތާގ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ްސެވ ްނިރެވްސަމ ިހެވިދ .ެވެކެނޭލޕް ިއަގުރޭއ .ެވެއަފިއަލިއަޓްއުހ ީނަވ ްނެދްނަވ ުރަހައ ަރަނަފ ާހިރުހ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގްއެމާޒިނ ިކަވ ްނެގިވޭރ ީކަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ުނުވެރުކ ްށަތޮގްއެއ ާނޭލޕް ިމ ުކެއާމަކުރާދާމްނިޒ ްސެވ ްއަތްތާރަފ ،ޭބިލ ްނުކަތުޑނަކ .ެވެނޫނ ްއެމަކިރެވްސަމ ުނުވެރުކ ްނުށަދ ުދީމްނުއ ްށަމަކ ެނާދްނެގ ްށަޔިރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ީކަކަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ،ަދަފ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ .ެވެމަރުކ ްށަކަތުލީޖ ްތޮއ ްނަންނައ ، ްށޮކިރެތުއަކްއަރ ުކެއާމަކިރެތްތާނާމައ ްނިރެވްސަމ ިހެވިދ ްނަކްއެތަލީސަވ ޭހެޖްނޭދްށޮކުރޯފ ްސެވ ، ާރުކްނުނޭބ ިއަގުތޮގަމަހިރުފ ްއަތްތަމުޢިނ ީންނެމެރުހައ .ެވެއެނަދ !ެވެއިށާވްއަލ ިއަގުމަކުކަޔަބ ާވިރެވުރުކުޝ ީކަމުރުކުތާފަދްނިސ ، ްށޮކާޅުފ ، ްށޮކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ުޑޮބ ުނަހުނ ުޒްއިޢުމ ުދަމްއަޙުމ .ރޑ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ .ެވެކެމަކ ާވްއެދ ްއެމަކުތަޔްއިމަހައ ، ްށ ޮކުލިސާހ ްނަކްނަކ ާވިއަފިނެމިހ ިއަގޯޓްސެފިނެމ ްމާޔިޝ ުދަމްޙައ ްނުރާކުރަސ ްށަމުނިދިއަދޯހ ްއަތުތަޞުރުފ ިހަފ ްށަންނިރެވްސަމ ުރ ީޒަވ ޭހެބާކަތްތަލީސ ަވ ެގުޑނަކ ިއާމަކިރެވްސަމ 1 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްތ ޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ ްޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ިއ ައ. ްރ ާއ. ްމ ެއ. ްމ ެއ ްޑ ާގ ްޓްސޯކ - ްސޯފ ްސްނެފިޑ ްލަނަޝޭނ ްސްވިޑްލޯމ ީޖ . ީސ - ްފ ެއ. ީޑ . ްނ ެއ. ްމ ެއ ެގުމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ިރާފަޔިވ ެގުކަތްނުރިދ ާވިއަފެވީހުރބި ެގުމަކޭނާދިއަގނިހ ިތެނ ިއަގޭޔިނުދ ްސ ީޓިއަސ ާދަހާޢުމ ީމާވުގައްލަނިއބަ ްތަމުދިޚ ެގްނުހުލުފ ިހެވިދ ްސ ެއ. ީޕ . ްމ ެއ 2 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނ ުށެފ :1 ުބާބ ްނ ަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 ެގާދްއާމ ަނަވ 17 ެގ )ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ( 14/2019 ުރބަ ްނަނ ުނޫނާޤ ، ީކަނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ .ެވެކެނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލބެ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ާވިއަފިއަދަހ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 18 ިއާއ )ށ( .ެވެށަސާސައ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ ިއަގުމުޓްއެހެލބެ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ީނާވ ްނޭލްޕ ިމ ިދައ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ .ެވެއ ]ްނ ޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ[ ،ީނާޔިކ ްށަނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ ިއަގާދްއާމ ަނަވ 5 ެގ )ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ( 14/2019 ުރބަ ްނަނ ުނޫނާޤ ،ިއަގުމުރުކާމުރަފ ްނޭލްޕ .ެވެއެނާވިއަފްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތުލޫސުއ ިއާކަތުދަސުގަމ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލބެ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ްއ ަތުދ ަސ ުގަމ ުޑނަގިއަމ ެގުނޭލްޕ 1.2 ؛ީކަކަތުދ ަސުގަމ ުޑނަގިއަމ ެގުނޭލްޕ ިމ ެގުރ ަޔިމިށަކ ިއަގްއެތޮގ ުރާދާމްނިޒ ،ްށޮކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ެގުމުގްނިހ ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ހ( .ްނުޓްއެހެލބެ ްނަކިރެވްސަމ ެގުތަލުއަދ ާވްލިމާޝ ިއަގުމުވުރެއިރުކ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ށ( .ްނުނިދިއަކްއަދުގަމ ްށަންނީރެވުތަހަލްސަމ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތާރާދިއ ާރ ިއާދ ެގުނޭލްޕ 1.3 ްށޮކުމްނާއ ،ާވްތބަ ްސިނ ްށައާލިއާޢ )Centrophoridae ( ޭޑިރޮފޮރްޓްނެސ ،ީކަކަތްތަވބާ ެނާރުކްޖޭނެމ ްނުށަދ ެގުނޭލްޕ ިމ ިއަހެމްނެއ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށައީދބާ ާއ ެގުރަޔިމިށަކ ،ާގްނިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ .ެވެކަތްތަވބާ ާހިރުހ ާޔިކ ޭރަޔިމިށަކ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ،ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ ،ިއާމުގެނ ުރަޔިމިށަކ ،ިއަގޭރެތ ެގޭއ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ،ްށަކަތްތާކަރަހ ެގުނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނެމިހ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުރަޔިމިށަކ ިއާރަޔިމިށަކ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ،ިއާމުކްއިވެނަގ ،ިއާށަރަހަފުދނަޅުއ ،ިއާށަންނުހީމ ާގްނިހ ްއެތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާކަތާކަރަހ ަދަފެއ ަތަވުނ ްއެތާކަރަހ ޭނެމިހ ިއަގާރިއާދ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ްސެވ ްށަނަތްނަތ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިއާށަނަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ 3 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއ ަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 ްއަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްސެވަމަނ ްތެނ ިއަފބި ިލ ްނަކްނީގަޔ ަމަހިރުފ ްނުތޮގ ްކިފިޓްނިއަސ :ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ 1.4.1 ޭހެޖްނަޅައ ުކަތުގަވެއ ްށަމުވުޓްއުހ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭދްއބެ ުނޫފ ެނާދބި ިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްށޮކުއަކްއަރ . ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވްނެގީށަކެއ ާދަރަޚ ،ިއާކަތުޅަވަޔިފ :)ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ- ްމ ަޓްސިސޯކިއ( ްނުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލ ުއަޙާމ 1.4.2 ީލުއަޙާމ ،ިއަގުލަދބަ ެގުމުލބެ ްނިކަވިކަވ ްށަކަތްތަމުދިޚ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ިއާށަކަތްތަވބާ ،ިއާށަމަކްނަކ ިކަވ ެގްނުނާސްނިއ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ްނުލބެ ްށަކަތްނުޅުގ ެގުރަތްއަވ ިކެއ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ިދައ ޭނެމިހ ިއަގުކަތުމާޒިނ .ްނުރުކްތަޔާއ ިރ ްސެވ ްށަކަތުރަސައ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުކަތްތާކަރަހ :ްނުރުކަމަހްއެއ ާކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ިއަގުރަވްނެފ ީމ ާވުގ ައ ްލަނިއަބ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ިއ ަގުރަވްނެފ ީމ ުއަޤ 1.4.3 ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ެގުޑނަކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ިއަކަޓ ްށަމުރުކްތަޔާމިޙ ުތާފަދްނިސ ީވަޔަހ ،ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ްނުތޮގ ީމާވ ުގައްލަނިއބަ ްށަމުރުކްނުނބޭ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިއާމުޓްއެހެލބެ .ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ެގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ާފްނަމ ްނުކަތްތަލީސަވ ްށަކަތ ުލީޖ ެގުލބަ ުޤަތްސުމ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ :ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ 1.4.4 .ްނުރުކީޤްއަރަތ ްށަތޮގޭދްއުފ ްއަތްނުނބޭ ެގުކަތުލީޖ ެގުދައިމ ްނީތަމ ެގްއ ެތޮގ ޭނޭޅޭނ ްސަރުހ ްށަމުތަގބި ިލ ްށަތޮގ ާވްލިމާޝ ްނެމްނެއ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގަންނެފ ްށުފެދ :ްނަކަމަހަމަހ 1.4.5 ެގްނެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ ،ްނެގްށޮކުޤބީ ުޠަތ ްއަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ،ިއާމުލުފުއ ާމްނިޒ ްށަކަމަކ ާރުކ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަންނެމްނެއ ާފްނަމ ބޭ ިލ ްނެގްށޮކްނުނބޭ ެގުކަތްތަލީސަވ ،ްނެގިކެދ ިއަގުމަކްއެލަދުމ ުމްނާއ ޭވެލުކެއ ާސްއިހ .ްނުނިދބި ިލ ްށޮކިރެވުފާސްނިއ ،ިއާންނުތޮގ ެގުމުޅެއުރބާ ްށަމުރެނ ާޖީތަނ ްނުޤާފިތްއިއ ްށަޑބޮ ްސެވާހީވ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކްނަކ :ްޗޯރްޕެއ ީރަޓޭޕިސިޓާޕ 1.4.6 ްށޮކަޞްއާޚ ،ްނެމްނެއ ޭޅުގ ާމަކ ،ްނުތޮގ ެގުމުރުކުރަވަށަކ ްނުވްލިމާޝ ެގްނެމްނެއ ޭޅުގ ާމަކ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކްނަކ .ްނުރުކިރެވިއބަ ްއަތްތާރަފ ާރުކުރަސައ ާދީސ ްނބު ބަ ަސ ެގްއެޅަވަޔިފ ަތަވުނ ްނބު ބަ ަސ ެގްއެތަސާޔިސ ްނ ުރުކަނާމ 1.5 .ެވެށަތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގ 1 ުލަވުދަޖ ެގުނޭލްޕ ިމ ، ީނާރުކަނާމ ްއަތްތާރބާ ިއ ިއާހބަ ްސބަ ާވިއަފްށޮކްނުނބޭ ިއަގުނޭލްޕ ިމ ްނ ުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 .ެވެންނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުޢިއާޝ ްނޭލްޕ ިމ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސ ިހެވިދ ، ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޭލްޕ ިމ 4 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ުލ ުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ، ިއާތަޢީބަޠ ،ިއ ާތާޔްއިވަޔަހ ެގުރ ަޔިމިށަކ :2 ުބާބ ުތ ާޔްއިވަޔަހ 2.1 ޭޑިރޮފޮރްޓްނެސ ،ާވްތބަ ްސިނ ްށައރަޑރޯއ (Squaliformes) ްސްމޯފިލައުކްސ ީކައ ]ްކރާޝ ރަޕްލަގ[ ަތަވުނ ުރަޔިމިށަކ .)2014 ،.ްލައ ްޓެއ ޯމިސިރެވ ؛2022 ،.ްލައ ްޓެއ ިޑޮއްލބެ ( ެވެރަޔިމ ެގުކަތްތަވބާ ޭނެމިހ ިއަގާލިއާޢ (Centrophoridae) ީއެއ .)2015 ،ްނާނިސ ިއާއީލަޢ( ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ުރަޔިމިށަކ ެގުތަވބާ ްނިތ ްނުދްއަހަރަސ ެގުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ Centrophorus squamosus Centrophorus granulosus ިދައ ) ( ްކރާޝ ރަޕްލަގ ްލޭކްސްފީލ ،) ( ްކރާޝ ރަޕްލަގ Centrophorus tessellatus .ެވެއ ) ( ްކރާޝ ރާޕްލަގ ްކިއެސޮމ ްށ ަމުވިއަމިރަދ ިއާށަމުވުޑބޮ ިދެހ ުރަޔިމ ެގުތަވބާ ިމ ،ްނުމަކްއެލުއަޙާމ ުދަމ ުރަވްނިމ ެގާނާކ ،ިއަފެވިނިފ ީކަލުއަޙާމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގުމުވްނަފުއ .ެވެކެތަވބާ (Ovoviviparous) " ްސަރެޕިވިވޮވޮއ" ިއަގުމުވިއަމިރަދ ީކަރަޔިމިށަކ .ެވެއެވަދޭހ ްއެކަތްސަވުދަނިގ ްނެހްނައ ީނަދްނެގިއަޅަފ ،ެވުޑބޮ ްސބި ެއ .ެވެއަގޭރެތ ެގުހބި ީނަންނައ ްނެގެވުޑބޮ ]ޯޔިރބް ްމެއ[ ެގުރަޔިމ ެގުތަވބާ ިމ ިއަގީރުކ ިދައ .)2006 ،ުއަރީޕްސިޒްޓެޗ ިއާއުއަނޮލޮފަގެމ ؛2000 ،ީޓްނާސިޕ ިއާއީނާލޮގ( ެވެއަގޭރެތ ެގުޑނަގިށަހ ެގުރަޔިމ . ެވެއެރުކަދޭހ ްއެކަތްސަވުދަނިގ ުރަޔިމ ިދުކ ިއަގޭރެތ ެގުޑނަގިށަހ ެގުރަޔިމ ްނެހްނައ ްށަމުތަގބި ިލ ާނާކ ްނެދްނަވްނަހިވ )ްއޭދ( 2 ްށަކަޑނަގްތާގ ޭރެތޭދ ާމުއެހިވ ،ިދެފުއ ްސބި ަތަވުނ ިއަގްޑައިރީޕ (Gestation) ]ްނަޝޭޓްސެޖ[ ،ްނުތޮގިމ ،ުކަރަހަފ ެމްނޮކ ާހިވ ީކަރަޔިމިށަކ .(2006 ،ުއަރީޕްސިޒްޓެޗ ިއާއުއަނޮލޮފަގެމ( ެވެއެރުކަދޭހ ުރަޔިމ ެގުތަވބާ ިމ ްސަވުދުރަހައ ާރުކަދޭހ ްއެކަތުރަހައ ަނިގ ޭރެތޭދ ާމުވިއަމިރަދ ްނުލައ ިއަގުހަފ ްށަމުއެހިވ ިދައ ،ާހިވ ުރަޔިމ ިދުކ ްށަކަރަވަހިދ ްށަކަޑނަގްތާގ ްސެވ ްއެތަވބާ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްނުހަލ ،ާވުޑބޮ ްނުހަލ ްށަރަވ ީއިމ ިދައ .)2009 ،.ްލައ ްޓެއ ޯނިރެވެސ( ެވެކެތަވބާ .ެވެއަގުރަހައ )ްސީވާށައ( 28 ްށަކަޑނަގްތާގ ްނުރުމުއ ީނަވިއަމިރަދ ްއަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ .ެވެއެމ 5 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ .ްސަސޯމައުކްސ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ )2( ިއާއްސަސޯލުއިނެރްގ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ )1( ؛ުރަޔިމށި ަކ ެގތު ަވާބ ޭވެލެބ ށް ަމަކޭޅުއ ށް ޮކުމްނާއ ިއަގޭޖްއާރ :1 ްނުހެރުކ ުލ ުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިއ ާތ ަޢީބަޠ 2.2 ެވެއަގްއެނިމްނުފ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 800 ިއާރަޓީމ 200 ްށަކަޑނަގްތާގ ީނެޅުއ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ުރަޔިމ ެގުކަތްތަވބާ ިމ ،ްނުތޮގ ާވިއަފިދެފުއ ުދްއަހ ަރަސ ެގުޑނަކ ެގޭޖްއާރ .)2012 ،.ްލެއ ްޓެއ ޯމިސިރެވ ؛2000 ،ީޓްނާސިޕ ިއާއީނާލޮގ( ުދްއަހަރަސ ާވްނެގީށަކެއ ްނެޅުއ ްށަކަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަގޭޖްއާރ ްނުމުވަޑުކ ުދްއަހަރަސ ެގުނިމްނުފ ިމ ްނުރބޭ ެގުކަތުޅޮތައ ުރުދ ެގުޑނަކާމ ިއަގުތާޒ ެގޭއ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ީކަކަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ .)2015 ،ްނާނިސ ިއާއީލަޢ( ެވެއެވެލބެ ިއަގުމަކަޑުކ ިއާމަހެރްގ( ެވެކެކަތްތަވބާ ޭވެލބެ ިއަގުމަކ ާވިއަމިރަދ ިއަގބު ާސިހ ާދްނުމެޅުއ ްއެއީދބާ ާއ ެއ ،ުދަމ ްނުރުކުރުތަދ ްށަކަތބު ާސިހ ްއަތްތަވބާ ްއެއބަ ަދަފ ްކރާޝ ރާޕްލަގ ްލޭކްސްފީލ ްނިއެރެތ ެގީމ ްސެވަމަނ .)2012 ،.ްލެއ ްޓެއ ޯމިސިރެވ ؛2011 ،ީލޭޑ ީކަކަތްތަވބާ ެގުރަޔިމ .)2009 ،.ްލެއ ްޓެއ ޯނީރެވެސ( ެވެއަފިވެރުކުޑޯކިރ ީނަވ ްސެވ ްށަމަކާރުކުރުތަދ ްށަކަތާތްސާރ ުރުދ ޭނެމިހ ިއަގުތޮގ )ރަޓޭޑިރްޕ ްސްކެޕޭއ( ާވިއަގީތަމ ެމްނެއ )ެގުޑިމަރިޕ ްޑުފ( ެގުކަތްތަފުރަހ ެގާނާކ ެގުލުއަޙާމ ިއަގީޑައ ްނިއަލަށަފ ުދެމ ެގުޑނަކ ީނެޅުއ ްށޮކަރާކިޝ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ުރަޔިމ ެގުތަވބާ ިމ .ެވެކެތަވބާ ، ުއަރިއަޕްސިޒްޓެޗ ިއާއުއަނޮފޮލަގެމ( ެވެކަތްނުރިދ ަދަފ ާގނިޑ ،ްސަމަލިދަވބޯ ،ްސަމ ޭޅުއ ިއަގ )ްކިޖާލެޕީތބެ – ްކިޖާލެޕޯސީމ( .ެވެއެވެރުކަގަހާފ ްނަކުދަމ ްނުތބަ ްސިނ ުރަވްނިމ ާވިއަފިވެރުކާސާރިދ ެގ ުކަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ .)2006 6 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއ ެރަޒަނ ްށ ައިރާފަޔިވ ިއ ާމަކިރެވްސަމ ެގ ުރ ަޔިމިށަކ :3 ުބ ާބ ްއ ަތްތަވާބ ެގުރަޔިމިށަކ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 ،.ްލެއ ްޓެއ ްމަދާއ ؛1993 ،ުދަމްޙައ ިއާއްނަސރަޑްނެއ( ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްއެތަވބާ ްނިތ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ .)2015 ،ްނާނިސ ިއާއީލަޢ ؛1998 ،ްނަސރަޑްނެއ ؛1998 ްއަތްތވަ ާބ ގެ ުރަޔިމިށަކ ވާ ިއަފވި ެރުކުޑޯކިރ ިއގަ ޭޖްއާރިހވެ ިދ :1 ުލވަ ާތ ްނިހެވިދ ްސ ްނެރަފިރ ) ްނިސޭރިގނިއ( ްނަނ ުމްނާއ ްނ ަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްނ ަނ ާޔިކ 1993 ،ުދަމްޙައ ިއާއްނަސރަޑްނެއ ުރ ަޔިމިށަކ Gulper shark Centrophorus granulosus 1993 ،ުދަމްޙައ ިއާއްނަސރަޑްނެއ ުރ ަޔިމިށަކ Leafscale gulper shark Centrophorus squamosus 1993 ،ުދަމްޙައ ިއާއްނަސރަޑްނެއ ުރ ަޔިމިށަކ Mosaic gulper shark Centrophorus tessellatus ްނ ަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ 3.2 .ެވެއަގޭރެތ ެގުކަތުރަހައ ެގ 1970 ީނަވިއަފިށެފ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްނެހޭނެމިހ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެވެއަގުކެއާމުވުފުރާޢަތ ްނަކިރެވްސަމ ުނޭލ ިއަގުކަތުރަހައ ެގ 1980 ީނަވިއަފްސޮގ ްނެގެވާޅުފ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ްސެވަމަނ ީއަޔިދ ްނުމަރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްށޮކުމްނާއ ުރިއިއައ ްނެގެވާޅުފ ްނަކިރެވްސަމ ިމ .)1993 ،ުދަމްޙައ ިއާއްނަސރަޑްނެއ( .ެވެއަގުށަރްށަރ ެގުރުތުއ ެގޭޖްއާރ ެގ ުރަޔިމިށަކ ޭޅުއ ިއަގުކަތބު ާސިހ ްނުފ ،ުރބޭ ުޅޮތައ ީނަވިއަފްށޮކުޒާމައ ިއަގްއެތޮގުޑނަގިއަމ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ްނުތ ިދނަކިހ (Smalltooth sandtiger) ިއާރަޔިމ ުގިދްތަދ ްނުރުތިއ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްސެވަމަނ ްނެހެއ .ެވެށަކަތަވބާ ްނިތ ީނަވިއަފިއަނބާ ުރަޔިމިށަކ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުތަވބާ ިމ .ެވެއެވިއަފިއަނބާ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ްސެވ (False catshark) ުރަޔިމ ) . 1 ްނުހެރުކ( ެވެންނެގިއަޅައ ުނޭލ ާޅައ ްށބަ ނަލޮއ ިއަގުނިމްނުފ ުދެމެދ ާރަޓީމ 800 ިއާރަޓީމ 250 7 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއތެ ަލީސަވ ުނުވެރުކްނުނޭބ ިއަގުޅތޮ ައ .ރ ށް ަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމށި ަކ :2 ްނުހެރުކ ށް ަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމށި ަކ :1 ްނުހެރުކ ިއާއްނަސރަޑްނެއ( ްއތެ ަލީސަވ ުނުވެރުކްނުނޭބ ) 1993 ،ުދަމްޙައ ާދްއާމ ާޔިކ ްށަކަމަނ ]ްނީލޯކްސ[ ްއެކަތްނިރެވިރާފަޔިވ ެގ ުނާޕަޖ ިރުކްތަރާޔިޒ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ީނުށެފ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ާދ ްއާމ ިމ .ެވެންނެގިޅުގ ާމުޅެހަށުހ ްށަންނިރެވިރާފަޔިވ ިހެވިދ ،ްށޮކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ްށަމުތަގ ޮޔެތ ެގުރަޔިމ ޭވެލުކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ޮޔެތ ެގުރަޔިމިށަކ ،ިށެފ ްއެމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ީތާވްށަމަކ ިއަގޭމ ެގުރަޔިމިށަކ ީނަންނުހ ްނިއަނިގ ެމްނެއ ްށަންނިރެވްސަމ ބި ިތ ިއަގުކަތުޅޮކްނަކ ިކެއ ެގޭޖްއާރ ްނިރެވިރާފަޔިވ ުނުވެރުކްނާޔބަ ެވްސިއ .ެވެނުށެފ ްނަރުކްޓޯޕްސްކެއ ޭނާރުކުއަކްއަރ ޮޔެތ ،ީދ ުތާމޫލުއަމ ްނެހިނެހެއ ިއާތޮގ ެނާރުކާމުރަފ ްއަތްތާލާއ ެނާދިވެރުކްނުނބޭ ްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ުތާމޫލުއަމ ްނިއެރެތ ެގާރަވްޝަމ ިރުކ ާންނިރެވްސަމ ްނީރްޓްސިނިމ ،ްށަމަކާވިއަފީދްށޮކުރޯފ ޭލިހ ްއަތްތަލީސަވ ަދަފ ްނަހ ްށަރބަ ެގްއެލަގ ،ްށޮކުރަހ ުނަނ ިޅބު ިއަގުތާރަފ ެދ ެގީޑނަދ ،ްށޮކުރަހ ްއެއިޑނަދ ިއަގުނަނ ިއަމ ްނުތޮގިމ .ެވެއެވިއަފބި ިލ .)2 ްނުހެރުކ( ެވެއެދ ުތާމޫލުއަމ ްނުތާރަފ ެއ ްށަމަކާވިއަފްށޮކ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ްނެގިއަތްއަފ ުނަނ 8 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ިއަގުތޮގ ެގްއެއިރާފަޔިވ ިގާޔިތ ،ިރެވާފަނ ،ީއިމ ުރަހައ ެދ ަމަތަރުފ ިއައ ްނެގިށެފ ްނަކިރެވްސަމ ެގުތަވބާ ިމ ްށަޑބޮ ްށަރަވ ުރަވްނިމ ޭނބޭ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ްނެގިށެފ ްނުރަހައ ަނަވ 1984 ،ްސެވަމަނ ްނެހެއ .ެވެއެވިއަފިވެރުކަގަހާފ ިއާއީލަޢ( ެވެއަކްއަދ ްނުކަތުޑޯކިރ ްށަމަކާވިއަފްސޮގ ްނެގެވުރަނީހ ްނިޅުމ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ިއަގޭރެތުދެމ ެގ 1990 ،ެވްށަދ ްނަރުކްނަކިރެވްސަމ ،ިއާށަމަކ ާވިއަފިހެޖްނަރުކުރުތިއ ްނިމްނުފ ޭހެޖްނަޅައުނޭލ ްށަމުނބޭ ުރަޔިމ ، ްނުތޮގިމ .)2015 ،ްނާނިސ ްށަމަކާވިއަފެވްށަދ 50% ުރަވްނިމ ޭނބޭ ުރ ަޔިމ ްނިރިއަކ ެގ ްއެށަރ ަތަވުނ ެގްއެދްއަހަރަސ ެއ ޭރެތ ެގުހަވުދުރަހައ ެދ ާތާށަފ ެގުރަޔިމ .ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަމަކާވިއަފްށޮކަގަހާފ ްނިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެއޭވރަސ ިރުކ ުޅޮކީރުކ ެގ 1990 ިއަގ 1996 ްނުތޮގިމ .ެވެއަފިވެރުކުމިއާގ ްއެކަތުދިއަވަގ ީނަވ ްނެގިށެފ ްނުކަތުރަހައ ެގ 1990 ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ްނަރުކްތަޔާމިޙ ިއަގޭޖްއާރ ިދައ .ެވެނުވެރުކާނަމ ްނުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ްނުކަތބު ާސިހ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމުޑނަކ ިއަކަޓ ްށ ަމުރުކްތަޔާމިޙ ުތަހަލްސަމ ެގްނިރެވުރުތަފ ަންނައ ްށަމުލބެ ުރ ަޔިމ ިއަގުދްއަހަރަސ 15 ަމަތަރުފ ުނުޅެއަޑނަކ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ްނުޅޮތައ )ްއެތަހ( 7 ިއަގ 1998 .)2009 ،ީސ .ްރާއ .ްމެއ( ެވެނުނެމިހ ްއެދްއަހަރަސ 9 ެގުރަޔިމ ްނިރަވެރެތެއ ެގްއެޅޮތައ ާހިރުހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ިއަގުރަހައ ަނަވ 2008 ިދައ .ެވެނުވެރުކާނަމ ްށަރަހައ )ްއެއަހިދ( 10 ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ްނުދްއަހަރަސ ެގުޑނަކ ުރަހައ ަނަވ 2009 ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއިރުކާނަމ ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ެގުތަވބާ ިއަހެމްނެއ ްނުދްއަހަރަސ ީދާޞިތްޤިއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްނެގިށެފ ްނުރަހައ ަނަވ 2010 .ެވެނުވެރުކާނަމ .ެވެއަފްށޮކާނަމ ީނަވ ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ) 2015 ،ްނާނިސ ިއާއީލަޢ ( ުރަވްނިމ ޭވެރުކާޒާދްނައ ށް ަމަކާވިއަފިއަނާބ ުރަޔިމށި ަކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ށް ައ 1996 ްނިއ 1980 :1 ުޓާޗ 9 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނ ުރުކުޓ ޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ 3.3 ާވިއަފިހެޖިލބަ ެގުރަސްނެކ ިދައ ްލަކިޓުއިސަމާފ ޮޔެތ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަގުކަތުމުއަޤ ްއެއބަ ެގާއިޝޭއ ިއާޔްއަގުކަތުމުއަޤ ެގުފްލަގ ޮޔެތ ެގުރަޔިމިށަކ ްސެވ ިއ ަގީރްޓްސަޑްނިއ ްސްކިޓެމްސޮކ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެރުކްނުނބޭ ިއަގުތޮގ ެގްއެއާވުރަފ ްށަންނުހީމ ،ާއިޝޭނޮޑްނިއ ،ާއިޑްނިއ ،ްސްނިޕިލިފ ީނަރުކްޓރޯޕްސްކެއ ިއަގްއެތޮގުޑނަގިއަމ ޮޔެތ ެގުރަޔިމިށަކ ުތުގަވިމ .ެވެއެރުކްނުނބޭ ްށަކަރަވްނިމ ެގުދެމެދ ާނަޓ 1,000 ިއާނަޓ 400 ިއަގުކަތުރަހައ ެގ 1980 .ެވެންނުނިއެޕްސ ިދައ ްޑްނެލިޒުއިނ ،ާއިލޭރްޓްސޮއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިދައ .)1993 ،ުދަމްޙައ ިއާއްނަސރަޑްނެއ( ެވެނުވެރުކ ިރާފަޔިވ ެގުލެތ ެގްއެކަތްތަވބާ ާހިރުހ ެގުރަޔިމ .ެވެއެވިއަފްށޮކްޓޯޕްސްކެއ ޮޔެތ ެގުރަޔިމ ެގުނަޓ 87 ުރަވްސަވުދ ިރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމ ާދަހާޢ ުމ ީމާވުގ ައ ްލަނިއަބ ެގުމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ިރާފަޔިވ ެގުކަތްނުރިދ ާވިއަފެވީހުރިބ ެގުމަކޭނާދިއަގނިހ ިތެނ ިއަގޭޔިނުދ 3.4 ްނ ުވިއަފިއަޅަހަށުހ ްށަމުނ ެމިހ ުރަޔިމިށަކ ިއަގ ) ްސީޓިއަސ( ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ިއަގުނާދިއަމ ީމާވުގައްލަނިއބަ ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެމެދ ްށޮކަދާއިއ ީދބާ ާއ ެގުރަޔިމ ެގޭޔިނުދ ެގުކަތްނުރިދ ާވިއަފެވީހުރބި ެގުމަކ ޭނާދިއަގނިހިތެނ ިއަގޭޔިނުދ ިއަކަޓ ްށަމުރުކ ްލޯރްޓްނޮކ ިރާފަޔިވ ެގުކަތްތަވބާ ްއެއބަ ެގުރަޔިމ ްސ ީޓިއަސ .ެވެއެވިއަފިއަޅައ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްނިއ )1ްސީޓިއަސ( ާދަހާޢުމ ީމާވުގައްލަނިއބަ ެގުމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ިރާފަޔިވ ެގ ުކަތްތަވބާ ެއ ީނެވެރުކިރާފަޔިވ ީމާވުގައްލަނިއބަ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ެގުކަތްތަވބާ ެއ ިއާކަތްތަވބާ ިރުހްނުރިދ ީކައާދަހާޢުމ ިއަކަޓ ްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކްނިތަމ ެގްއެކަތަމަހ ިއާކަކަތުޑނަގްނިމ ިކަވ ،ްނެހޭނާރޯފުނ ުރަސައ ޭވެދޭނ ްށަމުތޮއިމެދ ެގުކަތީދބާ ާއ ާވިއަފިވެރުކުލަވާތ ްށަމުވްއބޭ ިއަގުހަމ ުރބަ ްނެސިޑ ެގުރަހައ ަނަވ 2025 ،ްނުތޮގިމ . ެވެކެއާދަހާޢުމ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ )ްތަވބާ 16 ަލުމުޖ( ްއެތަވބާ ާހިރުހ ޭނެމިހ ިއަގާލިއާޢ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަގުމުވުލަދްއބަ ެގްސީޓާޕ ަދ ްފޮއ ްސްނެރަފްނޮކ ްސެވްއެއ ެގީތެކަތޭރިދ ިއަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގްސީޓިއަސ .ެވެއަފިވެރުކުލަވާތ ީނަވ ިއަކަޓ ްށަމުނެމިހ ިއަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގާދަހާޢުމ ިމ ްނބު ބަ ަސ ެގީރާފަޔިވ ެއ ، ީނޭވެދްނެގ ްށަމުއަޤ ްއެނައ ްނުމުއަޤ ްއެއ ްނުލޫސުއ ިރާފަޔިވ ްއެތަވބާ ެއ ،ަމަނ ިފިއަނަމިހ ްއެތަވބާ ްސީޓިއަސ ެގުމުއަޤ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ، ްށޮކުރަވަށަކ ްނަކޭނާރޯފުނ ްއެރަސައ ޭވެދޭނ ްށަމުތޮއިމެދ ެގީދބާ ާއ ެގުކަތްތަވބާ ެއ .ެވެންނިއާރާޒުވ ޭހބެ ާޓްށެވާމިތ ީނަރުކާދައ ުރުއަދ ިމ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ .ެވެއަގުކެއ ާކަޓިމާޕ ްސީޓިއަސ ޭދ ްނީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްށައީދބާ ާއ ީނަދްނުމެވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ،ްށޮކުޒާމައ ްށަކަތަވބާ ެއ ިއަގްއެމުއަޤ ެއ ،ިއަކަޓ ްށަމުރުކޫދ ްޓިމާޕ ިމ ްނަރުކުރާޔްއަތ )ްއެއގްނިޑްނިއަފ ްލަޓްނެމިރްޓެޑ- ްނޮނ( ްއެޓޯޕިރ ެގްއެއާސާރިދ ޭދްށޮކުރަވަށަކ ްނަކްށަކަރަވްނިމ ޭނާވުންނުލްއެގ ިއ ާކަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ ްނިއެޖްއާރ ،ަމަނ ެޖްއިނެމިހ ިއަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގްސީޓިއަސ ްއަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެހެޖ .ެވެއަގުހަފ ްށަމުރުކުރާޔްއަތ ުޓޯޕިރ ޭޅުގާމަކ ިމ ީނޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ 1 CITES. The CITES Appendices. https://cites.org/eng/app/index.php 10 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއ ަތުޖ ާރިތްސިއ ިއާކަތ ުޒާމައ ެގުނޭލްޕ :4 ުބާބ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުދަސ ުގަމ ުޑނަގިއަމ ެގުނޭލްޕ ިމ ،ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްނޭލްޕ ިމ ްނަކްނަކ ިމ ްނުތޮގިމ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެއ : ީކަޒާމައ )ްއެރަތަހ( 4 ުޑނަގިއަމ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުރުކުލިސާހ ީކަކަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެއ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރ ަޔިމިށަކ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ )1( ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ިއާޗ ޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ ،ިއާޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސބޭ -ްމަޓްސިސޯކިއ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެކަތްތާކަރަހ ާގްނިހ ްށަތޮގްއެއ ާކަތުލޫސުއ ެގުމުޓްއެހެލބެ ްއަތްތަލީސަވ ީޢާމިތުޖިއ ،ީވަޔަހ ޭޅުގ ާކަތްތަލީސަވ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެއ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )2( ؛ްނުލިއަވަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ،ްށޮކާނބި ްށަތ ާމޫލުއަމ ީދާޞިތުޤިއ ިއާތާމޫލުއަމ ޭހބެ ާސްނަލޭވރަސ ިއާމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ،ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )3( ، ؛ްނުރުކާނަދުރަހ ްނުރުކުޓޯޕިރ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުއަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެއ ްށޮކުޒީފްނަތ ުމާޒިނ ުދ ެމާމަކިރެވްސަމ ިއާކަތްތަލީސަވ ެގ ުރަޔިމިށަކ ިއަގުދެމ ެގްނުދުރަފ ިއަހެމްނެއ ިއާންނީރެވުތަހަލްސަމ )4( .ްނުރުކުރުތިއ ްނަކިރެތްނުލޭހ .ެވެއީނަވިމ ިއަފިވެރުކ ާޞާލުޚ ިއަގ 2 ުލަވާތ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ 11 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސ ިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއތަ ާރާދިއ ެނާރުކުޒީފްނތަ ްނަކްނަކ ެއ ،ިއތާ ަދްއުމ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ،ިއާކތަ ތް ާކަރަހ ، ިއާކތަ ުޖާރތި ްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ށް ަމުވުލިސާވ ށް ަކތަ ުޒާމައ :2 ުލަވތާ ގެ ުމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސވަ ިއގަ ްއެތގޮ ވި ނި ެޓްއެހެމެދ ިއާޗޯރްޕެއ ީރނަ ަޝޯކިރްޕ ،ިއާޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ ީކަކަތްތާކަރަހ ޭޅގު ާމަކިރވެ ްސަމ ،ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ވޭ ެރުކ ިއގަ ޭޖްއާރިހވެ ިދ :1 ުޒާމައ ން ުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކްއެކަތްތާކަރަހ ގާ ން ިހ ްށަތގޮ ްއެއ ާކަތުލޫސުއ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކުޒީފްނަތ ުތަދްއުމ ްތާކަރަހ ުޖާރިތްސިއ o ިއގަ ީލައ ގެ ުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ 1.1 ީރްޓްސިނިމ ން ުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއެކަތުދްއަހަރަސ ިކވަ ްށަމުރުކ ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 1.1.1 o ްތެނ ުތާމޫލުއަމ ަމަހިރުފ ވާ ިއަފިއަދޯހ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ން ގެ ިށެފ .ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތްތަލީސވަ ީތަރުދުޤ ިއގަ ުތަލާހ o ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތަމަހ ވި ނި ެޓްއެހެމެދ ގެ ުރަޔިމިށަކ ،ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތާޖީތަނ ގެ ުކަތާސާރިދ 1.1.2 ީރްޓްސިނިމ o ން ުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއަޅނާ ްއެޅވަ ަޔިފ ،ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެލެބ )ްލޯރްޓްނޮކ ްޓުޕްނިއ( ުރވަ ން ިމ ވޭ ެރުކ ްނަކިރވެ ްސަމ ްސެއ.ީޕ.ްމެއ o ން ގެ ިށެފ ްށަކަމުލްއގެ ެނާދިބިލ ްނުބަބަސ ގެ ުމުލްށޮކޫދ .ްނުޅެއަޑނަކ o ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ ގެ ުޗޯރްޕެއ ީރނަ ަޝޯކިރްޕ ، ްށޮކްތަޔާއިރ o ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ނެ ގޭ ެނ ުރަޔިމިށަކ ،ްށޮކްތަޔާއ ިރ ްށަކަތާޖީތަނ ގެ ުކަތާސާރިދ 1.1.3 ީރްޓްސިނިމ o ާރަހައ 3 ިއާރަހައ 1( ާތްސާރ ުރުކ ން ުޅެއ ްއ ަތުޅވަ ަޔިފ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ުރވަ ްނިމ ެނވޭ ެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަތވަ ުނ )ްލޯރްޓްނޮކ ްޓުޕްޓުއައ( ްސެއ.ީޕ.ްމެއ o )ުދެމެދ .ްނުޅެއަޑނަކ o ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ o ން ގެ ިޅގު ާކަލަދަބ ަންނައ ްށަކައާދަހާޢުމ ީމވާ ގު ައްލަނިއަބ 1.1.4 ީރްޓްސިނިމ o ން ުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ގެ ުމުރުކިރާފަޔވި ީމވާ ގު ައްލަނިއަބ ގެ ްއެތވަ ާބ ގެ ުރަޔިމިށަކ ާރާޒވު ޭހެބާޓްށވެ ާމިތ o ން ގެ ިށެފ ްއެމަކ ެއ ިއގަ ުރވަ ްނެފ ީމުއަޤ ،ަމނަ ިފިއަޅައަޑނަކ ްއެލޫސުއ ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o .ްނުރުކުޒީފްނަތ o ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ގެ ުރަޔިމިށަކ ްއަތްތާލާއ ިހެޓްއަރ ާޓްށވެ ާމިތ 1.2 ން ުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނ ޭލ ްޕ ން ުތގޮ ޭޅގު ާކަތްތާލާއ ާރުކން ުނޭބ ިއގަ ުމަކިރވެ ްސަމ 1.2.1 o ީރްޓްސިނިމ ްނުޅެއުރާބ ްށަމުރުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމަކިރވެ ްސަމ ން ގެ ިށެފ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ގެ ޭޖްއާރިހވެ ިދ( 14/2019 ުރަބން ަނ ުނޫނާޤ o ްސެއ.ީޕ.ްމެއ 12 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ވާ ިއަފިއ ަދަހ ްނުށަދ ގެ ނު ޫނާޤ ެއ ިއާއ )ުނޫނާޤ .ްނުރުކުޒީފްނަތ ްނަކން ަކ ވާ ިއަފިއ ަޅައަޑނަކ ިއގަ ުކަތުދިއވާ ގަ ިއަޓްއަހަލަބ ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 1.3 ،ިއވަ ާރ ްއަތްތަލީސވަ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ 1.3.1 ާމުރުކ ްޖޭނެމ ްއަތްތަލީސވަ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ެއ o ީރްޓްސިނިމ ިދައ ީދްއަހ ަރަސ ޭޅގު ާމުޓްއެހެލެބ ިއގަ ްނިހ ން ުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއާޔްއ ގަ ުކަތާޔްއިޢުމަޖ ީދްއ ަހަރަސ ޭޅގު o ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ާރުކ ްނުކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢުމަޖ ީމވާ ގު ައްލަނިއަބ ން ގެ ިށެފ ިއާޔްއގަ ުކަތާޔްއިޢުމަޖ ީމވާ ގު ައްލަނިއަބ o ާރާޒވު ޭހެބާޓްށވެ ާމިތ ިއ ާމުރުކްޖނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސަމ ިދައ ްކިފިޓްނިއަސ ްނުރުކާދައ ްއެރުއަދ ްސިއ ިއގަ ުކަތާދަހާޢުމ ން ވު ިރވެ ިއަބ ްނުތގޮ ީލަމަޢ ިއގަ ުމަކްނަކ ޭޅގު ާމުރުކްތަޔާމިޙ ން ުލިއވަ ަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ްށޮކާނިބ ްށަތާމޫލުއ ަމ ީދާޞިތުޤިއ ިއ ާތާމޫލުއ ަމ ީޢާމިތުޖިއ ، ވީ ަޔަހ ޭޅގު ާކަތްތަލީސވަ ިރުހްނުޅގު ާމަކިރވެ ްސަމ ެއ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ :2 ުޒާމައ ުތަދްއުމ ްތާކަރަހ ުޖާރިތްސިއ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކުޒީފްނަތ ްއަތުތަސާޔިސ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ުރަޔިމިށަކ 2.1 ަންނައ ްށައީދާބާއ ގެ ުރަޔިމިށަކ ާފިހ ިއގަ ޭޖްއާރިހވެ ިދ 2.1.1 ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ o ިއާތާމޫލ ުއަމ ީޢާމިތުޖިއ ،ވީ ަޔަހ ީނވެ ެލިއވަ ަލުކެއ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ުތާމޫލުއ ަމ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއަކަޓ ްށަމުތގަ ނެ ެދ ްއަތުލަދަބ ން ގެ ިށެފ ްނަކްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ގެ ުތާމޫލުއ ަމ ީދާޞިތުޤިއ .ްނ ުރުކ ވޭ ާސ ްޑްލީފ ،ިއާމުރުކްޒިއަލަނެއ ުތާމޫލުއ ަމ ަދަފެއ ިއަކަޓ ްށަމުރުކުރވަ ަށަކ ން ުރުކނާ ަދުރަހ ްތަކްއަސަމ ވޭ ެރުކ ްށަމުރުކްއެއ ްނުކަތވޭ ާސ ްޑްލީފ ިއާތާމޫލުއ ަމ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 2.1.2 ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ o ާތްސާރ ުރުކ ގެ ުމ ަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ިއގަ ީލައ ގެ ުތާމޫލުއަމ ޭބިލ ީރްޓްސިނިމ o )ުދެމެދ ާރަހައ 3 ިއާރަހައ 1( .ްނުތގަ ނެ ެދ ްއ ަތުދްއ ަހަރަސ ގާ ްނިހ ްއަތްތާކަރަހ 13 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ o ާތްސާރ ުރުކ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ވޭ ެރުކ ިއގަ ޭޖްއާރިހވެ ިދ 2.1.3 ީރްޓްސިނިމ o )ުދެމެދ ާރަހައ 3 ިއާރަހައ 1( ްށަމުދޯހ ުތާމޫލުއ ަމ ީދާޞިތުޤިއ ިއާތާމޫލުއަމ ީޢާމިތުޖިއ ްއަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ .ްނުރުކ ވޭ ާސ ްނީރ ވެ ުތަހަލްސަމ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 2.2 ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއަތްތާރަފ ވާ ާސޯރަބ ްށަމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 2.2.1 ިއ ާޔްއގަ ުމުލިއ ވަ ަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ،ެނގަ ނެ ެދ ްއަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ގެ ިށެފ ން ުލިއވަ ަލުކެއ ްއެރަތުފަދ ގެ ން ިރވެ ްސަމ ިއަކަޓ ްށަމުތގަ ނެ ެދ ގެ ުކަތްތާރަފ ެއ ިއގަ ުމުމން ިނ ްއަތްނުމްނިނ ން ުރުކްނގީ ަޔ ްނވު ިރވެ ިއަބ ްއަތުޅވަ ަޔިފ ގެ ުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 2.2.2 ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ o ީރްޓްސިނިމ ްށޮކުރުތިއ ްނވު ިރވެ ިއަބ ގެ ްނ ީރވެ ުތަހަލްސަމ ިއގަ ުމުޅެއަޑނަކ ން ގެ ިށެފ .ްނުދޯހ ާފަލ ިއާލާޔިޚ ގެ ުކަތްތާރަފ ެއ ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ޭޅގު ާމަކ ިއާކަތުޢަމަތުޖުމ ިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 2.2.3 o ީރްޓްސިނިމ ން ގެ ިށެފ .ްނުރުކްތަކްއަސަމ ްނުތގާ ުކެއާކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢުމަޖ ން ުރުކާނަދުރަހ ްނުރުކްޓޯޕިރ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުއ ަމ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ެއ ،ްށޮކުޒ ީފްނަތ ުމާޒނި ޭހެބާސން ަލވޭ ރަސ ިއާމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ، ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ިރާފަޔވި ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ :3 ުޒާމައ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކ ުޒީފްނަތ ުތަދްއުމ ްތާކަރަހ ުޖާރިތްސިއ ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކ ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.1.1 ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.1 ްއަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ގެ ިށެފ .ްނުސްއެޖަމަހ ުމާޒިތްނިއ ގެ ުމުރުކްސން ަސިއަލ ގެ ްއެމާޒނި ާނަދުރަހ ްއަތްތާކަރަހ ގެ ީރާފަޔވި .ްނުޓްއެހެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއެރެތ ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ިދައ ްށޮކިއަލްޕަސ ުރަޔިމިށަކ 3.1.2 ޭއ.ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o ން ގެ ިށެފ .ްނުސްއެޖަމަހ ުމާޒިތްނިއ ގެ ުމުރުކްސން ަސިއަލ 14 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ، ިއގަ ]ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސިސ ްނަޝޭމޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ[ 3.1.3 ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ިރުހްނުޅގު ާމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ގެ ިށެފ ުމާޒިތްނިއ ެނވޭ ެރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ ގާ ން ިހ ްތާކަރަހ .ްނުސްއެޖަމަހ ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއެކަތުރަދނަބ ިކވަ ނެ ޭރިކ ްއަތްތވަ ާބ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.1.4 ްއަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ގެ ިށެފ .ްނުޅެއަޑނަކ ްލަސވެ ިއގަ ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކ ްނަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.1.5 ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްލަސވެ ،ްށޮކްމިޒާލ ްނުރުކުރަހ ްސިއވަ ިޑ ގ ްނިޓޭކޮލ o ީރްޓްސިނިމ ން ގެ ިށެފ ުރަހަފުދނަޅުއ ްށޮކިރވެ ުދެމ ްމަޓްސިސ ގ ން ިރަޓިނޮމ .ްނުރުކރަޓީނޮމ ްށޮކިރވެ ުދެމ ްތޮފގް ޮލ ޭހެބާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.2.1 ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.2 ްއަތްތވަ ާބ ެއ ިދައ )ްޗެކ( ިއާރވަ ްނިމ ިފިހ ިއގަ ުރުތަދްސަމ ާނަދުރަހ ެނވޭ ެރުކްއެއ ުތާމޫލުއ ަމ ގެ ީރާފަޔވި ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނުދޯހ ުތާމޫލުއަމ )ްޓރަފެއ( ގެ ިއަދޭހ ުނވު ެރުކ ްށަމުފިހ ން ުރުކުމިއގާ ްއެމާޒިނ ްއަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ގެ ިށެފ ވާ ނު ޮފ ްނިރވެ ްސަމ ްށޮކިރވެ ުދެމ ްތޮފގް ޮލ ،ްށޮކާނަދުރަހ ްނިރވެ ްސަމ ްށަމުރުކުރުރުތިއ ްނަކަޙްއަޞ ގެ ުތާމޫލުއަމ . ން ގު ން ިހ ްއެމާރ ގު ޮރ ުޕ ގެ ުމުރުކިރެތްނުލޭހ ވާ ިއަފެނގަ ްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ުރަޔިމިށަކ 3.2.2 ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ o ީރްޓްސިނިމ ްށައީރްޓްސިނިމ )ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ( ުލީސުފަތ ގެ ުތގޮ ން ގެ ިށެފ .ްނުރުކުމިޒާލ ްނުޅެހަށުހ 15 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއަތްތވަ ާބ ގެ ުރަޔިމިށަކ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.2.3 ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ )ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ( ުލީސުފަތ ގެ ުތގޮ ވާ ިއަފެނގަ ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ގެ ިށެފ .ްނުރުކުމިޒާލ ްނވު ނު ޮފ ްށައީރްޓްސިނިމ ުކެއާކަޓްނަމްޕިޝ ެމން ޮކ ވޭ ެރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.2.4 ީރްޓްސިނިމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނުތޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ވާ ިއަފްށޮކޫދ ްނީރްޓްސިނިމ ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ގެ ިށެފ .ްނުރުކުމިޒާލ o ީރްޓްސިނިމ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.3 ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ގެ ުރާކުރަސ ްށަމުރުކރަޓނި ޮމ ިތެކަތ ވޭ ެރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.3.1 ން ުމަރުކުލަމަޢ ްށަކަތުދިއވާ ގަ ޭޅގު ާމުޓްއެހެލެބ ިރާފަޔވި ޭއ.ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o ން ގެ ިށެފ .ްނުރުކ ްތަކްއަސަމ ްނގެ ިޅގު ާކަތާރާދިއ ްށޮކރަޓިނޮމ ން ުތގޮ ގެ ުމުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ގެ o ާރީމ ން ުރުކުމިއގާ ްއެމާޒނި ާނަދުރަހ ެނވޭ ެރުކުޒީފްނަތ o ީރްޓްސިނިމ ިއނާ ްނުލަޝިފޮއ ގެ ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ 3.3.2 ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ o ާތްސާރ ުރުކ ްނގެ ްށޮކަޞްއާޚ ްށަނން ުރަސިފޮއ ީޒީފްނަތ ްނެހިނެހެއ ްސެއ.ީޕ.ްމެއ o )ުދެމެދ ާރަހައ 3 ިއާރަހައ 1( ުނީރްމަތ ގެ ުތގޮ ެނާންނގަ ނެ ެދ ްއަތްތވަ ާބ ގެ ުރަޔިމިށަކ o ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ .ްނގު ްނިހ ްނުރަޖްނޭރ ްޒީރަޝިފ ިއގަ ުކަތުރަދނަބ ާރިކ ުރަޔިމިށަކ 3.3.3 ގެ ުރަޔިމިށަކ ްށޮކިރވެ ުދެމ ްއަތްތާރަފ ެއ ،ްށޮކުމިއގާ ީރްޓްސިނިމ o ާތްސާރ ުރުކ ،ިއވަ ާރ ިރާފަޔވި ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ްއަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o )ުދެމެދ ާރަހައ 3 ިއާރަހައ 1( ްނުމަރުކުލަމަޢ ްށަކަތުދިއވާ ގަ ޭޅގު ާމުޓްއެހެލެބ ،ިއގަ ްނިހ .ްނުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ގެ 16 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ިރާފަޔވި ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ ިއާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ 3.3.4 ްނުމަރުކުލަމަޢ ްށަކަތުދިއވާ ގަ ޭޅގު ާމުޓްއެހެލެބ o ީރްޓްސިނިމ ާތްސާރ ުދެމ ިއާރަހަފުދނަޅުއ ިއަކަޓ ްށަމުރުކ ުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ގެ o ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ )ުދެމެދ ާރަހައ 5 ިއާރަހައ 3( ވާ ުރިކްސަމ ިއނާ ަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ ުރަޔިމިށަކ o ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ ިއގަ ުރަދނަބގެ ިއވަ ިއާޔްއގަ ުކަތުރަދނަބ ން ުސްއެޖަމަހ ްއަތުމާޒިތްނިއ ެނވޭ ެރުކްޓްކެޕްސްނިއ ން ުރުކުރުތިއ ްނަކިރެތން ުލޭހ ުދެމާމަކިރވެ ްސަމ ިއާކަތްތަލީސވަ ގެ ުރަޔިމިށަކ ިއގަ ުދެމ ގެ ްނުދުރަފ ިއަހެމްނެއ ިއނާ ްނީރ ވެ ުތަހަލްސަމ :4 ުޒާމައ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކ ުޒީފްނަތ ުތަދްއުމ ްތާކަރަހ ުޖާރިތްސިއ ިއަލިއވަ ަލުކެއ ުތާމޫލުއަމ ްނުތގޮ ޭނެމިހ ްނަކްނަކ ވި ިނަންނައ 4.1.1 ގެ ުރަޔިމިށަކ ،ިއާކަތުދިއވާ ގަ ގެ ުމަކިރވެ ްސަމ 4.1 o ީރްޓްސިނިމ ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ްށަޢަމަތުޖުމ ީދްށޮކުރޯފ ުތާމޫލުއަމ ޭހެބ ާމަކިރވެ ްސަމ o ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ާތްސާރ ުދެމ • ؛ުތަލާހ ގެ ުކަތްތަލީސވަ ގެ ުރަޔިމިށަކ ން ވު ުރުކިރެތްނުލޭހ ްނުމްނާއ o ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ )ުދެމެދ ާރަހައ 5 ިއާރަހައ 3( • ިދައ ؛ ުތާމޫލުއަމ ޭހެބާމަކިރވެ ްސަމ ގެ ުރަޔިމިށަކ o ާރާޒވު ޭހެބާޓްށވެ ާމިތ • .ުޓޯޕްސްކެއ ިއާއިރާފަޔވި ގެ ުރަޔިމިށަކ o ީރްޓްސިނިމ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ިއނާ ްނިރވެ ިރާފަޔވި ،ިއނާ ްނިރވެ ްސަމ 4.1.2 o ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ީޒީފްނަތ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ިއާކަތްތާރަފ ްނުހވަ ުދ ާރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ o ްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ ުތަކްއަސަމ ްށަމވު ުރުކިރވެ ުލުހައ ްށަކަތުދިއވާ ގަ ްނުރަސިފޮއ ން ގެ ިށެފ o ްސެއ.ީޕ.ްމެއ ްއަތުނޭޕްމެކ،ިއވަ ްއާބ ްއަތުނީރްމަތ ،ިއާކަތން ވު ުލަދްއަބ o ީޖީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ ން ގު ްނިހ 17 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއ ަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :5 ުބާބ ިރުހްނުޅުގ ާމަކ ިއާކަތުޢަމަތުޖުމ ިރެވްސަމ ިދައ ،ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތަފިސ ެގުމުވުޑބޮ ިދެހ ިއާށަތާޔްއިވަޔަހ ެގުރަޔިމިށަކ ުމްނިހުމ ިމ ،ްށައާފްނަމ ެގުކަތުލީޖ ެގުލބަ ުޤަތްސުމ ިއާކަތްތާރަފ ިއަހެމްނެއ ޭޅ ުގ ާމަކ ،ިއަލބަ ްށަތަހަލްސަމ ެގުކަތްތައާނިސ ިއާކަތުލޫސުއ ާވިއަފެނަގިއަލބަ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުގައްލަނިއބަ ،ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެލބެ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްތަލީސަވ ިއަގުނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުފުރާޢަތ ިއަގުތުގަވ ާވްނެގީށަކެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްސަވައ ެގުމުޓްއެހެލބެ .ެވެއީނަވިމ ިއަގީރިތ ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ިއަކަޓ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނ ުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ 5.1 ެނާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ީދބާ ާއ ެގުރަޔިމިށަކ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލބެ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ޭދާފަލ ިއަކަޓ ްށަމުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ،ިއާންނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކ ްއަތާސާރިދ ޭޅުގ ާމަކ ،ިއާންނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ .ެވެއެނޭވްއބޭ ުރަހަފްއެއ ުކަރަހައ ްނެގެވުދަމ ްއަތާސްލަޖ ެގީޓިމޮކ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކުމިއާގ ްއެއީޓިމޮކ .ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރބަ ްނެމ ާވިއަގީރިތ ،ީނާލިއަވަލުކެއ ީޓިމޮކ ؛)ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ްޓްނަމްޓާޕިޑ ްޒީރަޝިފ ެގީރްޓްސިނިމ( ުރިރްއަޤުމ )ހ( ؛ ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ްނަޝްކެސ ްސްނަޔަލްޕްމޮކ ެގީރްޓްސިނިމ )ށ( ؛ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ )ނ( ؛ްނބު ޫދްނަމ )ްއޭދ( 2 ާރުކުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ރ( ؛ ްނބު ޫދްނަމ )ްއޭދ( 2 ާރުކުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ްށޮކްސެސޮރްޕ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުރަޔިމިށަކ )ބ ( ާރ ާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުކަރިއ ެއ ާމްނިޒ ެގުމުރުކުޒީފްނަތ ްއަތުތަސާޔިސ ޭހބެ ާޓްށެވާމިތ )ޅ( ؛ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ާރ ާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުކަރިއ ެއ ާމްނިޒ ެގުމުރުކުޒީފްނަތ ްއަތުތަސާޔިސ ީދާޞިތްޤިއ )ކ( ؛ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ؛ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްނރަވަގ ްލަކޯލ )އ( ؛ްއެއާޔްއިޢުމަޖ ޭޅުގ ާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ )ވ( .ްއބެ ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ )މ( ްނީރްޓްސިނިމ ިއަލިއަވުޅުހ ްށަމުރުކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ެގުމުލިތަމިރުކ ްށައީޓިމޮކ ްއަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކުނާލުޢިއ ިއަގްނައ ްށޮކުމްނާއ 18 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ؛ްނބު ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ހ( ؛ ްނބު ޫދްނަމ ާރުކުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ްށޮކްސެސޮރްޕ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުރަޔިމިށަކ )ށ( . ާޔްއިޢުމަޖ ޭޅުގ ާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ )ނ( .ެވެއެނޭނެމިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގީޓިމޮކ .ްނުވުރެއ ްށަރަޓްސިނިމ ުރަހަފްއެއ ުކަރަހައ ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ޭވެރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ )ހ( .ްނުރުކާޢިލާޠުމ ްއަތުޓޯޕިރ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތުޓޯޕިރ ީންނަފ ޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ށ( ުތަކްއަސަމ ޭވްއބޭ ުކެއާކަތްތާރަފ ޭޅުގ ާމަކ ިއާންނުކަތުޓޯޕިރ ީންނަފ ޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ނ( ،ްނެގިޅުގ ާކަތްނުޅެހަށުހ ިއާކަތާޖީތަނ ޭވެރެނ ްނުކަތްނުވުލަދްއބަ ާރަވްޝަމ ިއާންނުކަތްނުވުލަދްއބަ .ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭހބެ ާކަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ޭހެޖްނަޅައ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުގައްލަނިއބަ ަތަވުނ ީދްއަހަރަސ )ރ( ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކުޒީފްނަތ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ .ްނުނިދ .ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކާޖާރުމ ްށޮކާޢިލާޠުމ ،ްށޮކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ )ބ( ްނ ުރުކ ްސްނަސިއަލ 5.2 ްއެއ ުޑބޮ ެމްނެއ ެގުމުރުކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކްސްނަސިއަލ ިއަގުމުޓްއެހެލބެ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ްނުތޮގީދާޞިތުޤިއ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ީކަމުނބޭ ެގުރަޔިމިށަކ ިދައ .ެވެމުޓްއެހެލބެ ބު ާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ިއާމުތަގެނެދ ްއަތްތާރަފ ާވާސޯރބަ ްށަކަތްތަލީސަވ ްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަންނިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކީޤްއަރަތ ްތައާނިސ ެގުމަކިރެވްސަމ . ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ްސިއ ުމާޒިނ ެގުސްނަސިއަލ ިއަގުމުނިދިއބަ ްއިލ ްށައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުއަމ ާވްނުނބޭ ިއަކަޓ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްށޮކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ްސްނަސިއަލ ަދަފިމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ެގުހަމ ިއާހަމ ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުޓްއެހެލބެ ްށޮކުޑޯކިރ ްށޮކީމްސަރ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނ ެއ ްއަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ީޢާމިތުޖިއ ާވްނެގެވުޤްއަޙ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ީދްށޮކިރެތުއަކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގުކަތްތާރަފ ާރުކުރާޔްއަތ ްއަތްނުދްއެފުއ ަދަފިމ ިދައ .ެވެޅަވަޔިފ ްއެއ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ޭޅެއ ިއަކަޓ ްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ްނަކިރެތުއަކްއަރ ީދާޞިތުޤިއ ިއާމަކިރެތުއަކްއަރ ިއާންނުޅޮޔެކ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުކަތުދނަޅުއ ެއ ،ިއާރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ 19 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަމުޓްއެހެލބެ ުތާމޫލުއަމ ެގުނަތްނަތ ާދްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާތާމޫލުއަމ ެގްނިރެވުޅަފ ،ިއާށަމުދެހ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ާދްނެގްނުމަޓްއަހަލބަ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ީކަމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެކެމަކ ެނާވްށަކަޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ްސެވ ްށަމުވްށަކަމަކިރެވްސަމ ަންނަގިއަލބަ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުގައްލަނިއބަ ެގުތާމޫލުއަމ ޭވެރުކްއެއ ްނުކަމާޒިނ ަދަފިމ ްސެވ ިއަގުމުވޭރ ްއަތުޢޫރްޝަމ ެގީޤްއަރަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ .ެވެއެނޭވެރުކްނުނބޭ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ްއަތްތާކަރަހ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްނުތޮގިމ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއާޔްއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެލބެ ްށޮކރަޓިނޮމ .ެވެއެނޭވެރުކްސްނަސިއަލ ްއަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ާދްނުމަވިރެތްތާކަރަހ .ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ )ހ( .ްނިރެވުދެމ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުރުކިއަލްޕަސ ެނަގ ުރަޔިމިށަކ )ށ( .ްއަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުރުކްސެސޮރްޕ )ނ( ިދައ ީފ ިއާތަދްއުމ ެގުސްނަސިއަލ ،ިއާތޮގ ެނާރުކުލަމަޢ ިއަގުމުރުކުލިޠބާ ،ިއާމުރުކުއައ ،ިއާމުރުކޫދ ،ިއާމުދެއ ްށަސްނަސިއަލ ޭހބެ ާމުޓްއެހެލބެ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްތޮގ ެނޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ްނުކަތްތާރަފ ާވިއަފބި ިލ ްސްނަސިއަލ ިއަހެމްނެއ ޭވެރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކްނާޔބަ ިއަގުދިއާވަގ ިއަލިއަވަލުކެއ ްނީރްޓްސިނިމ ްއެރަތުފަދ ޭނެމިހ ުތާމޫލުއަމ ެގްނީރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ެގުރަހަފުދނަޅުއ ިއާރަހަފުދނަޅުއ .ެވެށަކަދަދައ ިކަވ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނިމ ީނޭވެރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ .ެވެއެނޭޓްއެހެލބެ .ެވެށަދނަޅުއ )ްސީޅާސ( 40 ްނެގެވަނިގ ީނާރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ުރިއާށަފ ްނަރުކުޒީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނުތޮގިމ ްނ ުޓްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތ ާމޫލުއަމ 5.3 ،ްށޮކބު ާސިހ ުރަވްނިމ ެގީދބާ ާއ ،ެނަގެނެދ ްއަތުލަދބަ ާދްނުމަންނައ ްށައީދބާ ާއ ެގުހަމ ާފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަކަޓ ްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިއަގްއެރަވްނިމ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ާވުންނުލްއެގ ްށައީދބާ ާއ ީނެވެރުކ ްއެމަކިރެވްސަމ ެއ ޭޅުގ ާއ )ްޓރަފެއ( ަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްތަވބާ ެއ ، ިއާރަވްނިމ ާނބާ ްއަތްތަވބާ ެއ ިއާކަތްތަވބާ ާނބާ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ިއަގުމުގެނ ބު ާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުޓްއެހެލބެ ްށޮކްއެއ ުތާމޫލުއަމ ުހަފްށަމުމްނިނ ްއެރުތަދ ެމްނޮކ ެގުމަކިރެވްސަމ ީކަޓޯޕިރްސަމ .ެވެޓޯޕިރްސަމ ަތަވުނ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ީނަރުކާދައ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ުތާމޫލުއަމ )ްޓރަފެއ( ެގިއަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްތަވބާ ެއ ިއާކަތްތަވބާ ިފިހ ިއަގުރުތަދ ެއ ިނބޭ ްސަމ ިއާރަވްނިމ ެގުލެތ ުނުވެރުކަދޭހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެމާޒިނ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ާޓްއަހަލބަ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެގެނ ްށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގޮލ ްސެވ ުތާމޫލުއަމ ުރުތިއ ަދަފ ްއަތުދްއަހަރަސ ިއަހެމްނެއ ިމ .ެވެއެވެރުކްއެއ ުތާމޫލުއަމ ުތާފަތ ްސެވ ްނުތޮގޭޅުގ ާއިރާފަޔިވ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ަދަފިމ ،ިއާންނުކަތްތާރަފ ާދްއަފުއ 20 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ ިއަކަޓ ްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްސެވ ީކަތާމޫލުއަމ .ެވެތާމޫލުއަމ ޭވެރުކްނުނބޭ ްށަމުޓްއެހެލބެ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ،ިއަކަޓ ްށަމުނިދބި ިލ ްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުއަމ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުވުނޮފ ްށައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުއަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ،ްށޮކުމިއާގ • ްގޮލ ަތަވުނ ުޓޯޕިރ ްސަމ ްނުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގބި ިލ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގުނޭލްޕ ިމ ؛ ްނުވުނޮފ ުތާމޫލުއަމ ެގުތޮފ • ްސޭޗރަޕ( ުލީސ ުފަތ ެގުތޮގ ާވިއަފެނަގ ުރަޔިމިށަކ ްނިރެވުދެމ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުރުކިއަލްޕަސ ެނަގ ުރަޔިމިށަކ ؛ްނުވުނޮފ )ުޓޯޕިރ • )ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ ( ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ާވިއަފެނަގ ުރ ަޔިމިށަކ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށޮކްސެސޮރްޕ ުރަޔިމިށަކ .ްނުވުނޮފ ްނ ުރުކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ެނޭވެރުކރަޓިނޮމ ްނަކިރެވްސަމ ުރަޔިމިށަކ 5.4 ްށަކަމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ޭޓްއެހެލބެ ީކަކަތްތާކަރަހ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ޭވ ެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ްށަޔިރުކ ްށޮކާނަދުރަހ ުމާޒިނ )ްސެއ.ީސ.ްމެއ( ްސްނަލޭވރަސ ްޑްނެއ ްލޯރްޓްނޮކ ،ގްނިރަޓިނޮމ ްޒީރަޝިފ ިއަކަޓ ްށަމުދެހ ްށޮކރަޓިނޮމ ުރަހަފުދނަޅ ުއ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުއިދްނެގ . ެވެއެނޭޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ިވިނަންނައ ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެލބެ ްނ ުރުކުމިޒާލ ްނުޓްއެހެލެބ ްށ ޮކުރަހ ) ީޑ.ްލެއ.ީވ( ްސިއަވިޑ ގްނިޓޭކޮލ ްލަސެވ ެގ ްއެޑނަގްނިމ ާޅ ައަޑނަކ ްނ ީރްޓްސިނިމ .1 ްތޮއ ުދނަޅުއ ްށޮކިރެވުދެމ ްސިއަވިޑ ގްނިޓޭކޮލ ްލަސެވ ާރުކުރަހ ިއަގުދނަޅުއ ިއަގީހެއ ެގުމާޒިނ ގްނިރަޓިނޮމ ްލަސެވ ިއާނޫނާޤ ،ްށޮކިރެވުދެމ ުމާޒިނ ިމ .ެވެއެދްށޮކުރޯފ ްނަކުލބި ާޤ ެގުމުލބެ ްސެވ ުކަތުގަވ ެމްނޮކ ްނަޝިޒޮޕ ަތަވުނ ުދްއަހަރަސ ްއަތްތާކަރަހ ާގްނިހ ްށަމުރުކރަޓިނޮމ ްނަކިރެވްސަމ ،ެވިރެތީހެއ ްށަމުތަގެނެދ ުރަހަފުދނަޅުއ ާވިރެތްތާކަރަހ ްށަފާލިޚ ާދިއާވަގ ާސިދާހ ެގީތަމުޑނަކ ،ީދްށޮކުރުތިއ ްނަކިރެތުއަކްއަރ ިއާތަމާލަސ ެގުރަހަފުދނަޅުއ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ިދައ .ެވެއެނާދްނެގެވަހޭސަފ ްއަތެއ ުތުގަވ ިއާދަރަޚ ާވަދޭހ ިއަގުކަތްނަޝޭރަޕޮއ ުއިކްސެރ ްޑްނެއ ްޗރަސ ިވެރުކްކެރްޓ ުރަހަފުދނަޅުއ ިއަގުކަތްތަލާހ ާވާމިދ .ެވެއެނޭވެރުކަޑުކ ްއެނަތ ްނ ުޅެއަޑނަކ ްއަތުލޫސުއ ެނޭވެރުކުލަމަޢ ިއަގުމުރިކ ުރަޔިމިށަކ .2 .ެވެށޮކުނިކަވ ްނުޑނަގިށަހ ެގޭއ ްއެއބަ ްސެވްއެއ ެގުރަޔިމ ީނާވްނަންނުހ ުރިއަންނެގ ްށަރަދނބަ ުރަޔިމިށަކ ޭހެޖ ިއަގީޅބު .ެވެއެނޭޅެއަޑނަކ ިއަގުތޮގ ެގްއެމަކާނަމ ީކަމުގްނިހ ްއެތާކަރަހ ްސެވްއެއ ެގުމުރުކްސެސޮރްޕ ިއަގީރުކ ެގުމުއަނެގ ްށަރަދނބަ ިދައ 21 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ .ެވެއެނޭވެރުކ ުދޫދްޙަމ ްށަކަތުރަދނބަ ިވިނަންނައ )ްނުރުކްޑްނޭލ( ްނުރިކ ުރަޔިމިށަކ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ިށުފްއުދުޅުކ .ދހ )ހ( ޫދަނުފ .ށ )ށ( ިރަވްއުޑަމ .ރ )ނ( ޫދްނަމިހ .އއ )ރ( ިއ ާރ ަވްނިމ ޭފިހ )ްޗެކިއަބ( ްއަތްނުރިދ ްނެހިނެހެއ ެގުޑނަކ ޭގެނ ަތަވުނ ޭނޭބ ަތަވުނ ޭފިހ ިއަވަޔިފ ްސަމ ާރުކުޒާމައ 5.5 ްނ ުޅެއ ުޅަވަޔިފ ްށަމުރުކުދަމ ުރަވްނިމ ާވުރަމ ްއަތްތަވބާ ްނެހިނެހެއ ާރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ިއަގުމަކިރެތްނުދްއެފުއ ެގުރަފ ިއާރަޔިމ ޭޅުއ ްށޮކުމްނާއ ިއަގޭރެތުޅަފ ިއާކަތުރަފ ްނުލްއެގ ެނާދބި ިލ ްށަކަތްތަވބާ ެއ ްނބު ބަ ަސ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ިދައ ،ިއަކަޓ ްށަމުރުކުދަމ ުރަވްނިމ ޭފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ްށަތޮގ ޭގްނިހުނ ިއަގީރަވެރެތެއ ްއެތާކަރަހ ްސެވްއެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ،ިއަކަޓ ްށަމުރުކަޑުކ ްސެވިއަހީވ .

ެވެއަގުކަތުދްއަހަރަސ ެގުރބޭ ްނިނުދުޅޮތައ ިނަކެއަމަހ ،ީނޭވެދ ަދްއުހ ްށަމުގްނިހ ްއަތްތާކަރަހ ަދަފެއ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކާނަމ ިއަގުދނަޅުއ ްށަކަތޮގ ްސެވްއެއ )ްޗެކިއބަ ( ްއެމުރިދ ެގްއެތަވބާ ްސެވްއެއ ޭފިހ ިއަވަޔިފ ުރަޔިމިށަކ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ިދައ ގ ްނިޑްނޭލ ަތަވުނ ،)ްނުރުކްޕިޝްނާރްޓ( ްނުއިދްނެގ ްށަކަދނަޅުއ ްނެހެއ ާވްއުދ ިއަގުޑނަކ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ،ިއާމުޓްއެހބެ .ެވެއެނޭވެރުކާނަމ ްނުކްއިވެނަގ ިދައ ްނުއިދްނެގ ްށަމަގްއެއ ަތަވުނ ްށަކައީޓިލިސެފ ްނ ުޅެއަޑނަކ ްނުސޫމ ެގުމަކ ިރެވްސަމ 5.6 ީދބާ ާއ ެގުހަމ ުރަވްސަވުދ ުނުވެރުކ ިއަގޭޖްއާރ ްށޮކާޅުފ ެމްނެއ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ިދައ ،ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަތާޔްއިވަޔަހ ެގުރަޔިމިށަކ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުދޫދްޙަމ ްށަކަރަވްނިމ ިކަވ ްއަތްތާކަރަހ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ،ިއަލބަ ްށަޗްއަމ ެގުތޮގ ާވިއަފްސޮގ ްނެގެވުރަނީހ ެނޭވެރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ްށަކަތަދްއުމ ްނޫނ ުގިދ ެރުވ ްށަހަވުދްސަމ )ްއެތަހ( 7 ުކަރަހައ ެމްނޮކ ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ .ެވެއެނޭޅެއަޑނަކ ްއެރަވްސަވުދ ިކަވ ްނ ުރ ުކޫދ ުޓ ެކިފުޓެސ ްޗެކ 5.7 )ޫޔ.ޫޔ.ިއައ - ްޑެޓޯޕިރްނައ ްޑްނެއ ްޑަޓޭލުއިގެރްނައ ،ްލަގީލިއ( ާރުކ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލބެ ިދައ ،ްއެމުރުކުޓޯޕިރ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ީކަކަތްނުދްއެފުއ ިއަހެމްނެއ ެގުހަމ ިއާހަމ ޭވެރުކުލަދބަ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ިއާށަމުވުޓްއުހ ްނަކިރެވްސަމ ްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެކަތްނުދްއެފުއ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ،ިއަނބާ ްނުކަމަކިރެވްސަމ ާވިއަފިޓްއެހެލބެ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ .ެވެކެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ިއަކަޓ 22 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ެގުރަޔިމިށަކ ެމްނޮކ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ،ްށޮކާޅުފ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފްށޮކުމިއާގ ްނީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގިމ ުޓ ެކިފުޓެސ ްޗެކ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުތޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނީރްޓްސިނިމ ުކެއާކަޓްނަމްޕިޝ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ިއ ާޚީރާތ ިގެނ ުރަޔިމިށަކ ،ިއާތާމޫލުއަމ ެގުދނަޅުއ ާވިއަފިއަގަނ ުރަޔިމިށަކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށޮކިރެވުދެމ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ެގޭއ ެރުސްއީގެނ ުރަޔިމިށަކ ިއަގީލައ ެގުތާމޫލުއަމ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުއަމ ެގުތާރަފ ިރުކްސެސޮރްޕ ުރަޔިމިށަކ ްށަމުތަގެނެދ ްއަތާލަޙުރަމ ިއަހެމްނެއ ާވިއަފްށޮކުތްއަޑަކ ްއަތްނުދްއެފުއ ެއ ްނެދްނެވެދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ަންނަގ ްއަތްނުދްއެފުއ .ެވެއެނާދްނެގެވިހަފުގަމ )ްށަމުރުކްނީގަޔ ީޓިލބި ަސޭރްޓ( ްއ ަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 5.8 ިއަފިވެރުކްނީގަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ްތެނ ުތާމޫލުއަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ، ެގުލަދބަ ީމުސޫމ ިދައ ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދބި ިލ ްނބު ބަ ަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ ްސެވ ިއަގުދނިހ ްތެނ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ،ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނބު ބަ ަސ ާޅައުރބާ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްޖޭނެމ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ިއާންނިރެވްސްނިއަސ ަނިގ ީކަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެލބެ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގީތަމ ،ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްކޮޓްސ ެގުރަޔިމިށަކ ްނުތޮގިމ .)1982 ،.ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ( ެވެކެމަކ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ެވެއެނާދިމްނިނ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ަދަފެއ ިއަގުތަލާހ ެޖްއިނެފ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްނެހިނެހެއ ،ްނުރުތިއ ްށަކޮޓްސ ެގުރަޔިމިށަކ ިއާމުރުކުޒީފްނަތ ިއަޅައަޑނަކ ްއެއާޓޯކ ެގުކަތްތަވބާ ެގުރަޔިމިށަކ ެނޭގެނ ަތަވުނ ެނޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ .ެވެއެނެމިހ ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތްތާކަރަހ ެނާފްށޮކުރަސައ ްނ ުރުކުޒ ީފ ްނަތ ްނޭލްޕ :6 ުބާބ ެގުތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގުނޭލްޕ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލ ިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެގުނޭލްޕ ިމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ިދައ .ެވެކެއާމްނިޒ ެގީރްޓްސިނިމ ީކަމުރުކުޒ ީފްނަތ ްނަކްނަކ ެއ ،ްށޮކްސެރަލިވ ުކެއާކަތާރާދިއ ޭޅުގ ާމަކ ްނީތަމ ްށަމުރުކުޒީފްނަތ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލބެ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ާވިއަފިއަނަމިހ ިއަގުނޭލްޕ ިމ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރ ަޔިމިށަކ ްނުށަދ ެގ )ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ( 14/2019 ުރބަ ްނަނ ުނޫނާޤ ،ިއަކަޓ .ެވެއެނޭވެލިއަވަލުކެއ ްއެދިއާވަގ ެގުމުޓްއެހެލބެ ިއަގްނިހ 23 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނ ުރުކާޖ ާރުމ ިއ ާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ : 7 ުބާބ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަޔިމިށަކ ިއަގުމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ .ެވެންނުކަރަހައ )ްއެހަފ( 5 ެމްނޮކ ،ީނޭވެރުކާޖާރުމ ްށޮކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ ިމ ، ، ، ްނެހިނެހެއ ،ިއާންނުރަޓޯޕްސްކެއ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ިއާކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކޫދ ްސްނަސްނިއަލ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކ ްނަރުކުލަދބަ ްށަކަތޮގ ްސަވައ ްއެޅަވަޔިފ ްސެވްއެއ ާވިއަގުނޭލްޕ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކ ުރަވަށަކ ްނުވިރެވިއބަ ެގްނީރެވުތަހަލްސަމ .ެވެއެނޭސްއެޖަމަހ ުމާޒިތްނިއ ޭނޭވެރުކުޒީފްނަތ ،ްށޮކާޢިލާޠުމ ްއެޅަވަޔިފ ެއ ުކެއާޔާރަވްޝަމ ެގީޓިމޮކ ،ިއަގްއެތަލާހ ެޖްއިހެޖ 24 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއަތްސާދުރަކ ާވ ިއަފީދާލާވަހ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްފޮއ ްޒީރަޝިފ ްކރާޝ ަދ )1993( .ްޗެއ ،ުދަމްޙައ ިދައ ،.ީސ .ްރާއ ،ްނަސރަޑްނެއ .ެޖްއާރިހެވިދ ،ރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ .ްރާއ ،ްސަނަކ ިދައ...،.ީސ ،ާއީރބަ ،.ްމެއ ،ްނޯރބަ ،.ޭއ ،ްސަލުމ ،.ޭއ ،ްސިލެމ ،.ޭއ ،ޯޓޫނެވްނބެ ،.ޭއ ،ިޑޮއްލބެ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ ްސަނީޖ ްކރާޝ ރާޕަލަގ ަދ ްފޮއ ީމޮނޮސްކެޓ ަދ ގްނިލަވެރްނައ :ްމޭނ ިއަމ ިއބަ ީމ ްލޯކ .)2022( ަދ ްފޮއ ްލަނރާޖ ްލަކިޖޮލޫޒ .ްޗޯރްޕެއ ްކިމޮނޮސްކެޓ ްޑަޓޭރްގރަޓްނިއ ްނެއ ޫރްތ ީސ ްނައިނޭރިޓިޑެމ ަދ ްނިއ .840-815 ،)3(195 ،ީޓިއަސޮސ ްނައިނިލ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ ،ްކރާޝ ރާޕްލަގ ަދ ްފޮއ ްސްޓްކެޕްސޭއ ްލަކިޖޮލަޔބަ .)2000( .ްސެއ ،ީޓްނާސިޕ ،.ީޑ ،ީނާލޮގ .78-71 ،)2(41 ،ާކިޓާއިރްޑައ ާޓްކައ .ްލިއާރްޒިއ ްފޮއ ްޓްސޯކ ްނައިނޭރަޓިޑެމ ަދ ްމޮރްފ ްސަސޯލުއިނެރްގ ރާޗްކަރްޓްސ ްނަޝޭލުއިޕޮޕ ްޑްނެއ ްނަޝްކަޑޮރްޕީރ ،ްނަޝައބި ިރްޓްސިޑ .)2011( .ޭކ .ްރާއ ،ީލޭޑ ިދައ ،.ޭޖ .ޭކ ،ްމަހެރްގ .ްސރާޓޯވ ްނައިލޭރްޓްސޮއ ްޓްސީއ ްތުއަސ ްނިއ )ޭޑިރޮފޮރްޓްނެސ ،ްސަރޯފޮރްޓްނެސ( ްސްކރާޝ ރާޕްލަގ ީރްތ ްފޮއ .595-583 ،)6(62 ،ްޗރާސީރ ރަޓޯވްޝެރްފ ްޑްނެއ ްނިރެމ ،ްކރާޝ ރާޕްލަގ ަދ ްފޮއ ްގްނިޑީފ ްޑްނެއ ީޓިރައުޗެމ ްލައުޝްކެސ .)2006( .ޭއ ،ުއަރިއަޕްސިޒްޓެޗ ،.ީޕ ،ުއަނޮފޮލަގެމ -67 ،)4(30 ،2006 ްމައބި ީސ .ީސ ްނައިނޭރިޓިޑެމ ްނރާޓްސީއ ަދ ްމޮރްފ ،ްސަސޯލުއިނެރްގ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ .74 ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ .ރަޓްނެސ ްޗރާސީރ ްނިރެމ .2 ުތަލާހ ެގުމަކިރެވްސަމުރަޔިމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ )2009( ީސ .ްރާއ .ްމެއ . ެޖްއާރިހެވިދ ،ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ްޑްނެއ ރަޗްލަކިރްގެއ ްޒީރަޝިފ ްޓްނަމަޖޭނެމ ްޑްނެއ ްނަޝޭވރަޒްނޮކ ަފ ރޮފ ްނަޝްކެއ ްފޮއ ްނޭލްޕ ްލަނަޝޭނ .)2015( .ްޗެއ ،ްނާނިސ ިދައ ،.ޭކ ،ީލައ .ްސްވިޑްލޯމ ،ރާޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްނިއ ްސްކރާޝ ްފޮއ ަދ ްފޮއ ްސްޓްކެޕްސޭއ .)2009( .ްމެއ ،ްސާއިޑ-ޯސްނޮފައ ،.ޭޖ ،ޯޑާގްލެޑ ،.ިއައ ،ްސާއިޑ-ޯސްނޮފައ ،ބީ .ްރާއ ،ޯނީރެވެސ ްފިއަލ-ޯގާލެޕިކާއ .ޯގާލެޕިޗރާއ ާރިއަޑެމ ްފޮއ )ްސަސޯމައުކްސ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ( ރާޕްލަގ ްލޭކްސ-ްފީލ ްފައ ީޖޮލޮއބަ .61-57 ،ްސަސްނިއަސ ްނީރެމ ްޑްނެއ ްޑްނެއ ރާޗްކަރްޓްސ ްނަޝޭލުއިޕޮޕ ްކިޓެނެޖ .)2012( .ީއ .ޭޖ ،ްސްވޭރްގ ިދައ ،.ްރާއ .ޭޖ ،ްލަވަޑ ކމ ،.ޭއ ،ޯމީސިރެވ ްލޭކްސްފީލ ަދ ،ްކރާޝ ރާޓޯވ ްޕީޑ ްގްނިޖްނޭރ- ްޑިއަވ ްޑްނެއ ްޑަޓިއޮލްޕްސްކެއ ީލަޝރާމޮކ ައ ްނިއ ީޓިވިޓްކެނަކ 25 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ -505 ،)6(63 ،ްޗރާސީރ ރަޓޯވްޝެރްފ ްޑްނެއ ްނީރެމ .)ްސަސޯމައުކްސ ްސަރޯފޮރްޓްނެސ( ްކރާޝ ރާޕްލަގ .512 ްޒީޝީޕްސ .)2014( .ްޗެއ .ީޖ ،ްސެގރބާ ިދައ ،.ޭޖ ،ްޓރާލައުގ ،.ްޗެއ .ްރާއ ،ްކބު ،.ްފެއ .ީސ ،ްނަޓޮކ ،.ޭއ ،ޯމީސިރެވ )ްސަރޯފޮރްޓްނެސ :ޭޑިރޮފޮރްޓްނެސ :ްސްމރޯފިލެއުކްސ( ްސްކރާޝ ރާޕްލަގ ރަޓޯވ ްޕީޑ ަދ ްފޮއ ީޓިސރާވިއަޑ ްފޮއ ްލަނރާޖ ްލަކިޖޮލޫޒ .ްޒޫޝިއ ްކިމޮނޮސްކެޓ ްޑްނެއ ްސަޓޭޓްސ ްޓްނަރަކ – ްސރަޓޯވ ްކިޓްނޭލްޓެއ ްތޯނ ްނިއ .830-803 ،)4(172 ،ީޓިއަސޮސ ްނައިނިލ ަދ 26 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 1 ުލަވުދަޖ ުރ ާށޮކްސަބ .ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުތޮގ ެގުމުދޯހ ްއެއާފްނަމ ީލާމ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ ) ހ ( ްނ ުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުށަދ ެގ )ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ( 14/2019 ުރބަ ްނަނ ުނޫނާޤ ުރ ަސިފޮއ ީޒ ީފ ްނަތ ) ށ ( ެގާދްއާމ ަނަވ 57 ެގުނޫނާޤ ެއ ިއަކަޓ ްށަމުރުކުޒީފްނަތ ްއަތުދިއާވަގ ާދަހ . ްއެރަސިފޮއ ެމްނޮކ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނުށަދ ެގ )ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ( 14/2019 ުރބަ ްނަނ ުނޫނާޤ ުރ ަޖްނޭރ ްޒީރަޝިފ ) ނ ( .ްއަތްތާރަފ ާރުކުނަޔްއައ ްނީރްޓްސިނިމ ،ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 58 ) ( ؛ްނުދޯހ ްސަމ ްށަމުނބޭ ިއާށަމުރެމ ، ިއާށަމުގެނ ،ިއާށަމުފިހ 1 ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ) ރ( ) ( ްށަމުރެމ ަތަވުނ ްށަމުގެނ ަތަވުނ ްށަމުފިހ ަތަވުނ ްށަމުދޯހ ްސަމ 2 ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ) ( ަތަވުނ ްނުފިހ ަތަވުނ ްނުދޯހ ްސަމ ީކައާޖީތަނ ެގުމަކްނަކ ެއ 3 ޭނެމިހ ިއަގުމަކްނުނބޭ ްސަމ ަތަވުނ ްނުރެމ ަތަވުނ ްނުގެނ ؛ްނުގްނިހ ްއަތްތާކަރަހ ްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ) ( ާރުކްނުނބޭ ްށަމުވުރުކާމަޖ ްސަމ ، ްށަތޮގޭނެމިހ ]ްނަކބީ ޯއިޑޭރ[ 4 ްނުދޯހ ، ްނުޓްއެހބެ ުނާމާސ ޭޅުގ ާމުރުކްޓޭގިރްގެއ ަތަވުނ ްތާލާއ ؛ ްނުދޯހ ާރބު ނައ ަތަވުނ ) ( ެގާދްއާމ ިމ ިއަގުމަގްއެއ ެގްއެށަރ ަތަވުނ ިއަގުޑނަކ ަތަވުނ ިއަގުދޫމ 5 ، ، ުރބަ ްނަނ ަނަވ )3( ިއާރބަ ްނަނ ަނަވ )2( ިއާރބަ ްނަނ ަނަވ )1( ްސެވްއެއ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގުރބަ ްނަނ ަނަވ )4( ަތަވުނ ްއެމަކ ްސެވްއެއ ިއަކަޓ ްށަމުވުރާޔްއަތ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަހ .ްނުގްނިހ 27 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ާރުކްނުނބޭ ްށަމަކިރެވްސަމ ުދ ނަޅުއ ) ބ ( ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ަތަވުނ ުޑނަކ ަތަވުނ ްއެދނަޅުއ ްސެވްއެއ ެގްއެތަވބާ ާރުކްނުނބޭ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަހ .ުދނަޅުއ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެޓބޯ ުތާމޫލުއަމ ެގުރުތަދ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ްނުތޮގ ޭނެމިހ ުތާމޫލުއަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްތ ޮފްގޮލ ) ޅ ( . ްތަލީސަވ ޭދްށޮކުރޯފ ިއަޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކުޑޯކިރ ެގ )ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ( 14/2019 ުރބަ ްނަނ ުނޫނާޤ ްނ ޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ) ކ( ، ،ިއަޓްއަހަލބަ ،ިއަގްނިހ ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިޅުގ ބާ ބާ ަނަވްނިތ . ްނޭލްޕ ޭޅުގ ާމުރުކީޤްއަރަތ ، ާމްނިޒ ްސިއ ެމްނެއ ިރުހ ުކަތުގަވ ެއ ިއަގްއެދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ުޅ ޮޔެކ ) އ( .ްތާރަފ ާވިއަފެވުލާވަހ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ުރ ަޓްސިނިމ ) ވ( .ުރީޒަވ ާވިއަފެވުލާވަހ ާމްނިޒ ެގުމަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ީރ ްޓްސިނިމ ) މ( . ާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމަކްނަކ ްތެނ ުތާމޫލުއަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ުޅ ަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ ) ފ ( ީތަރުދުޤ ،ިއަގުދނިހ ާވުނިއަފިވެރުކްނީގަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ،ިއަކަޓ ްށަމުޓްއެހެލބެ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދބި ިލ ްނބު ބަ ަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ . ުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމުޓްއެހެލބެ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ަތަވުނ ްށަމުރުކުދްނބަ ަތަވުނ ްށަމުރުކްޓެކެޕ ިއަކަޓ ްށަކަމުޓްއެހބެ ްށަހަވުދ ަނިގ ަތަވުނ ްނ ުރުކްސެސޮރްޕ ) ދ( .ްއަތްތާކަރަހ ާގްނިހ ްށަމުއަނެގ ްއެލަދބަ ެގްއެތަވބާ ްސެވްއެއ ްށަހަމ ްއެތާކަރަހ ެގުމުރުކްސެސޮރްޕ ްނ ުގްނިހ 28 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 202 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ، ، :ިއަގްއެނަތ ެއ ިދައ ްނަތްނަތ ްސެވްނޫނެއ ިއާކަތްތާރާމިއ ިއާމބި ްނބި ްނ ަތްނަތ ާރ ުކްސެސޮރްޕ ) ތ ( ، ) ( ްށޮކުފާސ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގ ރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ 1 ، ، ، ، ، ިއަކްއިހ ިއަޅައުނޮލ ްށޮކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ްށޮކުދްނބަ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ؛ ަތަވުނ ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ްށަމުކްއިވ ިއަގުރބޭ ، ، ، ) ( ިއަކްއިހ ްށޮކުދްނބަ ިއަގުޅަދ ްށޮކުޓެކެޕ ަތަވުނ ްށޮކުދްނބަ 2 ، ، ، ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްށޮކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ިއަޅައުނޮލ ްށޮކުފާސ ިއަގުރބޭ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ ، ެގ ރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ ިއަކަޓ ްށަމުނބޭ ެގުމުކްއިވ .ްނަތްނަތ ާޓްއަހބަ ިއަފްށޮކުއަކްއަރ ްއަތްނުދްއެފުއ ުތާމޫލުއަމ ެގުކަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ްނަޝޭމޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ ) ލ ( ްއަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކުޑޯކިރ ުޅ ޮޔެކ - ްމ ަޓްސިސ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކޫދ ަދްއުހ ިއާސްނަސިއަލ ާވްނުނބޭ ްށަމުގްނިހ .ުމާޒިނ ްނިއަލްނޮއ ާވިއަފްށޮކުމިއާގ .ުގަމ ާރުކުރުތަދ ަތަކަހ ްށަމުރިދ ްއެނައ ްނުމުރިދ ްއެއ ްނ ިއެޗ ްޑުފ ) ގ( .ުޑނަކ ެރެތެއ ެގުކަތުޅޮތައ ާވިއަފިދެފުއ ްނުތޮގީތަރުދުޤ ިރ ަވެރެތެއ ) ޏ ( ،ިޑނެކ ްށަފ ޭގނެއ ިޑައ ްނުރބޭ ެގުކަތުޅޮތައ ާވިއަފިދެފުއ ްނުތޮގީތަރުދުޤ ިނ ުދުޅޮތައ ) ސ ( .ބު ާސިހ ާދްނެގެވްނުފ ްށަޑނަކ .ްތަމުކިޙ ާރުކްނުނބޭ ަތަވުނ ްނުވޭރ ާވާރ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއެއިޑނަދުޑނަލ ުޖ ާރިތްސިއ ) ޑ ( 29