ގަވާއިދު ނަންބަރު: 54-އާރ/2021 (ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމާއި، ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންގެ ދަފުތަރު އެކުލަވައިލުމާއި، އެ ދަފުތަރު ބެލެހެއްޓުމުގެ ގަވާއިދު)

` – ަދުބ 2021 ްލީރްޕެއ 1 4 1442 ްނާޟމަ ަރ 2 : ުޚީރާތ 116 : ުދަދައ 50 :މް ުއިލޮވ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ،ިއާމުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަންނުހީމ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއާމުލިއަވަލުކެއ ުރަތުފަދ ެގްނުހީމ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުދިއާވަގ ެގުމުޓްއެހެލެބ ުރަތުފަދ ެއ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ • ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ . ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ` ްސ ަސިވރަސ ްލަޝޯސ ްޑްނެއ ީލިމެފ ،ރަޑްނެޖ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ،ެލާމ . ެޖްއާރިހެވިދ ެގްނުހީމ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއާމުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަންނުހީމ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުދ ިއާވަގ ެގުމުޓްއެހެލެބ ުރަތުފަދ ެއ ،ިއާމުލިއަވަލުކެއ ުރަތުފަދ ްއ ަތާދްއާމ ީއާދިތްބިއ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ( 8/2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީކަދިއާވަގ މި ) ހ ( .1 ްނ ަނ އި ާފުރާޢަތ ެގމު ުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ،ިއމާ ުރުކިރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހމީ ަނަވ 33 ެގުނޫނާޤ ެއ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށައ )ށ( ެގާދްއމާ ަނަވ 14 ެގ )ުނޫނާޤ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްނުށަދ ެގުރާބ ޭދިބިލ ްށައީރްޓްސިނމި ްނިއާދްއމާ .ެވެކެދިއާވަގ ްނަކިއަބޮކ ީކަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ،ީނާޔިކ ްށަދިއާވަގ މި ) ށ( ،ިއމާ ުލިއަވަލުކެއ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ .ެވެއ "ުދިއާވަގ ެގމު ުޓްއެހެލެބ ުރަތުފަދ ެއ .ެވެއީނަވމި ިއަފެވްނާޔަބ ިއަގީރިތ ،ްއަތުދަސުގމަ ެގުދިއާވަގ މި .2 ުދ ަސުގަމ .ްނުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( ، ުރަތުފަދ ެއ ިއމާ ުލިއަވަލުކެއ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ށ( ، .ްނުރުކ ްނުށަދ ެގްއެލޫސުއ ްއެއ ްއަތްތަކްއަސމަ ިއަހމެ ްނެއ ޭހެބމާ ުޓްއެހެލެބ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ( 8/2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ) ނ( ، ްނުށަދ ެގ )ުނޫނާޤ ެގމު ުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ،ިއމާ ުރުކިރެތާކްއަރ ިއަގމު ުނިދ ްއަތްތަޔާނިޢ ޭހޖެ ްނޭދ ްށަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ 1 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ްނުރުކްނާޔަބ ިއަޅައަޑނަކ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުޑނަގްނމި ެނޭޅުގްނެގ ެނާރުކްނުނޭބ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ރ( .ްނުރުކްނާޔަބ ްއަތުޑނަގްނމި ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ( 8/2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ) ހ ( .3 ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނ ުރުކަނާމ ަނަވ 14 ެގ )ުނޫނާޤ ެގމު ުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ،ިއމާ ުރުކިރެތާކްއަރ ، ްށމަ ަކ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ިއަގ )ހ( ެގާދްއމާ ، ، ަތަވުނ ީނާސްފަނ ަތަވުނ ީނމާ ްސޖި ެގުތަދްއމު ުގިދ ،ީނަވިއަފިއަޅައަޑނަކ ެގްއމެ ަކިނުއ ެއ ުކަހމީ ިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ެގުކަތުސްއިހ ާންނުހމީ ްނެހެއ ެގުޢމަ ަތޖު މު ެރުހާކަތްސަރުހ ިއަހމެ ްނެއ ާވިތމަ ިރުކ ްނުބަބަސ ެވިރެވިއަބ ްށައމަ ަހިރުފ މެ ްނެއ ިއަގުތޮގ ިރެތްނުނޭބ ިއަގްއެއމަ ަހްއެއ .ެވެށަކަހމީ މެ ްނޮކ ާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީކަހމީ މެ ްނޮކ ޭޅެއަޑނަކ ްށމަ ަކަންނުހ ްއމެ ަކިނުއ ) ށ( .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ްއެތާރަފ ެގުދިއާވަގ މި ، ީނޭޅެއަޑނަކ ިއަގމު ަކ ްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ނ( ، ،ިއާކަތމަ ަހ ިއާކަތްތޮގ ެނޭވެރުކަނމާ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ާވިއަގ 1 ުލަވުދޖަ ެނާރުކުލމަ ަޢ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެންނެގިއަލަބ ްށައ "ުލޫސުއ ެގުތޮގ ްށ ަކަތްނަކ )ްއެނިތ( 3 ުޑނަގިއމަ ިވިނަންނައ ، ިއަގމު ުރުކަނމާ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ . 4 ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ޭނެމިހ އި ަގުމުރުކަނާމ . ެވެއެނޭވެލެބ އް ަތއް ަތްނަކ .ްނަކިނުއ ) ހ( .ްނުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ާދްނެގމި ެދ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ) ށ( ެވިރެވިއަބ ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްނިއަދަފްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ) ނ( .ްނުވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، މަ ަނާވުނ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ ިއަގުދިއާވަގ މި . 5 ެގުމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، އް ަތިތްނިގ .ެވެންނުހމީ ާވިއަގުކަތްތަލާހ ާވިއަގީރިތ ީނާލަބ ިއަގމު ަކްނުހމީ .ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެގމު ުނެފ ) ހ( 2 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ިއމާ ުވިއުޑައ ) ށ( .ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީނމާ ްސޖި ) ނ( . ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެގީޑނުކިސ/ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެގމު ުންސިވ ) ރ( .ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީނާސްފަނ ) ބ( .ްސާޑޯއްސިޑ މް ަރްޓްކެޕްސ މް ަޒިޓޯއ )ޅ( . ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެގމު ުނެގނުއ ) ކ( ްނަކްނަކ ަނިގ ެރުވްށމަ ަކްއެއ ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ( ީޓިލިބެއްސިޑ ްލަޕިޓްލމަ ) އ( . )ްނުރުހ ްނ ުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ިއަކަޓ ްށމަ ުނިދިއަވުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ްށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ . 6 ެގުމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ްނ ުޅއެ ަޑނަކ ުރަވްނިމ ިއަގީރިތ ްއަތުލޫސުއ މު ްނާއ ެގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެއީނަވމި :)Functional loss( ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ) ހ( ، ިރުހ ުރިއީވްނަފުއ ީނާންނަގެނެދ ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ )1( ، ިވމާ ިދ ަތަވުނ ،ްނުބަބަސ ެގްއެޔްއަބ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ެގްއެނަވަނުގ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ުނުބިލ ްނެގިޅުގ ާކައާސިދާހ ، ެގުދ ިއާވަގ މި ާވިއަފްށޮކަޞްއާޚ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ޭވެރުކުނ ްނުނޭބ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ާވިއަފިނމެ ިހ ިއަގ 2 ުލަވުދޖަ ްށައޖާ ީތަނ ެގ "މު ޯފ ާލަބުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ .ެވެންނެގިއަލަބ ، ްއެނަވަނުގ ިއަކަޓ ްށަދަސުގމަ ެގ )ހ( ެގާދްއމާ މި )2( ، ، ީނާލަބ ުރަވްނމި ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ މަ ަނާވިއަފިއަލްށޮކިރުބ ، މަ ަނިރުހ ްއމެ ަކ ުރުތިއ ިއާރަވްނމި ާވިއަފިއަލްށޮކިރުބ ްއެނަވަނުގ ެއ .ެވެއަގުހަފ ްށމަ ުރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަޗްއމަ ެގމު ަކްނަކ ެއ 3 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ުރަވްނމި ޭހޖެ ްނުނޭބ ެގްއެނަވަނުގ ެއ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ) ށ( (Individual functional need) ިކެއިކެއ ިއަގމު ުތަގެނެދ ުރަވްނމި ޭހޖެ ްނުނޭބ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްއެނަވަނުގ ެއ ިއަގމު ުރުކާދައ ުރުއަދ ާވިއަފެވަޞްއާޚ ްށަކަތްނަވަނުގ ްނަކމި ްސެވމަ ަނ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްށަރަވްނމި ާރުކްތަކްއަސމަ ، ، ީޢމާ ިތޖު ިއ ިއާތަކްއަސމަ ާރުކ ިއާރމު ުއ ެގްއެހމީ ެއ ،ިއަގމު ުލެބ ، ްށަރަވްނމި ޭހޖެ ްނުނޭބ ެގްއެނަވަނުގ ެއ ްށަކަހމީ ިކަވ ިއާތަލާހ .ެވެއެނާވުނ ްނެގެވާސޯރަބ )Personal opinion of assessor( ްނމު ްނިނ ަލްއމި ައ ެގާހމީ ާރުކްނމި ) ނ( ަންނެފ ްށައަލްއމި ައ ިއަވަޔިފ ްނަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުދިއާވަގ މި ، ުރާޔިތުޚިއ ެގމު މު ްނިނ ްނަކްނަކ ްނެގްށޮކާނިބ ްށަޗްއމަ ެގްއެތޮގ .ެވެއެވުނ ްއެނެގިބިލ ްށައާހމީ ާރުކްނމި ްނުޅެއަޑނަކ ްނިއަތްއަސްނިއ ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ) ރ( )percentage on extent of functional loss( ްނަކިނުއ ެގުޑނަގިށަހ ިއަކަޓ ްށމަ ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ )1( ؛ ްށަކަލާސމި ( .ެވެއެނޭހޖެ ްނާލަބ ްށަރަވްނމި ޭވެރުކ ްނުނޭބ ްއަތިއަބ ިރުހ ، ާރުކްތާކަރަހ ްއަތިއަބ ެގުތައ ިއަގމު ުލެބ ުރަވްނމި ޭވެރުކްނުނޭބ ްތައ ، ާވިއަގމު ަކ ްއަތިއަބ ެގުތައ ްނުތޮގެއ .ެވެއެނާދިލެބ ްށަރަވްނމި ިދައ .ެވެއެނާވްނާލަބ ުރަވްނމި ޭވެރުކްތާކަރަހ ިޑނަދްތައ ިއާއަލިތްތައ ިއަގުޑނަގްސމަ ިއަކަޓ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ޭވެރުކ ްތާކަރަހ ްނީޑނަދްތައ ، ްތަކްއަސމަ ުތާފަތ ،ިއާރަވްނމި ޭވެރުކްތާކަރަހ ިއާރަވްނމި ިރުހ ުރާބ ޭވެރުކްތާކަރަހ )coordinate( ްނެގިޅުގ ާކަތްނަވަނުގ ްނެހެއ ްށމަ ުރުކ ).ެވެއެނާވްނާލަބ ްސެވ ުރަވްނމި ، ) ްއެނިތ( 3 ާވިއަގީރިތ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ޭޅެއަޑނަކ ްނިތމަ ެގުތޮގމި )2( .ެވެއެނާވްނާލިއަހަބ ްށަކަޔަބ ްނިއެރެތ ެގިއަބ (no loss) ްތެނ ްއމެ ަކިނުއ 2.1 ްނުނޭބ ްއމެ ަކިރެތީހެއ ުރުތިއ ިއަގމު ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ - .ްނުވުނ 4 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނަކިނުއ ްށަކަރަވްނމި ްސެވމެ ްނޮކ ިއަގމު ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ 2.2 (partial loss) ްނުރުހ ްށަކަރަވ ްސެވމެ ްނޮކ ިއަގމު ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ - ، .ޭވެރުކ ްތާކަރަހ ުކެއމާ ަކިރެތީހެއ ްސެވމަ ަނިވިތަދ (total loss) ްނުރުހ ްނަކިނުއ ްށޮކްއެއ 2.3 .ްނުވެޅޫނ ެވިރެތްތާކަރަހ ްސެވުކެއމާ ަކިރެތީހެއ - )multiple impairment( ްނަކްނަކ ަނިގ ެރުވްށމަ ަކްއެއ ެގމު ަކިނުއ ) ބ( :ްނުޅެއަޑނަކ ްނިއަތްއަސްނިއ ަތަވުނ ،މަ ަނިރުހ ްނަކްނަކ ަނިގ ެރުވްށމަ ަކްއެއ ެގމު ަކިނުއ ްއެއ )1( ، މަ ަނާވިއަފެވމާ ިދ ްނަކިނުއ ްށަކަތިއަބ ަނިގ ެރުވްށަޔަބްއެއ ެގުޑނަގިށަހ ، ްނަރުކްއެއ ޖާ ީތަނ ެގުކަތުޓްސެޓ ާވިއަފިއަދަހ ްނުކަތާރިއާދ ަޞްއާޚ ިދައ .ެވެއެނާވްނާގްނައ ްށަކަތްތާރަފ ާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ، ، ްނީތމަ ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާކަތުލޫސުއ ީނާވްނާވ ޖާ ީތަނ ެގުހަފ މެ ްނެއ .ެވެށަކަދަދައ ަލމު ޖު ޭވެދ ްށަޗްއމަ ެގްއމެ ަކިނުއ ާހިރުހ ުތާފަތ ްށމަ ުދޯހ ުދަދައ ަލމު ޖު ެގމު ަކްނަކ ަނިގ ެރުވ ްށމަ ަކްއެއ ެގމު ަކިނުއ )2( ، ، މެ ްނެއ ީކައ "a" .ެވެއ a+b (90 – a) /90 ީނާރުކްނުނޭބ ، ިރުހ ްށަޑޮބ މެ ްނެއ ްނެދ ީކައ "b" ިދައ .ެވމެ ަކިނުއ ިރުހްށަޑޮބ ުޑނަގްނމި ެގމު ަކިނުއ ަލމު ޖު ިޅމު ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވމެ ަކިނުއ .ެވެއެނާވުނ ްނެގެވުރުތިއ ެރުވ ްށައ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% (authority) ްއަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކަދްއުހ ްށމަ ުދެހ ްޓްނމަ ްސެސެއ )ޅ( ާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ - ،ީނަވިއަފިވެދ ަދްއުހ ެގމު ުރުފ މު ޯފ ާވިއަފްށޮކަޞްއާޚ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި .ެވެށަކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ ަނަވ 7 ެގުދިއާވަގ މި ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުޑނަގްނމި ަތަވުނ ިއަގމު ުރުކަނމާ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ، ީނމާ ްނިނ ްތޮގ ިއަގމު ަކ ެއ މަ ަނޖެ ްއެވމާ ިދ ްއެއަލަސްއމަ ްސެވްއެއ .ެވެންނީސްނޖެ ޭއ ްނީތމަ ެގްއެތޮގ ޭނާވުނުފާލިޚ ާޙޫރ ެގުދިއާވަގ މި 5 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ާވިއަގ 2 ުލަވުދޖަ ެގުދިއާވަގ މި . 7 ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުހީމ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ާވިއަފްށޮކަޞްއާޚ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ުރަވްނިމ ާވިތަދ ްށަމުޅއު ، ިއަގީރިތ ީނަވްނެގިބިލ ަދްއުހ ެގމު ުރުފ "މު ޯފ ާލަބ ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނ ުލެބ . ެވެށަކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށމަ ުދެހ ްއަތްޓްނމެ ްސެސެއ މި ްނިއެރެތ ެގްނުފަޒްއަވމު ެގީސްނޖެ ޭއ ) ހ( .ްނުފަޒްއަވމު ާވިއަފެވުނީރމް ަތ ްށމަ ުދެހ ްއަތްޓްނމެ ްސެސެއ މި ްނިއެރެތ ެގްނުފަޒްއަވމު ޭހެބމާ ަކ ެގީރްޓްސިނމި ) ށ( .ްނުފަޒްއަވމު ާވިއަފެވުނީރމް ަތ ްތަކްއަސމަ ްނުށަދ ެގުކަތްޓިނުޔ ްތްލެހ ްކިލްބަޕ ެގުތްލެހ ްފޮއ ީރްޓްސިނމި ) ނ( ްށމަ ުދެހ ްއަތްޓްނމެ ްސެސެއ މި ްނިއެރެތ ެގުކަތްތާރަފ ާވިއަފިބިލ ަދްއުހ ެގމު ުރުކ .ްނުފަޒްއަވމު ާވިއަފެވުނީރމް ަތ ، ީޙްއިޞ ޭހެބާކަތިލަބ ީނާސްފަނ ާވިއަފީދ ަދްއުހ ްނުތްލެހ ްފޮއ ީރްޓްސިނމި ) ރ( ާވިއަފެވުނީރމް ަތ ްށމަ ުދެހ ްއަތްޓްނމެ ްސެސެއ މި ްނިއެރެތ ެގްނީރެތްތމަ ުދިޚ .ްނުފަޒްއަވމު ، ްނ ުނެމިހ ްނުހީމ ިއ ާމުލިއަވަލުކެއ ުރަތުފަދ ،ީނާވްނެދެއ ްށމަ ުނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( . 8 ްނުހީމ އި ަގުރަތުފަދ ، ްނ ުނެމިހ ެގީރްޓްސިނމި މު ޯފ މި .ެވެންނމު ޯފ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ްށމަ ަކެއ .ެވެއެނާވްނާރުކ ުޢިއާޝ ިއަގުޓިއަސްބެވ ަނަވ 5 ެގުދިއާވަގ މި ،ީނޭވެރުކ ީރަޓްސޖި ަރ ިއަގުރަތުފަދ ްނުށަދ ެގުދިއާވަގ މި ) ށ( ، ިހެވިދ މެ ްނޮކ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ ، ިއަގުލޫސުއ ާވިއަގ 1 ުލަވުދޖަ ެގުދިއާވަގ މި ްނިއެރެތ ެގްއެތިޔްއަރ . ެވެކަތްތާރަފ ޭތެފ ްށަކަތުޑނަގްނމި ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށމަ ުނިދިއަވުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ްށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ނ( ، ާވިއަފިބިލ ،ްސެވ ްނުކައާވުރަފ ްނެހެއ ަތަވުނ ްނުހޭބ ީނޭވެރުކ ުރަތުފަދ ، ްށމަ ަކްތެނ ުތަޞުރުފ ެއ ަތަވުނ ްށމަ ަކިނަހ ުތަޞުރުފ ެގމު ުވުޅަގނަރ ްނަކިނުއ .ެވެންނމު ުވްނީގަޔ ްށައީސްނޖެ ޭއ ، ަނިގ ެރުވްށަހަވުދުރަހައ )ްއެކެއ( 1 ީނޭވެލެބ ިއަގމު ަކ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ރ( ، )ްއެކެއ( 1 ްތޮއ ްށަޔިރުކ ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކ ުލމަ ްއަޙަތ ުތަލާހ ެއ ުހަވުދ 6 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ާވްނީގަޔ ްށމަ ަކޭނޭހޖެ ްނާރުކުލމަ ްއަޙަތ ުތަލާހ ެއ ްސެވ ުހަވުދުރަހައ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( ެގާދްއމާ ަނަވ 9 ްސެވމަ ަނ .ެވެއަގުކަތްތަލާހ ީރަޓްސޖި ަރ ިއަގުރަތުފަދ ްނުތޮގީތުގަވ ،މަ ަނ ޖެ ްއެވިރެވުދމެ ްއެތަލާހ ޭވެރުކުޅަގނަރ ްނިއ )corrective surgery( ީރޖަ ރަސ .ެވެއެނާދިވެރުކ މެ ްނެއ .ެވެއެނާންނުހުނ ްއެއަފިޅެއަޑނަކ ްއެކަތުލޫސުއ ަޞްއާޚ ިއަގމު ަކްނަކ ، ، މަ ަނޖެ ްއެވުނ ުލަދަބ ުތަލާހ ުހަފްށައީރޖަ ރަސ ަދަފމި ީކަތޮގ ުޅަގނަރ ެގމު މު ްނިނ ްއމެ މު ްނިނ ަދަފެއ ،ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވމެ ުނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ، ީޙްއިޞ ިރުހްނެބިލ ،ިއާތަލާހ ،ިއާލުއަޙމާ ،ިއާރމު ުއ ެގާހމީ ްނިރުކ . ެވެއެނާވްނާލަބ ްށަކަތްތމަ ުދިޚ ، ެގުދިއާވަގ މި ްސެވމަ ަނ ްތޮއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްނެހެއ ިއަގ )ރ( ެގާދްއމާ މި ) ބ( ،މަ ަނޖެ ްއެވިރެވުދމެ ްއެތަލާހ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( ެގާދްއމާ ަނަވ 9 ީރޖަ ރަސ ިދ ައ .ެވެއެނާދިވެރުކ ީރަޓްސޖި ަރ ިއަގުރަތުފަދ ްނުތޮގީތުގަވ ަޞްއާޚ ިއަގމު ަކްނަކ ޭވެރުކުޅަގނަރ ްނިއ )corrective surgery( މަ ަނޖެ ްއެވުނ ުލަދަބ ުތަލާހ ުހަފްށައީރޖަ ރަސ ަދަފމި ،ީތަތެނ ްއެކަތުލޫސުއ .ެވެއެނާދިވެދެއ ްށމަ ުނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ެގމު މު ްނިނ ްށމަ ުރުކ ުރަތުފަދ ިއަގުތަލާހ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ބ( ެގާދްއމާ މި )ޅ( ، ީޙްއިޞ ިރުހްނެބިލ ،ިއާތަލާހ ،ިއާލުއަޙމާ ،ިއާރމު ުއ ެގާހމީ ެއ ްނިރުކ . ެވެއެނޭވެލެބ ްށަކަތްތމަ ުދިޚ ްށަތަލާހ ެގުކަތްތާރަފ ެއ ްށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ މީ ިއާދ ) ހ( . 9 ީހއެ ީމއި ާދ ، ،އި ާމުނިދއި ަސއް ަޖަމަހ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ިއަގްއެތޮގމީ ިއާދ ިއަނމަ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ިއަފްށ ޮކްތަޔާޢިރ ީހއެ ްނުތޮގީތުގަވ .ެވެއެނާވްނޭދިއަސްއޖަ މަ ަހ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ްނ ުނިދއި ަސއް ަޖަމަހ ، )ްއެކެއ( 1 ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކމަ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީތުގަވ ާވިއަފެވމާ ިދ ) ށ( ، ިއަނމަ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ްށަކަތަދްއމު ެގުހަވުދުރަހައ )ްއެނިތ( 3 ިއާހަވުދުރަހައ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ިއަގޭރެތ ެގުތަދްއމު ެއ ްށަކަތްތާރަފ ެއ .ެވެއެނާދިވެދިއަސްއޖަ މަ ަހ ، ޭބިލ ީހެއ ީނާޅައަޑނަކ ުތަދްއމު ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( ެގާދްއމާ މި ) ނ( ، ްނެހެއ ަތަވުނ ްނުހޭބ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތްނުޔިކެޔިލ ީޙްއިޞ ެގުތާރަފ ެގުތަޞުރުފ ެގމު ުވުޅަގނަރ ްނަކިނުއ ާވިއަފިބިލ ،ްސެވ ްނުކައާވުރަފ .ެވެންނީސްނޖެ ޭއ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަނމި ުޑޮބަޑުކ 7 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްށައީސްނޖެ ޭއ ުރާޔިތްޚިއ ެގމު ުޅެއަޑނަކ ުތަދްއމު ޭހޖެ ްނާރުކ ްސެސެއ ްނުލައ ) ރ( ، ެގުދިއާވަގ މި ީނާވްނާރުކ ްސެސެއ ްށަތޮގ މި ިދައ .ެވެއެވްނެގިބިލ .ެވެންނީތމަ ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާއ 1 ުލަވުދޖަ ްނުޔިލ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކިރުހ ްނަކިރެތްނުދުޅުކުނ ، ިއަކަޓ ްށމަ ުނޭބ ެގުދިއާވަގ މި . 10 ްށަމުނެމިހ އި ަގުރަތުފަދ ، ުތ ާމޫލުޢަމ ޭހެޖްނާޅަހަށުހ . ެވެށަކަތްތާރަފ ާވިއަގީރިތ ީނޭވެރުކޫދ ާރުކްތަކްއަސމަ ިއަގުކަތްލަޓިޕްސޮހ ިއާކަތުޒަކުރމަ ީޙްއިޞ ާގްނިހ ްނުރާކުރަސ ) ހ( . ްނުރަޓްކޮޑ ްތަކްއަސމަ ިއަގޖޭ ްއާރ ްނުށަދ ެގުކަތުދިއާވަގ ިއާކަތުނޫނާޤ ާވިއަފިދެހ ިއަގޖޭ ްއާރ ) ށ( .ްނުޓްސިލަޝެޕްސ ާވިއަފިބިލ ަދްއުހ ްށމަ ުރުކ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ްސެވމަ ަނ ްތޮއ ްނެހެއ ިއަގ )ށ( ިއާއ )ހ( ެގާދްއމާ މި ) ނ( ްތެނ ްނެދެހ ްނިއޖެ ްއާރ ްއަތުލީލުހަތ ިއާކަތުޓްސެޓ ާވްނުނޭބ ްށމަ ުޅެއަޑނަކ ިއާކަތުޓްސެޓ ާވިއަފިއަދަހ ްނުރޭބ ްނިއޖެ ްއާރ ްށމަ ަކެއ ،ިއަގުކަތްތަލާހ ، ާދިއާވަގ މި ިއަލަބ ްށަކަތްނުޔިކެޔިލ ަދަފެއ ،ްނމު ުޅެހަށުހ ްޓޯޕިރ ެގުކަތުލީލުހަތ ، ީހެއ ީލމާ ްށަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނީތމަ ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ .ެވެންނީސްނޖެ ޭއ ީނާރުކ މް ާޒިތްނިއ ެގމު ަކްނަކ ިއަހމެ ްނެއ ެގމު ުނިދިއަވުރޯފ ީލމާ ިއާށމަ ުނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( . 11 ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ އި ަގުރަތުފަދ ެގްނުހީމ ެގުދިއާވަގ މި ،ީނާރުކ ްވޫރްޕެއ މު ޯފ ާޅަހަށުހ ިދެއ ްށމަ ަކިރެތީހެއ ީލާމ އި ާށަމުނެމިހ ްނީރްޓްސިނމި ްށަތޮގޭތެފ ްށަކަތުޑނަގްނމި ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ 1 ުލަވުދޖަ ާޅަހަށުހ ިދއެ ްށަމަކިރެތީހއެ .ެވެންނުކަނަތ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ަތަވުނ ްނ ުރުކްވޫރްޕއެ ުމޯފ ްއަތމު ޯފ ާޅަހަށުހ ިއަފްށޮކމަ ަހ ްއަތްނުޔިކެޔިލ ާހިރުހ ްށޮކމަ ަހިރުފ ުތމާ ޫލުޢމަ ) ށ( ، ެގްއެޔަބ ޭދ ްތ ަޔާނިޢ ްށޮކީރަޓްސޖި ަރ ްއަތްތާރަފ ެއ ،ުހަފްށމަ ުރުކްވޫރްޕެއ ، ްނެބިލ ީހެއ ްނެގިށެފ ްނުހމަ ީދާލމީ ަންނައ ްނެގިހޖެ ިވ ެރުކުރަތުފަދ ިއަގުތޮގ . ެވެއެނާށަފ ، ، ްނ ުރުކިނުއ ްނުހީމ ްނުރަތުފަދ ިއ ާމުލިއަޓްއުހ ްނުނިދ ްސްނަވަލެއ ިއ ާމުނިދ ްސްނަވަލެއ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ްނުކަނަތ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ަތަވުނ ްނީރްޓްސިނމި ) ހ( . 12 ްނ ުނިދ ްސްނަވަލއެ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ްނމު ުވުނޮފ ްށައީސްނޖެ ޭއ ުޓްސިލ ެގްނުހމީ ަންނުހ ،ްތަޔާނިޢ ެގާސިއަފ ޭހޖެ ްނޭދ ްށަކަތްތާރަފ ޭނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހމީ މާ ުރުކިނުއ ްނުރަތުފަދ ްނެގިށެފ ްނުހމަ ިރުކީރަޓްސޖި ަރ ިއަގުރަތުފަދ ުކަހމީ ެއ 8 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ، ްނިރުކ ެގުހަވުދ ަނަވ )ްއެއަހިދ( 10 ެގްއެހމަ ީދާލމީ މެ ްނޮކ ްށައމަ ަހ .ެވެއެނާވްނޭދްށޮކމާ ޖަ ްށަކަޓްނުއަކެއ ްކްނޭބ ާވިއަފިއަވުޅުހ ިއަގމު ަނ ެގްއެހމީ ެއ ާވުނ ިއަފިބިލ ްނަކުލިބާޤ ެގުރަވ ޭޓްއެހެލެބ ްޓްނުއަކެއ ްކްނޭބ ްށަޔަލްއމި ައ ) ށ( ، ،މަ ަނ ާވިއަފެވިރެވުދމެ ްއެރުޒުއ ްނެހެއ ުލޫބުގމަ ަތަވުނ މަ ަނ ޭހޖެ ްނޭދ ްށަކަތްތާރަފ ޭނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ުކެއާއާޔިރެވުދަލަބ ަތަވުނ ުކެއާއާޔިރެވިނެލެބ ެގްއެހމީ ެއ ްތަޔާނިޢ ެގާސިއަފ . ެވެއެނާދިވެދްށޮކމާ ޖަ ްށަކަޓްނުއަކެއ ްޓްނިއޖޮ ާވިއަފިއަވުޅުހ ްޓްނިއޖޮ ުކެއާއާޔިރެވުދަލަބ /ުކެއާއާޔިރެވިނެލެބ ަތަވުނ ،ިއަގމު ަނ ަލްއމި ައ ) ނ( ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަތަލާހ ެގުކަތްތާރަފ ާވިރެވުރުޒުއ ްށމަ ުވުޅުހ ްއެޓްނުއަކެއ ޭހޖެ ްނޭދ ްށަކަތްތާރަފ ޭނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ަތަވުނ ްށަޓްނުއަކެއ ެގާޔިރެވިނެލެބ ެގުތާރަފ ެއ ްތަޔާނިޢ ެގާސިއަފ ، ަތަވުނ ްށައީރްޓްސިނމި ުރާޔިތްޚިއ ެގމު ުނިދްށޮކމާ ޖަ ްށަޓްނުއަކެއ ެގާޔިރެވުދަލަބ .ެވެއެވްނެގިބިލ ްށަކަތާރަފ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ީރަޓްސޖި ަރ ިއަގުރަތުފަދ ،މަ ަނޖެ ްއެވިރެވުދމެ ްއެބަބަސ ެރުކްނުކަތުބަބަސ ިވިނަންނައ . 13 ްނުނިދ ްސްނަވަލއެ ްނ ުލއި ަޓއް ުހ .ެވެއެނާވްނާލިއަޓްއުހ ްނުނިދ ްސްނަވަލެއ ާދްނމު ެދ ްށަކަހމީ ާވިއަފެވ ، ްނަކިރުކ ްއެލމަ ަޢ ުފާލިޚ ާދިއާވަގ ިއާނޫނާޤ ްނުތާރަފ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( ، ، ްށޮކުޛީފްނަތ ުބަދައ ެއ ްނމު ުށެފ ްނަރުކުޛީފްނަތ ުބަދައ ެގުށުކ ެއ ެވުތިބާސ .ެވެއެނޭވެލިއަޓްއުހ ްނުތޮގީތުގަވ ްނުނިދ ްސްނަވަލެއ ްނެދްނމެ ިނ ެގީޑނުކިސ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ) ށ( .ެވެއެނާވާންސިތްސިއ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ްނުނިދ ްސްނަވަލެއ ާދްނމު ެދ ްށަކަތްތާރަފ ޭވެނެގ ްށަށަދ ެގމު ުލެބ ެގުތަލުއަދ ) ނ( . ެވެއެނޭވެލިއަޓްއުހ ްނުތޮގީތުގަވ .ްނުވާޔިނ ްތާރަފ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ރ( ްތާރަފ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ަތަވުނ ،ްނުތާރަފ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ބ( ްށައީރްޓްސިނމި ްނމު ުޔިލ ްށމަ ަކާވުންނުނޭބ ްސްނަވަލެއ މި ްނުތާރަފ ާޓްއަހަލަބ .ްނުޅެހަށުހ ްށަކަނަތ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ަތަވުނ 9 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ެގުތޮގ ާވިއަގީރިތ ،ީނޭވެރުކިނުއ ްނުރަތުފަދ ،ުކަހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ . 14 ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނުރަތުފަދ ެގްނުހީމ .ެވެންނީތމަ ްނ ުރުކިނއު ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ްނުތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( ްނުކމަ ުޔިލ ްށޮކމީ ްސަރ ްށޮކްނާޔަބ ުބަބަސ ިދެއ ްށމަ ުވިނުއ ްނުރަތުފަދ .ްނުޅެހަށުހ ްށަކަނަތ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ަތަވުނ ްށައީރްޓްސިނމި ްއެކަތްނުޔިލ ަޙްއަޞ ،ީކަކަތްނުޔިލ ާވިއަފިއަޅަހަށުހ ްށމަ ުނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ) ށ( ްނީރްޓްސިނމި ްށމަ ުރުކ ްތަކްއަސމަ މި ަތަވުނ ްށައީރްޓްސިނމި ްށމަ ަކްނޫނ .ްނުވުތިބާސ ްށަކަނަތ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ެގްލިސްނުއަކ ުށަރ ަތަވުނ ާޔިރެވުދަލަބ ،ްނަކިވުރމަ ުކަހމީ ޭނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ ) ނ( ްނުކމަ ުޔިލ ަޙްއަޞ ،ްނުކަތާރަފ ްނޫނެއ މީ ްސަރ ަތަވުނ ްނިއާރާދިއ ްނީރްޓްސިނމި ްށމަ ުރުކ ްތަކްއަސމަ މި ަތަވުނ ްށައީރްޓްސިނމި .ްނުގްނެއ ްށަކަނަތ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ިރުހ ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ރ( ާޔިރެވުދަލަބ ަތަވުނ ާހމީ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ްށމަ ަކޖެ ްއެވުޅަގނަރ ްނީރްޓްސިނމި ްށމަ ުރުކ ްތަކްއަސމަ މި ަތަވުނ ްށައީރްޓްސިނމި ްނުކމަ ުޔިލ ، ްނެގިށެފ ްނުހަވުދ ޭބިލ ްނުޔިލ މި ( .ްނުގްނެއ ްށަކަނަތ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ) .ެވެއެނާވްނާރުކިނުއ ްނުރަތުފަދ ްނަނ ެގާހމީ ިވުޅަގނަރ ުތަލާހ ެގމު ުދެޅުކުނ ެގީރްޓްސިނމި ، ީކމަ ުޓްއެހެލެބ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( . 15 ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުރަތުފަދ ެގްނުހީމ .ެވެކެއމާ ްނިޒ ެގްއެތާރަފ ާޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނމި ަތަވުނ ްނ ުޓއް ެހެލެބ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއާންނުފަޒްއަވމު ެގީރްޓްސިނމި ) ށ( ،ްނުކަތްތާރަފ ާވިރެވިއަބ ިއަގުތަކްއަސމަ ެގމު ުޓްއެހެލެބ ިއަލިއަވަލުކެއ ިއަގްއެރާރުޤިއ ްށމަ ުޓްއެހެފިހ ުރްއިސ ެގުކަތުތމާ ޫލުޢމަ ޭނމެ ިހ ިއަގުރަތުފަދ .ެވެއެނާވްނާރުކިއޮސ ެގްނުހމީ ޭބިލ ްތަޔާނިޢ ްނިއެރެތ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ނ( ްށަތަދްއމު ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ،ްށޮކްޓޭޑްޕައ ްނުދިއާވަގ ްނީސްނޖެ ެއ ްއަތުތމާ ޫލުޢމަ .ެވެއެނާވްނާދްނެގ ްނމު ަވުނޮފ ްށައީރްޓްސިނމި 10 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނެގިށެފ ްނުހަވުދ ާނމަ ިހ ްނަނ ،ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ . 16 ްސްނެރއަ ުޝްނއި ްތްލެހ ، ްނ ުރުކިރެވއި ަބ އި ަގުމީކްސ ްސްނަރައުޝްނިއ ީޙްއިޞ ޭދްށޮކުރޯފ ްނުތަލުއަދ ިއަގޭރެތ ެގުހަވުދްސމަ )ްއެކެއ( 1 ިއަގްއމެ ީކްސ ޭދިއަސްއޖަ މަ ަހ ުދަރަޚ ެގާވުރަފ ީޙްއިޞ ަތަވުނ ިއަގްއމެ ީކްސ ްތމަ ުދިޚ ެއ ްނެދްނާރުކިނުއ ްނަނ ެގްއެހމީ ެއ ްނުރަތުފަދ ިދައ .ެވެއެނާވްނާރުކިރެވިއަބ .ެވެއެނާވްނާންނޮއމި ެދ ، ްތެނ ްނަކިރެތްނުދުފ ،ުހަފްށމަ ުލެބ ްށަކަތްނުޔިލ ަޙްއަޞ ެގްއެރަޓްކޮޑ . 17 ްތެނ ްނަކިރެތްނުދުފ ްނުރާކުރަސ ްށަކަތްތާރަފ ާވްނުނޭބ ްނުތޮގޭޅުގ ާތަލާހ ެގްއެހމީ ެއ ،ްށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނ ުނިދ އް ަތްތަލއާ .ެވެއެނާވްނޭދ ްނުރާކުރަސ ްއަތްތަލާއ ްއ ަތާދްއާމ ުމްނާއ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ިއަކަޓ ްށމަ ުޅެއަޑނަކ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ . 18 ްނ ުޅެހަށުހ ަލަސއް ަމ ، ްށައީރްޓްސިނމި ަލަސްއމަ ެއ މަ ަންތޮއ ްއެއާވުކަޝ ަތަވުނ ްއމެ ުހޖެ ުނމަ ަހްތިހ ުދމެ ާތޮގ ްށމަ ުރުކްސެސެއ ްނުލައ ިއަގްއެތަލާހ ަދަފމި ިދައ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްނމު ުޔިލ . ެވެއެނާދިވުނޮފ ްށަތާގ ްއެޓްސިލަޝެޕްސ ީކަކަތްނުޔިލ ޭހޖެ ްނާޅަހަށުހ ްނުކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ހ( . 19 ްނ ުޅއެ ުޅަވަޔިފ ޭހޖެ ްނާވމާ ްނިޒ ްށައމަ ަހިރުފ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކޫދ ްނުޔިލ ެއ ިއާންނުތާރަފ ެއ ަތަވުނ ްށމަ ަކިރުހ ުތމާ ޫލުޢމަ ުގޮދ ިއަގުކަތްނުޔިކެޔިލ މި .ެވެކެކަތްނުޔިކެޔިލ ، ްނުލައ ްއމެ ުޔިލ ަޙްއަޞ މަ ަނ ޖެ ްއިވެރުކ ަގަހާފ ްށމަ ަކާވ ްއމެ ުލިއަވުޅޮއ .ެވެއެނޭގްނެއ ްށަތާރަފ ިޅެހަށުހ މު ޯފ ްށމަ ުޅެހަށުހ ުގޮދ ިއަގުކަތްނުޔިކެޔިލ ިއމާ ޯފ ާޅަހަށުހ ިދެއ ްށމަ ުދޯހ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ) ށ( ، މަ ަނ ޖެ ްއިވެރުކ ަގަހާފ ްށމަ ަކާވ ްއމެ ުލިއަވުޅޮއ ަތަވުނ ްށމަ ަކިރުހ ުތމާ ޫލުޢމަ ްނުށަދ ެގ )ުތާބޫޤުޢްލުނޫނާޤ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ( 9/2014 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ެގމު ުޅެހަށުހ ަލަސްއމަ ްށަކަތްތާރަފ ިރުހްނުޅުގ މާ ަކ ،ިއަކަޓ ްށމަ ުޅެއ ުޅަވަޔިފ . ެވެއެވްނެގިބިލ ްށައީރްޓްސިނމި ުރާޔިތްޚިއ ުދިއާވަގ މި ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސ ިހެވިދ ،ީނާށަފ ްނާރުކުލމަ ަޢ ްށަދިއާވަގ މި ) ހ( . 20 ްނާރުކުލަމަޢ ްށަދއި ާވަގ ، ަޔިދްނުމަރުކުލަމަޢ އި ާމުށެފ . ެވެންނެގިށެފ ްނުހަވުދ ާރުކުޢިއާޝ ްނ ުވއު ުދއި ާވަގ ، 2011/R-2 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ްނމު ުށެފ ްނާރުކުލމަ ަޢ ްށަދިއާވަގ މި ) ށ( ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ) . ެވެއީނުވުއ (ުދިއާވަގ ެގމު ުޓްއެހެލެބ ިއމާ ުލާވަލުކެއ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ 11 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ) 2011/R-2 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ) ނ( ިއމާ ުލާވަލުކެއ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްނުށަދ ެގުދިއާވަގ ެއ ،ްސަޔިވ ިއަގމު ަކުނުވުއ (ުދިއާވަގ ެގމު ުޓްއެހެލެބ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިޅެއަޑނަކ ިއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނުލައ ްއަތްތާރަފ ިއަހމެ ްނެއ ަޔިދްނމު ެބިލ ީހެއ ީލމާ ޭދ ްށަންނުހމީ ަންނުހ ީހެއ ްނުށަދ ެގުދިއާވަގ މި ްށަކަތްތާރަފ ެއ ،ްނެދްނެވެރުކްސެސެއ ީހެއ ެގުކަތްތާރަފ ެއ ުހަފްށމަ ުރުކްސެސެއ ްނުލައ ިދައ .ެވެއެނާދްނމު ެބިލ ްށަކަތުޑނަގްނމި ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނުށަދ ެގުދިއާވަގ މި ީނޭވެދްނެގ ްށަޔިރުކ .ެވެށޮކާނިބ ެގުހަވުދުރަހައ )ްއެނިތ( 3 ްނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނާރުކުލމަ ަޢ ްށަދިއާވަގ މި ) ހ( . 21 އް ަތްތާރަފ ާދްނުމެބިލ ީހއެ ްނ ުރުކްސެސއެ ްނުލއަ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ( 2011/R-3 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ،ިއަގޭރެތ ެގމު ުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ިއމާ ުރުކިރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހމީ ، ީހެއ ީލމާ ޭދ ްށަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނުށަދ ެގ )ުދިއާވަގ ްނުކަތްތާރަފ ެއ ްށމަ ުދެހ ްޓްނމަ ްސެސެއ ްނުލައ ްއަތްތާރަފ ަޔިދްނމު ެބިލ .ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްށަކަތާރަފ ާގްނައ ްނީރްޓްސިނމި ަތަވުނ ްށައީރްޓްސިނމި ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ( 2011/R-3 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ) ށ( ެގ )ުދިއާވަގ ެގމު ުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީލމާ ިއމާ ުރުކިރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ، ަޔިދްނމު ެބިލ ީހެއ ީލމާ ޭދ ްށަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނުށަދ ޖެ ްއެވްނުނޭބ ިއަގމު ުގެންސިއ ެގީރްޓްސިނމި ްށމަ ުރުކްސެސެއ ްނުލައ ްއަތްތާރަފ .ެވެއެވްނެގިބިލ ްށައީރްޓްސިނމި ުރާބ ެގމު ުރުކްސެސެއ ިއަގްއެތަލާހ ްއަތްސަވުދ ުދްނަބ ުރާކުރަސ ީނާވިއަފިއަނުގ ްސަވުދ ްށމަ ުނޭބ ެގުދިއާވަގ މި . 22 ްށަމުނޭބ ެގުދއި ާވަގ ިމ ްނ ުނުގ ްސަވުދ .ެވެއަނމަ ިހުނ ިވިނަންނައ ،ުކަދނިހ ިއަހާވުނ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ ިއަގުދިއާވަގ މި . 23 ްނ ުރުކަނާމ ، ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގމު ަކަނމާ ެގުކަތުޒުފަލ ެއ ިއަގާދްއމާ މި ީނާރުކަނމާ ްއަތުޒުފަލ . ެވެށަތޮގ 8/2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށމަ ަކ "ުނޫނާޤ" ) ހ( ީލމާ ިއމާ ުރުކިރެތާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ( . ެވެށައ )ުނޫނާޤ ެގމު ުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ްއަތްތމަ ުދިޚ ީޢމާ ިތޖު ިއ ްށަންނުތިޔްއަރ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށމަ ަކ "ީރްޓްސިނމި " ) ށ( 12 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ުތަޔްއިލޫއްސމަ ެގމު ުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ޭޅުގ މާ ުނިދިއަވުރޯފ .ެވެށައާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ެގުތަދްއމު ުގިދ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށމަ ަކ "ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ) ނ( ، ، ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ެގުކަތުސްއިހ ަތަވުނ ީނާސްފަނ ަތަވުނ ީނމާ ްސޖި ، ިއަހމެ ްނެއ ާވިތމަ ިރުކ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ެއ ުކަހމީ ިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގުތޮގިރެތްނުނޭބ ިއަގްއެއމަ ަހްއެއ ާންނުހމީ ްނެހެއ ެގުޢމަ ަތޖު މު ެރުހާކަތްސަރުހ .ެވެށަކަހމީ މެ ްނޮކ ާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ެވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ މެ ްނެއ ްނަޝްކެޓޮރްޕ ްލަޝޯސ ްލަނަޝޭނ" ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށމަ ަކ "ީސްނޖެ ެއ" ) ރ( ީޙްއިޞ ީޢމާ ިތޖް ިއ( 15/2011 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިއަގމު ަނ ެގ "ީސްނޖެ ެއ ާވިއަފްށޮކމު ިއާޤ ްނުށަދ ެގ )ުނޫނާޤ ެގމު ާޒިނ މީ ުއަޤ ެގްސްނަރައުޝްނިއ .ެވެށަހީފޮއ ، ، ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުދިއާވަގ މި ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށމަ ަކ "ުރަތުފަދ" ) ބ( . ެވެށަރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ________________________ 13 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ 1 ުލވަ ުދަޖ ، ީކަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއާކަތަމަހ ިއާކަތްތގޮ ެނވޭ ެރުކަނާމ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުލޫސުއ ގެ ުތގޮ ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ްނ ަކިނުއ :ިއަބ ަނަވ 1 ަތަވުނ ީނމާ ްސޖި ، ިއަގްއެތޮގމީ ިއާދ ަތަވުނ ިއަގްއެތޮގީތުގަވ ،ީނޭވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއމެ ަކިނުއ . 1 ްނ ުރުކަނާމ ްނ ަކިނއު ަތަވުނ ްއމެ ަކިތަދ ްށމަ ުރުކ ްތާކަރަހ ެގުކަތުސްއިހ ަތަވުނ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ީނާސްފަނ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކުބިއައ ަތަވުނ ްއމެ ަކިތަދ ަދަފމި .ެވެށމަ ުރުހ ްއމެ ަކުބިއައ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ެވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްނިއަދަފްއެއ ޭކެންނުހމީ ، ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ ަނަވ 4 ެގުލޫސުއ މި ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތްސަރުހ ާވމާ ިދ .ެވެއެނާވްނާޅައަޑނަކ ިތްނިގ ިރުހ ްނަކިނުއ ްނީތމަ ެގުތޮގ "ްއމެ ަކިނުއ" ީކަކަތްއަތްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ، ިއަކަޓ ްށަދަސުގމަ ެގުލޫސުއ މި . 2 އް އެ ަބ ޭނ ެމިހުނ ްނ ަކިނއު އް ަތްތަލާހ .ެވެނޫނ ަތަވުނ ިއަލުނ ާޔަފަލ ެގްއެރަޓްކޮޑ ،ިއމާ ުފިހިވެދ ްށަޓޭރިގނިސ ަތަވުނ ްށަލަރުގނަބ )ހ( ްށަޗްއެކަތ ާވުތްސމަ ަތަވުނ ްށަކަތްސޭބ ޭވެރުކުނ ްނުނޭބ ިއަލުނ ާކައީޓިސ ްސޭބ )addiction( ްނުފިހިވެދ ިކަވ ަތަވުނ (pyromania) ްނުވްނުނޭބ ްނަލްށޮކޯރ ިއަގުނަތްނަތ ިއަގުތްސަގ )ށ( (kleptomania) ްނުވްނުނޭބ ްނަރުކ ްނަކްއަވ ިތެނ ްއމެ ުނޭބ ަތަވުނ ްއެބަބަސ ްނުރުކ ާޔިނައ ީނމާ ްސޖި ަތަވުނ (sexual violence) ްނުރުކ ާޔިނައ ީސްނޖި )ނ( .ްނުރުކ ާޔިނައ ީނމާ ްސޖި ިއާއާޔިނައ ީސްނޖި ަތަވުނ (physical violence) ، ީސްނޖި ަތަވުނ ްއަތްއަތްނަކ ާރުކ ްށމަ ުދޯހ ްނަކުލމާ ަސ ެގްނުހމީ ްނެހެއ )ރ( ްނުދޯހ ާފުއ ްނމު ަކެއ ްނެގިއަކްއަދ ްށަންނުހމީ ްނެހެއ ްއަތްނަވަނުގ )exhibitionism( (voyeurism) ްނުދޯހ ާފުއ ީސްނޖި ްނެގިއަލަބ ުރަޒްނމަ ިއާސްއެޗްއެއ ުތާފަތ )ބ( ާވމާ ިދ ްށަކަޅޮކްސަވުދ ަޑުކ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ުލްއެގ ޭބިލ ްށަކަނަވަނުގ ެގުޑނަގިށަހ )ޅ( ްނމު ުރުކ ާވުރަފ ިދައ )ްނުއިދ ްނެގިއަދްނިބ ްތައ ،ްށަކަލާސމި ( ްއަތްނަކިނުއ (common injuries) ްއަތްއަތްނަކ ާވުޅަގނަރ ްއމެ ަކ ެއ ، ެގީޑނުކިސ ާވުޅަގނަރ ްނމު ުރުކ ާވުރަފ ިދައ ާދްނެގމި ެދ ްށަކަޅޮކްސަވުދ ަޑުކ )ކ( (short term mental condition) ްއަތިލަބ 1 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްޓްކެރެޓެކ ާވްށމަ ަކްއެޔްއަބ ެގުލޮލ ޭވެރުކ ުޅަގނަރ ްނެގީދ ާވުރަފ ީޙްއިޞ )އ( )cataract( ، ާވިއަފިވެރުކ ުޅަގނަރ ްނެގްށޮކާވުރަފ ްސެވމަ ަނިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގީރުކ )ވ( (cured impairments) ްއަތްއަތްނަކ ްއމެ ަކިނުއ ަތަވުނ ްއެބިއައ ާވުނިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި )މ ( ްއެބިއައ ީނމާ ްސޖި ޭހޖެ ުނ ްނަރުކ ުލމަ ްއަޙަތ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ،ިއމާ ުރުހ (disfigurement with no substantial adverse effect) .ްނުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ަންނުހ ްނާންނެފ ްށަށުފުރޭބ ިއަގްއެތޮގާދީސ ީކމަ ަކިނުއ މެ ްނޮކ )ހ( . 3 ްނ ުތަގެނެދ ްނ ަކިނއު ،ްސަތެނ ްނާންނެފ ްށަށުފުރޭބ ްއމެ ަކިނުއ މެ ްނޮކ ަދަފމި .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ .ެވެއެނާވްނާރުކްނމި ްނަކެއ ،ްނެގެނަގެނެދ ްނަކިނުއ ަދަފެއ ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ެއ ިއަކަޓ ްށމަ ުތަގިއަލަބ ްށމަ ަކ ްއެހމީ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ) ށ ( )ަތްއަސްނިއ ްސީޅާސ( 40% ްނެގެވުދމަ ،ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ަންނުހ .ެވެއެނާވްނާންނުހ ްނެހމެ ްނޮކ ީކމަ ުތަގެނެދ ްނަކިއަބޮކ ީކަބަބަސ ާވމާ ިދ ްނާވިރެވުދމެ ްއމެ ަކިނުއ ) ނ( ްސެވ ިވެރުކުންނާޔަބ ުބަބަސ ެއ ުރިއާރުކަނމާ ިދައ .ެވެނޫނ ްއމެ ަކ މު ްނިހމު ، ީވްނޭދ ްނަކުލމާ ަސ ްށަޑޮބ ެރުވ ްށމަ ުލެބ ްށަބަބަސ ިވމާ ިދ ްނަކިނުއ .ެވެއެނާދެވޮއ ެވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްނިއަދަފްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ާވުތްސމަ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ .ެވެށަކަތްނުހޖެ ްނޮގ ާވިތމަ ިރުކ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި ްށަކަހމީ ާރުކްނުނޭބ ިތެކަތ ، ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނާދިހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ ާކަތޫގަދނުއ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީނމާ ްސޖި ެގްއެހމީ ެއ ީކމަ ުރުކްނުނޭބ ިތެކަތާވުތްސމަ ީނމާ ްސޖި .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ުބަބަސ ިވމާ ިދ ްނާވިރެވުދމެ ، މޭ ާޕްއުފ ެގްއެހމީ ެއ ީކަބަބަސ ިވމާ ިދ ްނާވިރެވުދމެ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްއެކަތްސަރުހ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގ ީނމާ ްސޖި ްނުބަބަސ ެގމު ުވުކާލަހ .ެވމެ ުޅެއ . ެވެށަކަތިތްނިގ ާވިއަގީރިތ ީނަވިއަފިހެބ ްނަކިނުއ . 4 އް ަތިތްނިގ ެގުމަކިނއު .ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ) ހ( .ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ،ިއމާ ުވިއުޑައ ) ށ( .ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ) ނ( 2 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ، ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ ) ރ( .ްނަކިނުއ ެގމު ުނެގނުއ ) ބ( .ްސާޑޯއްސިޑ މް ަރްޓްކެޕްސ މް ަޒިޓޯއ )ޅ( .ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ ) ކ( (multiple impairments) ްނަކިނުއ ަނިގ ެރުވްށމަ ަކިނުއ ްއެއ ) އ( ްނ ަކިނުއ ެގުމުނެފ ަދާޢިއ ާރުބނައ ުސްއިހ ެގމު ުނެފ ، ީނޭވެލެބ ިއަގުތޮގ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ . 5 ްނަކިނއު ެގުމުނެފ ްނ ުރުކަނާމ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ާވްނެގެވްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ މި .ެވެށަންނުހމީ ާވިއަގްއެތަލާހ ަދަފޭވެރުކުނ .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ްއަތިއަބ ާވްނެގިހެބ .ްނުހމީ ަންނެފުނ ްށަލޮލ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ) ހ( .ްނުހމީ ްށަދ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ްށަލޮލ ) ށ( ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ ީކަހމީ ެއ ، މަ ަނޖެ ްއެވިރެވުދމެ ްއެތަލާހ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަލާހ ާވިއަގީރިތ . 6 ްށަކަރަވްނިމ ްސެވއް އެ ްނ ުހީމ ަންނެފުނ ްށަލޮލ .ެވެއެނޭވެލެބ ްށމަ ަކްއެހމީ ަންނެފުނ ްށަލޮލ .ްނުވިއަފެވމު ޫރްޙމަ ްށޮކްއެއ ްނމު ުނެފ ެގުލޮލ )ހ( ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ެގުލޮލ ުޅަގނަރ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ެރުކްނުލޮލ ެދ )ށ( ްތަލީސަވ ުޅަގނަރ މެ ްނެއ ިރުހ ްނެވެރުކްނުނޭބ ްށމަ ަކެއ ަތަވުނ 60/6 ުހަފްށމަ ުރުކްނުނޭބ (best corrected visual acuity) .ްނުވްށަދ ެރުވްށައ 200/20 )ިހިވ( 20 )field of vision( ްނުނެފ ަންނެފ ްނިތމަ ިރައ ެގުލޮލ )ނ( .ްނުވްށަދ ެރުވްށައީރްގިޑ ެގމު ުނެފ ެގުލޮލ ުޅަގނަރ ެގްއެހމީ ެއ ، ީނޭވެލެބ ްށމަ ަކ ްއެހމީ ްށަދ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ . 7 ްށަދ ުރަވްނިމ ެގުމުނެފ ްނ ުހީމ )ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްއެތަލީސަވ ުޅަގނަރ މެ ްނެއ ިރުހްނެވެރުކްނުނޭބ ްށމަ ަކެއ( ުސްއިހ ެގުކަތްތަލާހ ާވމި ިއަގީރިތ ަތަވުނ .ެވެކަތްތާރަފ ަންނުހ ުދމެ ެދ ާއ 60/6 - 18/6 . ެވެކަތްތާރަފ ޭތެފ ްށަކަތަލާހ ްނިއެރެތ )ްސާސްނަފ( 50 )field of vision( ްނުނެފ ަންނެފ ްނިތމަ ިރައ ެގުލޮލ )ހ( . ްނުވްށަދ ެރުވ ްށައީރްގިޑ 3 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްށަކައިޅަފ ްއެއ ްސެވ ެގުލޮލެދ ،ިއަބްއެއ ަޅުކިއަބެދ ެގުބާސިހ ޭހޖެ ްނާންނެފ ްށަލޮލ )ށ( ޭދިއަވުކްއަދ ްށަޔމަ ަހިރުފ މެ ްނެއ ްއަތުރަޒްނމަ ަންނެފ ްށަލޮލ ިދައ ިނެފުނ .ްނުވިއަފެވްނުލްއެގ ްށމަ ުނެފ ެގުލޮލ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ަލަސްއމަ ިއަގުބާސިހ (hemianopia with macular involvement) ްށމަ ުނެފ ެގުލޮލ ްނުބަބަސ ެގުޓްނމަ ްވްލޯވްނިއ ރަލުއިކްސމަ ްތިވ ާއިޕޯނައމި ެހ( ، ްށޮކަޑުކަޑުކ ްށަރަވ ްނުދމެ ެގުބާސިހ ުނުލްއެގ ްނުނެފ ެގުލޮލ ެވްނުލްއެގ ، ).ެވެއެނާދިވެލެބ ްށމަ ަކިރުހ ގްނިރައެޕްސ ރަލުއިކމެ މަ ަނަންނެފ ަދަފ ްނުވިއަފެވްނުލްއެގ ްށމަ ުނެފ ެގުލޮލ ިއަގމު ުރުކ ާޒާދްނައ ްނމި ިރިތ ިއާނމި ްސުއ )ނ( .ްނުވިއަފެވމާ ިދ ްއމެ ަކ (altitudinal defects involving lower fields or ischemic optic neuropathy) )ްއެއަހިދ( 10 ުރުކައ ެގުރަޓމީ ިޓްނެސ )ްއެނިތ( 3 ިއަގުކަތްތަލާހ މު ްނާއ )ރ( ، ްނަކިތަދ ިއަގމު ުތަގެނެދ ިލައ ިދައ/ަތަވުނ މަ ަނޭޔިކުނ ިއަގުނމި ުރުދ ެގުޅަވަޔިފ ، ްށމަ ަކެއ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ިއަގުނމި ުރުދ ެގުރަޓމީ )ްއެނިތ( 3 ުކެއމާ ުރުހ ްސެވ ުހަފްށމަ ުރުކްނުނޭބ ްއެތަލީސަވ ުޅަގނަރ މެ ްނެއ ިރުހ ްނެވެރުކްނުނޭބ ، ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ްށަލޮލ ީނޭކެދ ުދމެ ާކަހމީ ެއ މަ ަނޭގނޭނ ްނަނުގ ިލިގނިއ . ެވެށަތޮގ ެގްއެހމީ ްށަދ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށމަ ަކްނަކ ާވިއަގީރިތ ، ުރިއާލަބ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ . 8 ެގުމަކިނއު ެގުމުނެފ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ ުރަވްނިމ ުލޫސއު ުމްނއާ ާލަބ ، ީނޭވެލެބ ިއަގމު ަކުޑނަގްނމި ެގމު ަކމަ ަހިރުފ ެގުސްއިހ ެގމު ުނެފ ްށަލޮލ )ހ( ީނާލަބ ަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ .ެވެންނިއ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ްށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ީކަޑނަގިށަހ ިޅމު .ެވެންނުޑނަގްނމި ެއ ، ްއެނެގިއަލަބ ްށމަ ަކްއެއަބ ޭނމެ ިހ ިއަގޭރެތ ެގޭއ ީއެއ ުސްއިހ ެގމު ުނެފ ިއަލަބ .ެވެނޫނ ްށަތާރަފ ާރުކްސެސެއ .ެވެށޮކްތަޔާޢިރ ްށަޗްއމަ ެގުލޫސުއ މި ީނާޅައަޑނަކ ްނަކިނުއ )ށ( .ެވެނޫނ ްއެށަކަތޮގަންނެފ ްށައަލްއމި ައ ، ްއެނެގްށޮކާނިބ ްށމަ ުޔިލ ީރަޓްކޮޑ ިނަކެއމަ ަހ ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ )ނ( ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ،ީނާލަބ ްނަކެއ .ެވެނޫނ ްށަޓްނމަ ްސެސެއ ެގ "މު ޯފ ާވިއަފްށޮކަޞްއާޚ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ާވިތަދ 4 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ެވެންނެގިއަލަބ ، މެ ްނެއ ިރުހްނެބިލ ްށމަ ަކެއ ީނާވްނާޅައަޑނަކ ްށމަ ަކިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ )ރ( ުނިއައ ަތަވުނ ްނމު ުދެހ ީރޖަ ރަސ /ްނމު ުރުކ ާވުރަފްސޭބ ުޅަގނަރ .ެވެއމަ ަނާވުނ ިއަފެވުޅަގނަރ ްސެވ ްނމު ުރުކްނުނޭބ ުޓްސެޓ ްނީކަވިކަވ ްސެވ ޯލ ެދ ،ިއަކަޓ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ )ބ( .ެވެއެނާވްނާރުކ ، ، ، ިއާށަސްނޖި ިއާށަރމު ުއ ެގާހމީ ެއ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުނެފ )ޅ( ، ، ްތަޔާޢިރ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ްށަތަވާބ ެގުތަކްއަސމަ ާރުކ ިއާށަރަވްނެފ މީ ީލުޢަތ .ެވެނާވުނ ްނެގްށޮކ ، ، ީނާރުކުބާސިހ މަ ަނިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ްނެހެއ ްނުރުތިއ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުނެފ )ކ( ްށަލަޔިނ ެގާދްއމާ ަނަވ 65 ްނެގިށެފ ްނިއާދްއމާ ަނަވ 62 ެގުލޫސުއ މި ަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ެދ .ެވެށޮކާނިބ ްށަޗްއމަ ެގުކަތުލޫސުއ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ .ެވެނޫނ ްއެނެގިއަލްށޮކްއެއ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްށމަ ަކްނަކ ާވިއަގީރިތ ިއަކަޓ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ )އ( (vision) ްނުނެފ )1( (acuity) ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ )2( (field of vision in degrees) ްނުނެފ ަންނެފ ްނިތމަ ިރައ ެގުލޮލ )3( ްސެވ ެގުލޮލ ެދ ،ިއަބްއެއ ަޅުކިއަބެދ ެގުބާސިހ ޭހޖެ ްނާންނެފ ްށަލޮލ )4( (hemianopia) ްނުނެފުނ ްށަކައިޅަފ ްއެއ ްށމަ ުނެފ ެގުލޮލ ިއަގމު ުރުކ ާޒާދްނައ ްނމި ިރިތ ިއާނމި ްސުއ )5( (altitudinal defect( ްނުވ ިއަފެވްނުލްއެގ ، ްނުޔިލ ަދަފެއ ްނުޔިލ ީރަޓްކޮޑ ާވްނުނޭބ ްށމަ ުތަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ެގުލޮލ )ވ( ޭދިއަވުރޯފ ްތމަ ުދިޚ ީޙްއިޞ ާވިއަފީދ ަދްއުހ ްނުށަދ ެގުލޫސުއ މި ްށމަ ުރުކޫދ ިއަގުލަވާތ ެގާދްއމާ ަނަވ 9 ެގުލޫސުއ މި .ެވ ެއެނާދިވެރުކޫދ ްނުނަތްނަތ ިއަގ 4 ީރަގެޓެކ ިއާއ 3 ީރަގަޓެކ ްނިއެރެތ ެގުކަތީރަގަޓެކ ާވިއަފިއަނމަ ިހ ، ޭގނެއ ްނެގިޅެއަޑނަކ ްށމަ ަކާވިއަފިލްއެގ ްނުނެފ ެގުލޮލ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ، ެގުލޫސުއ މި .ެވެއެނާދިވެރުކޫދ ްނުޔިލ ްށަކަރަޓްކޮޑ ެގުކަތިލަބ މު ްނާއ ްށަންނުހމީ ެގ 0 ީރަގަޓެކ ްނިއެރެތ ެގުކަތީރަގަޓެކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ ަނަވ 9 5 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ިދައ ،ިއާންނުހމީ ެގ 2 ީރަގެޓެކ ،ިއާންނުހމީ ެގ 1 ީރަގެޓެކ ިއާންނުހމީ ެގުލޮލ ީނޭވެރުކޫދ ްނުޔިލ މަ ަނާރައ ްނުޅޮއ ަތަވުނ މަ ަނޭދެފުއ ްއެކްއަޝ ްސެވްއެއ . ެވެށަކަރަޓްކޮޑ ަޞްއާޚ ުކަހމީ ެއ ްށަކަތްޓްނމެ ްސެސެއ ޭދެހ ްށމަ ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ެގުލޮލ )މ ( ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ެގްއެހމީ ެއ ިދައ .ެވެއެނޭހޖެ ްނާވުރިޒާހ ޭހޖެ ްނާލަބ ްނުތޮގޭހެބ ާތަލާހ ެގުލޮލ ެގްއެހމީ ެއ ުރިއާރުކޫދ ްނުޔިލ ޭދިއަގްނައ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްއެކަތްނުލެބ ާހިރުހ ، ްތޮގ ެނޭދ ްސްކމާ ިއަގމު ުތަގެނެދ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ެގމު ުނެފ . 9 ެގުމުނެފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެއީނަވމި ިއަގުލަވާތ ާވިއަގީރިތ އި ަގުމުތަގެނެދ އް ަތްތާރަފ ްތ ޮގ ޭދ ްސްކާމ ެގުމަކިނުއ ޯލ ިރުހ ްށަޑޮބ ެމްނެއ ްނަކިނުއ ެގުމުނެފ ޯލ ިރުހ ްށޮކަޑުކ ެމ ްނެއ ްނަކިނުއ ެގުމުނެފ ީރ ަގަޓެކ ަތ ްއަސްނިއ (Worse eye) (Better Eye) 20% ިއަގ 6/36 – 6/24 ުރަވްނިމ ެގުމުނެފ ްނ ުރުހ ިއަގ 6/18 – 6/9 ުރަވްނިމ ެގުމުނެފ 0 ީރަގަޓެކ ްނުރުހ 40% ްނ ުނެފުނ ްށަލޮލ ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ - 6/60 ިއ ަގ 6/36 – 6/18 ުރަވްނިމ ެގުމުނެފ 1 ީރަގަޓެކ ްނުރުހ 75% ްނ ުނެފުނ ްށަލޮލ ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ - 3/60 ްނަޜިވ ްފޮއ ްޑްލީފ ަތަވުނ 4/60 – 6/40 2 ީރަގަޓެކ ްނުރުހ ިއަގީރްގިޑ 20 – 10 100% ްނަނުގ ިލިގނިއ ްނުނިމުރުދ ެގުޓޫފ 1 ްނަޜިވ ްފޮއ ްޑްލީފ ަތަވުނ 1/60 – 3/60 3 ީރަގަޓެކ ްށަލޮލ ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ - ްނުގނޭނ ްނުވްށަދ ެރުވްށައީރްގިޑ 10 ްނުނެފުނ 100% ްނަނުގ ިލިގނިއ ްނުނިމުރުދ ެގުޓޫފ 1 ްނަނުގ ިލިގނިއ ްނުނިމުރުދ ެގުޓޫފ 1 4 ީރަގަޓެކ ްށަލޮލ ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ - ްނުގނޭނ ްނުނެފުނ ްށަލޮލ ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ - ްނުގނޭނ ްނ ުނެފުނ 10 ްނަޜިވ ްފޮއ ްޑްލީފ ަތަވުނ ްނުވްށަދ ެރުވްށައީރްގިޑ 30% ްނަނުގ ިލިގނިއ ްނުނިމުރުދ ެގުޓޫފ 1 ްނ ުރުހ ިއަގ 6/6 ުރަވްނިމ ެގުމުނެފ ޯލ ްއެއ ްށަލޮލ ްސެވ ްށަކަތޮގްއެއ - ްނުގނޭނ 10 ްނަޜިވ ްފޮއ ްޑްލީފ ަތަވުނ ްނުނެފުނ ްނުވްށަދ ެރުވްށައީރްގިޑ 6 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނ ަކިނުއ ެގުމުކްއެދަކަހާވ ިއާމ ުވިއުޑައ ްނމު ުވިއުޑައ ަތަވުނ ާވިތަދ ްށމަ ުވިއުޑައ ، ީކަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ިއަގމު ުވިއުޑައ . 10 ްނަކިނއު ެގ ުމުވއި ުޑއަ ްނ ުރުކަނާމ ްށަތަފްނަކ ުޅަގނަރ ެރުކްނުތަފްނަކ ެދ .ެވެންނުހމީ ާވިއަފެވމް ޫރްޙމަ ްށޮކްއެއ ާކްއަދަކަހާވ ،ްނިތމަ ެރުވްށައެއ ަތަވުނ ްސްލަބިސެޑ )ްސަޅޮދްސަފ( 60 ިއަގމު ަކިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގމު ުވިއ ުޑައ ްސެވމަ ަނިރުހ ުސްއިހ ެގމު ުވިއ ،ިއަގީސްނެއުކިރްފ . ެވެއެނާދިވެލެބ ިވިނަންނައ ީނޭވެލެބ ިއަގުތޮގ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ ،ްނުށަދ ެގުލޫސުއ މި . 11 ެގުމަކިނއު ެގ ުމުވއި ުޑއަ އް ަތުރަތއް ަވ .ެވމެ ަކްނަކިނުއ (conductive hearing loss) ްއަތްނުޅޮލ ާރައ ްށމަ ާޒިނ ާރުކުރުތަދ ުޑައ )ހ( ެގުތަލާހ ެގުކަތުރާނ )mediums( ާރުކުރުތަދ ުޑައ ްނިއެރެތ ެގުތަފްނަކ ) ށ( )sensory neural hearing loss( ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިއުޑައ ްނުބަބަސ ްތަޔާޢިރ ްށމަ ަކްނަކ ާވިއަގީރިތ ،ުރިއާލަބ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ . 12 .ެވެއެނާވްނާރުކ 100% ީނާލަބ ްނުވިއ ުޑައ ، ުރިއާލަބ ްށމަ ަކިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއ ުޑައ )ހ( ެގުމަކިނއު ެގުމުވއި ުޑއަ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ ުރަވްނިމ ިޅމު ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ .ެވެށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( އް ަތުލޫސއު ުމ ްނއާ ާލަބ .ެވެނޫނ ްއެންނެގިއަލަބ ްށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ީކަޑނަގިށަހ ، ާރުކްސެސެއ .ެވެށޮކްތަޔާޢިރ ްށަޗްއމަ ެގުލޫސުއ މި ީނާޅައަޑނަކ ްނަކިނުއ ) ށ( . ެވެނޫނ ްށަކަތޮގަންނެފ ްށައަލްއމި ައ ްށަތާރަފ ުރަވްނމި ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ާވމާ ިދ ްނެގިޅުގ މާ ަކިނުއ ެގމު ުވިއ ުޑައ )ނ( ، ްށަރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ިއާށަކަތްނުޔިލ ީރަޓްކޮޑ ީނާޅައަޑނަކ . ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ، ްނެޅެއ ްށމަ ުރުކުޅަގނަރ ްނަކެއ ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ުވިއުޑައ )ރ( ، ޭދ ްތމަ ުދިޚ ީޙްއިޞ ެގމު ަކ ުހަފްށމަ ުލެބ ޯތޭވިއަފިއަޅައ ްއެޅަވަޔިފ ާހިރުހ ިރުހ ްނުރުކުފާސ ްށަޅަގނަރ ެރެތެއ ެގުތަފްނަކ ްށޮކިރެވުދމެ ްއެތާރަފ ިދައ .ެވެއަގުހަފ ްށައ (Mechanical cleaning of ear canal) ، .ެވެނޫނ ްއެނެގްށޮކްނުނޭބ ްޑިއެއ ގްނިރައިހ ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ުވިއުޑައ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްނީކަވިކަވ ްނުވިއ ެގުތަފްނަކ ެދ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއ )ބ( ، ، ިއާށަރމު ުއ ެގްއެހމީ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ްނަކިނުއ ާވިއަފިބިލ ްށމަ ުވިއުޑައ )ޅ( ، ، .ެވެއެނާވުނ ްނެގިއަލަބ ްށަތަކްއަސމަ ާރުކ ިއާށަރަވްނެފ މީ ީލުޢަތ ިއާށަސްނޖި 7 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ާވުފާސ ުޑައ ޭވިއ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއ ުޑައ )ކ( ، .ެވެއެނާވްނާލަބ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ިއާރަވްނމި ، ، ީނާރުކުބާސިހ މަ ަނިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ްނެހެއ ްނުރުތިއ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުވިއ ުޑައ )އ( ްށަލަޔިނ ެގާދްއމާ 65 ްނެގިށެފ ްނިއާދްއމާ ަނަވ 62 ެގުލޫސުއ މި ަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ެދ .ެވެށޮކާނިބ ްށަޗްއމަ ެގުކަތުލޫސުއ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ .ެވެނޫނ ްއެނެގިއަލްށޮކްއެއ ިނަކެއމަ ަހ ީނެނމެ ިހ ިއަގޭރެތ ެގމު ަކްނަކ ީވްނަލަބ ުރިއާޅައަޑނަކ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ )ވ( .ެވމެ ަކްނަކ ިވިނަންނައ ިރުހ )ްލެވެލ dB( ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއ ުޑައ ްނިކަވ ިއަގްއެތަފްނަކ މެ ްނޮކ )1( ؛ ަތަވުނ ުރަވްނމި (speech discrimination) ުރަވްނމި ާވމް ުހަފ ަކަހާވ ޭވެކެދ )2( ، ްށަޑޮބ ްށަރަވ ަތަވުނ ،ްށަކަރަވްނމި ުދމެ ަތަވުނ ްށޮކަޑުކ ުސްއިހ ެގމު ުވިއ ުޑައ )މ ( ، ، ެގުޓްސެޓ ްކިރްޓމެ ޮއިޑޯއ ީނޭވެރުކޫދ ްނުޔިލ ޭހެބމާ ަކ ެއ މަ ަނާވިއަފެވިނުއ ، ަޞްއާޚ ެގީތމަ ްނުރަކ ަތަވުނ ްޓްސޖި ޮލޮއިޑޯއ ުހަފްށމަ ުރުކްތަޔާޢިރ ްށަޓޯޕިރ .ެވެށަކަރަޓްކޮޑ (E.N.T) ްނިޅމު ްނމު ުވިއުޑައ ،ްސެވމަ ަނ ްތޮއ ްނެހމި ިއަގ )މ( ެގާދްއމާ މި ) ފ( ، ، ެގުކަތިލަބ މު ްނާއ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްށަކަތްތާރަފ ާވިއަފެވމު ޫރްޙމަ .ެވެއެނާދިވެރުކޫދ ްނުޔިލ ްސެވ ްށަންނުރަޓްކޮޑ ުކަހމީ ެއ ްށަކަތްޓްނމެ ްސެސެއ ޭދެހ ްށމަ ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ )ދ( ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ ެގްއެހމީ ެއ ިދައ .ެވެއެނޭހޖެ ްނާވުރިޒާހ ، ްނުތޮގ ޭހެބ ާތަލާހ ެގމު ުވިއުޑައ ެގްއެހމީ ެއ ުރިއާރުކޫދ ްނުޔިލ ޭދިއަގްނައ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްއެކަތްނުލެބ ާހިރުހ ޭހޖެ ްނާލަބ ާވިއަގީރިތ ްތޮގ ޭދ ްސްކމާ ްށމަ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ެނަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ ) ހ( . 13 ްށަމަކިނއު ެގުމުވއި ުޑއަ ްތ ޮގ ޭދ ްސްކާމ .ެވެއީނަވމި ިއަގުލަވާތ 8 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ެގުމަކިނ ުއ ުރ ަވްނިމ ާވުމ ުހަފ ަކަހާވ ޭވެކެދ ްނ ިމުރާބ ެގުޑައ ްތ ަވާބ ެގުމަކިނުއ ީރ ަގަޓެކ ަތ ްއަސްނިއ ެރުވްށައ 40% ްށައ 100% – 80% dB40-dB26 ުރަވްނިމ ެގުމުވިއ ުޑައ 1 ްށަދ ްނިއެރެތ ެގުތަފްނަކެދ - ެގުތަފްނަކ ެދ - ިއ ަފިލްއެގ ްށޮކަޑުކ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ ްށަޅަގނަރ ްށަޅަގނަރ ްނިއެރެތ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ 50% - 40% ްށައ 80% – 50% dB 60 – 41 ުރަވްނިމ ެގުމުވިއުޑައ 2.1 ްނިއެރެތ ެގުތަފްނަކ ެދ - ެގުތަފްނަކ ެދ - ްށަކަރަވްނިމުދެމ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ ްށަޅަގނަރ ްށަޅަގނަރ ްނިއެރެތ ިއ ަފިލްއެގ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ 70% -51% ްށައ 50% – 40% dB 70 - 61 ެގުމުވިއުޑައ 2.2 ްނިއެރެތ ެގުތަފްނަކ ެދ - ެގުތަފްނަކ ެދ - ިއ ަފިލްއެގ ްށަޑޮބުރަވްނިމ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ ްށަޅަގނަރ ްށަޅަގނަރ ްނިއެރެތ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ 100% - 71% ްށަދ ެރުވްށައ 40% dB 90 – 71 ުރަވްނިމ ެގުމުވިއުޑައ 3.1 ްނިއެރެތ ެގުތަފްނަކ ެދ - ެގުތަފްނަކ ެދ - ިއަފިލްއެގ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ ްށަޅަގނަރ ްށަޅަގނަރ ްނިއެރެތ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ 100% ްށަދ ްށަރަވ ިއާއ dB 91 ްނިޅުމ ްނުމުވިއުޑައ 3.2 ުރާބ ެރުވްށައެއ ިއަފެވ ްމޫރްޙަމ ްއަތުޑައ ެގުތަފްނަކ ެދ - ްށަޅަގނަރ ްނިއެރެތ ްށަތަފްނަކ ޭވިއުޑައ ްއެސާސައ ުރިއާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށައޖާ ީތަނ ެގުޓްސެޓ ެގމު ުވިއުޑައ ެގުތަފްނަކ ) ށ( ، ިދައ 2000Hz, 500Hz, ޖް ެރްވެއ ެގމު ުވިއ ްނޯޓ ރޯއިޕ ީނާވްނާލަބ ިއަގމު ަކ .ެވެންނެގްށޮކުޓްސެޓ ްނިއާޢީރަޒ ެގްނަޝްކަޑްނޮކ ިއަގ 4000Hz (by conduction AC and BC) ، ްށޮކމު ްނާއ ްށަތަފްނަކ ްއެނައ ިވީނ ުޑައ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ްށަތަފްނަކ ްއެއ ) ނ( ަތަވުނ ީސްނެއ ްކިރްފ ްއެއ ިނަކެއމަ ަހ ްނިއެރެތ ެގުކަތީސްނެއްކިރްފ ޭވިއުޑައ ، ، ްނމު ުވިއުޑައ ީނޭވެރުކިތްނިގ ްއެތާރަފ ެއ މަ ަނޭވިއުޑައ ިއަގީސްނެއްކިރްފ ެދ .ެވެއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ާވިއަފެވމު ޫރްޙމަ ްނިޅމު ، ިއާށމަ ުޅެއަޑނަކ ްނަކެއ ،ެނަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއ ުޑައ ) ރ( ެގީސްނެއްކިރްފ ޭވެރުކ ުޓްސެޓ ްށމަ ުއިދ ްށައމަ ަހ ާކޖަ ެރްވެއ 9 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްށަކައީސްނެއުކިރްފ (500, 1000, 2000, 4000 HZ) ްނިއެރެތ ، ެގ dB100 ީނާވްނާލަބ )މަ ަނ ްސްނޮޕްސެރ ޯނ – NR( މަ ަނޭވީނުޑައ .ެވެއަގުތޮގ ެގްއމެ ަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ ްސަބ ަތަވުނ ިއަގމު ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ، ީނޭވެލެބ ިއަގުތޮގ ެގްއމެ ަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ . 14 ްނަކިނއު ެގ ުމުކއް ެދަކަހާވ ްނ ުރުކަނާމ ެގްއެޔްއަބ .ެވެށމަ ުވމާ ިދ ިއަގްއެތޮގ މު ްނާއ ްއމެ ަކ ޫގަދނުއ ަތަވުނ ްއމެ ަކިތަދ ިއަގމު ުޔިކ ުޑައ ަތަވުނ ްސަބ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ިރުހ ިއަގމު ުދެފުއ ަތަވުނ ްނުބަބަސ މާ ަކްނަކ ޫގަދނުއ ިތަދ ިއަގމު ުކްއެދަކަހާވ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ަންނުހ ިއަގމު ުރުކްނުނޭބ ީކ ަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ިއަގމު ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ،ިއާކަތްތާރަފ ާވިތމަ ިރުކ . ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ .ެވެއެނމެ ިހ ްއަތްއަތްނަކ ިވިނަންނައ ، ިއަގޭރެތ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ . 15 ެގ ުމުކއް ެދަކަހާވ އި ަގޭރެތ ެގުމަކިނއު އް ަތއް ަތްނަކ ޭނ ެމިހ )stuttering( ްނުތަގާއ )ހ( ، ެގމު ުގނޭނ ްނަނުބ ްސަބ ްށަޗްއީރ ިއމާ ުކްއެދަކަހާވ ްނެގިއަވުޅުގ ްއަތްސަބ )ށ( (impaired articulation/ phonology) ްނަކިނުއ (oral motor disorder) ްނުތެނިގާވ ެގިއަގނައ )ނ( (language impairment) ްނަކިނުއ ެގމު ުނުބ ްސަބ )ރ( ްނަކިނުއ ެގމު ުރުކުރޭބ ުޑައ ްނިއަގނައ ަތަވުނ ެގމު ުރެނުޑައ )ބ( (voice impairment) ިއަގާދްއމާ ަނަވ 15 ެގުލޫސުއ މި ، ީނާލަބ ިއަގމު ަކ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ) ހ( . 16 ެގުމުކއް ެދަކަހާވ ުރަވްނިމ ެގުމަކިނއު ާންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްނ ުލެބ .ެވެއމަ ަނާވިތަދ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްށމަ ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ްށމަ ަކްނަކ ިވިނަންނައ ، ުރިއާލަބ ްށަރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ) ށ( .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ 100% ީނާލަބ ްނުކްއެދަކަހާވ ، ުރިއާލަބ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ )1( ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ،ްނމު ަކްނެހެއ .ެވެށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( ްށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ީކަޑނަގިށަހ ިޅމު ީނާޅައަޑނަކ .ެވެނޫނ ްއެންނެގިއަލަބ ، ާރުކްސެސެއ .ެވެށޮކްތަޔާޢިރ ްށަޗްއމަ ެގުލޫސުއ މި ީނާޅައަޑނަކ ްނަކިނުއ )2( 10 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ . ެވެނޫނ ްށަކަތޮގަންނެފ ްށައަލްއމި ައ ްށަތާރަފ ުރަވްނމި ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ާވމާ ިދ ްނެގިޅުގ މާ ަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ )3( ، ްށަރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ިއާށަކަތްނުޔިލ ީރަޓްކޮޑ ީނާޅައަޑނަކ . ެވެއުހަފްށމަ ުލެބ ،ިއާކަތްތާރަފ ަންނުހ ،)dysarthria( ްނަކްނަކިނުއ ިރުހްނުޅުގ ާކަތުރާނ )4( ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ،ްތެނ ުތަސުރުފ ެގމު ުވުޅަގނަރ ްއެކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ިއަގްއެތޮގމީ ިއާދ ީކަކަތްތާރަފ .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ިއަގމު ަކ ، ްނެޅެއ ްށމަ ުރުކުޅަގނަރ ްނަކެއ ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ުކްއެދަކަހާވ )5( ްސެވމަ ަނ .ެވެއަގުހަފ ްށމަ ުލެބ ޯތޭވިއަފިއަޅައ ްއެޅަވަޔިފ ާހިރުހ ިރުހ ެގުހަފ މެ ްނެއ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ިރުހ ެގްއެހމީ ެއ ، ، ްށަކަހމީ ެއ ިއާށަތަލާހ ެގމު ުޅުއިރިދ ެގްއެހމީ ެއ ީނާވްނމާ ްނިނ ްނމު ްނިނ . ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ްސެވ ްށަކަތްތމަ ުދިޚ ޭބިލ މަ ަނިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ްނެހެއ ްނުރުތިއ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ )6( ަނަވ 65 ްނެގިށެފ ްނިއާދްއމާ ަނަވ 62 ެގުލޫސުއ މި ،ީނާރުކުބާސިހ .ެވެށޮކާނިބ ްށަޗްއމަ ެގުކަތުލޫސުއ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ްށަލަޔިނ ެގާދްއމާ .ެވެނޫނ ްއެނެގިއަލްށޮކްއެއ ިނަކެއމަ ަހ ަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ެދ ަތަވުނ ،ްށަކަރަވްނމި ުދމެ ަތަވުނ ،ްށޮކަޑުކ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ )7( ޭޅުގ މާ ަކ ީނޭވެރުކޫދ ްނުޔިލ ޭހެބމާ ަކެއ ،މަ ަނާވިއަފެވިނުއ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ަތަވުނ ،ްޓްސޖި ޮލޮއިޑޯއ ،ުހަފްށމަ ުރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަޓޯޕިރ ެގުކަތުޓްސެޓ (E.N.T) ަޞްއާޚ ެގީތމަ ްނުރަކ ަތަވުނ ،ްޓްސިޕަރެތ ްޗީޕްސ . ެވެށަކަރަޓްކޮޑ ްނމު ުކްއެދަކަހާވ ،ްސެވމަ ަނ ްތޮއ ްނެހެއ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ 7 ެގާދްއމާ މި )8( ، ، ެގުކަތިލަބ މު ްނާއ ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްށަކަތްތާރަފ ާވިއަފެވމު ޫރްޙމަ ްނިޅމު .ެވެއެނާދިވެރުކޫދ ްނުޔިލ ްސެވ ްށަންނުރަޓްކޮޑ ްށަކަތްޓްނމެ ްސެސެއ ޭދެހ ްށމަ ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ )9( ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ެގްއެހމީ ެއ ިދައ .ެވެއެނޭހޖެ ްނާވުރިޒާހ ުކަހމީ ެއ ، ެގްއެހމީ ެއ ުރިއާރުކޫދ ްނުޔިލ ޭދިއަގްނައ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ްއެކަތްނުލެބ ާހިރުހ ޭހޖެ ްނާލަބ ްނުތޮގޭހެބ ާތަލާހ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ .ެވެއެނާވްނާލަބ 11 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިއަގީރިތ ، ީނޭދ ްސްކމާ ްށމަ ުޅެއަޑނަކ ްށމަ ަކްއެތާރަފ ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ . 17 ެގުމުކއް ެދަކަހާވ ޭދ ްސްކާމ ްށަމަކިނއު .ެވ ެށަތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްތ ޮގ ުރ ަވްނިމ ިރުހ ްނަކިނުއ ެގުމުކްއެދަކަހާވ ުރ ަވްނިމ ިރުހ ްނަކިނުއ ެގ ުމުކްއެދަކަހާވ ްނ ިއަތްއަސްނިއ ްތެނ ްނ ުރުހ ްނަކިތަދ (Mild) ްށޮކަޑުކ ިއަގުމުކްއެދަކަހާވ 25% ްނުރުހ ްނަކިތަދ (Moderate) ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ ިއަގުމުކްއެދަކަހާވ 50% ްނުރުހ ްނަކިތަދ (Severe) ްށަޑޮބ ްށަރަވ ިއަގުމުކްއެދަކަހާވ ްނ ަކިނުއ ީނާމްސިޖ ްށަކަޔަބ ެގުޑނަގިށަހ ަތަވުނ ްށަކަނަވަނުގ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި ، ީކމަ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި . 18 ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ ްނ ުރުކަނާމ މާ ަކިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ާވިރެވުދމެ .ެވމެ ުވިތމަ ިރުކ .ެވެއެނމެ ިހ ްއަތްއަތްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި . 19 ެގ ުމަކިނއު ީނ ާމްސިޖ ޭނ ެމިހ އި ަގޭރެތ އް ަތއް ަތްނަކ .ްނުވުދމަ ްއެނަވަނުގ ެގުޑނަގިށަހ )ހ( .ްނުޑނެކ ުރާބ ެގުކަތްސމަ )ށ( .ްނުޑނެކ ުރާބ ެގުކަތުރާނ )ނ( ެގުތިހ ަތަވުނ ެގމު ާޒިނ ާލާވޭނ ާވުރުކިހަފުގމަ ްށަކމަ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ެގުޑނަގިށަހ )ރ( .ްނުރުހ ްއެއަލަސްއމަ ، ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި ިއަގީރިތ ްނުޑނަގަނުއ ެގުޑނަގިށަހ . 20 ްނަކިނއު ީނ ާމްސިޖ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ ާކަތޫގަދނުއ ިއަގމު ުބޭފ ިއަރައ ްށަނަތްނަތ ަތަވުނ ްށމަ ުގނިހ ަތަވުނ ްށމަ ުވުދ ްށ ަމުޅއު ެވ ިލެފިލެހ ، ، ީކަހމީ ެއ މަ ަނާވްނުނޭބ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްނަކިރެތީހެއ ެގްނުހމީ ްނެހެއ ިހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ ްނ ުރުކ ްތަޔާޢިރ .ެވެއެނޭވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެހމީ ިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގމު ުޅުއ ެވިލެފިލެހ ިއަގ (gross and fine motor( ްނުރުކ ްތާކަރަހ ްއަތްނަވަނުގ ޭނމެ ިހ ިއަގިއަފްތައ . 21 ްނަކިނއު ީނ ާމްސިޖ ްސޮރްގ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ މު ްނާއ ަތަވުނ ްށމަ ުޕްށޮކ ަތަވުނ ،ްށމަ ުފިހ ިއަގީހެޗްއެއ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގރަޓޯމ ްނއި ަފ ަތ ަވުނ ،މަ ަނޭހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ ިއާކަތޫގަދނުއ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ާރުކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ ްތަޔާޢިރ ްށަކަތްތާކަރަހ ްނ ުރުކ .ެވެއެނޭވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެހމީ ިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގރަޓމޯ ްނިއަފ ަތަވުނ ްސޮރްގ ީކަހމީ ެއ 12 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިރުހްނުޅުގ ާކަތުރާނ ިއާކަތިށަކ ިއާކަތްސމަ . 22 ްނަކިނއު ީނ ާމްސިޖ ،އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގމު ަކްނަކިނުއ (Musculoskeletal and neurological) އި ާކަތިށަކ އި ާކަތްސަމ .ެވެއެނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިރުހްނުޅުގ ާކ ަތުރާނ ްތ ަޔާޢިރ ްށ ަކަތްތަލާހ (amputation) ްނުވިއަފިވެރުކިކަވ ަތަވުނ ްނުވުދމަ ްއެނަވަނުގ ) ހ( ްނ ުރުކ (cerebral palsy) ީސްލަޕ ްލަރްބެރެސ ) ށ( (muscular dystrophy) ީފޮރްޓްސިޑ ރަލުއިކްސމަ ) ނ( )congenital deformity( ީޓމި ޯފިޑ ްލަޓިނޖެ ްނޮކ ) ރ( )spina bifida( ާޑިފިއަބ ާނިއަޕްސ ) ބ( )myopathy( ީތެޕޯޔމަ )ޅ( (arthritis) ިލަބޖެ ްއާރ ) ކ( (leprosy) ިލަބމު ާޒޖު ) އ( (spinal curvatures) ްސަޗޭވރާކ ްލަނިއަޕްސ ) ވ( (brain injuries) ަކްއީނާހ ޭބިލ ްށައިޑނުކިސ )މ( (paralysis) ްނުތެނިގާވ ެގުޑނަގިށަހ ) ފ( (dwarfism) މް ަޒިފޯވުޑ ) ދ( ިއާއްލަޓެލެކްސ ރަލުއިކްސމަ ،ްނުރުތިއ ެގމު ަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ މި ) ތ( ްނިއަދަފްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގުކަތްތަލާހ ްލަކޖި ޮލޮރުއިނ ، ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ މި ީއެއ މަ ަނާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ިއަގުތޮގ ެގްއމެ ަކިނުއ ، ިއަގޭރެތ ެގމު ަކިނުއ ަންނުހ ިއަގ (cardiorespiratory) މު ާޒިނ ާލާވޭނ ،ިއާތިހ ) ހ( . 23 ްނަކިނއު ީނ ާމްސިޖ އި ާތިހ ،އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ .ެވެއެނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ްތ ަޔާޢިރ ްށ ަމާޒިނ ާލާވޭނ ްނ ުރުކ ؛ ްނުލްއިހ ާވޭނ )1( ؛ ްއަތިލަބ ރަލުއިކްސަވ ޯއިޑާކ )2( 13 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ؛ ްސިސޯބމް ޮރްތ )3( ؛ ްކޯރްޓްސ )4( ؛ ްއަތިލަބ ރަލުއިކްސމަ ީރަނމަ ްލަޕ ްކިނޯރްކ )5( ، ްއަތިލަބ ީރަޓޭލިޓްނެވ ްވިޓްކިރްޓްސެރ ްކިނޯރްކ )6( .

ްއަތިލަބ ެގުތިހ )7( ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ،ްނުރުތިއ ެގމު ަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ) ށ( ، ްނުތޮގީނމާ ްސޖި ްނުބަބަސ ެގުކަތިލަބ ެގމު ާޒިނ ާލާވޭނ ިއާތިހ ޭހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ ، ާވ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ީއެއ މަ ަނާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ިއަގުތޮގ ެގްއމެ ަކިނުއ ްތެންއެކްއަޝ ަލަހަކ ްސެވްއެއ ، ިއމާ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ަންނުހ ްނާންނެފ ްށޮކުފާސ ) ހ( . 24 ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ ްށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނެގިޅުގ މާ ަކްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ާވްނީގަޔ ްށަރަވްނމި ްނ ުރުކޫދ ްނުޔިލ ުރަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަންނުހމީ ެގާދްއމާ ަނަވ 10 ެގުދިއާވަގ ެގމު ުޓްއެހެލެބ ުރަތުފަދ ެއ ،ިއމާ ުލިއަވަލުކެއ .ެވެއެނާދިވެރުކޫދ ްނުޔިލ ްށަކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( ިއާއ )ހ( ީނމާ ްސޖި ަންނުހ ްށަރަވްނމި ާވުންނީގަޔ ިދައ ަންނުހުނ ްނާންނެފ ްށޮކުފާސ ) ށ( ީކަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ީނޭވެރުކޫދ ްނުޔިލ ްނެގިޅުގ މާ ަކްނަކިނުއ ުރ ަތުފަދ ެގްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ެގާދްއމާ ަނަވ 10 ެގުދިއާވަގ ެގމު ުޓްއެހެލެބ ުރަތުފަދ ެއ ،ިއމާ ުލިއަވަލުކެއ ާވ ިއަފިބިލ ްށަކަތާރަފ ަދަފމި ިދައ .ެވެށަކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( މު ްނާއ ްށަކަތާރަފ ެއ ްނުބަބަސ ެގމު ަކިނުއ ެއ ،ިއަގމު ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ޭޅުގ ާކމަ ަކިނުއ ެއ ީނާރުކްނމި ްނަކްއެރަވްނމި ާހިކ ީނަވިތަދ ިއަގމު ުޅުއިރިދ ، ްނީރްޓްސިނމި ުހަފްށމަ ުލެބ ްށމަ ުޔިލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުރަޓްކޮޑ ެގްއެއާރިއާދ ، ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ްށޮކްސެސެއ ްނަކިނުއ ްނުކަތްތާރަފ ާވިއަފީދ ަދްއުހ ްށމަ ަކ މި ާވިއަފްށޮކަޞްއާޚ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުހމީ ަންނުހ .ެވެއަގުހަފްށމަ ުދެހ ުޓްނމަ ްސެސެއ ާވިއަގ "މު ޯފ ްށމަ ުރުކ ްނަކްނަކ ިކެއިކެއ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ިއަގްއެތަދްއމު ުގިދ . 25 ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ ްށަޗްއމަ ެގމު ަކްނަކ ާވިއަގީރިތ ިއަގމު ުލެބ ުރަވްނމި ެގމު ަކިތަދ ާވިއަފެވިތމަ ިރުކ ްށަކަހމީ ެއ އް ަތއް ަތްނަކ ޭހެޖްނާލަބ .ެވެއެނާވްނާލަބ .ުރަވްނމި ިރުހ ުރާބ ިއަގުކަތްސމަ ެގުޑނަގިށަހ )ހ( 14 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ުރަވްނމި ާރުކްތާކަރަހ ްއަތުޅުހ ެގުޑނަގިށަހ )ށ( (coordination) ުރަވްނމި ާރުކްތާކަރަހ ްނެގިޅުގ ްއަތިއަބ ެގުޑނަގިށަހ )ނ( (stability) ުރަވްނމި ޭވެދނިއ ްށަދެތ ެދނީށިއ ،ިއާރަވ ޭވެރުހ ްށަޅޮކ )ރ( .ުރަވްނމި ިރުހ މަ ަނިރުހ ްއެތާފަތ ިއަގުނމި ުގިދ ެގިއަފ ެދ ަތަވުނ ްތައ ެދ )ބ( .ުރަވްނމި ޭވެރުކްތާކަރަހ ްތައ )ޅ( .ުރަވްނމި ޭވެރުކ ްސާސުހިއ ްށަކަތްނަވަނުގ ެގުޑނަގިށަހ )ކ( ، ިރުހ ެއ މަ ަނިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގމު ުދެފުއ ްއެނަވަނުގ ްސެވްއެއ ެގުޑނަގިށަހ )އ( (deformity) ުރަވްނމި ެގްއމެ ަކިނުއ ، ްނުބަބަސ ެގމު ަކްނަކ ަދަފ ްނަޝްކެފްނިއ ިއމާ ުވުދަތ ްށަކަތްނަވަނުގ ެގުޑނަގިށަހ )ވ( .ުރަވްނމި ެގުކަތޫގަދނުއ ާވމާ ިދ (mobility) ުރަވްނމި ޭވެޅުއ ެވިލެފިލެހ )މ ( ްށަކަތުލޫސުއ ާވިއަގީރިތ ، ީނާލަބ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ެގިއަފ ަތަވުނ ެގުތައ . 26 ެގއި ަފ ަތަވުނ ެގުތއަ ިރުހ ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ .ެވެންނެގްށޮކ ްތަޔާޢިރ ްނ ުލެބ ުރަވްނިމ ،ީނޭވެލެބ ިއަގމު ަކ ިއަފ ަތަވުނ ިއަގމު ަކ ްތައ ިއަކަޓ ްށމަ ުނޭބ ެގާދްއމާ މި )ހ( .ެވެށަތޮގ ިވިނަންނައ .ެވެށައމަ ަހ ާޔަލިތްތައ ްނެގިށެފ ްނުޅުހުޑނޮކ ީކަތައ )1( (upper limb) .ެވެށައމަ ަހ ާޔަލިތިއަފ ްނެގިށެފ ްނުޑނަގަނުއ ީކަޔަފ )2( (lower limb) ، ާރުކްސެސެއ .ެވެށޮކްތަޔާޢިރ ްށަޗްއމަ ެގުލޫސުއ މި ީނާޅައަޑނަކ ްނަކިނުއ ) ށ( . ެވެނޫނ ްށަކަތޮގަންނެފ ްށައަލްއމި ައ ްށަތާރަފ ާޔަލިތިއަފ ްނެގިށެފ ްނުޑނަގަނުއ ،ިއާށައމަ ަހ ާޔަލިތްތައ ްނެގިށެފ ްނުޅުހ ުޑނޮކ ) ނ( ، ، ުޅަގނަރ ްނަކެއ ީނާޅައަޑނަކ ްނަކެއ ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ިރުހ ްށައމަ ަހ ުޑޮބ މެ ްނެއ ްތޮއ ްނެވެރުކ ާވުރަފ ެގްނަޝޭޓިލިބެހިރ ިއާއާވުރަފ ީޙްއިޞ ްށމަ ުރުކ .ެވެކަރަޓްކޮޑ ޭހެބމާ ަކ ،ުހަފްށމަ ުރުކ ްއަތްނަކ ެނޭހޖެ ްނާރުކ ްށަކަރަވްނމި 15 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ީނަވިއަފިވެލިއަހަބ ްއަތްނަވަނުގ ްށައމަ ަހ ާޔަލިތްތައ ްނެގިށެފ ްނުޅުހުޑނޮކ )ރ( . ެވެށަކަތިއަބ ިވިނަންނައ ؛ ްއަތިއަބ ާވިއަގުދމެ ެދ ާޅުހަޑުކ ްނެގިށެފ ްނުޅުހުޑނޮކ ެގުތައ )1( . ަލިތްތައ )2( ) ( ްނުޅުހުޑނޮކ ެގުތައ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ )1( ެގ ރ ެގާދްއމާ މި )ބ( ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ޭވެރުކްނުނޭބ ްއަތިއަބ ާވިއަގުދމެ ެދ ާޅުހަޑުކ ްނެގިށެފ ، ، ިއާށަރަވްނމި ިރުހުރާބ ެގުކަތްސމަ ،ިއާށަރަވ ޭވެރުކ ްތާކަރަހ ްނުތައ ީނާލަބ . ެވެށަޗްއމަ ެގުރަވްނމި ޭވެރުކ ްތާކަރަހ ްތައ ްނެގިޅުގ ާކަތްނަވަނުގ ްނެހެއ ެގިއަލިތްތައ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ )2( ެގ )ރ( ެގާދްއމާ މި )ޅ( ، ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުފިހ ިއަގީހެޗްއެއ ީނާލަބ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ޭވެރުކްނުނޭބ .ެވެށަޗްއމަ ެގުރަވްނމި ިރުހ ުރާބ ،ިއާރަވްނމި ޭވެރުކްސާސުހ ިއ ،ިއާރަވްނމި ިރުހ ިރުހ ްނަކިނުއ ަލމު ޖު ެގުކަތްނަވަނުގ ްށައމަ ަހ ާޔަލިތްތައ ްނެގިށެފ ްނުޅުހުޑނޮކ ) ކ( ، .ެވެށޮކްއެއ ްނަކިނުއ ެގިއަބެދ މި ީނާލަބ ުރަވްނމި ިއަކަޓ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ްށައމަ ަހ ާޔަލިތިއަފ ްނެގިށެފ ްނުޑނަގަނުއ )އ( ، ްށަރަވްނމި ޭވެޅުއ ެވިލެފިލެހ ްށަނަތ ްއެނައ ްނުނަތ ްއެއ ިއމާ ުރުހ ްށަޅޮކ ިއާރަވްނމި ޭވެރުކްތާކަރަހ ިއަގމު ުރުކްނމި ްނަކިނުއ މި ިދައ .ެވެއެނާދިލެބ .ެވެއެނާދިލެބ ްށަރަވްނމި ިރުހުރަވ ެގުކަތްސމަ ްށ ަޔަފ ަތަވުނ ްށަތައ ، ީނާވްނޭދ ްސްކމާ ްށަރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގިއަފ ަތަވުނ ެގުތައ . 27 ެގއި ަފ ަތަވުނ ެގުތއަ ްށަރަވްނިމ ިރުހ ްނަކިނއު ްށަކަތުރާނ ަތަވުނ ްނުޑނެކ ުރާބ ެގުކަތްނަވަނުގ ްނުބަބަސ ެގްއެޔްއަބ ީކމަ ަކިނުއ ާވިއަފިބިލ ްތ ޮގ ެނޭދ ްސްކާމ އި ަލަބ ާވިއަފެވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގ ްއެއާޔިނައ ާވިއަފިބިލ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ުލްއެގ ާވިއަފިބިލ ، .ެވެންނިތމަ ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާލަވާތ ާވިއަގީރިތ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށމަ ަކްނަކިނުއ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ްތ ަބްސިނ ެގުމަކިނުއ ްށ ަޑޮބ ްށ ަކަރަވްނިމުދެމ ްށ ޮކަޑުކ 50% 40% 20% monoparesis ްނުތެނިގާވ ެގިއަފ ްއެއ ަތަވުނ ެގުތައ ްއެއ 75% 50% 25% hemiparesis ްނުތެނިގާވ ެގީޅަފްއެއ ެގުޑނަގިށަހ 100% 75% 40% paraparesis ްނުތެނ ިގާވ ެގިއަފ ެދ 100% 75% 40% paresis of upper limbs ްނުތެނިގާވ ެގުތައ ެދ 100% 75% 50% quadriparesis ްނުތެނިގާވ ެގިއަފ ެދ ިއާތައ ެދ 16 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ،ުރިއޭދ ްޓްނިއޮޕ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގިއަފ ަތަވުނ ެގުތައ ) ހ( . 28 ެގއި ަފަތަވުނެގުތއަ ، ުރަވްނިމިރ ުހްނަކިނއު ްޓްނިއޮޕ ްށަރުތިއ ްށަކަތާރަފ ެއ ުހަފްށމަ ުރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަކަތްތަލާހ ާވިއަގީރިތ ްށ ަރުތއި އި ަގުމުލެބ .ެވެއެނާދިވެދ ެނާދިވެދުޓްނއި ޮޕ އް ަތއް ަތްނަކ ؛ ުދަތ ަންނުހ ިއަގްއެތޮގމީ ިއާދ )1( ؛ (deformity) ްނުރުހ ްއެބިއައ )2( ؛ (contracture) ްނުވިތަދ ްށމަ ުރުކްތާކަރަހ ެވުރަހ ްއަތުޅުހ )3( ؛ ްނުޑނެކ ްސާސުހިއ )4( .ްނުވުރުކ ްއެނަވަނުގ ެރުވްށަރަވްނމި ޭހޖެ ްނާންނުހ )5( ަނަވ 5 ެގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ،ްސެވމަ ަނ ްތޮއ ްނެހެއ ިއަގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ) ށ( ްނެގެވަނިގ ްށމަ ަކްނަކ ްނެހެއ ިއަވަޔިފ ްތަލާހ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބްނަނ . ެވެއ )ަތްއަސްނިއ ްއެއަހިދ( 10% ީނޭވެދ ްށަރުތިއ ، ީނާވްނޭދ ްސްކމާ ިއަގމު ަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( ިއާއ )ހ( ެގާދްއމާ މި ) ނ( .ެވެންނީތމަ ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާލަވާތ ާވިއަގީރިތ 3% ްއެތާކަރަހ ޭޅުއްށޮކ ްނުކަނަވަނުގ ެއ ްށޮކުމްނާއ (deformity) ްނުރުހ ްއެބިއައ ިއަގްއެނަވަނުގ . ްނ ުވެރުކ ްށަކަތޮގ ޭހެޖްނާރުކ ްނުކަނަވަނުގ ެއ 6% ްއެތާކަރަހ ޭޅުއްށޮކ ްނުކަނަވަނުގ ެއ ްށޮކުމްނާއ . ްނުވެރުކުނ ްށަކަތޮގ ޭހެޖްނާރުކ ްނުކަނަވަނުގ ެއ 3% ިއ ަގުމުރުކ ްނަކްނަކ( ްނުރުހުދަތ ްށަކަރަވްނިމ ަޑުކ ުދަތ ަންނުހ ިއަގްއެތޮގީމިއާދ )ްނުވިތަދ ްށޮކަޑުކ 6% ިއ ަގުމުރުކ ްނަކްނަކ( ްނުރުހުދަތ ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ )ްނުވިތަދ ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ 9% ްށަރަވ ިއަގުމުރުކ ްނަކްނަކ( ްނުވުދަތ ްށަޑޮބ ްށަރަވ )ްނުވިތަދ ްށަޑޮބ 6% . ްނުވެރުކުނ ްސާސުހިއ ްށަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ ުރ ަވްނިމ ޭވެރުކުނ ްސާސުހ ިއ ެގުކަތްނަވަނުގ (loss of sensation) 9% . ްނުވެރުކުނ ްސާސުހިއ ްށަކަރަވްނިމ ްސެވްއެއ ، ½ 4% ްނ ެދ ުހަފްށައ )ިޗްނިއ ިއަބ( " ަމަތަރުފ ާވުރުކ ްނ ުވުރުކ ްއެނަވަނުގ ½ . ްށަކައ )ިޗްނިއ ިއަބ( " ެމްނޮކ ާވުރުކ ްށަރުތިއ (shortening) 17 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ 3% (deep complications) ްއ ަތޫގަދނުއ ިތެޑޮބ ްއ ަތޫގަދނުއ ުރުތިއ (complications including infections) ަމަންނިރެތްތާނަކ( ްތައ ާރުކްނުނޭބ ްށޮކުމްނާއ 4% ެގުތައ ާރުކްނުނޭބ ްށޮކުމްނާއ ެރުކްނުތައ ެދ )ްތާވ ަމަންނިރެތްތާވ ިދައ ްތާނަކ . ްނުތެނިގާވ ްނ ުތެނިގާވ ެގ (upper limb) ާވިއަފެވިކަވ ަތަވުނ ާވިއަފިވެރުކިކަވ ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކިކަވ ްނަވަނުގ ، ީނަވމި ިއަގީރިތ . 29 ާވއި ަފްށޮކިކަވ ްނަވަނުގ ެގުކަތްތާރަފ .ެވެލޫސުއ ެނާރުކްނމި ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ެގ (amputees) ްއަތްތާރަފ )ެގްސީޓއު ިޕްމއެ ( ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ ްނ ުރުކްނިމ ީނމާ ްސޖި ެގްއެތާރަފ ާވިއަފްށޮކިކަވ ްނަވަނުގ ަނިގ ެރުވ ްށަނަވަނުގ ްއެއ )ހ( ، ްސެވމަ ަނ ިވިތމަ ެރުވ ްށައ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ަލމު ޖު ެގމު ަކިނުއ .ެވެއަގމު ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ީނާލަބ ިއަގމު ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ެއ (prosthetic) ްއެނަވަނުގ ީޢޫންސމަ ިއަގުލަދަބ ެގުނަވަނުގ ާވިއަފިވެރުކިކަވ )ށ( ، ުރުތިއ )ަތްއަސްނިއ ްއެހަފ( 5% ްށައަލމު ޖު ިޅމު މަ ަންތެނ ުތަޞުރުފ ެގމު ުހޖެ .ެވެއެނާވްނާރުކ ަނިގ ެރުވ ްށަޔްއިގނިއ ްއެއ ،ްނިއެރެތ ެގުކަތިލިގނިއ ެގިއަފ ަތަވުނ ެގުތައ )ނ( ، )ަތްއަސްނިއ ްއެހަފ( 5% ީނޭވެދ ްށަރުތިއ ްސެވމަ ަނ ީވިއަފިވެރުކިކަވ ިލިގނިއ .ެވެއ (neuroma infection) ްނަޝްކެފްނިއ މާ ޯރުއިނ ަތަވުނ ްނުވުރަހ ްއަތުޅުހ )ރ( ، 10% ީނޭވެދ ްށަރުތިއ މަ ަނޖެ ްއެރުހ ްއމެ ަކިތަދ ުރުތިއ ަދަފ .ެވެއ )ަތްއަސްނިއ ްއެއަހިދ( )ްތާވ މަ ަންނިރެތްތާވ ިދައ ްތާނަކ މަ ަންނިރެތްތާނަކ( ްތައ ާރުކްނުނޭބ ްށޮކމު ްނާއ )ބ( ، .ެވެއެނާވްނޭދ )ަތްއަސްނިއ ްއެރަތަހ( 4% ްށަރުތިއ މަ ަނާވިއަފިވެރުކިކަވ މަ ަނާވިއަފިވެރުކިކަވ ްއެއަބ ްސެވްއެއ ްނުދމެ ެދ ާޅުހުޑނޮކ ްނެގިށެފ ްނިއަލިތްތައ . 30 ްނެގިށެފ ްނއި ަލިތްތއަ ، ްނުދެމެދ ާޅުހުޑނޮކ .ެވެންނީތމަ ެގުތޮގ ާވިއަގުލަވާތ ިވިނަންނައ ީނޭދ ްޓްނިއޮޕ އް އެ ަބ ްސެވއް އެ ާވއި ަފިވެރުކިކަވ ްޓޭޓއު ިޕްމއެ ( ެގުކަތްތާރަފ )ާވއި ަފިވެރުކ ްނ ުރުކްނިމ ްނަކިނއު 18 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ަތ ްއަސްނިއ ެގ ުމަކިނުއ ީނ ާމްސިޖ ނ ަނ ުރ ަވްނިމ ާވިއަފިވެރުކިކަވ ްބ (bilateral) ްތ ައ ެދ (unilateral) ްތ ައ ްއެއ ރަ ު 100% 100% ިޅުމ ުކެއާޑނަގިށަކ ިޅޮޕްތަބ ިއާޑނަގިށަކ ުރަލަކ 1 (fore-quarter amputation) ްތައ 100% 90% ްނުޅުހުޑނޮކ 2 ، 100% 85% ިއ ަބ 2/3 ެރެތޭދ ާޅުހުޑނޮކ ،ިތަމ ްނިށޮބނަޅުއ 3 100% 80% ިއަބ 1/3 ،ެރެތޭދ ާޅުހުޑނޮކ ިތަމ ްނިށޮބނަޅުއ 4 100% 75% ްނިށޮބނަޅުއ 5 100% 70% ިއަބ 2/3 ،ެރެތޭދ ާއަލިތްތައ ،ިރިތ ްނިށޮބނަޅުއ 6 100% 65% ިއަބ 1/3 ،ެރެތޭދ ާއަލިތްތައ ،ިރިތ ްނިށޮބނަޅުއ 7 90% 60% ްނުޅުހަޑުކ ެގުތައ 8 75% 55% ުދެމެދ ާޅުހަޑުކ ިއާކަތިލިގނިއ ެގުތައ 9 50% 30% ޭށެފ ުޑނަގިށަކ ެގީލިގނިއ ިއަވ ުޑޮބ ެގުތައ 10 ްނުބާސިހ 40% 25% ުޑޮބ ަތަވުނ ްށޮކްއެއ ިލިގނިއ ިއަވުޑޮބ ެގުތައ 11 ްއ ެއަބ 25% 15% ަމަތަރުފ ްނެގިށެފ ްނިރުކ ެގީލިގނިއ ިއަވުޑޮބ ެގުތައ 12 ްށައަމަހ ާޅުހ ިލ ިގނިއިއަވަޑުކ ިލ ިގނިއިށަކ ިލ ިގނިއުދެމ ްތަދާހަޝ ިލ ިގނިއ )2%( (3%) (5%) )15%( 2% 3% 5% 15% ްނ ުބާސިހ ޭށެފ ުޑނަގިށަކ ެގީލިގނިއ 13 1% 2% 4% 10% ްއ ެއަބ ުޑޮބ ަތަވުނ ްށޮކްއެއ ިލިގނިއ 14 1% 1% 2% 5% ްށައަމަހ ާޅުހ ަމަތަރުފ ްނެގިށެފ ްނިރުކ ެގީލިގނިއ 15 ާވްތޮގްއެއ ާލަވާތ ާވިއަގީރިތ ، ީނާވްނޭދ ްޓްނިއޮޕ ްށޮކްނމި ްއަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކިކަވ ިއަފ . 31 ާވއި ަފްށޮކިކަވ އި ަފ ްނަކިނއު ެގުކަތްތާރަފ .ެވެންނީތމަ ެގުތޮގ ްނ ުރުކްނިމ 19 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ނ ަނ ިއ ަފެދ ިއ ަފްއެއ ުރ ަވްނިމ ާވިއަފިވެރުކިކަވ ްބ ރަ ު (bilateral) (unilateral) 100% 100% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްށޮކްއެއ ިއަފ 1 100% 90% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނުޑނަގަނުއ 2 100% 85% ްނިއަމަހ ާއ 1/3 ްނިރިއަކ ާޑނަގްސަމަލަފ ްނިތަމ ްނުލުކަކ 3 ިއ ަފިވެރުކިކަވ 100% 80% ާއ 1/3 ްނިރިތ ެގުޑނަގްސަމަލަފ ްނިރިއަކ ާލުކަކ ްނިތަމ ްނުލުކަކ 4 ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނިއަމަހ 100% 75% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނުލުކަކ 5 100% 70% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނިއަމަހ ާއ 2/3 ްނިރިތ ްނުލުކަކ 6 90% 60% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނިއަމަހ ާއ 1/3 ްނިރިތ ްނުލުކަކ 7 90% 55% ިއަފިވެރުކިކަވ ްނިށަކިބނަތ 8 90% 50% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްށަތޮގޭނެމިހުނ ުބާންނުފ ަލިތިއަފ 9 70% 40% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނިއަމަހ ާދެމ ެގިއަލިތިއަފ 10 60% 30% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްނިއަމަހ ާއިރުކ ެގިއަލިތިއަފ 11 40% 20% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ްއަތިލިގނިއ ާހިރުހ ެގިއަލިތިއަފ 12 20% 10% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ިލިގނިއ ިއަވުޑޮބ ެގިއަލިތިއަފ 13 10% 5% ަނަވެދ ްނެގިށެފ ްނިލިގނިއ ިއަވުޑޮބ( ިލިގނިއ ަނަވެދ ެގިއަލިތިއަފ 14 ިއަފިވެރުކިކަވ )ިލިގނިއ 8% 4% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ިލިގނިއ ުދެމ ެގިއަލިތިއަފ 15 6% 3% ްނެގިށެފ ްނިލިގނިއ ިއަވުޑޮބ( ިލިގނިއ ަނަވުރަތަހ ެގިއަލިތިއަފ 16 ިއަފިވެރުކިކަވ )ިލިގނިއ ަނަވުރަތަހ 4% 2% ިއ ަފިވެރުކިކަވ ިލިގނިއ ިއަވަޑުކ ެގިއަލިތިއަފ 17 ެނާލަބ ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ިރުހްނުޅުގ ާއަދަބިއމަ ަތަވުނ ާޓްށަހުދމެ ، ީނަވމި ިއަގީރިތ . 32 ެގީށަހުދެމ އި އާ ަދަބއި ަމ ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ . ެވެކަތުލޫސުއ ްނ ުރުކްނިމ ްނުވުލަދަބ ުތަލ ާހ ެގމު ަކްނަކިނުއ ާވމާ ިދ ްނެގިޅުގ ާކމަ ަކިނުއ ެގިއަދަބިއމަ )ހ( ްއެތާރަފ ިރުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނެގިޅުގ މާ ަކްނަކ ަދަފމި ،ީތާވްނެގީށަކެއ ުއިވިރ ުހަފްށަކަތަދްއމު ާވްނެގީށަކެއ ިއަގމު ުނިދ ީހެއ ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ިއަގމު ަކ .ެވެއެވްނެގިބިލ ްށައީސްނޖެ ެއ ުރާޔިތްޚިއ ެގމު ުރުކ 20 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިއާއަދަބިއމަ ، ީނޭދ ްޓްނިއޮޕ ްށމަ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ެގިއަދަބިއމަ ަތަވުނ ެގީށަހުދމެ )ށ( ްއެންނެގިއަލަބ ްށަޑނަގިށަހ ިޅމު .ެވެންނެގިއަލަބ ްށމަ ަކްނަކިނުއ ިރުހ ިއަގީށަހުދމެ .ެވެނޫނ ީނމާ ްސޖި ، މަ ަނިރުހ ްއަތަލަސްއމަ ެގުކަތުރާނ ، ްނުރުތިއ ެގިއަދަބިއމަ )ނ( ، ްނެގިށެފ ްނިއާދްއމާ ަނަވ 62 ެގުލޫސުއ މި ީނާދޯހ ަލމު ޖު ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެށޮކާނިބ ްށަޗްއމަ ެގުކަތުލޫސުއ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަލަޔިނ ެގާދްއމާ 65 ިއާއ (traumatic) "ްކިޓމެ ުއަރްޓ" ، ުރަސައ ެގުކަތްނަޝީލ ިކެއ ެގިއަދަބިއމަ )ރ( .ެވެއަފިހެބ ީނަވ ްށަކަޔަބ ެދ މި (non-traumatic) "ްކިޓމެ ުއަރްޓްނޮނ" ެގުލޫސުއ ާވިއަގީރިތ ، ީނާލަބ ަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ެގީށަހުދމެ ިއާއަދަބިއމަ . 33 ެގީށަހުދެމ އި އާ ަދަބއި ަމ ެގުމަކިނއު ީނާމްސިޖ .ެވެންނީތމަ ްނ ުލެބ ަތއް ަސްނއި :(scoliosis) ްސިސޯއިލޯކްސ )ހ( ްނެގިޅުގ ަތަވުނ ްށައ (structural curve) ްވރާކ ްލަރަޗްކަރްޓްސ ެދ )1( ްނުތޮގ ެގްއެލޫސުއ މު ްނާއ ިއަގުލަދަބ ެގމު ުލެބ ްށަކައްވރާކ ަންނައ މެ ްނެއ ،ީނާވްނާލަބ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި .ެވެށައްވރާކ ްލަރަޗްކަރްޓްސ ުޑޮބ ، ީނާވްނާލަބ ިއަކަޓ ްށމަ ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ިރުހ ިއަގމު ުދެފުއ ެގިއަދަބިއމަ )2( .ެވެށައ (cobb method) ުރަވްނމި ަންނުހ ުދުގ ުރިއަންނުހ ްށަޅޮކ ، ، ިއމާ ުރުހ ްނަކިތަދ ިއަގމު ުޓްއެހެފިހ ިއަބީތމަ ެގުޑނަގިށަހ ްނުރުތިއ ެގޭއ ، ިއމާ ުރުހ ްއަތޫގަދނުއ ެގ (cardiopulmonary) މު ާޒިނ ާލާވޭނ ިއާތިހ ިއަގުނމި ުގިދ ެގިއަފ ،ިއާށަރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުރުކ ްއަތްތާކަރަހ މު ްނާއ . ެވެއެނޭލެބ ްށަކަތުތާފަތ ެއ މަ ަނިރުހ ުތާފަތ ިއަބީތމަ ެގުޑނަގިށަހ ، ިއމާ ަކިނުއ ުޑޮބ މެ ްނެއ ެގީށަހުދމެ ިއާއަދަބިއމަ )3( ، ާވިއަގުލަވާތ ާވިއަގީރިތ ީނޭދ ްޓްނިއޮޕ ްނެގިއަލަބ ްށަރަވިރުހ ްނުޓްއެހެފިހ .ެވެންނީތމަ ެގުތޮގ ްނުބަބަސ ެގްސިސޯއިލޯކްސ ްއެތާފަތ ްސެވްއެއ ިއަގުނމި ުގިދ ެގިއަފެދ )4( ½ ، މެ ްނޮކ ްނުހަފ ެގ )ިޗްނިއ ިއަބ( " މަ ަތަރުފ މަ ަނިރުހ ½ ްނާރުކުރުތިއ )ަތްއަސްނިއ ްއެރަތަހ( 4% ްށަކައ )ިޗްނިއ ިއަބ( " .ެވެއެނާވ 21 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ިއ ާރަވްނިމ ިރުހ ްނުޓްއެހެފިހ ުޑނަގިށަހ( ްލަގްނެއ ެގްސިސޯއިލޯކްސ ްޕ ޫރްގ ، ަތ ްއަސްނިއ ްއަތްތާކަރަހ ުމްނާއ ިއ ާމ ަކިތ ަދ ާވާމިދ ްށައްނަޝްނޭޕްސްކެއ ްޓްސެޗ )ްއ ަތްސަރުހ ާވާމިދ ިއަގުމުރުކ 20% 0 – 20 1 ްޕޫރްގ 30% 21 – 40 2 ްޕޫރްގ 50% 41 – 100 3 ްޕޫރްގ 75% ިތަމ ެރުވ ްށައެއ ިއާއ 101 4 ްޕޫރްގ :)kyphosis) ްސިސޯފިއަކ )ށ( ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ިއަގމު ުރުކްނމި ްސިސޯފިއަކ )1( ްށަޑނަގްސމަ ިއާދަތ ،ިއމާ ުޓްއެހެފިހ ުޑނަގިށަހ ،ުކެއމާ ުލެބ ްށަކަތުލޫސުއ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްސެވ ްށަކަތ )muscle spasm( ްނުޅޮލ ަންނައ ެގުތޮގ ާވިއަގުލަވާތ ާވިއަގީރިތ ީނޭދ ްޓްނިއޮޕ ިއަގމު ުރުކްނމި ްސިސޯފިއަކ )2( .ެވެންނީތމަ ، ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ުކެއާމ ަކިތ ަދ ިރުހ ިއ ާމުޓްއެހެފިހ ެގުޑނަގިށަހ ީރްގިޑ ެގްސިސޯފިއަކ ްޕ ޫރްގ ަތ ްއަސްނިއ )ުކ ެއާކ ަތްނުޅޮލ ަންނައ ްށަޑނ ަގްސަމ ، ިއާދަތ ( 5% 0 – 20 1 ްޕޫރްގ 25% 21 – 40 2 ްޕޫރްގ 40% – 50% 41 – 60 3 ްޕޫރްގ 51% – 75% ިތަމ ްނިއ 60 4 ްޕޫރްގ ީނމާ ްސޖި ެގުކަތްތާރަފ ަންނުހ މް ަޒިފޯވުޑ ަތަވުނ ެގުކަތްތާރަފ ަންނުހ ްށޮކުރުކ ްނުޅޮކްސިއ . 34 ްށޮކުރުކ ްނ ުޅޮކްސއި ، ެގ ުކަތްތާރަފ ަންނުހ .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއަތުލޫސުއ ެނާލަބ ްނަކިނުއ ަންނުހ ްމަޒިފޯވުޑ ަތަވުނ ީނާމްސިޖ ެގުކަތްތާރަފ ްނ ުލެބ ްނަކިނއު ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ ީނަންނުހ ުޅޮކްސިއ މު ްނާއ ެގްނުހމީ ެގާއިޝޭއ ުނުކެދ ) ހ( ެގުލަވުދޖަ މި ީނާވިއަފިވެރުކާނިބ ްއަތުލޫސުއ މި ،ްނމު ަކ ްށަކަރަވްއެއ ްނިއ "ްޗރަސިރ ްލަކިޑމެ ރޮފ ްލިސްނުއަކ ްނައިޑްނިއ" ާވިއަގ 1 ްލުއިޑެޝ .ެވެށަޗްއމަ ެގުކަތުލޫސުއ ާރުކްނުނޭބ ޭހޖެ ްނާންނުހ ްށޮކމު ްނާއ ުރިއަންނުހ ްށަޅޮކ ަތަވުނ ުރިއަންނޮއ ެވޯށޮއ )ށ( ެގުޅޮކްސިއ (mean) ޖް ޭރަވެއ މު ްނާއ ަތަވުނ ެގުޅޮކްސިއ 22 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ σ މަ ަނިރުހ ުޅޮކްސިއ ްށޮކަޑުކ ެރުވ ްށައ (2 standard deviation) 2 .ެވެށމަ ަކުރުކ ްނުޅޮކްސިއ ީނޭވެލެބ ާއިސޭލްޕޮރްޑްނޮކެއ ، ީނާނމަ ިހ ިއަގުތޮގ ެގުކަތްތާރަފ ޭބިތ ްށޮކުރުކ ްނުޅޮކްސިއ )ނ( ، ، )Chondrodysplasia( ާއިސޭލްޕްސިޑޮރްޑްނޮކ )Achondroplasia( ، ާއިސޭލްޕްސިޑ ްލައިސޭފިޕިއަލިޑްނޮޕްސ )Punctatia( ާއިޓާޓްކްނަޕ ، ްސިސޯޑޯރޮކެސީލޮޕޮކުއމި )Spondyloepiphyseal dysplasia) ިރުހ ްނުޅުގ ާކަޔްއަބ ްސެވ މެ ްނޮކ ަދަފ )Mucopolysaccharidosis( .ެވެއަގުކަތްތަލާހ ެގުޅޮކްސިއ ްށަކައިޗްނިއ މެ ްނޮކ ާވުރުކ ެރުވްށަޅޮކްސިއ ާވްނަންނުހ ްށޮކމު ްނާއ )ރ( .ެވެއެނާދިވެރުކ ުރުތިއ )ަތްއަސްނިއ ްއެރަތަހ( 4% ްށމަ ަކިނުއ ެގުޑނަގިށަހ ިރުހްނުޅުގ ާއމް ަޒިފޯވުޑ ަތަވުނ މާ ުރުހ ްށޮކުރުކ ްނުޅޮކްސިއ )ބ( ީނާލަބ ިއަގމު ުތަގެނެދ (skeletal deformities) ްނަކިނުއ ްނެހިނެހެއ .ެވެށައާލުއމި ޯފ ާވމި ިއަގީރިތ a+b (90-a)/90 މެ ްނެއ ްށައަނަވެދ ީކައ 'b' ިދައ .ެވމެ ަކިނުއ ިރުހްށަޑޮބ ީކައ 'a' ިއަގނާތމި .ެވމެ ަކިނުއ ިރުހްށަޑޮބ ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގުކަތަލަސްއމަ (neurological) ެގުކަތުރާނ . 35 ެގުކަތަލަސއް ަމ ެގުކަތުރާނ ާވާމިދ ްނުބަބަސ .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއަތުލޫސުއ މު ްނާއ ެގުތޮގ ެނާލަބ ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ ުމްނއާ ެގުތޮގ ެނާލަބ އް ަތުލޫސއު ެގުކަތަލަސްއމަ ެގުކަތުރާނ ،ިއަގުލަދަބ ެގމު ުލެބ ްށަޔްއަބ ާވިއަފިހޖެ ްށަކަތުރާނ )ހ( ، ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގުކަތިލަބ ެއ ީނާވްނާލަބ ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ .ެވެންނެގިއަލަބ ްށމަ ަކިނުއ ިއމާ ަކިތަދ ްނޯރުއިނ ޯޓމޮ ރަޕައ ިއާއްލަރްޓްނެސ ިނަކެއމަ ަހ ީނާރުކްނުނޭބ ްއަތުލޫސުއ މި )ށ( .ެވެށައ (central and upper motor neuron lesions) ްސްނަޝީލ ްނަކްނަކ ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގުކަތަލަސްއމަ ެގުކަތުރާނ ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ )ނ( ، ާތާދްނމު ަރުކ ްލމަ ްއަޙަތ ިލަބ ީނާވްނާރުކ ްސެސެއ ިއަކަޓްށމަ ުނޭބ ެގުލޫސުއ މި .ެވެއަގުހަފ ްށމަ ުވ ްސަވުދްސމަ )ްއެއަހ( 6 23 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ެގިއަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގުކަތަލަސްއމަ ެގުކަތުރާނ )ރ( . ެވެއެނާވުނ ްނެގެވިތމަ ެރުވްށައ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ަލމު ޖު ެގިއަބީތމަ ެގުޑނަގިށަހ ާރުކްނުނޭބ ްށޮކމު ްނާއ ، ަދަފ ްތާނަކ ެގްނީރެތްތާނަކ )ބ( )ަތްއަސްނިއ ްއެރަތަހ( 4% ްށމަ ަކިނުއ ާވިއަފިބިލ ްށަކަތްނަވަނުގ މު ްނިހމު . ެވެއެނޭވެދ ްށަރުތިއ 10% ުރުތިއ ްށަކަނަވަނުގ މެ ްނޮކ ާވިއަފިލްއެގ ުސްއިހ ްނިޅމު )ޅ( ެގުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ްސެވމަ ަނ .ެވެއެނޭވެދ )ަތްއަސްނިއ ްއެއަހިދ( .ެވެއެނާވުނ ްނެގެވުރުތިއ ެރުވ ްށައ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ަލމު ޖު ިއަގީރިތ ، ުލީސުފަތ ެގުތޮގެނޭދ ްޓްނިއޮޕ ިއަގުކަތްތަލާހ ަންނުހ ަލަސްއމަ ެގުރާނ . 36 ަންނުހ ަލަސއް ަމ ެގުރާނ ްޓްނއި ޮޕ އި ަގުކަތްތަލާހ .ެވެއީނަވ މި ްތ ޮގ ެނޭދ ްށައެއ ، ެނަގެނެދ ްނަކެއ ، ެނަގިއަލަބ ްނިޑނުކިސ ުތމާ ޫލުޢމަ ެގމު ުރުކ ްސާސުހިއ )ހ( ، )altered sensorium( ްނަކިތަދ ާވމާ ިދ ިއަގމު ުނިދ ްއެބާވޖަ ާވްނެގީށަކެއ ، ްސަޓޭޓްސ ްލަނަޝުއިފްނޮކ (hallucination) ްސްނަޝޭނިސުލެހ ، ، ، ިދިނ ިދައ (coma) މާ ޯކ )delirium( މް ައިރިލެޑ )confusional status) .ެވެއެނމެ ިހ ިއަގޭރެތ ެގމީ ްނަކްނަކ ަދަފ ެނޭދ ުޓްނިއޮޕ ،ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ަންނުހ ްނަކިނުއ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއމާ މި ) ށ( ، .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ުލަވާތ ެގުތޮގ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ުތ ަލާހ ެގުކަތުރާނ 100% )ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ަތަވުނ ްށަކަތޮގީމިއާދ( ްމައިރޮސްނެސ ްޑރަޓްލޯއ (paretic conditions) ްއަތްއަތްނަކ ިތަދ ާވމާ ިދ ްނެގިޅުގ މާ ުއިދިގާވ ) ނ( ެނޭދ ުޓްނިއޮޕ ،ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ަންނުހ ްނަކިނުއ ްނުށަދ ެގ )ނ( ެގާދްއމާ މި ) ރ( ، .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ުލަވާތ ެގުތޮގ 24 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ުރ ަވްނިމ ިރުހްނުޅުގ ާކަތުރާނ ްށ ަޑޮބ ްށ ަކަރަވްނިމުދެމ ްށ ަކަރަވްނިމަޑުކ 50% 40% 20% (monoparesis) ްނުއިދިގާވ ެގިއަފ ްއެއ ަތަވުނ ެގުތައ ްއެއ 75% 50% 25% (hemiparesis) ްނުއިދިގާވ ެގީޅަފްއެއ ެގިއަގ 100% 75% 40% (paraparesis) ްނުއިދިގާވ ެގިއަފ ެދ 100% 75% 40% (paresis of both upper limbs) ްނުއިދިގާވ ެގުތައ ެދ 100% 75% 50% (quadriparesis) ްނުއިދިގާވ ެގިއަފ ެދ ިއާތައ ެދ ެގުތޮގ ެނޭދ ުޓްނިއޮޕ ، ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ާޒިނ ެގމު ުރުކ ްސާސުހިއ )ބ( ، .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއެލަވާތ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކ ިނުއ ީނާމްސިޖ ުރ ަވްނިމ ާވިއަފިޅެއްސަރުހ ްށަމުރުކ ްސ ާސުހ ިއ ާއ 10% (limb) ްށަކަނަވަނުގ ެމްނޮކ (Anaesthesia) ްނުތެނ ްނިޅުމ ުރަވްނިމ ެގުމުރުކ ްސާސުހިއ ްށައަމަހ ާއ 10% (limb) ްށަކަނަވަނުގ ެމްނޮކ ްނުވިސްއައ ަތަވުނ ްނުވަޑުކ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ ްސާސުހިއ ްށައަމަހ (Hypoesthesia) ްށަރަވޭލްއެގ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ ްސާސުހިއ ްސާސުހިއ ަދަފ (pins and needles) ްނުރެހިށަކ ިއާމުވިސްއައ ްށައަމަހ ާއ 30% ްނެގިއަލަބ (Paraesthesia) ްނުވެރުކ 5% ްނިކަވިކަވ ްށައަލިތިއަފ ިއާއަލިތްތައ ްނ ުތެނ ްސާސުހ ިއ ެގިއަލިތިއަފ ިއާއަލިތްތައ ާވިއަފެވމާ ިދ ްށައާނާސމަ ްނުބަބަސ ެގުކަތަލަސްއމަ )neurological( ެގުކަތުރާނ )ޅ( ، ިއަގީރިތ ްއެލަވާތ ެގުތޮގ ެނޭދ ުޓްނިއޮޕ ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ .ެވެއީނަވ މި ެގުމަކ ިނުއ ީނާމްސިޖ ުރ ަވްނިމ ޭނެމިހ ްނަކިނުއ ާވިއަފެވާމިދ ްށައާނާސަމ ްނުބަބަސ ެގުކަތަލަސްއަމ ެގުކަތުރާނ ަތ ްއަސްނިއ 25% ޭހެޖްނާދުމަކަޑުކ ަތަވުނ )ީސްނެޓިސެހ( ްނުވިތަދ ްށަމުޔިދުމަކަޑުކ - (mild) ްށޮކަޑުކ )ީސްނެއްކިރްފ( ްނުވަނިގ ްތަބްސިނ 50% ްނުވިތަދ ިއަގުމުޓްއެހެފިހ ްނުމުހެޖ ްނާދުމަކަޑުކ - (moderate) ްށަކަރަވްނިމުދެމ )ީސްނެޓިޕިސެރްޕ( 75% ަތަވުނ ްނުވެދުމަކަޑުކ ްށަތޮގ ޭވުރޯފުނ ްއެރާބ /ިގނޭނ ުރަހަފްއެއަބ - (severe) ްށަޑޮބ ްނ ުވެދުނ 100% ޭވުރޯފުނ ުރާބ ްށަމުޔިދުމަކަޑުކ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ - (very severe) ްށަޑޮބ ްށަރަވ 25 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނުބަބަސ ެގްސްނަޝްލަވްނޮކ ްކިޓްޕެލިޕެއ ަތަވުނ ްނުކމަ ުލްއެގ ާވިއަފިބިލ ްށަލޮބ )ކ( ، ެގުތޮގ ެނޭދ ުޓްނިއޮޕ ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ިރުހްނުޅުގ މާ ުހޖެ ުޓިފ ، .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއެލަވާތ ެގުމަކ ިނުއ ީނާމްސިޖ )ީސ ްނެއުކ ިރްފ ިއ ާއީޓ ިރަޔިވިސ( ްނ ިމްސަލ ްސަވައ ، ިއާރަވ ްނިމ ަތ ްއަސްނިއ ްތެނ ުރ ަހަފްއެއ ުކަހަމ – (mild) ްށޮކަޑުކ ، 25% ުކ ަހަމ ްސެވަމަނ ިރުކްނުނޭބ ްސޭބ ްށަރަވާވްނެގީށަކެއ – (moderate) ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ ްނަޝްލަވްނޮކ 5-1 ، 5 0 % ުކ ަހަމ ްސެވަމަނ ިރުކްނުނޭބ ްސޭބ ްށަރަވާވްނެގީށަކެއ – (severe) ްށަޑޮބ ްނ ަޝްލަވްނޮކ 10-6 ، 75% ުކަހަމ ްސެވަމަނ ިރުކްނުނޭބ ްސޭބ ްށަރަވާވްނެގީށަކެއ – (very severe) ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްނ ަޝްލަވްނޮކ ަނިގ ެރުވ ްށައ 10 (ataxia) ްނުގނިހުނ ުރާޔިތުޚިއ ަލްއމި ައ ިއަގމު ުރުކ ްތާކަރަހ ެގުކަތްސމަ )އ( ، ެނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގ )ާލެބަރެސ ަތަވުނ މް ާޒިނ ާރުކ ްސާސުހިއ( ، .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއެލަވާތ ެގުތޮގ ެނޭދ ުޓްނިއޮޕ ެގުމަކ ިނުއ ީނާމްސިޖ ުރ ަވްނިމ ެގާއިސްކެޓޭއ ަތ ްއަސްނިއ 25% (mild) ޭވެރުކަގަހާފ ްނުލީލުހަތ/ްށޮކަޑުކ 50% (moderate) ްށަކަރަވްނމި ުދމެ 75% (severe) ްށަޑޮބ 100% (very severe) ްށަޑޮބ ްށަރަވ ިއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ްނުބަބަސ ެގްއެޔްއަބ ީރަނމޮ ްލަޕ ޯއިޑާކ . 37 ާމާޒިނ ާލާވޭނ އި ާތިހ ، އް ަތިލަބ ިރުހްނުޅުގ .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ްއަތުލޫސުއ ެނޭޅެއަޑނަކ cardiopulmonary) ްނުބަބަސ ެގ )disease ްނަކިނއު ީނާމްސިޖ އި ަގުތޮގ ެގއް ެހީމ ަންނުހ ްނ ުޅއެ ަޑނަކ ިއަހމެ ްނެއ ެގމު ުޅުއިރިދ ްނުބަބަސ ެގްއެޔްއަބ ީރަނމޮ ްލަޕ ޯއިޑާކ )ހ( ާވމާ ިދ ިއަގމު ުރުކ ްތަކްއަސމަ ުތާފަތ ިއާޔްއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ީނަވިއަފިވެރުކްނުނޭބ ިއަގމު ަކ ްއެސާސައ ެގމު ުރުކްނމި ްއަތޫގަދނުއ 26 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ "ްނަޝޭކިފިސެލްކ ްވިޓްކޖެ ްބަސ ްނަޝޭއިސޯސެއ ްޓާހ ްކޯޔުއިނ" (New York Heart Association Subjective Classification) . ެވެއ ،ްނމު ަކްނަކ ަދަފ ީރޖަ ރަސ ިއާއްނަޝޭޓިލިބެހީރ ، ިއާންނުކަތާވުރަފ ީޙްއިޞ ) ށ( ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ،ީތެނާދިވެރުކ ުޅަގނަރ ުތަލާހ ިލަބ ެގާހމީ ިލަބ .ެވެއަގުހަފްށމަ ުނިދ ާވުރަފ ިރުހްނެބިލ ްށައާހމީ ިލަބ ،ީނާރުކްނމި ުތަލާހ ެގްއެހމީ ެއ ،ުކަހމީ ަންނުހ ްއެޔްއަބ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއމާ މި )ނ( ،ީތެނާފްށޮކްނާޔަބ ުތަލާހ ްށަކަތޮގ ްނޫނ ްތޮގްއެއ ާތަޤީޤަޙ ްނެގްށޮކުޑޮބ ަދަފ މި ިދައ .ެވެއެނާވްނޭދ ްއމެ ަކުލމާ ަސ ަޞްއާޚ ުރިއާދަހ ްޓްނމަ ްސެސެއ ، .ެވެއެނާވްނާވުނޮފ ްށމަ ުދޯހ ްއމެ ުޔިލ ުރުތިއ ެގުރަޓްކޮޑ މަ ަނޖެ ްއެވމާ ިދ ްއެތަލާހ ްނުވުދމަ ްއެނަވަނުގ ްނުބަބަސ ެގމު ުވިއަފެވިރުބ ަތަވުނ ެގމު ުރުކިރުބ ްއެނަވަނުގ ) ރ( ަދަފ (Myopathies) ްނުތެނުރާބ ިއަގުކަތްސމަ ަތަވުނ (Amputation) ، ިއަގުކަތްތަލާހ ެނާދެވމާ ިދ ްއަތަލަސްއމަ ީރަނމޮ ްލަޕޮއިޑާކ ްނުބަބަސ ެގމު ަކްނަކ .ެވެއެނާވްނާރުކްނމި ްނުށަދ ެގުލަވާތ ާވިއަގާދްއމާ ަނަވ 38 ެގުލޫސުއ މި ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވްއެއ ،ްސެވމަ ަނިރުހ ްއެއަލަސްއމަ ީރަނމޮ ްލަޕޮއިޑާކ ިއަގުތަލާހ މި .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ިރުހ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ިރުހްނުޅުގ މާ ަކެއ ، ްނަލަބ ޯތޭރުކ ްތަކްއަސމަ ްށަޅަގނަރ މް ާޒިނ ެގމު ުލާވޭނ )ބ( ްއަތިލަބ ެގުގްނަލ ްލައިޝިޓްސރަޓްނިއ ިދައ .ެވެއެނާވްނާދަހ ްއަތްޓްސެޓ ުރ ުތިއ ަދަފ ްޓްސެޓ ްނަޝުއިފިޑ ްށައ )interstitial lung diseases( .ެވެއެނާވްނާދަހ ިއަގްއެތަލާހ ޖެ ްއެވްނުނޭބ ްއަތުލީލުހަތ ، މަ ަނާވ ްށމަ ަކ ަންނުހ )angina pectoris( ްނުރެއުދަތ ްށަޔމެ )ޅ( ްނިއަލްސޭބ ެގްއެއ (resting electrocardiogram( ޖީ .ީސ.ީއ ގްނިޓްސެރ ިޑނެކުނުދމެ ްއަތްތމާ ާލައ މި ިދައ .ެވެއެނޭހޖެ ްނާދަހ ްއެއީޑަޓްސ ްޒިއަސރަސްކެއ ،މަ ަނ ާދްނމު ަންނެފ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ .ޖީ .ީސ.ީއ ްސެރްޓްސ ަތަވުނ (exercise electrocardiogram) .ޖީ .ީސ.ީއ .ެވެއެނާވްނާދަހ (cardiac stress test) 27 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގުކަތިލަބ (Cardiopulmonary disease) ީރަނމޮ ްލަޕ ޯއިޑާކ . 38 ާމާޒިނ ާލާވޭނ އި ާތިހ ، އޯ ިޑާކ ިރުހ ްނުޅުގ .ެވެންނުލޫސުއ ިވިނަންނައ ީނާލަބ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ެގ ުކ ަތިލަބ ީރ ަމޮންލަޕ ާވ ާމިދ ްނުބަބަސ ެގ ުމަކިނއު ީނ ާމްސިޖ ްނ ުލެބުރަވްނިމ ެގުމަކިނުއ ީނާމްސިޖ ްތ ަބްސިނ ެގުމަކިނުއ ްޕ ޫރްގ ަތ ްއަސްނިއ ، 0% ެއ ްއެތާމާލައ ްސެވްއެއ ެގީލަބ ްސެވަމަނ ްއެހީމ ަންނުހ ިލަބ ީރަނޮމްލަޕ ޯއިޑާކ 0 ްޕޫރްގ ، ، ްށަޑޮބާމ ްނުވްސަވައ ްތިހ ްނުވޫގަދނުއ ްނާލާވޭނ .ެވ ެމުނެފުނ ްނިއަބިކ ެގްއެހީމ . ްނުތެނ ްއެތާމާލައ ަދަފ ްނުވުދަތ ްށަޔެމ ،ްނުވިލަބުރަވ 25% ްށޮކަޑުކ ިއަގުމުވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނާމްސިޖ ްނުބަބަސ ެގީލަބ ީރަނޮމްލަޕ ޯއިޑާކ 1 ްޕޫރްގ . ްނުވުނާމިދ ްއެކަތްސަރުހ ިއަގުމުރުކ ްތާކަރަހ ުމްނާއ ،ްސެވަމަނ ޫގަދނުއ 39% - 25% ްއަތްތާމާލައ ެގީލަބ ެއ ިއަގުމުރުކ ްތާކަރަހ ުމްނާއ ްނުބަބަސ ެގީލަބ ީރަނޮމްލަޕ ޯއިޑާކ 2 ްޕޫރްގ ާމަކިތަދ ްށަކަރަވ ްސެވެމްނޮކ ިއަގުމުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނާމްސިޖ ިދައ .ެވ ެއެނެފ . ެވެއެހެޖ ްނާލިތަމިރުކ 74% - 4 0 % ްތާކަރަހ ިދުކ ެރުވްށަކަތްތާކަރަހ ުމްނާއ ްނުބަބަސ ެގީލަބ ީރަނޮމްލަޕ ޯއިޑާކ 3 ްޕޫރްގ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްށަމުވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނާމްސިޖ ިދައ .ްނުވިތަދ ްސެވ ްށަމުރުކ . ްނުވިތަދ 99% - 75% ެގީލަބ ްސެވ ުތުގަވ ާރުކ ްތާކަރަހ ިދުކިދުކ ެމްނެއ ،ިއާޔްއަގުތުގަވ ާރުކުމާރައ 4 ްޕޫރްގ ްނުވޫގަދނުއ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްށަމުރުކ ްއަތްތާކަރަހ ުމްނާއ ިދައ .ްނުވުޅާފ ްއަތްތާމާލައ .ްނުވިތަދ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ަތަވުނ ، 1 0 0 % ާރުކުމާރައ ްށޮކުނ ްއެމަކ ްސެވްއެއ ުކ ަހީމ ަންނުހ ިލަބ ީރަނޮމްލަޕ ޯއިޑާކ 5 ްޕޫރްގ .ްނ ުނެފ ިތެންއެއަމަހ ިކަވ ްއަތްތާމާލައ ެގީލަބ ްސެވ ިއަގުތުގަވ ްނ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ެގުމުންސިވ ިއމާ ުންސިވ ، ީކަންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ )ހ( . 39 ްނަކިނއު ެގ ުމުންސިވ ، ެގ ީޑނުކިސ ަތ ަވުނ ެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގޭރެތ ެގުޢމަ ަތޖު މު ުކެއމާ ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގމު ުރުކުރުކިފ ްނ ުރުކަނާމ ްނ ަކިނއު .ެވެންނުހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ިއަގމު ުޅުއ މު ްނާއ ،ިއމާ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ،ިއމާ ުތަގެނެދ ްއަތްއަތްނަކ ) ށ( ، ްނަކަންނުހ ްއަތްސަރުހ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ ، ަދަފެއ މަ ަނޖެ ްއިވެރުކަގަހާފ ްނިރުކ ެގމު ުވ ުރަހައ )ަރާށައ( 18 ްނުރމު ުއ ިރުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ިރުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ ީކަކަތްތާރަފ ުރަހައ )ަރާށައ( 18 ،ްނުތޮގމި .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ިއަގމު ަކ ްއެކަތްތާރަފ ިރުހ ާނޭއ ްނިރުކ ެގމު ުރުފ ުރަހައ )ަރާށައ( 18 ،މަ ަނ ްއެތާރަފ ާވިއަފިރުފ 28 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަތަލާހ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ ) ނ( ްނެހެއ ެގިއަރުފުރމު ުއ ެގާނޭއ ްނަކްލިބާޤ ެގމު ުރުކުރުކިފ ިއމާ ުންސިވ ެގްއެހމީ ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ ިއަގިއަބިކ ެގްނުހމީ ަދަފެއ .ެވެއެނާވްށަދ ުރިއާލަބިއަޅައ ާންނުހމީ ަތަވުނ .ެވެއެނާންނުހ ިއަގމު ުންސިވ ްއެގަރަފ ެގުރަހައ )ްއެނިތ( 3 ުރިއާލަބ ާޅައ ާއ IQ ެގްއެހމީ މު ްނާއ )IQ( ްޓްނަޝޯކ ްސްނޖަ ިލެޓްނިއ ްނެހެއ .ެވެކމެ ުވްށ ަދ ެރުވްށައ )ަތްއަސްނިއ ަހިދްތަހ( 70% ީއެއ .ެވެއެނާވްށަދ ްށައ (IQ- 70-79( ުޑނަގްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ / ެގމު ުންސިވ ްސެވމަ ަނ ްސެވ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ ްއަތިތަދ ުތާފަތ ިއަގމު ުނެގނުއ ިއާކަތްތާރަފ ޭތެފ ާޔިރިކ . ެވެއެނޭނމެ ިހ ިއަގޭރެތ ެގުކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެގނުއ ީއެއ ްށަޑނަގްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްށަޑނަގްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުންސިވ )ރ( ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ުރިއާލަބ ްނުޓްސެޓ IQ ްޒިއަޑަޑްނެޓްސ) ޭތެފ ާޔިރިކ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީކަކަތްތާރަފ )ްށަދ ެރުވްށައ 40% .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ، ްއަތްތަވާބ ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުންސިވ . 40 ަތ ަވުނ ެގ ުމުންސިވ ެގ ުމަކިނއު ެގ ީޑނުކިސ .ެވެއީނަވ މި އް ަތްތަވާބ ިއ ަގުދެމެދ ާއ 79 ިއާއ 70 ރޯކްސ ެގުޓްސެޓ ުއިކ.ިއ ައ ްޒިއަޑަޑްނޭޓްސ ެގ ީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގުމުންސިވ ، ، . ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ްށަމަކްނިއަލ ރަޑޯބ ީއެއ ަމަނިރުހ ްނ ުރުހ ްށަކަރަވްނިމ ޭތެފ ާޔިރިކ ްނަކިނުއ ) ( borderline ިއ ަގުދެމެދ ާއ 69 ިއާއ 50 ރޯކްސ ެގުޓްސެޓ ުއިކ.ިއ ައ ްޒިއަޑަޑްނޭޓްސ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގުމުންސިވ ، ، ްށަމަކ ީނަންނުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްށަކަރަވްނިމ ަޑުކ ީއެއ ަމަނިރުހ (Mild) ްނުރުހ ްށަކަރަވްނިމ ަޑުކ ްނަކިނުއ ، ްސ ަބ ިއ ާމުކްއެދަކަހާވ ެގުކަތްތާރަފ ަދަފިމ .ެވ ެއެނާދިވެލެބ ިމ .ެވެއެނާވްސަލ ްއެލާވީޤްއަރަތ ުރަނުހ ެގުމުވަހޭދ ،ިއާމުރުކްނުނޭބ ިދެހ ިއާޔްއަގުމުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ްށައަލްއިމައ ްނުބަބަސ ެގުމުވްސަލ ެގްއެހީމ ެއ ިދައ .ެވެއެވިތަމިރުކ ާކަތަލަސްއަމ ްސެވ ިއަގުމުވުޑޮބ ްނާލިތަމިރުކ ާކަތަލަސްއަމ ިމ ްސެވ ްނެދްނަވ ިށޮދ ްށަރަވ ްނުރުމުއ ްނ ެގިއަލަބ ްއެޗްއެއ ީނާންނެފ ްށަޑޮބ ެމްނެއ ްނުވްސަލ ިމ .ެވ ެއެނާދިހެޖ ަލްއިމައ ްނުނޭބ ެގީހެޗްއެއ ާވްސަދ ްނުބަބަސ ެގުމަކ ިމ .ެވ ެއަގ ުރިއާޔިކ . ެވެއެހެޖ ްނާލިތަމިރުކ ާކަތޫގަދނުއ ްށަމުފިހ ިއަގުމުޅުއިރިދ ިއ ަގުދެމެދ ާއ 49 ިއާއ 35 ރޯކްސ ެގުޓްސެޓ ުއިކ.ިއ ައ ްޒިއަޑަޑްނޭޓްސ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގުމުންސިވ ، ، ީނަންނުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްށަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ ީއެއ ަމަނިރުހ ްނުރުހ ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ ްނަކިނުއ ) ( ްއެއަބ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތާރަފ ޭނެމިހ ިއަގިއަބ ިމ .ެވެއެނާދިވެލެބ ްށަމަކ Moderate ، ެރުވ ްށަކަތުރަނުހ ެގުހަބ ަތަވުނ ެގުމުނެގނުއ ްށަޔަލ ްއިމައ ްށަންނުހީމ 29 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިރުހ ާޗްއަކެނައ ިތަކެއ ުރިއަންނުހ ިއަފިރުތެއ ިހެޗްއެއ ިއަގުލުއަޙާމ ، ެގުމުނެފ ިއަގުތާޒ ެގޭއ ެނަގެނެދ ްނިމްނުފ / ްނިމުރުދ ްސެވަމަނ .ެވެއެނާވިތަމ (visuo-spatial skills) ުރަވްނިމ ، ެވ (clumsy( ިތަދ ްށަމުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުހީމ ިއަބްއެނައ ، ެވިތަދ ްށަމުރުކިހަދަބ ްނުޅުގ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ ުކެއާންނުހ ީމްނެހެއ ްއެއަބ .ެވެއެވޫގަދނުއ ްސެވ ްނަރުކ ްއެތާލަމާޢުމ ަޑުކ ެމްނަތިކ ، ްށ ަންނުހީމ ިއަބްއެނައ ްސ ަޔިވ ިއަގުމަކ ުނުވެރުކ ުތާލަމާޢުމ ްށަންނުހީމ ްނުބަބަސ ެގުމުވުނ ުޅަގނަރ ިއަހެއ ުރަނުހ ެގުމުރުކްނުނޭބ ްސަބ ، ްނުރެވްނެފ .ެވ ެއެވިތަމިރުކ ާމަކްނަކ ޫގަދނުއ ިތަދ ިއަގުމުރުކ ުތާލަމާޢުމ ، ަދަފ ްނުވޮދޯކ ްނުޅުގނުއ ްތަދ ،ްނުރުކ ާނާޚ ާފ ،ްނުޅުގނުއ ިއަގ ާރުކ ްނުތޮގ ެގުމުވުރިހާތުފާސ ިއާމުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ ، ީވުނެމ ުކެއާދާޝުރިއ ެގްނުހީމ ްނެހެއ ެވަޑުކާވުރަފ ިއަގުކަތްއަތްނަކ . ެވެއެރުކުނ ްއެމަކްނަކެއ ިއ ަގުދެމެދ ާއ 34 ިއާއ 20 ރޯކްސ ެގުޓްސެޓ ުއިކ.ިއ ައ ްޒިއަޑަޑްނޭޓްސ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގުމުންސިވ ، ްށަމަކ ީނަންނުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްށަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ީއެއ ަމަނިރުހ ްނުރުހ ްށަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ،ްނަކިނުއ ަންނުހ ްށަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ .ެވ ެއެނާދިވެލެބ )Severe( ، ްސަވާނ ްލަރްޓްނެސ ިއާމުވްށަދ ްއަތުރަނުހ ީނާމްސިޖ ެގްނުހީމ ިއ ަފިދެފުއ ްށަޅަގނަރ (central nervous system) ްމަޓްސިސ ، ެވުނ ީޤްއަރަތ ްސެވ ްއަތުރަނުހ ްނެހިނެހެއ ްނ ުބަބަސ ެގުމުވުނ ިއާމުޅުއ ޭޅުއ ުކަހީމ ަންނުހ ްއެމަކިނުއ ަދަފިމ .ެވ ެއެނާދެރުހ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ .ެވެއެނާންނުހ ްނާވަގަހާފ ްނަކިނުއ ެއ ްށަމުނެފަންނެފ ، ުކ ަތުގަވ ާހިރުހ ެވާސޯރަބ ްށަންނުހީމ ްނެހެއ ްސެވުދަބައ ިއަގުމުލިއަޅައ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުހުނ ީވުނެމ ިއަގުށަދ ެގުމުލެބ ެގްއެހީމ ްނެހެއ ްސެވ ްށަމުވްސަދ ުރަނުހ ެއ ،ިއާށ ަމުރުކ ުތާލަމާޢުމ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްސަބ . ެވެއެނާވިތަދ ްށަރަވ ، ީއެއ ަމަންށަދ ެރުވްށައ 20 ރޯކްސ ެގުޓްސެޓ ުއިކ.ިއ ައ ްޒިއަޑަޑްނޭޓްސ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގުމުންސިވ ، ްށަމަކ ީނަންނުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްށަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ެމްނެއ ްނުރުހ ްށަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ެމްނެއ ްނަކިނުއ ) ( ްއަތްއަތްނަކ ޭދެއ ިއ ާކަތުދާޝުރިއ ޭދ ްނުހީމ ްނެހެއ .ެވ ެއެނާދިވެލެބ Profound ްށަޑޮބ ެމްނެއ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ .ެވ ެއެނޭގނޭނ ްއެށަކާންނަގެނެދ ިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނާމްސިޖ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ްށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ާކަތޫގަދނުއ ިއަގުމުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ީނޫނ .ެވ ެއެނާދިވެވުނ ްނުތޮގްތޮގ ްނެހިނެހެއ ްށޮކުންނުނޭބ ްސަބ ިދައ .ެވ ެއެނާވިތަމިރުކ .ެވެއެނާދިވެރުކ ުތާލަމާޢ ުމ ިދުކިދުކ ްށަރަވ ިއަގުމުރުކ ުތާލަމާޢުމ ްސެވްއެއ ޭހެޖްނާރުކ ްނުތޮގެގުމުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ ،ްސެވަމަނ ިދައ .ެވ ެއެނޭވެރުކުނ ީވުނެމ ްނެގިއަލ ާމަކިރެތީހެއ ެގްއެހީމ ްނެހެއ ްއެމަކ . ެވެއެނާވްނުނޭބ ްސެވުދަބައ ުކަހީމ ެނާޓްއަހަލަބ ްޓްނިއޮޕ ްށަރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްށަރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުންސިވ . 41 ްނަކިނއު ެގ ުމުންސިވ ، ެގ ީޑނުކިސ ަތ ަވުނ .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއެލަވާތ ެގުތޮގ ެނޭދ ްނ ުރުކްނިމ ްނ ަކިނއު 30 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ެގުމަކިނުއ ެގުމުންސިވ ުޔިކ .ިއ ައ ަތަވުނ ުރަވްނިމ ެގުމަކިނުއ ެގުމުންސިވ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކ ިނުއ ުޑ ނަގްނިމ ުރ ަވ ްނިމ ެގުމަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ެގުމަކިރެތްނުދެޅުކުނ( 39% - 25% 79-70 )borderline( ޭތެފ ާޔިރިކ )ޭތެފުނ ްށަކަޑ ނަގްނިމ 50% - 40% 69-50 )Mild( ްށޮކަޑުކ 75% - 51% 49-35 )moderate( ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ 90% 34-20 )severe( ްށަޑޮބ 100% ްށަދ ެރުވްށައ 20 (Profound) ްށަޑޮބ ެމްނެއ "ުޑޮބ" ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުންސިވ )ހ( . 42 ްނަކިނއު ެގ ުމުންސިވ ، ، ެގ ީޑނުކިސ ަތ ަވުނ ިއަޅައަޑނަކ ްނަކެއ ްށަކަތްތާރަފ " ުޑޮބ މެ ްނެއ" ،ިއާށަކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނ ަކިނއު ، ޭހެބާކަތިލަބ މު ްނާއ ްނުޔިލ ާވްނުނޭބ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނ ުޔިލ ްށަކަތްތާރަފ .ެވެއެނާދިވެދ ްށަންނުރަޓްކޮޑ ްނ ުނިދ ާޔިރިކ" ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުންސިވ ) ށ( ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގ "ުރަވްނމި ުދމެ " ،ިއާންނުހމީ "ަޑުކ" ަތަވުނ "ޭތެފ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްނަކިއަބޮކ ީކަންނުހމީ ، ެގްނީދުކަޑުކ ަތަވުނ ްނުޔިލ ެގްއެޓްސޖި ޮލޮކިއަސ ްލަކިނިލްކ ،ްނުހމީ ާވިތަދ ، ްނުޔިލ ެގްއެޓްސިރްޓޭކިއަސ ަތަވުނ ްނުޔިލ ެގްއެރަޓްކޮޑ ަޞްއާޚ .ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ިވިނަންނައ ، ުރިއާރުކްނމި ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ )ހ( . 43 ުރއި ާރުކްސެސއެ އް ަތއް ަތްނަކ ޭހެޖްނާލަބ ެގމު ުންސިވ ީއެއ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށމަ ަކްނަކ ެއ ،ިއަލަބ ްށަކަތްއަތްނަކ ީނމާ ްސޖި ެނާދެވމާ ިދ ިދެހާކމަ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ިދެހާކމަ ަކިނުއ ، ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުބަބަސ ެގމު ަކެއ ެވިހަފުގމަ ްށމަ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެށމަ ުތަގެނެދ ުރަވްނމި ؛ ްޓްނމަ ްސެސެއ ްލަކިނިލްކ )1( ްނުތަގެނެދ ުރަވްނމި ާވިއަފެވިރެވުލުހައ ްށަކަތްއަތްނަކ ެގމު ުޅުއިރިދ )2( ؛ (assessment of adaptive behaviour) ްނުރުކ ްނަކްނަކ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ިޑނުކިސ ަތަވުނ ްނެގްށޮކުރުކިފ ިއަންސިވ )3( . (intellectual functioning) ޭދެހ ްށމަ ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ )ށ( ެގްއެހމީ ެއ ިދައ .ެވެއެނޭހޖެ ްނާވުރިޒާހ ުކަހމީ ެއ ްށަކަތްޓްނމެ ްސެސެއ 31 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ޭދިއަގްނައ ުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ ، ާތަލާހ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ާތަލާހ ެގމު ުންސިވ ެގްއެހމީ ެއ ުރިއާރުކޫދ ްނުޔިލ .ެވެއެނާވްނާލަބ ްއެކަތްނުލެބ ާހިރުހ ޭހޖެ ްނާލަބ ްނުތޮގޭހެބ 100% ީނާލަބ ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ްނަކިނުއ ެގމު ުންސިވ ) ނ( ، ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ،ްނމު ަކްނެހެއ .ެވެށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( .ެވެނޫނ ްއެންނެގިއަލަބ ްށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ީކަޑނަގިށަހ ިޅމު ްނ ަކިނުއ ެގުމުނެގނުއ ުދމެ ަތަވުނ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްއަތްއަތްނަކ ާވިއަގީރިތ ، ީނޭވެލެބ ްށމަ ަކ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެގނުއ . 44 ްނަކިނއު ެގުމުނެގނއު ްނ ުރުކަނާމ .ެވެއމަ ަނާވމާ ިދ ްށަކަރަވްނމި (dyspraxia) ްނަކިނުއ ަންނުހ ިއަގމު ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި )ހ( )dyslexia) ްނަކިނުއ ަންނުހ ިއަގމު ުރުކްނުނޭބ ްސަބ ،ިއމާ ުޔިކ ، ިއމާ ުޔިލ )ށ( (dysgraphia( ްނަކިނުއ ަންނުހ ިއަގމު ުޔިލ )ނ( (dyscalculia) ްނަކިނުއ ަންނުހ ިއަގމު ުދެހ ުބާސިހ )ރ( ަންނުހ ިއަގމު ުވަހޭދ ަތަވުނ ިއަގމު ުތަގެނެދ ިތެކަތ ަންނެފ ، ިއމާ ުތަގެނެދ ްއަތުޑައ )ބ( (auditory processing disorder( ްނަކިނުއ ިތެކަތ ާވްސަދ ،ިއާރަނުހ ެގމު ުރުކްސަދ ، ީނާލަބ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެގނުއ . 45 ްނަކިނއު ެގުމުނެގނއު ެނާލަބ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ .ެވެށަކަތާރިއާދ ުޑނަގިއމަ ެގމު ުޅުއިރިދ ،ިއާރަނުހ ެގމު ުރުކްނުނޭބ އް ަތާރއި ާދ ުޑނަގއި ަމ ުޑނަގިއމަ ޭނމެ ިހ ިއަގިއަބ މި :)learning skills( ުރަނުހ ެގުމުރުކްސަދ )ހ( ، .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ްއަތިއަބ ާކްއަދަކަހާވ ، ްނެގްށޮކްނުނޭބ ުސްއިހ ެގމު ުހެއުޑައ :ުރަނުހ ެގމު ުހެއުޑައ )1( ؛ ، ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުހެއުޑައ ިތެކަތ ަދަފޯއިޑޭރ ިއާޑައ ުޑައ ަތަވުނ ، ްއަތްތާކަރަހ ެގިއަދާއ :)copying( ްނުރުކުލަކަނ ްނަކްނަކ )2( ؛ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުރުކްނުނޭބ ްށައަލްއމި ައ ްށޮކުލަކަނ ުރުކައ ަތަވުނ ްށަޔަލްއމި ައ ްށޮކުރާރުކަތ ްއެޗްއެއ ޭވިއުޑައ :)rehearsing( ްނުރުކްށަފ )3( ؛ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުގނެއ ްނަޔިކ 32 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިތެކަތ ަނ ްނުހ ިއަފެޔިލ :)learning to read( ްނުރުކްސަދ ްނަޔިކ )4( ، ްނެގެނަދ ްއަތިލިފ ިއާރުކައ ިއަލުނ ާކމަ ަކިށޮކ )ްށަތޮގޭނމެ ިހ ްލިއެރްބ( ްއަތުޒުފަލ ާރުކްނުނޭބ ްށޮކމު ްނާއ ،ިއމާ ުގނެއ ްނަޔިކ ްށަތޮގ ޭހޖެ ްނަޔިކ ؛ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުގނެއ ްނާޔިކ ިއާކަތްސަބ ިއާކަތުޑައ :)learning to write( ްނުރުކްސަދ ްނަޔިލ )5( ެގުތޮގ ާވްތޮގްއެއ ާކަތމަ ަހ ެގުހަބ )ްށަތޮގޭނމެ ިހ ްލިއެރްބ( ްއަތަލމު ޖު ިދުކ ؛ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުގނެއ ްނަޔިލ ްށަޅަގނަރ ްނީތމަ ުރަބްނަނ :)learning to calculate( ްނުރުކްސަދ ްނަދަހ ުބާސިހ )6( ، ، ްނުރުކްއެއ( ްނަދަހ ުބާސިހ ޫގަދނުއ ،ިއާބާސިހ ެގިއަދާއ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ؛ ، ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުގނެއ )ަދަފ ްނުރުކަނުގ ްނުޑނެކ ްނާކ :)acquiring skills( ްނުރުހ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުރުކްސަދ ުރަނުހ )7( ަދަފ ުރުސްނަފ ،ިއާށމަ ުރުކ ްނުނޭބ ިތެކަތ ަދަފ ާސމު ަސ ާރުކްނުނޭބ ްށަކަތޮގ ިކަވ ަދަފ ްނުޅުކ މް ޭގ ،ިއމާ ުރުކ ްނުނޭބ ްއަތްތަލާއ ެގިއަދާއ ްނަރުކްނުނޭބ ްއަތްތާލާއ ޫގަދނުއ ްނަރުކްނުނޭބ ،ިއމާ ަކްނަކ ަންނުހ ްނަރުކ .ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުގނެއ ިއަގިއަބ މި :)applying knowledge( ުރަނުހ ެގުމުރުކްނުނޭބ ިތެކަތ ާވ ްސަދ )ށ( ، .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއަތިއަބ ުޑނަގިއމަ ޭނމެ ިހ ާވްނެގިއަށަވ ، ިއަގުރާޔިތްޚިއ ަލްއމި ައ :ްނުރުކ ްސަކޯފ ީދްނަކުލމާ ަސ )1( ؛ ްނުގނެއ ްނަރުކ ްސަކޯފ ްށަކމަ ަކިކަވ ،ިއަލަބުނ ްށމަ ަކްނަކ ިއާކަތުޑައ ުތމާ ޫލުޢމަ ، ިއމާ ުގނެއ ްނާރުކުރުކިފ ްށޮކުލާޔިޚ ްށަޔަލްއމި ައ :ްނުންސިވ )2( ، ުދމެ މާ ަކްނަކ ިއމާ ުދްއެފުއ ުތާޔްއިރަޒަނ ިއާލާޔިޚ ިއާއަކަހާވ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ؛ ްނުގނެއ ްނާންސިވ ްށަތޮގްތޮގ ުތާފަތ ާވްނުނޭބ ، ިއމާ ުވަހޭދ ްއެޗްއެއ ާނުބ ިއަގޭއ ، ުހަފްށމަ ުޔިކ ްއެޗްއެއ :ްނުޔިކ )3( ؛ ްނުގނެއ ްނާޔިކ ްނުތޮގެގމު ުދޯހ ްއެތމާ ޫލުޢމަ ިކަވ ްއެއީޓިސ ަތަވުނ ، ްނުޔިލ ްއެޗްއެއ ްށޮކްނާޔަބ ްތޮގިގނިހ ްއމެ ަކ :ްނުޔިލ )4( ްނާޔިލ ިއަގުތަޔިނ ެގމު ުނިދ ުތމާ ޫލުޢމަ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްސަބ ަދަފ ްނުޔިލ ؛ ްނުގނެއ ްނެގްށޮކާނިބ ްށަކަތމާ ޫލުޢމަ ަތަވުނ ްށަކަލާވުސ ާވިއަފެޔިލ :ްނުދެހ ުބާސިހ )5( ، ަނިގ ެރުވްށައެއ ަތަވުނ ުރަބްނަނ )ްއެނިތ( 3 ިއމާ ުގނެއ ްނާރުކުބާސިހ 33 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ްނާލްއެގ ްނުރަބްނަނ ްއެނައ ުރަބްނަނ ްއެއ ިއމާ ުގނެއ ްނާރުކްއެއ ުރަބްނަނ ؛ ްނުގނެއ ުލްއަޙ ްށަކަތަލަސްއމަ ިދުކިދުކ ެގިއަދާއ :ްނުގނެއ ްނަރުކުލްއަޙ ަލަސްއމަ )6( ، ްށަޅަގނަރ ުދމެ ާއަލަސްއމަ ިއަކަޓ ްށމަ ުދޯހ ުލްއަޙ ިއމާ ުގނެއ ްނަދޯހ ، ، ާރުކ ްނާރުކުލްއަޙ ިއަޅައަޑނަކ ްއަތްތޮގ ެނޭވެރުކ ުލްއަޙ ިއަންސިވ ، ަލަސްއމަ ުހަފްށމަ ުންސިވ ުދމެ ާކައޖާ ީތަނ ެނާންނުކުނ ްނުކމަ ަކ .ްނުގނެއ ްނާރުކ ްނަކްނަކ ުޅަގނަރ މެ ްނެއ ެނޭވެރުކ ްށމަ ުރުކުލްއަޙ ަންނުހ ްއަތްތޮގ ަނިގ ެނާދިވެރުކ ްއމެ ަކ :ްނމު ްނިނ ްތޮގ ުދމެ މާ ަކްނަކ )7( މެ ްނެއ ްނިއެރެތ ެގީތެކަތ ެގްއެތަވާބ ަނިގ ްނުކައަރާހިފ( ިއަގުކަތްތަލާހ ަނިގ ޭވެރުކުލާވަހ ަތަވުނ ،ްނުގނެއ ްނާންނަގ ްތަވާބ ުޅަގނަރ ްތަކްއަސމަ މު ްނިހމު މެ ްނެއ ްނާރުކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސމަ މެ ްނެއ ްނުނަތ ެއ )ްނުގނެއ ްނާރުކ ްއެތަކްއަސމަ ެއ ްނެގެނަގެނެދ .ްނުރުހ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުޅެއަޑނަކ ްތޮގުޅަގނަރ ، ީކަކަތާރިއާދ ުޑނަގިއމަ ެނާލަބ ްނުތޮގމި :ްއ ަތާރިއާދ ުޑނަގިއަމ ެގުމުޅުއިރިދ )ނ( ، ްނަރުކ ްއަތުތާލމަ ާޢމު ެގާސިއަފ މު ްނާއ ،ިއމާ ުރުކާދައ ާފީޒަވ ިއމާ ުވެޔިކ ިއަގިއަބ މި .ެވެށައާރިއާދ ެގމު ުގނެއ ްނެޅުގްނެގ ާސިއަފ ްށައަލްއމި ައ ،ިއމާ ުގނެއ ، ިއަގިއަބ މި .ެވެންނުތޮގޭޅުގ ާރމު ުއ ެގްއެހމީ ެއ ީނާލަބ ިއަގމު ުރުކ ްސެސެއ .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއަތިއަބ ެނާލަބ :ާރ ިއާދ ެގ ުމުވެޔިކ )1( މީ ްސަރ ، ީނާލަބ ިއަގްއެތޮގުޑނަގިއމަ ިއަގިއަބ މި :ްލ ޫކްސީރްޕ )1.1( ްއަތުރަނުހ ާވްނުނޭބ ްށައޖާ ްއުކ ްށމަ ުނެގނުއ މު ީލުޢަތ ާވިއަފެވުރާޔްއަތ ްށމަ ަކ ެއ ،ިއާރަވްނމި ާވިއަފެވްސަދ .ެވެށަރަވްނމި ީރަޑްނަކެސ ، ިއާނަޝޭކުޔިޑެއ ީރމަ ިއަރްޕ :ްނ ުވެޔިކ ިއަގުލޫކްސ )1.2( ިއަގިއަބ މި .ެވެއަގިއަބ މި ީނެނމެ ިހ ްނަޝޭކުއިޑެއ ، ިއަގމު ަކްނަކ ޭޅުގ ާލޫކްސ ީނާލަބ ިއަގްއެތޮގުޑނަގިއމަ ްށަލޫކްސ ،ްށޮކްސަދ ްއަތުޅަވާލިފ ޭދ ިއަގުލޫކްސ ،ެވިރެވިއަބ ްތަކްއަސމަ ްނެގިޅުގ ާންނިދުކ ްނެހެއ ،ިއމާ ުޔިދ ްނުދިއާވަގ ، ، ަދަފ ްޓްނމަ ްނިއަސެއ ިއމާ ުދެހ ްތޮގާނުބ ްނުރަޗީޓ ިއމާ ުރުކ . ެވެށމަ ުޔިދ ްށަޔިރުކ ިއަގުލޫކްސ ،ްށޮކމަ ަހިރުފ ިތެކަތ 34 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިއަގިއަބ މި :ްނ ުވިރެވިއަބ ިއަގުކަތްމާރްގޮރްޕ ްލަނަޝޭކޮވ )1.3( ، ، ިއމާ ުވިރެވިއަބ ިއަގުކަތމް ާރްގޮރްޕ ްލަނަޝޭކޮވ ީނާލަބ .ެވެށމަ ުރުކްސަދ ްނަކްނަކ ޭދްށޮކްސަދ ިއަގްއމެ ާރްގޮރްޕ ެއ : ްއ ަތުތާލަމާޢުމ ާސ ިއަފ ިއ ާއާރިއާދ ެގާފީޒަވ )2( ، ީނާލަބ ިއަގިއަބ މި :ްނ ުރުކ ްއެތަކްއަސަމ ަދަފޭބިލ ީނަދްމާއ )2.1( ްނުތޮގމި .ެވެށމަ ުރުކ ްއެތަކްއަސމަ ްށމަ ުދޯހ ީނަދމް ާއ ްސެވ ްތަކްއަސމަ މް ިއަޓ ްޓާޕ ،ިއާތަކްއަސމަ ާރުކ ްށަޔަލްއމި ައ ާފީޒަވ ،ީކަކަތިއަބ ުޑނަގިއމަ ާލަބ ިއަގިއަބ މި .ެވެއެނޭނމެ ިހ ްށަތަކްއަސމަ ްށައިޑަގ ،ިއމާ ުރުކ ްތަކްއަސމަ ްށމަ ުދޯހ ، ، ިއމާ ުރުކ ްޒިއަވަޕުސ ްތަކްއަސމަ ެގްނުހމީ ްނެހެއ ިއމާ ުވުރިޒާހ ްނަރުކ ްތަކްއަސމަ ްނުށަދ ެގްނަޜިވަޕުސ ެގްނުހމީ ްނެހެއ ެގމު ުރުކ ިނަކެއ ްއަތްތަކްއަސމަ ޭވެރުކުލާވަހ ،ިއމާ ުގނެއ .ެވެށަރަނުހ ެގމު ުރުކ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ ަތަވުނ ްށަރަނުހ ިއަގިއަބ މި :ްނ ުގނެއ ްނަރުކ ްއަތުތާލަމާޢ ުމ ެގާސިއަފ ުމްނާއ )2.2( ، ިތެކަތ ްށމަ ުދްއުފ ްއަތްނުނޭބ ީރޫރަޒ ަލްއމި ައ ީނާލަބ ަތަވުނ ްށމަ ުތަގ ިތެކަތ ްށމަ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ،ިއާށމަ ުތަގ ެގމު ުރުކުއަކްއަރ ާސިއަފ ،ިއާށމަ ުގނެއ ްނަރުކުދަރަޚ ްށަކަތމަ ުދިޚ . ެވެށަރަނުހ ެގްނުހމީ ްނެހެއ :ްނ ުގނެއ ްނެޅުގްނެގ ާސިއަފ ްށައަލްއިމައ )2.3( ާސިއަފ ެއ ،ިއމާ ުޓްއެހެލެބ ާސިއަފ ަލްއމި ައ ިއާއާސިއަފ .ްނުގނެއ ްނަރުކުއަކްއަރ ިއަގީރިތ ، ްއެލަވާތ ެގުތޮގ ެނޭދ ްޓްނިއޮޕ ްށަރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުނެގނުއ ) ހ( . 46 ްނަކިނއު ެގުމުނެގނއު ްނ ުރުކްނިމ .ެވެއީނަވ މި 0 = )ްށަދ ެރުވ ްށަރަވޭވެލެބ ީނޫނ ްނުތެނ( ްތެނ ްއމެ ަކިނުއ • • 1 = )ްށަދ( ްށަކަރަވްނމި ަޑުކ ްނަކިނުއ • 2 = )ުދމެ ( ްށަކަރަވްނމި ުދމެ ްނަކިނުއ • 3 = )ުޑޮބ( ްށަކަރަވްނމި ުޑޮބ ްނަކިނުއ • 4 = )ްށޮކްއެއ( ްށަކަރަވްނމި ުޑޮބ މެ ްނެއ ްނަކިނުއ 35 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، މަ ަނާވިއަފިބިލ ްއެއޯކްސ ެގުދމެ ެދ ާއ 12 ިއާއ 9 ، ުރިއާލިއަލަބ ްށައަލމު ޖު ިޅމު ) ށ( ، ިރުހ ްށަޑޮބ މެ ްނެއ ަތަވުނ ްށަޑޮބ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެގނުއ ީނޭވެލެބ ާހމީ /ޖާ ްއުކ ެއ . ެވެއަގމު ަކްއެތާރަފ ުޑ ޮބ ެމްނެއ ުޑ ޮބ ުދ ެމ ަޑ ުކ ްތ ެނ profound severe moderate mild No impairment ްއ ަތާރިއާދ )4( )3( )2( )1( )0( ުރ ަނުހ ެގުމުރުކްސަދ ެގުމުރުކްނުނޭބ ިތެކަތ ާވްސަދ ުރަނުހ ްއަތާރިއާދ ުޑނަގިއަމ ެގުމުޅުއިރިދ ަލުމުޖ 12 9-11 4-8 1-3 0 ްލ ެވެލ ރޯކްސ ްށައ 50 40-49 25-39 ެރުވްށައ 25 0 ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ިތަމ ެރުވ ްށަދ ްށަޑޮބ ެމްނެއ ްށަޑޮބ ުދެމ ްށޮކަޑުކ ްތެނ ްއެމަކިނުއ ްށަމަކިރުހ ްނަކިނުއ ްނިއޯކްސ ްނަކިނުއ ްނަކިނުއ ްށަކަރަވްނިމ ްނަކިނުއ ުރ ަވްނިމ ާކްއަދ ިރ ުހަބެއ ިރ ުހަބެއ ްނަކިނުއ ިރ ުހަބެއ ިރ ުހަބެއ 12 9-11 4-8 1-3 0 ްސ ރަޑޯއްސިޑ ްމަރްޓްކެޕްސ ްމަޒިޓޯއ ުތާފަތ ާވިރެވުދމެ ްނުބަބަސ ެގުކަތްނަކިނުއ ާވމާ ިދ ިއަގމު ުވުޑޮބިދެހ ީކައމް ަޒިޓޯއ ) ހ( . 47 ްނުރުކަނާމ ްމަޒިޓއޯ ، ، . ެވމެ ަކްނަކ ޫގަދނުއ ިތަދ ިއާކަތަލަސްއމަ ިއާކަތޫގަދނުއ ްނުނޭބ ްސަބ ިއާންނުހަބަގނައ ،ިއާކަތްނުޅުގ ީޢމާ ިތޖު ިއ ،ީނޭވެރުކަގަހާފ މް ަޒިޓޯއ ) ށ( ަންނުހ ްށމަ ުރުކުރާރުކަތ ްއަތުލމަ ަޢ/ްއަތްތާކަރަހ ،ިއާކަތުތާލމަ ާޢމު ޭވެރުކ ްށޮކުނ ، ާވމާ ިދ ިއަގުކަތާލަޙުރމަ ެގމު ުވުޑޮބިދެހ ިއަގުރމު ުއަޅ ިއާންނުކމަ ަކިނުއ ަދަފ ުޤުއަޝ .ެވެންނިއާޢީރަޒ ެގުކަތްނުވްސަލ ުރުތިއ ްށމަ ަކްނަކ ަޞްއާޚ ޭވެރުކަގަހާފ ްށަންނިދުކ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ ) ނ( ، .ެވެއެނާވުރުތިއ ްނުރުކުރާރުކަތ ީދ ްއމެ ަކުލމާ ަސ ުތމާ ޫލުޢމަ ްނުކަތުސްއިހ ިއަގިއަބިކ ެގްނިދުކ ަނިގ ްށަރަވ ، ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ ) ރ( ޭގެނ ްނުކަތުސްއިހ ،ިއާޔްއަގމު ުފިހ ްނުނޭބ ެގުތމާ ޫލުޢމަ ެއ ްނިޑނުކިސ ްނެގިއަގަނ 36 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ެވެއެވުތާފަތ ާންނުހމީ ްނެހެއ ްތޮގ ޭދުދްއަރ ްށަކަތުތމާ ޫލުޢމަ ްސަބ ިއާންނުހަބަގނައ ،ިއމާ ަކިތަދ ަންނުހ ިއަގމު ުރުކމު ިއާޤ ްނުޅުގ ީޢމާ ިތޖު ިއ ) ބ( ، ޭހޖެ ްނާރުކ ްނުތޮގީލާޔިޚ ިއމާ ަކިތަދ ަންނުހ ިއަގުކަތުތާލމަ ާޢމު ޭވެރުކ ްށޮކުނ ްނުނޭބ ، ުރާރުކަތ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިއމާ ަކިތަދ ަންނުހ ްށމަ ުރުކ ްއަތްތަކްއަސމަ ، ްނުހމީ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ ީކަންނުހމީ ަދަފމި ްނުބަބަސ ެގްއެޤުއަޝ ަންނުހ ްށމަ ުރުކ .ެވެއެވެލެބ ިއަގމު ަކ ީނަވިއަފިވެރުކުރާޔްއަތ ްޓްނމެ ްސެސެއ ޭވެރުކްނުނޭބ ްށމަ ުތަގެނެދ މް ަޒިޓޯއ )ޅ( ްފޮއ ްލޭކްސ ްނައިޑްނިއ( ުޑނަގްނމި ެގމު ުތަގެނެދ މް ަޒިޓޯއ ެގާޔިޑްނިއ .ެވެންނެގިއަލަބ ްށަކަސާސައ )މް ަޒިޓޯއ ްފޮއ ްޓްނމަ ްސެސެއ ާރިއާދ )ްއެއަހ( 6 ްށމަ ުތަގެނެދ މް ަޒިޓޯއ ިއަކަޓ ްށމަ ުނޭބ ެގުލޫސުއ މި ) ކ( . ެވެއެނޭވެރުކ ްސެސެއ މް ަޓިއައ )ްސީޅާސ( 40 ްނުކައ (domain) .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ، ްއަތްއަތްނަކ ޭނމެ ިހ ިއަގޭރެތ ެގމު ަކިނުއ ާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގމް ަޒިޓޯއ . 48 ްނުބަބަސ ެގ ްމަޒިޓއޯ ްނ ަކިނއު ާވ ާމިދ .ްނުވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ )ހ( .ްނުވިތަދ ިއަގމު ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ްނުތޮގްތޮގ ްނެހިނެހެއ ިއާންނުހަބަގނައ )ށ( .ްނުވިރެވުޤުއަޝ ްށަޑޮބމާ ްށަކމަ ަކްއެއ )ނ( .ްނުރުކަދޭހ ުތުގަވ ަނިގމާ ިއަގްއމެ ަކްއެއ )ރ( ުތާފަތ ުފާލިޚާޔަދާއ ިއަގމު ުފިހ ްނިޑނުކިސ ްނުނޭބ ެގުތމާ ޫލުޢމަ ޭބިލ ްނުކަތުސްއިހ )ބ( . ްނުރުހ ްއެކަތްތޮގ .ްނުވްސަވަނަތުނ ްތިހ ،ެވިތމަ ިރުކ ާކަތޫގަދނުއ ،ިގނޭނ ާވުނާވ )ޅ( ްށމަ ުނޭބ ެގުލޫސުއ މި ިއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ަތަވުނ ިއަގުތޮގ ެގްއޖެ ްއުކ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ . 49 ަނ ްނުހ ްމަޒިޓއޯ ، އި ަގުތޮގ ެގއް ެތާރަފ . ެވެއަގުހަފ ްށމަ ުރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަކަތްއަތްނަކ ިވިނަންނައ ީނޭޅެއަޑނަކ ްނ ުޅއެ ަޑނަކ .ްނުގނޭނ ްނެޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ )ހ( ީލާޔިޚ ،ިއމާ ުގނޭނ ްނަރުކުތާލމަ ާޢމު ްނުތޮގްތޮގ ްނެހިނެހެއ ިއާންނުހަބަގނައ )ށ( .ްނުރުހ ްނުންސިވ ިއަގްއެއެޔިނުދ ްށަކމަ ަކްއެއ ްށަޑޮބމާ ، ިއމާ ުރުކ ްނަކްނަކ ްށޮކުރާރުކަތ ްށަފާލިޚ ާޔަދާއ )ނ( 37 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ . ްނުރުހ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ،ްނމު ަކްނެހެއ . ެވެށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ީނާލަބ ްނަކިނުއ ެގމް ަޒިޓޯއ ) ރ( ، 100% ީކަޑނަގިށަހ ިޅމު ީނާޅައަޑނަކ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ .ެވެނޫނ ްއެންނެގިއަލަބ ްށމަ ަކ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ިއަގުތޮގ ެގުކަތާރިއާދ ްށމަ ުރުކްސެސެއ މް ަޒިޓޯއ ، ީކަކަތްނަކ ިވިނަންނައ . 50 ޭވެރުކްސެސއެ ްމަޒިޓއޯ )domains( އް ަތާރއި ާދ . ެވެކަތްއަތްނަކ ިއަގުދްއަރ ެގުތޮގާރުކ ްނ ަކްނ ަކ ްނުހީމ ްނ ެހެއ ، ިއާމުވ ިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢ ާމ ިތުޖިއ )ހ( : (social relationship and reciprocity) ްނ ުގނެއ ްނަރުކ ްނަކްނ ަކ ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ ިއަގިއަބިކ ެގްނުހމީ ަތަވުނ ިއަގިއަބިކ ެގްނިދުކ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ ްއެކަތްއަތްނަކ ިތަދ ިއަގމު ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ ، ،ްނުވާފުއ ،ްނުވަރެދ( ްއަތްސާސުހިއ ެގްނުހމީ ްނެހެއ ްނުތޮގެއ .ެވެއެނާންނުހ މާ ަކްނަކ ިތަދ ިއަގމު ުޅެހަށުހ ،ިއާޔްއަގމު ުތަގެނެދ )ްނަކްނަކ ަދަފ ްނުތަގުދަލ ްތާކަރަހ ެގުޑނަގިށަހ ،ިއާށމަ ުރުކ ްތާރާޝިއ ،ުކެއާޔެއ މަ ަހ .ެވެއެހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ .ެވ ެއެނާވިތަދ ްށމަ ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ްނެގިއަލަބ ްށަލޮލ ްށޮކމަ ަހިޅަކ ،ިއާށމަ ުރުކްނުނޭބ ، ީކމަ ުރުކިހަދަބ ްއަތްނުޅުގ ުތާފަތ ީޢމާ ިތޖު ިއ ްށަކަތްތާރަފ ަދަފ ެއ ްނުރުތިއ ެގމީ .ެވެކމެ ަކ ޫގަދނުއ ްށަރަވ ީޢމާ ިތޖު ިއ :(emotional responsiveness) ްނުރުކާސ ްއިހ ްއަތުތާބުޒ ަޖ )ށ( ، ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ ްއެކަތުތާބުޒޖަ ަދަފ ޭހޖެ ްނާންނެފ ްށޮކމު ްނާއ ިއަގްއެލުއަޙމާ ްށަރަހަފަނިގ .ެވެއެނާންނެފުނ ްނުކަތާރަފ ެގްނުހމީ ަތަވުނ ްނުކަތާރަފ ެގްނިދުކ ިދައ .ެވެއެނާދެރުހުނ ްއމެ ުޅުގ ާކމަ ަކ ާވމާ ިދ ިއަގުލުއަޙމާ ިއާކަތުތާބުޒޖަ ،ުކެއާޔެއ މަ ަހ .ެވެއެނާދެވ ްތޮގާވްސާހ ެނަގުރިބ ްށަފާލިޚާޔަދާއ ިއަލުނާކމަ ަކ ، ާކްއަރުނ ،ިއމާ ުރުކ ްއަތުލމަ ަޢ ޭޅުގުނ ާރމު ުއ ަދަފ ްނުކްއެދަކަހާވ ާސްފަނ ަލްއމި ައ . ެވ ެއެނާދެވިތަދ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނ ުރުކ ުތާލަމާޢ ުމ ، ިއާމުރ ުކްނުނޭބ ްސަބ - ްނ ުކްއެދަކަހާވ )ނ( ުތާލމަ ާޢމު ޭޅުގ ާރމު ުއ :(speech-language and communication) ިދައ .ެވެއެނާދެރުހ ްއެކަތްއަތްނަކ ްސަލ ިއަގމު ުވީޤްއަރަތ ްއަތުރަނުހ ެގމު ުރުކ މަ ަހ .ެވެއެނާދެވޫގަދނުއ ްށމަ ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ްށަތޮގްތޮގ ްނޫނެއ ިއާންނުހަބަގނައ ްއަތުތާލމަ ާޢމު ޭވެރުކ ްނުތާރާޝިއ ްށަކަތޮގްނޫނ ްނުހަބަގނައ ،ްނިއަދަފެއ ަނިގ ްށަރަވ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ ،ްނުރުތިއ ެގމީ .ެވެއެނާދެވޫގަދނުއ ްނާންނަގެނެދ ، .ެވެއެރުކްނުނޭބ ްސަބްސަބ ަތަވުނ ަލމު ޖު ޭޅުގުނ ާތަލާހ ްނުހމީ ަތަވުނ ްނީދުކ ިއަލުނ ާކަރާޔިތ ްޚިއ ަލްއމި ައ ްއެހަބ ެއ ްށަރިއާނުބ ްއެހަބ ްނިދުކ ަނިގ ިދައ 38 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ . (echolalia) ެވެއެނުބ ަތަވުނ ްނެގިއަވުޅަތ ްތައ :)Behaviour Patterns( ުޤ ާލުޚައ ިއާމުޅުއ )ރ( ުޤުއަޝ ްށަސްފަނ ަލްއމި ައ ިއަގީހެއ ެގްއެޗްއެއ ްނެހެއ ، ްއެކަތްއަތްނަކ ްއެއ .ެވެއެރުކ ްއަތްތާކަރަހ (self-stimulating) ްށމަ ުދްއެފުއ ްއމެ ަކ ަދަފ ެއ ިދައ .ެވެއެނާވިރެވުޤުއަޝ ްށމަ ުރުކ ްނީތމަ ެގްއެލަވާތ ްއެއ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ .ެވެއެނާދަހުޅޮކެދ ްށަރަވ ްށމަ ުރުކުލަދަބ ަތަވުނ ްށމަ ުލިއަޓްއުހ ، ްނެހެއ ްނޫނެއ ްނުވުރުކްނުރ ،ިއމާ ުވެރުހުނ ްނުނމޭ ިހ ްނުހމީ ަތަވުނ ްނީދުކ ްއެއަބ . ެވެއެނާވުރުތިއ ެރުވްށަންނީދުކ ަނިގ ްށަރަވ ްކިޓްސިޓޯއ :)Sensory Aspects( ްއަތްއަތްނަކ ޭޅުގ ާކަތުސްއިހ )ބ( ، ، ، ، ްނެހިނެހެއ ާރުކ ްނުލުއަޙމާ ިއާށަޑައ ިއ ާށަޔްއައ ިއާށަހަވ ީކަކަތްތާރަފ (Hypo/hyper sensitive) ާރުކުލމަ ަޢ ިއަގުދްއަރ ްށަފާލިޚާޔަދާއ ްށަކަތުރަސައ ިއަލުނާޅައ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ްށމަ ަކްނަކ ަދަފ ެއ ،ްނުތޮގެއ .ެވ ެކެކަތްތާރަފ ީނޫނ .ެވެއެނާފްށޮކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ްށަކމަ ަކ ެއ ްށަޑޮބމާ ީނޫނ .ެވެއެނާދެރުހ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ީނޫނ .ެވެއެނާފެދނިއ ްނާންސިވ ްށަކމަ ަކ ެއ ްށޮކްނުފ ްށަރަވ ެގމީ .ެވެއެނާފްށޮކ ުލމަ ަޢ ްށަކަތޮގ ަލަހަކްތެނ ިއަގުލުއަޙމާ ެއ ްއެޗްއެއ ެއ ، ، ިއަގމު ުތަގެނެދ ުލުއަޙމާ ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ ްނުހމީ ަތަވުނ ްނީދުކ ްއެއަބ ްނުރުތިއ ، ، ްއެކަތްތޮގ ުފާލިޚ ާޔަދާއ ަދަފ ްނުލެބަހަރ ިއމާ ުލްތައ ިއމާ ުލެބ ްސަވ ެގީހިޗްއެއ .ެވެއެނާފްށޮކްނުނޭބ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ :)Cognitive Component) ްނުރުކ ުރުކިފ ިއާމުންސިވ )ޅ( ްނޭދ ްނަކުލމާ ަސ ާވްނުނޭބ ްނޭދ ްށަކމަ ަކިކަވ ްށަންނުހމީ ަތަވުނ ްށަންނީދުކ ، ްނުރުކުނ ުލމަ ަޢ ްށައެއ ްނުތުގަވ ްނމު ުނިދ ުދާޝުރިއ ،ްނުތޮގެއ .ެވެއެވޫގަދނުއ މް ަޒިޓޯއ ްށަފާލިޚ ާއމި .ެވެއެވްނެގީށަކެއ ްނުރުކުލމަ ަޢ ްނުހަފ ެގްއެޅޮކުރިއ ަތަވުނ ، ، ެގުކަތުންނަފ ްއެއަބ ިއމާ ުވަދަގ ްނާދނަހ ިއަގިއަބިކ ެގުކަތްތާރަފ ްއެއަބ ަންނުހ .ެވެއެރުހ ްސެވ ްނަކިރެވުރަނުހ ުފާލިޚ ާޔަދާއ ްއެޓްސެޓ ޭވެރުކުރާޔްއަތ ްށމަ ަކ ެއ ، ީނާވްނާރުކ ުޓްސެޓ ްށައމް ަޒިޓޯއ )ހ( .

51 ެނާރުކ ުޓްސެޓ ްމަޒިޓއޯ ، ، ްތ ޮގ އި ާކަތްތަލާހ ްށަކމަ ަކްނަކ ިކަވ ިއަގްއެލުއަޙމާ ިކަވ ޭޅެއަޑނަކ ްށމަ ަކ ެއ ްނެގްށޮކްނުނޭބ .ެވެންނެގިއަލަބ ޭހޖެ ްނާލަބ ްނެހމެ ްނޮކ ިއަގުޓްސެޓ ޭދެހ ްށމަ ުތަގެނެދ ްށޮކްނމި މް ަޒިޓޯއ )ށ( .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއަތްއަތްނަކ ؛ުރަވްނމި ިރުހ ިއަފިހޖެ މަ ަހ ްތާރަފ ޭވެރުކ ްސެސެއ )1( 39 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ާވުންނުނޭބ ްނަރުކ ްއމެ ަކ ެއ ، ިއމާ ުތަގުރިބ ްތާރަފ ޭވެރުކ ްސެސެއ )2( ؛ްއަތްތަލާހ ؛ުރަވްނމި ެގުކަތްތާރާޝިއ ަންނެފ ްނިތމަ ުނމޫ )3( ؛ްއަތުތާފަތ ެނާދެވުތައ ްނުބަބަސ ެގުލުއަޙމާ ޭޅުއިރިދ ިއާތަފާގަސ )4( ،ިއމާ ުވ ްށަކަލުއަޙމާ ަދަފ ޭހޖެ މަ ަހްތިހ ްއެތާރަފ ޭވެރުކ ްސެސެއ )5( ؛ްނުދްއެފުއ ްއމެ ުޅުގ ާވްނެގީށަކެއ ؛ްނުތަގެނެދ ްއަތުތާފަތ ެގްނުހމީ ިކެއިކެއ )6( ؛ްނުގނެއ ްށަޔމަ ަހިރުފ ްއަތިއަބ ެގޭއ ، ިއާތޮގ ެނާދަހ ްޓްސެޓ )7( .ްނުގނެއ ްނާންނެގ ްއަތުލަދަބ ްނުތޮގޭޅުގ ާތަލާހ )8( ްށަކަތްއަތްނަކ ާވިއަގީރިތ ،ުރިއާރުކ ްސެސެއ ްނުށަދ ެގާދްއމާ މި ) ނ( .ެވެއެނާވްނާންސިވ ެގމު ުބިލުނ ިދިނ ަތަވުނ ،ްނުބަބަސ ެގމު ަކުނޫހިއަހުޑނަބ ެގޖާ ްއުކ )1( ްނުތޮގީނާސްފަނ ްނުބަބަސ ެގްއެތަލާހ ަޞްއާޚ ަތަވުނ ،ްނުބަބަސ ؛ ްނުލެބ ްށަކަކަތްއަތްނަކ ެނާދެވމާ ިދ . ްނުދެހ ެނ ުޓްސެޓ ިއަގްއެތުގަވ ާވިއަފެވްސާހ ެވުޑޮބްނަކ ްށަޑޮބމާ ޖާ ްއުކ )2( ިއ ަފްށޮކ ްނާޔަބ ިއަގީރިތ ، ުލޫސުއ ެގުތޮގ ެނާރުކ ްސެސެއ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ މް ަޒިޓޯއ . 52 ެނާރުކ ްސެސއެ ްމަޒިޓއޯ ުލޫސއު ެގ ުތޮގ .ެވެއީނަވމި ، ުރިއާރުކ ްސެސެއ ްނަކމި :)Observation( ްނުލެބ ްތޮގޭޅުއ ްނެގީދ ްނަކުލމާ ަސ )ހ( .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށމަ ަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ؛ ުރަވްނމި ޭޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ުކެއާއާލިއާއ ަތަވުނ ާހމީ ޭޅުގްނެގ ޖާ ްއުކ )1( ްނުތޮގމި .ުރަވްނމި ޭދުދްއަރ ިއަގމު ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ )2( ، ، ްށމަ ުޅުގ ަންނޮއ ިއމާ ަކްތާގ ާޓްއަހަބ ިއާތުގަވ ާރުކަދޭހ ްށމަ ަކެއ . ެވެއެނާދިލެބ ؛ުރަވްނމި ޭދ ްނަކުލމާ ަސ ްށަޗްއެކަތ ަތަވުނ ، ްށަންނުހމީ ްނެހެއ )3( ؛ ުރަވްނމި ާރުކ ުތާލމަ ާޢމު )4( 40 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ؛ ުރަވްނމި ަންނަގެނެދ ްއަތްއަތްނަކ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްއަތުސްއިހ )5( ަތަވުނ ،ްނުވްސަވަނަތުނ ްތިހ ުރިއާވިރެތްތާކަރަހ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ )6( ؛ ުރަވްނމި ަންނުހ ްނުހޖެ މަ ަހްތިހ .ުރަވްނމި ަންނުހ ުޤާލުޚައ ، ިއމާ ުޅުއ ްށަފާލިޚ ާލޫސުއ މު ްނާއ )7( ާރުކްސެސެއ ިއަކަޓ ްށމަ ުދޯހ ުތމާ ޫލުޢމަ ާވްނުނޭބ ްށައުއިވަޓްނިއ :ުއިވަޓްނިއ )ށ( ްށމަ ުރުކ ްނަކމި .ެވެއެނާވްނާރުކްނުނޭބ ްއަތުރަދްސމަ ިއާކަތުޅުކުއ ުތާފަތ ްނުތާރަފ ްނުޓްއެހެލެބ ްނަކްނަކ ީޙްއިޞ ްށމަ ުރުކ ްތަކްއަސމަ ިއަގާރިއާދ މި ،ިއަކަޓ ޭޅުގ މާ ަކމި ްނުކަތްތާރަފ ާވިއަފީދ ަދްއުހ ްނިއާރާޒުވ ެގުތަލުއަދ ާވިއަފެވުލާވަހ .ެވެއެނާދިވެރުކްސެސެއ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްއަތްލޫޓ ާރުކްނުނޭބ ްށމަ ުދެހ ްޓްނމަ ްސެސެއ ، .ެވެއެނާދިވެރުކްނުނޭބ ްއަތްލޭކްސ ަދަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ްނުތޮގެއ ، ްކިރްޓާއެކިއަސ ްނަކިރމެ ެއ( APA ުރިއާރުކްނުނޭބ ްއަތްލޭކްސ މި ްލަކިޓްސިޓެޓްސ ްޑްނެއ ްކިޓްސޯންގިއަޑ( DSM ެގ )ްނަޝޭއިސޯސެއ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށައ )ްލައުނމެ Autism Diagnosis Interview – Revised (ADI-R) Autism Diagnostic Observation Schedule – Generic (ADOS-G) Childhood Autism Rating Scale (CARS) Gilliam Autism Rating Scale – Second Edition (GARS-2) ްލަކިނިލްކ ާވިއަފެވ ުނީރމް ަތ ްށައމް ަޒިޓޯއ ، ީނާވްނާދަހ ްޓްނމަ ްސެސެއ )ނ( ، ްނަކްނަކ ީޙްއިޞ ާވިއަފެވ ުނީރމް ަތ ްށައމް ަޒިޓޯއ ަތަވުނ ްއެޓްސޖި ޮލޮކިއަސ . ެވެންނުކަތާރަފ ާވިއަފީދ ަދްއުހ ްނިއާރާޒުވ ެގުތަލުއަދ ާވިއަފެވުލާވަހ ްނުޓްއެހެލެބ ، ިއަލިއަހަބ ްށައީރަގަޓެކ )ްއެހަފ( 5 މް ަޓިއައ )ްސީޅާސ( 40 ްނުކައާރިއާދ )ްއެއަހ( 6 . 53 ްތ ޮގ ެނޭވެދ ްސްކާމ ަންނުހ ިއަގޖު ާޒމި ިއަގމު ުނިދ ްސްކމާ .ެވެއެނާވްނާލ ަގަހާފ ިއަގީތަކެއ ްނިއެރެތ ެގޭއ ، ، ުދަދައ )degree( ުރަވްނމި ަންނެފ (behavioural characteristics) ްނަކްނަކ ، ، .ެވެއެނާދިދެހ ޖް ޭޓްނެސަޕ ުހަފްށމަ ުލެބ )intensity( ްނަކަދަގުރާބ )frequency( ، ިއަގީރިތ ްތޮގ ެނާންނަގެނެދ ަތްއަސްނިއ ެގްއެއީރަގަޓެކ މެ ްނޮކ ިއާކަތީރަގަޓެކ ްނުތޮގެއ .ެވެއީނަވ މި ިއަފްށޮކްނާޔަބ ޯތްށަކަތުގަވ ާހިކ ީނަންނެފ ްނަކމި - )ްށައމަ ަހ ާއ 20%( ްނުދމަ ްށަރަވ )ހ( ، ްށަރމު ުއ ެގާހމީ ީއމި .ެވެނާންނެފ ްނަކމި ިއަގ 20% ެގުހަވުދ ުރިއާލަބ ްއަތުލމަ ަޢ ެއ ްނީތ މަ ެގިއަދާއ ިއަގާރިއާދ ެގމު ުވެޔިކ ިއާއާރިއާދ ީޢމާ ިތޖު ިއ ުރިއާލަބ 41 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ މި .ެވެރަވްނމި ޭވެލެބ ްށމަ ަކޭނާންނެފ . ެވެއ )ްއެކެއ( 1 ، ުރިއާލަބ ޯތްށަކަތުގަވ ާހިކ ީނަންނެފ ްނަކމި - )40% - 21%( ުރަހަފްއެއަބ )ށ( ްއެއަބ ްނިއެރެތ ެގމީ .ެވެނާންނެފ ްނަކމި ިއަގުތުގަވ ެގ 40% - 21% ެގުހަވުދ .ެވެކަތްއަތްނަކ ާރުކ ްނަދޯހ ްނުލިއަޅައ ަތަވުނ ްނަކުލމާ ަސ ެގްނުހމީ ީކަކަތުލމަ ަޢ ެގމު ުވެޔިކ ިއާއާރިއާދ ީޢމާ ިތޖު ިއ ިދައ ުރިއާލަބ ްށަރމު ުއ ީއމި ްސެވމަ ަންނެހެއ .ެވމެ ަކްނަކ ެނާދިނެފ ެގްއެހމީ ަތަވުނ ްނުތާރަފ ެގްއޖެ ްއުކ ްނީތމަ ެގިއަދާއ ިއަގާރިއާދ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ިއމާ ުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއމި ައ ްނުހމީ ަތަވުނ ްނީދުކ ަދަފމި ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ މި .ެވެއެނޭހޖެ ުނ ްއެށަކާލިތމަ ިރުކ ާކމަ ަކިތަދ ްސެވްއެއ .ެވެއ )ްއޭދ( 2 ީކައރޯކްސ ، ުރިއާލަބ ޯތްއަކަތުގަވާހިކ ީނަންނެފ ްނަކމި - )60% - 41%( ްނިއަނިގަނިގ )ނ( ،ްނމު ަކްނެހެއ .ެވެނާންނެފ ްނަކމި ިއަގުތުގަވ ެގ 60% - 41% ެގުހަވުދ ަދަފމި .ެވެއެނާރުކުރަސައ ްނުބަބަސ ެގޭއ ްށަކަތްއަތްނަކ ިއަހމެ ްނެއ ެގމު ުޅުއިރިދ ެގްއެރަވްސެވމެ ްނޮކ ްއަތްއަތްނަކ ާރުކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ްށަކަތްތާރަފ ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ މި .ެވެއެނާދިވެރުކ ުކެއާކމަ ަކިރެތީހެއ . ެވެއ )ްއެނިތ( 3 ، ުރިއާލަބ ޯތްށަކަތުގަވާހިކ ީނަންނެފ ްނަކމި - )80% - 61%( ްނިއަނިގ ްށަރަވ )ރ( ާކަބަބަސ ުޑޮބމާ .ެވެއެނާންނެފ ްނަކމި ިއަގުތުގަވ ެގ 80% - 61% ެގުހަވުދ ، ަލްއމި ައ ީތާވމާ ިދ ްނަކމި ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ .ެވެއެނާދިނެފ ްނަކމި ްސެވިއަލުނ .ެވެއެހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ ާކަތްނުހޖެ ްނޮގ ްށަކަކަތްއަތްނަކ ަނިގ ްށަރަވ ެގމު ުޅުއިރިދ ްނަކިރެތީހެއ ެގްނުހމީ ްނެހެއ ްށމަ ުރުކ ްނަކްނަކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ . ެވެއ )ްއެރަތަހ( 4 ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ މި .ެވެއެވްނުނޭބ ، ުރިއާލަބ ޯތްށަކަތުގަވާހިކ ީނަންނެފ ްނަކމި - )100% - 81%( ްސެވުދަބައ )ބ( ްނުބަބަސ ެގމު ަކމ .ެވެއެނާންނެފ ްނަކމި ިއަގުތުގަވ ެގ 100% - 81% ެގުހަވުދ ްނުޅުއ ެގްއެހމީ ެއ ްށަތޮގޭޅުގ ާތަލާހ ިދައ .ެވެއެދ ްށަތަލާހ ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ާހިރުހ ޭހޖެ ްނ ާރުކ ްށމަ ުޅުއިރިދ ަލްއމި ައ .ެވެއެވޫގަދނުއ ްނާރުކްނަޓްއަބ ްނުށަދ ެގިއަބ މި .ެވެއެވްނުނޭބ ްނަކިރެތީހެއ ެގްއެހމީ ްނެހެއ ްސެވ ިއަގްއމެ ަކ .ެވެއ )ްއެހަފ( 5 ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ީނޭބިލ ްނިއަނިގ މެ ްނެއ .ެވެއ )ްސީޅާސ( 40 ، ީކައރޯކްސ ެނޭބިލ ްނުދމަ މެ ްނެއ )ޅ( .ެވެއ )ަތްއަސިއުދ( 200 42 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ާރިއާދ )ްއެއަހ( 6 ީނަވ މް ަޓިއައ )ްސީޅާސ( 40 ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ . 54 ެނާރުކްސެސއެ ްމަޒިޓއޯ ުޑ ނަގިނއޮ ެގުތޮގ ިއާންނެގްށޮކްވާޒްބޮއ( ުހަފްށމަ ުރުކްސެސެއ ޖާ ްއުކ .ެވެއަފިވެލިއަހަބ ްށައ (domains) .ެވެއެނާވްނާލަގަހާފ ިއަގްއެއަބ ޭޅުގ މެ ްނެއ )ްނެގިއަދޯހ ުތމާ ޫލުޢމަ ްނުތާރަފ ެގްނީރެވިނެލެބ ްށަތޮގ ާރުކްއަތްނަކ ްނުހމީ ްނެހެއ ،ިއމާ ުގނެއ ްނާވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ) ހ( .ްނުގނެއ ްނަރުކ ްނަކްނަކ ިއަގުދްއަރ އ ވ ގ ގ ބ ވ ަބ ަރ ިނ ިނ ައ ަރ ދަ ަށ ައ ަގ ެއ ަށ ުވ ް ިނ ިނ ްފ ް ެސ ް ް ައ ިނ ް ހަ ަރ ު މ ދަ ުނ ް ްއ ަތާރިއާދ % ސ % ސ % ސ % ސ % ސ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 0 ްކ 8 ޯރ 6 ޯރ 4 ޯރ 2 ޯރ 2 ޯރ % - 5 % - 4 % - 3 % - 2 އ 1 0 0 0 0 ށަ 0 8 6 4 ް 1 ްނުވޫގަދނުއ ްނާރުކަމަހ ިޅަކުރަތަހ.1 ްނ ުދެހެނ ިއަލނީހ ުރިއޭޅުއ ެމުކުނ ްށައެރެތ ެގްނުހީމ.2 ްނުރުހ ިއަފެވުބަގ.3 ްނުޅޫނ ެވިރެތްތާކަރަހ ުކެއާންނުހީމ ްނެހެއ.4 )Relating to people( ްނުގނެއ ްނުހީމ ްނެހެއ.5 ްއ ަތްއަތްނަކ ަންނެފ ްނުލުއަޙާމ ީޢާމިތުޖިއ.6 ްނޭދުދްއަރ ްށައ )social/ environmental cues( ްނ ުގނޭނ ، ްނަކުލާމަސ ިނަކެއ ްށަމަކެއ ިއާމުރުކުރާރުކަތ ްއެމަކ ިކަވ.7 ްނުނިއ ްނެގީދ ިއަގުމަކެއ ްށައަލްއިމައ ުރިއާވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ.8 ްނުގނޭނ ްނާވިރެވިއަބ . ްނުގނޭނ ްނަރުކިހަދަބ ްނުޅުގ ާންނުހީމ ްތާގ.9 ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ 43 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކާސްއިހ ްއަތުތާބުޒޖަ ) ށ( އ ވ ގ ގ ބ ވ ަބ ަރ ިނ ިނ ައ ަރ ދަ ަށ ައ ަގ ެއ ަށ ުވ ް ިނ ިނ ްފ ް ެސ ް ް ައ ިނ ް ހަ ަރ ު މ ދަ ުނ ް % ސ % ސ % ސ % ސ % ސ ްއ ަތާރިއާދ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 0 ްކ 8 ޯރ 6 ޯރ 4 ޯރ 2 ޯރ 2 ޯރ % - 5 % - 4 % - 3 % - 2 އ 1 0 0 0 0 ށަ 0 8 6 4 ް 1 ްނުރުކުޅާފ ްއަތުތާބުޒަޖ ޭޅުގުނ ާތަލާހ .10 ްނުރުކުޅާފ ްއަތުތާބުޒަޖ ްށަޑޮބާމ ްށަފާލިޚ ާޔަދާއ .11 ްއަތުތާބުޒަޖ ްށަމުދްއެފުއ ުޤުއަޝ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ .12 )Stimming( ްނުރުކުޅާފ ، ްނ ުގނ ޭނ ްނާންނަގުރިބ ެނަގެނެދ ްއަތާކްއަރުނ .13 ްތިހ ަތަވުނ ްނުވްސަވައ ްތިހ ިއަލުނ ާކަބަބަސ ިކަވ .14 . ްނުވްސަވަނަތުނ ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ ްނުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ،ިއމާ ުރުކްނުނޭބ ްސަބ -ްނުކްއެދަކަހާވ ) ނ( އ ވ ގ ގ ބ ވ ަބ ަރ ިނ ިނ ައ ަރ ދަ ަށ ައ ަގ ެއ ަށ ުވ ް ިނ ިނ ްފ ް ެސ ް ް ައ ިނ ް ހަ ަރ ު މ ދަ ުނ ް % ސ % ސ % ސ % ސ % ސ ްއ ަތާރިއާދ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 0 ްކ 8 ޯރ 6 ޯރ 4 ޯރ 2 ޯރ 2 ޯރ % - 5 % - 4 % - 3 % - 2 އ 1 0 0 0 0 ށަ 0 8 6 4 ް 1 ، ެއ ްނުކަބާސިހ ްސެވެމްނޮކ ެރުހ ުރަނުހ ެގުމުކްއެދަކަހާވ .15 . ްނުޔިދިތެނ ުރަނުހ ްނެހިނެހެއ ަތަވުނ ،ްނުތާރާޝިއ ،ްށޮކުނ ްނުނޭބ ްސަބ .16 . ްނ ުވޫގަދނުއ ްށަމުރުކ ުތާލަމާޢުމ ްނުތޮގްތޮގ . ްނުރުކުރާރުކަތ ްއަތްސަބ ިއަގުމުކްއެދަކަހާވ .17 ، ްނުރުކުރާރުކަތ ިއަލުނ ާކަރާޔިތްޚިއ ްއަތުޒުފަލ ޭވިއ .18 )Echolalia( ، ިއާމުވްއެލ ުޑައުޑައ ުރާބ ަލަހަކާވްއަލ ްނީދުކަޑުކ .19 ްނ ުވްއެލ ުޑައުޑައ ުފާލިޚާޔަދާއ ަކަހާވ ،ިއާމުވޫގަދނުއ ްނަށަފ ްނަކްއަދަކަހާވ .20 ްނުވޫގަދނުއ ްނާދ ްނެގްށަޔިރުކ 44 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކްނުނޭބ ުޒުފަލ ާވުނަހޭދ ްއެއަނާމ ްސެވްއެއ .21 ްނުރުކްނުނޭބ ްނެގިއަލިއަވުޅޮއ ުރުތިއްނަނ .22 ްނ ުވުނަހޭދ ަނާމ ުލްސައ ެގިއަކަހާވ ާކްއަދ .23 ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ ުޤާލްޚައ ިއމާ ުޅުއ ) ރ( އ ވ ގ ގ ބ ވ ަބ ަރ ިނ ިނ ައ ަރ ަދ ަށ ައ ަގ ެއ ަށ ުވ ް ިނ ިނ ްފ ް ެސ ް ައ ހަ މ ް ިނ ް ަރ ު ދަ ުނ ް % ސ % ސ % ސ % ސ % ސ ްއ ަތާރިއާދ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 0 ްކ 8 ޯރ 6 ޯރ 4 ޯރ 2 ޯރ 2 ޯރ % - 5 % - 4 % - 3 % - 2 އ 1 0 0 0 0 ށަ 0 8 6 4 ް 1 ްނުރުކުރާރުކަތ ،ިއާމުރުކ ްށަކަތޮގްއެއ ްއަތުލަމަޢ .24 ިއަޓްއަހަބ ްއެޤުއަޝ ަޞްއާޚ ްށަޗްއެކަތ ަންނުހުނ ްނުރިދ .25 ްނ ުލިއަޅައ ްނުކްއެދ ްއަތުލަމަޢ ެގުމަކިރެވިޅުރ .26 ްނ ުޅުއ ްނެގިވެރުހުނ ްނުނޭމިހ ްށަޑޮބާމ .27 ްނ ުކޭހާޑޮބ .28 ްނ ުރުކުލަމަޢ ަދަފ ާވްނުލްއެގ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ .29 ްނ ުޅުއ ްނާރުކ ްނަކްނަކ ިތެވުދަލ .30 ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ )Sensory( ްއަތްއަތްނަކ ޭޅުގ ާކަތުސްއިހ ) ބ( އ ވ ގ ގ ބ ވ ަބ ަރ ިނ ިނ ައ ަރ ަދ ަށ ައ ަގ ެއ ަށ ުވ ް ިނ ިނ ްފ ް ެސ ް ް ައ ިނ ް ހަ ަރ ު މ ދަ ުނ ް % ސ % ސ % ސ % ސ % ސ ްއ ަތާރިއާދ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 0 ްކ 8 ޯރ 6 ޯރ 4 ޯރ 2 ޯރ 2 ޯރ % - 5 % - 4 % - 3 % - 2 އ 1 0 0 0 0 ށަ 0 8 6 4 ް 1 ްތޮގޭދުދްއަރ ްށަމަކްނަކ ާރުކުރަސައ ްށަކަތުސްއިހ ުތާފަތ.31 ްނުވުތާފަތ ްނުރުހ ުތުގަވ ަނިގ ިއަފިޓްއުހ ުރަޒަނ.32 45 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނުވޫގަދނުއ ްނާދޯހ ިއާށާރުކިކަވ ިހެޗްއެއ.33 ްނުރުހ (unusual vision) ްނުނެފ ުފާލިޚ ާޔަދާއ.34 ްނުވުނ ްސާސުހިއ ުދަތ.35 ްށަކަތޮގުފާލިޚ ާޔާދައ ުރިއަންނަގެނެދ ްނުހީމ / ިހެޗްއެއ.36 .ްނުދެހ ިއަލަބަހަރ ،ިއަލްތައ ،ިއަލަބ ްސަވ ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ ްނުރުކ ުރުކިފ ިއމާ ުންސިވ )ޅ( އ ވ ގ ގ ބ ވ ަބ ަރ ިނ ިނ ައ ަރ ަދ ަށ ައ ަގ ެއ ަށ ވު ް ިނ ިނ ްފ ް ެސ ް ައ ހަ މ ް ިނ ް ަރ ު ދަ ުނ ް % ސ % ސ % ސ % ސ % ސ ްއ ަތާރިއާދ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 1 ްކ 0 ްކ 8 ޯރ 6 ޯރ 4 ޯރ 2 ޯރ 2 ޯރ % - 5 % - 4 % - 3 % - 2 އ 1 0 0 0 0 ށަ 0 8 6 4 ް 1 ްނުޓްއެހެފިހުނ ްނަކުލާމަސ ްށަމަކްނަކ ޭހެޖްނޭދ ްނަކުލާމަސ . 37 ްނ ުވްސަލ ިއަގުމުނިދ ުބާވަޖ/ ިއަގުމުނިދ ުދްއަރ ްށަކަމަކ .38 (unusual memory) ްއެއަފިސ ަޞްއާޚ ެގުނާދނަހ .39 ްނުރުހ ްނ ުރުހ ްއެރަނުހ ަޞްއާޚ ުފާލިޚ ާޔަދާއ .40 (savant abilities) ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ ާހިރުހ ، ްނެގިއަލަބ ްށައާރިއާދ )ްއެއަހ( 6 ާވިއަގީތމަ ،ީނާރުކްނމި ްނަކިނުއ ެގމް ަޒިޓޯއ . 55 ްނަކިނއު ެގްމަޒިޓއޯ ްނ ުރުކްނިމ . ެވެށަތޮގްއެއ ާކަތުލަވާތ ާވިއަގީރިތ ،ިއަފްށޮކްއެއ ރޯކްސ ެގްއެއަބ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ރ ޯކ ްސ ްމަޒިޓޯއ 40% 70 50% 71-88 60% 89-105 70% 106-123 80% 124-140 90% 141-158 100% ިތަމ ެރުވ ްށައ 158 46 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްއ ަތިއަބ ޭހެބ ިއަފިއަލަބ ްށައ ރޯކްސ ރ ޯކ ްސ ްމަޒިޓޯއ )No( ްތެނ ްމަޒިޓޯއ ްށަދ ެރުވްށައ 70 )Mild( ްށަދ ުރަވްނިމ ެގްމަޒިޓޯއ ްށައ 106 ްނިއ 70 )Moderate( ުދެމ ުރަވްނިމ ެގްމަޒިޓޯއ ްށައ 153 ްނިއ 107 )Severe( ުޑޮބ ުރަވްނިމ ެގްމަޒިޓޯއ ިތަމ ެރުވްށައ 153 ްނ ަކިނުއ ީނާސްފަނ ްނުބަބަސ ެގްއެއަލަސްއމަ ާވމާ ިދ ްށައިޑނުކިސ ީކމަ ަކިނުއ ީނާސްފަނ )ހ( . 56 ްނަކިނއު ީނާސްފަނ ، ްނ ުރުކަނާމ ުގިދ ިއަގޭރެތ ެގމީ .ެވމެ ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގމު ުޅުއ ިއާންނުތޮގީނާސްފަނ ، ެގީޑނުކިސ ،ިއާކަތްތަލާހ ީޙްއިޞ ާވިއަފިޅުގ ާއިޑނުކިސ ާދްނެގމި ެދ ްށަކަތަދްއމު .ެވެއެނމެ ިހ ްއަތިލަބ ަދަފެއ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ެގުކަތްއަތްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތިލަބ ީނާސްފަނ )ށ( ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްނިއަދަފްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކ ްސެވްނޫނެއ ީކމަ ަކްނަކ ަދަފެއ ،މަ ަނާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ެވިރެވިއަބ ްށައމަ ަހިރުފ ީނާސްފަނ ްއަތްއަތްނަކ މި .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ ްށމަ ަކ ްއެޔްއަބ ީނާސްފަނ ީކމަ ަކ ެއ ުކަރިހމާ ޭހެބމާ ަކ ެއ ،ީނޭވެލެބ ްށމަ ަކްއަތިލަބ ،ިއމާ ުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއމި ައ ްނުބަބަސ ެގީލަބ ެއ ިދައ .ެވެންނމު ުޅެއަޑނަކ ުރުކިފ ިއަންސިވ ިއމާ ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ،ިއމާ ުރުކިހަދަބ ްނުޅުގ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ ެގާފީޒަވ ،ިއމާ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ،ިއަގމު ުރުކ ީނާސްފަނ ްނމު ުވިތމަ ިރުކ ްއަތޫގަދނުއ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުނާދިއމަ .ެވެއެވެލެބ ިއަގމު ަކ ްނަކިނުއ ؛ ްނަޝެރްޕިޑ )1( ؛ ރަޑޯއްސިޑ ްލަޓްނމެ ްކިނޭގޯއ )2( ؛ ާއިނޭރްފޮޒިކްސ )3( ؛ ރަޑޯއްސިޑ ްވިޓްކެފޭއ ރަލޯޕިއަބ )4( ؛ ރަޑޯއްސިޑ ީޓަލަނަސރަޕ )5( ؛ ރަޑޯއްސިޑ ްވިސްލަޕމް ޮކ ްވިސެސްބޮއ )6( ؛ ރަޑޯއްސިޑ ގްނިޓީއ )7( 47 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނުޅުއ ްށަކަތޮގ ަދަފ ޭދްނުލްއެގ ްށަސްފަނ ަލްއމި ައ ިތެންއެރާޔިތްޚިއ )8( (self-harming behaviour) ީނަވިއަފިވެރުކުރާޔްއަތ ުޑނަގްނމި ާރުކްނުނޭބ ްށމަ ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ )ހ( . 57 ްނަކިނއު ީނާސްފަނ ެނޭޅުގްނެގ އި ަގުމުރުކްނިމ ްނިއ "ީޓިއަސޮސ ްކިރްޓައިކިއަސ ްނައިޑްނިއ ްފޮއ ީޓމި ޮކ ްނަޝޭޓިލިބެހިރ" ުލ ޫސއު ުމްނއާ .ެވެށޮކާނިބ ްށަޑނަގްނމި ާވިއަފިއަދަހ ިއަގ 2000 ުރަބްނެސިޑ ، ީނާރުކްނަޒަވ ުތަލާހ ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ،ުރިއާރުކްނމި ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ )ށ( ްށަރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުބަބަސ ެގމު ަކިނުއ ީނާސްފަނ ، ެގުލޫސުއ މި ީނާލަބ ިއަގމު ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ ްނުތޮގެއ .ެވެންނެގިއަލަބ . ެވެށައާރިއާދ 4 ާވިއަގާދްއމާ ަނަވ 58 ްތެންއެކްއަޝ ަލަހަކ ްސެވްއެއ ، ިއމާ ަކިނުއ ީނާސްފަނ ަންނުހ ްނާންނެފ ްށޮކުފާސ ) ނ( ެގުކަތްލަޓިޕްސޮހ ްލަނޖަ ީރ/ުޅޮތައ/ުށަރ ްނެގިޅުގ މާ ަކްނަކިނުއ ާވްނީގަޔ ްށަރަވްނމި ާރުކޫދ ްނުތޮގމި .ެވެއެނާދިވެރުކޫދ ްނުޔިލ ްސެވ ްށަކަރަޓްކޮޑ ެގުކަތިލަބ މު ްނާއ .ެވެއެނާވްނާޅަހަށުހ ްއަތްނުޔިލ ީޙްއިޞ ިއާއާވުރަފ ާވިއަފީދ ،ުކެއާކަތްނުޔިލ ، ީނާރުކްނމި ްއމެ ަކ ެއ ިއަގުކަތްތަލާހ ާވިތަދ ިއަގމު ުރުކްނމި ްނަކިނުއ ާވިއަފިބިލ ) ރ( .ެވެންނެގިއަލަބ ްށ މަ ުޔިލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުރަޓްކޮޑ ަޞްއާޚ ޭޅުގ ާކމަ ަކިނުއ ެއ ،ްށޮކްސެސެއ ްނަކިނުއ ްނުކަތްތާރަފ ާވިއަފީދ ަދްއުހ ްށމަ ަކމި ްނީސްނޖެ ޭއ ަތަވުނ ްށމަ ުލެބ ުރަވްނމި ާވިތަދ ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ" ، ، ެގްއެހމީ ެއ މަ ަނޭތެފ ްށަލޫސުއ ުހަފްށމަ ުދެހ "ްޓްނމަ ްސެސެއ ާވިއަފްށ ޮކަޞްއާޚ . ެވެންނެގިއަލަބ ްށަތަލާހ . ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ، ްއަތިއަބ ޭވެރުކ ްސެސެއ ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ . 58 ްނަކިނއު ީނާސްފަނ އް ަތއި ަބ ޭވެރުކ ްސެސއެ )domains( ޭހޖެ ްނާރުކ ްނުތޮގ ެގމު ުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއމި ައ :ްނ ުލިއ ަޅ ައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ )ހ( ،ީނާލަބ ިއަގޭރެތ ެގޭއ .ުރަވްނމި ޭވެރުކ ްށައަލްއމި ައ ްއަތްއަތްނަކ ިއަހމެ ްނެއ ާވްނުނޭބ ްށމަ ަކޮޔެހަޅުދ ީނމާ ްސޖި ްނުއެކ ،ްނުޅުގނުއ ްތަދ ،ްނުރެވްނެފ .ެވެށަރަވްނމި ޭވެރުކ ްއަތްއަތްނަކ ،ީނާލަބ ިއަގމު ަކެއ :)ްނ ުޅުގ ީޢާމިތުޖ ިއ ( ްނުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ުކެއާންނުހީމ ްނެހެއ )ށ( ، ްނުޅުގ ީޢމާ ިތޖު ިއ ެވިރެތްތާކަރަހ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ ްށަތޮގޭޅުގ ާތަލާހ . ެވެށަރަވްނމި ޭވެރުކިހަދަބ ްނެހެއ ްނުތޮގްތޮގ ްނެހިނެހެއ ިއާންނުހަބަގނައ : ްނ ުތަގެނެދ ިއ ާމުރުކ ުތ ާލ ަމާޢ ުމ )ނ( 48 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ،ިއމާ ުތަގެނެދ ިހެޗްއެއ ަންނުހ ިއަފެޔިލ ،ިއމާ ުގނެއ ްނާރުކ ުތާލމަ ާޢމު ާންނުހމީ ، ޭވެރުކ ްށޮކުނ ްނުނޭބ ްސަބ ަތަވުނ ްތާރާޝިއ ިއމާ ުތަގެނެދ ަކަހާވ ާކްއަދ .ެވެއެނމެ ިހ ްނުގނެއ ްނާންނަގެނެދ ްއަތްތާލމަ ާޢމު ާވިއަފްށޮކ ްނާޔަބ ިއަގީރިތ :ުމ ީލުޢަތ ،ިއާމުރުކާދައ ާފީޒަވ ، ިއ ާމުރ ުކ ްތަކްއަސަމ )ރ( .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ިއަބ މި ްށަތޮގ ްނުދިއާވަގ :)Work Performance( ުރަވްނެފ ިއާތޮގ ާރުކ ްތަކްއަސމަ ، ެގާފީޒަވ ،ިއމާ ުރުކ ްތަކްއަސމަ ްށައަލްއމި ައ ިއމާ ުޅުއ ެވުލޫއްސމަ ިއަގްއެއާފީޒަވ .ެވމެ ުޅުއ ްނާދޯހ ުތަޞުރުފ ، ީނާލަބ ްށމަ ުރުކ ްސެސެއ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ :ްއަތްތަކްއަސމަ ާރުކ ިއަގޭރެތޭގ ، ، ްށަސްއިޗްއެއ ަލްއމި ައ ިއމާ ުލިއަޅައ ްށަންނުހމީ ްނެހެއ ިއމާ ުކްއެކ ، ުރަވްނމި ޭވެރުކ ްށަތުގަވ ްނުދިއާވަގ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފމި ިއމާ ުވިރެތުއަކްއަރ .ެވެންނެގިއަލަބ ، ީނާލަބ ުރަވްނމި ެގުތަކްއަސމަ ެގީޓިސރަވިނުޔ ަތަވުނ ެގޖު ެލޮކ ަތަވުނ ެގުލޫކްސ .ެވެންނެގިއަލަބ ްށަރަވްނމި ޭވެރުކ ްއަތްތަކްއަސމަ ާރުކުލާވަހ ްނުނަތްނަތ ެއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީތމަ ، ީނާލަބ ްސްކމާ ަލމު ޖު ްށޮކްސެސެއ ްނަކިނުއ ީނާސުފަނ . 59 ްނަކިނއު ީނާސުފަނ ، ، ަލުމުޖ ްށޮކްސެސއެ ާވިއަފްށޮކުލމަ ްއަޙަތ ުތަލ ާހ މި ްނުރުތިއ ެގމީ .ެވެންނެގިއަލްށޮކްއެއ ިއަބ )ްއެރަތަހ( 4 )score( ްނުނިދ ްސްކާމ . ެވެއެނާދިވެދ ްސްކމާ ްށަރުތިއ ްނެގިއަލަބ ްށަތަދްއމު .ެވެށާރުކްއެއ 1 :ްށަދ ެރުވ ްށަރަހައ 2 ،ިތމަ ެރުވ ްށަރަހައ 1 )ހ( .ެވެށާރުކްއެއ 2 :ުދމެ ެދ ާރަހައ 5 ިއާރަހައ 2 )ށ( .ެވެށާރުކްއެއ 3 :ުދމެ ެދ ާރަހައ 10 ިއާރަހައ 6 )ނ( .ެވެށާރުކްއެއ 4 :ިތމަ ްނުރަހައ 10 )ރ( ުތަލާހ ެއ ، ިއާއޯކްސ ެގުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގީލަބ ީނާސްފަނ ، ީނާލަބ ަލމު ޖު ިޅމު . 60 ަލުމުޖ ިޅުމ ެގުމަކިނއު ުރ ަވްނިމ . ެވެނެގްށޮކްއެއ ރޯކްސ ޭބިލ ްށަތަދްއމު ާވިއަފްށޮކުލމަ ްއަޙަތ 49 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ަތ ްއަސްނިއ ެގުމަކިނުއ ުރ ަވްނިމ ެގުމަކިނުއ ރ ޯކ ްސ 0 ްތެނ ްއެމަކިނުއ 0 ްށަދ ެރުވްށައ 40% ްނ ަކިނުއ ްށަކަރަވްނިމ ަޑުކ 1-6 70% - 40% ްށ ަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ 7-13 95% - 71% ުޑ ޮބ ުތަލާހ ެގުމަކިރެތްނުދެޅުކުނ 14-19 100% ަނ ްނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްށޮކްއެއ 20 މާ ަކިނުއ ެގްއެތާރަފ ެއ ިއަގމު ުރުކްސެސެއ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ . 61 އި ަގުމުދެހ ްޓްނަމްސެސއެ ެގުކަތުޑނަގްނިމ ެނާލަބ .ެވެއެނާވްނާރުކްއެއ ުތމާ ޫލުޢމަ ްނުކަތޮގ ާހިރުހ ިރުހ ްނެވެރުކްއެއ ުތމާ ޫލުޢމަ ްނުތޮގޭޅުގ ުލ ީސުފަތ ާހިރުހ ިރުހްނެބިލ ްށޮކުއިވަޓްނިއ ާކަތްތާރަފ ާޓްއަހަލަބ ްތާރަފ ެއ ،ިއާކަތާރަފ ެއ ްނުތޮގެއ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަކަޑޯކިރ ްސޭކ ، . ެވެއީނަވ ިމ ިއަގީރިތ ްއަތްއަތްނަކ ޭނެމިހ ިއަގިއަބ ިމ ްނ ުލިއ ަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ .1 ، . ްނަކޮޔެހަޅުދ ީނާމްސިޖ ިއާމަކުރިހާތުފަސ ަލްއިމައ )ހ( ، .ްނ ުއެކ ްނުދިއާވަގ ިއާމުއެކ ާނާކ ުޅަގނަރ )ށ( ، ްށޮކުރިހާތުފާސ ެވިރެތުއަކްއަރ ްށަޗްއެކަތ ަލްއިމައ )ނ( .ްނުޓްއެހެލެބ ، ަލްއިމައ ަދަފ ްނުވޮދ ިހެޗްއެއ ،ްނުރެވްނެފ ްނ ުޅުގނުއ ްތަދ )ރ( ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކ ިއަކަޓ ްށަމުލިއަޅައ ްށަސްފަނ .ްނުރުކ ްނުދިއާވަގ ިރުހ ްއަތަދާއ ެގުމުއެކ ަތަވުނ ،ްތޮގިރުހ ްއަތުބަދައ ީތަމުޒޭމ )ބ( . ްތޮގ ، . ެވެއީނަވ ިމ ިއަގީރިތ ްނަކްނަކ ާލަބ ިއަގުމުނިދ ްސްކާމ ިއަގިއަބ ިމ ްށަމުލިއ ަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ .2 )score( ްނުނިދ ްސްކާމ ޭވެރުކުލޫބަގ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ : ްނުތެނ ްއެމަކިނުއ )ހ( .ްނުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ ެގްއެހީމ ެއ ްށަކަރަވްނެފ . ެވެއ )ްއެމުސ( 0 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްށަމުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ : ުރަވްނިމ ަޑުކ ެގުމަކިނުއ )ށ( ްނުރުކ ުލަދަބ ިހެޗްއެއ ،ްނުރެވްނެފ( ިއަގުކަތްއަތްނަކ ާރުކ ، ީޙްއިޞ ްސެވަމަނ ިރުކަޑުކ ާވުރަފ )ިއަގުކަތްއަތްނަކ ަދަފ ަލްއިމައ ،ިއާމުރޭނ ޫރުބ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ްށަމަކޮޔެހަޅުދ ީޢާމިތުޖިއ ުމްނާއ ްނަކްނަކ ެގުމުލިއަޅައ ްށަސުފަނ ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ .ްނުރުހ ްށަޑނަގްނިމ . ެވެއ )ްއެކެއ( 1 ްށަސްފަނ ަލްއިމައ :ްށ ަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ ްނަކިނުއ )ނ( ްނުބަބަސ ެގޭއ ިދައ .ްނ ުރުކުނ ްއަތްއަތްނަކ ެގުމުލިއަޅައ 50 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ިނާމްސިޖ ،ްނުވިތަމިރުކ ްއަތަލަސްއަމ ީޙްއިޞ ިދުކިދުކ ، ްނިއަގ ްނުއެކިނަފްތަދ ،ްނުވަލަފ ،ްނުވަޑުކ ްނަކިރެތްތާކަރަހ . ްނުވުދ ްސަވިއަބުނ . ެވެއ )ްއޭދ( 2 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ަލްއިމައ ްށަޑޮބ ްށަރަވ : ްށ ަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ްނަކިނުއ )ރ( ެގުކަތްތާމާލައ .ްނުވަޑުކ ިއަބ ެގުމުލިއަޅައ ްށަސްފަނ ، ، ، ްނ ުވުނ ުރިހާތުފާސ ަމަނާނުބުނ ުކަހީމ ްނެހެއ ިއަގޭރެތ ަލްއިމައ ،ްނުއެކުނ ިއަލުނ ާދާޝުރިއ ެގްއެހީމ ްނެހެއ ާނާކ ްށަރަވ ާވްނެގީށަކެއ ްށަޑނަގިށަހ ،ްނުލެބުނ ްށަތަޙްއިޞ ްނުތޮގ ެގްއެއާޖީތަނ ެގުމަކްނަކ ިމ .ެވެއެނެމިހ ްނުއެކުނ . ެވެއެވޫގަދނުއ ްނާރުކުލޫބަގ ުކަހީމ ެއ ްނުތާރަފ ެގުޢަމަތުޖުމ . ެވެއ )ްއެނިތ( 3 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ : ްނ ުރުހ ްނަކިނުއ ްށަޑޮބ ެމްނެއ )ބ( ، ިއާށަމަކޮޔެހަޅުދ ީނާމ ްސިޖ ްނުލުނިއ ަޅައ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ، ެގްއެހީމ ްނެހެއ ްނ ުޔިދ ްށަބާސިހ ާވްނުލްއެގ ްށަޔަނާރުފ ާރުކ ްށަމުލިއަޅ ައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ ިއަލުނ ާމަކިރެތީހެއ ،ްނުވެރުކުނ )ަދަފ ްނުރެވްނެފ ިއާމުއެކ) ްއެމަކ ްސެވްއެއ . ްނ ުވެޅޫނ ްށަކަތޮގ ްނޫނ ިއަގުށަދ ެގުމުލެބ ެގްއެހީމ ްނެހެއ .ެވެއ )ްއެރަތަހ( 4 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ، ، ްއެމަކ ިއާމުނިދ ުބާވަޖ ްށަލާވުސ ީނެވެލެބ ިއަގިއަބ ިމ ްނެހެއ ީނޫނ ިއަގުދެމ ެގްނުހީމ ޭދޭދ .3 ، ާވްނުނޭބ ްނުތާރަފ ެގްނުހީމ ްނެހެއ ިއާމުދެއ ްށަމަކެއ ްނުމުވްނުނޭބ ްއަތުތާލަމާޢުމ ޭވެރުކ ުކެއާންނުހީމ ، ަލްއިމައ ްށަޗްއަމ ެގުކަތުތާބުޒަޖ ަތަވުނ ްނުދެއ ްށަކަތްއަތްނަކ ، ، ްނ ުޅުގ ިއާމުގެންސިއ ްނަރުކ ްއެމަކ ިއާމުތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ، ްނ ުޅުގ ްތާގ ްނުތޮގީނާމްސިޖ ިއާމުލިއަޑނަކ ްނުޅުގ ،ިއާމުރުކިހަދަބ ެނޭދެވިރެތީހެއ ިއަގުމުތަގެނެދ ްއަތްއަތްނަކ ިމ .ެވެމުދްއެފުއ . ެވެއެނެމިހ ްއަތުލާވުސ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުލާވުސ ީނަވިރެތްތާކަރަހ ްށޮކުތާލަމާޢުމ ުކެއާންނުހީމ ްނެހެއ )ހ( ؟ޯތްއެނިހިކ ެގުމުރުކ ްމާރިތްޙިއ ުރިއާރުކ ުތާލަމާޢުމ ާންނުހީމ ްނެހެއ )ށ( ؟ޯތްއެނިހިކ ީނަނ ްނުހ ްއަތުލަމަޢ ؟ޯތޭދ ުބާވަޖ ްނުމުރުކ ުލާވުސ )ނ( ުރާބ ްށަމުރުކުޅާފ ްނަކިރެވިޅުރ ްނުކަތުލަމަޢ ިއާންނުހަބަގ ނައ )ރ( ؟ޯތޭވުރޯފ ްނުޅުގ ީޢާމިތުޖިއ ާލުނ ާއީހެއ ެގްއެހީމ ްނެހެއ )ބ( ؟ޯތޭވެރުކިހަދަބ ؟ޯތްއެނިހިކ ީނަޓްއަހަބ ްއަތުލަމަޢ ުކެއާންނުހީމ ަންނަދުނ )ޅ( ްއަތްނުޅުގ ްނެހިނެހެއ ިއާމުޅުގ ެގުމަކިރެތްތަމްޙަރ )ކ( ؟ޯތްއެނިހިކ ީނަރުކިހަދަބ 51 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ؟ޯތޭރުކުޅާފ ްނުތޮގީނާމްސިޖ ްއަތްނުދެއ ިއާނުލުކ )އ( ިއ ަގީރިތ ްނަކްނަކ ެނާލަބ ިއަގުމުނިދ ްސްކާމ ިއަގިއަބ ިމ ްނެހެއ ަތަވުނ ިއަގުދެމ ެގްނުހީމ ޭދޭދ .4 . ެވ ެއީނަވ ިމ ްސްކާމ ްށަކަތުތާލަމާޢުމ ޭވެރުކ ުކެއާންނުހީމ ، )score( ްނުނިދ ްށޮކިހަދަބ ްނުޅުގ ާންނުހީމ ްނެހެއ :ްނުތެނ ްއެމަކިނުއ )ހ( ުކެއާންނުހީމ ްނެހެއ ،ިއަޓްއަހަމަދ ްއަތްނުޅުގ ަދަފެއ ްއެޗްއަމިރުކ ްއެމަކިތަދ ްސެވްއެއ ިއަގުމުވިރެތްތާކަރަހ ، ްސެވްއެއ ްސެވ ިއ ަގުމުރުކިހަދަބ ްނުޅުގ ިދައ .ެވެއެވުނ . ެވެއެވުނ ްއެޗްއަމިރުކ ްއެއަލަސްއަމ . ެވެއ )ްއެމުސ( 0 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްނުޅުގ ްށަރަހަފ ްއެއަބ : ުރ ަވްނިމ ަޑުކ ެގުމަކިނުއ )ށ( ްށޮކުމްނާއ .ެވެއެވިތަމިރުކ ްނަކުރަނީހ ިއަގުމުރުކިހަދަބ ްއަތްނުޅުގ ޭވެލެބ ިއަގުމަކ ްއަތްނުޅުގ ޭހެޖްނާރުކިހަދަބ ، ްއެކަތޫގަދނުއ ިއާމުވްސަވަނަތުނ ްތިހ ިއަގުމުރުކިހަދަބ . ެވެއެނޭވެރުކ ުލަމްއަޙަތ . ެވެއ )ްއެކެއ( 1 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ިއަގުމުރުކިހަދަބ ްނުޅުގ :ްށ ަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ ްނަކިނުއ )ނ( .ެވ ެއެވިތަމިރުކ ާކަތޫގަދނުއ ްނިއަނިގ ެރުވްށަކަރަވ ެގިއަދާއ . ެވެއަނިގ ްއެލާރުކަދޭހ ުތުގަވ ްށޮކިރެހަކެއ ާންނުހީމ ްނެހެއ . ެވެއ )ްއޭދ( 2 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ޭވެރުކުނ ުލޫބަގ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ :ްށ ަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ްނަކިނުއ )ރ( ެގީމ .ްނުރުހ ިއަފެވްނަޓްއަބ ްއަތުލަމަޢ ްށަކަތޮގ ަދަފ ްއަތްއަތްނަކ ޭހެޖްނާރުކ ިއަގުމުޅުއިރިދ ުމްނާއ ްނުބަބަސ ،ިއާޔްއަގާރިއާދ ެގުތަކްއަސަމ ،ިއާޔ ްއަގުމުރުކ ާކަތްނުހެޖްނޮގ ިއަގުމުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ . ެވެއެވިތަމިރުކ . ެވެއ )ްއެނިތ( 3 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ،ެވްސައިރީސ ްށަރަވ ުތަލާހ :ްނ ުރުހ ްނަކިނުއ ްށަޑޮބ ެމްނެއ )ބ( ްނެގިމެދުގިދ ްށަކަތްސަވުދ ަނިގ ްއަތްނުހެޖްނޮގ ާވާމިދ ، ްސެވ ްށަންނުހީމ ެގާމިތްތާގ ިއާއާލިއާއ ްސޮގ . ެވ ެއެވިތަމިރުކ ާކަތަލަސްއަމ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ .ެވެއ )ްއެރަތަހ( 4 ،ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ، ްނުތޮގްތޮގ ްނެހިނެހެއ ިއާންނުހަބަގނައ ީނ ޭވެލެބ ިއަގިއަބ ިމ ްނުވުމުހަފ ިއާމުރުކ ުތާލަމާޢުމ .5 ުތާލަމާޢުމ ާންނުހީމ ްނެހެއ ިދައ .ެވެމުވުމުހަފ ިއާމުރުކ ުތާލަމާޢުމ ިއަގުމުތަގެނެދ ްއަތްއަތްނަކ ިމ .ެވެމުވީޤްއަރަތ ުރަނުހ ެގުމުރުކ ، . ެވެއީނަވިމ ިއަގީރިތ ްއ ަތުލާވުސ ެނޭދެވިރެތީހެއ ؟ޯތޭރުކ ްތަކްއަސަމ ްނާކ ްއަދުނ ަކަހާވ ާންނުހީމ )ހ( ީނަރުކ ްއަތްނަކ ްނުމުރުކ ްތަރާޔިޒ ްށައެގ ްނުހީމ ްނެހެއ )ށ( ؟ޯތްއެނިހިކ 52 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ؟ޯތޭރުކ ްތަރާޔިޒ ްށައެގޭގ ްނެހެއ )ނ( ިއަޑނަކުދެމ ަކަހާވ ،ިއާއޯތާކްއަދަކަހާވ ްނެގިއަގަންސިއ )ރ( ، ؟ ޯތޭރުކ ަމަހިރުފ ަކަހާވ ެއ ިއ ާއޯތޭވެދްނެގ ްށަޔިރުކ ިއަލުނ ޭވެރުކ ްށޮކުނ ްނުނޭބ ްސަބ ްނުތާރަފ ެގްނުހީމ ްނެހެއ )ބ( ، ، ިއ ާމިއުރ ިއާމުލނީހ) ؟ޯތޭގނެއ ްނާނ ްނަގެނެދ ްއަތުތާލަމާޢުމ (ްއަތްއަތްނަކ ްނެހިނެހެއ ؟ޯތޭރުކ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުޔިކ ިއާމުޔިލ )ޅ( ، ިއަގީރިތ ްނަކްނަކ ެނާލަބ ިއަގުމުނިދ ްސްކާމ ިއަގިއަބ ިމ ްށަމުތަގެނެދ ިއާމުރުކ ުތާލަމާޢުމ .6 . ެވ ެއީނަވ ިމ )score( ްނުނިދ ްސްކާމ ާންނުހީމ ްށަތޮގްއެއ ާންނ ުހީމ ްނެހެއ : ްނުތެނ ްއެމަކިނުއ )ހ( ، ިއ ާމުޅުއ ިއަދަހ ިއަކްއ ަދަކަހާވ ްށޮކިހަދަބ ްނުޅުގ ްސެވްއެއ ެގުމަކާރުކ ްތަކްއަސަމ ްނާރުކުނ ްއަތްއަތްނަކ ިމ . ެވެމުނެފުނ ްއެތާމާލައ ، . ެވެއ )ްއެމުސ( 0 ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ިއަގޭރެތ ެގްނުހީމ ްނެހެއ :ުރ ަވްނިމ ަޑުކ ެގުމަކިނުއ )ށ( ، ްތިހ ިއަގުކަތްތަލާހ ަދަފެއ ިއާމުވިތަދ ްނާރުކ ުތާލަމާޢުމ . ެވެމުވުޑޮބްނަކ ެވްސަވަނަތުނ ، . ެވ ެއ )ްއެކެއ( 1 ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ :ްނުރުހ ްނަކިނުއ ްށ ަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ )ނ( ިއަގުކަތްތަލާހ ަދަފިމ .ްނުދަމ ްށަރަވ ީނާވިރެތްތާކަރަހ ، ެގުމަކ ިމ ާލިއާއ ިއ ާމުރުކުނ ްތަކްއ ަސަމ ްނާވިރެވިއަބ ްނުތޮގީޢާމިތުޖިއ ްށަރަވްނިމ ާވުޑޮބްނަކ ްނުބަބަސ . ެވެމުވުނ ިރެތްތާކަރަހ ްށަރަވްނިމ ޭހެޖްނާވިރެތްތާކަރަހ ، . ެވެއ )ްއޭދ( 2 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ީޢާމިތުޖިއ ްށަޑޮބ ްށަރަވ :ްނުރުހ ްނަކިނުއ ްށ ަކަރަވްނިމ ުޑޮބ )ރ( ، ްނާވުނ ިރެވިއަބ ިއަގުމަކްނަކ ެއ ެވިރެހަކެއ ާކަތްނުޅުގ ްށައެގ ،ްނުވުޅުހުނ ުރޮދ ްނުމުހެޖ ިކަޓ( .ެވެމުރުކްތަކަސަމ ުނޯފ ،ްނުޔިދ ްނުނަތ ެއ ްނުމުރުކ ްތަރާޔިޒ ްނުހީމ (ްނުގެނުނ ުނޯފ ްނުމުވުގްނިރ ، . ެވެއ )ްއެނިތ( 3 ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްނެހެއ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ : ްނ ުރުހ ްނަކިނުއ ްށަޑޮބ ެމްނެއ )ބ( ުރޮދ( .ެވެމުވުނ ްނުނޭބ ްނެޅުއ ްށޮކްއެއ ާންނުހީމ ،ިއާމުރުހ ިނަކެއ ްނެގެވުދްނަބ ިއަގީރަޓޮކ ްނެގިއަލުޅަތ .)ްނުކްއެދަކަހާވ ްނުދަމ ްށަރަވ .ެވެއ )ްއެރަތަހ( 4 ީކައރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ، ްއަތްތަކްއަސަމ ެގޭގ ،ިއާމުރުކާދައ ާފީޒަވ ީނާލަބ ިއަގިއަބ ިމ ުލ ުއަޙާމ ެގުމުރުކ ްތަކްއަސަމ .7 ، ްއަތްއަތްނަކ ިމ .ެވެށަރަވްނިމ ާދްށަޔިރ ުކ ިއަގުމުވެޔިކ ިއާމުރުކ . ެވެއީނަވިމ ިއަގީރިތ ްއަތުލާވުސ ެނޭދެވިރެތީހެއ ިއަގުމުތަގެނެދ 53 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ްށައަލްއިމައ ްމިއަޓ ްޓާޕ ،ްމިއަޓ ްލުފ( ާފީޒަވ )ހ( ިއަގާފީޒަވ ؟ޯތްނޫނ ީނޫނ ޯތޭރުކާދައ )ްނުރުކްތަކްއަސަމ ، ؟ޯތޭދ ްށައާފީޒަވ ްނުދިއާވަގ ަމަނޭޅުއ ، ްއަތްއަތްނަކ ެގުމުވިކަވ ްނިއާފީޒަވ ިއާމުރުހިމެދ ިއަގާފީޒަވ )ށ( ؟ޯތްއެނިހިކ ީނަންނުހ ްށަމުރުކާދައ ާފީޒަވ ިދައ ؟ ޯތޭހެޖަމަހްތިހ ިއަގޭރެތޭދ ާއާފީޒަވ )ނ( ؟ޯތޭވިތަމިރުކ ާކަތަލަސްއަމ ިއަގުމަކްނަކ ިރުހްނުޅުގ ާކަތުތާލަމާޢުމ ެގާސިއަފ )ރ( ؟ޯތޭވެވާސޯރަބ ، ؟ޯތޭރުކ ްތަކްއަސަމ ްނާދޯހ ްއެއާފީޒަވ ަމަނޭޅޫނ ިއަގާފީޒަވ )ބ( ؟ޯތޭރުކ ްތަކްއަސަމ ިއަގޭގ ްސެވިއ ަލުނ ާޔަރާސުމ )ޅ( . ެވ ެއީނަވިމ ިއަގީރިތ ްނަކްނަކ ެނާލަބ ިއަގުމުނިދ ްސްކާމ ިއަގިއަބ ިމ ްތަކްއަސަމ ިއަގުލުއަޙާމ ެގުތަކްއަސަމ .8 )score( ްނުނިދ ްސްކާމ ްށަމުރުކ ިދައ ،ޭދ ްށައާފީޒަވ ްނުދިއާވަގ : ްނުތެނ ްއެމަކިނުއ )ހ( ްއަތްއަތްނަކ ެގާފީޒަވ ްށަކަރަވްނެފ ޭވެރުކުލޫބަގ . ެވެއެވިއަފެވްނަޓްއަބ ، . ެވެއ )ްއެމުސ( 0 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ާފީޒަވ ްށަކަރަވ ްސެވެމްނޮކ : ުރ ަވްނިމ ަޑުކ ެގުމަކިނުއ )ށ( ، ޭހެޖްނާރ ުކާދައ ިއ ާމުވްށަދ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ެގުމުރުކާދައ ްށަމުލްށޮކޫދ ާފީޒަވ ،ިއާމުވޫގަދނުއ ްނާރުކާދައ ާމްނިޒ . ެވެމުރުކ ްތަކްއަސަމ ، . ެވ ެއ )ްއެކެއ( 1 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ެގުމުރުކާދައ ާފީޒަވ :ްށަކ ަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ ްނަކިނުއ )ނ( ، ،ިއާމުއަނ ްށައާފީޒަވ ްނިއަނިގަނިގ ްސޮގ ްށަށަދ ުރަވްނެފ ، ިއ ާމުވަޑުކ ުރަވްނިމ ޭދްނަކުތަޔްއިމްނަހައ ްށައާފީޒަވ ީމިއާދ ްނެގިޅުގ ާކަތަލަސްއަމ ާވާމިދ ްނުތޮގީނާސްފަނ ، ެގާސިއަފ ްނުބަބަސ ެގުމަކެއ ެވިތަދ ްނާރުކާދައ ްއެއާފީޒަވ ުރިއާރުކ ްސެސެއ ިއަބ ިމ .ެވެއެހެޖްނާލިތަމިރުކ ާމަކިތަދ ަމަހަނ ިއަގުރަހަފ .ެވެއ ެނާވްނާވުލާމަސ ްށަޑޮބ ްށަރަވ . ެވެއީތެނާފިއަފިހ ްއެމުނޭބ ، . ެވެއ )ްއޭދ( 2 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްށަރަވ ުރަވްނެފ ެގުތަކްއަސަމ : ްށ ަކަރަވްނިމ ުޑޮބ ްނަކިނުއ )ރ( ، ެގާފީޒަވ ،ިއަރައޫރުބ ްށައާފީޒަވ ްސޮގ ްށަށަދ ްށަޑޮބ ، ެގުމަކެނާދިލްއެގ ާފީޒަވ ިވެވުނާބަތ ްށަކަތުދިއާވަގ . ެވ ެއެނާވީހުރިބ ، . ެވެއ )ްއެނިތ( 3 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ްށައާފީޒަވ ްނުދިއާވަގ :ްނ ުރުހ ްނަކިނުއ ްށަޑޮބ ެމްނެއ )ބ( ަނިގ ްއެތޮގ ްނޫނ ްނުރުކިކަވ ްނިއާފީޒަވ ްނުމުތުކިނުނ ާފީޒަވ ،ްސެވަމަނ ްނެހެއ .ެވެއެނާންނޯނ ްށަކަރަހަފ 54 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ްއެތަކްއަސަމ ްސެވްއެއ ްސެވްށަކާދޯހ ާފީޒަވ ްނ ުމުލްއެގ . ެވެއެނާރުކުނ ، . ެވެއ )ްއެރަތަހ( 4 ީކައ ރޯކްސ ެނޭވެދ ްނުށަދ ެގިއަބ ިމ ުރިއޭޅުއ ެވްލިމާޝ ިއަގުތަކްއަސަމ ެގޭރެތޭގ ްނުމުރޭމ ިމ ަމަހ ީއިމ ްތ ަކްއަސަމ ާރުކ ިއަގޭގ .9 ެނޭދެވިރެތީހެއ ިއަގުމުތަގެނެދ ްއަތްއަތްނަކ ިމ .ެވ ެމަކްނަކ ެނާދިލެބ ، . ެވ ެއީނަވިމ ިއަގީރިތ ްއަތުލާވުސ ިތެކަތ ޭހެޖްނާދޯހ ްށަމުނޭބ ެގޭރެތޭގ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ )ހ( ؟ޯތާދޯހ ، ިއ ާމުރުކުރާޔްއަތ ްނުއެކ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ިތެކަތޯބާކ )ށ( ؟ ޯތޭރުކ ުރާޔްއަތ ިތަމާރުފުސ ؟ޯތާޓްއަހަލަބ ްށޮކުރިހާތުފާސ ެރެތޭގ )ނ( ، ްނީރެތީހެއ ިއަގުކަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުރުކުފާސ ްނުކްއެކ )ރ( ، ؟ޯތޭރުކ ްތަކްއަސަމ ުކެއާންނުހީމ ެއ ްށޮކްނުނޭބ ، ަންނުހ ިއަގޭރެތޭގ ިއާމުވިރެތުއަކްއަރ ްށަޗްއެކަތ ަލްއިމައ )ބ( ؟ޯތާޓްއަހަލަބ ުކެއާމަކިރެތުއަކްއަރ ިތެކަތ ުޑޮބުގައ ،ުމީލުޢަތ ީމްސަރުނ ުރިއާރުކ ްސެސެއ ާޖްއުކ ްށަމަކ ިމ ްނ ުރަވިރަދ ާވަޔިކ.10 ، ުނީރްމަތ ްލަނަޝޭކޮވ ،ުމީލުޢަތ ީވަނާސ ،ުމީލުޢަތ ީސުރަދަމުދެމ .ެވެއެނާދިލެބ ުރަވްނެފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުރުކުލިސާހ ުމީލުޢ ަތ ީތަމ ، ަމަނިފިއަލިއ ަޓްއުހ ްނުވެޔިކ ްނުބަބަސ ެގުމުވުޑޮބ ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ )ްއެރަތަހ( 4 ަމަނޭވެދްނެގުނ ްށަޔިރުކ ްނުވެޔިކ ްށަރުތިއ ިދައ . ެވ ެއެނާދިވެދ ްޓްނިއޮޕ .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ްއެލަވާތ ެގުޓީޝ ރޯކްސ މ އ ެނ ްމ ެ ބ ޑޮ ު d n u o f o r P ( ) 4 ( ) e r ބ e ޮޑ v e ު S ( 3 ( ) e ta r e d o ެދ M ު ( 2 ( ) ދ d ަށ li ް M ( ) 1 ( ) o ނ N ެތ ( ) ް 0 ( ) ްމ ަޓިއައ ) ) ްނުލިއ ަޅައ ްށަސްފަނ ަލްއިމައ ްނުރުކިހަދަބ ްނުޅުގ ާންނުހީމ ްނެހެއ ްނުވުމުހަފ ިއާމުރުކ ުތާލަމާޢުމ ްނުރުކާދައ ާފީޒަވ ަލުމުޖ ެގިއަބ ިމ A ުތަދްއުމ ެގުމަކިނުއ B A+B ަލުމުޖ ިޅުމ 55 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ އ އ ުނ ިކ ަނ ް އ ެނ މް ެ ބ d n u o f o r P ( ) އ ބ ުނ ޑޮ ިކ ު ަނ ް e r e v e S ( ) އ ުނ ިކ މ ަނ ދެ ް ު e ta r e d o M ( ) ދ އ ށަ ުނ ް ިކ ަނ ް d l iM ( ) ުނ ިކ ނ ަމ ތެ ެއ ް ް o N ( ) ޑޮ ު 20 19-14 13-7 6-1 0 ުޑ ނަގްނިމ ޭވެދ ްސްކާމ 100 95-71 70-40 ްށަދ ެރުވްށައ 40 %0 ަތްއަސްނިއ ެގުމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނ ަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއ ެއ ެރުވްށަސްއިހ ްއެއ ، ީނޭވެލެބ ިއަގމު ަކިރުހ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ . 62 ަނިގ ެރުވްށަރަތއް ަވ އް އެ ްނަކިނއު ެގުރަތއް ަވ ްނިއަދަފްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގުސްއިހ ަނިގ ްނުރުކަނާމ .ެވެއމަ ަނާވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ެވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްށޮކުތާފަތ ިއަގުތޮގ ެގމު ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަތަވުނ ިއަގުތޮގ ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި . 63 ްނަކިނއު ީނ ާމްސިޖ ެގ ީޑނުކިސ ަތ ަވުނ ީކަބަބަސ ާވމާ ިދ ްނާވިރެވުދމެ ްނަކިނުއ ިދައ .ެވެނޫނ ްއމެ ަކަހޭސަފ ިއަހެއ ީކމަ ުތަގެނެދ ، ްށޮކުތާފަތ ްނ ަކިނއު ީޙްއިޞ ާދްނެގމި ެދ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ .ެވެއެނާދެވުނ ަހޭސަފ ިއަހެއ ްށމަ ުތެގެނެދ ްނަކިއަބޮކ އް ެމަކިނއު ިކ ަވ ްސެވ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ިދައ ްސެވ ްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ްނެގިޅުގ ާކައަލަސްއމަ ްނ ުތަގެނެދ ަދ ަފ )Cerebral Palsy( ީސްލަޕ ްލަރްބިރެސ ިއަގުކަތްތަލާހ ްއެއަބ .ެވެއެނާދެވިރެވުދމެ މަ ަހ ިދައ .ެވެއެނާދެވިރެވުދމެ ްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްއަތްތަލާހ ާވިރެވުދމެ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ،ްނިއަދަފެއ ، ްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ިއަކަޓ ްށމަ ުތަގެނެދ ުލްސައ ެގމު ަކިނުއ ްނމު ުވ ްނެހމި .ެވެއެދާއ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްސެސެއ ްނަކެއ ،ިއަލަބ ޯތިރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ިދައ ޯތިރުހ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ ، ުޑނަގްނމި ާރުކްނުނޭބ ްށމަ ުތަގެނެދ ްއަތްނަކިނުއ ިކަވިކަވ ) ހ( . 64 ަނިގ ެރުވްށަރަތއް ަވއް އެ ، ްނަކިނއު ެގުރަތއް ަވ ްނުތޮގެއ .ެވެއެނާދިވެރުކްނުނޭބ ްނާންނަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެގުތޮގ ެނާންނަގެނެދ ީނާޅައަޑނަކ ރޯކްސ ެގުކަތްތާރަފ ަންނުހ ްނަކިނުއ ަނިގ ެރުވްށމަ ަކިނުއ ްއެއ އް ަތުޑނަގްނިމ .ެވެންނީސްނޖެ ެއ ްއަތުޑނަގްނމި ެގުތޮގ ެނާންނަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ ) ށ( .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ާލުއމި ޯފ މި a+b (90-a)/90 ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ރޯކްސ ެގމު ަކިނުއ )1( ؛ ްނުރުކްނުނޭބ ިވުރުތިއ ެރުވްށައ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ރޯކްސ ެގމު ަކިނުއ )2( ، 100% ީނާލަބ ިއަގމު ަކ ްއެއަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ްސެވމަ ަނ 56 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ . ެވެއ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( ިއަގީރިތ ، ްއަތުލޫސުއ ެގުތޮގ ެނާންނަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ . 65 ަނިގ ެރުވްށަރަތއް ަވއް އެ ްނަކިނއު ެގުރަތއް ަވ .ެވެއީނަވމި ެގުތޮގ ެނާންނަގެނެދ އް ަތުލޫސއު ިކަވިކަވ ،ިއަކަޓ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ )ހ( ެގމު ުކްއެދ ަކަހާވ ިއމާ ުވިއުޑައ ،ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ،ްނަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ( ްނަކިނުއ ްށމަ ުތަގެނެދ )މް ަޒިޓޯއ ،ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ ، ްނަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ،ްނަކިނުއ ްނަކެއ ްނުތޮގެއ .ެވެއެނާދިވެރުކ ްނުނޭބ ްނެގްށޮކަލމު ޖު ްއަތުޑނަގްނމި ާރުކްނުނޭބ .ެވެންނެގްށޮކްނުނޭބ ާލުއމި ޯފ މި a+b (90-a)/90 ީނާރުކ މެ ްނެއ ، ީކައ a ްނިއެރެތ ެގމު ަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ )ށ( ، ްސްކމާ ްނިއަނިގ މެ ްނެއ ްށައަނަވެދ ީކައ b .ެވމެ ަކިނުއ ޭބިލ ްސްކމާ ްނިއަނިގ ްނެގެވުޑޮބ ެރުވްށައ )ަތްއަސ ްނިއަތްއަސ( 100% ަލމު ޖު ިޅމު .ެވމެ ަކިނުއ ޭބިލ ، ، ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ިއމާ ުވިއުޑައ ިއމާ ުކްއެދަކަހާވ .ެވެއެނާވުނ ،މަ ަނ )ަތްއަސްނިއ ްސީރިތ( 30% ީކައަތްއަސްނިއ ެގމު ުވިއުޑައ ިއމާ ުކްއެދަކަހާވ ،މަ ަނ )ަތްއަސްނިއ ިހިވ( 20% ީކައަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ ެގމު ުނެފ ިދައ ިއާއ )ަތްއަސްނިއ ްސީރިތ( 30% = a ުރިއާލަބ ްށައާލުއމި ޯފ ެގމު ުރުކްއެއ .ެވެއ )ަތްއަސްނިއ ިހިވ( 20% = b ،ްނމު ުރުކުދަދައ ްނިއާލުއމި ޯފ ާލަބ ަތްއަސްނިއ ަލމު ޖު ެގުރަވްނމި ިރުހ ްނަކިނުއ )ނ( ީކައަތްއަސްނިއ ެގމު ަކިނުއ = 90/ )30-90( 20+30 .ެވެއ )ަތްއަސްނިއ ްއެނިތ ްސީޅާސ( 43% ްނ ުވެވުނ ިރ ެވިއަބ ުކ ެއާމަކަމަހަމަހ ްށ ައަމަހިރުފ ިއ ަގުޢަމަތުޖުމ ްށ ަތޮގްއެއ ޭކެންނުހީމ ްނެހެއ :ިއަބ ަނަވ 2 ްނުވެވުނ ިރެވިއަބ ްށ ަޔ މަ ަހ ިރ ުފ ުކ ެއ މާ ަކ މަ ަހ މަ ަހ ިއ ަގ ުޢ މަ ަތ ޖު މު . 6 6 އި ަގުޢަމަތުޖުމ ްށަޔަމަހިރުފ ްއމެ ަކިނުއ ްށަކަތަދްއމު ުރުކ ަތަވުނ ްށަކަހމީ މު ްނާއ ީކައ (substantial limitation) ިރ ެވއި ަބުކ އެ ާމަކަމަހަމަހ .ެވމެ ުވިތމަ ިރުކ ްއެކަތްސަރުހ ުޑޮބ ެރުވްށަކަތްސަރުހ ާވިތމަ ިރުކ ްށަކަހމީ ާވިއަފެވމާ ިދ ްނ ުރުކަނާމ ްނ ުވެވުނ ިއަގމު ުޅެއަޑނަކ ްއަތްތާރަފ ަންނުހ ްއަތްސަރުހ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު . 67 އި ަގުޢަމަތުޖުމ ްށ ަޔަމަހިރުފ .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ްއަތްއަތްނަކ ެނާލަބ އް ަތްސަރުހ ްށ ަމުވިރެވއި ަބ އް ަތްތާރަފ ަނ ްނުހ ެނ ާލަބ އި ަގުމުޅއެ ަޑނަކ އް ަތއް ަތްނަކ 57 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ :ުތުގަވ ޭހޖެ ްނަރުކަދޭހ ްށމަ ުރުކ ްއމެ ަކ )ހ( ްއމެ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ީނާޅައަޑނަކ ުތުގަވ ޭހޖެ ްނަރުކަދޭހ ްށމަ ުރުކ ްއމެ ަކ )1( ، ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ިއާތުގަވ ާވަދޭހ ްށމަ ުރުކ ްއމެ ަކ ްނުކަތާރަފ ަންނުހުނ ްށމަ ުރުކ ްއމެ ަކ ެއ މަ ަހ ްނުކަތާރަފ ެގުސްނޖި ެއ ެގިއަރުފުރމު ުއ ެއ ަންނުހ .ެވެންނެގެނަގެނެދ ުތުގަވ ާވަދޭހ ، ިއަގޭރެތ ެގުކަތަލަސްއމަ ާވމާ ިދ ްށަކޖަ ްއުކ ަންނުހ ީސްލަޕ ްލަރްބިރެސ )2( ، ިތެނ ްއމެ ުޓްއެހެފިހ ްސެވްއެއ ިއމާ ުރުހ ިއަފިއަރައުރާބ ެވްނާވ ްށަކަތްސމަ ، ްނުވެރުހުނ ްށަޅޮކ ްށަލަދީސ ިއމާ ުރުކްތާކަރަހ ްއަތްނަވަނުގ ެގުޑނަގިށަހ މި ުކަހމީ ެގިއަރުފުރމު ުއ ެއ ަންނުހުނ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެއެނމެ ިހ ، ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުތުގަވ ަނިގމާ ެރުވްށަތުގަވ ާވަދޭހ ްނާރުކ ްއަތްއަތްނަކ ، ަދަފމި ްނމު ަކްނެހެއ .ެވެއެނާފިއަގަނ ްނާރުކ ްއަތްއަތްނަކ މި ާހމީ ަންނުހ ިއަގމު ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ީކަހމީ .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެތާރަފ ަންނުހ ްއެކަތްސަރުހ :ްތޮގ ާރުކ ްނަކްނަކ )ށ( ްއަތްއަތްނަކ ާރުކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ުކަހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ )1( ްއެއ ްށަތޮގާރުކ ްއަތްނަކ ްސެވ ުކަހމީ ްތެނ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީނަރުކ .ެވެއެނާވްނާލަބ ޯތްނުކަލޫސުއ ިއަގޭރެތުރޭބ ާލުނ ްނުދެހ ، ިއމާ ުއެކ ްނެގިއަގަނ ިތެޗްއެއާކ ްނުކަނަތ ާޅައިނުކ )2( ، ެނާންނެފުނ ްނިއަބިކ ެގްއެހމީ ަންނުހުނ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ަދަފ ްނުޅުއ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ،ީކމަ ުނެފ ްނިއަބިކ ެގްނުހމީ ަދަފމި ްއަތްއަތްނަކ ްށމަ ަކްނަކ ެނާވިތމަ ިރުކ ްއެކަތްސަރުހ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ިއަގޭރެތ ެގުޢމަ ަތޖު މު ، ްށަޔމަ ަހިރުފ ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ީކަހމީ ަދަފމި ީތެނާވ . ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެތާރަފ ަންނުހ ްއެކަތްސަރުހ ިއަގމު ުވިރެވިއަބ :ްނުވިތމަ ިރުކ ާރަހަފްއެއ ްއެކަތްއަތްނަކ ަނިގ ިތަދ ްނުބަބަސ ެގމު ަކިނުއ )ނ( .ެވެނޫނ ްނުކައާރިއާދ ްއެއ ީނަވމާ ިދ ްއަތްއަތްނަކ ިތަދ ްނުބަބަސ ެގމު ަކިނުއ ްނުތޮގމި .ެވ ެއެރުކުރަސައ ްށަކަތާރިއާދ ަނިގ ްށަރަވ ެގމު ުޅުއިރިދ ްށަރަހަފަނިގ ްނުބަބަސ ެގުކަތްއަތްނަކ ިތަދ ާވމާ ިދ ްށޮކަލމު ޖު ިއަގމު ުރުކ ްއމެ ަކާހިރުހ މި ިއަގމު ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ީކަހމީ ަދަފމި ،ްނުތޮގމި .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެތާރަފ ަންނުހ ްއެކަތްސަރުހ .ެވެއެނާދިނެފ ްއަތްތމާ ާލައ ުތާފަތ ްނިއަބިކ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަޝެރްޕިޑ 58 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ، މި .ެވމެ ުތެނ ުރަވްތިހ ެނާރުކ ްނަކްނަކ ިއމާ ުތެނުރަވ ިއަގިއަގ ްށަކަލާސމި ްސެވ ްށމަ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިދުކިދުކ ްށަރަވ ްނުބަބަސ ެގމު ަކްނަކ ުނުދނެހ ުކަހަވުދ މެ ްނޮކ ،ްށަކަލާސމި .ެވެއެވިތމަ ިރުކ ާކަތޫގަދނުއ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ިދައ .ެވެއެނާދެވ ްށަކމަ ަކ ޫގަދނުއ ީކމަ ުވުދެތ ްނެގިއަލޭހ ، ްއަތްއަތްނަކ ެގމު ުޅުއިރިދ ެވޫގަދނުއ ްށމަ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ، ްށައަރާހިފ ްނމު ުވްނެހމި .ެވެއެދާއ ުރަހަފޭގނޭނ ްތޮގ ެނާދްނެގ ްށަޔިރުކ ްއމެ ަކ ާހިރުހ މި .ެވެއެނާދެވްސުހ ިތެކަތާކ ަންނުހ ިއަގޭގ ްސީނެވެދުނ ، ަދަފމި ްނމު ުލިއަލަބ ްށަކަތްއަތްނަކ ާވމާ ިދ ްށޮކިތަދ ިއަގމު ުރުކ ްށޮކަލމު ޖު ިއަގމު ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ީކަހމީ .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެތާރަފ ަންނުހ ްއެކަތްސަރުހ :ްއަތްއަތްނަކ ާވމާ ިދ ްނމު ަކިނުއ ެގުރަތްއަވ ަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވ ްއެއ )ރ( ެގްއެހމީ ްނަކިނުއ ެގުރަތްއަވަނިގ ެރުވްށަރަތްއަވްއެއ ިއަގުކަތްތަލާހ ްއެއަބ )1( ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ މެ ްނެއ ިނަކެއމަ ަހ .ެވެއެނާދެރުހ ިއަގިއަބިކ .ެވެއެނާދެވުނމާ ިދ ްއެކަތޫގަދނުއ ިއަގމު ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުރަހަފ ، ްށަޔމަ ަހިރުފ ްނުބަބަސ ެގްއމެ ަކިނުއ ާހިރުހ ްށޮކަލމު ޖު ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ ްއެކަތޫގަދނުއ ެގްއެރަވ ްސެވމެ ްނޮކ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ިއަގޭރެތ ެގުޢމަ ަތޖު މު . ެވެއެނާދެރުހ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި ްށަކަހމީ ޭހޖެ ްޓިފ ްށޮކމު ްނާއ )2( ީނމާ ްސޖި .ެވެއެނާދެވިތމަ ިރުކ ާކަކަތްއަތްނަކ ިތަދ ެގްއެރަވ ްސެވމެ ްނޮކ ، މަ ަނާވިއަފްށޮކުރަސައ ްސެވ ްށމަ ަކިލިފުނޫތ ެގީޑނުކިސ ުކެއާކަތްސަރުހ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްނެގެވުކެއ ްއަތްނަކެދ މި ، ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ީކަހމީ ަދަފމި މަ ަނޭޅެއ ްއެކަތްސަރުހ ިއަގމު ަކ ްއ ެތާރަފ ަންނުހ ްއެކަތްސަރުހ ިއަގމު ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ . ެވެއެނާދިވެލެބ :)behaviour modification( ްނުއަނެގުލަދަބ ްށމަ ުޅުއ )ބ( ިއަގުކަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނަރުކ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ،ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ްއެކަތުލަދަބ ްށމަ ުޅުއ ެގްއެހމީ ެއ ިއަކަޓ ްށމަ ުލިއަތްއަނ ްއަތްސަރުހ ާވމާ ިދ ުރުތިއ ްށަތޮގްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގުކަތުލަދަބ މި .ެވެއެނެގ ، ީކަހމީ ެއ މަ ަނޭވެވ ިރެތްތާކަރަހ ިއަގޭރެތ ެގުޢމަ ަތޖު މު ިއަލުނ ާކމަ ަކިތަދ ،ްނުތޮގެއ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުކަހމީ ޭވެރުކުނ ުތަރްސަކ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގިއަދަބިއމަ 59 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްއެއަބ ާރުކ ްށޮކމު ްނާއ ްނުބަބަސ ެގމު ުއަނެގ ްއެލަދަބ ްށަތޮގޭޅުގްނެގ ުޑނަގިށަހ ، ްއެނައ ްނުނަތ ްއެއ ،ްނުދްއެހ ާޗީގަބ ،ްނުވޮދ ިހެޗްއެއ ާވްށމަ ަކ ްއަތްއަތްނަކ ީކައާނޭއ ،މަ ަނޭވެރުކ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުރުކ ުރުތަފުރުތަދ ްށަނަތ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ާވމާ ިދ ްށމަ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ެއ ،ްސަޔިވ ިއަގމު ަކ ުނުވެރުކ ްއަތްއަތްނަކ )ޅ( :ްނަކމު ްނިހމު ެގމު ުލެބ ޯތިއަބޮކ ީކަކަތޫގަދނުއ ްނެހމެ ްނޮކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ެރުވްށަކަތްއަތްނަކ ޭވެރުކ ްށަކަހމީ ެއ ، ަދަފެއ ަތަވުނ ްއަތްއަތްނަކ ާވިތަދ ްށމަ ުރުކ ްސެވމަ ަނ ުނުހޖެ ްނާރުކ ާލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ީތާވިތމަ ިރުކ ާކަތޫގަދނުއ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ްށަކަހމީ ަންނަގާއ .ެވމެ ްނިހމު ްށަރަވ ްނުނިދ ްނަކުލމާ ަސ ްށަކަތްއަތްނަކ ްށަތޮގްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްއަތްނަކ ާރުކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ްނުހަބަގނައ ،ިއމާ ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ްނުނޯފ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނާދިވެރުކ ިއަގމު ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ ،ިއމާ ުކްއެދަކަހާވ ، ، ޭވެރުކ ްށަޔ މަ ަހިރުފ ްއމެ ަކ ާހިރުހ ާރުކ ީތާރުކުނ ްނަކްނަކ ެއ ިހޖެ ްސަފ ާނޭއ ، ާލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ީތާވިތަދ ިއަގމު ުރުކ ްށައާނޭއ ްނުރުތިއ ެގމު ުރުކަގަހާފ ްށމަ ަކ ްށމަ ަކެނާދެރުހ ްއެކަތްނުހޖެ ްނޮގ ެނާވމާ ިދ ްނުބަބަސ ެގމު ަކްނަކ ަދަފމި .ެވެއެނާވްނާލަބ .ެވެއީނަވމި ިއަގީރިތ ،ްއަތުލަދަބ ަންނައ ްނމު ުނިދ ާވުރަފ )ކ( ްށމަ ުރުކުލްއަޙ ްއަތަލަސްއމަ ާވމާ ިދ ްނަކިނުއ ިއަގުކަތްތަލާހ ްއެއަބ )1( ، ، މި ީނާލަބ ުރަވްނމި ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްސެވމަ ަންނެހެއ .ެވ ެއެވެދާވުރަފ ްށަރަވްނމި ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގްއެހމީ ެއ ިއަލުނ ާއާވުރަފ ، ުރިއަންނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނުތޮގމި .ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ، (prosthesis) ްސިސެތްސޮރޮޕ ،ްނުހޖެ ްނާދޯހ ާވުރަފ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ، ޭވެރުކްނުނޭބ ްށަނަޝޭޓިލިބެހީރ ަތަވުނ (orthosis) ްސިސޯތޯއ ަތަވުނ ަތަވުނ ަހޭސަފ ޭބިލ ެއ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުކްނުނޭބ ްއަތްތަލާއ ުތާފަތ ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ެވެއެނޭނމެ ިހުނ ްއެރަވްނމި ާވުޅަގނަރ ްނަކިނުއ ، ެގްއެހމީ ެއ ިއަލުނ ާކަތީހެއ ަތަވުނ ްށަކަތްތަލާއ މި ީނާވްނާލަބ ުތަލާހ . ެވެށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތޮގ ަންނުހ ުތަލާހ ެގމު ުޅުއުރިދ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްޑިއެއ ގްނިރައިހ ްށަކަހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުވިއުޑައ )2( މާ ިދ ްއެއަލަސްއމަ ްސެވްއެއ ިއަގމު ިއުޑައ ްށަތޮގްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ، ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގްއެހމީ ެއ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނާދެވުނ 60 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްށަރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ެގާނޭއ ިއަލުނ ްޑިއެއ ގްނިރައިހ ީނާންނަގެނެދ ، ްށަކަހމީ ަންނުހ ްނަކިނުއ ެގމު ުނެފ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ްނެހެއ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްސްނެލ ަތަވުނ ުނިއައ ީއެއ .ެވ ެއެނާވުތާފަތ ެގމު ަކިނުއ ިއަގުތަލާހ ަދަފމި .ެވެއމަ ަނާވްށމަ ަކަންނެފ ްށަތޮގްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެދ ުހަފްށމަ ުރުކްނުނޭބ ްސްނެލ ަތަވުނ ުނިއައ ީނާންނަގެނެދ ުރަވްނމި . ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ްށަކަތްސަރުހ ަތަވުނ ްށަކަތްނުހޖެ ްނޮގ ާވމާ ިދ ުޅަގނަރ ްނިޅމު ްނިއާވުރަފ ްނަކިނުއ ަންނުހ ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ެއ )3( .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްށަކމަ ަކ ްއެހމީ ިރުހ ްނަކިނުއ ެއ ީއެއ ،މަ ަނޭވެރުކ :ްނުވުޑޮބ ުތަލާހ ެއ ަތަވުނ ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ )އ( ، ، ިއާރަސްނެކ (muscular dystrophy) ީފޮރްޓްސިޑ ރަލުއިކްސމަ ، ްނަރުކ ުލމަ ްއަޙަތ ްއމެ ަކ ެއ ީކމަ ަކިނުއ ަތަވުނ ީކަކަތިލަބ ަދަފ ީވ.ިއައ.ްޗެއ ްސެވްއެއ ްށމަ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ްނެހމެ ްނޮކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ ުރިއާށަފ ، ްސަވުދަނިގ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެނޫނ ްއެކަތްއަތްނަކ ާވމާ ިދ ްއެހަރުހ ، ްނުބަބަސ ެގމު ަކެއ ެވުޑޮބ ުތަލާހ ެގމު ަކިނުއ ަތަވުނ ެގީލަބ ްށަކަރަވާވ ްނާލިތމަ ިރުކ ާކަތްއަތްނަކ ިތަދ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިއަހމެ ްނެއ ެގމު ުޅުއިރިދ ްށަޔމަ ަހިރުފ ްށަތޮގްއެއ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގމީ .ެވެއެހޖެ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ީކަހމީ ަދަފމި ،ެވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވިރެވިއަބ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްއެތާރަފ ަންނުހ ްއެކަތްސަރުހ ިއަގމު ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ުކެއމާ ަކމަ ަހމަ ަހ ، ިއަގާލަޙުރމަ މަ ަތަރުފ ެގީފޮރްޓްސިޑ ރަލުއިކްސމަ .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ، ، ޫގަދނުއ ަޑުކ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުރެއ ްށަނަތްނަތ ްނުވުދ ްނުގނިހ ިއ ަގުކަތާލަޙުރމަ ުހަފ ެގޭއ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެވެރުކ ްސެވމަ ަނ ުކެއާކމަ ަކ .ެވެއެވެރުކުނ ްއެކަތްއަތްނަކ މި :ްއަތުބިއައ ީނމާ ްސޖި ަންނުހ ްނާންނެފ ިއަގްއެތޮގ ުޑޮބްނަކުޅާފ )ވ( ޭހޖެ ްނާރުކ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުހ ްއެބިއައ ްށަޑޮބ ްށަރަވ )1( ، ްސެވމެ ްނޮކ ީކައާނޭއ ްނުށަދ ެގިއަބ މި މަ ަނޭޅެއްސަރުހ ްށަކަތްއަތްނަކ .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގމު ަކ ްއެތާރަފ ަންނުހ ްއމެ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްށަކަރަވްނމި ، ްށަރަވްނމި ެގުބިއައ ީނާންނަގެނެދ ުރަވްނމި ެގމު ަކިރެތްނުދެޅުކުނ . ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ،ްނުވުދމަ ްއެނަވަނުގ ، ީކަކަތްއަތްނަކ ެނާދިވެލެބ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުބިއައ )2( ، ،ްނުރުހ ްށަތޮގ ާވުބިއައ ަތަވުނ ްނުޓްއެހެބުނ ްށަދެތ ުޑނަގިށަހ ަތަވުނ ،ްނުވުނުޑޮބ ްށަރަވްނމި ަތަވުނ ްށަތޮގ ޭހޖެ ްނާވުޑޮބ ުޑނަގިށަހ ަތަވުނ 61 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ، ްނުވީނ ުޑައ ްސެވ ްށަތޮގްއެއ ަތަވުނ ،ްނުވިރިދނައޯލ ްށޮކްއެއ ަތަވުނ .ެވމެ ުކްއެދުނ ަކަހާވ ަތަވުނ ްނެހެއ ަންނުހ ިއަފްށޮކ ްށމަ ުރުކ ިރެތްތަނީޒ ުޑނަގިށަހ ،ިއމާ ުހޖެ ޫޓެޓ )3( ، ީކަކަތްއަތްނަކ ެއ ްސަޔިވ ިއަގމު ަކިރުހ ްއެބިއައ ްނުބަބަސ ެގުކަތްއަތްނަކ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ްއމެ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ޭހޖެ ްނާރުކ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ، ީކމަ ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ްނުތޮގީލމަ ަޢ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު . 68 ޭކ ެންނުހީމ ްނެހއެ ، އި ަގުޢަތުޖުމ ްށަތޮގއް އެ ްށަޔަލްއމި ައ ްއަތްއަތްނަކ ީރޫރަޟ ޭހޖެ ްނާރުކ ިއަކަޓ ްށމަ ުރުހިރިދ ިއމާ ުވެރުކ ްއަތްއަތްނަކ ްށ ަޔަމަހިރުފ ްނ ުތޮގީލަމަޢ .ެވމެ ުވެރުކ ްނ ުވިރެވއި ަބ (full and effective participation) ްނ ުރުކަނާމ ެނާލަބ ިއަކަޓ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނަކޭވެރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ . 69 ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ، އް ަތއް ަތްނަކ ޭހ ެޖްނަރުކ .ެވެއީނަވ މި ިއަގީރިތ ްއަތާރިއާދ ުޑނަގިއމަ ްނ ަކޭވެރުކ ެނ ާލަބ އި ަކަޓްށަމުތަގެނެދ އް ަތާރއި ާދ ުޑ ނަގއި ަމ :(mobility) ްނުޅުއ ެވިލެފިލެހ ްށަނަތ ްއެނައ ްނުނަތ ްއެއ )ހ( ، ްށމަ ުގނިހ ްށައ ާތްސާރ ުރުކ ުރިއާލަބ ްށަކަތްއަތްނަކ ޭވެލުކެއ ިއަގިއަބ މި ިއަރައ ްށަޗްއމަ ެގުނަތްނަތ ،ިއމާ ުވިތަދ ްށމަ ުޅުއ ެވާގނިބާގނިހ ،ިއމާ ުވިތަދ ްނުނަތ ްއެއ ިއަލުނ މާ ަކިރެތީހެއ ެގްއެހމީ ްނެހެއ ،ިއމާ ުރުހ ްއެލުގަދނުއ ިއަގމު ުބޭފ ެނޭދެވިރެތީހެއ ްށމަ ުގނިހ ،ިއމާ ުރުހ ްއެކަތްއަތްނަކ ިތަދ ިއަގމު ުޔިދ ްށަނަތ ްއެނައ .ެވެއެނމެ ިހ ްނުވިތަދ ްށމަ ުގނިހ ިއަލުނ ްއެތަލާއ ްސެވްއެއ ްނުރުކ ްތާކަރަހ ެގުތައ )ށ( :(gross and fine motor functioning of the hand) ، ، ިއމާ ުރުކްނުނޭބ ޫއ ަތަވުނ ިޅަވ ުރިއާލަބ ްށަކަތްއަތްނަކ ޭވެލުކެއ ިއަގިއަބ މި ަންނުހ ިއަފިއަލ ުޅަތ ާރުބނައ ،ިއމާ ުފިހ ިއަގްނިލިއެރ ެގީޑިސ ،ިއމާ ުށމެ ީރާކުރަތ ، ަދަފ ްނުޓްއެނ ްށޮގ ިއމާ ުވުޅެއްށޮގ ،ިއމާ ުތްއިފ ްށަޑޯބީކ ،ިއމާ ުވުޅުހ ްތަފުރޮދ ްނުތެނ ްނަކިރެތްތާކަރަހ މަ ަހިރުފ ެގުތައ ާވްނުނޭބ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ، ަދަފ ްނުގެނ ްނިލިގނިއ ްނިޕ ިދުކ ިއމާ ުވްއެލ ިދޮރ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނމެ ިހ ، މި ްސަޔިވ ިއަގމު ަކްތެނ ްނަކިރެތްތާކަރަހ ެގުތައ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިވަކ ޭކެންނުހމީ ްނެހެއ ްނުބަބަސ ެގޭއ ީއެއ .ެވެއެނޭނމެ ިހުނ ްއެއަގިއަބ މި ްއަތްއަތްނަކ ، ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖަ މު ިއމާ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ެގމު ުޅުއިރިދ ްށަތޮގްއެއ 62 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ .ެވެއީތާވުނ ްށަކަހަރުހ ުޑޮބމާ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ްތަކްއަސމަ ްނެގިޅުގ ާނަވަނުގ ްއެނައ ްނަވަނުގ ްއެއ ، ްއަތްނަވަނުގ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި )ނ( :)Physical Coordination( ްނުރުކ ، ެގުޑނަގިށަހ ްށަތޮގ ާރުކްތާކަރަހ ްތައ ިއާލޮލ ީނެވެލިއަލަބ މި ިއަގިއަބ މި ، ިރުހްނުޅުގ ާނަވަނުގ ްއެނައ ްނަވަނުގ ްއެއ ުރިއާރުކްތާކަރަހ ްއަތްނަވަނުގ ެއ ުދމީ ްނުއ ާރުކ ްށަގމަ ިރުކ ެގޖާ ްއުކ ިއަގުކަތްތަލާހ ަލަހަކމި .ެވެށަރަވްނމި .ެވެއެނާވަޑުކ ެރުވްށަކަތުދމީ ްނުއ ާރުކ ްނުތާރަފ ެގްނިދުކ ްނެހެއ ެގާރުފުރމު ުއ ، ްނެހމެ ްނޮކ ިއަގމު ުޅުއިރިދ ަދަފ ްނުރުކްނުނޭބ ްތައ ުރިއާގނިހ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ ަދަފެއ .ެވެއެނާވމު ްނިހމު ްނުރުކ ްސެސެއ ްށަރުތިއ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ްށ ަފާލިޚ ާޔަދާއ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްތާކަރަހ މު ްނާއ ،ިއަގޭރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ، ، ްނުރުހ ްއެލުގަދނުއ ެގްއެރަވޭދުފ ްނާކ ިހެޗްއެއ ްނުތައ ްނުރުހ ްއމެ ަކްސަލ ްނެހެއ .ެވެއެނމެ ިހ ްނުވޫގަދނުއ ިއަގމު ަކްނަކ ަދަފ ްނުހޖެ ްށަރޮދ ިޑނަދުޅަތ ްއެރަވިޅުކ ީނޫނ ްނުވިރެވުދމެ ްއަތްއަތްނަކ މި ްނމު ުވަޑުކ ާވުރަފ ްސެވމަ ަނ ްއެއަގޭރެތ ެގިއަބ މި ްނުފިހުނ ްށަތޮގ ޭހޖެ ްނާފިހ ްއެއަޅޯބ ާރުކްނުނޭބ ްށމަ ުޅުކ .ެވެއެނމެ ިހުނ :(incontinence) .ްނުތެނ ްއމެ ުޓްއެހެފިހ ިއަގމު ުއިދމު ަކުޑޮބ ިއމާ ުއިދމު ަކަޑުކ )ރ( ، ަލްއމި ައ ްއަތްނަކ ެގމު ުޔިދމު ަކުޑޮބ ިއމާ ުޔިދމު ަކަޑުކ ީނެނމެ ިހ ިއަގިއަބ މި ުރާޔިތްޚިއ ަލްއމި ައ ިއަގމު ުރުކ ްނަކމި .ެވެށމަ ަކުލިބާޤ ެގމު ުރުކ ިއަގުރާޔިތްޚިއ ެއ ްށަފާލިޚ ާޔަދާއ .ެވެކމެ ަކ މު ްނިހމު ީކމަ ުލެބ ޯތިއަގްއެނމި ްސަވައ ާހިކ ީނެލްއެގ ިއަވްއޮއ ިއަފިއަދިނ ަތަވުނ ްނުވެދމު ަކުޑޮބ ިއަލުނ ާރާޔިތްޚިއ ެގްއެހމީ ުކަރަހަފުދމަ ްސެވމަ ަނ .ެވެއެނމެ ިހ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުވުކީލ ،ިއމާ ުވެދމު ަކަޑުކ ްށަތޮގމި މަ ަހ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ިއަގިއަބ މި ްސަޔިވިރެވުދމެ ްއެތަލާހ ަދަފމި ިއަގިއަބ މި ްސަޔިވިރެވުދމެ ްއެތަލާހ ަދަފމި ްނުތާރަފ ެގްއޖެ ްއުކަޑުކ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްށަނަތ ްއެނައ ްނުނަތ ްއެއ ، ިއމާ ުލުފުއ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ )ބ( :(ability to lift everyday objects) ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުޔިދްނެގ ،ުޅަތޮކ ުރާޒާބ ،ުގޖަ ްނެފ ،ްތޮފ ިއަގޭރެތ ެގީތެކަތ ޭޅުގްނެގ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ، ުރަބ ،ްނުލުފުއ ިތެކަތ ުރަބ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނމެ ިހ ުރަޗީނުރަފ ިއުލ ިށޮފ ، ްއމެ ަކްނަކ ަދަފ ްނުލުފުއ ިތެކަތުރަބ ްށޮކުންނުނޭބ ީރަނިޝމެ ްނުވުޅުހ ުރޮދ .ެވެއެނޭނމެ ިހުނ 63 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ :(speech) ްނުކްއެދަކަހާވ )ޅ( ިއަގމު ުރުކްނުނޭބ ްސަބ ީރަދމާ ެގްއެހމީ ެއ ، ީނެހޖެ ްނާލަބ ިއަގިއަބ މި )1( ، ްއަތްސަބ ،ިއމާ ުވުފާސ ަކަހާވ ާކްއަދ ާވްށމަ ަކ ްއަތުރަނުހ ެގމު ުކްއެދަކަހާވ ، . ެވެށަރަވްނމި ިރުހ ުރަނުހ ެއ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަނމި ުރުދ ޭޅުގްނެގ ިއަގމު ުނުބ ެގާލިއާއ ، ިއަގޭރެތ ެގމު ަކްނަކ ެނޭވެލެބ ްށމަ ުތަގެނެދ ްއަތޫގަދނުއ މި )2( ، ެގުތޮގ ެނާރުކ ްއމެ ަކ ްށަކަތާރަފ ޭދ ްއެތމަ ުދިޚ ަތަވުނ ްށަކަރަބްނމެ ިއަގމު ުރުކ ުލާވުސ ،ިއމާ ަކްނަކ ާވމާ ިދ ްށޮކިތަދ ިއަގމު ުނިދ ުތމާ ޫލުޢމަ ްށަފާލިޚ ާޔަދާއ ްށމަ ުނުބ ްއެއަކަހާވ ،ިއމާ ުވިރެވުދމެ ްއެކަތޫގަދނުއ ، ިއަގމު ުރުކްނުނޭބ ްސަބ ިއާޔްއަގމު ުކްއެދަކަހާވ ިއމާ ުވަދޭހ ުތުގަވަނިގ ، ްނުތޮގީޢ މާ ިތޖު ިއ ުކެއާންނުހމީ ްނެހެއ ިއމާ ުވެޔިކ ެރުހ ްއމެ ަކްސަލ . ެވެއެނމެ ިހ ްނުރުހ ްނުބަބަސ ެގމު ަކެއ ްއެކަތްއަތްނަކ ިތަދ ްނާވިރެވިއަބ ާރަހަފްއެއ ާންނުހމީ ަނިގ ،ްނުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ަޑުކ ިއަގމު ުކްއެދަކަހާވ )3( ެގްއެޓްނެސްކެއ ަދަގުރަވ ،ްނުވޫގަދނުއ ްނަކްއަދަކަހާވ ްށޮކުބަޠާޚމު ްނުކަހަބ ްނެހެއ ްނޫނ ްސަބ ީރަދމާ ،ްނުވޫގަދނުއ ްނާކްއަދަކަހާވ ްނުބަބަސ .

ެވެއެނޭނމެ ިހުނ ުކަޔެރެތ ެގިއަބ މި ްއމެ ަކްނަކ ަދަފ ްނުކްއެދުނ ަކަހާވ :(hearing) ްނުވިއުޑައ )ކ( ، ަންނައ ްއަތުޑައ ޭވިއ ްށޮކމު ްނާއ ްށަކަހމީ ެއ ީނެހޖެ ްނާލަބ ިއަގިއަބ މި ، މު ްނާއ .ެވެށަރަވްނމި ޭދ ްނަކުލމާ ަސ ްށަކަތުޑައ ޭވިއ ްނުތަހަފ ިއާށަރަވްނމި ިއަގްއެލުއަޙމާ ަދަގުޑައ ްށޮކމު ްނާއ ިއަގޭރެތ ެގމު ަކްނަކ ަންނެފ ިއަގމު ުޅުއިރިދ ްނުނޯފ ،ިއމާ ުވީނ ުޑައ ްނމު ުކްއެދަކަހާވ ްނުލޫސުއ ާކްއަދަކަހާވ ްށޮކމު ްނާއ ުޑައ ްށަޗްއީރ ްސެވމަ ަނ ުފާސ ުޑައ ެގާހމީ ާކްއަދަކަހާވ ްނުޅޮކްއެނައ ުރިއާހައުޑައ ، ، ްނުވީނ ުޑައ ިއަގްއެލުއަޙމާ ަދަގުޑައ ްށަރަވ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނމެ ިހ ްނުވީނ ، ަންނައ ްނުރުދ ްށަރަވ ަތަވުނ ްނުވީނ ްއެޑައ ަންނައ ްނުޑމަ ްށަރަވ ަތަވުނ .ެވެއެނޭނމެ ިހުނ ުކަޔެރެތ ެގިއަބ މި ްއމެ ަކްނަކ ަދަފ ްނުވީނ ްއެޑައ :(eyesight) ްނުނެފ ެގުލޮލ )އ( ުތަލާހ ެގމު ުނެފ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ުނިއައ ަތަވުނ ްސްނެލ ، ީނާލަބ ިއަގިއަބ މި )1( ަންނެފުނ ްށަކަރަވ ްސެވްއެއ ީކަހމީ ެއ .ެވެއމަ ަނ ާވިއަފިވެރުކ ުޅަގނަރ ، މަ ަނާވ ިއަފިއަޅައަޑނަކ ިއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ްށަދ ުރަވްނމި ެގމު ުނެފ ަތަވުނ .ެވެއެނާންނޯނ ްއމެ ުނޭބ ެގމު ުދެހ ްއެޓްނމަ ްސެސެއ ުރުތިއ 64 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ،ްނުތެނ ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުވްއުދ ިތެކަތ ާވްއުދ ްނުބަބަސ ެގމު ުނެފ ެގުލޮލ )2( ްނާންނަގެނެދ ްނުހމީ ިއަގްއެނަތ ަންނުހ ިއަފިއަލްއިދ ްށަކަރަވ ެގިއަދާއ ްނުޓްނޮފ ާރުކްނުނޭބ ްށޮކމު ްނާއ ،ްނުގނޭނ ްނާންނަގެނެދ ަލުކ ،ްނުގނޭނ ުރިއޭޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ ،ްނުގނޭނ ްނަޔިކ ިތެކަތ ަންނުހ ިއަފެޔިލ ްނެހެއ .ެވެއެނމެ ިހ ިއަގިއަބ މި ްނަކްނަކ ަދަފ ްނުތަގިއަލ ިއަގީހެޗްއެއ ، ، ްނުރުދ ްށަރަވ ިއމާ ުގނޭނ ްނާޔިކ ްއަތުރުކައ ިދުކ ްށަރަވ ްސެވމަ ަނ ުކަޔެރެތ ެގިއަބ މި ްއމެ ަކްނަކ ަދަފ ްނުގނޭނ ްނާންނަގެނެދ ުކަހމީ .ެވެއެނޭނމެ ިހުނ ްނަކްލިބާޤ ެގމު ުތަގެނެދ ަތަވުނ ްނުވްސަދ ،ްނުނިދ ްނަކުލމާ ަސ ،ްނުރުހްނާދނަހ )ވ( (memory or ability to concentrate, learn or understand) ، ިއމާ ުޔިދ ްނެގިއަލިފ ްނަކިރެވޭހ ، ިއަގޭރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ާލަބ ިއަގިއަބ މި )1( ، ްތާގ ިއާންނުހމީ ާލިއާއ ިއމާ ުރުހ ްއަތުލމަ ަޢ ްށަކަތޮގ ޭގނޭނ ާވުނާވ ، ިދުކިދުކ ަންނައ ްށަތަކްއަސމަ ިއމާ ުރުހުނ ްނާދނަހ ްނަނ ެގްނިރެތްތމަ ްޙަރ ، ، ްށޮކމު ްނާއ ިއމާ ުވޫގަދނުއ ްށމަ ުޔިކ ިއމާ ުވޫގަދނުއ ްނެނޭހ ްށަކަތުލަދަބ ، ްށޮކމު ްނާއ ިއމާ ުވޫގަދނުއ ްނާޓްއަހަބ ްނާދނަހ ްއަތްސަބ ާރުކްނުނޭބ ްނަކްނަކ ަދަފ ްނުވޫގަދނުއ ްނާރުކ ްށަތޮގ ޭހޖެ ްނާރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭޅުއްށޮކ ، ްށމަ ުވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގީޢމާ ިތޖު ިއ ްނުރުތިއ ެގމީ .ެވެއެނމެ ިހ ، ، ިއމާ ުރެއްނުޅޮއ ެވޫގަދނުއ ްނާންނަގެނެދ ްތަޤީޤަޙ ުލްސައ ިއމާ ުވޫގަދނުއ ، ާގނިހ ިއަގޭރެތ ެގުލުއަޙމާ ިއމާ ުވަޑުކ ުތުގަވ ޭދްނަކުލމާ ަސ ްށމަ ަކްނަކ .ެވެއެނމެ ިހ ްސެވ ްނަކްނަކ ަދަފ ްނުގނޭނ ްއަތްއަތްނަކ ްނަނ ެގްއެހމީ ަންނަދ ،ިއަގޭރެތ ެގުކަތްއަތްނަކ ޭނމެ ިހުނ ިއަގޭރެތ ެގމީ )2( ، ްށަކމަ ަކްއެއ ްނެދްނަވ ްއެކަތުރިއަނިގ ްނުތެނ ްނާދނަހ ްށަރަހަފްއެއަބ ، ަތަވުނ ްނުވޫގަދނުއ ްނަޔިކ ްށަހަވައ ްށަރަވ ްނުނިއ ްނެގީދ ްނަކުލމާ ަސ ްނަކްނަކ ަދަފ ްނުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގމު ުޔިލ ިއމާ ުޔިކ ްށަކަރަވްނމި ަޑުކ .ެވެއެނމެ ިހ ްނުގނޭނ ްނ ާންނަގެނެދ ަތަވުނ ،ްނުގނޭނ ްނާވްތމަ ާލަސ ްނުކަތާކްއަރުނ )މ ( :(perception of risk) ެގުލަކްއަރުނ ެގމު ަކެއ ، ުދނިހ ާވިރެވުދމެ ްއެތަލާހ ، ީނާލަބ ިއަގިއަބ މި )1( މު ްނާއ ެގްއެހމީ ެއ ްނެގިވެނަގެނެދ ްށޮކަޑުކ މާ ަތަވުނ ްށަޑޮބމާ ުރަވްނމި ުލާހ ެގްއެހމީ ެއ .ެވެށމަ ަކްނަކ ަދަފ ުރަސައ ާރުކ ްނމު ަކެއ ްށމަ ުޅުއިރިދ ، ިއަގޭރެތ ެގމީ .ެވެއެނޭނމެ ިހ ިއަގިއަބ މި ްސެވ ްނުވޫގަދނުއ ްށމަ ުތަގެނެދ ، މާ ަކްނަކ ްނުވިނަލަހ ްށަޑޮބމާ ،ްނުވުރިހާތ ްނިއަގ ،ްނުދިނ ،ްނިއުބްނިއެކ 65 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ާލަކްއަރުނ ުސްފަނ ަލްއމި ައ ްނުބަބަސ ެގުކަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުލުނިއަޅައ .ެވެއެނމެ ިހ ްނުހޖެ ްނާލިތމަ ިރުކ ްށަސްފަނ ަލްއމި ައ ،ްނުވޫގަދނުއ ްނާރުކްސަރުހ ުގމަ ،ިއަގޭރެތ ެގމީ )2( ، ްށަކައަކްއީނާހ ީނމާ ްސޖި ްނުރުކުނ ްނުނޭބ ާނާކ ުޅަގނަރ ،ްނުލުނިއަޅައ ިއަގޭރެތ ެގމީ ( ްނުގނޭނ ްނާންނަގެނެދ ްއެތަލާހ ަލަހަކ ެނާދެވިތމަ ިރުކ ްނާންނަގެނެދ ްނމި ުނޫހިނިފ ެގްއެޗްއެއުނޫހ ަތަވުނ ެގްއެޗްއެއ ިނިފ ްށަޑޮބމާ .ެވެއެނމެ ިހ )ްނުގނޭނ ަދަގުރަވ ަދަފ ާވްނުލްއެގ ، ުރިއާލިއަލަބ ްށމަ ަކްނަކ ޭނމެ ިހުނ ިއަގޭރެތ ެގމީ )3( ، ުރަހަފުދނަޅުއ މު ަގްއެއ ިއމާ ުގނޭނ ްނާންނަގެނެދ ްސާރިހ ެގުކަތުރަވިޅުކ ، ިއަކަޓ ްށަލަފުއ ަލްއމި ައ ިއމާ ުރުކްސަރުހ ްއެގމަ ާވްއުދ ްށަރާބ ، ، ިއމާ ުތަގުރިބ ްނާރައ ްށަނަތްނަތ ްސުއ ިއމާ ުވްއުދ ްށަރާބމާ ުރަހަފުދނަޅުއ ަދަފ ްނުގނޭނ ްނާންނަގެނެދ ްއެލަކްއަރުނ ެނާދެރުހ ިއަގްއެނަތ ަންނަދުނ .ެވެއެނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިނުއ ެގީޑނުކިސ ، ިއާކަތްއަތްނަކ ިނުއ ެގުކަތުސްއިހ ، ިއާކަތްއަތްނަކ ިނުއ ީނމާ ްސޖި )ފ( ، ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީތމަ ،ްށމަ ުތަގެނެދ ްއަތްނަކ ިނުއ ީނާސްފަނ ިއާކަތްއަތްނަކ ިއމާ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ިއަގްއެތޮގމު ްނާއ .ެވެއެނޭވެރުކްނުނޭބ ްއަތާރިއާދ ުޑނަގިއމަ ،ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުރުހ ްނާދނަހ ،ީނާވްނާރުކ ްސެސެއ ްނަކިނުއ ީނާސްފަނ ެގމު ުތަގެނެދ ،ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުނިދ ްނަކުލމާ ަސ ،ްނަކުލިބާޤ ެގމު ުރުކްސަދ ްނަކިނުއ ެގުކަތުސްއިހ ިއމާ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި .ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ްށމަ ަކުލިބާޤ ، ، ިއާރަނުހ ެގމު ުޔިދ ްށަނަތ ްއެނައ ްނުނަތ ްއެއ ީނާވްނާރުކ ްސެސެއ ، ްނަވަނުގ ްއެނައ ިއާނަވަނުގ ްއެއ ްއަތްނަވަނުގ ެގުޑނަގިށަހ ްނުތޮގީނމާ ްސޖި މެ ްނޮކ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއަގުހަފްށމަ ުލެބ ްށަޗްއމަ ެގމު ުރުކ ްތާކަރަހ ްނެގިޅުގ ، ،ުރިއަންނަގެނެދ ްނަކިނުއ ްނމު ުވ ްނެހމި .ެވެއެނާދެވުނ ްނެހމި ިއަގްއެތަލާހ ްނުލެބ ްށަކަތްނުހޖެ ްނޮގ ެގީޑނުކިސ ،ިއާށަކަތްނުހޖެ ްނޮގ ީނމާ ްސޖި ަތަވުނ ،ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި .ެވެއެނާވމު ްނިހމު ، ްށމަ ަކްނަކ ްށަފާލިޚ ާޔަދާއ ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގުކަތުސްއިހ ީކމަ ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ަދަފ ްނުވުބަގ ަތަވުނ ްނުޓްއުހ ްނަކުލމާ ަސ ، ެގްއެހމީ ަންނުހ ްއމެ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްނމު ުރމޭ މި މަ ަހ .ެވެކމެ ަކ ާވްނެގީށަކެއ ، ، ްނަގނިހ ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްއމެ ަކިނުއ ީނާސްފަނ ަތަވުނ ިއަގިއަބިކ . ެވެކމެ ަކ ާވްނެގީށަކެއ ީކމަ ުރުހ ްއމެ ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ަދަފ ްނުވޫގަދނުއ 66 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ޭވެލެބ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ްށޮކްއެއ ްށަޔމަ ަހިރުފ ީކމަ ަކްނަކ ަޔިދެވްނާޔަބ ްނިރުކ )ހ( . 70 ްށ ަޔަމަހިރުފ ެމްނއެ ، ްނ ުވިރެވއި ަބ ްށޮކއް އެ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެނޫނ ްއެކަތްތާކަރަހ ިކަވިކަވ ްސެވމަ ަނ ްއެކަތާރިއާދ ްނ ުތަގެނެދ ްށަޔމަ ަހިރުފ މެ ްނެއ .ެވމެ ަކްނަކ ޭދެވިރެތީހެއ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ީކަކަތާރިއާދ ެއ .ެވެއެނާދިވެރުކްނުނޭބ ްއެކަތްތާކަރަހ ުރުތިއ ްށމަ ުތަގެނެދ ްނުވިރެވިއަބ ްށޮކްއެއ ، ިއމާ ުޅުގނުއ ްތަދ ،ުރިއާލަބ ްށަކަތްތާކަރަހ ްއެއަބ ޭނމެ ިހ ިއަގޭރެތ ެގމީ )ށ( ، ، ، ، ުރުތަފުރުތަދ ުތާފަތ ިއމާ ުގނިހ ިއމާ ުރުކުރާޒާބ ިއމާ ުލ ްނުދނެހ ިއމާ ުރެވްނެފ ، ، ، ، ، ިއމާ ުޔިލ ިއމާ ުޔިކ ިއމާ ުކްއެކ ިއމާ ުއެކ ިއމާ ުރުކްނުނޭބ ްއަތމު ާޒިނ ެގމު ުރުކ ، .ެވެއެނމެ ިހ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުރުކ ުނޯފ ިއމާ ުރުކ ުތާލމަ ާޢމު ާންނުހމީ ްނެހެއ ، ްސެވ ުކަހމީ މެ ްނޮކ ްށޮކމު ްނާއ ިއަގމު ުޅުއިރިދ މު ްނާއ ީނެނމެ ިހ މި ިއަގމީ ިނަކެއމަ ަހ ަތަވ ުނ ްއަތްއަތްނަކ ާރުކ ުކަޔަބިކަވ ިއަގމީ .ެވެކަތްއަތްނަކ ޭޅުއްށޮކ .ެވެއެނމެ ިހުނ ްއެކަތްއަތްނަކ ާރުކ ުކަހމީ ެއ ީކމަ ުރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަކަތަކްއަސމަ ަޞްއާޚ ިކަވ ްށމަ ުވުރެވިއަބ ްށޮކްއެއ ްށަޔމަ ަހިރުފ )ހ( . 71 ާމުރުކާދއަ ާފ ީޒަވ ، އް ަތއް ަތްނަކ ިރ ުހްނުޅުގ ިއަގުތާޒ ެގޭއ ީކަތަކްއަސމަ ްސެވްއެއ ީނަވްށަކަބަބަސ .ެވެނޫނ ްއމެ ަކެނާވ ާވްނުނޭބ ްށަކމަ ަކ ެއ ިދައ .ެވެއީތާވުނ ްށަކމަ ަކ ެނޭވެރުކ ްށަންނމެ ްނެއ ްށަރަވ ްށމަ ުރުކ ްއަތްތަކްއަސމަ ްއެއަބ .ެވެކެޗްއެއ ުތާފަތ ްސެވ ީކަކަތުރަނުހ ްސެވމެ ްނޮކ ްށމަ ުރުކ ްއަތްތަކަސމަ ިއަބްއެނައ ،ުރިއޭހޖެ ްނާވ ްށަކަހމީ ިރެވުރަނުހ ްއެރަނުހ ުޑޮބމާ ިއަގުކަތްތަކަސމަ ްއެއަބ ިދައ .ެވެއެވްނުނޭބ ްއމެ ަކިރެވުރަނުހ .ެވެއެވުނ ްއމެ ުނޭބ ުރަނުހ ެގމު ުރުކ ުތމާ ާރމަ ުނޯފ ްލިއަބމޯ ަތަވުނ ،ްނުރުކްނުނޭބ ުރަޓުއިޕމް ޮކ )ށ( ، ްނމު ަކްނެހެއ .ެވެއެހޖެ ުނ ްއެށަކާންނުހ ިއަގިއަބިކ ެގްނމެ ްނެއ ްނެހމެ ްށޮކ .ެވެއެނޭހޖެ ުނ ްއެށަކޭބިލ ްށަކަތޮގްއެއ ްށަންނމެ ްނެއ ުރަނުހ ެގމު ުރުކ ްތަކްއަސމަ ، ުލިބާޤ ްށމަ ުރުކ ްތަކްއަސމަ ިއަކަޓ ްށމަ ުރުކ ުލިސާހ ުދަސުގމަ ެގުލޫސުއ މި މާ ީވ . ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ްނުވުނިރެވިއަބ ްށޮކްއެއ ްށަޔމަ ަހިރުފ ީކމަ ުވުނ ްއމެ ުނޭބ ްށޮކްތަޢާޔިރ ްށ ަކ ަންނީދުކުތްއުތ ިއާށަންނީދުކަޑުކ ްއަތާރިއާދ ަޔިދެވްސިއ . 72 ަންނުހ ްނ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ްނ ީދުކަޑުކ މު ިޒާލ ްށމަ ުރުކ ްއަތްނަކ މި ްނުތޮގ ެގާރުފުރމު ުއ ެގްނީދުކ ެއ ީއެއ .ެވެއެނޭވެރުކުނ ، ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ީނމާ ްސޖި ިއމާ ަކިނުއ ެގީޑނުކިސ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއީތާވުނ ެގްނީދުކ ްށަދ ްނުރަހައ )ްއެއަހ( 6 ްނުރމު ުއ .ެވެއެނާވްނާރުކ ްސެސެއ ުހަފްށމަ ުލެބ .ެވ ެއެނާދިވެރުކ ްތަޔާޢިރ ްށަކަތާލަޙުރމަ ެގމު ުވުޑޮބިދެހ ،ްނާލަބ ޯތިރުހ ްއމެ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ ، ުރަވްނމި ެގމު ަކިނުއ ްސަޔިވ ިއަގމު ަކ ުނުވެރުކުނ ްސެސެއ ްށަޔމަ ަހިރުފ ްނީދުކ މި ިދައ ، ްއެކަތްސަރުހ ްށމަ ުވުރެވިއަބ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ްށޮކްއެއ ްށަޔމަ ަހިރުފ ްނުބަބަސ ެގޭއ ެނަގެނެދ .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ްށމަ ަކިރުހ 67 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ްނ ުރުހ ްއެމަކިނުއ ްށަކަތަދްއުމ ުގ ިދ :ިއަބ ަނަވ 3 ަންނުހ ިއަގިއަބިކ ެގްއެހމީ ،ީނަވިއަފިވެރުކަނމާ ިއަގމު ަކްނުރުހ ްނަކިނުއ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ . 73 ްށ ަކަތަދއް ުމ ުގ ިދ ްނ ުރުހ އް ެމަކިނއު ްނުބަބަސ ެގމު ަކެއ ،ިއަފެވ ްށމަ ަކމަ ަކިނުއ ަދަފ ާދްނެގމި ެދ ްށަކަކަތްސަވުދ ަނިގ ީކމަ ަކިނުއ ްނ ުރުކަނާމ . ެވެށމަ ުވިރެވުދމެ ްއެކަތްސަރުހ ްށމަ ުވިރެވިއަބ ްށަޔމަ ަހިރުފ ިއަގުޢމަ ަތޖު މު ާދްނެގމި ެދ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ީކަކަތްތަލ ާހ ިވިނަންނައ ، ްށމަ ުނޭބ ެގުލޫސުއ މި . 74 ްށ ަކަތަދއް ުމ ުގ ިދ އް ަތްތަލާހ ާދްނެގިމެދ .ެވެއެނޭވެލެބ ްށމަ ަކ ްއެކަތްތަލާހ ެނ ާދިވެލެބ އި ަގުމަކ އް ަތްތަލާހ ްނުބަބަސ ެގމު ަކިނުއ ަތަވުނ ، ްނަކިނުއ ްށަހަވުދުރަހައ )ްއެކެއ( 1 ްނެގެވުދމަ )ހ( .ްނުވިއަފެވމާ ިދ ްއަތަލަސްއމަ ާވިތމަ ިރުކ ަދަފ ެނާދްނެގމި ެދ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ެރުވްށައެއ ަތަވުނ ްށަހަވުދުރަހައ )ްއެކެއ( 1 )ށ( .ްނުވ ްށަކމަ ަކ .ްނުވ ްށަކމަ ަކ ެނާދްނެގމި ެދ ްށަރމު ުއ ިޅމު ެގްއެހމީ )ނ( މަ ަނާވ ްށމަ ަކެނާދެވިތމަ ިރުކ ްއެތަލާހ ެގމު ަކިނުއ ްށަރަހަފ ަނިގ ެރުވ ްށަރަހަފްއެއ )ރ( ، ، )ްއެކެއ( 1 ުތަލާހ މި ިދައ މަ ަނަންނެފ ްށމަ ަކ ެނާދެވިތމަ ިރުކ ަތަވުނ ، ެނާދްނެގމި ެދ ްށަތަދްއމު ުގިދ ީކމަ ަކ ެއ މަ ަނާވ ްށމަ ަކެނާދްނެގމި ެދ ްށަހަވުދުރަހައ .ެވެއެނާދިވެލެބ ްށމަ ަކްއމެ ަކ ްނުހަވުދ ްނުބަބަސ ެގޭއ ، މަ ަނާވމާ ިދ ްށޮކުރާރުކަތ ްނަކިނުއ ާވިރެވުދމެ ްށަކަޅޮކްސަވުދ ަޑުކ . 75 ަތ ަވުނ ާވާމިދ ްށޮކުމްނއާ ާވ ާމިދ ްށޮކުރާރުކަތ ްޑިއޮޓމަ ުރ .ެވެއެވމާ ިދ ްއެކަތްސަރުހ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ޭހޖެ ްނާރުކ ްށަހަވުދ ްނ ަކްނަކިނއު ، ، ެގީޑނުކިސ (epilepsy) ީސްޕެލިޕެއ (rheumatoid arthritis) ްސިޓިއަރްތާއ ، ރަޑޯއްސިޑ ްވިޓްކެފެއ ާލޯޕިއަބ (schizophrenia) ާޔިނޭރްފޮޒިކްސ ާވްށމަ ަކ ްއަތިލަބ ، ްއަތްތމާ ާލައ ަންނެފ ްނުކަތްތަލާހ ަދަފ )bipolar affective disorder( ެވުނ ްއެކަތްސަވުދ ަނިގމާ ްސެވމަ ަނ ްނެހެއ .ެވެއެނާދިލްއެގ ިއަފިނެފ ްށަކަޅޮކްސަވުދަޑުކ ، ްނުބަބަސ ެގުކަތްތަލާހ ަދަފމި ްނމު ަކްނެހެއ .ެވެއެނާދިނެފ ްއަތްތމާ ާލައ މި ްސެވާކްއެނައ ، ިއަގމު ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިއަހމެ ްނެއ ެގމު ުޅުއިރިދ ެގާހމީ ެއ ްނުބަބަސ ެގމު ަކިނުއ ަތަވުނ ، ިއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީކަހމީ ެއ ިޅެއ ްއެކަތްސަރުހ .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ ާވިތމަ ިރުކ ްނުކމަ ަކިނުއ ، ްށޮކުޅަގނަރ ުތަލާހ ެގމު ަކިނުއ ްނެގީދ ާވުރަފ ީޙްއިޞ )ހ( . 76 އި ަގއް ެތޮގީމއި ާދ ްނ ަކިނއު ، ްނ ުވުޅަގނަރ ީކަހމީ ެއ މަ ަނާވ ްށމަ ަކ ެނޭވެލިއަތްއަނ ިއަގްއެތޮގމީ ިއާދ ްއަތްނުހޖެ ްނޮގ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއެއަގމު ަކ ްއެހމީ ަންނުހ ްއމެ ަކިރެތްނުދެޅުކުނ 68 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ ،ީނޭވެލެބ މަ ަނާވަޢޖޫ ުރ ިރުބނެއ ްށަތަލާހ ެގމު ަކިނުއ ްނމު ުލިއަޓްއުހ ާވުރަފ ) ށ( ޭހޖެ ްނާރުކ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ިދައ ާދްނެގމި ެދ ްށަކަތަދްއމު ުގިދ ީކމަ ަކ ެއ ިއަގްއެތަލާހ ަދަފމި .ެވެއަގުތޮގ ެގްއމެ ަކ ާޅައްސަރުހ ްށމަ ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިއަގުތޮގ ެގްއެހމީ ަންނުހ ްށަކަރަވްނމި ްސެވމެ ްނޮކ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީކަހމީ ެއ . ެވެއެނޭވެލެބ 69 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ 1 ްލުއިޑެޝ ުލ ޫސުއ ާރ ުކްނުނޭބ ްނ ިއ " ްޗ ރަސ ިރ ްލ ަކިޑެމ ރ ޮފ ްލ ިސްނުއަކ ްނ ައިޑްނިއ" ްށ ަމުތަގެނެދ ުޅޮކްސިއ ުމްނ ާއ ެގްނުހީމ ެގާއިޝޭއުނުކެދ ްނ ެހްނައ ްނެހިރިފ " ީޑ .ްސެއ ްނ ީމ ީޑ.ްސެއ 2 ީޑ .ްސެއ ްނ ީމ ުހަފްށަމުޑނެކ 2.13 21.65 17.49 2.32 22.13 17.39 2.40 23.98 21.52 1.58 24.68 21.80 1.43 25.35 19.17 3.19 25.55 22..49 1.52 26.26 23.82 1.77 27.36 23.22 2.04 28.54 24.95 2.07 29.09 24.46 2.28 31.53 27.93 2.10 32.13 26.97 2.50 34.33 29.80 2.58 34.96 32.20 2.50 37.20 32.50 2.65 37.80 32.20 2.90 39.92 33.84 3.16 40.19 34.12 3.41 42.28 37.09 2.81 42.71 35.46 3.34 44.04 38.02 3.41 44.84 37.72 3.03 46.53 41.18 2.89 46.96 40.47 2.96 48.38 41.40 3.65 48.70 42.46 3.15 50.55 41.11 3.93 48.97 44.25 3.73 52.60 44.86 3.83 52.51 45.14 4.03 54.80 46.47 3.99 54.45 46.74 3.63 56.65 49.25 3.84 56.93 49.39 3.82 58.07 51.20 3.95 59.10 50.43 3.27 58.89 53.34 3.94 61.22 52.35 2.80 59.44 55.11 3.84 62.79 53.84 2.95 59.64 55.32 4.11 63.54 53.74 2.31 59.72 56.69 3.76 64.21 55.10 2.31 59.72 56.79 3.79 64.37 55.10 2.32 59.72 59.10 2.75 64.60 55.08 2.24 60.24 59.84 2.40 64.64 55.76 ްނަޝޭއިވީޑ ްޑރަޑްނޭޓްސ :ީޑ .ްސެއ ުދަދައ ޭބިލ ުހަފްށަމުޑނެކ ީޑ.ްސ ެއ 2 :ީޑ.ްސެއ 2- 70 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ 2 ުލވަ ުދަޖ ` ުމ ޯފ ާލަބ ުރ ަވްނިމ ާވ ިތަދ ްށަމުވިރެތްތާކަރަހ ްނުހީމ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ . ެވެއެނާވްނާރުކްނުނޭބ ްއެތާމޫލުޢަމ ާހިރުހ ިރުހްނެބިލ ިއަގުމުރުފ ުމޯފ / ްނުތާރަފ ާވިއަފިއަޅަހަށުހ ްށަމުވީރަޓްސިޖަރ / )ްއަތްޓޯޕިރ ެގީރުކ( ްނުކަތްނުޔިކެޔިލ* :ީނަވިއަފިއަދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ިއަގުމުރުފ ުމޯފ ިމ ްނ ުތޮގްތޮގ ްނެހިނެހެއ / ްނުމުޔިލ ާވިއަފިއަފީދ ުރަޓްކޮޑ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބާއާހީމ ޭދެއ ްށަމުވީރަޓްސިޖަރ ިއަގުރަތުފަދ ެގްނުހީމ ަންނުހ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ :ިއަބ ަނަވ ްއެއ ------------:ުރުމުއ ------------------- : ުރަބްނަނ ެގުޑާކ .އ.ރ. ދ ------------------------------------------------- : ްނަނ ------------------------------------------------------------------------------ :)ުކެއާށަރ ިއާޅޮތައ( ްސެރްޑެއ ޭޅުއިރިދ ުރާހިމ ------------------------------------------------------------------------------------------------------- :ުރަވްނެފ ީމީލުޢަތ ----------------------------------------------------------------------------:ްލޫކްސ ިއާޑޭރްގ ،ަމަނާދްނުމަރުކުލިސާހ ުމީލުޢަތ --------------------------------------------------------------------------------------------------------- :ާފީޒަވ ާރުކާދައ ---------------------------------------------------------------------------------------------------- :ްނަތ ާރުކާދައ ާފީޒަވ -------------------------------------------- :ިއަފެވްތަފަވުހ/ިއަފެވިރަވ/ްނެގެދނިއ/ެދނިއުނ* :ްތޮގ ިރުހ ްނުތޮގެގީނެވިއަކ ުރާހިމ ----------------------------------- : ިއަބ ެގުޑނަގިށަހ ަތަވުނ ްނަވަނުގ ާވިއަފެވާމިދ ްނަކެއ ިދައ .ިލަބ ަތަވުނ ްނަކިރެތްނުދެޅުކުނ ުރ ަވްނިމ ާވިތަދ ްށަމުޅުއ ެވިރެތްތާކަރަހ :ިއަބ ަނަވެދ ްށަރަވ ްށަރަވ ޭވ ިތަދ ްށޮކަޑުކ ްއެމަކިތަދ ްށަޑޮބ ޭވ ިތަދ ޭވ ިތަދ ްތ ެނ ާރ ިއާދ ެގުމަކިރެތްތާކަރަހ ޭވ ިތަދ 4 3 2 1 0 ިއަގުމުޅުއުރިދ ުމްނާއ ްއެޗްއެއ ޭނެގނުއ ،ިއާމުނެގނުއ ްނ ުރުކްނުނޭބ ްނުދްއުފ ްއަތްނުނޭބ ،ިއާމުރުކ ްއަތްތާކަރަހ ުމްނާއ ްނުރުކ ުތާލަމާޢުމ ްނުޅުއެވާގނ ިބާގނިހ ްނުޓްއެހެލެބ ުޑނަގިށަހ ަލްއިމައ ެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގޭރެތޭގ ިއާމުރުކްތަކްއަސަމ ެގޭރެތޭގ ްނ ުޅުއ ްނުޓްއެހެމެދ ްށޮކުމިއާޤ ްއަތްނުޅުގ ްނުވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުކަތާރިއާދ ުމްނިހުމ ެގުމުޅުއިރިދ ަލުމުޖ 32 22-31 10-21 1-9 0 : ުރަވްނިމ ެގުހުކާމ ަލުމުޖ 100 71-95 40-70 ްށަދ ްނިއ 40 0 1 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 2021/R-54 :ުރަބްނަނ ުދއި ާވަގ 116 :ުދަދއަ 50 :ްމއު ިލޮވ : ެގާޔ ިރެވިނެލެބ ެގާހީމ ާވިއަފިވެރުކ ީރަޓްސިޖަރ ------------- :ުރަބްނަނ ުނޯފ ެނޭޅުގ -------------------: ުރަބްނަނ ެގުޑާކ .އ.ރ.ދ --------------------------------- : ްނަނ :ެގުތާރަފ ިރުފ ުމޯފ ------------------------------------------------ : ިއޮސ ----------------------------------------------------------- : ްނަނ ----------------------------------------------------------:ުމާޤަމ : ުޑނަގްއަތ ެގާރާދިއ ------------------------------------------------------ :ުޚީރާތ :ެގުތާރަފ ްނިދ ުތާމޫލުޢަމ ްނިއާރާދިއ ްލިސްނުއަކ ----------------------------------------------- :ުމާޤަމ -------------------------------------------------- : ްނަނ 2