ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހިބަރުގެ މަސްވެރިކަން މެނޭޖްކުރުމުގެ ޕްލޭން

` ަރާގްނައ 2020 ުރަބްނެސިޑ 1 – 1442 ުރިޚާއްލުޢީބަރ 16 :ުޚީރާތ 248 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ .ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނ ާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ c ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 2020 ުރަބްނެސިޑ ރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރޗަ ްލަކިރްގެއ ޑް ން ެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒީރަޝިފ ފް ޮއ ީރްޓްސިނިމ 2020 ްޓިއަރީޕޮކ © .ެވެކެމަކ ޭދބު ހީ ުރަތ ްނީރްޓްސނި ިމ ީކަމނު ިދްށޮކުރފޯ ްށޮކުމްނާޢ ިއާމރު ުކުލަކަނ ިއމާ ުރކު ްނުނޭބ ުތާމޫލުޢަމ ވާ އި ަގން ޭލްޕ ިއާނޭލްޕ ްޓްނަމޖް ޭނެމ ިމ ނަ ްނޮއ ްނނަ ްނެފ ްށަތޮގާވން ެގށީ ަކެއ ްނކަ ުރަދސް ަމ ިދއަ ުފިންއަޞުމ ގެ ޓް ިއަރީޕޮކ ީކައރީ ްޓްސިނމި ިދައ ުކަދނިހ ިއހަ ާވުނ ިއފަ ްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގން ެހެއ ،ްށޮކުލަކަނ ްށަމުނބޭ ްނެހިނެހެއ ްނުރ ތު ިއ ެގމު ުނިދއި ަވޔަ ިކ ، އި ާމުރުކ ާސރާ ދި ، އި ާމވު ެޔިކ ،ިއވަ ަޔިފ ްށަމުނޭބ ެގރީ ާފަޔިވ ،ުތާމލޫ ުޢަމ ާވިއގަ ްނޭލްޕ ،ްށަތޮގ .ެވެއނެ ާދވި ރެ ުކ ްޓްނިރްޕ ިދއަ ްށޮކްޑޯލްނުއަޑ ނާ ްބުލ ުތަނމި ާއ ،ރު ާޒިނ ުތފަ ުއަރ ާވއް ޙަ ،މް ީލަޙ ާޙލީ ަމ ،ްނަސޙު ައ ުދަމއް ަޙމު ،ްމ ހީ ާރބް ިއ ާދޝި ން މު :ްނިރެތްނުޔިލ ކު ިނަމ ްމދަ އާ ،ްލީމޒަ ްނިއސަ ުޙ ، ދު ޔާ ިޒ ްމަދާއ ،ްޒާފިޝ ުދމަ ްޙއަ ،ން ާނިސ ްނއި ަސުޙ :ްއަތްތާރަފ ްނެހިނެހެއ ިވްއެދެވިރެތީހެއ ބީ .ްސެއ.ީސ.ޫޔ ،(ބް ލެ ްމެއ) ްބެލ ްނަޝއު ިލޮސ ްސްޓެކާމ ްލަޓްނެމން ަރަޔަވން ެއ ިދ ިދައ ްނަސރޑަ ން ެއ ްސްލާޗ .ރޑ :ީވްއެރުކާޢިލާޠުމ :ްސަބ ެގުރުކުޝ ން ުކަތްތާރަފ ޭޅގު ާމަކ ިއާންނުކތަ ާރާދިއ ިކެއ ިކެއ ެގރު ާކުރސަ ްނިއެރެތ ެގތު ަކްއަސމަ ުނުވެރުކ ްށަމުދެހ ްނޭލްޕ ްޓްނަމޖް ޭނެމ ިމ ްށަކަނޭލްޕ ޭހެޖާށަވ ގެ ކު ަތްތާރަފ އި ަހެމން ެއ ާވިރތެ ްތާކަރަހ އި ަގރާ ިއދާ ގެ ުމކަ ިރެވސް ަމ އި ނާ ްނިރވެ ސް ަމ .ެވެމރަ ުކ ަގހަ ާފ ްނީރްޓްސނި ިމ ާފަލ ިއާއ ާރވަ ްޝމަ ިވއް ެދ ްއރެ ުއދަ ުމން ިހުމ ްށަރަވ ން ުކަތްލިސން ުއަކ ުށަރ ،އި ަގމު ނު ިދިއވަ އް އި ްށަކަތްތާރަފ ާޅއަ ަޑނަކ ްއަތތު ަސ ޔާ ިސ ޭޅގު ާމަކ ްއތަ ްނުވޑު ޮބްނަކ .ެވމެ ަވނަ ން ަދ ުރކު ުޝ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަކަތްލސި ްނުއަކ ުށރަ ،ީތާވއި ަފިއވަ އް ެދށް ޮކާދައ ން ރީ ްޓްސނި ިމ ުތާމލޫ ުޢަމ ިވއް ެދްށޮކ ާސއް ހި ިއާމކަ ިރެތީހެއ ިވއް ެދވެ ިއާތގު ވަ ިވއް ރެ ުކަދހޭ ުކެއާއރީ ްޓްސނި ިމ ްނިރވެ ްސމަ ިއަކަޓްށަމރު ުކަމހަ ިރުފ ްނޭލްޕ ިމ ން ުކަތްތާރަފ ެއ ްއަތުލާޔިޚ ިވނި ރަ ުކާނިބ ިއތާ ާމޫލުޢަމ ަމަހިރފު ިއަހޭވރެ ކު ުނުގއަ .ެވެމރަ ުކ ާދއަ ްއެރުކުޝ ޑު ޮބ ްށަރވަ ްށަންނރި ެވސް ަމ ،ްށޮކަގަހާފ .ެވރެ ަވަށަކ ްނކަ ްސީނުވެލުނއި ަވލަ ުކެއ ްނޭލްޕ ިމ ިއަލުނ ާމުލުރ ބާ އް އެ ެގްނރި ެވސް ަމ .ެވއެ ވި ްއދެ ްށޮކުރޯފ ްނކަ ިރެތީހެއ ީންނފަ ިވްއދެ ްށޮކުރފޯ ްނޓު ުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރސަ ިރ ްނިރެމ ްސވް ޑި ްލޯމ ިއަކަޓްށމަ ުޅއެ ަޑނކަ ްއަތުޅވަ ަޔިފ އި ާކަތުތަސޔާ ިސ ާވއި ގަ ްނޭލްޕ ިމ .ެވމެ ަރކު ަގަހާފ ްނީރޓް ްސިނިމ ޓު ްކެޖޮރްޕ ްޓްނމަ ްޕޮލެވިޑ ްސސަ ޯސރި ްޒީރަޝިފ ްލަބނެ ިއެޓްސސަ ްސވް ޑި ްލޯމ ާދްނގެ ްށައިރުކ ިއަގ ހީ ެއ ީލާމ ެގކް ްނޭބ ްޑްލޯވ ށް ަތާރަފ ެއ ،ީތާވއި ފަ ިއަވއް ެދށް ޮކުރފޯ ްނަކިރެތީހެއ ްނުތޮގތް ޮގ ްނެހިނހެ ެއ ިއނާ ްނުތގޮ ީލާމ ިއކަ ަޓްށަމުލާވަލުކެއ ްނޭލްޕ ިމ ްނިއ (ީޕ.ީޑ.ްރާއ.ްފެއ.ްސެއ) .ެވެމރަ ުކ ާދައ ުރުކުޝ ިރތެ ްޞާލްޚިއ ްމހީ ާރްބއި ްސާބއް ަޢ ްލަބަރަނއޮ ިވއް ދެ ެވރި ެތީހެއ ްށއަ ީރްޓްސިނިމ އި ަގމު ުރުކ ްނމާ ޮއ ްނިތަމ ެގުކަތަމަހ ގެ ހު ަބހި ެވދި ްއަތްތާރބާ ިއ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެމަލްށޮކ ަގހަ ާފ ިއަގއް ތެ ޮގ ަޞއް ާޚ ުޅފު ްނަނ ެގ ވ.ޢ.ޢ.ނ :ީނޭދާލާވަހ ްށަނޭލްޕ ިމ .ްނޭލްޕ ެގމު ުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރވެ ސް ަމ ެގރު ަބިހ ެގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ ،(2020) ރޗަ ްލަކިރްގއެ ްޑްނެއ ްސަސސޯ ިރ ްނރި ެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ .ެޖްއރާ ިހެވދި ،ެލާމ ،އޭ .ރއާ .ްމއެ .ްފެއ.ޯއ.ްމެއ ރަޗްލަކިރގް ެއ ްޑްނެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒރީ ަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ ،ުގމަ ުދމަ ްޙއަ ުރީމއަ ، ގެ ނާ ާލެވ ،ާލިފިގްނަފ ަނަވ 7 ޖެ ްއރާ ިހެވިދ ،20096 ،ެލާމ www.fishagri.gov.mv 4 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުތްސިރުހިފ 8 ......................................................................................... ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިޢ ިއާނަތްނަތ 9 ................................................................................................................ ްނުށެފ :1 ުބާބ 9 .......................................................................................... ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 9 .................................................................... ްއަތުދަޞްޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 10 .......................................................................................... ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ 1.3 10 .............................................................................. ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 11 ................................................................................................ ްނުރުކަނާމ 1.5 11 ..................................................................................... ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 12 ................................................... ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގުރަބިހ :2 ުބާބ 21 .............................................................................. ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ :3 ުބާބ 21 ............................................................................................. ްނަކިރެވްސަމ 3.1 24 ................................................................. ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ 3.2 26 ..... ްއަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަގުރަވްނެފ ީދްއަޙަރަސ 3.3 27 .............................................................................. ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :4 ުބާބ 35 .......................................................................................... ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :5 ުބާބ 35 ........................................................ ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 5.1 37 ..................................................................................... ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 5.2 38 .................................................................. ްނޓު ްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 5.3 39 ........................................................................................... ްޓިމިލ ްޒިއަސ 5.4 40 .............................................................................. ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 5.5 41 ............................................................................. ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 5.6 5 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 42 ............................................................................................. ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :6 ުބާބ 42 ............................................................................. ްނުރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ 43 ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ .................................................................................................. 45 ...................................................................................................... ުރާށޮކްސަބ :1 ުލަވުދަޖ 6 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްސަބ ްސިއ ެގްނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތްނުރިދ ިއަހެމްނެއ ެގީށެވުޑނަކ ިއާޑނަކ ީތަރުދުޤ ޭބިލ ްނިށެވުޑނަކ .ެވެކެލަދުމ ުމްނާޢ ،ްތޮއ ާސްއިހ ިއާދްމަޙ ްށައާލާޢަތަވ ޫހަނާޙުބުސ ﷲ ްތާމ ިވްއެލ ްއަތްތަމުޢިނ ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ްށަކަތުލީޖ ެގުގަމިރުކ ީކަމަކިދނަސްއުމ ާދިއަފ ެމްނެއ ްނުނޭބ ެގުކަތްތަމުޢިނ ެއ .ެވެމަވަންނަދ ުރުކުޝ ީނަވ ިއަފެވާނިބ ްއަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެކެތާނާމައ ޭހެޖްނޭދްށޮކުރޯފ ިތިރީކ ިވްއެދްށޮކްސަދ ްތޮގ ޭނާރުކްނުނޭބ ިއަގުތޮގ ިރުހ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭވެރުކުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ .ެވެމަވަންނަދ ާޢުދ ިދެއ ްނުވްއެލްމާލަސ ިއާތާވަލަޞ ްށައާލޫސަރ ްނުތޮގ ެގުދަރަޚ ިދައ ޭހެޖްނަޅައ ުކަތުގަވ ެއ ްށަމުވުޓްއުހ ިއާލަހާހ ،ިއާކަތިރިގ ،ިއާކަތުޅަފ ިއާކަތުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ިއާމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖުޅޮކެދ ެގްނިހެވިދ ިއާއ ަދާކަދާއ ިއާތަފާގަސ ެގްނިހެވިދ ،ީކަކަތުރަފ ،ިއާމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ .ެވެކަތަކިރަތ ެގްނީހެވިދ ،ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމަކަތްނަވަލްއިމައ ެގުކަތުލޫސުއ ެގުމަކަމަހަމަހ ިއާއ ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީނަވ ިއަފެވާސޯރަބ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަގުމަކުރާނޭލ ެގްނީހެވިދ ،ީނަވ ިއަފިއަޅައަށަކެއ ްއަތްނުވޭރ ިމ .ެވެށަޗްއަމ ްއަތަކިރަތ ިމ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތަކިރަތ ުމްނިހުމ ިމ ިއަގީތްނަފ ިކެއ ެގުތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުނިދްށޮކުރޯފ ުކެއާމަކިރެތްތާނާމައ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ްށަމުރުކިރެތުއަކްއަރ ިށެވާމިތ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަޙ .ެވެކެތަޔްއިލޫއްސަމ ުޑޮބ ުނަހުނ ާވިއަފެވުލާވަހ ާންނެމުޑނަގުޅައ ިވިނަރުކާނިބ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ،ާޔްއިޢްމަޖ ީނަދަމ ާރުކ ްތަކްއަސަމ ްނުރާކުރަސ ްށަމުރުކާޅުފ ުދާޞިތްޤިއ ޫނ ،ްށޮކުލިސާހ ްނަކިމ .ެވެންނިތަމ ެގާރަވްޝަމ ިއާލާޔިޚ ްށަމުއަނެގ ަފިސ ީލަމަޢ ްށަކަތުތަސާޔިސ ާވިއަފިއަޅައަށަކެއ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެންނުމަރުކ ްއެކަތްތަކްއަސަމ ަނުގަނިގ ީނަންނައ ްނިއާރާޒުވ ިމ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތާކަރަޙ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ުރިއ ާރުކުރުތަދ ްށަބާރްސިމ ެގުމުރުކ ުބާޔިމާކ ްއަތްތަކްއަސަމ ިމ ިއަގުކަތްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެސާސައ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ ެގުމުނިދިބިލ ްށަންނިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގީދޯރ ުޑނަކ އް ަތުޒާމައ ،ިއާކަތިޑނަދުޑނަލ ެގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ީނަވ ިމ ުރާހިމ ްތޮގ ެނާގްނިހ ްއަތްތަކްއަސަމ ީލަމަޢ ްނުކަތާރާދިއ ިކެއ ިކެއ ،ިއާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްށަމުރުކުލިސާހ .ެވެއަފިއަލިއަވަލުކެއ ިދައ ުރުއަދ ޭނާރުކާދައ ިއަގުމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތްނޭލްޕ ިމ ،ިއާމުޅުއިރިދ ެގްނިހެވިދ ،ެރުސްއުނާމަޒ ީކަމަކިރެވްސަމ ީކަކަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާވިއަފިއަނަމިހ ްސެވ ްއަތުލަވާތ ުތަދްއުމ ްނަކިރެތްނުރޯފިރެކ ެގުމުއަޤ ،ިއާއ ީނަދްމާއ ،ިއާމިއުބްނިއެކ ުރުވްއަޞަތ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ީމުއަޤ ިހެވިދ ާވިއަފެވާނިބ ްށަޗްއަމ ެގްއެތަކްއަސަމ ެއ ްށަމަކެނާވިއަގުމަކ ްއެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ޭޅެއ ްށަމުރުކުލިސާހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީތާވ ިއަގުމަކުބނަތ ްއެއ ުޑނަގިއަމ ެގުދާޞިތުޤިއ .ެވެމަރުކުދީމްއުއ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިއަގުތަކްއަސަމ ިމ ްސެވ ްއެކަތުޑނަގްނިމ ެނާޓްއަހަލަބ ީނޫނާޤ ިއަގުޚީރާތ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީއިމ .ެވެއެނާވ ިއަފިއަނަމިހ ުދީޙަވ ާހަޒ ްނަކިރެވްސަމ ،ްނުށަދ ެގްއެމާޒިނ ޭހެޖިއަށަވ ،ްނެގިބިލ ުރާބ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ރަޓްސިނިމ ިލިއަވަލުކެއ ްއެކަތްނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ރަޗްލަކިރްގެއ .ެވެރަހަފ ަމަތަރުފ 7 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިޢ ިއާނަތްނަތ ްމަޓްސިސ ްނަޝޭމރޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ ްސެއ.ިއައ.ްފެއ ން ަޝޒޭ ިއަނަގޯއ ްލަޓްނަމްނަވަގރަޓްނިއ ޯއ.ީޖ.ިއައ ްނޝަ ިމޮކ ާނޫޓ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ ޓީ ިރޯތޮއ ްޓްނަމްނަވަގ ްލަކޯލ ޭއ.ީޖ.ްލެއ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީސ.ްމެއ ޓް ްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ްގަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ޭއ.ީޑ.ްފެއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ުއިނެވެރ ްޑްނޭލްނިއ ްސްވިޑްލޯމ ާރީމ ޓް ުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ް ޑާގ ްޓްސޯކ - ްސޯފ ްސްނެފިޑ ްލަނަޝޭނ ްސްވިޑްލޯމ ީޖ.ީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީޑ.ީއ.ޯއ.ްމެއ ް ސިވރަސ ްސިލޮޕ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީޕ.ްމެއ ްސްކިޓސް ިޓެޓްސ ްފޮއ ޯރުއިބ ްލަނަޝޭނ ްސެއ.ީބ.ްނެއ ްނަޝޭޒިއަނަގޯއ ޓް ްނަމްޖޭނެމ ްޒީރަޝިފ ްލަނަޖީރ ޯއ.ްމެއ.ްފެއ.ްރާއ ްސީޑޮބ ީރަޝިފ ްލަނަޖީރ ީބ.ްފެއ.ްރާއ ްނަޝޭރަޕޯކ ްސްނޭނިއަފ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ީއ.ްމެއ.ްސެއ ީސ.ްފެއ.ީޑ.ްސެއ ްނަޝިމޮކ ްޒީރަޝިފ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްޓްސެވުތުއަސ ީސްފެއޯއިއަވްސ ރާ ަބާބ ަޓްނެސ ،ާއިނޯފިލެކ ްފޮއ ީޓިސރަވިނުޔ ީބ.ްސެއ.ީސ.ޫޔ 8 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުށެފ :1 ުބާބ ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 ެގާދްއާމ ަނަވ 18 ެގ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީކަނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބން ަނ ަނަވ 4 ެގ (ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 17 ެގުނޫނާޤެއ ،ވާ ިއަފިއަދަހ ްނުށަދ ޭދިއަކްއަދުގަމ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީނާވ ްނޭލްޕ ިމ .ވެ ެނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ [ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ] ،ީނާޔިކ ްށަނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ .ެވެށަސާސައ ުޑނަގިއަމ .ެވެއ ްއަތުދަޞްޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 ؛ީކަކަތުދަޞްޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ިއާމުޅެއަޑނަކ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ާނަދުރަހ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ (ހ) ދީ ްއަޙަރަސ ޭޅުގާމުޓްއެހެލބެ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ާވިރެވިއަބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތުޅަވަޔިފ ެއ ؛ްނުދެހ ްށަކަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފިވެރުކ ަމަހްއެއ ާކަތުޑނަގްނިމ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނުކަތާޔްއިޢްމަޖ ގެ ުރަބިހ ިއަގްއެތޮގ ުރާދާމްނިޒ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިތްނިއ ެގުމުގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (ށ) ؛ްނުނިދިއބަ ްއިލ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާދިއަފ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ިއަޓްއަހަލަބ ްނަކިރެވްސަމ ިދައ ގެ ުތަލުއދަ ާވްލިމާޝ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (ނ) .ްނުނިދިއަކްއަދުގަމ ްށަންނިރެވުތަޙަލްޞަމ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތާރާދިއ 9 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ ިމ 1.3 ާނާބ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ްނުތގޮ ޭނެމިހ ްއަތްތަވާބ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ،ީކަކަތްތަވާބ ެނާރުކްޖޭނެމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ ނޭ ޭބ ،ޭފިހ ،ިއަވަޔިފ ްއތަ ްތވަ ާބ ާނާބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ވޭ ެރުކ ްށޮކުޒާމައ ށް ަކަތްތަވާބ ެއ ިއާރަބިހ ގެ ްއެތަވާބ ިއަހެމްނެއ .ެވެކަތްނުރިދ ން ެހިނެހެއ ެގުޑނަކ ޭގެނ ަތަވުނ ؛(ްޝިފ ްލިއެސ ްކފި ިސެޕ-ޯޑްނިއ) ުރަބިހ ުޑނަގްނަފ (ހ) ؛(ްޝިފ ްޑޯވްސ) ުރަބހި ިލެންނަކ / ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ (ށ) ؛(ްނިލާމ ްކެލްބ) ުރަބިހްސަމ ުޅަކ (ނ) ިދައ ؛(ްނިލާމ ޫލްބ ްކިފިސެޕ-ޯޑްނިއ) ުރަބިހްސަމ ޫނ (ރ) .(ްނިލާމ ްޑްޕިއަރްޓްސ) ުރަބިހ ިހެޖިޅަގ (ބ) ،ިއަގޭރެތ ެގޭއ .ެވެއެނާގނހި ްނޭލްޕ ިމ ްށަކަތްތާކަރަހ ިއަހެމން ެއ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށައީދާބާއ ގެ ުރަބ ހި ،ާގްނިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުރަބިހ ިދައ ުރަބިހ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުކްއިވެނަގ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ،ިއާމުރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާމުނޭބ ުރަބިހ ްއެތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާކަތކާ ަރަހ ަދަފެއ ަތަވުނ ްއެތާކަރަހ ޭނެމިހ ިއަގާރިއާދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނެމިހ ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްނޭލްޕ ިމ ްސެވްށނަ ަތްނަތ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ްށަނަތްނަތ ާރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާށަރަހފަ ދު ނަޅުއ ،ިއާށަނން ުހީމ ާގްނިހ .ެވެއެނާގނިހ ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 ްއަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްސެވަމަނތް ެނިއަފިބިލ ްނަކން ީޤަޔ ަމަހިރުފ ްނުތޮގ ްކިފިޓްނިއަސ :ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ 1.4.1 ިދައ ޭހެޖްނަޅައ ުކަތުގަވެއ ްށަމުވުޓްއުހ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭވެރުކުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްށޮކާކްއަރ .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވްނެގީށަކެއ ާދަރަޚ ކި ަވ :(ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ) ްނުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ 1.4.2 ިއަގުކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،އި ަގުލަދަބ ެގުމުލެބ ްނިކަވ ިކަވ ްށަކަތްތަމުދިޚ ެގުމާޒިނ ީލއު ަޙާމ ިއާށަކަތްތަވާބ ،ިއާށަމަކްނަކ 10 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުކަތްތާކަރަހ ެގްނުނާސްނިއ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ްނުލެބ ްށަކަތްނުޅުގ ެގުރަތްއަވ ިކެ އ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ިދައ ޭނެމިހ .ްނުރުކްތަޔާޢިރ ްސެވްށަކަތުރަސައ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ވީ ަޔަހ :ްނުރުކަމަހްއެއ ާކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުގައްލަނިއަބ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ 1.4.3 އި ާމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ެގުޑނަކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ިއަކަޓްށަމުރުކްތަޔާމިހ ުތާފަދްނިސ ީމުއަޤ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ްނުތޮގ ީމާވުގައްލަނިއަބ ްށަމުރުކން ުނޭބ ިއަގްއެތޮގ ިވެނެޓްއެހެމެދ .ްނުޅެއަޑަކ ްއަތުތަސާޔިސ ެގުރަވްނެފ ފާ ްނަމ ްނުކަތްތލަ ީސަވ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވސް ަމ :ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ 1.4.4 .ން ުރުކ ީޤްއަރަތ ްށަތޮގޭދްއުފ ްއަތން ނު ޭބ ެގުކަތުލީޖ ެގުދައިމ ްނީތަމގެ ުތޮގޭނޭޅޭނ ްސަރުހ ްށަމުތަގިބިލ ށް ަތޮގާވްލިމާޝ ން މެ ްނެއ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއެއ ާނނޫ ާޤ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށތަ ޮގަނން ެފ ްށުފދެ :ްނަކަމަހަމަހ 1.4.5 ެގްނެމްނެއ ީކަކތަ ްތަލީސަވ ،ްނގެ ްށޮކުޤީބުޠަތ ްއަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ިއާމުގެނ ާމްނިޒ ްށަކަމަކ ާރުކ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ށް ަންނެމްނެއ ާފން ަމ ޭބިލ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ެގުކަތްތަލީސަވ ،ްނެގިކެދ ިއަގުމަކްއެލަދުމ ުމްނާއ ޭވެލުކެއ ާސްއިހ .ްނުނިދިބިލ ްށޮކިރެވުފާސްނިއ ުރާބ ްށަމުރެނ ާޖީތަނ ްނުޤާފިތްއިއ ްށަޑޮބ ްސެވާހީވ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކން ަކ :ްޗޯރްޕެއ ީރަޓޭޕިސިޓާޕ 1.4.6 ޅޭ ުގާމަކ ،ްނުތޮގ ެގުމުރުކުރަވަށަކ ްނުވްލިމާޝ ެގްނެމްނެއ ޭޅުގާމަކ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކްނަކ ،ިއާންނުތޮގެގުމުޅެއ .ްނުރުކިރެވިއަބ ްއަތްތާރަފ ާރުކުރަސައ ާދީސ ްނުބަބަސ ެގްއެޅަވަޔިފ ަތަވުނ ެގްއެތަސާޔިސ ްށޮކަޞްއާޚ ،ްނެމްނެއ ްނުރުކަނާމ 1.5 .ެވެށަތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ 1 ުލަވުދަޖ ނީ ާރުކަނާމ ްއަތްތާރާބިޢ ިއާހަބްސބަ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 .ެވެންނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޭލްޕ ިމ 11 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ،ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގުރަބިހ :2 ުބާބ ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ (ރަޓޭއުކިއ) ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ްނުތޮގިމ .ެވެކެތަވާބ ޭޅުއ ްސެވިއަގްއެކަތުޑނަކ ާހިރުހ ެގޭޔިނުދ ީކަރަބިހ ެވެއެޅުއ ްއަތްތަވާބ ެގުރަބިހ ިއަގުކަތުޑނަކ (ްޓޭރަޕްމެޓ) ނި ިފ ިދައ (ްލަކިޕޮރްޓްބަސ) ުނޫހ ްށަކަރަވްނިމުދެމ ،ިއާކަތުޑނަކ ާރުކުރުތަދ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ުރުދ ޭޅުއ ިއަގިއަލަށަފ ީތަމ ެގުޑނަކ ީކަކަތްތަވާބ ިމ ިދައ .(2016 ،ްލައ ްޓެއ ޯޕެރްޓްސެރ) ުރަޓީމ 200 ްނުޙުޠަސ ެގުޑނަކ ީކަކަތްތަވާބ ެގާލިއާއ ެގ ރު ަބިހ ިއަގްއެތޮގ ަލުމުޖ .(2010 ،ްލައ ްޓެއ ްސޯމިޝ) ެވެކެހަމ ެގުކަތތް ަވާބ ެގުރަބިހ .ެވއެ ެވުތާފަތ ްނިމްނުފ ިއާކަތުދްއަޙަރަސ ޭޅުއ ްއަތްތަވާބ ިކަވިކަވ ،ްސައިވިއަގުމަކ ްއެހަމ ޭޅުއ ިއަގުނުފ ޭޑިރޮފޮއިޓްސިއ ޭނެމިހ ރު ަބިހްސަމ ިއާރަބިހ ުޑނަގްނފަ ،ާވްށަމަކ ާލިއާއ ެދ ަނން ެފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ްނިއެރެތ ީނަނން ެފ ްށޮކުމްނާއ ެމްނެއ ްއަތތް ަވާބ ެގާލިއާއ (Xiphiidea) ޭއިޑީފިޒ ،ނޭ ެމިހ ުރަބިހ ުޑނގަ ްނުތ ިދައ (Istiophoridae) .(1985 ،ރާ ޫމަކަނ) ެވެންނުކަތުޑނަކ ުނޫހ ިދައ ،(ރަޓޭޑިރްޕ ްސްކެޕޭއ) ާވިއަގީތަމ ެމްނެއ (ެގްޑިމަރިޕ ްޑުފ) ެގުކަތްތަފުރަހ ެގާނާކ ެގުލުއަޙާމ ެގުޑނަކ ީކަރަބިހ ގެ ާނާކ ގެ ާލިއާއ ުރަބިހ .(2006 ،.ްލައ ްޓެއ ްލެޗިކ) ެވެކެހމަ ޭނމެ ިހ ްއެކަތްތވަ ާބ ަނިގ ްށަރވަ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ެގްނެމުރޮސެއ ެވެއެނެމިހ ްއަތްސަމ ަދަފ ިޅޮތުރަފ ،ިގނަޅުފ ،ަލަޔިފ ،ިލެންނަކ ުޑޮބޯލ ،ިލެންނަކ ަހަރުއޫދނީރ ،ްސަމަލިބުޅަކ ިއަގޭރެތ ި އަގުކަތުދްއަޙަރަސ ިރިއަކ ާށަފިރޭސްއައ ިދައ .(2009 ،.ްލައ ްޓެއ ްޖާތަޕެލެއ ؛2007 ،ްލައ ްޓެއ ރައިޓޮޕ ؛1985 ާރޫމަކަނ) ުރޮހޮގ ެގުހަމ ،ިއަކަޓްށަމުތަގެނެދ ާނާކ ެގުކަތްތަވާބ ެގުރަބިހ .ެވެއެޅުއިއަކ ްނެމުރޮސިމ ްއަތްތަވާބ ަދަފ ްސަމިށުމ ،ަމަނ ުމްނިހުމ ްށަރަބިހ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ްސެވީކަކަތްތަވާބ ެގުހަމަލިދަވޯބ ިއަގުތޮގ ިކްއެދ ްނުކަކަތާސާރިދ ުނުދެހ ްނެގިއަލަބ ޭނެމިހ ިއަގޭރެތ ެގާނާކ ،ްސެވަމަންނެހެއ .(2017 ،.ްލައ ްޓެއ ެޑާރްޑްނައ ްރޫލ ؛2007 ،.ްލައ ްޓެއ ރައިޓޮޕ) ެވެކެކަތްތަވާބ ކި ެއ ިދައ ިއަގުދެމ ެގުކަތތް ަވާބ ިކެއ ެގާލިއާއ ުރަބިހ ،ުރަވން ިމ ޭނެމިހ ިއަގޭރެތ ެގާނާކ ްއަތތް ަވާބ ެއ ،ިއާކަތްތަވާބ ިކަވ ިކަވ .(2017،.ްލައ ްޓެއ ެޑާރްޑްނައ ްރޫލ) ެވެއެވުތާފަތ ްށޮކާނިބ ްށަމުސޫމ 12 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުރަބިހ ުޑނަގްނަފ (ހ) Istiophorus platypterus :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ޝިފްލިއެސ ްކިފިސެޕ-ޯޑްނިއ :ްނަނ ިސޭރިގނިއ ރު ަބިހ ުޑނަގްނަފ :ްނަނ ިހެވިދ ތް ެނ ްއެއަފިވެނަގެނެދ :ުތަލާހ ެގްކޮޓްސ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ :ްތޮގ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ިދައ ުލުއަޙާމ (ްލަކިޕޮރްޓ) ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ (ރަޓޭއުކީއ) ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ،ެގުޑނަކ ްކިފިސެޕ ިއާޑނަކ ާއިޑްނިއ ީކަރަބިހ ުޑނަގްނަފ ްށޮކުމްނާއ ްސަމ ެގުތަވާބިމ .ެވެކެހަމ ަންނެފ ްނުކަތުދްއަޙަރަސ (ްލަކިޕޮރްޓ ްބަސ) ުނޫހ ްށަކަރަވްނިމުދެމ ިއާންނުކަތުޑނަކ ާއިޑްނިއ .ެވެއަގުނުފ ުރޓަ މީ 200 ،ިއަގުކަތބު ާސިހ ްނޫނރު ުދ ާމ ާކަތުރަފ ިއާށަރްށަރ ،ިއށާ ަފިރޭސްއައ ެގުކަތުރްއަބ ީނެޅުއ ްސެވަމަނިވުނ ިއަފިދޯހ ްށޮކްއެއ (ރަޗްކަރްޓްސ ްކޮޓްސ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ެގުރަބިހ ުޑނަގްނަފ ިއަގުޑނަކ ްޑެޓޭލޮސިއައ ީލްވިޓްކަޑޮރްޕިރ) ްއެކަތީދާބާއ ާވިއަމިރަދ ިތެންއެމުޅުގ ާއީދާބާއ ެގުޑނަކިއަމ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ްއެއަބ ަޑުކ ްށަރަވ ަތަވުނ ،ްތެނ ްއެމުޅުގ ާއީދާބާއ ިއަމ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެވެލެބ ްށަމަކ ޭޅުއ (ްސްކޮޓްސ .ެވެއެވިއަފިވެރުކުޓޯޕިރ ްނިއެރެތ ެގްފްލަގ ްނައިޝރަޕ ،އް ެއީދާބާއ ާވުލަދަބ ްސަމ ިއަގުދމެ ެގީދާބާއ ެދ ްށަކަރަވްނިމ ީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ) ެވެއެވުނ ްއެއަފިދޯހ ްށަމަކާވ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްއެއީދާބާއ ާވިއަފެވިކަވ ްށަތޮގިމ ،ްނުރުތިއ ެގީދާބާއ ިމ .(2019 ީބ.ީޕ.ުއިލްބަޑ – 13 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ :ިޅާފަޓްއަވ ެގުމުއެކ ިއާއ ާނާކ ްނިއައ ަދަފ ަޅަބްނުގ ިދައ ްއަތްތަވާބ ެގުމެރަޔިމ ްނެގށް ކޮ ްނުނޭބ (ޑު ނަގްނަފ) ިއަބިރަތކޮ ީތަމ ެގޭއ ީކަރަބިހ ުޑނަގްނަފ ްނުރުތިއ ެގުހަމ ިދުކ ގެ ުތވަ ާބިމ .ެވެކެހަމ ޭދާލަމަހ ްށަނިއައ ުހަފްށަމުރުކްއެއ ިއަވަލ ްއަތްނިއައ ެގުހަމިދުކ ޭޅުއ ްނެގިއަދަހ .ެވެއެނެމިހ ިއަގޭރެތ ެގާނާކ ެގުރަބިހ ުޑނަގްނަފ ްސެވްއތަ ްތވަ ާބ ެގުހަމަލިދަވޯބ ިއާއ ަވޯބ :ުރުމުއ ާރައ ްށަރަވާރުފ ިއާރަވްނިމ ާވުޑޮބ .ެވެކެހަމ ާވުޑޮބ ްށަހަވައ ްސެވަމަންނެހެއ ،ަޑުކ ްނުތަބްސިނ ުރިއާލަބ ްށަކަތްތަވާބ ެގާލިއާއ ުރަބިހ ީކަރަބިހ ުޑނަގްނަފ - ްތްނެލ ްކރޯފ ޯޖ ރަވޯލ) ިއަގުނިމުގިދ ެގުހަމ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަމަކ ުޑޮބ ެމްނެއ ްށނަ ަތާހިމ ްނިއެރެތ ެގުތަވާބިމ ްށނަ ަތާހިމ ިދައ .ެވެއެވށް ަމަކިރުހ (ުޓޫފ 11) ުރަޓީމިޓްނސެ 348 (ށް ަބާސިހ ާވިފަކެދ ގޫ ިނ ން ެގިށެފ ން ުޑނަގްނުތ ީރިތ ން ުތޮގ ޭޅުގާރަބިހ ުޑނަގްނަފ .ެވެކެހަމ ެގޯލިކ 100.2 ީނަވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަކަހަމ ުރަބ ެމްނެއ ެގުތަވާބިމ ިއަގޭޔިނުދ ުރަބިހ ުޑނަގްނަފ .ެވެރަހައ ަރޭތ ީކަރުމުއ ުގިދ ެމްނެއ ގެ ުރަބިހ ުޑނަގްނަފ ިއަގުތޮގާކްއަދ ްނުކަތްނުޔިލ ިކެއިކެއ ާވިއަފެޔިލ ށް ަކަޑނގަ ްތާގ) ްށަކަނމި ުގިދ ެގުދެމެދ ާރަޓީމިޓްނެސ 210 ިއާރަޓީމިޓްނެސ 203 ީނަވިއަފްށޮކުޓޯޕިރ ްށަމަކ ާރައ ްށަރަވާރުފ .(2019 ،ްލައ ްޓެއ ްޓލް ޯރިޖ) ެވެނން ުމުވުޑޮބ (ްށަޓޫފ 7 14 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ (ށ) Xiphias gladius :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝިފ ްޑޯވްސ :ްނަނ ިސޭރިގނިއ ުރަބހި ިލެންނަކ / ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ :ްނަނ ިހެވިދ ާއިޑން ިއ ،ޭވުންށަދ ެރުވްށަރަވްނިމ ެނޓޭ ްއެހމެ ެދ ްށަލަބުޤަތްސުމ ީދާބާއ :ުތަލާހ ެގްކޮޓްސ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްށަރަވްނިމ ޭނވާ ުނ ްނުލްއެގ ްށައީދާބާއ ީނަދްނުމެވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނުޑނަކ :ްތޮގ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ިދައ ުލުއަޙާމ ާއިޑްނިއ ިދައ ުޑނަކ ްކިފިސެޕ ،ިއާޑނަކ ްކިޓްނާލްޓެއ ާވިއަގުމަކ ުޑނަކ ްނިތ ުޑނަގިއަމ ެގޭޔިނުދ ީކަރަބިހ ުޑނަގްނުތ ުނޫހ ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ ިއާޔްއަގުކަތުޑނަކ (ްލަކިޕޮރްޓ) ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ (ރަޓޭއުކީއ) ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ެގުޑނަކ ްސެވ ިއަގުކަތުޑނަކ (ްޓޭރަޕްމެޓ) ިނިފ ިއަގުކަތްތަލާހ ުދަމ ިދައ .ެވެކެހަމ ޭޅުއ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ (ްލަކިޕޮރްޓ-ްބަސ) ިއާއ ީރްގިޑ 18 ްނިމނު ޫހިނިފ ެގުޑނަގުނޮލ ީނަދުމަކ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ްށަރަބިހ ުޑނަގްނުތ .ެވެއެޅުއ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ ގެ ާލިއާއ ުރަބިހ ،ީކަރބަ ިހ ުޑނގަ ްނުތ ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެކަތުދްއަޙަރަސ ަންނުހ ުދެމެދ ާއ ްސައިސްލެސ ީރްގިޑ 22 ރީ ްގިޑ 5 ްނެގެވިނިފ ން ތު ޮގިމ .ެވެހަމ ވާ ިއަފިބިލ ްނަކުލބި ާޤ ެގުމުޅުއ ިއަގުނމި ުނޫހިނިފ ުތފާ ަތ ެމްނެއ ްނިއެރެތ ެގުކަތްސަމ ްށޮކުމްނާއ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ .ެވެއެޅުއ ްސަމ ެގުތަވާބ ިމ ްސެވިއަގުނިމުނޫހިނިފ ެގްސައިސްލެސ ީރްގިޑ 27 ްނެގެވުނޫހ ިއާއ ެގުތަވާބިމ ްސެވްށަނުފ ުރަޓީމ 2878 ،ްސެވަމަނ ިއަގުދެމެދ ާނިމްނުފ ެގުރަޓީމ 550 ްނެގިށެފ ްނުޙުޠަސ ެގުޑނަކ ީނަންނެފ .(2010 ،.ްލައ ްޓެއ ާޑެވްލުޕެސ) ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަމަކ ާނީފ ްސަމ 15 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ :ިޅާފަޓްއަވ ެގުމުއެކ ިއާއ ާނާކ ަޅަބްނުގ ިއާހަމިރެވަރަކ ި އަގޭރެތ ެގީމ .ެވެއެނެމިހ ްއެކަތްތަވާބ ަނިގ ޭޅުއ ިއަގުޑނަކާމ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ެގުރަބިހ ުޑނަގްނުތ ާޑނަގްނިބ ެގުޑނަކ ިއކާ ަތްތވަ ާބ ެގާލިއާއ ްޝިފްނރަޓްނެލ ިދައ ާނިޑޫކަރަބ ޭޅުއ ިއަގުނުފ ްއެޅޮކްނތަ ިދައ ްއަތްތަވާބ ަދަފ .ެވެއެނެމިހ ިފޫސ ެގުޑާފ ިނުކަކ ިއާހަމަލިދަވޯބ ިދައ (ްލަސރަމެޑ) ްއަތްތަވާބ ޭޅުއ ިއަގީރިއަކ :ުރުމުއ ާރައްށަރަވާރުފ ިއާރަވްނިމ ާވުޑޮބ ްށަކަހަމުޑޮބ ެމްނެއ ެގތު ަވާބިމ .ެވެއެވ ްށަމަކާވުޑޮބ ްށައިޗްނިއ 6 ުޓޫފ 4 ިއަގއް ެތޮގުމްނާއ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ ޗި ްނިއ 9 ުޓޫފ 5 (ްށބަ ާސިހ ާވިފަކެދ ޫގިނ ްނެގިށެފ ން ުޑނަގްނުތ - ުތްނެލ ްކރޯފ) ިއަގުނިމުގިދ ީނަވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަމަކާރައ ްށަރަވާރުފ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ .ެވެކެހަމ ެގޯލިކ 650 ީނަވިއަފިވެރުކުޑޯކެރ ްށަކަހަމ ުރަބ ެމްނެއ .ެވެކެހަމ ިރުހ ެމްނެއ ްށަމަކ ްނިމުގިދ ަންނުހ ިއަގުރުމުއ ާވިއަމިރަދ .ެވެންނުމުވުޑޮބ ްށަކަނިމުގިދ ެގުދެމެދ ާޓޫފ 8 ިއާޓޫފ 5 ީނަވ .ެވެޓޫފ 7 ީނަވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށޮކުމްނާއ ުރަބިހްސަމ ުޅަކ (ނ) Makaira indica :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ން ިލާމ ްކެލްބ :ްނަނ ިސޭރިގނިއ ުރަބިހްސަމ ުޅަކ :ްނަނ ިހެވިދ ތް ެނ ްއެއަފިވެނަގެނެދ :ުތަލާހ ެގްކޮޓްސ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ 16 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ :ްތޮގ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ިދައ ުލުއަޙާމ ިއާޑނަކ ާއިޑްނިއ ،ާރުކަރުޖިހ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ުރުދ ްސެވ ީކަރަބިހްސަމ ުޅަކ ،ްނިއަދަފ އް ަތްތަވާބ ްނެހެއ ެގާލިއާއ ުރަބިހ ިނިފ ްށަކަރަވްނިމުދެމ ިއާކަތުޑނަކ (ްލަކިޕޮރްޓ) ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ (ރަޓޭއުކީއ) ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ެގުޑނަކ ްކިފިސެޕ ން ުޑނަކ ްކިޓްނާލްޓެއ ްށަކަރަވްނިމ ްސެވެމްނޮކ ްސަމ ެގުތަވާބ ިމ .ެވެކެހަމ ަންނެފ ްނުކަތުޑނަކ (ްލަކިޕޮރްޓ-ްބަސ) ުޅަކ .ެވެތެނ ްއެކްއެހ ެގުމަކ ާވ ިއަގުޑނަކެއ (ްކޮޓްސ ގްނިޑީރްބ) ްއެއީދާބާއ ެގުރުމުއ ާވިއަމިރަދ ،ްސެވަމަނ ީވިއަފިނެފ ްސެވަމަނ .ެވެއަގުކަތބު ާސިހ ްނުފ ެގުރަޓީމ 200 ްނގެ ިށެފ ްނުޙުޠަސ ެގުޑނަކ ީނަނން ެފ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ުރަބިހްސަމ ނީ ަންނެފ ްށޮކުމްނާއ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ .ެވެއެވ ިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަމަކާނީފ ުރަބިހ ުޑނަގްނުތ ްސެވްށަނުފ ުރަޓީމ 915 .(1985 ،ާރޫމަކަނ) ެވެންނިރިއަކ ެގުކަތުރަފ ިއާށަރްށަރ ،ިއާންނުށަފިރޭސްއައ ެގުކަތުރްއަބ :ިޅާފަޓްއަވ ެގުމުއެކ ިއާއ ާނާކ ިއާޏްނުކަކ ިއާކަތްތަވާބ ދަ ަފ ަޅަބްނުގ ،ިއާކަތްތަވާބ ެގުހަމަލިދަވޯބ ި ދައ ަވޯބ ،ިއާއަލަޔިފ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ެގުރަބިހްސަމ ުޅަކ މަ ަނ ަންނެފ ްނިއަނިގ ްއަތްތަވާބ ިދުކ ެގުހަމުޑނަކ ްސެވަމަނ .ެވެއެނެމިހ ްއަތްތަވާބ ަންނުހ ިއަފާލުޑނަގިށޮތ ަދަފ ިހިއ .ެވެއެދްނަކްސިއ ްށަމުއެކ ްއަތްތަވާބ ެއ :ުރުމުއ ާރައްށަރަވާރުފ ިއާރަވްނިމ ާވުޑޮބ ނީ ަވްށަމަކާވުޑޮބ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާއ ުރަބިހްސަމ ުޅަކ .ެވެކހެ ަމ ްނިއެރެތ ެގުކަތްސަމ ިތެޑޮބ ެމްނެއ ެގޭޔިނުދ ީކަރަބިހްސަމ ުޅަކ ްނުޑނަގްނުތ ީރިތ - ިއގަ ުތްނެލ ްކރޯފ) ިއަގުނިމުގިދ ީނަވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަކަހަމ ުޑޮބ ެމްނެއ ެގުތަވާބ ިމ .ެވެށަޓޫފ 12 ށް ަނަތާހިމ ްށަކަހަމ ުރަބ ެމްނެއ ިދައ .ެވެކެހަމ ިރުހ (ުޓޫފ 15) ުރަޓީމިޓްނެސ 465 (ްށަބާސިހ ާވިފަކެދ ޫގިނ ްނެގިށެފ ުރަބިހްސަމ ުޅަކ ޭޅުއ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ .(2007 ،.ްލައ ްޓެއ ޫލ-ީޗ) ެވެކެހަމ ެގޯލިކ 759 ީނަވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށައިޗްނިއ 6 ުޓޫފ 5 ށް ބަ ާސިހ ާވިފަކެދ ޫގިނ ްނެގިށެފ ްނުޑނަގްނުތ ީރިތ ެގޭއ ީނަވިއަފްށޮކުޓޯޕިރ ްށަމަކާރައ ްށަރަވާރުފ .(2019 ،.ްލައ ްޓެއ ޫޒ) ެވެންނުމުވުޑޮބ 17 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ު ރަބިހްސަމ ޫނ (ރ) Makaira mazara :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްނިލާމ ޫލްބ ްކިފިސެޕ-ޯޑްނިއ :ްނަނ ިސޭރިގނިއ ުރަބިހްސަމ ޫނ :ްނަނ ިހެވިދ ާއިޑްނިއ ،ިއަފެވްށަދ ެރުވްށަރަވްނިމ ެނޭޓއް ެހެމެދ ްށަލަބުޤަތްސުމ ީދާބާއ :ުތަލާހ ެގްކޮޓްސ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްށަރަވްނމި ޭނާވްނުލްއެގ ްށައީދާބާއ ީނަދްނުމެވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނުޑނަކ :ްތޮގ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ިދައ ުލުއަޙާމ ްކިފިސެޕ ިއާޑނަކ ާއިޑްނިއ ،ާރުކަރުޖިހ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ުރުދ ްސެވީކަރަބިހްސަމ ޫނ ްނިއެރެތ ެގުކަތްސަމ ެގާލިއާއ ުރަބިހ -ްބަސ) ުނޫހ ްށަކަރަވްނިމުދެމ ިއާކަތުޑނަކ (ްލަކިޕޮރްޓ) ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ (ރަޓޭއުކީއ) ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ެގުޑނަކ ްސެވަމަނ ްއެހަމ ަނިގ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ީކަހަމ ިމ .ެވެކެހަމ ަންނެފ ްނުކަތުޑނަކ (ްލަކިޕޮރްޓ ން ެގިށެފ ްނުޙުޠަސ ެގުޑނަކ ީއިމ .ެވެނޫނ ްއެހަމ ަންނެފ ްށޮކުމްނާއ ްނިރިއަކ ެގުކަތުރަފ ިއާށަފިރޭސްއައ ެގުށަރްށަރ .ެވެކެހަމ ޭޅުއ ިއަގުނުފ ުދެމެދ ާރަޓީމ 200 :ިޅާފަޓްއަވ ެގުމުއެކ ިއާއ ާނާކ ން ެގިއަނީފ ްށަނުފ ،ްސެވަމަނ .ެވެކަތްތަވާބ ެގުހަމުޑނަކ ިއާހަމ ިދުކ ެގުޑާފ ްސަމިށުމ ީކައާނާކ ެގުރަބިހްސަމ ޫނ .ެވެކެހަމ ްނިއެރެތ ެގުކަތްސަމ ާރުކުރުތދަ ްށަރާބ ެމްނެއ ޭޅުއ ިއަގުކަތުޑނަކ ީއިމ .ެވެއެޅުއ ިއަކ ްސެވ ްސަމަލިދަވޯބ 18 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ީދާލަމަހ ްށަހަމ ޭޅުއ ްނެގިއަދަހ ްނިއައ ާވިއަގުމަކ ާނާކ ެގޭއ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ުޑނަގްނުތ ީކަޅުކުއ ޭޅުގްނެގ ިއަގުމުއެކ .ެވެމުލްށޮކިލަބ :ުރުމުއ ާރައްށަރަވާރުފ ިއާރަވްނިމ ާވުޑޮބ ެގުހަމ ަންނެފ ްށޮކުމްނާ އ ،ްސައިވ ިއަގުމަކްތޮއ ުތަޞުރުފ ެގުމުވުޑޮބ ްށަޓޫފ 16 ްނެގެވުޑޮބ ެމްނެއ ުރަބިހްސަމ ޫނ ްށަރަވާރުފ ްސަމ ެގުތަވާބިމ .ެވެއެވ ިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްސމަ ަންނުހ ޯލިކ 906 ިއަގުނަދރު ަބ ިދައ .ެވެޓޫފ 11 ީކަނިމުގިދ ުގިދ ެމްނެއ ެގުރަބިހްސަމ ޫނ .(2019 ،.ްލައ ްޓެއ ޫޒ) ެވެއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ްށަމަކްނުމުވުޑޮބ ްށަޓޫފ 5 ީނަރައ .(1988 ،ްނީޓްސ ްޑްނެއ ްނެލެއ) ެވެރަހައ 28 ީނަވިއަފްށޮކުޓޯޕިރ ްށަމަކ ްއެރުމުއ ުރަބިހ ިހެޖިޅަގ (ބ) Tetrapturus audax :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ނިލާމ ްޑްޕިއަރްޓްސ :ްނަނ ިސޭރިގނިއ ުރަބިހ ިހެޖިޅަގ :ްނަނ ިހެވިދ ްނުޑނަކ ާއިޑން ިއ ،ިއަފެވްށަދ ެރުވްށަރަވްނިމ ނެ ޭޓއް ެހެމެދ ްށަލަބުޤަތްސުމ ީދާބާއ :ުތަލާހ ެގްކޮޓްސ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ށް ަރަވްނިމ ޭނާވްނުލްއެގ ްށައީދާބާއ ީނަދްނުމެވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ 19 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ :ްތޮގ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ިދައ ުލުއަޙާމ (ރަޓޭއުކީއ) ަމަހިއަބެދ ެގޭޔިނުދ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ިއާޑނަކ ްކިފިސެޕ ،ާރުކަރުޖިހ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ުރުދ ީކަރަބިހ ިހެޖިޅަގ ްސެވަމަނ .ެވެކެހަމ ޭޅުއ ްސެވިއަގުކަތުޑނަކ (ްޓޭރަޕްމެޓ) ިނިފ ިދައ ިއާކަތުޑނަކ (ްލަކިޕޮރްޓ) ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ ލް ައިރޯޓުކިއ-ްބަސ ިދައ (ްލަކިޕޮރްޓ- ބް ަސ) ުނޫހ ްށަނިމދު ެމ ީނެފިހ ުރަބިހ ިހެޖިޅަގ ްނިއަނިގ ެމްނެއ ިއަގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެހަމ ޭޅުއ ިއަގުނުފ ުދެމެދ ާރަޓީމ 200 ްނެގިށެފ ްނުޙުޠަސ ެގުޑނަކ ީއިމ .(1985 ،ާރޫމަކަނ) ެވެންނުދްއަޙަރަސ ގު ނަޅުހ ެގުޑނަކ ިބަރއަ ،ިއާޑނަކ ީތަމުރިއ ެގާކިރްފެއ ،ުރިއާލަބ ްށަތޮގ ާވިއަފިރުތެފ ްސމަ ެގުތަވާބިމ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްނިއަނިގ ްށަރަވ ްތަވާބިމ ިއަގުޑނަކ ެގުދްއަޙަ ރަސ ުރުތުއ ުގނަޅުހ ެގާއިލޭރްޓްސޮއ ިދައ ްލޯގްނެބ ްފޮއ ޭބ ،ިއާޔްއަގުތިބ ނަ ން ެފުނ ީނޫނ ްނުދަމ ްށަރަވ ްނިއެޖްއާރ ީކަރަބިހ ިހެޖިޅަގ ،ްސެވަމަންނެހެއ .(1978 ،ިޖޯޝ ްޑްނެއ ިއާލިޕ) ެވެއެޅުއ .ެވެކެރަބިހ ެގުތަވާބ :ިޅާފަޓްއަވ ެގުމުއެކ ިއާއ ާނާކ ިނުކަކ ަމަނެޖްއިބިލ ުތަޞުރުފ ްސެވަމަނ .ެވެކެހަމ ޭޅުއިއަކ ްސަމ ިދުކ ެގުޑާފ ްނެރައިމ ިދައ ްސަމިށުމ ީކަރަބިހ ިހެޖިޅަގ .ެވެއެޅުއިއަކ ްސެވ ްސަމަލިދަވޯބ ިއާކަތްތަވާބ ީލުޑނަގިށޮތ ެގުޑާފ :ުރުމުއ ާރައްށަރަވާރުފ ިއާރަވްނިމ ާވުޑޮބ ްށަކަޑނަގްތާގ ިއަގުނިމުގިދ ަލުމުޖ ީނަންނެފ ްށޮކުމްނާއ ްސެވަމަނ ްށަޓޫފ 13 ީނެވެލެބ ްށަމަކާވުޑޮބ ެމްނެއ ުރަބިހ ިހެޖިޅަގ ިދައ ން ަލެއ) ެވެކެހަމ ގެ ޯލިކ 440 ީނަވިއަފިވެރުކ ުޑޯކ ރި ްށަކަހަމ ުރަބ ެމްނެއ ެގުރަބިހ ހި ެޖިޅަގ .ެވެހަމ ަނން ުހ ުޓޫފ 9 ްށަމަކްނުމުވުޑޮބ ްށަޓޫފ 6 ީނަރައ ްށަރަވާރުފ ްސަމ ްނެހިރިފ ެގުތަވާބިމ ޭޅުއ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ .(1988 ،ްނީޓްސ ޓު ޫފ 7 ީކަނިމުގިދ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްސަމ ްނެހްނައ ިދައ .(2019 ،.ްލައ ްޓެއ ޫޒ) ެވެއެވިއަފިއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ .ެވެއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދެއ ްސެވްށަމަކ .ެވެންނުޓިއަސްބެވ ެގީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ ީނަވިއަފިއަގަނ ްއތަ ޯޓޮފ ެގުކަތތް ަވާބ ެގުރަބިހ :ްޓޯނ 20 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ :3 ުބާބ ްނަކިރެވްސަމ 3.1 ރާ ުކ ްށމަ ުނޭބ ަލްއިމައ ީތޮއ ްނަކިރެވްސަމ ެއ ،ްސެވަމަނ ވީ ްއެކަތުރަހައ ަނިގ ާތާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ެގުރަބިހ ްނުބަބަސ ެގުމުވާޅުފ ްތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވުރުތަފ ިއަގޭރެތ ެގުނުރަގ ަޔިދިމިނ .ެވެއަގުތޮގ ެގްއެމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ .ެވެއަޔިދ ްނެގިވުޅުހ ްއެކަތްޓެކާމ ުރުތިއ ްށަމުކްއިވ ްސަމ ްށަކަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގްއެމަކިރެވްސަމ ާރުކްށަމުނޭބ ަލްއިމައ ިދައ .ެވެއަޔިދ ްނގެ ެވުރުތިއ ާފްނަމ ޭބިލ ްށަންނިރެވްސަމ ،ެވާޅުފ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެއަޔިދްނެގެވުލަދަބ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ާރުކްށަމުނޭބ ެގީރާފަޔިވ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ްތޮއ ިއަގުތޮގ ން ަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ްނުބަބަސ ެގުމުތެނ ްއެމާޒިނ ާވްނެގީށަކެއ ެނޭވެނަގެނެދ ުދަދައ ާނާބ ްއތަ ްތަވާބ ެގުރަބިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ިއަފްށޮކުމިއާޤ ްނިރުކ ެގުރަހައ ަނަވ 2010 ،ްސެވަމަނ ްނެހެއ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެނަގެނެދ ްށައަމަހިރުފ ާހެއ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ .ެވެއެވިއަފިވެނަގެނެދ ްށަކަރަވ ްސެވެމްނޮކ ުރަވްނިމ ާވިއަފިއަނާބ ުރަބިހ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނ ެގުމުވުނޮފ [ުޓޯޕިރ ްސަމ] ްތޮއ އި ަގުހީފޮއ ުށަރ ެގްއެށަރ މެ ްނޮކ ުރަވްނިމ ެގުރަބިހ ާނާބ ުކަހަވުދ ެމްނޮކ ްނިރެވްސަމ ީކަތޮގ ްތޮއ ިއަފިހެޖަމަހ ުމާޒިތްނިއ ިމ ހޭ ބެ ާމުޓްއެހެލެބ ުބާސިހްސާފަތ ިއާތާމޫލުޢަމ ަންނުހ ުރޭއ ިއަގީރްޓްސިނިމ ،ްށޮކުޑޯކިރ ުކަފަޒްއަވުމ ިކަވ ޭޅެއަޑނަކ ަންނުހ ްނުމެބިލ ްނުށަދ ެގުމާޒިތްނިއ ެގުމުވުނޮފ ުޓޯޕިރ ްށަތޮގިމ .(2003 ،.ްލައ ްޓެއ ްނަސރަޑްނެއ) ެވެއީނަރުކާސްއިހ ާނަޝްކެސ ހޭ ެބާރަވްނިމ ާނާބ ުރަބިހ ުރާހިމ .ެވެއަގުރަހައ ަނަވ 2018 ީނަވިއަފިއަލާޓްއުހ ްށޮކީމްސަރ ްސޮގ ްނުމަވުދަމ ްއަތުތާމޫލުޢަމ ިއައ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުހަމުރަފ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުހަމުޑނަކ ުނުވެރުކ ުފުރާޢަތ ުރަހައ ަނަވ 2010 ީނަރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ .ެވެށޮކިރެވުދެމ އި ގަ ުތޮގޭވެރުކާފަލ ްށޮކާނިބ ްށަކަތޭވާސ ާވިއަފްށޮކ ްނުރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ނީ ަދްމާއ ްނިއެރެތެގީމ .ެވެއެވްލިމާޝ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ުރަބިހ ްނިރެވްސަމ ާހްއެއ 1300 ިދއަ ުދނަޅުއ 850 ްށަކަޑނަގްތާގ -ްޓރާޕ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަގުތޮގ ެގްއެތަކްއަސަމ ާރކު ިއަގްއެތޮގުޑނަގިއަމ ްށަމުދޯހ .ެވެޗްއަދ ްނނަ ްނަގަނެދ ްނަކްއެނން ިރެވްސަމ ާހިކ ްނުތަބްސިނ ީނެޅުއ ިއަގުތަކްއަސަމ ިމ ްށޮކްމިއަޓ 21 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިދުކ ަންނުހ ުޓޫފ ްށަކަރަވ 15 ިއަގުނިމ ުގިދ ،ޭވެބިތ ްށކަ ަހީމ ުރަތަހ ްނިތ ީނަރުކްނުނޭބ ްށޮކުމްނާއ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ރު ަހަފްއެއަބ ިއަލަބ ްށަމަކްނީގަޔ ެގުމަކ ެނޭނޭބްސަމ ،ިއގާ ައ ެގުހަމ ،ިއާމުސޫމ ްނުކަތުދނަޅުއ ިދުކ ަދަފިމ .ެވެރަހަފިނޯދ ް ކިރްޓެމ 2300 ްށަކަޑނަގްތާގ ްށަޗްއަމ ެގްއެރަހައ ިއަގޭޖްއާރ ިއަގުތޮގ ޭވެރުކާފަލ .ެވެއެވްލިމާޝ ްސެވ ިއަގުމަކިރެވްސަމުރަފ .ެވެއަނބާ ުރަބިހ ެގުނަޓ (ްނިއަލްޕޮރްޑ ގްނިޓްފިރްޑ) ުނަނ ިއޮބ ިދައ ުނަނުދަވ ީއެއ .ެވެރުކްނުނޭބ ްތާލާއ ެގްއެތަވާބެދ ް ށޮކުމްނާއ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ުރަބިހ ިއަގުޅޮކީރުކ ެގުމުސޫމ ުގނޅަ ުހ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއަފާލަބ ްށަމުސޫމ ީނަޅައަޑނަކ ްއެތާލާއ ެނާރުކން ުނޭބ ްނިއެރެތ ެގުތޮގެދ ިމ .ެވެއ ި ޅުމ ީއިމ ިއަގުތޮގ ާރުކުލޫބަގ ްނިރެވްސަމ .ެވެނަނުދަވ ްށަޑޮބ ެރުވްށަނަނ ިއޮބ ީނަދުމަކ ްށަންނިރެވްސަމ ަނިގ ން ުކަޏްނޯދ ،ުރިއާރުކްނުނބޭ ުނަނުދަވ .ެވެރަވްސަވުދ ުޅގަ ނަރ ެމްނެއ ްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ުރަބިހ ްސެވިއަގޭރެތުރަހައ ި އަގުދަވ ި މ .ެވެއެވޮއ ިއަފި އަސްއައ ްއެދަވ ަޞްއާޚ ްށަރަބިހ ިއަގްއެނަނ ެމްނޮކ ެގީމ .ެވެއަލްށޮކޫދ ާރަހަފްއެއ ުނަނ ްށަކަރަވ 5 ިއަގުލޮބ ެގޭއ ުހަފްށަމުވުރެއ ްށަޏްނޯދ ،ިއަފިހ ިއަގުޑނަގްނުތ ްނުމުޅޮއ ުދަވ ިއަގުޑނަގްނުތ ެގޭއ ުތުގަވ ަންނައ ްނަފިހ ުރަބިހ ިއަގުޅޮކ ެގުނަނިމ .ެވެކެނަނ ަންނޮއ ިއަފާލްށޮކޫދ ްށަޔޮއ ،ިއަ ސްއައ ިއަގްއެއޮބ ީކަނަނ ިއޮބ .ެވެއީނަލިއަތްއަނޭހ ިއަހަޖ ްށަރާބ އި ފަ ާލްށޮކޫދ ާރަހަފްއެއ ނު ަނ ްށަކަރަވ 15 ްނުކަޏްނޯދ މެ ްނޮކ .(2015 ،ީރަހުއަޖ) ެވެއެރުހ ިއަފިއަލ ްއެއިޅުބ ުކެއާކަމެއ .ެވެއަލްށޮކޫދ ްސެވިއަލުނ ްއެއިރަބ ުރަހަފ ިއަބްއެނައ ،ިއަފިއަލ ްއެއިރަބ ުރަހަފ ްއެއަބ ުރިއާރުކޫދ ުނަނ ްށަތޮގިމ .ެވެއެރުހ .ެވެއެނެމިހ ުޑނޮރ ްނަލާވ ިދައ ،ްސަމްއިރ ،ްސަމިށުމ ިއަގޭރެތ ެގުކަތްތަވާބ ެގުމެއ ާރުކން ުނޭބ ްށޮކުމްނާއ ެމްނެއ ްށަމަކިމ ާރުކ ިއަގުކަތުބާސިހ ްއެއަބ ެގޭޖްއާރ ްސެވުރާހިމ ިދައ ިއަގީރުކ ްސެވީކަމުލެހ ްސަމޭހ ްނުރތު އި ެގުނަނ ިއޮބ ިދައ ުނަނުދަވ ިއަފާބްއިތ ްއެއިޅުބ ީއެއ .ެވެކެތާލާއ ާޔިކ ަޑަމ ީނަރުކްނުނޭބ ުރިއާރުކ ްނަކިމ .ެވެކެތަވާބ ުތާފަތ ްށަރަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ުރަބިހ .(1 ްނުހެރުކ) ެވެއެވޮއ ިއަފާސްއައ ްސެވްއެލަވ ިއަގީޅުބިމ .ެވެކެދނަކ ަންނޮއ 22 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ (ަޑަމ) ްތާލާއ ާރުކްނުނޭބ ިއަގުމުލެހްސަމޭހ :1 ްނުހެރުކ .ެވެއީނަލިއަކުރިފ ުޑނަގުދނަކ ްށަތޮގ ޭޅެއ ުގނޮރ ިއަގުދޫމ ުހަފްށަމުރުކުޑަމ ިލެވުދ ެގީނޯދ ،ީކަތޮގ ާރުކްނަކ ިއަގުމަކިމ .(1986 ،ުރީސަނ) ެވެއީނަހަޖ ްށަހަމ ިޅުބ ަންނޮއ ިއަފާޅައ ިއަގީޑނަދްއޮދ ުތުގަވ ަންނައ ުރަބިހ ްނަފިހ ިއަގުޑނަގުދނަކ ނީ ަވަދޭހ ިއަގްއެރުތަދްސަމ ެގީމ .ެވެއަގުރޭބ ްނުޅޮތައ ީނެޅުއ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާއ ްއަތުދނަޅުއ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ުރަބިހ .ެވެކެތުގަވ ެގުދެމެދ ާރިއިޑަގ 6 ިއާރިއިޑަގ 4 ްށަކަޑނަގްތާގ ިއަގޭރެތޭދ ާއ 2019 ްނިއ 2011 ިދައ ުދެމެދ ާއ 2009 ާއ 1985 ،ްނުރުތިއ ެގުމަކިރެވްސަމ ާރުކ ްށޮކުޒާމައ ްށަރަބިހ ިއަގޭރެތެގީމ .ެވެއެވިއަފިނޭބ ުރަބިހ ްސެވިއަގުތޮގ ެގްއެޗެކިއަބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުނޭލ ިރކު ްށޮކުޒާމައ ްށަޔްއެންނަކ ުޑޮބޯލ ްނިރެވްސަމ ާނާބ ްސަމުރަފ ިދައ ްސަމުޑނަކ ްނެހިނެހެއ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެރަބިހ ުޑނަގްނުތ ީއަނިގ ެރުވްށަޔަބްއެއ ަޅުކިއަބެދ .ެވެއެވ ްށަމަކާނާބ ުރަބިހ ްސެވ 23 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކ ްސެސޮރްޕ 3.2 ްނިރެވްސަމ ިއަގުށަރްށަރ ްއެއަބ ްސެވަމަނން ެހެއ .ެވެށަކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ުރަބިހ ީނަކްއވި ުރަބހި ާނާބ ިއަގުށަރްށަރ ަނިގ ިއަގ 2 ްނުހެރުކ (ްނިއެޗ ިއަލްޕަސ) ްއަތާލަހުރަމ ެގީރާފަޔިވިމ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ .ެވެއަދަހ ްށޮކްސެސޮރްޕ ްސެވްށައަލްއިމައ .ެވެއީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ްއަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ްނިރެވްސަމ ްއަތުޓޯސިރ ްއަތުރާޒާބ ެގޭޖްއާރ (ްނިއެޗ ިއަލްޕަސ) ްއަތާލަހުރަމ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ުރަބިހ :2 ްނުހެރުކ ނަ ން ުހ ުރިއާނާބ ުރަބިހ ްނުމުރުކްނަކ ްށަތޮގިމ .ެވެއަފިއަކްއިހ ިއަޅައ ުނޮލ ީނަންނުހ ްއެއަބުޑޮބ ެގުހަމ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްށޮކިނިފ ެރުވ ްށަރަބިހ ަންނުހ ިއަފިއަކްއިހ ިއަޅައުނޮލ .ެވެއެދ ްނެގެވިއުލ ްށަޔަބްއެއ ަޅުކ ިއަބްނިތ ުރިއާލަބާޅައ ާނަދުރަބ ްށަޓެކާމ ެގާކްނަލީރްސ ިއަގްއެތޮގ ުޑނަގިއަމ ްސަމ ަންނުހ ިއަފިއަކްއިހ ިއަޅައުނޮލ .ެވެޑޮބުގައ ެގުރަބިހ ަންނުހ ިއަފްށޮކުޑނަގ ިރުކުޑނަގ .ެވެއަކްއިވ ްށަކަތުޓޯސިރ ިއާށަކަތުރާޒާބ ެގޭޖްއާރ ްނުރުތިއ ެގުމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްސަމިރުކުޑނަގ ،ުރިއާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ .ެވެހަމ ޭނޭބ ިއަގުތޮގ ެގްޗެކިއަބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުނޭލ ،ީކަޔަބ ުޑޮބ ެގުރަބިހ ާޒާތ ިރުކިނިފ ިދައ ނާ ާބ ްނުކަތްތާރަފެއ ،ިއާންނުމުވުނ ިއަފިހެޖަމަހ ްއެމާޒިނ ޭނާރުކުޓޯޕިރ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ްނިރެވްސަމ ާނާބ ުރަބިހ ގެ ުރަބިހ ާނާބ ްނުޑނަކ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ީތާދްނުމެކިވ ިއަގުކަތުރާޒާބ ިކެއ ިކެއ ެގޭޖްއާރ ްނުރުތއި ެގުޓެކާމ ީމާވުގައްލަނިއަބ ްސަމ ސް ްވިޑްލމޯ ީނަންނަގެނެދ ްއަތުލަދަބ ަންނައ ްށަރަވްނިމ ާނާބްސަމ ްނުމަކްނެހެއ .ެވެޗްއަދ ްނަރުކްނަޒަވ ުދަދައ ާދީސ 24 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ޭގެނ ްށަތޮގ ިމ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއަގީލައ ެގުތާމޫލުޢަމ ޭހެބ ާޓޯޕްސްކެއ ާވިއަފްށޮކްއެއ ްނުތާރަފ ެގްސިވރާސ ްސްމްޓްސަކ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިނެމިހ ުލީސުފަތ ެގުކަތްތަވާބ ިކަވ ިކަވ ެގުރަބިހ ޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ ިއަގުތާމޫލުޢަމ 40 1,800.00 35 1,600.00 1,400.00 30 1,200.00 25 1,000.00 20 800.00 15 600.00 10 400.00 5 200.00 0 - ްއަތުލަދަބ ާވިއަފސް ިއައ ްށަރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ުރަބިހ ުދެމެދ ާއ 2019 ްނިއ 1997 :1 ުޓާޗ ްނިއެރެތ ެގުރަބިހ ުޑނަގްނުތ ާވިއަފްށޮކ ު ޓޯޕްސްކެއ ްށޮކާޒާތ ިދައ ިއަފްށޮކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުރަހައ ަޔިދެވުތޭވ .ެވެންނުކަތުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ުނޭލ ެގީލނެ ން ަކުޑޮބ ީނަވ ިއަފިއަނާބ އި ަގުތޮގ ޭވެރުކާފަލ ްއެއަބުޑޮބ ްނަކިރެވްސަމ ުނޭލ ިއަގުމނު ޭބ ެގުމުރުކުމިއާޤ ްއެޓީލްފ ެގުމަކިރެވްސަމ ުނލޭ ޭނެމިހ ްނިހެވިދ ިއަގ 2009 ްނުރާކުރަސިހެވިދ ެގުކަތުރަހައ ިއައ ްނެގިހެޖ ްނބު ަބަސ ެގުލދަ ަބ ިމ .ެވެއިލާޓއް ުހ ން ުނިދ ްސްނަސިއަލ ްށަކަތުދނަޅުއ ެގުރޭބ ްނިއެޖްއާރ ްށަމުރުކ .ެވެއަފްސޮގ ްށަށަދ ްނެހްނިޅުމ ީނަވުދަދައ ެގުރަބިހ ިރުކިނިފ ާޒާތ ިދައ ިރުކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ިރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރ ިއަގޭރެތ ން ކު ަތްތާރަފ ެގުރޭބ ްނިއެޖްއާރ ީއައ ްނމު ެބިލ ްއެއަބުޑޮބ ެގކު ަތްނުދްއެފުއ ެގުކަތތް ަވާބިމ ީކަބ ބަ ަސ ިވާމިދ ްނާވިރެވުދެމ ްނެހިމ .ެވެއެވެރުކާފަލ ށް ަމަކ ީތާވިއަގުމަކ ްނުހަމުރަބިހ ާނާބ ްނުމަކިރެވްސަމ ެގުނޭލ ާރުކ ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެށައާކްނަލީރްސ ިނަކެއަމަހ ީރުކުޓޯޕްސކް ެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުރަބިހ ާހިރުހ ިއަގ 1998 ިދައ 1997 ން ެގެވާޅުފ ްށަކަތުމުއަޤ ްނެހިނެހެއ ެގާއިޝޭއ ިދައ ާކިރެމެއ ުރުތުއ ިއާޕަރޫޔ ީނަވ ްޓެކާމ ިމ ްނެގިށެފ ްނިއ 1999 .ެވެއަފްސޮގ 25 އގަ ު - އެފް.އޯ.ބީ )މިލއި ަން ރުފިޔާ( (ްނުނަޓ) ްނަދުރަބ ާޒާތ ިރުކިނިފ ިރުކުޑނަގ ިއަފާކްއިހ ިއަޅައ ުނޮލ ިއަފްށޮކޯޅަވ (ާޔިފުރ) ީބ.ޯއ.ްފެއ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަގުރަވްނެފ ީދްއަޙަރަސ 3.3 ެގ (ްސޯލްކްނައ) ީސ ަދ ްފޮއ ލޯ ަދ ްނއޮ ްނަޝްނެވްނކޮ ްސްނަޝޭނ ްޑެޓިއަނުޔ ،ނު ޫނާޤ ެގުކަތުޑނަކ ެގޭޔިނުދ .ެވެކެތަވާބ ާރުކަރުޖިހ ްށަޅޮކެދ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ިޅުމ ީކަކަތތް ަވާބ ެގުރަބިހ ިއަގުތޮގ ވާ ިއަފްށކޮ ްނާޔަބ ިއަގ 1 ުލަވުދަޖ ިދައ (ްސްކޮޓްސ ްޝިފ ގްނިލްޑެރްޓްސ) އް ަތްތަވާބ ެގުހަމ ާރުކަރުޖިހ ްށަދްއަޙަރަސ ެގުޑނަކ ެގުކަތމު ުއަޤ ަނިގ ްނުތޮގިމ ިއާމުރުކިރެތާކްއަރ (ްޒީޝީޕްސ ީރަޓޭރްގިއަމ ީލިއަހ) ްއަތްތަވާބ ެގުހަމ ާރުކަރުޖިހ ްށަޑނަކ ްއެނައ ްނުޑނަކ ްއެއ ަނިގ ިއަގ (ޭއ.ްސެއ.ްފެއ.ްނެއ.ޫޔ) ްޓްނަމީރްގެއ ްސްކޮޓްސ ްޝިފ ްސްނަޝޭނ ްޑެޓިއަނުޔ ިއަގ 1995 ިއަކަޓްށަމުރުކްޖޭނެމ ުޑނަގިއަމ ެމްނެއ ެގުމުރކު ްޖޭނެމ ިއަޓްއަހަލަބ ްއަތްތަވާބ ގެ ުހަމ ަދަފިމ ީކަޓްނެމިރްގެއ ިމ .ެވެއެވިއަފްށޮކިއޮސ ްނުކަކަތުމުއަޤ .ެވެސާސައ ،ިއަޅައަޑނަކ ްއަތުލޫސުއ ެނޭހޖެ ްނަރުކުލަމަޢ ިއަގުމުނޭބ ްއަތތް ަވާބ ެގުހަމ ާރުކަރުޖިހ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްނުތޮގިމ ިއަގުދްއަޙަރަސ ިމ ިއާކަތުމުއަޤ ެގުށަފިރޭސްއައ ެގުދްއަޙަރަސ ިމ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިއަގުމަނ ެގ (ީސ.ީޓ.ޯއ.އި ައ) ްނަޝިމޮކ ާނޫޓ ްނަޝޯއ ން ައިޑްނިއ ިއަކަޓްށަމުލުރާބްއެއ ްއަތުމުއަޤ ުރުދ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތ ދު ަޞުޤަމ ެގާޔްއިޢްމަޖ ިމ .ެވެއެވިއަފިވެރުކުމިއާޤ ްއެއާޔްއިޢްމަޖ ީދްއަޙަރަސ ުރަހައ ަނަވ 1993 ްއެކަތްސރަޝެމ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްނެއ ްނަޝޭވރަޒްނޮކ ާވުމިޒާލ ްނުރުކުލަމަޢ ްނުކަތުމުއަޤ ުރަބްމެމ ިއަހެމްނެއ .ެވެއަގ 2011 އި ަލުޖ 13 ީނަވިއަފެވްށަކަރަބްމެމ ީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ ެޖްއާރިހެވިދ .ެވެއެވިއަފްށޮކްސާފ (ްސްމެއ.ްމެއ.ީސ) ްނުށަދ ެގީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ ިއކަ ަޓ ށް ަމުރުކްޖޭނެމ ިއަޓްއަހަލަބ ްއތެ ަވާބެއ ިދައ ،ިއަލަބ ޯތޭދްނުމަވްށދަ ީދާބާއ ެގްއެތަވާބ ިކަވ ެގުހަމ ެގުރަބިހ ޭޅުއ ިއަގުދްއަޙަރަސ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްނުތޮގިމ .ެވެއެރުހ ިއަފިއަޅައަޑނަކ ްއެކަތީޓާޕ ގްނިކރަވ ިއާކަތީޓިމޮކ ްބަސ ،ީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ) ެވެންނިއ ްޝިފްލިބ ްނޮއ ީޓާޕ ގްނިކރަވ ީނަރުކ ްއަތްތަކްއަސަމ ެގުމުރުކޒާ ާދްނައ ީދާބާއ ެގުކަތްތަވާބ ިކެއ .(2019 26 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :4 ުބާބ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތު ދަޞްޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްނޭލްޕ ިމ ގެ ްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައެއ :ީކަޒާމައ 5 ުޑނަގިއަމ ީކަކަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (1) އި ަގްއެތގޮ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިދައ ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ ،ިއާޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެކަތތް ާކަރަހ ާގްނިހ ްށަތޮގްއެއ ާކަތުލސޫ ުއ ެގުމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީއާމިތުޖިއ ،ީވަޔަޙ ޭޅުގ ާކަތްތަލީސަވ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެއ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (2) ؛ްނުލިއަވަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ްށޮކާނބި ްށަތާމޫލުޢަމ ީދާޞިތުޤިއ ިދައ ިއާމުރުކ ްލޯރްޓްނޮކ ،ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (3) ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ،ށް ޮކުޛީފްނަތ ު މާޒިނ ޭހެބ ާއްސްނަލޭވރަސ ؛ްނުރުކާނަދުރަހ ްނުރުކްޓޯޕިރ ،ީދްނަކްސިއ ްށަކަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (4) ،ީދިއަބްއިލ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ާފްނަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ިދއަ ؛ްނުނިދިއަދޯހ ުތަޞުރުފ ްށަމުރުކުޅަގނަރ ުރަވްނެފ ެގުމުޅުއިރިދ ުދެމާމަކިރެވްސަމ ިއާކަތްތަލީސަވ ެގުރަބިހ ިއަގުދެމ ެގްނުދުރަފ ިއަހެމްނެއ ިއާންނިރެވުތަޙަލްޞަމ (5) .ްނުރުކުރުތިއ ްނަކިރެތްނުލޭހ .ެވެއީނަވެއ ިއަފިވެރުކ ާޞާލުޚ ިއަގ 1 ުލަވާތ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ 27 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ އ ް ަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކެއ ިދައ ުތަދްއުމ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއކާ ތަ ްތކާ ަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ :1 ުލަވާތ ެގމު ުޓްއހެ ެލެބ ްއަތްތަލސީ ވަ ިއގަ އް ެތޮގ ިވނި ެޓްއެހމެ ެދ ިދައ ޗް ޯރޕް ެއ ީރަނަޝކޯ ިރްޕ ،އި ާޓްނަމޖް ޭނެމ ްޑސް ޭބ-ްމޓަ ްސިސކޯ ިއ ީކަކަތްތާކަރަހ ޅޭ ުގ ާމކަ ިރެވސް ަމ ، އި ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގުރބަ ހި ޭވރެ ުކ ިއގަ ޖޭ ްއރާ ިހެވދި :1 ޒު ާމައ ން ުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކްއެކތަ ްތާކަރހަ ާގްނިހ ްށަތގޮ ްއއެ ާކަތުލޫސުއ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ާޅައޑަ ނަކ ްނިއ ީސ.ީޓ.ޯއ.

އި އަ ްނުތޮގ ޭޅގު ާމ ކަ ިރެވްސަމ 1.1.1 ާވއި ފަ ިއަދހޯ ިއަގލީ ައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ 1.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ،ްށޮކޛު ފީ ްނަތ ިއަގރު ަވން ެފ ީމުއ ޤަ ްއތަ ުލޫސުއ ީތަރދު ޤު ިއގަ ުތަލާހ ްތެނ ުތާމލޫ ުޢަމ ަމަހިރުފ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްށަކަތްތާރަފ ިއހަ ެމން ެއ ާވލް ިމާޝ ިއގަ ުމކަ ިރެވސް ަމ ްނިއެރެތ ެގކު ަތަމަހ ިވނި ެޓްއެހެމދެ ްއތަ ްތަލީސަވ ން ރު ުކުމިއޤާ ްއމެ ާޒިނ ަލަހަކ ެނާވދާ ިއފަ ުކެއާމކަ ަމަހަމަހ ިއަޅނާ ްއޅެ ަވޔަ ިފ ،ިއަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ްށަކމަ ުލްއގެ ެނާދބި ިލ ްނުބބަ ަސ ެގމު ުލްށޮކޫދ ްށަޗްއަމ ެގޗް ޯރްޕެއ ީރނަ ަޝޯކިރޕް ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެނނޭ ޭބ ްއތަ ްތަވާބ ެގުރބަ ިހ ާވއި ފަ ިއޅަ ައޑަ ނަކ ްނިއސީ ީޓޯއިއައ 1.1.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްށަމުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރެވސް ަމ ެގުރބަ ިހ ްށޮކާނިބ އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ރު ުކުޛީފްނަތ (ްޓިމިލ ްޒިއސަ ) ުޒިއސަ ަޑުކ ެމްނެއ ން ުޅއެ އް ތަ ުޅަވަޔިފ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަތްތާލއާ ާރުކްނުނބޭ ިއަގމު ަކިރވެ ްސަމ 1.2.1 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ޖީ .ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ާވއި ަފާދަހ ްނުށދަ ެގނު ޫނާޤއެ ިއނާ ޫނާޤ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ން ެގިށެފ ން ރު ުކުޛީފްނަތ ްނކަ ްނަކ ާވިއފަ ާޅއަ ަޑނަކ ިއގަ ުކަތުދއި ވާ ަގ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ެގރު ަބހި ްއަތްތާލާއ ިހެޓްއަރ ާޓްށެވާމިތ 1.2 ްނޅު އެ ރު ާބ ްށަމރު ުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމކަ ިރެވސް ަމ ރީ ޓް ްސިނިމ o ިއގަ މު ަކިރވެ ްސަމ ރު ބަ ިހ ްނތު ޮގ ެގމު ުވުލިފިހޫފިނުމ 1.2.2 ތާ ްސާރ ުރުކ ްށަމރު ުކްނުނޭބ [ްކުހ ްލަކާސ] ްއތަ ްތާރަފ ާވރި ެތްތާކަރަހ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 3 - 1) ން ޅު ެއރު ާބ 28 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއޓަ ްއަހަލަބ ްނަކިރެވސް ަމ ެގުރަބިހ 1.3 ،ިއވަ ރާ ްނަކިރެވސް މަ ިދައ ީސފް ެއޯއއި ވަ ްސ ، ސީ ީޓޯއިއައ 1.3.1 ްއތަ ްތަލީސަވ ެގމު ކަ ިރެވސް ަމ ެއ ިދައ ީދްއޙަ ަރސަ ްނެހިނހެ ެއ ޭޅގު ާމުޓްއހެ ެލެބ ިއގަ ްނިހ ،ިއވަ ާރ ްނަކިރެވސް ަމ ިއަގމު ުރކު ްތަޔާމިޙ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާރުކ ްނކު ަތްތަޢާމޖަ ާޔްއޢި ްމަޖ ީމވާ ުގއަ ލް ަނިއަބ ިދއަ ީދްއޙަ ަރސަ ޭޅ ގު ާމުޓްއހެ ެލެބ ިއގަ ްނިހ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ޭޅގު ާމުރުކޖް ނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސމަ ިދއަ ްކިފިޓްނިއަސ ީބ.ްފެއ.ރް އާ ) ިއަގކު ަތާޔްއޢި ްމަޖ ީމވާ ުގއަ ލް ަނިއަބ ން ުވރި ވެ ިއބަ ްނުތޮގލީ ަމަޢ ިއގަ ުމަކްނަކ ްއެރއު ަދ ްސިއ (ިއގަ ުކަތ ޯއ.ްމެއ.ްފެއ.ްރއާ ިދައ ން ުރކު ާދައ ން ުލިއވަ ަލުކެއ ްއަތުތސަ ާޔިސ ްށޮކާނިބ ްށަތާމޫލުޢަމ ީދ ޞާ ތި ުޤިއ ިދައ ީއާމތި ުޖިއ ،ވީ ަޔަޙ ޭޅުގ ާކަތްތަލީސަވ ިރުހްނުޅގު ާމކަ ިރެވސް ަމ ެއ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ެގރު ބަ ިހ :2 ުޒާމައ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށަމރު ުކާޒދާ ްނއަ ީދާބއާ ެގރު ަބހި ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ 2.1.1 ްއަތތު ަސާޔިސ ެގމު ަކިރވެ ްސަމ ުރަބިހ 2.1 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ެގުރބަ ިހ ާނާބ ްނިއެޖއް ާރ ހި ެވިދ ާވްނނު ޭބ ްށައ ީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ ދި އަ ީއ މާ ތި ުޖިއ ،ވީ ަޔަޙ ީނެވެލިއ ވަ ަލުކެއ ްނަކިރެވސް މަ ެގުރބަ ިހ ެގޖޭ އް ާރ ިޅމު ުތާމލޫ ުޢަމ ެގުނމި ުޑޮބ ްނަކްށކޮ ާނިބ ްށަޗްއަމ ެގ ތު ާމލޫ ުޢަމ ީދާޞ ތި ުޤިއ ްއެމރާ ްގރޮ ްޕ ގްނިލޕް ްމސާ ްޒިއސަ ްށަމގު ެނ ްނހެ ޭނާވޒު ްމަރ ުތާމލޫ ުޢަމ ަދަފެއ ިއަކަޓްށަމުރކު ުރަވަށަކ ން ުގްނިހ ން ުރުކނާ ަދުރހަ ްތަކްއަސމަ ޭވރެ ުކ ްށަމުރކު ްއެއ ީރޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ޭބިލ ްނުކަތޭވާސ ްޑްލީފ ުތާމލޫ ުޢަމ ެގުމކަ ިރެވްސަމ 2.1.2 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ާރކު ްނުނޭބ ިއަގމު ަކިރވެ ްސމަ ިއގަ ީލައ ެގ ތު ާމޫލުޢަމ ން ުތަގނެ ެދ ްއަތން ުސމޫ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއާކަތުދއް ަޙރަ ަސ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ީއ މާ ތި ުޖިއ ެގމު ަކިރވެ ސް ަމ ެގރު ބަ ިހ ޭވރެ ުކ ިއަގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ 2.1.3 ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ން ެގިށެފ .ްނރު ުކ ޭވާސ ްށަމދު ޯހ ުތާމލޫ ުޢަމ ީދާޞ ތި ުޤއި ިދައ ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o 29 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ން ުރުކާނަދރު ަހ ްނުރުކޓް ޯޕިރ ިއމާ ުރުކްއއެ ުތާމލޫ ުޢަމ ެގުމކަ ިރެވސް ަމމި ،ްށޮކުޛފީ ްނަތ ުމާޒނި ޭހެބ ާއްސން ަލޭވރސަ ިއާމރު ުކ ްލޯރްޓްނޮކ ،ިއމާ ުރކު ރަޓިނޮމ ިރފާ ަޔިވ ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ެގުރބަ ހި ިއާމކަ ިރެވސް މަ ެގުރބަ ިހ :3 ުޒާމައ އް ތަ ާރާދއި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާރުކ ްނަކިރވެ ްސމަ ެގރު ަބހި ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ 3.1.1 ެގމު ަކިރވެ ްސަމ ގެ ރު ަބހި ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ެގުރަބިހ 3.1 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ުމާޒިތްނއި ެގުމރު ުކ ްސްނސަ ިއަލ ުރހަ ަފުދނަޅުއ ެގްއމެ ޒާ ިނ ާނަދރު ަހ ްއތަ ްތާކަރަހ ެގރީ ާފަޔިވ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ސު ްއޖެ މަ ަހ ން ުޓްއހެ ެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއެރެތ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގުމރު ުކ ްސން ަސިއަލ ްއތަ ްތާރަފ ާރކު ްސެސޮރްޕ ުރަބިހ 3.1.2 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ުސއް ެޖމަ ަހ ުމޒާ ިތްނިއ އޭ .ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއަގ [ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސސި ްނަޝމޭ ޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ] 3.1.3 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްތާކަރހަ ިރުހްނޅު ުގ ާމަކިރވެ ސް ަމ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގރު ަބިހ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ުމޒާ ިތްނިއ ެނޭވެރކު ީރަޓްސިޖރަ ްއތަ ްތާރަފ ާގްނިހ ން ސު ްއޖެ ަމަހ ީރޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށޮކިރެވދު ެމ ްތޮފ ގް ޮލ ޭހެބމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގުރަބިހ 3.2.1 ގެ ީރފާ ަޔިވ ެގުމަކރި ވެ ްސމަ ިއާމކަ ިރެވްސަމ ުރަބިހ 3.2 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްއަތތް ަވާބ ެއ ިދައ (ްޗެކ) ިއާރވަ ްނމި ިފިހ ިއަގރު ުތަދސް ަމ ްއމެ ާޒިނ ނާ ަދރު ހަ ެނޭވރެ ުކްއއެ ުތާމޫލުޢަމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ްނދު ޯހ ުތާމޫލުޢަމ (ްޓރފަ ެއ) ެގިއދަ ޭހ ުނުވރެ ުކ ްށަމުފިހ ން ުރުކުމއި ާޤ ާވނު ޮފ ްނިރވެ ްސމަ ްށޮކިރެވދު މެ ްތޮފްގޮލ ،ްށޮކާނދަ ުރަހ ްނިރވެ ްސަމ ށް ަމރު ުކުރުރތު ިއ ްނަކަހއް ަސ ެގތު ާމޫލުޢަމ ްނގު ްނިހ ްއމެ ރާ ްގރޮ ްޕ ެގމު ުރުކ ިރެތްނުލޭހ 30 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ީރޓް ްސިނިމ o ާތްސރާ ުދެމ ްސޗޭ ރާޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ވާ އި ފަ ެނަގ ްސަމ ްނުކަތުޓޯސިރ 3.2.2 ން ުރުކުމއި ޤާ ްއެމޒާ ިނ ެނާޅހަ ަށުހ ްށައރީ ްޓްސިނިމ (ުޓޯޕިރ ީޓ.ޯއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 – 3) ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގތު ޮގ ާވއި ފަ ެނަގ ްސަމ ްނުކތަ ްތާރަފ ާރކު ްސެސޮރްޕ ުރަބިހ 3.2.3 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްނުޅހެ ަށުހ ްށައީރްޓްސނި ިމ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސުފަތ ްނުރުކުމިޒާލ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ާވިއފަ ެނަގ ްއަތްތަވބާ ެގރު ަބހި ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.2.4 ްށައރީ ްޓްސިނމި (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސ ފު ަތ ެގުތޮގ (ުރަހައ 3 - 1) ްނުރުކުމޒި ާލ ްނުވުނޮފ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ުކެއ ާކަޓްނަމްޕިޝ ެމްނޮކ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ 3.2.5 ްނުތޮއ ްއެޓެކފި ުޓެސ ްޗެކ ާވިއފަ ްށޮކޫދ ްނީރޓް ްސިނިމ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o (ުރަހައ 3 - 1) ން ުރުކުމިޒާލ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ްށަމުރުކ ރަޓިނޮމ ުޓޯޕސް ްކެއ ެގކު ަތްނުދއް ެފުއ ެގުހަމ 3.3.1 ިރާފަޔިވ ެގމު ަކިރވެ ސް މަ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ެގުރަބިހ 3.3 ްނުރުކ ްތަކއް ސަ މަ ްނެގޅި ުގ ާކަތ ރާ ާދއި ެގރު ާކުރަސ ްނުމަރކު ުލަމަޢ ްށަކަތުދއި ވާ ަގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o (ުރަހައ 3 - 1) ްށޮކރަޓނި ޮމ ްނުތގޮ ެގމު ުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ އޭ .ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o ރާ ީމ o 31 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއމެ ާޒިނ ާނދަ ުރހަ ެނޭވރެ ުކުޛީފްނަތ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ްނުރޖަ ްނރޭ ްޒީރަޝފި ޭވރެ ުކުމއި ާޤ ިއަގުށަރްށަރ 3.3.2 ން ުރުކުމއި ާޤ ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގރު ަބހި ްށޮކިރެވދު ެމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o (ުރަހައ 3 - 1) ްށަކަތުދއި ވާ ަގ ޭޅގު ާމުޓްއހެ ެލެބ ްށޮކރަޓިނމޮ ިރާފަޔިވ ްނރު ުކ ުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ްނމު ަރުކުލަމަޢ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުދެމ ިރާފަޔިވ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގުރަބިހ 3.3.3 ްނކަ ާދްނެގ ްނުމަރކު ުލަމަޢ ްށަކަތުދއި ވާ ަގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 - 3) ުރަބިހ އި ރާ ަހަފުދނަޅއު ިއަކަޓްށަމރު ުކ ުރަވަށަކ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ާވުރިކ ްސމަ ިއނާ ަތްނަތ ާރުކްސސެ ޮރްޕ ިއަގުކަތ ރު ަދނަބގެ ިއވަ ިދއަ ިއޔާ ްއަގކު ަތުރދަ ނަބ ން ުސއް ެޖމަ ހަ ްއަތުމޒާ ިތްނިއ ެނޭވރެ ުކްޓްކެޕްސްނިއ ުރވަ ްނފެ ެގމު ުޅއު ިރދި ، ދީ އި ަބއް ިލ ުކެއމާ ަކަމހަ ަމަހ ްށަންނުތިޔްއރަ ިހެވދި ިއ ހަ ެމން ެއ ފާ ްނަމ ެގމު ަކިރވެ ސް ަމ ިމ ، ދީ ން ަކްސިއ ްށަކަތުލޫސުއ ީޒަކުރމަ ާލ ިއގަ މު ުރކު ީޤްއރަ ަތ ިރާފަޔވި ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ގެ ުރބަ ިހ :4 ޒު ާމައ ން ނު ިދިއދަ ޯހ ުތަޞރު ުފ ްށަމރު ުކުޅގަ ނަރ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުރުދ ާޅުފ ްއތަ ްނުދއް ެފުއ ެގުހަމ ިރުކްއއެ ުގއަ ިއަގުށަރްށަރ 4.1.1 ްއަތން ުދްއެފއު ެގހު ަމ ިއމާ ަކިރވެ ސް ަމ ެގުރަބިހ 4.1 ،ްށޮކުރތު ިއ ްއަތުތޞަ ުރފު ެގީރފާ ަޔިވ ާއ ީދވެ ހީ ެއ ްށަމުރުކ ްށަމުރެނ ްށަރާޒބާ ްއތަ ްނުދްއފެ ުއއެ ،ްށޮކުޓޯމޮރްޕ (ުރަހައ 10 - 5) ްނަކިރތެ ީހެއ ްށމަ ުރުކުރތު ިއ ާފްނމަ ީދާޞ ތި ުޤިއ ން ުރކު ުރުތިއ ާފަނ ،ީދވެ ީހެއ .ްނނު ިދްށޮކުރޯފ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާވއި ަފިވރެ ުކުފުރާޢަތ ްނގެ ށް ޮކަޞްއ ޚާ ްށަނން ިރެވްސަމ 4.2.1 ާފަނ ޭބިލ ށް ަކަތުޢަމތަ ުޖުމ ިރވެ ސް ަމ ެގުރަބިހ 4.2 ން ެގިށެފ ާރުކ ްނަކިރެވސް މަ ެގރު ަބހި ިއަގކު ަތްމީކްސ ްޓިފެނެބ .ްނުރކު ުރުތިއ 32 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،ީދްށޮކުރޯފ ްނަކިރތެ ީހެއ ްށމަ ުވރި ެވއި ަބ ްއަތްތާރަފ ން ޅު ެއރު ާބ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއަތތް ާރަފ ާވާސރޯ ަބ ްށަމަކިރވެ ްސމަ ެގުރަބިހ 4.3.1 ްނރި ެވުތޙަ ލަ ްޞަމ ެގމު ަކިރވެ ްސަމ ުރަބިހ 4.3 އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ުލިއަވލަ ުކެއ ްއެރތަ ފު ަދ ެގްނރި ެވސް ަމ ިއަކަޓްށަމުތަގނެ ެދ ިއާޔ އް ގަ ުމލު ާވަލުކެއ ްއތަ ުތަސާޔިސ ،ެނަގނެ ެދ ގެ ކު ަތްތާރަފެއ ިއަގމު ުމން ިނ ްއތަ ްނުމްނިނ ން ރު ުކްނީޤޔަ ްނުވރި ެވއި ަބ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއަތުޅވަ ަޔިފ ެގމު ުރުކޖް ނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސަމ ުރަބިހ 4.3.2 ން ެގިށެފ ްނވު ިރވެ ިއބަ ެގްނިރވެ ތު ަޙަލްޞަމ ިއަގމު ުޅއެ ަޑނަކ ން ުދޯހ ާފަލ ިއާލާޔިޚ ެގކު ަތްތާރފަ ެއ ްށޮކުރުތިއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާޔްއިޢްމޖަ ،ިއާކަތޢު ަމތަ ުޖުމ ިރެވސް ަމ ެގުރަބިހ 4.3.3 ން ެގިށެފ ިއަގުތަޢނާ ިޞ ެގމު ަކިރެވރު ުތަފ ިދއަ ްއތަ ްތަޢާމަޖ ން ުރކު ްތަކްއަސމަ ްނުތާގ ުކެއކާ ަތްތާރަފ ާވރި ެތްތާކަރަހ ން ުރކު ުރުތިއ ްނކަ ިރެތްނުލޭހ ުދމެ ާމކަ ިރެވސް ަމ ިއާކަތްތަލސީ ވަ ެގރު ަބހި ިއަގދު ެމ ެގްނުދރު ަފ ިއަހމެ ްނއެ ިއާނން ިރެވ ތު ަޙލަ ްޞަމ :5 ުޒާމައ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ތާ ްސާރ ުރުކ ިއލަ ިއަވލަ ުކެއ ުތާމޫލުޢަމ ްނުތގޮ ޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ 5.1.1 ެގރު ަބހި ިއަގދު ާޞ ތި ުޤއި ެގޭޖއް ާރިހެވިދ 5.1 ؛ްނުނދި ްށޮކުރޯފ ްށަޢަމތަ ުޖުމ ،ިއާރވަ ން ިމ ާވސާ ްއހި ްނަކިރެވސް ަމ ރީ ޓް ްސިނިމ o (ުރަހައ 3 - 1) ؛ ތު ާމޫލުޢަމ ޭހބެ ާމަކިރވެ ްސމަ ެގރު ަބިހ • ގެ ރު ަބހި ،ިއާކަތދު ިއވާ ަގ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o ދީ ްށޮކުރޯފ ުތާމލޫ ުޢަމ ޭހެބ ާމކަ ިރެވސް ަމ ިދއަ ؛ުޓޯޕްސކް ެއ ިއއާ ިރާފަޔިވ • ރާ ީމ o ން ުވުރކު ިރެތްނުލޭހ ްނމު ްނާއ ފާ ްނަމ ީލާމ ޭބިލ ްށައޖެ ްއރާ ިހެވދި ްނުމކަ ިރެވސް މަ ުރަބިހ • ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o 33 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާރކު ްސެސރޮ ްޕ ،ިއާނން ިރވެ ިރފާ ަޔިވ ،ިއނާ ްނިރވެ ްސަމ 5.1.2 ން ެގިށެފ ީޛފީ ްނަތ ިދައ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،އި ާކަތްތާރަފ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ުތަކްއސަ މަ ްށަމުވރު ުކިރވެ ުލުހއަ ްށަކަތުދއި ާވގަ ްނުރސަ ިފޮއ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ުގން ިހ ްއަތުނޭޕްމެކ ިދައ ،ްއަތ ނު ީރްމތަ ،ިއާކަތްނވު ުލަދއް ަބ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ޖީ ީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o 34 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :5 ުބާބ ގެ ުލަބުޤަތްސުމ ިއާކަތްތާރަފ ާހެމްނެއ ޭޅުގާމަކ ިދައ ،ިއލަ ަބ ްށަތަޙަލްޞަމ ެގުތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާންނިރެވްސަމ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުގައްލަނއި ަބ ،އި ަކަޓްށަމުޓްއެހެލެބ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްތަލީސަވ ުމްނިހުމ ިމ ،ިއަކަޓްށައާފްނަމ ެގުކަތުލީޖ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުފުރާޢަތ ިއަގުތުގަވ ާވްނެގީށަކެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްސަވައ ެގުމުޓްއެހެލެބ ިއާކަތުލޫސުއ ާވިއަފެނަގިއަލަބ ިއަގީރިތ ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ިއަކަޓްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ިއަގްނޭލްޕިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއީނަވެއ ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 5.1 ެނާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ދީ ާބ އާ ެގުރަބިހ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ އި ަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބހި ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާމުރުކ ްއަތާސާރިދ ެގުރަބިހ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކުމިއާޤ ްއއެ ީޓިމޮކ ޭދފާ ަލ ިއަކަޓްށަމުނިދ ާފލަ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްށަމުރުކީޤްއަރަތ .ެވެއެނޭވްއޭބ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ްނެގެވުދަމ ްއަތާސްލަޖ ެގީޓިމޮކ .ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރަބްނެމ ާވިއަގީރިތ ީނާލިއަވަލުކެއ ީޓިމޮކ ؛(ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޓާޕިޑ ްޒީރަޝިފ ެގީރްޓްސިނިމ) ުރިރްއަޤުމ (ހ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ (ށ) ؛ްނުބޫދްނަމ (ްއެނިތ) 3 ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (ނ) ؛ްނބު ޫދްނަމ (ްއޭދ) 2 ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްތަވާބ ެގުރަބިހ (ރ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ބ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ޅ) ިދައ ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމތަ ީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްނރަވަގ ްލަކޯލ (ކ) .ްއެއާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (އ) 35 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނީރްޓްސިނިމ ިއަލިއަވުޅުހ ްށަމުރުކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ގެ ުމުލިތަމިރުކ ްށައީޓިމޮކ ްއަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނާލުޢިއ ިއަގްނައ ްށޮކުމްނާއ ؛ްނުބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (ހ) ؛ްނުބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްތަވާބ ެގުރަބިހ (ށ) .ާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (ނ) .ެވެއެނޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގީޓިމޮކ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ޭވެރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއާމުލެބ ރު ަވްނިމ ޭވެރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ހ) ؛ްނުވުރެއ ްށަރަޓްސިނިމ ؛ްނުރުކާއިލާޠުމ ްއަތްޓޯޕިރ ޭވެލކު ެއ ުތާމޫލުޢަމ ްނެހިނެހެއ ިދައ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (ށ) ޭވްއޭބ ުކެއާކަތްތާރަފ ޭޅުގ ާމަކ ިއާންނުކަތުޓޯޕިރ ޭވެލުކެއ ުތާމޫލުޢަމ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ (ނ) ކާ ަތްނުޅެހަށުހ ިއާކަތާޖީތަނ ޭވެރެނ ްނުކަތްނުވުލަދްއަބ ާރަވްޝަމ ިދައ ްނުކަތްނުވުލަދްއަބ ުތަކްއަސަމ ؛ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސނި ިމ ްނުތޮގ ޭހެބާކަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ޭހެޖްނަޅައ ،ްނެގިޅުގ ި ރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސމަ ެގުރަބިހ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުގައްލަނިއަބ ަތަވުނ ީދްއަޙަރަސ (ރ) ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރކު ުޛީފްނަތ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ދި ައ ؛ްނުނިދ .ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކޢާ ިލޠާ ުމ ،ްށޮކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ބ) 36 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 5.2 ީކަމުނބޭ ްއެއ ުޑޮބ ެމްނެއ ެގުމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމރު ުކްސްނަސިއަލ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްއަތްތާރަފ ާވާސޯރަބ ްށަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގީދާޞިތުޤިއ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކީޤްއަރަތ ްތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ .ެވެމޓު ްއެހލެ ެބ ،ްށޮކްއެއ ުބާސިހްސާފތަ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާމުތަގެނެދ ށް ައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުޢމަ ާވްނުނބޭ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރފޯ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަންނިރެވްސަމ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ްސިއ ުމާޒިނ ެގްސްނަސިއަލ ިއަގުމުނިދިއަބްއިލ ްއަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ްސްނަސިއަލ ަދަފިމ ްނުރުތިއ ެގީމ ެގުކަތްތާރަފ ާރުކުރާޔްއަތ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކުޑޯކިރ ްށޮކީމްސަރ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނެއ ްނަކިރެތުއަކްއަރ ީދާޞިތޤު ިއ ިދައ ީޢާމިތުޖިއ ާވން ެގެވުޤްއަޙ ްށަކަތްތާރަފެއ ީދްށޮކިރެތުއަކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ަދަފިމ ިދައ .ެވެ ޅަވަޔިފ ްއެއ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ޭޅެއ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ދާ ްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގހު ަމ ިދައ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނިރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުރހަ ަފުދނަޅުއ ެއ ،ިއާރަހަފުދނަޅުއ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ީކަމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަމޓު ްއެހެލެބ ުތމާ ޫލުޢަމ ެގުނަތްނަތ ްސެވ ްށަމުވްށަކަމަކިރެވްސމަ ަންނގަ ިއަލަބ ިއަގުރަވްނެފ މީ ާވުގައްލަނިއަބ ،ިއާށަމުދެހ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ާދްނގެ ްނުމަޓްއަހަލަބ ަދަފިމ ްސެވިއަގުމުވޭރ ްއަތުޢޫރްޝަމ ެގީޤްއަރަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެކެމަކ ނެ ާދްނެގެވ ްށަކަޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނުނޭބ ެގުތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކްއެއ ްނުކަމާޒިނ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއެރެތ ެގއް ެމާޒިނ ާނަދުރަހ ްއަތްތާކަރަހ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުރަބހި ،ްނުތޮގިމ ވި ިނަންނައ ާދްނުމަވިރެތްތާކަރަހ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއާޔްއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ .ެވެއެނޭވެރުކްސްނަސިއަލ ްއަތްތާރަފ ؛ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ހ) .ްއަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުރުކްސެސޮރްޕ ުރަބިހ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ށ) 37 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ީފ ިއާތަދްއުމ ެގްސްނަސިއަލ ،ިއާތޮގ ެނާރުކުލަމަޢ ިއަގުމުރުކުލިޠާބ ިދައ ިއާމުރުކުއައ ،ިއާމުރުކޫދ ،ިއާމުދެއ ްށަސްނަސިއަލ ހޭ ެބމާ ުޓްއެހެލބެ ،ިއަގްނހި ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ްތގޮ ެނޭހެޖްނރަ ުކުލަމަޢ ްނުކަތްތރާ ަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ ިދައ ިއަހެމްނެއ ޭވެރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކްނާޔަބ ިއަގުދިއާވަގ ިއަލިއަވަލުކެއ ްނީރްޓްސިނިމ ްއެރަތުފަދ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނީރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ެގުކަތުރަހަފުދނަޅުއ ިއާރަހަފުދނަޅުއ .ެވެއެނޭޓްއެހެލެބ ްނުޓްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 5.3 ްއެމަކިރެވްސަމ ެއ ،ްށޮކބު ާސިހ ުރަވްނިމ ެގީދާބާއ ،ެނަގެނެދ ްއަތލު ަދަބ ާދްނުމަންނައ ްށައީދާބާއ ެގުހަމ ާފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއާކަތްތަވާބ ާނާބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިއަގްއެރަވްނިމ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ާވުނ ްނުލްއެގ ްށައީދާބާއ ީނެވެރުކ މު ްނހި ުމ ީކަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގ ާއ (ްޓރަފއެ ) ަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްވބާ ެއ ،ިއާރަވްނިމ ާނބާ ްއަތްތަވާބެއ ތަ ަވުނ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ީނަރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނހި ުމ ެމްނެއ ިއަގުމުގެނ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެމަކ އް ތަ ްތަވާބ ެއ ިއާކަތްތަވާބ ފި ިހ ިއަގުރުތަދ ެއ ުހަފްށަމުމްނިނ ްއެރުތަދ ެމްނޮކ ެގުމަކިރެވްސަމ ީކަޓޯޕިރްސަމ .ެވެޓޯޕިރްސަމ .ެވެމާޒިނ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަކތަ ްތާރަފ ާޓއް ަހަލަބ ިއަގްނިހ ،ިއަވރާ ްނަކިރެވްސަމ ުތާމޫލުޢަމ (ްޓރފަ ެއ) ެގިއަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްސެވުތާމޫލުޢަމ ުރުތިއ ަދފަ ްއަތުދްއަޙަރަސ ިނޭބ ްސަމ ިދއަ ުރަވްނމި ެގުލެތ ުނުވެރުކ ަދޭހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްނުރުތިއ ެގީމ ެގުކަތން ުދްއެފުއ ަދަފިމ ިއާނން ުކަތތް ާރަފ ާދްއަފުއ ްއަތްނުދްއފެ ުއ ގެ ުހަމ ިއާހަމ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެގެނ ްށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގޮލ އި ަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްސެވީކަތާމޫލުޢަމ ިއަހެމްނެއ ިމ .ެވެއެވެރުކްއެއ ތު ާމޫލުޢަމ ުތާފތަ ްސެވ ްނުތޮގ ޭޅުގ ާއިރާފަޔިވ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވސް ަމ ،ިއަކަޓްށަމުނދި ިބިލ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ ިއަކަޓްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެތާމލޫ ުޢަމ ޭވެރުކްނުނޭބ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތުތާމލޫ ުޢަމ ްއެއަބ ްނިއެރެތ ެގުކަތުތާމޫލޢު ަމ ިއާބާސިހްސާފތަ ާގަނ ްނުތޮގ ޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ްނުރުތިއ ެގީމ ެގޭޔިނުދ ީކަކަތާޔްއިޢްމަޖ ަދަފިމ .ެވެތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކާސްއިހ ާކަތާޔްއިޢްމަޖ ީމާވުގައްލަނިއަބ ިދައ ީދްއަޙަރަސ ާވިއަފެވިރެވިއަބ ީދްއަޙަރަސ ަތަވުނ ްއަތާޔްއިޢްމަޖ ާޓްއަހަލަބ ުބާސިހްސާފަތ ޭޅުގާމަކިރެތްނުދްއެފުއ ެގުމަކިރެވުޑނަދ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގުކަތުމުއަޤ ގެ ުކަތްތަވާބ ޭޅުއ ިއަގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކަތާޔްއޢި ްމަޖ ާޓްއަހަލަބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގުރަވްނެފ ދި ައ ،(ްސްކޮޓްސ ްޝިފ ގްނިލްޑެރްޓްސ) ާވިއަފިރުތެފ ްށަދްއަޙަރަސ ެގުޑނަކ ެގުކަތުމުއަޤ ަނިގ ެރުވްށަމުއަޤ ްއެއ ްނިއެރެތ 38 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ވޭ ެރުކ ްށޮކުޒާމައ ްށަކަތ (ްޒީޝީޕްސ ީރަޓޭރްގިއަމ ީލިއަހ) ތް ަވާބ ެގުހަމ ާރުކަރުޖިހ ަތަވުނ ާރުކުރުތަދ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ުރުދ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ްށ ނަ ަޝިމޮކ ާނޫޓ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނއި ާވިއަފިއަދްއަފުއ ްށަމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ާސްއިހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ެގުޑނަކ ާއިޑްނިއ ްނުބަބަސ ެގީމ .ެވެއެވެރުކާސްއިހ ްއަތުބާސިހްސާފަތ ަދަފިމ ްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ުރަވްނިމ ާވުޤްއަހ ްށަންނިރެވްސަމ ިހެވިދ ިއަގުމުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުޑނަކ ާއިޑްނިއ ،ިގނެއ .ެވެއެވެރުކްނނު ޭބ ެގުތާމޫލުޢަމ ިއާބާސިހްސާފަތ ުތާމޫލުޢަމ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއާމަކިރެވސް ަމ ެގުރަބިހ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ށް ަމަކްނަކ ުނުވެންނެދ ެވްސިއ ން ުވުނޮފ ްށައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުކތަ ތް ާރަފ ިވިނނަ ްނައ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ެނޭވެރުކްއެއ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްގޮލ ަތަވުނ ުޓޯޕިރ ްސަމ ްނުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގިބިލ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ • ؛ްނވު ުނޮފ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތޮފ ދި ައ ؛ްނުވުނޮފ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ާވިއަފެނަގ ްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ެނަގ ުރަބިހ • (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ާވިއަފެނަގ ްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުރަބިހ ިއާރަބިހ • .ްނުވުނޮފ ްޓިމިލ ްޒިއަސ 5.4 ެގުރަބިހ ޭވެރުކ ިއަގުޑނކަ ާއިޑްނިއ ިއާށަމުޓްއެހެލެބ ިއަގއް ެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީދާބާއ ެގުކތަ ްތަވާބ ެއ ިއާކަތތް ަވާބ ެގުރަބިހ ްނަޝިމޮކ ާނޫޓ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ިއަކަޓްށަމުރުކްނީޤަޔ ްނަކްއެމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީކަމަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގުކަތުލޫސުއ ިމ .ެވެއަފިއަޅައަޑނަކ ްއެކަތުލޫސުއ ެގުމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރބަ ިހ ީނަވ ްނިއ (ީސ.ީޓ.ޯއ.ިއައ) ޭށެފ ުޑނަގްނުތ ީރިތ ެގރު ަބިހ ،ްށޮކުޛީފްނަތ ްސެވިއަގޭޖއް ާރިހެވިދ ްޓިމިލ ްޒިއަސ ާވިއަފއި ަޅައަޑނަކ ްށަކަތްތވަ ާބ ެގުރަބިހ ން ނު ޭބ ުރަބހި ާވުނަމަހ ުރަޓީމިޓްނެސ (ްސަޅޮދްސަފ) 60 ްށަބާސިހ ާވިފަކެދ ުޑނގަ ްތފަ ޫގިނ ްނގެ ިށެފ ްނުބާސިހ 39 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،ިއާމުޓްއެހެބ ިއަގުދނަޅުއ ްށަކަތޮގ ްސެވްއެއ ްއެތަވާބ ގެ ުރަބިހ ްށަފާލިޚ ާޓިމިލ ްޒިއަސ ެއ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކާނަމ ަތަވުނ ްށަކައީޓިލިސެފ ްގން ިޑްނޭލ ،(ްނުރުކްޕިޝްނާރްޓ) ިއާމުއިދްނެގ ްށަކަދނަޅުއ ްނެހެއ ާވްއުދ ިއަގުޑނަކ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ .ެވެއެނޭވެރުކާނަމ ްސެވ ްނުރުކްސެސޮރްޕ ިދައ ްނުޓްއެހެބ ިއަގްއެނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ިއާމުރުކ ިރާފަޔިވ ،ިއާމުއިދްނެގ ްށަމަގްއެއ .ެވެއީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ްނުމުހެރުކ ާވިއަގީރތި ްތޮގ ެނލާ ަބ ްނިމުގިދ ެގުރަބިހ ުރަޓީމިޓްނެސ 60 ް ތޮގ ެނާލަބ ްނިމުގިދ ެގުރަބިހ :3 ްނުހެރުކ ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 5.5 (ޫޔ.ޫޔ.ިއައ - ްޑެޓޯޕިރްނައ ްޑްނއެ ްޑަޓޭލުއިގެރްނައ ،ްލަގީލިއ) ާރުކ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލެބ ިދައ ،ްއެމުރުކުޓޯޕިރ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ކީ ަކަތްނުދްއެފުއ ިއަހެމްނެއ ެގުހަމ ިއާހަމ ޭވެރުކުލަދަބ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ިއާށަމުވުޓްއުހ ްނަކިރެވްސަމ ން ަކްއެކަތްނުދްއެފުއ ާވިއފަ ްށޮކުރާޔްއަތ ،ިއަނާބ ްނުކަމަކިރެވްސަމ ާވިއަފިޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ .ެވެކެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ިއާރަބިހ ެމްނޮކ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ،ްށޮކާޅުފ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފްށޮކުމިއާޤ ްނީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގިމ ްޗެކ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުތޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނީރްޓްސިނިމ ުކެއ ާކަޓްނމަ ްޕިޝ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ެގުރަބިހ ުޚީރާތ ިނޭބ ްސަމ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ެގުދނަޅުއ ާވިއަފިއަނާބ ުރަބިހ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށޮކިރެވުދެމ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ިއާހަމ ެރުސްއީނޭބ ްސަމ ިއަގީލައ ެގުތާމޫލުޢަމ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތާރަފ ިރުކްސެސޮރްޕ ްސަމ ިދައ 40 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތާލަހުރަމ ިއަހެމްނެއ ވާ ިއަފްށޮކުތްއަޑަކ ްއަތްނުދްއެފުއއެ ްނދެ ްނެވެދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރފަ ަނން ަގ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ .ެވެއެނދާ ްނެގެވިހަފުގަމ (ްށަމުރުކްނީޤަޔ ީޓިލބި ަސޭރްޓ) ްށަމުތަގެނެދ ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 5.6 ިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ެގުލަދަބ ީމުސޫމ ިދައ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދިބިލ ން ުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ ،ްސެވ ިއަގުދނިހ ްތެނ ން ިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ިވިނޓެ ްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ށް ަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުބަބަސ ިއަޅައުރާބ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްޖޭނެމ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ިއާންނިރެވްސްނިއަސ ަނިގ ީކަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ ިއަގީތަމ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްކޮޓްސ ެގުރަބިހ ިއަގުތަދްއުމ ެގްނޭލްޕ ިމ ްނުތޮގިމ .(1982 ،.ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ) ެވެކެމަކ ް ށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ަދފަ ެއ ިއަގުތަލާހ ެޖްއިނެފ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްނެހިނެހެއ ްނުރުތިއ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެއެނެމިހ ްއަތުޅަވަޔިފ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ެވެއެނާދިމްނިނ ؛ން ުރުކާނަމ ްނުފިހ ުރަބިހ ްނުކަދްއަޙަރަސ ިކަވ ެގޭޖްއާރިހެވިދ (ހ) ؛ްނުރުކާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ްނުރުކްސެސޮރްޕ ،ން ުފިހ ްއެތަވާބ ިކަވ ެގުރަބިހ (ށ) ؛ން ުއަނެގ ުލަދަބ ްށަކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ (ނ) ިދައ ؛ްނުރުކުޛީފްނަތ ިއަޅައަޑނަކ ްއެއާޓޯކ ެގުކަތތް ަވާބ ެގުރަބިހ ެނޭގެނ ަތަވުނ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ (ރ) .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ްނހެ ިނެހެއ ްނުތޮގ ޭޅުގާކަތްތާކަރަހ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށަކޮޓްސ ެގުރަބިހ (ބ) 41 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :6 ުބާބ ެގުތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވު ލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ިދައ .ެވެކެއާމްނިޒ ެގީރްޓްސިނިމ ީކަމުރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކ ެއ ،ްށޮކްސެރަލިވ ުކެއ ާކަތާރާދިއ ޭޅުގާމަކ ްނިތަމ އި ަކަޓްށަމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ާވިއަފިއަނަމިހ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެލިއަވަލުކެއ ްއެދިއާވަގ ެގުމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ްއަތްތާކަރަހ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމުރުކުލީލްޙަތ ޭހެޖްނަރުކ ްނުޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗާސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާވން ަލިއަވަލުކެއ ްނުތާރަފ ެގްޓުއިޓިޓްސްނިއ ެއ ްއެނޭލްޕ ްނަޝްކެއ ާރުކްނާޔަބ ްތޮގ ެނާދްނެގ ްށައިރުކ ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ ްނަކިރެވްސަމ ެގުރަބިހ ިއަގުމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ .ެވެންނުކަރަހައ (ްއެހަފ) 5 ެމްނޮކ ީނޭވެރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ ިމ ިރުހްނުޅުގާމަކ ިއާންނުރަޓޯޕްސްކެއ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ިއާކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކޫދ ްސްނަސްނިއަލ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކ ްސެވްއެއ ާވިއަގްނޭލްޕ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކ ުރަވަށަކ ްނުވިރެވއި ަބ ެގްނިރެވުތަޙަލްޞަމ ްނެހިނެހެއ ިދައ ިއާކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ ،ްށޮކާޢިލާޠުމ ްއެޅަވަޔިފެއ ުކެއާއާރަވްޝަމ ެގީޓިމޮކ ،އި ަގްއެތަލާހ ެޖްއިހެޖ ްނަރުކުލަދަބ ްށަކަތޮގ ްސަވައ ްއެޅަވަޔިފ .ެވެއެނޭސްއެޖމަ ަހ ުމާޒިތްނިއ ޭނޭވެރުކުޛީފްނަތ 42 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ .ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްޑްނެލިއައ ްސަމްސިރްކ ްފޮއ ްޒީރަޝިފ .1988 .ީސ .ުރާއ ,ްނީޓްސ ްޑްނެއ .ުރާއ .ީޖ ،ްނަލެއ .ާއިލޭރްޓްސޮއ .6798 ،ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ،ްނަޝޭއިސޯސެއ ީރަޓްސިހ ްލަރުޗެނ ްޑްނެލިއައ ްސަމްސިރްކ ްޖޭޕ ްޒީރަޝިފ ްނޮއ ުޓޯޕިރ ީރްޓްނަކ .2003 .ްޗެއ .ުދީޝަރ ްޑްނެއ .ްސެއ .ްމެއ ،ްމަޑެއ ،.ީސ .ްސެއ ،ްނަސަޑްނެއ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްނިއ ްސްކިޓްސިޓެޓްސ ާރިއަކަމ) ްނިލާމ ްކެލްބ ްފޮއ ުތޯރްގ ްޑްނެއ ްޖޭއ .2007 .ްޑެޒ .ްސެއ ،.ްހެޔ ްޑްނެއ .ްސެއ-.ީސ ،.ުއިލ ،.ްސެއ ،ޫލ-ީޗ ރަލުއިގެރ ްޑރަތ ީޓިމޮކ ްކިފިޓްނިއަސ 21–1 ްސަޖޭޕ .ްނާވިއަޓ ްނަޓްސީއ ްފޮއ ްސރަޓޯވ ަދ ްނިއ (ާކިޑްނިއ ްފޮއ ްސްޓޭޓްސ ްޓިއަނުޔ ،ޫލލު ޮނޮހ ،ްނަޝިމޮކ ްޒީރަޝިފ ްކިފިސެޕ ްލަރްޓްނެސ ްޑްނެއ ްނރަޓްސެވ .ްނަޝެސ .ާކިރެމެއ ްސަޔިފިޒ) ްޝިފްޑޯވްސ ްފޮއ ްޓެޓިބެހ ްކިޖާލެޕ ަދ .2019 .ްލެއ ،ީއޫއ ްޑްނެއ .ީޑ ،.ގް ްނޭޓ ،.ްމެއ.ްސެއ.ީޓ ،ްޖޭތަޕެލެއ ީޓިލިބަނިއެޓްސަސ .ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ުތޯނ ަދ ްފޮއ ްޓްނަމަރަޔަވްނެއ ްގްނިގްނޭޗ ަދ ްނިއ (ްސައިޑޭލުގ .9–1: (24)11 (ްޑްނޭލރަޒްޓިވުސ) ީޓިރައުޗެމ-ްޓެއ-ްޒިއަސ ްޝިފްލިބ .2019 .ީޕ ،ްކެބ ްޑްނެއ ީވ .ީއ ،ްވޮނަމޮރ ،.ްސެއ .ީޕ ،ްސޮރަބަސ ،.ިއައ .ްޓްލޮރިޖ .ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްނރަޓްސެވ ަދ ްނިއ -ަލ .ްޝިފްލިބ ްނޮއ ީޓާޕ ްގްނިކޯވ .ީސީޓޯއިއައ ަދ ްފޮއ ްނަޝެސ ުތްނީޓްނަވެސ ަދ ްފޮއ ްޓޯޕިރ .2019 .ީސީޓޯއިއައ .ްސްނާރްފ ،ޫޔީއ ،ްނައިނުޔިރ .ްޓޭޑްޕައ ްނެއ – ީރަޝިފ ްޝިފްލިބ ްސްވިޑްލޯމ ަދ .2015 ،.ްރާއ .ޭއ ،.ީރަހުއަޖ ،ްސާޓޮވ ،.ީސ .ިއައ ،ްނަލްޕަކ ،.ީޕ .ޯއ ،ްނެސްނެޖ ،.ޭޖ .ީސ ،ްސާޓްލޯވ ،.ީޑ .ޭޖ .ްސެއ ،ްލެޓާމ ،.ްފެއ ،ޭޖ ،ްލެޗިކ ްމަޓްސިސޯކީއ ްނެއ ްނިއ ްސަޝިފްލިބ .2006 .ްޗެއ .ީސ ،ްސްގޮބ ްޑްނެއ .ީއ .ީޓ ،ްނަޓްގްނިސެއ ،.ޭޖ .682-669 :(3)79 ްސްނިއަސ ްނރި ެމ ްފޮއ ްނިޓެލުބ .ްޓްސްކެޓްނޮކ .2017 .ްރާއ ،ްސީއުލ-ްސަސޮރ ްޑްނެއ .ްމެއ ،ްޒޭޑްނަނަފ-ާރެރަކ ،.ޭޖ ،ާޒޯނިޕްސެއ-ޭކްނިޕ ،.ީޕ ،ޭޑާރްޑްނައ-ރައޫލ ްކިފިސެޕ ްނައިރޯޑިއުކިއ ަދ ްނިއ (ްސްމޯފިރޮފޯއިޓްސިއ :ާއިރޭގްނަރަކ) ްސޝަ ިފްލިބ ްފޮއ ްސްޓިބެހ ްގްނިޑީފ .ާއިޖޮލޮއިޓްކިއ ެޑ ާރިއެލިސެރްބ ެޑަޑެއިއޮސ .(3)15 ީޖޮލޮއިތްކިއ ްލަކިޕޮރްޓޯއިނ .ްނަޝޯއ 43 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްފޮއ ްގޮލަޓެކ ްޑެޓޭރްޓްސަލިއ ްޑްނެއ ްޑެޓޭޓޮނެއ ްނެއ .ްޑްލޯވ ަދ ްފޮއ ްސަޝފި ްލިބ .1985 ،.ިއައ ،ާރުމަކަނ ްޒީޝީޕްސ ީއޭއްފެއ ްޖޭޕ .ްޓޭޑ ުޓ ްނޯނ ްސަޝިފްޑޯވްސ ްޑްނެއ ްސަޝިފރައިޕްސ ،ްސަޝިފްލިއެސ ،ްސްނިލާމ .ްނާޕަޖ ،ޯޓޯޔިކ ،ީޓިސާވިނުޔ ޯޓޯޔިކ ،ްނަޝޭޓްސ ްޗރަސިރ ްޒީރަޝިފ .ްގޮލަޓެކ .77-6:76 ްނިއްސަރ .ްއެތަވާބ ެގުމަކިރެވްސަމ ިހެވިދ :ްނުލެހ ްސަމޭހ .1986 .ޭއ ،ުރީސަނ .ްނިލާމ ްޑްޓްޕިއަރްޓްސ ަދ ްފޮއ ީޖޮލޮޔަބ ްޑްނެއ ްނަޝުއިބިރްޓްސިޑ .1978 .ޫޔ ،ީޖޯޝ ްޑްނެއ .ީޕ .ީޕ ،ިއަލްއިޕ ާފ .ްލުބ .ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ަދ ްނިއ ީރަޝިފ ން ިއަލްގްނޯލ ަދ ިއަބ ްނަކޭޓ (ީޕްއިލިފ) ްސްކެޑޮއ ްސަރަޓްޕަރްޓެޓ .32–9:(16) .ްސެރ .ްޝިފ ްސީސ .2007 .ްފެއ .ރަނިމ ްޑްނެއ .ޯއ ،ީރޮއަމ .ުރާއ ،ޭއިޓަބަސ .ީވ ،ްސަކޫލ .ިއަވ ،ްލެރެޗ .ްފެއ ،ްކެސާމ ،.ްމެއ ،ރައިޗޮޕ ްޑްނެއ ްޝިފްޑވޯ ްސ ،ްޝިފުޓެސްނޭލ) ްސަޝިފ ްކިޖަލެޕ ްޖރަލ ީރިތ ްފޮއ ްޓެއިޑ ްނިރަމ ަދ ްނިއ ާނުއޮފ ްޖޭރޮފ .72–60:(1)83 ްޗރަސިރ ްޒީރަޝިފ .ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްލައިރޯޓިއުކިއ ްނރޓަ ްސެވ ަދ ްނިއ (ާނޫޓ ްނިފޯލެޔ .2016 .ޭއ ،ްގާބްނެސޮރ ްޑްނެއ .ްލެއ .ްފެއ ،ުއޮޑީރުފ ،.ީބ .ީބ ،ްޓެލޮކ ،.ޭޖ .ްމެއ ،ރަޑުރޮހ ްނާއުހ ،.ީވ ،ޯޕިރްޓްސެރ .(ްޓްނަމްސެސެއ ްނަޝޯއ ްޑްލޯވ) ްޓްނަމްސެސެއ ްނިރެމ ްލަބޯލްގ ްޓްސަފ ްޖޭޕ .ްސަޝިފްލިބ ްޑްނެއ ްސާނޫޓ ްލޭކްސ-ްނިއަފ .2010 .ްލެއ .ްމެއ ރައިއެމޮޑ ްޑްނެއ .ްނެއ ،ްސަކޫލ-ީބްސަނ ،.ޭއ ،ްޓިއަނ ،.ޭއ .ީސ ،ާޑޭވްލަޕެސ ްޒީރަޝފި .ްޓިއަބ ާއިނޯފެލެކ ްނަދަސ ަދ ްނިއ ްސައިޑޭލްގ ްސައިފިޒ ްޝިފްޑޯވްސ ަދ ްފޮއ ްސްޓްނަމްވޫމ .289–279:(4)19 ީފަރްގޮނަޝޯއ ްޒަޝިފްލިބ ްފޮއ ްގްނިނަޝިޓާޕ ްޑުފ ްޑްނެއ ްޓެޓިބެހ .2010 .ްޗެއ ،ޯޓިއަސ ްޑްނެއ .ޭކ ،ާވަކޮޔ ،.ީޓ .ޭސޮމިޝ .2433–2418:(10)76 ީޖޮލޮޔަބ ްޝިފ ްފޮއ ްލަނާޖ .(ިއެޑިއޮއިފިޒ) .ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްޑްނެއ ްޓްނެމްނަރަޔަވްނެއ ްނޮއ ްނަޝޭރެލްކިޑ ޯއިރ .21 ާޑްނެޖެއ .1982 .ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ ްޑްނެއ ްޓްނެމްނަރަޔަވްނެއ ްނޮއ ްސްނަރަފްނޮކ ްސްނަޝޭނ ްޑެޓިއަނުޔ .A/CONF.151/26 (Vol. I) .ްލިޒެރްބ ،ޯރޭނެޖ ިޑ ޯއިރ .ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ .ީސ ަދ ަފޮއ ޯލ ަދ ްނޮއ ްނަޝްނެވްނޮކ ްނަޝޭނ ްޑެޓިއަނުޔ .1982 .ީލްބްނެސެއ ްލަރަނެޖ .ްނެއ.ޫޔ ީޓިރައުޗެމ ްޓެއ ުތްނެލ .2019 .ްސްކެއ .ިއަޑ ްޑްނެއ .ޭޖ ،ޫޒ ،.ްލެއ ،ޫޒ ،.ްފެއ ،ޫވ ،.ްސްކެއ ،ްގްނޭވ ،.ީސ ،ުއޮޒ ާޓޭޑ ރަވާޒްބޮއ ްނިއަލްގްނޯލ ްސީނިއަޗ ްނޮއ ްޑްސޭބ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ަދ ްނިއ ްޒީޝީޕްސ ްޝިފްލިބ ޯފ ްފޮއ .14-17ީބީޕުއިލްބަޑ-2019-ީސޯޓޯއިއައ 44 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުރާށޮކްސަބ :1 – ުލަވުދަޖ .ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުތޮގ ެގުމުދޯހ ްއެއާފްނަމ ީލާމ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ހ) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގ(ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުރަސިފޮއ ީޛީފްނަތ (ށ) ަނަވ 57 ެގުނޫނާޤެއ ިއަކަޓްށަމުރުކުޛީފން ަތ ްއަތުދިއާވަގ ާދަހ ްނުށަދ .ްއެރަސިފޮއ ެމްނޮކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 14/2019 :ުރަބން ަނ ުނޫނާޤ ުރަޖްނޭރ ްޒީރަޝިފ (ނ) .ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަޔްއައ ްނީރްޓްސނި ިމ ،ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 58 ؛ްނުދޯހ ްސަމ ްށަމުނޭބ ިއާށަމުރެމ ،ިއާށަމުގެނ ،ިއާށަމުފިހ (1) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ (ރ) ށް ަމުރެމ ަތަވުނ ،ްށަމުގެނ ،ްށަމުފިހ ،ްށަމުދޯހ ްސަމ (2) ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ްނުރެމ ،ްނުގެނ ،ްނުފިހ ،ްނުދޯހ ްސަމ ީކައާޖީތަނ ެގުމަކްނަކެއ (3) ްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ޭނެމިހ ިއަގުމަކްނުނޭބ ްސަމ ަތަވުނ ؛ްނުގްނިހ ްއަތްތާކަރަހ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުވުރުކާމަޖ ްސމަ ،ްށތަ ޮގޭނެމިހ [ްނަކީބ ޯއިޑޭރ] (4) ން ުދޯހ ،ްނުޓްއެހެބ ުނާމާސ ޭޅުގާމުރުކްޓޭގިރްގެއ ަތަވުނ ްތާލާއ ؛ްނުދޯހ ާރުބނައ ަތަވުނ 45 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއަގުމަގްއެއ ެގްއެށަރ ަތަވުނ ިއަގުޑނަކ ަތަވުނ ިއަގުދޫމ (5) ،ިއާރަބްނަނ ަނަވ (2) ،ިއާރަބްނަނ ަނަވ (1) ެގާދްއާމ ިމ ާވިއަފެނުބ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ (4) ަތަވުނ ުރަބން ަނ ަނަވ (3) ްސެވްއެއ ިއަކަޓްށަމުވުރާޔްއަތ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަހ ްސެވްއެއ .ްނުގްނިހ ްއެމަކ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ާރުކްނުނޭބ ްށަމަކިރެވްސަމ ުދނަޅުއ (ބ) ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ްނަކިރވެ ްސަމ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާޢ ަތަވުނ ،ްއެދނަޅުއ ްސެވްއެއ ެގްއެތަވާބ ާރކު ްނުނޭބ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަހ .ުދނަޅުއ ސް ެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެޓޯބ ުޑނަކ ެގުރުތަދ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ން ުތޮގ ޭނމެ ިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްތޮފްގޮލ (ޅ) .ްތަލީސަވ ޭދްށޮކުރޯފ ިއަޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކުޑޯކެރ ުތާމޫލުޢަމ ެގ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ (ކ) ިދައ ިއަޓްއަހަލަބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިޅުގ ާބާބ ަނަވ ްނިތ .ްނޭލްޕ ޭޅުގާމުރުކީޤްއަރަތ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ރަޓްސިނިމ (އ) .ުރީޒަވ ާވިއަފެވުލާވަހ ާމްނިޒ ެގުމަކްނަކ ިއަހެމްނއެ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ީރްޓްސިނިމ (ވ) .ާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމަކްނަކ ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ (މ) ީތަރުދުޤ ،ިއަގުދނިހ ާވުނިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ 46 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 248 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،ިއަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމހަ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ްށޮކްތަޔޢާ ިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނދާ ިބިލ ން ުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ .ުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމޓު ްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ްށަމުރުކދު ްނބަ ަތަވުނ ްށަމުރުކްޓެކެޕ ިއކަ ަޓށް ަކަމުޓްއެހެބ ްށަހަވުދ ަނިގ ްނުރުކްސެސޮރްޕ (ފ) .ްއަތްތާކރަ ަހ ާގްނހި ްށަމުއަނގެ ްއެލަދަބ ގެ ްއެތަވާބ ްސެވްއެއ ށް ަހަމ ަތަވުނ :ިއަގްއެނަތ ެއ ިދައ ،ްނަތްނަތ ްސެވން ޫނެއ ިއާކަތތް ާރާމިޢ ،ިއާމިބްނިބ ްނަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ (ދ) ،ްށޮކުފާސ ،ްއަތްނުދްއެފުއ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ (1) ،ިއަކްއިހ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުޑނަގ ،ްށޮކިނިފ ،ްށޮކުދްނަބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއ ެޖްއާރހި ެވިދ ށް ަކަތޮގްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ތަ ވަ ުނ ؛ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ްށަމުކްއިވ ިއަގުރޭބ ،ިއަކްއިހ ،ްށޮކުދްނަބ ިއަގުޅދަ ،ްށޮކުޓެކެޕ ަތަވުނ ްށޮކުދްނަބ (2) ަތަވުނ ްށޮކުޑނަގ ،ްށޮކިނިފ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުފާސ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއ ެޖްއާރހި ެވިދ ށް ަކަތޮގްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްސަމ ،ިއަކަޓށް މަ ުނޭބ ެގުމުކްއިވ ިއަގުރޭބ ާޓްއަހަބ ިއަފްށޮކާކްއަރ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގރަޗްލަކައުކެއ .ްނަތްނަތ ުތާމޫލުޢަމ ގެ ުކަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ްނަޝޭމޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ (ތ) ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސިސ ްއަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކުޑޯކިރ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކޫދ ަދްއުހ ިއާސން ަސިއަލ ާވްނުނބޭ ްށަމުގްނިހ .ުމޒާ ިނ ްނިއަލްނޮއ ާވިއަފްށޮކުމިއާޤ 47