ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިހީގެ މަސްވެރިކަން މެނޭޖްކުރުމުގެ ޕްލޭން

` ިތަފްސާރުބ 2020 ުރަބްނެސިޑ 17 – 1442 ާލޫއްލަދާމުޖ 2 :ުޚީރާތ 262 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ން ޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކރި ެވސް ަމ ެގީހިއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ .ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނ ާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ c ން ޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކރި ެވސް ަމ ެގީހިއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 2020 ުރބަ ްނެސިޑ ރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރޗަ ްލަކިރްގެއ ޑް ން ެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒީރަޝިފ ފް ޮއ ީރްޓްސިނިމ 2020 ްޓިއަރީޕޮކ © .ެވކެ ެމަކ ދޭ ުބ ޙީ ުރތަ ްނީރްޓްސނި މި ީކަމނު ިދްށޮކުރފޯ ްށޮކުމން ާޢ ިއާމރު ުކުލަކަނ ިއމާ ުރކު ްނުނޭބ ުތާމޫލުޢަމ ވާ ިއގަ ން ޭލްޕ ިއާނޭލްޕ ްޓްނމަ ްޖނޭ ެމ ިމ ނަ ން ޮއ ްނަންނެފ ްށތަ ޮގާވން ެގީށކަ ެއ ްނަކުރަދސް މަ ިދައ ުފިންއޞަ ުމ ެގޓް ިއަރީޕޮކ ީކައރީ ްޓްސިނމި ިދައ ުކަދނހި ިއަހާވނު ިއފަ ްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގން ެހެއ ،ށް ޮކުލަކަނ ްށަމުނޭބ ްނެހިނެހެއ ްނރު ުތިއ ެގމު ނު ިދިއވަ ޔަ ިކ ،ިއމާ ުރުކ ާސރާ ިދ ،ިއމާ ވު ެޔިކ ،ިއވަ ަޔިފ ްށަމުނބޭ ެގީރފާ ަޔިވ ،ތު ާމޫލުޢަމ ާވއި ގަ ްނޭލްޕ ،ްށަތޮގ .ެވެއނެ ާދވި ރެ ުކ ްޓްނިރްޕ ިދއަ ްށޮކްޑޯލްނުއަޑ ނާ ބް ުލ ުތަނިމ އާ ،ުރޒާ ިނ ުތަފުއރަ ާވްއ ޙަ ،ްމހި ާރބް ިއ ާދޝި ްނމު :ްނިރެތްނުޔިލ ކު ިނަމ ްމދަ ާއ ، ދު ާޔިޒ ްމދަ އާ ،ްޒާފިޝ ުދމަ ޙު ައ ،ްނނާ ިސ ްނިއ ސަ ުޙ ،ްނަސޙު ައ ުދމަ އް ަޙުމ :ްއަތްތާރަފ ްނެހިނެހެއ ިވްއެދެވިރެތީހެއ ބީ .ްސެއ.ީސ.ޫޔ ،(ްބެލްމއެ ) ްބެލ ްނަޝުއިލޮސ ްސްޓެކާމ ްލަޓްނމެ ްނަރޔަ ަވން ެއ ިދ ިދއަ ްނަސރަޑްނއެ ްސްލާޗ ރޑ :ީވްއެރުކާޢިލާޠުމ :ްސަބ ެގުރުކުޝ ން ުކަތްތާރަފ ޭޅގު މާ ަކ ިއާންނުކތަ ާރދާ އި ިކެއ ިކެއ ެގުރކާ ުރަސ ްނިއެރެތ ެގތު ަކްއސަ ަމ ުނުވެރކު ްށަމުދެހ ްނޭލްޕ ްޓްނަމޖް ޭނެމ ިމ ްށަކަނޭލްޕ ޭހެޖ އި ަށަވ .ެވމެ ަރުކ ަގަހާފ ްނރީ ްޓްސނި ިމ ާފަލ ިއާއ ާރވަ ޝް ަމ ިވއް ެދ ން ކަ ިރެތީހއެ ީންނަފ ިވްއދެ ްށޮކުރފޯ ްނުޓުއިޓިޓްސްނއި ްޗރަސރި ްނިރެމ ްސވް ޑި ްލޯމ ިއަކަޓްށަމޅު ެއޑަ ނަކ ްއަތުޅވަ ަޔިފ ިއާކަތުތަސޔާ ިސ ާވއި ަގްނޭލްޕ ިމ .ެވމެ ަރކު ަގަހާފ ްނީރޓް ްސިނިމ ޓު ްކެޖރޮ ްޕ ްޓްނަމޕް ޮލެވިޑ ްސސަ ޯސރި ްޒ ރީ ަޝިފ ްލަބނެ ިއެޓްސސަ ސް ްވޑި ްލޯމ ާދން ެގ ްށައިރުކ ިއގަ ހީ ެއ ީލާމ ެގުކްނބޭ ްޑްލޯވ ށް ތަ ާރަފ ެއ ީތާވއި ފަ ިއަވއް ެދްށޮކރު ޯފ ްނަކިރެތީހެއ ްނތު ޮގްތގޮ ްނެހިނެހެއ ިއާނން ުތޮގީލާމ ިއކަ ަޓްށަމުލިއަވަލުކެއ ްނޭލްޕ ިމ ްނިއ (ީޕ.ީޑ.ްރާއ.ްފެއ.ްސެއ) .ެވެމރަ ުކ ާދައ ުރުކުޝ ިރތެ ްޞާލްޚިއ މް ހީ ާރްބއި ްސބާ ްއަޢ ްލަބރަ ަނޮއ ިވއް ދެ ެވރި ެތހީ ެއ ްށައީރޓް ްސިނިމ ިއގަ މު ުރުކ ްނާމއޮ ްނިތަމ ެގުކަތަމަހ ގެ ހު ަބިހވެ ިދ ްއތަ ްތާރބާ ިއ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެމަލްށޮކ ަގހަ ާފ ިއަގއް ތެ ޮގ ަޞއް ާޚ ުޅފު ްނަނ ެގ ވ.ޢ.ޢ.ނ :ީނޭދިއަލާވަހ ްށަނޭލްޕ ިމ .ން ޭލްޕ ެގުމރު ުކްޖނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސމަ ެގ ހީ ިއ ެގޖޭ އް ާރިހެވިދ ،(2020) ރަޗްލަކިރގް އެ ްޑްނއެ ްސަސސޯ ިރ ްނިރެމ ،ްޒީރޝަ ިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ .ެޖްއރާ ިހެވދި ،ެލާމ ،އޭ .ރއާ .ްމއެ .ްފެއ.ޯއ.ްމެއ ރަޗްލަކިރގް ެއ ްޑްނެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒރީ ަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ ،ުގމަ ުދމަ ްޙއަ ުރީމއަ ، ގެ ނާ ާލެވ ،ާލިފިގްނަފ ަނަވ 7 ޖެ ްއރާ ިހެވިދ ،20096 ،ެލާމ www.fishagri.gov.mv 4 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުތްސިރުހިފ 7 ..................................................................................................................... ްސަބ ްސިއ 8 ...........................................................................................ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ 9 ................................................................................................................ ްނުށެފ :1 ުބާބ 9 ......................................................................................... ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 9 ................................................................... ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 10 ......................................................................................... ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ 1.3 10 ............................................................................. ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 11 ............................................................................................... ްނުރުކަނާމ 1.5 11 .................................................................................... ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 12 ..................................................... ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގީހިއ :2 ުބާބ 14 ................................................................................. ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ :3 ުބާބ 14 ............................................. ްއަތްތަވާބ ެގީހިއ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 16 .................................................................... ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ 3.2 18 ................................................ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފިއަޅައ ްނިރުކ ްނުތޮގ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ިހިއ :4 ުބާބ 20 ............................................................................ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :5 ުބާބ 27 ......................................................................................... ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :6 ުބާބ 27 ........................................................ ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 6.1 29 ..................................................................................... ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 6.2 30 ................................................................. ްނޓު ްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 6.3 31 ............................................................................ ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 6.4 5 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 32 ............................................................................................. ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ 32 ........................................................................ ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :8 ުބާބ 33 ................................................................................................. ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ 36 ...................................................................................................... ުރާށޮކްސަބ :1 ުލަވުދަޖ 6 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްސަބ ްސިއ ެގްނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްއަތްތަމުޢިނ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތްނުރިދ ިއަހެމްނެއ ެގީށެވުޑނަކ ިއާޑނަކ ީތަރުދުޤ ޭބިލ ްނިށެވުޑނަކ .ެވެކެލަދުމ ުމްނާޢ ،ްތޮއ ާސްއިހ ުރުކުޝ ިއާދްމަޙ ްށައާލާޢަތަވ ޫހަނާޙުބުސ ﷲ ްތާމ ިވްއެލ ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ްށަކަތުލީޖ ެގުގަމިރުކ ީކަމަކިދނަސްއުމ ިއަގުތޮގ ިރުހ ާދިއަފ ެމްނެއ ްނުނޭބ ެގުކަތްތަމުޢިނ ެއ .ެވެމަވަންނަދ ީނަވ ިއަފެވާނިބ ްއަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެކެތާނާމައ ޭހެޖ ްނޭދްށޮކުރޯފ ިއާތާވަލަޞ ްށައާލޫސަރ ިތިރީކ ިވްއެދްށޮކްސަދ ްތޮގ ޭނާރުކްނުނޭބ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭވެރުކުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ .ެވެމަވަންނަދ ާޢުދ ިދެއ ްނުވްއެލ ްމާލަސ ޭހެޖުޅ ޮކެދ ްނުތޮގ ެގުދަރަޚ ިދައ ޭހެޖްނާޅައ ުކަތުގަވ ެއ ްށަމުވުޓްއުހ ިއާލަހާހ ،ިއާކަތިރިގ ،ިއާކަތުޅަފ ިއާކަތުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ެގްއެމާޒިނ ާވިއަފިހެމާލ ިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ިއާމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ެގްނިހެވިދ ިއާއ ަދާކަދާއ ިއާތަފާގަސ ެގްނިހެވިދ ،ީކަކަތުރަފ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ިއާމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ .ެވެކަތަކިރަތ ެގްނީހެވިދ ،ާވިއަފިހެމާލ ިޅުގ ާމަކަތްނަވަލްއިމައ ްއަތްނުވޭރ ިމ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތުލޫސުއ ެގުމަކަމަހަމަހ ިއާއ ީޤްއަރަތ ީނަވ ިއަފެވާސޯރަބ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަގުމަކުރާނޭލ ެގްނީހެވިދ ެގުތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާންނިރެވްސަމ ީނަވ ިއަފިއަޅައަށަކެއ ްއަތަކިރަތ ިމ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތަކިރަތ ުމްނިހުމ ިމ ިށެވާމިތ ،ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަޙ ިއަގީތްނަފ ިކެއ ީކަމުނިދްށޮކުރޯފ ުކެއާމަކިރެތްތާނާމައ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ ީނަދަމ ާރުކ ްތަކްއަސަމ ްށަމުރުކިރެތުއަކްއަރ .ެވެކެތަޔްއިލޫއްސަމ ުޑޮބ ުނަހުނ ާވިއަފެވުލާވަހ ާންނެމުޑނަގުޅައ .ެވެންނިތަމ ެގާރަވްޝަމ ިއާލާޔިޚ ިވިނަރުކާނިބ ްނުރާކުރަސ ްށަމުރުކާޅުފ ުދާޞިތްޤިއ ޫނ ،ްށޮކުލިސާހ ްނަކިމ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސ ަމ ްށަމުއަނެގ ަފިސ ީލަމަޢ ްށަކަތުތަސާޔިސ ާވިއަފިއަޅައަށަކެއ ޭދިއަކްއަދުގަމ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތާކަރަޙ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެންނުމަރުކ ްއެކަތްތަކްއަސަމ ަނުގަނިގ ީނަންނައ ްނިއާރާޒުވ ިމ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގުކަތްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގ ިމ .ެވެސާސައ ުޑނަގިއަމ ،ުރިއާރުކުރުތަދ ްށަބާރްސިމ ެގުމުރުކ ުބާޔިމާކ ްއަތްތަކްއަސަމ ިމ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޒާމައ ،ިއާކަތިޑނަދުޑނަލ ެގުމުރުކީޤްއަރަތ ީލަމަޢ ެގުމުނިދިބިލ ްށަންނިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގީދޯރުޑނަކ ްއަތްނޭލްޕ ިމ ްނުކަތާރާދިއ ިކެއ ިކެއ ،ިއާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ .ެވެއަފިއަލިއަވަލުކެއ ީނަވ ިމ ުރާހިމ ްތޮގ ެނާގްނިހ ްއަތްތަކްއަސަމ ްސެވ ްއަތުލަވާތ ުތަދްއުމ ިދައ ުރުއަދ ޭނާރުކާދައ ިއަގުމުރުކުޛީފްނަތ ،ިއާމުޅުއިރިދ ެގްނިހެވިދ ،ެރުސްއުނާމަޒ ީކަމަކިރެވްސަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާވިއަފިއަނަމިހ ްނަކިރެތްނުރޯފިރެކ ެގުމުއަޤ ،ިއާއ ީނަދްމާއ ،ިއާމިއުބްނިއެކ ްއެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ޭޅެއ ްށަމުރުކުލިސާހ ުރުވްއަޞަތ ެގުނޫނާޤ ެގުދާޞިތުޤިއ ީމުއަޤ ިހެވިދ ާވިއަފެވާނިބ ްށަޗްއަމ ެގްއެތަކްއަސަމ ެއ .ެވެމަރުކުދީމްއުއ ްށަމަކެނާވިއަގުމަކ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ީތާވ ިއަގުމަކުބނަތ ްއެއ ުޑނަގިއަމ ެނާޓްއަހަލަބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެއެނާވ ިއަފިއަނަމިހ ިއަގުތަކްއަސަމ ިމ ްސެވ ްއެކަތުޑނަގްނިމ ުދީޙަވ ާހަޒ ޭހެޖިއަށަވ ،ްނެގިބިލ ުރާބ ީނޫނާޤ ިއަގުޚީރާތ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީއިމ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ،ްނުށަދ ެގްއެމާޒިނ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ރަޓްސިނިމ .ެވެރަހަފ ަމަތަރުފ ިލިއަވަލުކެއ ްއެކަތްނޭލްޕ ރަޗްލަކިރްގެއ 7 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ ްމަޓްސިސ ްނަޝޭމރޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ ްސެއ.ިއައ.ްފެއ ން ަޝޒޭ ިއަނަގޯއ ްލަޓްނަމްނަވަގރަޓްނިއ ޯއ.ީޖ.ިއައ ޓީ ިރޯތޮއ ްޓްނަމްނަވަގ ްލަކޯލ ޭއ.ީޖ.ްލެއ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީސ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ްގަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ޭއ.ީޑ.ްފެއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ުއިނެވެރ ްޑްނެލްނިއ ްސްވިޑްލޯމ ާރީމ ޓް ުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ް ޑާގ ްޓްސޯކ – ްސޯފ ްސްނެފިޑ ްލަނަޝޭނ ްސްވިޑްލޯމ ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ ްނަޝޭކުއިޑެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީއ.ޯއ.ްމެއ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީޑ.ީއ.ޯއ.ްމެއ ްމަޒިރޫޓ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީޓ.ޯއ.ްމެއ ް ސިވރަސ ްސިލޮޕ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީޕ.ްމެއ ްސްކިޓސް ިޓެޓްސ ްފޮއ ޯރުއިބ ްލަނަޝޭނ ްސެއ.ީބ.ްނެއ ީޑޮބ ްޒީރަޝިފ ްލަނަޖީރ ީބ.ްފެއ.ްރާއ ްނަޝޭރަޕޯކ ްސްނޭނިއަފ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ީއ.ްމެއ.ްސެއ ީސ.ްފެއ.ީޑ.ްސެއ ްނަޝިމޮކ ްޒީރަޝިފ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްޓްސެވުތުއަސ ީސްފެއޯއިއަވްސ ރާ ަބާބ ަޓްނެސ ،ާއިނޯފިލެކ ްފޮއ ީޓިސރަވިނުޔ ީބ.ްސެއ.ީސ.ޫޔ 8 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުށެފ :1 ުބާބ ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 18 ެގ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރހި ެވިދ) 14/2019 ުރަބްނަނ ުނނޫ ާޤ ،ީކަނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބން ަނ ަނވަ 12 ެގ (ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 17 ެގުނޫނާޤ ެއ ،ާވިއަފިއަދަހ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީނާވ ްނޭލްޕ ިމ .ެވެނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ .ެވެއ [ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ] ،ީނާޔިކ ްށަނޭލް ޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ .ެވެށަސާސައ ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 ؛ީކަކަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ްނަކިރެވްސމަ ެގީހިއ ިއަގްއެތޮގ ުރާދާމްނިޒ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިތްނިއ ެގުމުގްނހި ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (ހ) ިދއަ ؛ްނނު ިދިއަބްއިލ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާދިއަފ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ިއަޓްއަހަލަބ ގެ ުތަލުއަދ ާވްލިމާޝ ިއަގުމުވުރެއިރުކ ިއަގްއެތގޮ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (ށ) .ްނުނިދިއަކްއަދުގަމ ްށަންނިރެވުތަޙަލްޞަމ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތާރާދިއ 9 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ 1.3 ެގީހިއ ޭނެމިހ ިއަގ ރަޑޯއަރްފން ިއ (Achelata) ާޓާލެކައ ިދއަ (Astacidea) ާއިޑިސަޓްސެއ ީނާރުކްޖޭނެމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ްށަކަތްތާކަރަހ ިއަހެމްނެއ ެނާފްށޮކުރަސއަ ްށައީދާބާއ ެގީހިއ ާގްނިހ ިއަގޭޖއް ާރިހެވިދ ިދައ .ެވެކެތަވާބ ާހިރުހ ެގީހިއ ިދައ ިހިއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ،ިއާމުކްއިވެނަގ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ،ިއާމުރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާމުގެނ ިހިއ ،ިއަގޭރެތ ެގޭއ ިރުހްނުޅުގ ާކަތާކަރަހ ަދަފެއ ަތަވުނ ްއެތާކަރަހ ޭނެމިހ ިއަގާރިއާދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނެމިހ ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ްނޭލްޕ މި ްސެވްށަނަތްނަތ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ށް ަނަތްނަތ ާރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާށަރަހަފ ުދނަޅުއ ،އި ާށަންނހު ީމ ާގްނިހ ްއެތާކަރަހ .ެވެއެނާގނިހ ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 ްއަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްސެވަމަންތނެ ިއަފިބިލ ްނަކްނޤީ ަޔ ަމަހިރުފ ްނުތޮގ ްކިފިޓްނިއަސ :ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ 1.4.1 ިދައ ޭހެޖްނަޅައ ުކަތގު ަވެއ ްށަމުވުޓްއުހ ްއަތްނުލްއެގ ދަ ަފ ޭވެރުކުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްށޮކުއަކްއަރ .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވްނެގީށަކެއ ާދަރަޚ ިކަވ :(ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ) ްނުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާވިއަފިހެމާލ ިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ 1.4.2 ިއަގުކަތުމާޒިނ ީލުއަޙމާ ،ިއަގުލަދަބ ެގުމުލެބ ްނިކަވ ކި ަވ ްށަކަތްތަމުދިޚ ެގުމާޒިނ ީލުއޙަ ާމ ،ިއާށަކަތްތަވާބ ،ިއާށަމަކްނަކ ީލުއަޙާމ ްނުކަތްތާކަރަހ ެގްނުނާސްނިއ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ްނުލެބ ްށަކަތްނުޅުގ ެގުރަތްއަވ ިކެއ ާވިއަފިހެމާލ ިޅުގ ިދައ ޭނެމިހ .ްނުރުކްތަޔާޢިރ ްސެވްށަކަތުރަސައ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީވަޔަޙ :ްނުރުކަމަހްއެއ ާކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ 1.4.3 ިއާމުޓއް ެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރްދުޤ ެގުޑނަކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ އި ަކަޓްށަމުރުކްތަޔާމިހ ުތާފަދްނިސ 10 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ެގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ،ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ްނުތޮގ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ްށަމުރކު ްނުނޭބ ިއަގްއެތޮގ ިވެނެޓްއެހެމެދ .ް ނުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ށް މަ ުތަގިބިލ ާފްނަމ ްނުކަތތް ަލީސަވ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ :ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ 1.4.4 .ްނުރުކ ީޤްއަރަތ ްށަތގޮ ޭދްއުފ ްއަތްނުނޭބ ެގުކަތުލީޖ ެގުދައިމ ްނީތަމެގުތޮގޭނޭޅޭނ ްސަރުހ ްށަތޮގާވްލިމާޝ ްނެމްނެއ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއެއ ާނޫނާޤ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށތަ ޮގަނން ެފ ްށުފެދ :ްނަކަމަހަމަހ 1.4.5 ގެ ްނެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ ،ްނގެ ްށޮކުޤީބުޠަތ ްއަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ،ިއާމުގެނ ާމްނިޒ ްށަކަމަކ ާރުކ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށނަ ްނެމްނެއ ާފްނަމ ޭބލި ްނެގްށޮކްނނު ޭބ ެގުކަތްތލަ ީސަވ ،ްނެގިކެދ ިއަގުމަކްއެލަދުމ ުމްނާއ ޭވެލުކެއ ާސްއިހ .ްނުނިދިބިލ ްށޮކިރެވުފާސްނިއ ،ިއާންނުތޮގެގުމުޅެއ ުރބާ ްށމަ ުރެނ ާޖީތަނ ްނުޤާފިތްއިއ ްށަޑޮބ ްސެވާހީވ ިއަގުމުމްނިނ ން ަކްނަކ :ްޗޯރްޕެއ ީރަޓޭޕިސިޓާޕ 1.4.6 ،ްށޮކަޞްއާޚ ،ްނެމން ެއ ޭޅުގާމަކ ،ްނުތޮގ ެގުމުރުކރު ަވަށަކ ން ުވްލިމާޝ ެގްނެމްނެއ ޭޅުގާމަކ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކްނަކ .ްނުރުކިރެވިއަބ ްއަތްތާރަފ ާރުކުރަސައ ާދީސ ްނުބަބަސ ެގްއެޅަވަޔިފ ަތަވުނ ެގްއެތަސާޔިސ ްނުރުކަނާމ 1.5 .ެވެށަތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ 1 ުލަވުދަޖ ނީ ާރުކަނާމ ްއަތްތާރާބިޢ ިއާހަބްސބަ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 .ެވނެ ްނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ،ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޭލްޕ ިމ 11 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގީހިއ :2 ުބާބ ީކަޑނަގިށޮތ ެގޭއ ،ުރިއަންނައ ްނުމަވުޑޮބ ިހިއ .ެވެކެކަތްތަވާބ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްނުހަލ ްށަކަރަވޭދުފ ،ުގިދ ުރުމުޢ ީކަކަތްތަވާބ ެގީހިއ ،ްނުމުވުޑޮބާމ ްނުތަބްސިނ ެރުވ ްށަޑނަގިށޮތ ެގޭއ ުޑނަގިށަހ ެގީހިއ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެނޫނ ްއެޗްއެއ ާވުޑޮބ ްށޮކްއެއ ާޑނަގިށަހ ެގޭއ ްނެހްނައ ް ސެވ ްނުތޮގ ެގުމުވުރާޔްއަތ ްށަމުވިއަމިރަދ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެދެފުއ ިއަގޭއ ްއެޑނަގިށޮތ ުއައ ،ިއަލްށޮކޫދ ުޑނަގިށޮތ ެއ ްނެހިރިފ ިއަގްއެނަވަނުގ ަޞްއާޚ ަންނުހ ިއަގުށަދުޑނަބ ެގިއެއ ،ްނުމުރުކ ްއަތްނަކ ްށަތޮގިމ ިދައ .ެވެއަލްށޮކޫދ ުޑނަގިށޮތ ިހިއ ް ނެދްނަވުރާޔްއަތ ްށަމުރުކޫދ ްސބި ިހިއ ްނހެ ްނައ ،ިނަފ ާވްއަލުރހަ ްށތަ ޮގިމ .(2006 ،ީޓާގޮފ ިދައ ލް ާވ) ެވެއަވްއަލުރަހ ިނަފ ެގީހިއ .ެވެއަޓްއަހަބ ިއަފްށޮކުއަކްއަރ ްއަތިނަފ ެއ ްސެވްނެދްނަވ ްއެހަމ ްއެކަތެއ ިއަގުކަތްތަލާހ ްއެއަބ ްނުތޮގިމ .ެވެއަޓްއަހަބ ިއަފްށޮކުއަކްއަރ ެގުތަފގޫ ިނ ެގީހިއ ްނެހްނައ ،ުހފަ ްށައެއ .ެވެއަގުރޭބ ްނުޑނަގިށަހ (ނީ ަވްޒިއަލިޓރަފ) ީނެޅުގ ްސިބ ިއާޏްނަފ ްނުމުހެޖ ުތުގަވ ިދައ ްއަތްސިބ ެއ ްށައެރެތުޑނަގްނފެ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ެގްއެކަތިއަފ ިދުކ ާވިއަގުށަދ ުޑނަބ ،ްނެދ .ެވެއެރުކީފ ްސިބ ިއަޓްއަހަބ ިއަގުށަދ ިއަގުތަދްއުމ ިމ .ެވެއެރުކުރުތަދ ުކެއާޔޮއ ްނެދްނަވ ްއެހަމ ްއަތެއ (ާވާލ) ިނަފ ަޅ ާހިވ ްނުކަތްސބި ާލްށޮކޫދ ްށަތޮގިމ .ެވެއަލްށޮކޫދ ެގުޑނަކ ،ެވުލަދަބ ްށަސްއިއ ަޅ ،ުހަފްށައެއ ިދައ .(2011 ،ިނިއަޖ) ެވެއެރުކުތްއަޑަކ ްއެއާލަޙު ރަމ ްނިތ ެގުމުވުޑޮބިދެހ ިނަފ ަޅ ްނެމުރޮސެއ ުޅޮކީރުކ ެގުރުމުޢ ،ުހަފްށަމުވުލަދަބ ްށަކަސްއިއ ަޅ .ެވެއެވިރެވްނަޒަވ ިއަގީތަމުރަފ ަތަވުނ ިއަގުޑނަގްސަފ ެގީޑައ ެގުތާޔަޙ ެގީހިއ .ެވެއަގުލަވިނ ގެ ުނތަ ްނަތ ަދަފ ަނިވުދޫމ ިއާލަގ ަކަރުމ ިއަކަޓްށަމުލިފ ްށަޕްތޫސ ާފޫސ ާރުކަރާކިޝ ،ީނަރުކަދޭހ .ެވެއ ީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ިއަގ 1 ްނުހެރުކ ްއ ތަ ާލަޙުރަމ ުތާފަތ ޭނެމިހ ިއަގުރުބ 12 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތާލަޙުރަމ ޭނެމިހ ިއަގުރުބ ެގުތާޔަޙ ެގީހިއ :1 ްނުހެރުކ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެނެމިހ ިހފެ ުދޫމ ،ިއާޕްތޫސ ަންނުހުނ ިށަކިއަމ ެގުޑާފ ިނުކަކ ،ިލަދނިރ ،ާޅޮގ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ެގީހިއ .ްލައ ްޓެއ ޫލ) ެވެއެރުކްނުނޭބ ިހިއ ެގިއަރުފަޅ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ްސެވ ިފޫސ ިދުކ ާރުކުރުތަދ ުކެއާޔޮއ ިއަގޭރެތ ެގުޑނަގުނޮލ ޭބިލ ާނާކ ،ިއަގޭރެތ ެގުކަތުބަބަސ ެގީމ .ެވެތާފަތ ްށަރަވ ްތޮގ ާވުޑޮބިދެހ ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގުކަތްތަވާބ ިކަވިކަވ ެގީހިއ .(1993 ؛1974 ،ރަމރާފ ؛1967 ،ރަލްސްނެކ) ެވެއެނެމިހ ްނުވުލަދަބ ުރަވްނިމ ޭމެދިއޮއ ިއާނިމުނޫހިނިފ ެގުޑނަގުނޮލ ،ިއާރަވްނިމ .(1998 .ްލައ ްޓެއ ިނިޗްނައިބ ؛1997 ،ްޑްލެވަނޮރްގ ަންނުހ ަފިސ ެގުމުޅުއ ްނެގިއަދހަ ިއަބ ިއަގުކެއ ިއަގުތަޢީބަޠ ެގޭއ (ީކަކަތްތަވާބ ެގރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ) ީކަކަތްތަވާބ ްއެއަބ ެގީހިއ ެގީފޫސ ްނެހެއ ީނެޅުއ ެވާމަޖ ިއަގްއެދްއަޙަރަސ ްއެއ ިހިއ ެގްއދެ ަދައ ަނިގ ްށަތޮގިމ .(2006 .

ލް ައ ްޓެއ ރަލްޓަބ) ެވެކެކަތްތަވާބ ެގުތާޔަޙ ެގިއެއ ީކަކަތްތަވާބ ެގީހިއ .(2006 ،ީރޫޖ ިދައ ްސަރްޑލް ިޗ) ެވެއެވެލެބ ްށަމަކ ްށަމުރުކ ޑަ ުކ ާކްއަރުނ ާވިތަމިރުކ ްނުތާރަފ ިދައ ިޑަމ ،ުޑނޮރ ،ުރަޔިމ ،ަނފާ ްނުތޮގިމ .ެވެކެކަތްތަވާބ ޭނެމިހ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ެގުހަމްސަމ ުތާފަތ ،ިއަގުކަތާލަޙުރަމ ިކެއ ެގުރުބ .(2011 ،.ްލައ ްޓެއ ޯނާއިސުބ) ެވެކަތްތވަ ާބ ޭޅުއ ްށޮކްނުނޭބ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ،ްށޮކަރާކިޝ ިހިއ ީކައ ަވޯބ 13 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ :3 ުބާބ ްއަތްތަވާބ ެގީހިއ ާވިއަފިވެރުކ ުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 ރަޕިލްސ) ޭޑިރަލިކްސ ،(ްއަތތް ަވާބ ެގރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ) ޑޭ ިރުނިލެޕ ،ީކަކަތްތަވާބ ެގީހިއ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ،ްނތު ޮގިމ .ެވެކަތްތަވާބ ާވްތަބްސިނ ްށައާލިއާއ ެގ (ްއަތްތަވާބ ެގރަޓްސްބޮލ ްފީރ) ޭޑިޕޮޓެމޮލްޕޮނެއ ިދައ ،(ްއަތްތަވާބ ެގރަޓްސްބޮލ ީނަރުކްނުނބޭ ްށަމުއެކ ްށޮކުމްނއާ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއީނަވެއ އި ަފްށޮކ ުޓްސިލ ިއަގ 1 ުލަވތާ ،ްއަތްތަވާބ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ .ެވެކަތްތަވާބ ާވްތަބްސިނ ްށައާލިއާއ ޭޑިރުނިލެޕ ްއަތްތަވާބ ެގީހިއ ވާ ިއަފިވެރުކްޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ :1 ުލަވާތ ްތާރަފ ާވިއަފްށޮކްޓޯޕިރ ުލުއަޙާމ ްނަނ ުމްނާއ ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ (Palinuridae) ްސާޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ިއާރަޓީމ 15 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 25 ީނިއަޕްސ ްގެލ-ްޕިއަރްޓްސ 1996 ،ޫޝ ިދައ ްނޭޗ Panulirus femoristriga ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ ރަޓްސްބޮލ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ ިއާރަޓީމ 1 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 15 ީނިއަޕްސ ްސީނަޕަޖ 1967 ،ްސާލްކްނޮޖ ްށަކަރަވްނިމ ުދެމ ،ިއަގުނިމްނުފ Panulirus japonicus ރަޓްސްބޮލ ާމިބ ެގީޑައ ެގުކަތުޑނަކ ިނިފ .ެވެއަގީރިއަކ ީނިއަޕްސ ްޑްގެލ-ްގ ްނޯލ 1997 .ްލައ ްޓެއ ުދަމުޙައ ިއާރަޓީމ 1 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ Panulirus longipes ރަޓްސްބޮލ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 122 14 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ ،ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްލަކިޕޮރްޓ ިއާރަޓީމ 1 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ،ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްޓޭނޯއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 50 1997 .ްލައ ްޓެއ ުދަމުޙައ ،ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްޓޭނޯއ Panulirus ornatus ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ ްކޮރ ްލަކިޕޮރްޓ ްޓޭނޯއ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ ރަޓްސްބޮލ ްނެގެވްނުފ ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ުނޫހ ،ަންނުހ ުރަޓީމ 200 ީނިއަޕްސ ްނޯހްގޮރްޕ 1904 ،ްލިއެޑަރޮބ Panulirus penicillatus ެގުމިބ ެގުކަތުޑނަކ ރަޓްސްބޮލ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ިއާރަޓީމ 3 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 90 1904 ،ްލިއެޑަރޮބ ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްޑަމ Panulirus polyphagus ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ ،ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްޑެޓްނިއެޕ ިއަގުނުފ ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ،ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްނަމޮކ ުނޫހ ،ަންނުހ ުރަޓީމ 900 1967 ،ްސާލްކްނޮޖ ޫލްބ ،ރަޓްސްބޮލ ޫބްމޭބ Panulirus versicolor ެގުމިބ ެގުކަތުޑނަކ ޫލްބ ިދައ ރަޓްސްބޮލ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ (Scyllaridae) ްސާޓްސްބޮލ ރަޕިލްސ ިއަގުނުފ ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ުނޫހ ،ަންނުހ ުރަޓީމ 1399 ްޓްސަކޮލ ްޑެޓޭއިރްޓްސ 1904 ،ްލިއެޑަރޮބ Eduarctus martensii ެގުމިބ ެގުކަތުޑނަކ ރަޓްސްބޮލ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ްނުޙުޠަސ ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 20 ްނެގިށެފ 2013 ،ްނަމްލޯކ ރަޓްސްބޮލ ްޑރަޗްޕްލަކްސ Parribacus antarcticus ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ 15 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއާރަޓީމ 20 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 80 2013 ،ްނަމްލޯކ ރަޓްސްބޮލ ރަޕިލްސ ްޓްނަލްބ Scyllarides squammosus ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ .ެވެއަގީރިއަކ ެގުރަފުރަފ (Enoplometopidae) ްސާޓްސްބޮލ ްފީރ ިއާރަޓީމ 6 ީނެޅުއ ްށޮކުމްނާއ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 35 2019 ،ްނޭޗ ރަޓްސްބޮލ ްފީރ ްސްނަމްގިއޮވ Enoplometopus voigtmanni ެގުކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއަގުނިމްނުފ .ެވެއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ 3.2 ީކަސްއިއ ްނިއަދަފްއެއ ޭކެއާޑނަލިފިއުހ .ެވެއުރިއޭޅުއ ެމުކުނ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ާޑނަލިފިއުހ ީނެޅުއ ިއަފިހ ިހިއ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ްނިއަނިގ ިއަގުމުގެނ ިހިއ ްށަތޮގިމ .ެވެކެތަވާބ ާގަނ ްނުތައ ްސޮގ ިއަފލާ ާގނިހ ިއަގުނަތްނަތ ަލިތ ަތަވުނ ،ްނެގިއަނީފ ްސެވ .ެވެންނެގިއަލްއިދ ިތްއަބ ިއަގީޑަގ ުޑނަގޭރ ީނަވިރެތްތާކަރަހ ޭވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ްނބު ަބަސ ގެ ުމުތެނ ްއެމާޒިނ ާވްނެގށީ ަކެއ ނެ ޭވެނަގެނދެ ުދަދައ ާފިހ އް ަތތް ަވާބ ެގީހިއ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ެގީހިއ ުނުވެރުކުމިއާޤ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުރަހައ ެގ1970 ،ްސެވަމނަ ްނެހެއ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެނަގ ނެ ެދ ްށައަމަހިރުފ ިއަހެއ ުރަވްނިމ ުމާޒިތން ިއ ިމ .ެވެއެވިއަފިބިލ ށް ަކަރަވ ްސެވެމްނޮކ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ްނިއެރތެ ެގުމާޒިނ ެގުމުވުނޮފ ުޓޯޕިރ ޭޅެއަޑނަކ ަންނުހ ިއަގުހީފޮއ ުށަރ ެގްއެށަރ ެމްނޮކ ުރަވްނިމ ެގހީ ިއ ާގަނ ުކަހަވުދ ެމްނޮކ ްނިރވެ ްސަމ ީކަތޮގ ްތޮއ ިއަފިހެޖަމަހ ހޭ ެބމާ ުޓްއެހެލެބ ުބާސިހްސާފަތ ިއާތާމޫލުޢަމ ަންނުހ ުރޭއ ިއަގީރްޓްސިނިމ ްށޮކުރާޔްއަތ ްއެޓޯޕިރ ާނޭއ ްނުމުގްނެއ ްށަކަތާރަފ ިކަވ ުދަދައ ަލުމުޖ ެގީހިއ ާގަނ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ،ްސެވަމަނ .(2003 ،.ްލައ ްޓެއ ްނަސރަޑްނެއ) ެވެއީނަޅަހަށުހ ްށަނަޝްކެސ ން ުށަރްށަރ ްށަމަކ ާވިއަފިއަގަނ ިހިއ ިއަގީލައ ެގުކަތުޓޯޕިރ ިމ .ެވެއެވެރުކަގަހާފ ްނަކޭދުންށޮކުޒްމަރ ްށައަމަހިރުފ ްނުކަތުޓޯޕިރ ިމ .ެވެއީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ްނިއ 1 ުޓާޗ ުރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕިރ 16 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 70 60 50 40 30 20 10 0 ރު ަވްނިމ ާވިއަފްށޮކޓް ޯޕިރ ްނުށަރްށަރ ްށަމަކާވިއަފާގަނ ި ހިއ ުދެމެދ ާރަހައ ަނަވ 2011 ާއ 1996 :1 ުޓާޗ ެގުމުވުނޮފ ުޓޯޕިރ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތްސީފޮއ ުށަރ ،ްނެގިޅުގ މާ ުވެރުކުފުރާޢަތ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ުރަހައ ަނަވ 2010 ރާ ަހައ ަނަވ 2017 ްށަކަޑނަގތް ާގ ީނަވިއަފިޓްއުހ ްށޮކީމްސަރ ސް ޮގްނުމަވުދަމ ްއަތުތާމޫލުޢަމ ިއއަ ްނުމެބލި ްނުށަދ ެގުމާޒިތްނިއ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ިދައ ްސަމުރަފ ،ިއާހަމުޑނަކ ިއަގްއތެ ޮގުޑނަގިއަމ ،ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްއަތްތޮފްގޮލ ިމ .ެވެއަގުބާސިހ ްނުތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ުތމާ ޫލޢު ަމ ެގުކަތްތވަ ާބ ަނން ުހުނ ިށކަ ިއަމ ަދަފ ިހއި ،ްނުމަކްނެހެއ .ވެ ެށަޗްއަމ ެގުމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެރުކުޑޯކިރ ުދެމެދ ާރަހައ ަނަވ 2018 އި ާރަހައ ަނަވ 2017 ،ުރިއާލަބ ްށަދަދައ ެގްނިރެވްސަމ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ިއާންނިރެވްސަމ ިއަހްއެއ 1100 ްށަކަޑނަގްތާގ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ިއަގުތޮގ ާކްއަދ ްނުކަތޭވާސ ިރުކ ްނުތާރަފ ެގީރްޓްސިނިމ .ެވެއެވިރެތްތާކަރަހ ުދނަޅުއ ިއަހްއެއ 200 ުމްނިހުމ ިރުހ ްނެދ .ެވެކަތ ްސުއަހުޓްސެގ ިއާކަތުޓޯސިރ ،ީކަޓެކާމ ުޑނަގިއަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ޭވެރުކ ިއަގުތޮގ ެގީރާފަޔިވ .ެވެއެނެމިހ ްއަތުޓ ކޭ ުރާމ ްލަކޯލ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތްޓްނަރޯޓްސެރ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުޓެކާމ 17 އިހ ި ނަގައފި ައިވކާ ަމށަ ް ރިޕޯޓކު ށޮ ފް ައިވާ އަދަދު )ހާހުން( ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފިއަޅައ ްނިރުކ ްނުތޮގ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ިހިއ :4 ުބާބ ޖް ޭނެމ ިދައ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލބެ ،ްނުމަކ ްއެކަތްތަވާބ ާރައ ށް ަރަވާރުފ ްނުހަލ ިދައ ާވުޑޮބ ން ުހލަ ީކަކަތްތަވާބ ަނިގ ެގީހިއ ަދަފިމ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެއެރުކ ްނިއަހޭސަފ ްށަރަވ ްށައީދާބާއ ެގުކަތްތަވާބ ެގީހިއ ުރަސައ ޭވެދޭނ ެގުމަކިރެވްސަމ ާރުކ ިތެންއެމުރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ިއަކަޓްށމަ ުނދި ުތަޞުރުފ ްށަމުވާލާއ ީދާބާއ ެގީހިއ ،ްށޮކުދަމ ުރަވްނިމ ޭގެނ ިހިއ ަޅ ،ްށޮކަޑުކ ްއަތުރަސައ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ޭދިއަބްއިލ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ާދިއަފ ެގުމަކިރެވްސަމ ެއ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ީކަމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ާރުކ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ެގުމުޓއް ެހެލެބ ިއަކަޓްށަމުދެހ .ެވެންނުކަކަތުނާލުޢިއ ުނުވެރުކ ިއަގުކަތުރަހައ ެގ 1990 ީނަވިއަފިއަޅައ ްއަތުޅަވަޔިފ ަނިގ ެގީމ .ެވެއަފާޅައ ީނަވ ްނީރްޓްސިނިމ ީނަވްނުގެނ ިހިއ ާވުނަމަހ ުރަޓީމިޓްނެސ 25 ިއަގުނިމުގިދ ިއާސްއިއ ިރުހ ްސިބ ިއަގުށަދުޑނަބ ،ުރަހައ ަނަވ 1993 ްނުތޮގިމ ީނަވ ްއަތުޅަވަޔިފ ިމ .ެވެއެވިއަފްށޮކާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްސަމ ެގީހިއ ިއާސްއިއ ،ުރަހައ ަނަވ 1996 ިދައ .ެވެއަފްށޮކާނަމ ން ުށަދ ެގުދިއާވަގ ިމ ިދައ .ެވއެ ަފާނަމިހ ިއަގުދިއާވަގ ުމްނާއ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ިށެފ ން ަރުކުލަމަޢ ުރަހައ ަނަވ 2006 .ެވއެ ަފްށޮކާނަމ ީނަވ ްސެވްނުގެނ ިހިއ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ން ުށދަ ެގ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބން ަނ ނު ޫނާޤ ،ިށެފ ްނރަ ުކުލަމަޢ ުރަހައ ަނަވ 2019 ،ިއާމުގެނ ިހިއ ިރުހްސިބ ިއަގށު ަދުޑނަބ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެވިއަފާނަމިހ ،ްށޮކާޢަޖާރުމ ްއަތުޅަވަޔިފ ިމ ިއަގުކަތުދިއާވަގ ާލިއަވަލުކެއ ުމްނާއ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއރާ ިހެވިދ) 2020/R-75 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ،ީނަވ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްސަމ ެގީހިއ ިއާސްއިއ ގެ ީހިއ ޭޅުއ ްށޮކްނުނޭބ ްށަމުއެކ ްށޮކުމްނާއ ،ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއަފިވެރުކާނަމ ްނުށަދ ެގ (ުދިއާވަގ ްޒިއަސ ިމ ިދައ .ެވެއަފްށޮކާނަމ ީނަވ ްނުގެނ ިހިއ ާވުނ ަމަހ ުރަޓީމިޓްނެސ 7.6 ިއަގުނިމުގިދ ގެ ުޑނަގިށތޮ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަވާބ .ެވެއަފްށޮކާނަމ ީނަވ ްސެވްނުރުކްސެސޮރްޕ ްއެތަވާބ ަދަފެއ ިދައ ްނުރުކްއެއިރާފަޔިވ ެގްއެތަވާބ ްސެވްއެއ ެގީހިއ ްށަފާލިޚ ާޓިމިލ ؛(ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްޒީނަޕަޖ) Panulirus japonicus (ހ) ؛(ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްޑްގެލ ްގްނޯލ) Panulirus longipes (ށ) 18 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ؛(ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްލަކިޕޮރްޓ ްޓޭނރޯއ / ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްޓޭނރޯއ) Panulirus ornatus (ނ) ؛(ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްނރޯހްގްނޮރްޕ) Panulirus penicillatus (ރ) ؛(ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްޑަމ) Panulirus polyphagus (ބ) ީނިއަޕްސ ޫލްބ / ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްނަމޮކ / ރަޓްސްބޮލ ްކޮރ ްޑަޓްނިއެޕ) Panulirus versicolor (ޅ) (ރަޓްސްބޮލ .ެވެއީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ިއަގ 2 ްނުހެރުކ ްތޮގެނލާ ަބ ްނިމުގިދ ެގުޑނަގިށޮތ ެގީހިއ ްތޮގެނާލަބ ްނިމުގިދ ެގުޑނަގިށޮތ ެގީހިއ :2 ްނުހެރުކ 19 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :5 ުބާބ ްށަކަތުޒާމައ ެއ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްނޭލްޕ ިމ :ީކަޒާމައ 4 ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ ީކަކަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (1) ާކަތުލޫސުއ ެގުމުޓްއެހެލބެ ްއަތްތަލީސަވ ިއަގއް ެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިދައ ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ ،ިއާޓްނަމްޖޭނެމ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނކަ ްއެކަތްތާކަރަހ ާގްނިހ ްށަތޮގްއެއ ީދާޞިތުޤިއ ިދައ ީޢާމިތްޖިއ ،ީވަޔަ ޙ ޭޅުގ ާކަތްތަލީސަވ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެއ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (2) ؛ްނުލިއަވަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ްށޮކާނބި ްށަތާމޫލުޢަމ ު މާޒިނ ޭހެބ ާއްސްނަލޭވރަސ ،ިއާމުރުކ ލް ޯރްޓްނޮކ ،ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (3) ިދައ ؛ްނުރުކާނަދުރަހ ްނުރުކްޓޯޕިރ ،ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ،ްށޮކުޛީފްނަތ ން ަކިރެތްނުލޭހ ުދެމާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ިއާކަތްތަވާބ ެގީހިއ ިއަގުދެމ ެގްނުމްނާއ ިއާންނިރެވުތަޙަލްޞަމ (4) .ްނުރުކުރުތިއ ިއަފިވެރުކ ާޞާލުޚ ިއަގ 2 ުލަވތާ ްއަތްތާކަރަހ ިދައ ،ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުރީބުދަތ ާވިއަފިއަލާވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ .ެވެއީނަވެއ 20 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ އ ް ަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކެއ ިދައ ުތަދްއުމ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ،ިއާކތަ ްތކާ ަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލާވލަ ުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ :2 ުލަވާތ ްއަތްތަލސީ ަވ ިއަގއް ެތގޮ ިވނި ެޓްއެހެމދެ ިދައ ްޗރޯ ޕް ެއ ީރަނޝަ ޯކިރްޕ ، އި ާޓްނަމޖް ޭނެމ ްޑސް ބޭ -ްމަޓްސސި ޯކިއ ީކަކަތތް ާކަރަޙ ިރުހން ޅު ުގ ާމަކިރވެ ްސމަ ،ިއމާ ަކިރވެ ސް ަމ ެގހީ ިއ ޭވރެ ުކ ިއގަ ޭޖއް ާރހި ެވދި :1 ުޒާމައ ން ރު ުކުރވަ ަށަކ ްނަކްއކެ ަތްތާކަރަހ ާގްނހި ްށަތޮގްއއެ ާކަތުލޫސއު ެގމު ުޓްއެހެލެބ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ުތަދްއުމ ްތާކަރަޙ ުޖާރިތްސިއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ިއަގލީ ައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ 1.1 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނތު ޮގ ެގމު ުނިދްށޮކ ިހފަ ުގމަ ްށަމުވލާ ާއ ީދބާ ާއ ެގީހިއ 1.1.1 ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމހަ ިރުފ ާވއި ަފާދޯހ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ން ުރކު ާނަމ ްނުރކު ްޓޯޕްސްކެއ ިހިއ ްއތަ ްތަލީސަވ ީތަރުދޤު ިއގަ ުތަލާޙ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ްނއި ެރެތ ެގކު ަތަމަހ ިވނި ެޓްއހެ ެމެދ ިއަޅނާ ްއޅެ ަވޔަ ިފ ،ިއަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ެނާދބި ިލ ްނުބބަ ަސ ެގމު ުލްށޮކޫދ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ރީ ނަ ަޝޯކިރޕް ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަމލު ްއެގ ން ުޅއެ ަޑނަކ ްއަތްޓިމިލ ްޒއި ސަ ެނޭގނެ ްއަތތް ަވާބ ެގީހިއ 1.1.2 ން ެގިށެފ ެގހީ ިއ ، ށް ޮކާނިބ ްށަޗްއމަ ެގޗް ޯރްޕެއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o އް ތަ ުޅަވޔަ ިފ ްށަމުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރެވސް ަމ ން ުޅެއ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަތްތާލާއ ާރުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމކަ ިރެވްސަމ 1.2.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގީހއި ްއަތްތާލާއ ިހެޓްއަރ ާޓްށެވާމިތ 1.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނުށަދ ެގނު ޫނާޤ ެއ ،ިއނާ ޫނާޤ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ްށަމރު ުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމކަ ިރެވސް ަމ ން ެގިށެފ ްނަކްނަކ ާވިއަފ އި ޅަ ައޑަ ނަކ ިއގަ ުކަތުދއި ާވގަ ާވއި ފަ ިއަދަހ ޖީ ީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ން ޅު ެއރު ާބ ން ރު ުކުޛީފްނަތ ިއަފްށޮކްޒއި ަރޝަ ެރްޕ ިއަކަޓްށމަ ުލާވޭނ ަތވަ ުނ ިޅުފިއަވ 1.2.2 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށަމޅު ުއ ިއަގޑީ ައ ެގނު ެފ ްނެގށް ޮކްނުނޭބ ިއވަ ަންނުހ ރީ ޓް ްސިނިމ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ުގނެ ިހިއ ްނެގށް ޮކްނުނޭބ ްއެތާލާއ ްސވެ އް ެއ ާރކު ްނުނޭބ 21 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ އި ަޓްއހަ ަލަބ ްނަކިރވެ ްސަމ ެގީހިއ 1.3 ، އި ަގން ިހ ، އި ަވރާ ްނަކިރވެ ސް މަ ިދައ ީސްފެއއޯ ިއަވްސ 1.3.1 ްއތަ ްތަލީސަވ ެގމު ކަ ިރެވސް ަމ ެއ ީމާވ ޤު ައްލނަ ިއބަ ިދއަ ީދްއޙަ ރަ ަސ ޭޅގު މާ ުޓްއެހެލެބ ،ިއވަ ާރ ްނަކިރެވސް ަމ ިއަގމު ުރކު ްތަޔާމިޙ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިދައ ްކިފިޓްނިއސަ ެގކު ަތްތަޢާމަޖ ާޔްއޢި ްމަޖ ީދއް ަޙރަ ަސ ޭޅގު މާ ުޓްއެހެލެބ ،ިއގަ ްނިހ ރީ ޓް ްސިނިމ o ން ެގިށެފ ިއަގމު ަކްނަކ ޭޅުގ ާމުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރެވސް ަމ ިއގަ ުކަތާޔްއޢި ްމަޖ ީމވާ ޤު ައލް ަނިއބަ ިދައ ން ުވރި ެވއި ަބ ްނުތޮގީލަމަޢ ްއެރއު ަދ ްސިއ (ިއގަ ުކަތީބ.ްފެއ.ްރާއ) ން ުރކު ާދައ ން ުލިއަވަލކު ެއ ްއތަ ުތަސާޔިސ ްށޮކާނބި ްށަތާމޫލުޢަމ ީދާޞ ތި ުޤިއ ިދައ ީޢާމިތްޖއި ،ީވޔަ ަޙ ޭޅގު ާކަތްތަލީސވަ ިރހު ްނުޅގު ާމަކިރވެ ްސމަ ެއ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގހީ ިއ :2 ުޒާމައ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ުތަދްއުމ ްތާކަރަހ ުޖާރިތްސިއ ޭބިލ ްނުކަތވޭ ރާސ ްޑްލީފ ިދއަ ުތާމޫލުޢަމ ެގމު ަކިރވެ ްސަމ 2.1.1 ްއަތުތސަ ާޔިސ ެގމު ކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ 2.1 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއާކަތުދއް ަޙ ރަ ަސ ާރުކްނަކިރވެ ްސމަ ިއގަ ީލައ ެގތު ާމޫލުޢަމ ީޢާމތި ުޖިއ ،ވީ ަޔަޙ ީނެވެލިއވަ ަލުކެއ ން ެގިށެފ ރީ ޓް ްސިނިމ o ން ުތަގނެ ެދ ްއތަ ްނުސމޫ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ްށަޗްއަމ ެގުތާމލޫ ުޢަމ ީދާޞ ތި ުޤއި ިދައ ިއަކަޓްށަމރު ުކުރވަ ަށަކ ްނަކްށޮކާނިބ ރީ ޓް ްސިނިމ o ޭވރެ ުކ ްށަމުރކު ްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ީޢާމިތްޖއި ެގމު ަކިރވެ ްސަމ ގެ ހީ ިއ ޭވރެ ުކ ިއަގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ 2.1.2 ން ުރުކާނަދރު ަހ ްތަކްއސަ ަމ ން ެގިށެފ ން ރު ުކ ޭވާސ ްށަމދު ޯހ ުތާމލޫ ުޢަމ ީދާޞ ތި ުޤއި ިދައ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ްނިރެވތު ަޙަލްޞ މަ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ 2.2 ްއަތތް ާރަފ ާވާސރޯ ަބ ްށަމަކިރވެ ްސަމ ެގީހިއ 2.2.1 ްއ ތަ ުތަސާޔިސ ،ެނަގނެ ެދ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއެރތަ ފު ަދ ެގްނރި ެވސް ަމ ިއަކަޓްށަމުތަގނެ ެދ ްއަތްނމު ްނިނ ިއޔާ ްއަގމު ުލިއވަ ަލުކެއ ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ުލިއވަ ަލުކެއ ްނވު ރި ވެ ިއބަ ެގކު ަތްތާރަފ ެއ ިއގަ ުމމު ްނިނ ން ރު ުކްނީޤަޔ 22 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅވަ ަޔިފ ެގމު ުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރެވސް ަމ ެގީހިއ 2.2.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގން ިރވެ ުތަޙ ލަ ްޞ މަ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއަގމު ުޅއެ ަޑނަކ ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ާފަލ ިއާލާޔިޚ ގެ ކު ަތްތާރަފ ެއ ، ށް ޮކުރުތިއ ްނުވރި ެވއި ަބ ން ުދޯހ ޭޅގު ާމަކ ،ިއާކަތްތރާ ަފ ާރކު ްނަކިރެވސް ަމ ެގީހިއ 2.2.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގުމކަ ިރެވރު ުތަފ ިދއަ ްއތަ ްތަޢާމަޖ ާޔްއޢި ްމަޖ ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ްނުތާގ ުކެއކާ ަތްތާރަފ ާވރި ތެ ްތާކަރަހ ިއގަ ުތަޢާނިޞ ީޓ.ޯއ.ްމެއ o ން ުރުކްތަކްއސަ ަމ ން ރު ުކާނަދރު ަހ ްނރު ުކްޓޯޕިރ ިއާމރު ުކްއއެ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިމ ،ްށޮކުޛފީ ްނަތ ުމޒާ ިނ ޭހެބ ާއސް ްނަލޭވރސަ ،ިއމާ ރު ުކ ްލޯރްޓްނޮކ ،ިއމާ ުރކު ރަޓިނޮމ ިރފާ ަޔިވ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގހީ ިއ :3 ުޒާމައ ުތަދްއުމ ްތާކަރަޙ ުޖާރިތްސިއ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ާރުކ ްނަކިރވެ ްސމަ ެގހީ ިއ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ 3.1.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ ިއަގއް ެތޮގ ާނަދުރަހ 3.1 ުމާޒިތްނއި ެގުމރު ުކ ްސްނސަ ިއަލ ުރހަ ަފުދނަޅުއ ްއތަ ްތާކަރަހ ެގރީ ާފަޔިވ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ސު ްއޖެ މަ ަހ ުމާޒތި ްނިއ ެނޭޓްއހެ ެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ ން ސު ްއޖެ ަމަހ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނުތޮގ ެގއް ެއރި ވެ ުދެމ ްށަކަތްޓެކާމ ެގމު ަކިރެވުރުތަފ 3.1.2 ތާ ްސރާ ުގިދ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ްސްނަސއި ަލ ްއތަ ްތާރަފ ާކްއވި ްއަތތް ަވާބ ެގީހިއ (ުރަހައ 10 - 5) ން ުސއް ެޖމަ ަހ ުމާޒތި ްނިއ ެގމު ުރުކ ީޓ.ޯއ.ްމެއ o 23 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއަގ [ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސސި ްނަޝމޭ ޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ] 3.1.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިރހު ްނުޅގު ާމަކިރވެ ްސމަ ، އި ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ެނޭވެރުކ ީރަޓްސޖި ަރ ްއަތްތާރފަ ާގްނިހ ްތާކަރަހ ން ުސއް ެޖމަ ަހ ުމޒާ ިތްނިއ ގެ ީރފާ ަޔިވ ިއމާ ަކިރވެ ްސަމ ެގީހިއ 3.2 ިފިހ ިހިއ ިއގަ ުރުތދަ ްސމަ ްށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގޮލ 3.2.1 ްއމެ ާޒނި ާނަދރު ަހ ެނޭވރެ ުކްއއެ ުތާމޫލުޢަމ ުނވު ެރުކ ްށަމުފހި ްއަތްތަވބާ ެއ ިދައ (ްޗެކ) ިއރާ ވަ ްނިމ ން ުރުކުމއި ާޤ ީރޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ،ށް ޮކާނަދުރހަ ްނުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ (ްޓރފަ ެއ) ެގއި ަދޭހ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ެގުތާމޫލުޢަމ ވާ ުނޮފ ްނރި ެވސް ަމ ްށޮކިރވެ ދު ެމ ްތޮފްގޮލ ިރެތްނުލޭހ ްނރި ވެ ްސމަ ްށަމރު ުކުރުރތު ިއ ްނަކަޙއް ަޞ ން ުގން ިހ ްއމެ ާރގް ޮރްޕ ެގމު ުރުކ ީރޓް ްސިނިމ o ްނުތގޮ ެގއް ެއރި ެވދު ެމ ްށަމުކްއވި ްއތަ ްތަވާބ ެގީހިއ 3.2.2 އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ތާ ްސރާ ުގިދ ެގތު ޮގ ާވއި ފަ ެނަގ ްސމަ ްއތަ ްތާރަފ ާވރި ެތްތާކަރަހ ީޓ.ޯއ.ްމެއ o (ުރަހައ 10 - 5) ްނުޅހެ ަށުހ ްށައީރްޓްސނި ިމ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސުފަތ ން ުރުކުމިޒާލ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o 24 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ެގުމަކރި ވެ ސް ަމ ިއމާ ަކިރވެ ްސަމ ެގީހިއ 3.3 ،ިއވަ ރާ ިރާފަޔިވ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ، އި މާ ަކިރވެ ްސަމ ެގީހިއ 3.3.1 މާ ޓު ްއެހެލެބ ،އި ަގން ިހ ،ިއވަ ރާ ިރާފަޔިވ ްށކަ ަތުދިއވާ ގަ ޭޅގު ާމުޓްއހެ ެލެބ ،ިއގަ ްނިހ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއަކަޓްށަމރު ުކ ުރަވށަ ަކ ްނަކާދްނގެ ްނުމރަ ުކުލަމައ ްނމު ަރުކުލަމަޢ ްށަކަތދު ިއވާ ަގ ޭޅުގ ްނުތގޮ ެގމު ުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ެގިށެފ ިދއަ ިއޔާ ްއަގުކަތރު ދަ ނަބ ާވުރިކ ްސމަ ، އި ާރހަ ަފުދނަޅުއ ާނަދރު ަހ ެނޭވރެ ުކުޛ ފީ ްނަތ ްށޮކރަޓިނޮމ ްއަތމު ާޒިތްނިއ ނެ ޭވރެ ުކްޓްކެޕްސްނއި ިއަގރު ދަ ނަބގެ އި ަވ ން ުރކު ްމިއޤާ ްއމެ ާޒިނ ން ސު ްއޖެ ަމަހ ްނުރޖަ ްނރޭ ްޒީރަޝިފ ޭވރެ ުކުމއި ޤާ ިއަގުށަރްށަރ 3.3.2 ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ، އި ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ ްށޮކިރެވދު ެމ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ާމުޓްއެހެލެބ ،އި ގަ ން ިހ ،އި ވަ ާރ ،ްށޮކރަޓިނމޮ ިރާފަޔިވ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o (ުރަހައ 3 - 1) ުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ްނުމަރކު ުލަމައ ްށަކަތދު ިއވާ ަގ ޭޅުގ ން ުރުކ .ްނުރުކރު ތު ިއ ްނަކިރތެ ްނުލޭހ ުދެމމާ ަކިރވެ ްސަމ ގެ ހީ ިއ ިއކާ ަތްތަވބާ ެގ ހީ ިއ ިއގަ ުދމެ ެގްނމު ްނ އާ ިއާނން ިރެވތު ަޙ ލަ ްޞަމ :4 ުޒާމައ ްއަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ުތަދްއުމ ްތާކަރަހ ުޖާރިތްސިއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ިއަލާވލަ ުކެއ ުތާމޫލުޢަމ ްނތު ޮގނޭ ެމހި ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ 4.1.1 ؛ްނުނދި ްށޮކުރޯފ ްށަޢަމތަ ުޖުމ ެގީހއި ިއަގދު ާޞ ތި ުޤއި ެގޭޖއް ާރިހެވިދ 4.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ،ިއާރވަ ން ިމ ާވސާ ްއހި ްނަކިރެވސް ަމ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o ތާ ްސާރ ުރުކ ތު ާމލޫ ުޢަމ ޭހެބ ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ • ެގީހިއ ،ިއާކަތދު ިއވާ ަގ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ރާ ީމ o (ުރަހައ 3 - 1) ިދއަ ؛ ރި ާފަޔިވ ެގީހިއ • ދީ ްށޮކުރޯފ ުތާމލޫ ުޢަމ ޭހެބ ާމކަ ިރެވސް ަމ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ީލާމ ޭބިލ ްށައެޖއް ާރހި ެވދި ްނުމކަ ިރެވސް ަމ ެގީހިއ • ން ުވުރކު ިރެތްނުލޭހ ްނމު ްނާއ ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ފާ ްނަމ 25 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ީޛފީ ްނަތ ިދައ ްނރި ވެ ރި ާފަޔިވ ،އި ާނން ިރެވްސަމ 4.1.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ުތަކްއސަ މަ ްށަމުވރު ުކިރވެ ުލުހއަ ްށަކަތުދއި ާވގަ ްނުރސަ ިފޮއ ން ެގިށެފ ްއަތުނޭޕްމެކ ިދައ ،ްއަތނު ީރްމތަ ،ިއާކަތްނވު ުލަދއް ަބ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ުގްނިހ ރީ ޓް ްސިނިމ o ީލުއަޙމާ ްނެގށް ޮކުޒާމައ ށް ަނން ުމްނއާ ިއާންނިދުކާވަޔިކ 4.1.3 ތާ ްސާރ ުރުކ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ާރުއދަ ުމްނިހމު ާރުކާދއަ ްއަތތް ަވާބ ެގީހިއ ިއަގމު ާޒިނ (ުރަހައ 3 – 1) ން ުރުކިރތެ ްނުލޭހ ުދެމ އީ .ޯއ.ްމެއ o ޯޓޮފ ެގކު ަތްތަލީސަވ ެގުރަފ ްނެހޭނމެ ިހ ްއަތތް ަވާބ ެގީހިއ 4.2.1 ްއަތްމރާ ގް ޮރްޕ ްސން ިއަސ ްނަޒިޓިސ 4.2 ތާ ްސރާ ުދެމ ީތަރުދޤު ެގޅު ފަ ުޑނަކ ްށޮކިރެވދު ެމ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ަދަފ ެނޭވުނޮފ ްށޮކުޑޯކެރ ާޓޭޑ ްލަނޝަ ޭވޒަ ްބއޮ ިދައ ެގކު ަތްތަލީސވަ ިއާލުއ ޙަ ާމ (ުރަހައ 5 – 3) ްނުރުކްމއި ޤާ ްއމެ ާރގް ޮރޕް ްސްނިއސަ ްނަޒިޓިސ ން ޅު ެއރު ާބ ްށމަ ުރުކްނޒަ ަވގު ައ 26 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :6 ުބާބ ،ްށއަ ާފްނަމ ެގުކަތލު ީޖ ެގުލަބުޤތަ ްސުމ ިއާކަތްތާރަފ ިއަހެމްނެއ ޭޅގު ާމަކ ،ިއަލަބ ްށަތަޙަލްޞަމ ެގުތޢަ ާނިޞ ިއާކަތުޢަމަތުޖުމ ިރެވްސަމ ިއާކަތުލޫސުއ ާވިއަފެނަގިއަލަބ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ،އި ަކަޓްށަމުޓްއެހެލެބ ިއަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ްތަލީސަވ ުމްނިހުމ ިމ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުފުރާޢަތ ިއަގުތުގަވ ާވްނެގީށަކެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްސަވައ ެގުމުޓްއެހެލެބ .ެވެއީނަވި މ ިއަގީރިތ ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ިއަކަޓްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 6.1 ާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނމެ ީދާބާއ ެގީހިއ ،ިއާންނުތޮގޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ެނާޅައ ްށަމުރުކީޤްއަރަތ ިއަގްއތެ ޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ްނަކިރެވްސަމ ގެ ީހިއ ،ިއާންނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކ ްއތަ ާސާރިދ ެގީހިއ ،ިއާންނުތޮގޭޅުގ ްއަތާސްލަޖ ެގީޓިމޮކ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކުމިއާޤ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ިއަކަޓްށަމުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ .ެވެއެނޭވްއޭބ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ްނެގެވުދަމ .ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރަބްނެމ ާވިއަގީރިތ ީނާލިއަވަލުކެއ ީޓިމޮކ ؛(ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޓާޕިޑ ްޒީރަޝިފ ެގީރްޓްސިނިމ) ުރިރްއަޤުމ (ހ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ (ށ) ؛ްނުބޫދްނަމ 2 ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (ނ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްމަޒިރޫޓ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ރ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ބ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ޅ) ިދައ ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމތަ ީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްނރަވަގ ްލަކޯލ (ކ) .ްއެއާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (އ) 27 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ށް ޮކުމްނާއ ްނީރްޓްސިނިމ ިއަލިއަވުޅުހ ްށަމުރުކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ެގުމުލިތަމިރުކ ްށައީޓިމޮކ ްއަތތް ާރަފ ިވިނަންނައ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނާލުޢިއ ިއަގްނައ ؛ްނުބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (ހ) .ާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (ށ) .ެވެއެނޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުތަޔްއިލޫޢްސަމ ެގީޓިމޮކ ؛ްނުވުރެއ ްށަރަޓްސިނިމ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ޭވެރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ހ) ؛ްނުރުކާޢލި ާޠުމ ްއަތުޓޯޕިރ ްނެހިނެހެއ ިދައ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (ށ) ން ުކަތްނުވުލަދްއަބ ުތަކްއަސަމ ޭވްއޭބ ުކެއާކަތްތާރަފ ޭޅުގ ާމަކ ިއާންނުކަތުޓޯޕިރ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ (ނ) ެގުމުރުކްޖޭނެމ ޭހެޖްނަޅައ ،ްނެގިޅުގ ާކަތްނޅު ެހަށުހ ިއާކަތާޖީތަނ ޭވެރެނ ްނކު ަތްނުވުލަދްއަބ ާރަވްޝަމ ިދައ ؛ްނުނިދ ާފަލ ްށައރީ ްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭހެބާކަތުޅަވަޔިފ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ަތަވުނ ީދްއަޙަރަސ (ރ) ؛ްނުނިދ ާފލަ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމރު ުކުޛީފްނަތ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ިދައ .ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކޢާ ިލޠާ ުމ ،ްށޮކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ބ) 28 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 6.2 ކީ ަމުނޭބ ްއެއ ުޑޮބ ެމްނެއ ެގުމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކްސްނަސިއަލ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ،ިއާމުތަގެނެދ ްއަތްތާރަފ ާވާސޯރަބ ްށަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގީދާޞިތުޤިއ ،ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްށަންނިރެވްސަމ ،ިއާށަމުރުކީޤްއަރަތ ްތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ .ެވެމުޓްއެހެލެބ ،ްށޮކްއެއ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއަގުމުނިދިއަބްއިލ ްށައީރްޓްސނި ިމ ުތމާ ޫލުޢަމ ާވްނުނޭބ ިއަކަޓށް ަމުނިދްށޮކުރޯފ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ްސިއ ުމާޒިނ ެގްސްނަސިއަލ އް ަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ްސްނަސިއަލ ަދަފިމ ްނުރުތިއ ެގީމ ެގުކަތްތާރަފ ާރުކުރާޔްއަތ ްއަތން ުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ިއާންނިރވެ ްސަމ ީކަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކުޑޯކިރ ްށޮކީމްސަރ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނ ެއ އި ަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ްނަކިރެތުއަކްއަރ ީދާޞިތުޤިއ ިދައ ީޢާމިތުޖިއ ާވްނެގެވުޤްއަޙ ްށަކަތްތާރަފ ެ އ ،ީދްށޮކިރެތުއަކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ އި ަގުކަތުދނަޅުއ ެއ ،ިއާރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ަދަފިމ ިދައ .ެވެޅަވަޔިފ ްއެއ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ޭޅެއ ކީ ަމުޓއް ެހެލެބ ތު ާމޫލުޢަމ ެގުނތަ ްނަތ ދާ ްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ގެ ުހަމ ދި ައ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނިރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ާވިރެތްތާކަރަހ ،ިއާށަމުދެހ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ާދން ެގްނުމަޓއް ަހަލަބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ީކަމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެކެމަކ ެނާދްނެގެވ ްށަކަޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ްސެވ ްށަމުވްށަކަމަކިރެވްސަމ ަންނަގިއލަ ަބ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަނިއަބ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނުނޭބ ެގުތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކްއެއ ްނުކަމާޒިނ ަދަފިމ ްސެވިއަގުމުވޭރ ްއަތުޢޫރްޝަމ ެގީޤްއަރަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ްއަތްތާކަރަހ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ި އާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ްނުތޮގިމ ،ިއާމުދެއ ްށަސްނަސިއަލ .ެވެއެނޭވެރުކްސްނަސިއަލ ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ ވާ ިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ ިދައ ފީ ިއާތަދްއުމ ެގްސްނަސިއަލ ،ިއތާ ޮގ ެނާރުކުލަމަޢ ިއަގުމުރުކުލިޠބާ ިދައ ިއާމުރުކުއައ ،ިއާމުރުކޫދ .ެވެއެނޭވެރުކްނާޔަބ ިއަގުދިއާވގަ ޭހބެ ާމުޓްއެހލެ ެބ ،ިއަގްނިހ ،އި ަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ްތޮގ ެނޭހެޖްނަރުކުލމަ ަޢ ްނުކަތްތާރަފ 29 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއާންނުޅޮޔެކ ެގުކަތުރަހަފުދނަޅުއ ިއާރަހަފުދނަޅުއ ިއަހެމްނެއ ޭވެރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެނޭޓްއެހެލެބ ިއަލިއަވަލުކެއ ްނީރްޓްސިނިމ ްއެރަތުފދަ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނީރެވުޅަފ ްނުޓްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 6.3 ްއެމަކިރެވްސަމ ެއ ،ްށޮކުބާސިހ ުރަވްނިމ ެގީދާބާއ ،ެނަގެނެދ ްއަތލު ަދަބ ާދްނުމަންނައ ްށައީދާބާއ ެގުހަމ ާފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާކަތްތަވާބ ާނާބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިއަގްއެރަވްނިމ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ާވުނ ްނުލްއެގ ްށައީދާބާއ ީނެވެރުކ ކީ ަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގ ާއ (ްޓރަފެއ) ަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްތަވާބ ެއ ،ިއާރަވްނިމ ާނާބ ްއަތްތަވާބ ެއ ަތަވުނ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ީނަރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ިއަގުމުގެނ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ށް ަމުފިހ ްއަތްތަވާބ ެއ ،ިއާކަތްތަވާބ ިފިހ ިއަގުރުތަދ ެއ ުހަފްށަމުމްނިނ ްއެރުތަދ ެމްނޮކ ެގުމަކިރެވްސަމ ީކަޓޯޕިރްސަމ .ެވެޓޯޕިރްސަމ ،ްނުރުތއި ެގީމ .ެވެމާޒިނ ޭދްށކޮ ުރޯފ ށް ަކަތްތާރަފ ޓާ ްއަހަލަބ ިއަގން ިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ުތާމޫލޢު ަމ (ޓް ރަފެއ) ެގިއަދޭހ ުނުވެރުކ ްށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގޮލ ްސެވުތާމޫލުޢަމ ުރުތިއ ަދަފ ްއަތުދްއަޙަރަސ ިނޭބ ްސަމ ިދައ ުރަވްނިމ ެގުލެތ ުނުވެރުކ ަދޭހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭޅުގ ާއިރާފަޔިވ ެގުކަތްނދު ްއެފއު ަދަފިމ ،ިއާންނުކަތްތާރަފ ާދްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ އި ާހަމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެގެނ ިދައ ިއަކަޓްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްސެވީކަތާމޫލުޢަމ ިއަހެމްނެއ ިމ .ެވެއެވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ުތާފަތ ްސެވ .ެވެތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކްނުނޭބ ްށަމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ،އި ަކަޓްށަމުނިދިބިލ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގުމަކިރެވްސަމ ެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ށް ަމަކްނަކ ުނުވެންނެދ ެވްސިއ ްނުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސމަ ްނެގިބިލ ްސްނަސިއަލ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ .ެވެއނެ ޭވެރުކުމިޒާލ ްނުވުނޮފ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތޮފްގޮލ ަތަވުނ ުޓޯޕިރްސަމ 30 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 6.4 ްތެނ ިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ން ުބބަ ަސ ެގުލަދަބ ީމުސޫމ ިދއަ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދބި ިލ ން ުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅނާ ްއެޅަވަޔިފ ،ްސެވ ިއަގުދނިހ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ިވިނެޓއް ެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ެވެކެމަކ ާޅައުރާބ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްޖޭނެމ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ިއާންނިރެވްސްނިއަސ ަނިގ ީކަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ ްނެހިނެހެއ ްނުރުތިއ ެގުކަތުޅަވަޔފި ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީތަމ ްށަމރު ުކްޖޭނެމ ްކޮޓްސ ެގީހިއ ްނުތޮގިމ .(1982 ،.ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ) ްއަތުޅަވަޔިފ ިވިނަންނައ ިއަގޭރތެ ެގީމ .ެވެއެނާދިމްނިނ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ަދަފެއ ިއަގުތަލާހ ެޖްއިނެފ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ .ެވެއެނެމިހ ؛ްނުރުކނާ މަ ްނުގެނ ްއަތްތަވާބ ެގީހިއ ްނުކަދްއަޙަރަސ ިކަވ ެގޭޖްއާރިހެވިދ (ހ) ؛ްނުރުކާނަމ ްނުރުކްސެސޮރްޕ ަތވަ ުނ ްނުގެނ ްއެތަވާބ ިކަވ ެގީހިއ (ށ) ؛ން ުއަނެގ ުލަދަބ ްށަޓިމިލ ްޒިއަސ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ (ނ) ދި ައ ؛ްނުރުކުޛީފްނަތ ިއަޅައަޑނަކ ްއެއާޓޯކ ެގުކަތްތަވާބ ެގީހިއ ެނޭގެނ ިއަގުމަކިރެވްސަމ (ރ) .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ްނެހިނެހެއ ްނުތޮގޭޅުގާކަތްތާކަރަހ ެނާފްށޮކުރަސއަ ްށަކޮޓްސ ެގުކަތްތަވާބ ެގީހިއ (ބ) 31 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ ން ިތަމ ގެ ުތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖރާ ިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމވު ުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ ިމ އި ަގްނޭލްޕ މި ،ްނުރުތިއ ެގީމ ދި ައ .ެވެކެއާމްނިޒ ެގީރްޓްސިނިމ ީކަމުރުކުޛީފން ަތ ްނކަ ްނަކ ެއ ،ްށޮކްސެރަލިވ ުކެއާކަތާރާދިއ ޭޅުގާމަކ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއަކަޓށް ަމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ާވިއަފިއަނަމިހ ްސްވިޑްލޯމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެލިއަވަލުކެއ ްއެދިއވާ ަގ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ްނުށަދ ާރުކްނާޔަބ ްތޮގެނާދްނެގ ްށައިރުކ ްއަތްތާކަރަހ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމުރުކުލީލްޙަތ ޭހެޖްނަރުކ ްނުޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗާސިރ ްނިރެމ .ެވެއެނވާ ްނަލިއަވަލުކެއ ްނުތާރަފ ެގްޓުއިޓިޓްސްނިއ ެއ ްއެނޭލްޕ ްނަޝްކެއ ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :8 ުބާބ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގީހިއ ިއަގުމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ .ެވެންނުކަރަހައ (ްއެއަހ) 6 ެމްނޮކ ީނޭވެރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ ިމ ިއާކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ ިރުހްނުޅުގާމަކ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކިރާފަޔިވ ެގީހިއ ،ިއާކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކޫދ ްސްނަސްނިއަލ ،ިއާކަތްތާރަފ ްށަކަތޮގ ްސަވައ ްއެޅަވަޔިފ ްސެވްއެއ ާވިއަގްނޭލްޕ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކ ުރަވަށަކ ްނުވިރެވިއަބ ެގްނިރެވުތަޙަލްޞަމ ްނެހިނެހެއ ިދައ ުމާޒިތން ިއ ޭނޭވެރުކުޛީފްނަތ ،ްށޮކާޢިލާޠުމ ްއެޅަވަޔިފ ެއ ުކެއާއާރަވްޝަމ ެގީޓިމޮކ ،ިއަގއް ެތލަ ާހ ެޖްއިހެޖ ްނަރުކުލަދަބ .ެވެއެނޭސްއެޖަމަހ 32 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ -ްޗެބ – ްސަސޯސިރ ްފީރ ްފޮއ ްނަޝޭޓިއޮލްޕްސްކެއ .1997 .ުރާއ .ްމެއ ،ްމީލަސ ްޑްނެއ .ްސެއ ،ުދަމްއަޙުމ ،.ްޗެއ ،ުދަމްޙައ .ޭޖ.ީޑ ްނިއ 167–137 ްސްޖޭޕ .ްސާދައ ްޑްނެއ ްސރަޓްސްބޮލ ،ްސްމޭލްކ ްޓްނަޔަޖ ،ްސްކރަޝ ްފީރ ،ރަމ-ެޑ ަދ ްނިއ ްޓްނެމްޖޭނެމ ްސަސޯސިރ ްފީރ ްޑެޓޭރްގެޓްނިއ ްނޮއ ްޕޮޝްކޯވ .(ްސްޑެއ) ުކިނަމ .ްޗެއ .ްމެއ ްޑްނެއ ްނަސރަކިނ .ާއިޑްނިއ ،ްސާރްޑެމ ،ްމާރްގޮރްޕ ްލާގްނެބ ްފޮއ ޭބ .ްމާރްގޮރްޕ ްލާގްނެބ ްފޮއ ޭބ .ްސްވިޑްލޯމ ްޒީރަޝިފ ްނޮއ ުޓޯޕިރ ީރްޓްނަކ .2003 .ްޗެއ .ުދީޝަރ ްޑްނެއ .ްސެއ .ްމެއ ،ްމަޑެއ ،.ީސ .ްސެއ ،ްނަސަޑްނެއ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްނިއ ްސްކިޓްސިޓެޓްސ ްފޮއ ްޓެސްނޮއ ްޓެއ ްޖޭއ ްޑްނެއ ްޒިއަސ .1998 .ްސެއ ،ސީ ީނޮގްނަރ ްޑްނެއ .ްލެއ ،ޯނާފެޓްސ ިޑ ،.ްލެއ .ްމެއ ،ީނިޗްނައިބ ްނިއ (ޭޑިޕޮރްފެނ ާއިޝޭޓްސަރްކ) .ްލެއ ްސަކިޖެވޯނ ްސްޕޮރްފެނ ރަޓްސްބޮލ ޭވޯނ ްލޭމީފ ްފޮއ ީޓިރައުޗެމ ްލައުޝްކެސ .159–151 :(2–1) 62 ާނިރެމ ާއިޝްނެއިސ .(ީސ ްނައިނޭރަޓިޑެމ ްލަރްޓްނެސ) ީލިސިސ ްފޮއ ްޓިއެރްޓްސ ަދ ްޓޭލްޕ ުތިވ .ޭޑިރަލިކްސ ްޑްނެއ ާއިޑިނިސަލަތ ،ޭޑިޕިހ ަދ .XIII .ްސްނައިޝޭޓްސަރްކ ްނިރެމ .1904 .ޭއ .ްލެއ ،ްލިއެޑަރޮބ ްޑްނެއ ްވިޑްލޯމ ަދ ްފޮއ ީފަރްގޯޖ ްނެއ ާނޯފ ަދ .ރަޓިޑެއ ،ރަނިޑާގ .ްސެއ .ޭޖ ްނިއ 754–750 ްސަޖޭޕ .LVIII ްނެއ ިއަބ ްޑޭމ ްސްނަޝްކެލަކ ަދ ްފޮއ ްޑްނެއ ްނޮއ ްޑީރެކ ްކޯވ ަދ ްފޮއ ްޓްނުއަކެއ ަދ ްގްނީބ :ްސޯގެލެޕިކާއ ްވިޑަކަލ .ްޖިރްބްމެކ ،ްސެރްޕ ީޓިސރަވިނުޔ ްޖިރްބްމެކ .1900 ްޑްނެއ 1899 ްސާޔިއ ަދ ްގްނިރުއިޑ ްނަޝިޑެޕްސްކެއ ްޑްނެއ .ީބ ،ީޓަޕ ،.ީވ ،ީނރޯ ަކެމ ،.ޭއ ،ޭޓްނލަ ެބ ،.ީޖ ،ާފއް ުބ ،.ްމެއ ،ާނީޓްސިރްގ ،.ްފެއ ،ޯޓޮއިސިލިފ ،.ީޖ ،ޯނިއަސްސުބ ްސަފެލެއ ްސަރުނިލެޕ ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްނައިޕަރޫޔ ްފޮއ ްސީޖޭޓެރްޓްސ ްވިސްނެފިޑ .2011 .ްސެއ ،ާލޯޒަމ .154–143 :(ީރައުރްބެފ) 423 ްޒީރީސ ްސެރްގޮރްޕ ީޖޮލޮކިއ ްނިރެމ .ްކޭޓެއ ރަޓޭޑިރްޕ ްގްނިރުއިޑ 33 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާގިރްޓްސިރޮމެފ ްސްޕިއަގްނޮލ ްސަރިލުނެޕ ްފޮއ ްސްމޯފ ްޓްނެރަފިޑ ަދ ްނޮއ .1996 .ްޗެއ .ޭކ ،ޫޗ ްޑްނެއ ،.ިއަވ .ީޓ .ްނޭޗ ްލަނާޖ .ްޒީޝީޕްސ ުއިނ ްފޮއ ްނަޝްޕިރްކްސިޑ ުތިވ ،(ޭޑިރުނިލެޕ :ާޑޮޕަކެޑ :ާއިޝޭޓްސރަ ްކ) (1872 ،ްސްނެޓާމ ްނޮވ) .387–367 :(3)30 ީރްޓްސިހ ްލަރުޗެނ ްފޮއ .ީއ ްނިއ 64–35 ްސަޖޭޕ .ްސރަޓްސްބޮލ ްނިރެމ ްސްޑްލޯވ ަދ ްފޮއ ްޓްސިލްކެޗ ްޑެޓޭޑްޕައ .2019 .ިއަވ .ީޓ .ްނޭޗ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ ،ީޖޮލޮޔަބ :ްސރަޓްސްބޮލ .ްސރަޓިޑެއ ،ްލިޓީވްމަޗައ .ީޖ ްޑްނެއ ،ްސްޕލި ިފ .ްފެއ .ީބ ،ްނަންޝިރްކަދާރ .ްޑެޓިމިލ ްޓެވިއަރްޕ ރޯޕަގްނިސ ރަޗޭނ ރަގްނިރްޕްސ .ރަޗްލަކައުކެއ .ރަޓިޑެއ ،ްސްޕިލިފ .ްފެއ .ީބ ްނިއ 112–78 ްސަޖޭޕ .ރައިވޭހިބ .2006 .ްޗެއ .ްސެއ ،ީރުޖ ްޑްނެއ .ޭޖ .ްމެއ ،ްސެރްލިޗ ،ްޑޯފްސްކޮއ ،ްޑެޓިމިލ ގްނިޝިލްބަޕ ްލެވްކެލްބ .ްޒީރަޝިފ ްޑްނެއ ރަޗްލަކައުކެއ ،ްޓްނަމްޖޭނެމ ،ީޖޮލޮޔަބ :ްސރަޓްސްބޮލ .ޭކޫޔ .ްޑިއަގ ްނަޝޭކިފިޓްނެޑިއައ ްފިއަލ ްނިރެމ ްވިސްނެހިރްޕްނޮކ ައ :ްސްވިޑްލޯމ ްފޮއ ްފިއަލ ްނިރެމ .2013 .ްނެއ ،ްނަމްލޯކ .ާއިލޭރްޓްސޮއ ،ްސްނޭކ ،ްސްނަޝިޑެއ ްލޯޓެއ ީޖޮލޫޒ ްފޮއ ްލަނާޖ .(ޭޑިޕޮރްފެނ :ާޑޮޕަކެޑ) ްސަކިޖެވޯނ ްސްޕޮރްފެނ ްފޮއ ްނަޝްކަޑޮރްޕިރ .1974 .ީޑ .ްސެއ .ޭއ ،ރަމާފ .183–161 :(2)174 ްފޮއ (ޭޑިރުނިލެޕ :ާޑޮޕަކެޑ) ީޓްސިރްކްލިގ ްސުރުނިލެޕ ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ްފޮއ ުތޯރްގ .1997 .ީސ .ޭޖ ،ްޑްލެވަނޮރްގ .29–19 :(18)7615 ްޒީޝީޕްސ ްނިރެމ ްފޮއ ްލަނާޖ ްނަކިރްފެއ ުތުއަސ .ާކިރްފެއ ުތުއަސ ީސ ުތިވ ްސްނަޝޭލިރޯކ :ްޓްނަމްލްޓެސ ރަޓްސްބޮލ ްނަކިރެމެއ ްނިއ ީޓިލިބައިރޭވ ްލައުނެއ-ރަޓްނިއ .2011 .ްމެއ ،ީނިއަޖ .ްނިއެމ ްފޮއ ީޓިސރަވިނުޔ ަދ .ްޖާޗްސިޑ ްޑްނެއ ްސެރްޓްސ ްޑްނިވ ،ރަޗޭރަޕްމެޓ ްސަފރަސ 34 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްފޮއ ްސަސޯސިރ ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ަދ ޮފ ްނަޝޭގިޓްސެވްނިއ ީރަނިމިލިރްޕ ައ .1967 .ުރާއ ،ްސާލްކްނޮޖ .(ާއިޑްނިއ ްފޮއ ްނަޝޭއިސޯސެއ ްލަކިޖޮލޮޔަބ ްނިރެމ) .ްޓްސަރްކ .ްޕްނިސ .ްކޮރްޕ ްޖޭޕ ްސުސަޖ ރަޓްސްބޮލ ީނިއަޕްސ ަދ ްފޮއ ްސްލޭމީފ ްނިއ ީޓިރައުޗެމ ްޓްސަފ ްޓެއ ްޒިއަސ .1967 .ީބ .ީސ ،ާލްސްނެކ ްޗާސިރ ރަޓޯވްޝެރްފ ްޑްނެއ ްނިރެމ ްފޮއ ްލަނާޖ ްޑްނެލީޒުއިނ .(ޭޑިރުނިލެޕ :ާޑޮޕަކެޑ :ާއިޝެޓްސަރްކ) ީޒުއަރްއެވ .340–327 :(3)1 ްޓްލަޑެއ ްނިއ ގްނިޑީފ ްނަޝްނެޕްސަސ .1993 .ްމެއ ،ްޑްނޭރްޓްސެމްލުއ ްޑްނެއ .ްސއެ ،ްނަޑޭބ ްލިޕ ،.ޯއ .ްލެއ ،ޫލ ްޗާސިރ ީސ ްފޮއ ްލަނާޖ ްސްޑްނޭލަދެނ .(ާޑޮޕަކެޑ) (ްލެއ) ްސަރަމެގ ްސަރަމޮހ ްޑްނެއ (ްލެއ) ްސަކިޖެވޯނ ްސްޕޮރްފެނ .297–291 :(3)31 ުތޯރްގ ގްނިލެޑޮމ ްޑްނެއ ގްނިޑްނޭޓްސަޑްނައ :ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްޑްނެއ ުތޯރްގ .2006 .ޭޖ .ްމެއ ،ީޓާގޮފ ްޑްނެއ .ޭއ .ުރާއ ،ްލާވ ،ްޓްނަމްޖޭނެމ ،ީޖޮލޮޔަބ :ްސާޓްސްބޮލ .ރަޓިޑެއ ،ްސްޕިލިފ .ްފެއ .ީބ ްނިއ ްޖޭޕ .ްސާޓްސްބޮލ ްނިއ ީޓިލިބައިރޭވ .ޭކޫޔ ،ްޑޯފްސްކޮއ ،ްޑޓެ މި ިލ ްގްނިޝިލްބަޕ ްލެވްކެލްބ .ްޒީރަޝިފ ްޑްނެއ ރަޗްލަކައުކެއ 35 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުރާށޮކްސަބ :1 – ުލަވުދަޖ ގެ ުޑނަގިށޮތ ިއަލަބ ްށަދެމ ެގުޑނަގިށޮތ ްނެގިށެފ ްނުތަހަފ ެގުލޮލ ެގީހިއ ްނިމުގިދ ެގުޑނަގިށޮތ ެގީހިއ (ހ) .ްނިމުގިދ ގެ ުގނޮރ ޭވެލާމަދ ްށަތަހަފ ެމްނެއ .ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުތޮގ ެގުމުދޯހ ްއެއާފްނަމ ީލާމ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ށ) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ގެ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުރަސިފޮއ ީޛީފްނަތ (ނ) ަނަވ 57 ެގުނޫނާޤ ެއ ިއަކަޓްށަމުރުކުޛފީ ްނތަ ްއަތުދިއާވަގ ާދަހ ްނުށަދ .ްއެރަސިފޮއ ެމްނޮކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ގެ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުރަޖްނޭރ ްޒީރަޝިފ (ރ) .ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަޔްއައ ްނީރްޓްސނި ިމ ،ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 58 ؛ްނުދޯހ ްސަމ ްށަމުނޭބ ،ިއާށަމުރެމ ،ިއާށަމުގެނ ،ިއާށަމުފިހ (1) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ (ބ) ށް ަމުރެމ ަތަވުނ ،ްށަމުގެނ ،ްށަމުފިހ ،ްށަމުދޯހ ްސަމ (2) ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ން ުރެމ ،ްނުގެނ ،ްނުފިހ ،ްނުދޯހ ްސަމ ީކައާޖީތަނ ެގުމަކްނަކެއ (3) ން ެހެއ ްސެވްނޫނެއ ޭނެމިހ އި ަގުމަކްނުނޭބ ްސަމ ަތަވުނ ؛ްނުގްނިހ ްއަތްތާކަރަޙ 36 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރާ ުކްނުނޭބ ްށަމުވުރުކާމަޖ ްސަމ ،ްށަތޮގޭނެމިހ [ްނަކީބ ޯއިޑޭރ] (4) ްނުދޯހ ،ްނުޓްއެހެބ ުނާމާސ ޭޅުގާމުރުކްޓޭގިރްގެއ ަތަވުނ ްތާލާއ ؛ްނުދޯހ ާރުބނައ ަތަވުނ ިއަގުމަގްއެއ ެގްއެށަރ ަތަވުނ ިއަގުޑނަކ ަތަވުނ ިއަގުދޫމ (5) ،ިއާރަބްނަނ ަނަވ (2) ،ިއާރަބްނަނ ަނަވ (1) ެގާދްއާމ ިމ ވާ ިއަފެނުބ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ (4) ަތވަ ުނ ުރަބްނަނ ަނަވ (3) ްސެވްއެއ ިއަކަޓްށަމުވުރާޔްއަތ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަޙ ްސެވްއެއ .ްނުގްނިހ ްއެމަކ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ަތވަ ުނ ާރުކްނުނޭބ ްށަމަކިރެވްސަމ ުދނަޅުއ (ޅ) ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާޢ ަތަވުނ ،ްއެދނަޅުއ ްސެވްއެއ ެގްއެތަވާބ ާރުކްނނު ޭބ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަޙ .ްއެދނަޅުއ ސް ެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެޓޯބ ުޑނަކ ުތާމޫލުޢަމ ެގުރުތަދ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ްނުތޮގ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްތޮފްގޮލ (ކ) .ްތަލީސަވ ޭދްށޮކުރޯފ ިއަޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކުޑޯކެރ ގެ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ (އ) ިދައ ިއަޓއް ަހަލަބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިޅުގ ާބބާ ަނަވ ްނިތ ްނޭލްޕ ޭޅުގާމުރުކީޤްއަރަތ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ރަޓްސިނިމ (ވ) .ުރީޒަވ ާވިއަފެވުލާވަހ ާމްނިޒ ެގުމަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ީރްޓްސިނިމ (މ) .ާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމަކްނަކ 37 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 262 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ތް ނެ ުތާމލޫ ުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ (ފ) ީތަރުދުޤ ،ިއަގުދނިހ ާވުނިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ،ިއަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދިބލި ްނުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ .ުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމޓު ްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ށް ަމުރުކުދން ަބ ަތަވުނ ްށަމުރުކްޓެކެޕ ިއަކަޓށް ަކަމުޓްއެހެބ ްށަހަވުދ ަނިގ ްނުރުކްސެސޮރްޕ (ދ) .ްއަތްތާކަރަޙ ާގްނިހ ްށަމުއަނެގ ްއެލަދަބ ެގްއެތަވާބ ްސެވްއެއ ްށަހަމ ަތަވުނ :ިއަގްއެނަތ ެއ ިދައ ،ްނަތްނަތ ްސެވން ޫނެއ ިއާކަތތް ާރާމިޢ ،ިއާމިބްނިބ ްނަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ (ތ) ،ްށޮކުފާސ ،ްއަތްނުދްއެފުއ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ (1) ،ިއަކްއިހ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުޑނަގ ،ްށކޮ ިނިފ ،ްށޮކުދްނަބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއ ެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ތަ ވަ ުނ ؛ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ްށަމުކްއިވ ިއަގުރޭބ ،ިއަކްއިހ ،ްށޮކުދްނަބ ިއަގުޅަދ ،ްށޮކުޓެކެޕ ަތވަ ުނ ްށޮކުދްނަބ (2) ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްށޮކުޑނަގ ،ްށޮކިނިފ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުފާސ ިއަގުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއ ެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގްނެހެއ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގުމުކްއިވ .ްނަތްނަތ ާޓްއހަ ަބ ިއަފްށޮކާކްއަރ ްއަތްނުދްއެފުއ ށް ަކަތްޓެކާމ ްމަޒިރޫޓ ްސެވަމަންނެހެއ ،ާވުނިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުނޭބްސަމ ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ (ލ) .ްއަތްތާރަފ ާކްއިވ ްއަތްތަވާބ ެގީހިއ ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ ްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ުތާމޫލުޢަމ ެގުކަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ްނަޝޭމޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ (ގ) ްއަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ،ި އާމަކިރެވްސަމ ،ިއާށަމުރުކުޑޯކިރ ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސިސ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކޫދ ަދްއުހ ިއާސން ަސިއަލ ާވްނުނބޭ ްށަމުގްނިހ .ްއެމޒާ ިނ ްނިއަލްނޮއ ާވިއަފްށޮކުމިއާޤ 38