ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2021 (ކްލައިމެޓް އިމަރޖަންސީ ޤާނޫނު)

` ަރާގްނައ 2021 މ 18 – 1442 ްލާވްއަޝ 6 :ުޚީރާތ 166 :ުދަދައ 50 :މް ުއިލޮވ 9/2021 :ުރަބން ަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ީސ ްނަޖރަމިއ ްޓ ެމިއަލްކ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ . ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ގެ ުރަހައ ަނވަ 2021 ގެ ުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ވި ްއ ބ ުހވަ ުދ ިތަފްސާރުބ ވި 2021 ްލީރްޕެއ 29 ީސްނަޖރަމިއ ްޓެމިއަލްކ" 10/2021 ުރަބްނަނ ުލިބ ަޅުކްސާފ ްނިއާސްލަޖ ަނވަ 37 ގެ ުރުއަދ ަމަތަރުފ 1442 6 2021 18 ، 92 ިވ ) ްލާވްއަޝ ( މ ްނ ީތަމ ެގުތޮގ ާވިއަގާދްއާމ ަނަވ ެގީސާސައުނޫނާޤ "ުލިބ ، ، ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ެވްށަކަނޫނާޤ ުލިބ ިމ ްނުމުވްއެރުކ ުޤީދްޞަތ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ުހަވުދ ަރާގްނައ .ެވެއެޖްއިވެރުކ ުޢިއާޝ ުދައިމ ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ 9/2021 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ީސްނަޖރަމިއ ްޓެމިއަލްކ ުތ ްސިރުހިފ ުބ ާބ ަނަވްއެއ ްނ ުށެފ 5 .................................................................................................................................. ްނ ަނ ިއާފުރާޢަތ .1 5 ..........................................................................................................................................ުދ ަޞްޤަމ .2 7 .......................................................................................................................... ްއަތްސސާ ައ ުޑނަގިއަމ .3 ުބ ާބ ަނަވެދ ގްނިޓެޖަބ ްނަބާކ ިދައ ިޑނަދ ުޑނަލ ްނަބާކ 8 ............................................................................ ޑި ނަދުޑނަލ ޅާ ައަޑނކަ ްށަމުރުކުދަމ ުރަވްނިމ ާރުކުރޭބ ްނަބާކ .4 8 ................................................................................................................ ްނުއަނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ .5 9 ..............................................................................ްނަކްނަކ ީވްނަރުކްތަޔާޢިރ ިއަގުމުއަނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ .6 10 ...............................................................................................................................ގްނިޓެޖަބ ްނަބާކ .7 10 ............................................................................... ން ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކްތަޔާޢިރ ިއަގުމޅު ެއަޑނަކ ްޓެޖަބ ްނަބާކ .8 11 ............................................................................................................... ްނުއަނެގުލަދަބ ްށަޓެޖަބ ްނަބާކ .9 11 ...........................................................................ްނަކްނަކ ީވްނަރުކްތަޔާޢިރ ިއަގުމުއަނެގުލަދަބ ްށަޓެޖަބ ްނަބާކ .10 ުބ ާބ ަނަވްނިތ ްނ ުގްނިހ ީރާދިއ 12 ............................................................................ ްނުރުކްނަޔްއަޢ ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ .11 12 .................................................. ން ުވިކަވ ަތަވުނ ްނުރކު ިކަވ ްނމު ާޤަމ ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ .12 12 ...................................................... ްއަތުބިޖާވ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސމަ ގެ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ .13 3 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ 13 ..................................................................................................... ން ުރުކްސއި ުތަހަލްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ .14 13 ............................................................................. ްއަތުޠުރަޝ ގެ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ .15 14 .............................................................................................. ްނ ުދްއެފުއ ްޓޭރަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ .16 15 .............................................................................................ުދ ަޞްޤަމ ެގްޓޭރަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ .17 15 .................................................................................. ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގްޓޭރަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ .18 ުބ ާބ ަނަވުރަތަހ ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުރަޓްސިނިމ 18 ........................................................................................................... ްއަތުތަޔްއިލޫއްސމަ ެގުރަޓްސިނިމ .19 ުބ ާބ ަނަވްސަފ ްނ ުރުކުޓޯޕިރ ިއާމުލާވަލުކެއ ްނޭލްޕ 19 ............................................................................... ން ޭލްޕ ްނަޝްކެއ ީމުއަޤ ޭހެބާކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ .20 23 ................................................................................................................................... ްނ ުރުކުޓޯޕިރ .21 25 ........................................................................................................... ްނ ުރުކުޓޯޕިރ ްނުކަތާރާދިއ ްނެހެއ .22 ުބ ާބ ަނަވަހ ުޑ ްނަފ ޭބިލ ްނުކަތާރިއާދ ޭޅުގާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ިއާޓްއެވާމިތ 25 ................................................ ްނުޓްއެހެލެބ ުޑްނަފ ޭބިލ ްނުކަތާރިއާދ ޭޅުގާކަތުލަދަބ ަނން ައ ްށަމުސޫމ ިއާޓްއެވާމިތ .23 ުބ ާބ ަނަވްތަހ ްނ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ 26 ..................................................................... ްސޭގ ާރުކުރޭބ ްނުކަތުރުތަދުޑނަކ ިއާކަތްނުހުދުއ ީމާވްޤައްލަނިއަބ .24 26 .................................................................................................................... ްނުގްނިހ ިއަދަހ ުދިއާވަގ .25 26 ............................................................................................................... ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ .26 26 ..................................................................................................................................... ން ުރުކަނާމ .27 4 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ 9/2021 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ީސްނަޖރަމިއ ްޓެމިއަލްކ ުބ ާބ ަނަވްއެއ ްނ ުށެފ ،ިއާންނިހެވިދ ްނެގިޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ެގޭޔިނުދ ،ީއިމ )ހ( .1 ްނ ަނ ިއާފުރާޢަތ ށް ައޖެ ްއާރިހެވިދ ،ިއާށަކަތްތާރަފ އި ަހެމްނެއ ޭޅުއިރދި ިއަގޖޭ ްއާރިހެވިދ ށް ޮކރި ެތާކްއަރ ެޖްއާރހި ެވދި ިއާންނިހވެ ިދ ،ީތާވއި ަފެވާކްއަރުނ ،ިއށާ ަމުލާވަލުކއެ ްއަތުތަސާޔިސ ޭހެޖްނަރކު ުޛީފްނަތ ިއަކަޓްށަމުރުކްތަޔާމިޙ ޑު ނަގިނޮއ ީރާދިއ ިދައ ީނޫނާޤ ވާ ްނުނޭބ ށް ަމުޅެއ އް ަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅައ ބޭ ިލ ްށައެޔިނދު ން ުބަބަސ ެގކު ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ،ިއާށަމުލވާ ަލުކެއ ށް ަކަޔަބ ރާ ުކތު ާލާކަވ އި ަގަންސިއ ްށަމުރކު ިރެތްނުލހޭ ޔެ ިނުދ ށް ަކަތްނުލްއެގ ލް ަރޓް ުއިނ ްނބަ ާކ ކީ ައެޖްއރާ ިހވެ ިދ ،ިއާށަމުޅެއުރބާ ށް ަމުދެހ ޖެ ްއާރިހެވިދ ގެ ޖޭ ްއާރިހެވިދ ،ެނަގެނެދ ްއަތުޅަވޔަ ިފ ޭހެޖްނަޅައ ިއަކަޓްށަމުދެހ ްށަކަމުއަޤ ން ަކުލިބާޤ ތީ ްސާދުރަބ ާވްނުނޭބ އި ަކަޓްށައީޤްއރަ ަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ .ެވެނޫނޤާ ެގމު ުރުކްނާޔަބ އް ަތުލސޫ ުއ ޭހެބާމަކން ަކެއ އި ާށަމުރުކުރުތިއ .ެވެއ "ުނޫނާޤ ީސްނަޖރަމިއ ްޓެމިއަލކް " ،ީނާޔިކ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( ން ަކްނަކ ވި ިނަންނައ ްނތު ޮގޭޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ ،ީކަދަޞްޤަމ ެގުނޫނާޤ ިމ .2 ުދ ަޞްޤަމ .ެވެމުރުކުލިޞާޙ ،ިއާށަމުވުނޭހ ޖެ ްއާރހި ެވިދ އި ާންނިހެވިދ ށް ަކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ހ( ވޭ ެދޭނ ަންނައ ްށަމުސޫމ ިދައ ިއާށަމުރކު ަޑުކ ްނުލއް ެގ ބޭ ިލ ްނުމަކްނަކެއ 5 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ޭހެޖްނަޅައ އި ަކޓަ ްށަމުރުކިރތެ ާކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ީނާސްނިއ ްނުކަތުލަދަބ ؛ްނުރކު ްނާޔަބ ުމާޒިނ ެގުމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ށް ަމުރުކ ްނތު ާރަފ ެގޭޖްއރާ ިހވެ ިދ ިއަގނު ާދިއަމ ީމާވްޤައްލަނިއަބ )ށ( މާ ަކްނަކެއ ،އި ާމުލބެ ޯތޭރކު ުލަމަޢ ށް ަތޮގްއއެ ާމަކން ަކ ވާ ިއަފެވްސަބްއެއ ާވްނުނޭބ ްށަމވު ުރކު ުރާދާމްނިޒ ްއަތާސސަ ްއައުމ ެގތު ަލުއަދ ޭހެބާމަކ ްނުތޮގޭޅުގ ؛ްނުރކު ުމިއާޤ ުމާޒިނ ގްނިޓޯޕިރ އި ާކަތްޓްކެޖޮރ ޕް ިއކާ ަތްމާރްގޮރޕް ިއާކތަ ްނޭލްޕ ެގޤީ ްއަރަތ ެގުމުއަޤ )ނ( ާކަތުލަދަބ ަނން ައ ްށަމުސޫމ ،ިއަގމު ުގްނިހ ިއަލވާ ަލުކެއ ްއަތުޑނަގްނިމ ؛ްނުރުކުރަވަށކަ ން ަކޭނެމިހ އި ަގުކަތްނޭލޕް ެއ އް ަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްނެގިޅުގ ން ަކުލިބާޤ ީތސް ާދުރބަ ެގޭޖްއރާ ިހެވދި ްށަކތަ ުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ރ( ުމާޒިނ ލީ ުއަހމާ ތީ ަރދު ުޤ ިއާންނުނާސްނިއ ްށަމަކްނަކއެ ،ިއމާ ުރުކުރުތިއ އް ަތްނޭލްޕ ިއކާ ަތްމާރގް ޮރޕް ާވްނުނޭބ ށް ަމުރުކުރތު ިއ ތު ަޞުރުފ ެގުމުނޭހ ؛ްނުރުކުމިއޤާ ުމާޒިނ ެގުމުލވާ ަލުކެއ ،ިއާމުރކު ްއަތސާ ާރިދ ހޭ ެޖްނަރކު ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )ބ( ްށޮކާނިބ ްނަކލު ބި ާޤ ީލާމ ިދައ ީނާސްނިއ ،ީންނަފ ާވްނުނޭބ ިއަކަޓްށަމަކެއ ؛ްނުރކު ްނަކްނަކ ހޭ ެޖްނަރުކ ށް ަމުރުކުރުތިއ އި ަގުމުޅެއ ްއތަ ުޅަވަޔިފ ހޭ ެޖްނަޅައ ން ެގިޅުގ ކާ ަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޅ( ؛ްނުރކު ްނާޔަބ ްއަތުތަޔއް ިލޫއސް ަމ ެގުތަލުއަދ ށް ައޖެ ްއާރިހެވިދ ން ުކަތާރިއާދ ޭޅުގ ާކަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ިއާޓްއެވާމިތ )ކ( ެގުޢަމަތުޖުމ މީ ާވްޤައްލނަ ިއަބ ިއާއެޖްއާރހި ެވިދ ެނާގްނިހ ްއަތުޑްނަފ ޭބިލ ؛ްނުޅެއުރާބ ށް ަމުދްއެފުއ ްއއެ ާސަސްއައމު ާވިއަފިބިލ ުރާބުތިއ ށް ަކަމުއަޤ ްލރަ ްޓުއިނ ްނަބާކ ެޖްއރާ ިހެވދި ްށަލަޔިނ ެގުރހަ ައ ަނަވ 2030 )އ( ؛ ން ުރުކިހަފުގމަ ްށަމުރުކ ްނަކްނަކ ހޭ ެޖްނަރުކ ްށަމުދެހ ްށަޒާމައ ާޅައޑަ ނަކ ށް ަމުދެހ ްށަކމަ ުއަޤ ްލރަ ްޓުއނި ްނަބާކ ޖެ ްއާރިހެވިދ )ވ( ރު ބާ ެގުމުގްނހި އި ަލވާ ަލުކއެ އް ަތްމާރްގރޮ ްޕ ހޭ ެޖްނަގްނިހ ިއކަ ަޓްށަމުވުލިސާވ ؛ްނުނިދ ްށަކަތްތާރަފ ޭޅުގާމަކ 6 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ އި ކާ ަތުލޫސުއ ޭޅުގާމުދެހ ްށަކަމުއަޤ ލް ަރޓް ުއިނ ްނަބާކ ޖެ ްއާރިހެވިދ )މ( ؛ްނުޅއެ ަޑނަކ އް ަތުރާބ އި ާތަޔްއލި ޫއްސަމ ގެ ުމުލާވލަ ުކެއ ްއަތުޑަގްނިމ ދި ައ ؛ްނުލވާ ަލކު ެއ ްއެމާޒިނ ޭޅުގ ާއގްނިޓެޖަބ ްނަބާކ )ފ( އި ާށަމުވުނޭހ ޖެ ްއާރހި ެވިދ އި ާންނިހެވިދ ށް ަކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ދ( .ްނރު ުކްނާޔބަ ްއަތުމާޒިނ ެގުމުރކު ަޑުކ ްނުލއް ެގ ބޭ ިލ ްނުމަކްނަކެއ އި ގަ ީރިތ ،ިއަގުމުޅެއ އް ަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅައ ްނެގިޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ .3 ްއ ަތްސާސައ ުޑނަގިއަމ .ެވެއެނާވްނަޓްއހަ ަމަދ ،ިއަޓްއހަ ަގަނ އް ަތްސާސައ ުޑނަގއި ަމ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގން ިހ ްއތަ ުތަސާޔިސ މީ ުއަޤ ޅޭ ުގާކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )ހ( ޔާ ްއިޢްމަޖ އި ާކަތްލސި ްނުއަކ ލް ަކލޯ އި ާރާކރު ަސ އި ަގުމުރުކުޛީފްނަތ އި ަހެމްނެއ ގެ ތު ަލުއަދ ދި ައ ން ުދުރަފ އި ާކަތިރފާ ަޔިވ ިއާކަތްތަޢާމަޖ ؛ްނުރކު ްތަކްއަސަމ ން ެގިޅުގ ްނުކަތާސަސްއައުމ އް ަތްތަލީސަވ ތީ ަރުދުޤ އި ާޓްއެވާމިތ ެގޖޭ ްއާރިހވެ ިދ ިއަގއް ެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ )ށ( ؛ްނުރުކްނުނޭބ ވޭ ެދޭނ ާވިތަމރި ުކ ،ިއާމުރުކަޑުކ ްނުލްއގެ ބޭ ިލ ން ުކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ނ( އި ާތަލުއަދ ީކތަ ަޔްއލި ޫއްސަމ ެގުމުޅެއ ުޅަވޔަ ިފ ްށަމުނޭހ ްށަކަތުރަސައ ،ިއާމުދެހ ިއގަ ުމަކ އް ެތަޔްއިލއޫ ްސަމ ާރކު ާދައ ްނެގިޅުގ ްނުމްނާޢ ،ިއާކަތްނޭލްޕ ލާ ާވަލކު ެއ ްނުތޮގ ެގުމުރކު ާދައ ްއަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ެއ ން ުވިރެވިއަބ މަ ަހިރފު ެގްނުމްނާޢ ިއަގުމުގްނިހ ،ިއވަ ާރ ްއަތުޢޫރްޝަމ ؛ްނުރކު ުރަވަށަކ ން ަބާކ ިއަގުމރު ުކްނުނޭބ ތި ެކަތ ެއ ިއމާ ުދްއެފުއ ިތެކަތ ،ީކއަ ެޖްއާރިހެވިދ )ރ( އި ާކަތްލިސްނުއކަ ލް ަކޯލ ިއރާ ާކުރސަ ްށަމުދެހ ްށަކަދާޞިތްޤިއ ލް ަރްޓުއިނ އި ަހެމްނެއ ެގތު ަލުއދަ ިދައ ްނުދުރފަ އި ާކަތިރފާ ަޔިވ އި ާކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ ؛ްނުނިދްނަކސް ިއ ްނުކަތާސަސްއައުމ ،ުކެއާމަކަމާހ ،ްށޮކްއެއ ތު ާމޫލުޢަމ ޭހބެ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ބ( ުމާޒިތްނިއ ެނބޭ ިލ ން ިއަހޭސަފ ށް ަކަތްތާރަފ ވާ ްނުނޭބ ތު ާމޫލުޢަމ ެއ ދި ައ ؛ްނުވުރކު ިރެތްނުލހޭ ،ީދްށޮކުރފޯ ުތާމޫލުޢަމ ،ިއަސްއަޖަމަހ 7 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ އް ަތުޅަވަޔިފ ެގމު ަކިރެތާކްއރަ ާލރާ ުދ ިއަގުމުނޭހ ްށަކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޅ( ން ިތަމެގުތޮގ ނެ ާވްތޮގއް ެއ ކާ ަތްސާސައ ގެ ީޤްއަރތަ ިވނި ެޓްއެހެމެދ ުކެއާމުޅެއ .ްނުރކު ުރުތިއ ން ަކުލިބާޤ ދީ ާޞިތްޤިއ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ުބ ާބ ަނަވެދ ގްނިޓެޖަބ ްނަބާކ ިދައ ިޑނަދުޑނަލ ްނަބާކ ށް ަކަމުއަޤ ްލރަ ްޓުއިނ ްނަބާކ ެޖްއރާ ިހެވދި ްށަލަޔިނ ެގުރހަ ައ ަނަވ 2030 )ހ( .4 ުރަވްނިމ ާރުކުރޭބ ްނަބާކ ިޑ ނަދުޑނަލ ާޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުދަމ .ެވެއެނާވްނަދަހ ރު ވަ ްނިމ ެގން ަބާކ ރާ ުކުރބޭ ްނިއޖެ ްއާރިހވެ ިދ ރު ަހއަ ނަ ަވ 2030 )ށ( ރާ ކު ްޓެސްފޮއ ތަ ަވުނ ާރކު ުދަމ ްނިއެޖްއރާ ިހވެ ިދ ުރހަ ައ އެ މަ ަހ ީނާވްނަންނުހ .ެވެށޮކްށަދ ެރވު ްށަރވަ ްނިމ ެއ ަތަވުނ ށް ަރަވްނިމ އް ެއ ާއްނަބާކ ން ިއޖެ ްއާރިހެވިދ ސް ެވކު ަރަހއަ މެ ްނޮކ ން ެދ ން ެގިށެފ ން ުރަހައ ަނަވ 2030 )ނ( ން ަބާކ ކު ަރަހއަ އެ މަ ަހ ނީ ާވްނަންނުހ ރު ވަ ްނިމ ެގން ަބާކ ރާ ުކުރބޭ ްށަވްއަޖ ރެ ުވްށަރަވްނިމ އެ ތަ ަވނު ްށަރވަ ްނިމ ރާ ުކްޓެސްފޮއ ަތަވނު ާރުކުދަމ .ެވެށޮކްށަދ ން ަކޭވެރކު ުލޞި ާޙ އް ަތިޑނަދުޑނަލ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ރ( ދާ ަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ މި ރލަ ުއިމޯފ އި ާކަތުލސޫ ުއ ގެ ުތޮގ ެނާންނަގެނެދ .ެވެއެނާވްނަރކު ްނާޔަބ އި ަގުދިއާވަގ ކީ ައރަލުއިމޯފ ިއކާ ަތުލޫސުއ ާރުކްނާޔަބ އި ަގ )ރ( ެގާދްއާމ ިމ )ބ( ށް ަކއަ ރަލުއިމޯފ ިއކާ ަކަތުލޫސއު ާރުކުލބޫ ަޤ ްނުތޮގ ީމާވްޤައްލަނިއަބ .ެވެއެނާވްނާވ ްށައިޑނަދުޑނލަ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގާދްއާމ ނަ ަވ 4 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .5 ްނ ުއަނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ ުރަޓްސިނިމ ށް ޮކްނާޔބަ ްއަތުބަބަސ ޭހެޖްނަންނެގުލަދަބ ،ީނޭވެނެގުލަދަބ .ެވެނން ުމުރކު ްސާފ ްނުހލީ ިޖަމ ެއ އި ަޅަހަށުހ ށް ަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ްށައިޑނަދުޑނލަ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ،ްނިތަމެގުތޮގ ާވއި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއަމަނާވއި ަފެވިރވެ ުދެމ ްއތެ ަލާޙ ްނުކތަ ްތަލާޙ ިވިނަންނައ ީނޭވެނެގުލަދަބ 8 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ކް ިފިޓްނިއސަ ޭދޯހ ށް ަލައ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 1 ( ؛ްނނު ެފ ްށަމަކ ޭހެޖްނަންނެގލު ަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ ްނުކަތްނުދޯހ ަތަވުނ ަނން ައ ށް ަކަތީސިލޮޕ އި ާކަތުލސޫ ުއ ިއާކތަ ާދަހާޢުމ ީމާވްޤައްލަނިއަބ ) 2 ( ްށމަ ަކ ހޭ ެޖްނަންނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ ްނުބަބަސ ެގުކަތުލަދަބ .ްނުނެފ ށް ަމުސޫމ ާވިއަފްށޮކން ާޔަބ ިއަގރު ަބްނަނ ަނަވ )1( ެގ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ްށަނޫނާޤ ިމ ކީ ކަ ަތްނުދޯހ ްކިފިޓްނިއސަ ާދޯހ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ .ެވެއެނވާ ން ާވ ްށަކކަ ަތްނުދޯހ ާދޯހ ްނުހަފ ގެ ުޚީރތާ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށައިޑނަދުޑނލަ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގާދްއާމ ނަ ަވ 4 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .6 ިއަގުމުއަނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ ްނ ަކްނަކ ީވްނަރުކްތަޔާޢިރ ވި ިނަންނައ ްނރި ުކ ގެ ުމުޅެހަށުހ ށް ަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ްށަމުއަނެގުލަދަބ .ެވއެ ެނާވްނަރކު ްތަޔާޢިރ ްށަމަކްނަކ ްޖން ޭޗ ޓް ެމިއަލްކ ާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ 16 ެގުނޫނާޤ ިމ ) 1 ( ؛ާފަލ ޭދ ްނުތާރފަ ެއ ްށޮކރާ ަވްޝަމ ޓާ ޭރަޓްކެރިއަޑ ިދއަ ؛ާރވަ ްޝަމ ޭދ ން ުކަތާރާދިއ ްނެހިނެހއެ ޭހެބާމަކ ެގުތަލުއަދ ) 2 ( އި ާކަތްތަޢާމަޖ ޔާ ްއިޢްމަޖ ަލްއމި ައ ާރކު ްތަކްއަސަމ ްށަޓްއެވާމިތ ) 3 ( .ާރވަ ްޝަމ ޭދ ން ުދުރަފ ިއކާ ަތްތާރަފ ުމްނާޢ އި ާކަތިރާފަޔިވ ަނަވ )1( ެގ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުއަނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ )ށ( ން ުށަދ ެގުރަބން ަނ ަނަވ )3( ިދައ ،ުރަބްނަނ ނަ ަވ )2( ،ިއާރަބްނަނ ްނެހެނާންނެފ ށް ޮކުމްނާޢ ާރަވްޝަމ ިއއާ ަފަލ ާވިއަފިބިލ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ނީ ަޅަހަށުހ ށް ަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއރަ ށް ަމުއަނެގުލަދަބ ްށައިޑނަދުޑނަލ )ނ( ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއލަ ްކ ްނުށަދ ެގރު ަބްނަނ ަނަވ )1( ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ެގުމަކެއ ،ަމަނވާ އި ަގުމަކްނޫނ ްނިތަމެގުތޮގ ވާ ްތޮގްއެއ ާއަފަލ ެގޓް ޭރަޓްކެރިއަޑ .ެވެއނެ ާވްނަރުކްނާޔަބ ުބަބަސ 9 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ިޑނަދުޑނަލ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގާދްއާމ ނަ ަވ 4 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .7 ގްނިޓެޖަބ ްނަބާކ ވޭ ެރުކާފަލ ްށަމކަ ެނޭވެރކު ުރޭބ ްށަކރަ ަހައ ީދާލީމ ެމްނޮކ އި ަކަޓްށަމުރުކުލިޞާޙ އި ަލވާ ަލުކެއ ރު ަޓްސިނިމ ްއެޓެޖަބ ްނަބާކ ޭވެލުކއެ ުރަވްނިމ ެގްނަބާކ .ެވެއނެ ާވްނަރުކސް ާފ ްނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ )ްއެނިތ( 3 ގެ ުމުމިނ ރު ަހއަ ީދާލމީ ާށަފ ްނަރކު ުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( ށް ަރހަ ައ ްތޮއށް ައިރުކ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގދާ ްއާމ ިމ ްނިރކު ެގުހަވުދްސަމ ގެ ްނުތިޔްއރަ އި ަލވާ ަލކު ެއ ރު ަޓްސިނިމ ޓް ެޖަބ ން ަބާކ މަ ަތަރުފ ހޭ ެޖްނަލވާ ަލުކެއ ގެ ުމުމިނ އް ެރހަ ައ ދީ ާލީމ މެ ްނޮކ ދި ައ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ްށަހީލިޖަމ ން ަބާކ ާރުކާފލަ ްށަރހަ ައ ްތޮއްށައރި ުކ ްނިރކު ެގުހަވުދްސަމ )ްއެނިތ( 3 .ެވެއެނާވްނަޅ ހަ ށަ ުހ ްށަހލީ ިޖަމ ެގން ުތިޔްއަރ އި ަލވާ ަލުކއެ ުރަޓްސިނިމ ްޓެޖަބ ޓް ެމިއަލްކ ،ިއގަ ުމުލވާ ަލުކއެ ްޓެޖަބ ްނަބާކ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ލް ަކޯލ ިއާކަތާރދާ ިއ ން ެހިނެހެއ ޭހެބާމަކ ެގރު ާކުރސަ ިއާޓރޭ ަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ާޔްއިޢްމަޖ ލަ އް ިމައ ާރކު ްތަކްއަސަމ ްށަޓްއެވމާ ިތ ިއާކަތްލިސްނުއަކ ޭޅުގާމަކ ެގތު ަލއު ަދ ިދައ ްނުދުރފަ ިއާކަތިރާފަޔިވ ިއާކަތްތަޢާމަޖ .ެވެއެނާވން ަދޯހ ުރޓަ ްސިނިމ ާފަލ ގެ ުކަތާސަސްއައުމ ކި އެ ިއާކަތލު ޫސުއ ނެ ާރުކލު ަމަޢ އި ަގުމުލާވލަ ުކެއ ްޓެޖަބ ްނަބާކ )ރ( ން ަކްނަކ ެނލާ ަބ ިއަގުމުޅެއަޑނަކ ްނަބާކ ެނޭވރެ ުކުރޭބ ްނުކަތްތަޢާނިޞ .ެވެއެނާވން ަރުކްނާޔަބ އި ަގުދިއވާ ަގ ދާ ަހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ން ުކަތާރަފ ްސވެ އް ެއ ށް ަފާލިޚ ޓާ ެޖަބ ން ަބާކ ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ބ( ށް ަކއަ ާރިއާދ ކި ަވ އި ަގުޓެޖަބ ްނަބާކ ިދައ .ެވއެ ެނާވުނ ްނެގްށޮކުލަމަޢ ރާ ކު ުރޭބ ްނަބކާ ްށަރތު ިއ ރެ ުވްށަރވަ ްނިމ ނެ ޭވެރުކރު ޭބ ްނަބާކ ާޅައަޑނަކ ން ިތަމެގުތޮގ ޅާ ައަޑނަކ އި ަގުދިއާވގަ ދާ ަހ ން ުށަދ ެގުނޫނާޤ މި ުދެމާކަތްތާރަފ .ެވެއެވްނެގބި ިލ ްށަޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއަލކް ރު ާބ ެގުމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ން ަކްނަކ ވި ިނަންނައ ިއގަ ޭރ ތެ ެގުމަކން ަކ ެނާރކު ްތަޔާޢިރ އި ަގުމުޅެއަޑނަކ ްޓެޖަބ ްނަބާކ .8 ިއަގުމުޅެއަޑނަކ ްޓެޖަބ ްނަބާކ ްނ ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކްތަޔާޢިރ .ެވެއެނާވްނަނަމިހ ؛ްއަތްނުދހޯ ކް ިފިޓްނިއަސ ާދޯހ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ހ( 10 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ؛ްނަކްނަކ ޭޅުގ ާއީޖޮލޮންކެޓ )ށ( ؛ްނަކްނަކ ީދާޞިތްޤިއ )ނ( ؛ްނަކްނަކ ީލމާ ަދަފ ުނޯލ ިއާއްސްކެޓ )ރ( ؛ްނަކްނަކ ީޢާމިތްޖިއ )ބ( ؛ްއަތުތަސާޔސި ިރުހްނުޅުގ ާއަތަކަހ )ޅ( ދި ައ ؛ްއަތާދަހާޢުމ ިއކާ ަތްނުވްސަބްއެއ ީމާވްޤައްލަނިއަބ )ކ( .ްނަކްނަކ ޭޅުގ ާޓްއެވާމިތ )އ( ނީ ޭވެނެގުލަދަބ ްށަޓެޖަބ ްނަބާކ ލާ ާވަލކު ެއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ެގާދްއާމ ނަ ަވ 7 ެގުނޫނާޤ ިމ .9 ްނ ުއަނެގުލަދަބ ްށަޓެޖަބ ްނަބާކ ށް ަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ރު ަޓްސިނިމ ށް ޮކްނާޔަބ އް ަތުބަބަސ ޭހެޖްނަންނެގލު ަދަބ ެއ .ެވެންނުމުރުކްސާފ ން ުހީލިޖަމ އް ެލަދަބ އެ ިއަޅަހަށުހ ރު ިއާޅަހށަ ުހ ްނަންނެގުލދަ ަބ ްށަޓެޖަބ ްނަބާކ ން ުށަދ ެގާދްއާމ ނަ ަވ 9 ެގުނޫނާޤ ިމ .10 ިއަގުމުއަނެގުލަދަބ ްށަޓެޖަބ ްނަބާކ ްނ ަކްނަކ ީވްނަރުކްތަޔާޢިރ .ެވެއެނާވްނަރކު ްތަޔާޢިރ ްށަމަކްނަކ ިވިނަންނައ ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއލަ ކް ދާ ްއަފުއ ން ުށަދ ގެ ާދްއާމ ނަ ަވ 16 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( ؛ާފަލ ޭދ ން ުޓޭރަޓްކެރިއަޑ ދި ައ ؛ާފަލ ދޭ ްނުކަތާރދާ ިއ ްނެހނި ެހެއ ގެ ުތަލުއަދ ޭޅުގާމަކ )ށ( .ްނކަ ްނަކ އި ަހެމްނެއ ާރކު ްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ 8 ެގުނޫނާޤ ިމ )ނ( 11 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ުބ ާބ ަނަވްނިތ ްނ ުގްނިހ ީރާދިއ ގެ ުހަވުދ )ްސރީ ތި ( 30 ން ެގިށެފ ްނުޚީރާތ ށާ ަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( .11 ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ ްނ ުރުކްނަޔްއަޢ ްޖްނޭޗ ރު ީފަސ ިއަގުމނަ ެގ "ްޖްނޭޗ ްޓެމިއލަ ްކ ރޮފ ީއވޯ ްނެއ ްލޝަ ެޕްސ" ،ިއަގޭރެތ ކު ަހީމ ޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލސު ީއަރ ށް ަމާޤަމ ެއ ،ިއަދްއަފުއ ްއެމާޤަމ އި ަގުރަވްނެފ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނަޔްއަޢ ޓް ެމިއަލްކ ރޮފ އީ ޯވްނެއ ލް ަޝެޕްސ ާރކު ްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވށެ ައާޔްއިރހޫ ްމުޖްލުސއީ ަރ ނީ ާވީރާދުބާވަޖ ްޖްނޭޗ ީނާންނުހ ިއަފށް ޮކުމިއޤާ ްސީފޮއ ެގްޖްނޭޗ ްޓެމިއލަ ްކ ރފޮ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ )ނ( .ެވއެ ަގުހފީ ޮއ ެގޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއަރ ،ްށަކަހީމ ރާ ުކން ަޔްއަޢ ށް ަމާޤަމ ެގޖް ްނޭޗ ޓް ެމިއަލްކ ރފޮ އީ ޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ )ރ( .ެވއެ ެނާވްނޭދ އް ަތްތަޔާނިޢ ިއއާ ަރާސުމ ދޭ ްށަކަރފީ ަސ ެގުތަލުއަދ ރު ބާ ެގުމުރކު ިކަވ ްނުމާޤަމ އް ެތާރފަ ާރކު ްނަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ެއ )ހ( .12 ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝ ެޕްސ ަތަވުނ ްނުރުކިކަވ ްނުމާޤަމ ްޖްނޭޗ .ެވއެ ެވްނެގބި ިލ ްށައޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއަރ ްނ ުވިކަވ ްނޭދާފުޢިތްސިއ ނާ ޭއ ން ުމާޤަމ ެގޖް ްނޭޗ ޓް ެމިއަލްކ ރފޮ އީ ޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ )ށ( ،ްށޮކްނާޔަބ ން ަކެއ ްނުކައީޓިސ ،ިއގަ ްއެދނިހ ެޖްއެވްނުނޭބ ށް ައާޔްއިރޫހްމޖު ްލސު ީއަރ ީޓިސ ެއ ،ިއަޅަހަށުހ ްށައޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއަރ .ެވއެ ީވިކވަ ްނުމާޤަމ ެއ ،ްނުމުބިލ އި ަގީރތި ްއަތުބިޖާވ ިއާކތަ ުތަޔއް ިލޫއްސަމ ގެ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލކް ރޮފ އީ ޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ .13 ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގްޖްނޭޗ .ެވެއނީ ަވެއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްއ ަތުބިޖާވ އި ަގުނާދިއަމ މީ ާވޤް ައްލަނިއަބ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ހ( ހި ެވިދ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ްށޮކުލސީ ްމަތ ެޖްއާރިހެވިދ ؛ްނުރުކާދައ ުރއު ަދްސިއ ގެ ުމުރުކަމާހ ްއަތުތަސާޔސި ެގުތަލުއަދ 12 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ވޭ ެދޭނ ާރުކ ށް ައެޖްއާރހި ެވިދ ްނުތޮގޭހެބ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ށ( ދީ ްއަޙަރަސ އި ާއަގރު ަވްނެފ ީމާވޤް ައްލަނިއަބ ްށަމުރކު ަޑުކ ްއަތުރަސައ ؛ްނުލފު ުއުޑައ ްށޮކުތާލކާ ަވ އި ަގުރަވްނެފ ކާ ަތުލަދަބ ަނން ައ ްށަމުސޫމ އި ާށަމުރކު ުލިޞާޙ އް ަތުދަޞްޤަމ ެގުނޫނާޤ ިމ )ނ( ްށަމުދޯހ ްނކަ ިރތެ ީހެއ ލީ ާމ ާވްނުނޭބ ްށައެޖްއރާ ިހެވިދ ްނުތޮގޭޅުގ ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ިއަގުޢަމަތުޖުމ ީމާވޤް ައްލަނިއަބ ން ިއާރިއދާ ޭހެބާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ރ( ދި ައ ؛ްނުރކު ްތަކްއަސަމ ްށަމުރކު ިތަމ ުމާޤަމ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ން ުލރު ާބްއެއ ގެ ުކަތުމުއަޤ އި ަގުކތަ ަލަސްއަމ ހޭ ެބާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ބ( ށް ަމުރުކިހަދަބ ްނުޅުގ ާކަތުމުއަޤ ްނިއާރއި ާދ ިމ ިއާމުރުކްތަކްއަސަމ ްށަމުދޯހ .ްނުރުކްތަކްއަސަމ ހާ ިރުހ ިއަގމު ުރުކާދައ އް ތަ ުބިޖާވ ެގްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލކް ރފޮ ީއވޯ ްނެއ ްލަޝެޕްސ .14 ުތަހަލްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްނ ުރުކްސިއ ށް ޮކުޢާފިދ ށް ޮކްސިއ ތު ަހަލސް ަމ ީމުއަޤ ގެ ޭޖްއރާ ިހެވދި ްސެވއި ަގްއެތަލާޙ .ެވއެ ެނާވްނަވރު ައިރުކ އި ަގއި ަބިކ ެގތު ާރަފ ާރުކން ަޔްއަޢ ްށަމާޤަމ ގެ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއލަ ްކ ރޮފ ީއވޯ ްނެއ ްލަޝެޕްސ .15 ްޓެމިއަލްކ ރޮފ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ ްއ ަތުޠުރަޝ ެގްޖްނޭޗ .ެވެއެނާވްނަންނުހ ްއަތުޠރު ަޝ ިވިނަންނައ ؛ްނުވިއަގމު ަކ ްއެތިޔއް ަރިހެވިދ )ހ( )ްއހެ ަފ( 5 ޔަ ިދެވުތޭވ ްނަކިރކު ްއށެ ުކ ަދަފ ތު ަވްޝިރ ަތަވުނ ްތާނާޔިޚ )ށ( ؛ްނުވުނިއަގުމކަ ްއހެ ީމ ާވއި ަފެވުތިބާސ ްށަތަޢީރޝަ ިއގަ ޭރތެ ެގުހވަ ުދުރަހައ ޔަ ދި ެވުތޭވ ްނކަ ިރުކ އް ެށުކ ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ އް ެދްއަޙ އި ަގުނީދްމާލްސިއ )ނ( އް ެހީމ ާވިއަފވެ ތު ިބާސ ްށަތަޢީރަޝ ިއަގރޭ ެތ ެގހު ަވުދުރހަ ައ )ްއެހަފ( 5 ؛ްނުވުނިއަގުމަކ އި ާކަތުބިޖާވ ގެ ުމާޤަމ ެގްޖްނޭޗ ޓް ެމިއަލްކ ރޮފ ީއވޯ ްނެއ ްލަޝެޕްސ )ރ( ން ަކުލިބާޤ ިއއާ ާބިރޖު ަތ ިއާމީލުޢަތ ގެ ުރވަ ްނެފ ޭވެރކު ާދައ އް ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ިދައ ؛ްނުވިއަގމު ަކ ްއހެ ީމ ިރުހ 13 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ރާ ުކދާ ައ ްއެއާފޒީ ަވ ސް ެވްއއެ ން ެހެއ ގެ ުތަލއު ަދ އި ަގޭރތެ ގެ ުތަދްއުމ ެގާފީޒަވ )ބ( .ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ްއެހީމ އި ގަ ުރަވްނެފ ްޓްނަމްޓާޕިޑ ިއގަ ުޚީރާތ ށާ ަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( .16 ްޓޭރަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ްނ ުދްއެފުއ އް ެހީފޮއ ްނުށދަ ެގީރްޓްސިނިމ ިއގަ ުމަނ ެގްޓޭރަޓކް ެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ .ެވެއނެ ާވްނަދްއަފުއ ުރަޓްސިނިމ ހި ވެ ިދ ީކަޓޭރަޓކް ެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއލަ ްކ ޭދެފުއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ރާ ުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ުހީފޮއ ިމ ިދައ .ެވކެ ެހީފޮއ ެގްސިވރސަ ްލިވިސ .ެވެންނުފަޒްއވަ ުމ ގެ ްސިވރސަ ްލވި ިސ ހި ެވިދ ީކަންނުފަޒްއވަ ުމ ިއަހެމްނެއ ،ީކޔަ ިރެވްސިއ ެމްނެއ ެގުހފީ ޮއ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ލް ިވިސ ،ީނރާ ކު ްނަޔްއަޢ ކު ަހީމ ްށަމާޤަމ އެ .ެވއެ ްލަރނެ ެޖ ރަޓްކެރިޑ ރު ަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީކަމާޤަމ އެ ިދައ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ،ިއަކަޓްށަދަޞޤް ަމ ެގ (ުނޫނާޤ ެގސް ިވރސަ ްލވި ިސ ިހވެ ިދ) 5/2007 .ެވެކެމާޤަމ ެގސް ިވރސަ ްލވި ިސ ިހެވިދ ގެ ދު ާޝުރިއ ުމްނާޢ ގެ ުރަޓްސިނިމ ،ީނާރކު ްތަކްއަސަމ ލް ަރނެ ެޖ ރަޓްކެރިޑ )ރ( .ެވެންނުށަދ ލް ރަ ެނެޖ ރޓަ ްކެރިޑ ްނުތާރފަ ެގްޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ )ބ( .ެވެށަރޓަ ްސިނިމ ީނާވީރާދުބާވަޖ ޭޅުގކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ށް ަމުސޫމ ާދްނުމަގނިހ ރު ާހިމ އި ަގީރްޓްސިނިމ )ޅ( ދޭ ެފުއ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގދާ ްއާމ ިމ އް ަތްތަލސީ ަވ އި ާކަތްތަކްއސަ ަމ ިއަހެމްނެއ .ެވެއީވލު ަދަބ ްށަށަދ ގެ ްޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ގެ ްޓރޭ ަޓްކެރިއޑަ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލކް ޭދެފުއ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ކ( އި ާކަތްތަލީސަވ ނީ ްނަފ ިދައ ީލމާ ާވން ުނޭބ ްށަމުރކު ާދައ އް ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ .ެވއެ ެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ން ުތަލުއަދ ން ަކިރެތީހެއ 14 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ މީ ުއަޤ ން ުތޮގޭޅުގ ާމުސމޫ ީކަދަޞްޤަމ ޑު ނަގިއަމ ގެ ްޓޭރޓަ ްކެރއި ަޑ ްޖްނޭޗ ޓް ެމިއަލްކ .17 ެގްޓޭރަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ުދ ަޞ ްޤަމ ގެ ޭޖްއރާ ިހެވދި ިއަގުކަތތް ަކްއަސަމ ވޭ ެރކު ިއގަ ުރަވްނެފ މީ ާވްޤައްލނަ ިއަބ އި ާއަގުރަވްނެފ .ެވމެ ުރުކ ވެ ްސިއ ން ަކްނަކ ހޭ ެޖްނަރުކ ްނުތާރަފ ގެ ްޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ްޖްނޗޭ ޓް ެމިއަލކް ،ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ .18 ެގްޓޭރަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ .ެވެއީނަވއެ ިއަފްށޮކން ާޔަބ ިއަގރީ ިތ އް ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ށް ަތޮގްއެއ ކާ ަތުތަސާޔިސ ީމުއަޤ ޭޅުގާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ހ( ށް ޮކާޢަޖާރުމ ްއތަ ުތަސާޔސި ެއ ،ިއާމުރކު ުޛީފްނަތ އި ަލވާ ަލުކއެ އް ަތްމާރްގޮރްޕ ؛ްނުރުކސް ެރަލިވ އި ަގުރަވްނެފީޓސި ިއއާ ަގުރަވްނެފުޅޮތައ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ށ( ،ިއމާ ުވިރެތީހެއ ްށަމުގން ިހ ްއަތްތަކްއސަ ަމ ޭވެރކު ިއަގރު ަވްނެފުށަރ ިދައ ށް ަމުވުނޭހ ިށވެ ާމިތ އި ކާ ަތީދާބާއ ގެ ުށަރށް ަރ ށް ަމަކެއ ،ިއާމުރުކރަޓީނޮމ އް ަތްތަލީސަވ ވާ ްނުނޭބ ްށަމަކްނަކެއ ،ިއާމުދެހ ްއަތްނޭލްޕ ެނާވްނުނޭބ ؛ްނުނދި ާފަލ ނީ ްނަފ ާވްނުނޭބ ށް ަކަތްތަކްއަސަމ އެ ުކއެ ާމުރުކީޤްއަރަތ ހޭ ެބާމަކ ްނުށދަ ެގުދިއވާ ަގ އި ާނޫނާޤ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ނ( ިއާކަތުޑނަގްނމި ވާ ްނުނޭބ ށް ަމުތަގެނެދ ރު ަވްނިމ ރާ ުކލު ަމަޢ ްނުކަތްތާރަފ ؛ްނުރުކރޓަ ީނޮމ ްނަކްނަކެއ ިއާމުދެހ ްއަތުލޫސުއ ޅޭ ުގާކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ށް ަމުސޫމ ާވިއފަ ެވިރެވއި ަބ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ )ރ( ،ްށަމުރުކުޛީފްނތަ ން ުށަދ ގެ ުކަތްނުވްސަބްއއެ އި ާކަތާދަހާޢުމ މީ ާވްޤައްލަނިއަބ ާވްނުނޭބ ްށަމރު ކު ުލިޞާޙ ްއަތިޑނަދުޑނަލ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ޅޭ ުގާކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ށް ަމުސޫމ ާވިއފަ ެވިރެވއި ަބ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ )ބ( ން ިއޖެ ްއާރިހެވިދ ،ްނުށަދ ގެ ުކަތްނުވްސަބްއއެ ިއާކތަ ާދަހާޢުމ ީމާވްޤައްލަނިއަބ ށް ަމަކްނަކެއ ،ިއާމުރުކުޓޯޕިރ ްށަތޮގއް ެއ ާކަތިޑނަދުޑނަލ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ؛ްނުރކު ްސެރލަ ިވ އި ާމުލެބ ތް ޮގ ާދްނުމަރުކުލަމަޢ 15 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ޅޭ ުގާކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ށް ަމުސޫމ ާވިއފަ ެވިރެވއި ަބ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ )ޅ( ން ުތަލުއަދ ން ުށަދ ގެ ުކަތްނުވްސބަ ްއެއ އި ާކަތާދަހާޢުމ މީ ާވްޤައްލަނިއަބ ؛ ްނުވިރެތތް ާކަރޙަ ްށޮކްސއި ިއގަ ުމުރުކާދައ ްއަތުމާޒިތްލިއ ޭހެޖްނަރުކާދައ ،ްށޮކަޑުކ ްސވެ ާހީވ އް ަތްނުލްއގެ ބޭ ިލ ން ުކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )ކ( ވާ ްނުނޭބ ްނަރކު ުލޞި ާޙ ެޖްއާރހި ެވިދ ން ުގނޮރ ގެ ީޤްއަރތަ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީނާސްނިއ ިދއަ ީތަރދު ުޤ ެގޭޖްއާރހި ެވިދ ްށަމުރުކުލިޞާޙ ްއަތިޑނަދުޑނަލ ؛ްނުރކު ްތަކްއަސަމ ހޭ ެޖްނަރުކ ށް ަމުވުނޭހ ިށެވ ގެ ކު ަތާރިއާދ ޭޅުގާމަކ ާވްނުނޭބ ްށަމުރކު ުލޞި ާޙ ްއަތުދަޞްޤަމ ެގުނޫނާޤ ިމ )އ( އި ާމުރުކާޢަޖާރމު ިއާމުތަގނެ ެދ ްއަތުތަސާޔސި ިއާކަތުދިއވާ ަގ ިއާކަތުނޫނާޤ ؛ްނުޅެހށަ ުހ ށް ަކަތްތާރަފ ޭހބެ ާމަކ ްއތަ ުޙާލްޞިއ ޭހެޖްނަންނެގ ރާ ުކްނުނޭބ ްޓޖެ ަބ ްނަބާކ ާޅައަޑނަކ ްށަކަތާރއި ާދ ިކެއ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ )ވ( ްޖްނޭޗ ްޓެމއި ަލކް ްނުކަތާރިއދާ ެއ ިއަކަޓްށަމުތަގެނެދ ުރަވްނިމ ؛ްނރު ކު ުޛީފްނަތ ްށޮކުމިއޤާ ްއެމާޒިނ ެނާރކު ުޓޯޕިރ ށް ަޓޭރަޓްކެރިއަޑ ގެ ުމުޅެއ ްއަތޅު ަވަޔިފ ހޭ ެޖްނަޅައ ން ެގިޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )މ( އި ގަ ުދެމ ެގުކަތސާ ަސްއައުމ އި ކާ ަތީސްނެޖެއ ވާ ިއަފިވރެ ުކުލވާ ަޙ ތު ަޔްއިލޫއްސަމ ؛ ްނުރކު ްސެރލަ ިވ ްނަކްނަކ އި ަހެމްނެއ ޭހޖެ ްނޭދ ށް ަރަޓްސިނިމ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )ފ( ؛ްނުނިދ ާފަލ ން ަކިރެތީހެއ ީނން ަފ ާވްނުނޭބ ްށައްޖްނޭޗ ްޓެމިއލަ ްކ ރފޮ ީއޯވްނެއ ްލަޝެޕްސ )ދ( ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ އި ލަ ާވަލކު ެއ އް ެނޭލްޕ ން ަޝްކެއ މީ ުއަޤ ހޭ ެބާކަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ތ( ؛ްނުރކު ާޢަޖާރުމ ްނުދިއވާ ަގ ން ޭލްޕ ެއ ،ްށޮކުޛީފްނަތ ށް ޮކަމަހާދައ އި ަލވާ ަލުކއެ ީރޓް ްނެވްނިއ ސް ޭގ ސް ުއަހްނީރގް ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ )ލ( ހޭ ެޖްނަވުނޮފ އް ަތުތާމޫލުޢަމ އެ ްށޮކަމާހ ުތާމޫލޢު ަމ އެ އި ަޓްއަހަލަބ ؛ްނުވުނޮފ ްނުދިއާވގަ ްށަކަތްތާރަފ 16 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ބޭ ިލ ިއާންނުތގޮ ެގުމުވނު ޭހ ްށަކަތުރސަ ައ ާރކު ްނުކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ގ( އް ތަ ުޓޯޕިރ ޭހެޖްނަޅަހށަ ުހ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޅަވޔަ ިފ ާޅައ ށް ަމުރުކަޑުކ ން ުލްއެގ ؛ްނުޅެހަށހު ށް ަކަތްތާރަފ ހޭ ެޖްނަޅަހަށުހ އް ަތުޓޯޕިރ އެ ،ިއާމުރކު ުރާޔްއަތ ޅޭ ުގާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ޭވްއޭބ ިއގަ ުނާދިއަމ ީމާވްޤައްލަނިއަބ )ޏ( ؛ން ުރ ކު ްސެރލަ ިވ ން ަކްނަކެއ ،ިއމާ ުވިރެވއި ަބ ިއގަ ުކަތްނުވުލަދްއަބ ގެ ުމުރުކުތްސާދރު ަބ އް ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ީކޓަ ްއެވާމިތ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ )ސ( އް ަތްނޭލްޕ ވާ ްނުނޭބ ިއަކަޓްށަމުދެހ ްށަކަޓްށެވ ާވއި ަފިބިލ ްނަކުލިބާޤ ؛ްނުރުކްސެރލަ ވި ްއތަ ްތަކްއަސަމ ޭޅުގާމަކ ،ިއާމުރުކުޛީފްނަތ ،ިއާމުޅެއަށަކެއ ،ިއާށަމުގން ިހ ށް ޮކރަޓީނޮމ ން ަކްނަކ ޭޅުގކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )ޑ( ނީ ްނަފ ާވްނުނޭބ ށް ަމުރުކރު ާޔްއަތ އް ަތްނޭލޕް ެގުމުވނު ޭހ ށް ަކަތުލަދަބ ެއ ؛ްނުދޯހ ްނަކުލިބާޤ ށް ަމުގްނިހ ިއލަ ާވލަ ުކެއ ްއަތުޢޫރޝް ަމ ިއާކަތްމާރގް ޮރްޕ ،ިއމާ ުރުކްއަތާސާރިދ )ޒ( ؛ްނުދޯހ ީހއެ ީލމާ ިދައ ީންނަފ ާވްނުނޭބ ،ްށޮކާސްއިހ ތު ާމޫލުޢަމ ޭޅުގކާ ަތުރަސައ ާރކު ްނުކތަ ުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޓ( ؛ްނުވުރކު ިރެތްނުލހޭ ްނުމްނާޢ ްށަމަކެއ އި ާކަތްތާރަފ ލަ އް ިމައ ިއގަ ުކަތްއަތްނަކ ޭޅުގާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޔ( ؛ްނުރުކާޅުފ ުރއު ަދ ެގުކތަ ްތާރަފެއ ،ިއާމުވރު ުކިރވެ ިއަބ ްއަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ ތަ ަވުނ ާކައާދއް ާމ ސް ެވއް ެއ ގެ ުނޫނާޤ ިމ އް ެދިއވާ ަގ ތަ ަވުނ އް ެނޫނާޤ ްނެހެއ )ޕ( އި ަކަޓްށަމުރުކލު ިޞޙާ ުދަޞްޤަމ ެގުނޫނާޤ ިމ މަ ަނާވްށަމަކުފާލިޚ ާކަޔަބ ހޭ ެބާމަކ ްއަތލު ަދަބ ހޭ ެޖްނަންނެގ ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކލު ްއަޙ އް ެމުރެއުށުފ ެއ ދި ައ ؛ްނުރކު ުލއް ަޙ ްނަކްނަކެއ ްށޮކާރ ވަ ްޝަމ ާކަތްތާރަފ ވާ ިއަފެވާމިދ ށް ައެޖްއާރހި ެވދި ްނެގިޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޖ( ުބާސިހްސާފަތ ޭނެމިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތްނުލްއެގ .ްނުރުކުމްނާޢ ކު ަރހަ ައ ެމްނޮކ ިއަލވާ ަލުކެއ 17 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ،ިއރާ ވަ ްނިމ ާވިއފަ ާރިގ އް ަތްށަރ ިކއެ ިކެއ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 1 ( ވާ އި ަފާދަހ އި ަގުށަރށް ަރ ެއ ްނުބަބަސ ގެ ުމުރިގްށަރ ؛ުރަވްނިމ ވާ ިއަފްށޮކުރސަ ައ ށް ައރަޗކް ަރްޓްސާރްފްނިއ ؛ރު ަވްނިމ ވާ ިއަފްށޮކަރސާ ްއިވ ްށަކަތްށަރ ިކެއކި ެއ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 2 ( ؛ުރަވްނިމ ވާ ިއަފާރއަ ަދުއ ްށަކަތްށަރ ިކެއކި ެއ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 3 ( ލަ ސަ ްއަމ ގެ ުމުވުދުހ ކަ ަރުމ ށް ަކަތުރފަ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 4 ( ؛ުރަވްނިމ ވާ ިއަފެވިތަމިރުކ އި އޮ ްށަކަތްށަރ ެގޖޭ ްއާރިހވެ ިދ ްނިތަމ ުރވަ ްސަވދު ިކެއިކެއ ) 5 ( ؛ުލދަ ަބ ާވިއފަ ްސިއައ އި ަގުމުހެޖ އި ަވ އި ާމުވުރުއަދ ؛ުރަވްނިމ ވާ ިއަފްށޮކރު ަސައ ށް ަމަކިރެވރު ުތަފ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 6 ( ؛ުރވަ ްނިމ ާވއި ަފްށޮކުރަސއަ ްށަމަކިރވެ ްސަމ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 7 ( ؛ުރަވްނިމ ވާ ިއަފްށޮކުރސަ ައ ްށަމަކރި ެވުޑނަދ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 8 ( ވާ އި ަފްށޮކުރަސއަ ްށައަލަށަފްނެފ ެގކު ަތްށަރ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 9 ( ދި ައ ؛ުރަވްނިމ .ުރވަ ްނިމ ާވއި ަފްށޮކުރަސައ ްށަތަޙްއިޞ ގެ ްނުތިޔްއަރ ) 10 ( ުބ ާބ ަނަވުރަތަހ ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުރަޓްސިނިމ އި ަގރޭ ެތ ގެ ުކަތުތަޔްއިލއޫ ްސަމ ގެ ުރޓަ ްސިނިމ ،ްނެގިޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ .19 ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުރަޓްސިނިމ .ެވެއެނެމިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ؛ ްނުޅއެ ަޑނަކ އް ަތުތަސާޔިސ މީ ުއަޤ ޭހބެ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ހ( ްށައިޑނަދުޑނލަ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ާދްއާމ ނަ ަވ 4 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ަމަނޭހެޖްނަންނގެ ުލަދަބ ށް ައިޑނަދުޑނަލ އެ ،ިއާމުރުކރު ަވަށަކ ްނަކޭވވެ ުލިސާވ ؛ްނުޅެހަށުހ ްށަހީލޖި ަމ ެގްނުތިޔްއރަ ްނަކެއ ޓް ެޖަބ ްނަބާކ ާލވާ ަލުކއެ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ނަ ަވ 7 ެގުނޫނާޤ ިމ )ނ( ؛ްނުޅެހަށުހ ށް ަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ 18 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ރެ ުވްށަޓެޖަބ ްނބަ ާކ ާލވާ ަލުކއެ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގދާ ްއާމ ަނަވ 7 ެގުނޫނާޤ ިމ )ރ( ރު ަވްނިމ ާރކު ރު ޭބ ްނަބާކ ން ިއެޖްއާރހި ެވިދ އި ަގޭރތެ ެގުތަދްއުމ ެއ ؛ްނުރުކރު ަވަށަކ ން ަކާވުނުރުތިއ ްށަޓެޖަބ ްނަބކާ ާލވާ ަލުކއެ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ނަ ަވ 7 ެގުނޫނާޤ ިމ )ބ( ށް ަހީލިޖަމ ެގން ުތިޔްއރަ ްށަމުއަނެގ ްއެލދަ ަބ ެއ ަމަނެޖްއިހެޖްނަންނެގުލަދަބ ؛ްނުޅެހަށުހ ށް ަހީލިޖަމ ެގން ުތިޔްއަރ ިއަގމު ަކްނަކ ޭޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޅ( ؛ްނުވީރާދުބާވަޖ އި ަގއް ެތޮގ ިވނި ެޓްއެހެމެދ އް ަތްއަތްނަކ ޭހބެ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ކ( އި ާކަތްނޭލްޕ ން ަޝްކެއ ިއކާ ަތްނޭލްޕ ްކިޖީޓެރޓް ްސ ްށަމުރުކީޤްއަރަތ ؛ްނުނިދްށޮކރު ފޯ ާފަލ އި ާމަކިރތެ ީހެއ ވާ ްނުނޭބ ިއަގމު ުގްނިހ އް ަތްމާރްގޮރްޕ ށް ަތާރަފެއ ްށަމރު ކު ާދައ އް ަތުތަޔްއލި ޫއްސަމ ގެ ްޓޭރޓަ ްކެރއި ަޑ ްޖްނޭޗ ޓް ެމިއަލްކ )އ( ދި ައ ؛ްނުނިދ ން ަކިރެތީހއެ އި ާއަފަލ އި ަހެމްނެއ ޭހެޖްނޭދ ހޭ ެޖްނަދްއަފުއ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ ން ަކްނަކ ޭހބެ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ވ( .ްނުދްއެފުއ ްއަތީޓިމޮކ ޭދާފަލ ުބ ާބ ަނަވްސަފ ްނ ުރުކުޓޯޕިރ ިއާމުލާވަލުކެއ ްނޭލްޕ ގެ ުރަޓްސިނިމ ،ްއެނޭލްޕ ން ަޝްކެއ މީ ުއަޤ ޭހބެ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ހ( .20 ޭހެބާކަތުލަދަބ ަންނ ައ ްށަމުސޫމ ްނ ޭލްޕ ްނަޝްކެއ ީމުއަޤ ގެ ކު ަތްތާރަފ ލަ ްއިމައ ދި ައ ގެ ުރކާ ުރސަ ޭހބެ ާމަކ އި ާތަލުއަދ ،ްނިތަމ ެގާފަލ .ެވެއެނާވްނލަ ވާ ަލުކެއ ްނުޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ޖް ްނޭޗ ްޓެމިއަލކް ކު ެއާއާރަވްޝަމ ޓް ެމިއަލްކ ްނލޭ ްޕ ލާ ާވަލކު ެއ ްނިތަމެގުތޮގ ާވްތޮގއް ެއ ާއ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ން ޭލްޕ އެ ިދއަ .ެވއެ ެނާވްނަޅަހަށުހ ށް ަރަޓްސިނިމ ން ުޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ުރަޓްސިނިމ ށް ަހލީ ިޖަމ ެގްނުތިޔްއރަ ިއާށައޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއަރ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ 19 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ވި ިނަންނައ ިއގަ ްނޭލޕް ްނަޝްކެއ ީމުއަޤ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( .ެވއެ ެނާވްނަނަމިހ ްނަކްނަކ ީތސް ާދުރބަ ގެ ޭޖްއާރހި ެވިދ ށް ަކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ ) 1 ( ލް ރަ ްޓުއިނ ން ަބާކ ީކައެޖްއރާ ިހވެ ިދ ،ިއާމުރުކރު ުތިއ ްނަކުލިބާޤ ؛ްއތަ ުތަސާޔިސ ޭހެޖްނަޅައަޑނަކ އި ަކަޓްށަމުދެހ ްށަކަމުއަޤ އް ަތްނުލއް ެގ ާވިރވެ ުދެމ ްނުބަބަސ ގެ ުކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 2 ( ؛ްއަތުޅަވޔަ ިފ ެނޭޅެއ ްށަމުރުކަޑުކ ްށކަ ަތުލދަ ަބ ެއ އި ާށަމުވުނޭހ ްށަކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 3 ( ؛ްއަތުޅަވޔަ ިފ ޭހެޖްނަޅައ ްށަމުނިދުދްއަރ ަނން ައ ްށަމުސޫމ ،ިއަގމު ުގްނިހ ިއލަ ާވަލކު ެއ ްއަތްނޭލޕް ެގީޤްއަރަތ ) 4 ( އް ތަ ްސާރިހ ގެ ުކަތާސރި ާކ ެނާދެވރި ެވުދެމ ން ެގިޅުގ ާކަތުލަދަބ އް ަތްނޭލޕް ަދަފެއ ްނެގިނެމިހ ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާދިޅެއ ްށަމުރުކަޑުކ ؛ްނަކްނަކ ދޭ ުރާބ ްށަމުލވާ ަލުކެއ ެނދާ ްނުމަރުކރަޓީނޮމ ިއލަ ަބ ުރވަ ްނިމ ާވރު ޭބ ސް ޭގ ސް ުއަހްނީރްގ ) 5 ( ؛ްއަތްތޮގ އި ކާ ަތްތޮގ ެނޭވރެ ުކްއއެ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 6 ( ؛ްއަތްތޮގ ެނާދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ެއ ަތކަ ަހ ިވިނަރކު ަދާއިއ އި ަގްއތެ ޮގ ިވިނެޓްއހެ ެމެދ ިއަގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 7 ( ؛ްއތަ ްތޮގ ެނާވރު ައިރުކ ވި ނި ަރުކަދާއިއ ،ިއާމުރުކރު ުތިއ އް ަތްތޮގ ނެ ޭވެރުކރި ެތާކްއރަ ަތަކަހ ) 8 ( ؛ްނަކން ަކ ެނޭވެރކު ްށަމުރކު ުރތު ިއ ްނަކްނީޤަޔ ގެ ިއަތަކަހ ،ިއއާ ގަ ާތްސާރުރދު ،ްށަމުރުކލު ިޞާޙ އް ަތުދަޞްޤަމ ެގުނޫނާޤ ިމ ) 9 ( ާޅއަ ަޑނަކ ްށަމުރކު ުލިޞާޙ އި ަގާތްސރާ ުރުކ ިދައ ާތްސާރުދެމ ؛ްއަތިޑނަދުޑނަލ 20 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ްނގެ ިޅުގ ާކަތިޑނަދުޑނަލ ޅާ ައަޑނަކ އި ަގްނޭލޕް ްނަޝކް ެއ ީމުއަޤ ) 10 ( އި ކާ ަތްތާރަފ ަލއް ިމައ ިއކާ ަތާރާދިއ ްނެހިނެހެއ ،ިއރާ ާކުރަސ ؛ްއަތާމްނިޒ އި ާރުއދަ ެގްނުދުރފަ ިކަވިކަވ ްނކު ަތާރއި ާދ ން ެހިނެހެއ ޭޅުގާމަކ އި ަގޖޭ ްއާރިހެވިދ ) 11 ( ްނއި ރެ ެތ ގެ ުކަތުތަސާޔިސ ޅާ ައަޑނަކ ިދައ ާދްނުމަރުކުލަމަޢ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ؛އް ަތުލދަ ަބ ޭހެޖްނަންނެގ އި ާރވަ ްނިމ ިރހު ްނުޅުގ ާކަތީޖަޓެރްޓްސ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 12 ( ްށތަ ޮގއް ެއ ާކަތްއތަ ްނަކ ޭދްނަކްސިއ ްނުށަދ ެގީޖަޓެރްޓްސ ؛ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ިއަކަޓްށަމުރކު ުލަމަޢ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ ްނބަ ާކ ށް ޮކުދަމ ރު ަވން ިމ ެގން ަބާކ ރާ ުކުރބޭ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ ) 13 ( ގެ ރީ ާފަޔިވ ޭހޖެ ްނަލާވަލކު ެއ އި ަކަޓްށަމުދެހ ށް ަކަމުއަޤ ލް ަރްޓުއިނ ؛ްއަތާރއި ާދ ެނާޅައަޑނަކ ްއަތްމީކްސ ްނވު ރި ެވިއަބ ީޢާމިތްޖިއ ްށަމުވުނޭހ ްށަކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 14 ( ޔާ ްއިޢްމަޖ ަލއް ިމައ ިއކާ ަތްއަތްނަކ ެނާރކު ްށަމުރުކުރުތިއ ؛ުރުއަދ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ވި ިނަންނައ ިއކަ ަޓްށަމުނޭހ ްށަކތަ ުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 15 ( ؛ްއަތްއތަ ްނަކ ެނާރކު ްނުތޮގޭނެމިހ ްއަތާރިއާދ ؛ާރިއާދ ީޙްއ ިޞ .i ގެ ުނެފ އި ާމުރުކުރވަ ަށަކ ން ަކްނީޤަޔ ެގުނ ެފޯބ .ii ؛ްއަތްތަލީސަވ ؛ްނުޓްއެހލެ ެބ ްށޮކްތަޔާމިޙ ްށޮދުޑ ނޮގ .iii ؛ްނަކިރެވުޑނަދ އި ާމުރުކުރވަ ަށަކ ން ަކްނީޤަޔ ެގީތެކަތ ޯބާކ .iv ؛ްނަކިރެވ ްސަމ .v ؛ްނަކިރެވުރ ުތަފ .vi 21 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ؛ްނުރުކިރތެ ާކްއަރ ްއަތުލސް ަނ ެގީތެކަތ ޭރިދ .vii އް ަތުލުއހަ ާމ ުމްނިހމު ަދަފ ން ިބްސަޗ ،ިޅުކ އި ާޅަފ ިއ ާރަފ .viii ؛ްނުޓްއެހެމެދ ކު ުޒާނ ާވިއަފިޅެހރަ ުހ ށް ަކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމ ުސޫމ .ix ؛ްނުޓއް ެހެމެދ ްއތަ ްތަލީސަވ ީނާރުމުޢ ށް ޮކާނަދުރަހ ްށޮކާޅުފ ްއަތުމާޒިނ ދޭ ުރާޒްނިއ ލާ ާރުދ .x ؛ްނުޓްއެހެލެބ އި ާމުރުކާނިބ ތް ަލީސަވ ީންނަފ ިދައ ީނާސ ްނިއ .xi ؛ްނުރކު ާނަދުރަހ ްއަތާސަސްއައުމ ؛ްނުރކު ުމްނާޢ ިއރަ ުތަފ ުތާމޫލުޢަމ އި ާމުރުކާސ ާރިދ .xii ގެ ާސިއަފ ްނަގން ިހ ްއަތްމާރގް ޮރްޕ ިއާކަތުޢޫރްޝ ަމ .xiii ؛ްނުރުކހި ަފުގަމ ްށަމުދޯހ ްއަތްތަލީސަވ ށް ަމުނޭހ އި ާށަމުރުކަޑުކ އް ަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމ ުސޫމ .xiv ؛ްނުރުކާޅުފ ީޖޮލނޮ ްކެޓ ވާ ްނުނޭބ ްށަމުރުކިހަފުގަމ ގެ ުމުޅުއިރިދ އި ާމުރކު ުރުތިއ ްނަކިރތެ ްނުލޭހ ުމ ްނާޢ .xv ދި ައ ؛ްނުއނަ ެގުލަދަބ ްށައިޅާފަޓްއަވ ރާ ިއާދ ީދާޞިތްޤިއ ިދައ ްޓްނަމްޓްސެވްނިއ އި ާއިރާފ ަޔިވ .xvi .ްނުވރު ެއރި ުކ އި ަގްއތެ ޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ވި ިނަންނައ ިއގަ ުމުލާވލަ ުކެއ ްނޭލްޕ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ރ( .ެވއެ ެނާވްނަރކު ްތަޔާޢިރ ްށަމަކްނަކ ؛ުތލަ ާޙ ގެ ުރާހމި ެގޭޖްއާރ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 1 ( ުމޒާ ިނ ގެ ުމުގްނިހ ގެ ާރއި ާދ ޭޅުގ ާކަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 2 ( ؛ްއަތްނުހޖެ ްނޮގ ިރހު އި ަގުމުގްނިހ ިއާތޮގވޭ ެލުކެއ ގެ ކު ަތްސޭގ ސް ުއަހްނީރގް ރާ ުކރު ޭބ ށް ަވްއަޖ ން ިއެޖްއާރިހެވިދ ) 3 ( ،ިއރާ ވަ ްނިމ ރާ ުކުރބޭ ްސގޭ ސް ުއަހްނީރގް ،ިއާކަތުރަތްއަވ ؛ްއަތާރިއާދ 22 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ްށމަ ުދްއެފުއ ްޓްނަރަކ އި ާށަމުރުކަޑުކ ްއަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 4 ( ގެ ރު ުތަފުރުތަދ ،ިއާމުރކު ުލަދަބ ށް ައަތަކަހ ވި ިނަރުކަދާއިއ ،ިއމާ ުރކު ަރާކަމަސ ތަ ަކަހ ،ިއާމުރުކްޖޭނެމ ިނުކ ،ިއާއާރިއާދ ާދން ުމަރުކ ިއކަ ަޓްށަމުރުކުރވަ ަށަކ ން ަކްނީޤަޔ ގެ ިއަތަކަހ ؛ްއަތްތަކްއަސަމ އި ރާ ަވްނިމ ިރހު ްނެބިލ ްއަތްތަލީސަވ ީލާމ ިދައ ީންނަފ ީނާސްނިއ ) 5 ( އް ތަ ްތަލީސަވ ދަ ަފެއ ދި ައ ިއކާ ަތްނުހެޖްނޮގ ރި ުހ ިއަގުމުބިލ .ްއތަ ުތަޞުރުފ ރި ުހ ށް ަމުރުކީޤްއަރަތ ހޭ ޖެ ްނަލާވަލުކއެ ްނުޓޭރޓަ ްކެރއި ަޑ ްޖްނޭޗ ޓް ެމިއަލކް ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( )ްއއެ ަހ( 6 ާތާށަފ ން ަރކު ުލަމަޢ ށް ަނޫނާޤ ިމ ،ްނޭލްޕ ން ަޝްކެއ ީމުއަޤ .ެވެއެނާވްނަރކު ުމްނާޢ ިއލަ ާވަލކު ެއ އި ަގޭރތެ ެގުހަވުދްސަމ ާވިއަފާޅައަޑނކަ އި ަގން ޭލްޕ ން ަޝްކެއ މީ ުއަޤ ހޭ ެބާކަތުލދަ ަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ )ޅ( އި ާކަތްލިސްނުއކަ ލް ަކޯލ ިއރާ ާކުރސަ ިއކަ ަޓްށަމުރުކުލިޞާޙ ްއަތިޑނަދުޑނަލ އި ަހެމްނެއ ެގތު ަލުއދަ ިދައ ްނުދުރފަ އި ާކަތިރފާ ަޔިވ އި ާކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ .ެވެއެނާވްނޭދްނުލރު ާބްއއެ ްނުކަތާސަސްއައުމ ދާ ްނުމަރުކުލަމޢަ ްށަފާލިޚ ލާ ޫސުއ ާވިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގ )ޅ( ެގާދްއާމ ިމ )ކ( ާވިއަފާޅައަޑނކަ ިއގަ ުދިއާވަގ ާދަހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ުދެމާކަތްތާރަފ ށް ަޓރޭ ަޓްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލކް ރު ާބ ެގުމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ްނިތަމެގުތޮގ .ެވއެ ެވްނެގިބިލ ކު ރަ ަހައ ެމްނކޮ ،ްއެޓޯޕިރ ާރކު ްނާޔަބ ުރވަ ްނިމ ާދްނުމަވުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .21 ްނ ުރުކުޓޯޕިރ ްށަރަޓްސިނިމ ،ިއަލވާ ަލުކއެ ން ުޓޭރަޓްކރެ ިއަޑ ޖް ްނޭޗ ޓް ެމިއަލކް ރު ަހަފްއެއ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ން ަކްނަކ ިވިނނަ ްނައ ،ިއަގޓު ޯޕިރ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއެނާވްނަނަމިހ އި ކަ ަޓްށަމުދެހ ށް ަކަމުއަޤ ލް ަރޓް ުއިނ ްނަބާކ ީކއަ ެޖްއާރިހެވިދ ) 1 ( ؛ުރަވްނިމ ާދްނުމަވލު ިޞާޙ ްއަތިޑނަދުޑނަލ ާވިއަފާޅައަޑނަކ 23 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ؛ުރަވްނިމ ދާ ްނުމަވުޛީފްނަތ ްނޭލޕް ްނަޝްކެއ ީމުއަޤ ) 2 ( ްނއި ެޖްއރާ ިހެވދި ން ެގިޅުގ ކާ ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ ) 3 ( އް ަތިޑނަދުޑނަލ ސް ެވްނޫނެއ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ށް ަމުރުކުލިޞާޙ ؛ުރވަ ްނިމ ާދްނުމަވުލިޞާޙ އި ރާ ަވްނިމ ވާ ިއަފިވެރކު ުލޞި ާޙ ްނަކްނަކ ވާ ިއަގުޓެޖަބ ްނަބާކ ) 4 ( ؛ްނުރއެ ިރކު ާވިއަފާދޯހ ްނކަ ްނަކ ާވްނުނޭބ ްނުރެއރި ުކ ރު ުތިއ ްނުތޮގޭޅުގ ާޓެޖަބ ްނަބާކ ) 5 ( ؛ްއތަ ާރިއާދ ަތަވުނ އް ަތްނުލއް ެގ ާވިރ ވެ ުދެމ ްނުބަބަސ ގެ ުކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 6 ( އި ާމުރކު ާޢަޖާރުމ އް ަތުޅަވަޔިފ ާދްނުމަޅައ ްށަމުރުކަޑުކ ްނކަ ްނޫނ ަތަވނު ްނަކްއެކަތުޅަވަޔފި ާވްނެގީށަކއެ ީކަކަތުޅަވަޔިފ ެއ ްނކަ ެއ ަމަނޭހެޖްނަރުކާޢަޖާރމު ްއަތުތަސާޔިސ އެ ،ުކެއާމުރުކްނާޔަބ ؛ްނުރުކަގަހާފ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގުކަތްނޭލ ޕް ޭޅުގާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ) 7 ( ، ގެ ކު ަތްތާރަފ ލަ ްއިމައ ިއކާ ަތާރާދިއ ން ެހިނެހއެ ،ިއރާ ާކުރަސ ؛ްނރު ުކން ާޔަބ ްނަކެއ ަމަނޭހެޖްނަރކު ާޢަޖާރުމ ްއަތާމްނިޒ އި ާރުއަދ ިދައ އި ކާ ަތިތަދ ާވމާ ިދ ިއގަ ުމުރުކޛު ީފްނަތ ްނޭލޕް ން ަޝްކެއ ީމުއަޤ ) 8 ( ްށމަ ުޅެއ އި ަކަޓްށަމުވުލފި ްއތަ ިތަދ ެއ ިދައ އި ާކަތްނުހެޖްނޮގ .ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅަހަށުހ ާޅަހަށުހ ްނުޓރޭ ޓަ ްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ ްޓެމިއަލްކ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ،ިއގަ ޭރެތ ެގހު ަވުދ )ސް ީރިތ( 30 ާތޭބިލ ށް ަރަޓްސިނިމ ުޓޯޕިރ ދި ައ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ށް ަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއރަ އި ާށައޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއަރ ކު އެ ާޓޯޕިރ ެއ އް ެނާޔަބ ާރކު ްނާޔަބ ްތޮގ ަންނެފ ށް ަރަޓްސިނިމ ުދެމާޓޯޕިރ ެއ .ެވެއެނާވން ަރުކުޢިއޝާ ްށޮކުމްނާޢ ުޓޯޕިރ ެއ ،ިދައ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ 24 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ އް ަތިޑނަދުޑނަލ ޭޅެއަޑނަކ ،ިއާށަމުލެބ ރު ވަ ްނިމ ާދްނުމަވޛު ީފްނަތ ުނޫނާޤ ިމ .22 ްނ ުރުކުޓޯޕިރ ްނުކަތާރާދިއ ްނެހެއ ން ެހިނެހއެ ިއާކަތާރާދއި ގެ ުރކާ ުރަސ ،ިއކަ ަޓްށަމުލެބ ރު ަވްނިމ ާދްނުމަވުލިޞާޙ ،ުތާމޫލުޢަމ ްސެވްނޫނއެ ،ިއާކަތުބާސިހްސާފަތ ހޭ ެޖްނަޓްއަހލަ ަބ ްނުކަތާރާދިއ ޖް ްނޭޗ ޓް ެމިއަލްކ ްނިތމަ ެގުތޮގ ރާ ުކން ާޔަބ ިއގަ ުދިއާވަގ ާދަހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ .ެވެއެނާވން ަދްނެގ ްނުމަޅަހަށުހ ށް ަޓޭރަޓްކެރިއަޑ ުބ ާބ ަނަވަހ ުޑ ްނަފ ޭބިލ ްނުކަތާރިއާދ ޭޅުގާކަތުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ ިއާޓްއެވާމިތ ،ިއށާ ަމުވުނޭހ ށް ަކަތުލދަ ަބ އެ ،ިއާށަމުރކު ަޑުކ އް ަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ )ހ( .23 ަންނައ ްށަމުސޫމ ިއާޓްއެވާމިތ ޭބިލ ްނުކަތާރިއާދ ޭޅުގާކަތުލަދަބ ށި ެވާމިތ ެގޭޖއް ާރިހވެ ިދ ،ިއާށަމުރކު ުލިޞާޙ ިޑނަދުޑނަލ ްލރަ ްޓުއިނ ްނަބާކ ްނ ުޓްއެހެލެބ ުޑްނަފ ބޭ ިލ ްނުރޭބ ން ިއެޖްއާރހި ެވިދ ިއއާ ެޖްއާރިހވެ ިދ ްށަމުޓްއެހެމެދ ްށޮކރި ެތާކްއަރ އި ާއޖެ ްއާރިހެވދި ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކާނަދުރހަ ން ުޓްއެހލެ ެބ ާސިއަފ އް ެއާސަސްއައމު ލު ްއިޤަތްސުމ ދަ ަފޭބިލ ރު ާބުތިއ ެގުޢަމަތުޖުމ މީ ާވްޤައްލަނިއަބ ގެ ހު ަވުދްސަމ )ަރާށައ( 18 ން ެގިށެފ ން ުޚީރާތ ށާ ަފ ްނަރކު ުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ްނުށަދ ެގއް ެނޫނާޤ ޞަ ްއާޚ ޭވލެ ާވަލކު ެއ ްށަމަކެއ ިއަގޭރެތ .ެވެއނެ ާވްނަދްއަފުއ ޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއަރ ،ިއަގުނޫނާޤ ާދހަ ްށަމުދްއެފުއ ާސަސއް ައުމ ރާ ުކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ިދައ ިއާކަތްތަކއް ސަ ަމ ،ިއާތޮގ ާވން ެގިވެލކު ެއ ،ިއދާ ަޞްޤަމ ެގާސސަ ްއައުމ ެއ އް ަތުލސޫ ުއ ނެ ާރުކުލމަ ަޢ ިއގަ ުމުރުކަދޭހ އި ާއަގުމުޓްއހެ ެލެބ ްއަތުޑްނަފ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ 25 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ުބ ާބ ަނަވްތަހ ްނ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ން ެހިނެހއެ އި ަވަޔިފ އް ަތްތަލޙާ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގުދިއާވގަ ދާ ަހ ްނުތޮގޭޅުގާމަކ .24 ިއާކަތްނ ުހުދުއ ީމާވްޤައްލަނިއަބ ްސ ޭގ ާރުކުރޭބ ްނުކަތުރުތަދުޑނަކ ކީ ައްނަބާކ ރާ ުކުރޭބ ްނކު ތަ ުރުތަދުޑނަކ ިއާކަތްނުހދު ުއ ީމާވޤް ައްލަނިއަބ އި ަގުކަތްތަލާޙ .ެވެއެނޭވލެ ެބުނ އި ަގުމަކްނަބާކ ާރކު ުރޭބ ން ުކަތުރަދްސަމ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ،ުކަދނިހ ާހާވނު ިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގްނެހެއ ްނެގިޅެއަޑނަކ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .25 ްނ ުގްނިހ ިއަދަހ ުދިއާވަގ ޓް ެމިއަލްކ ީނގާ ްނިހ ިއަދަހ އް ަތުދިއާވަގ ޭހެޖްނަދަހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ .ެވެންނުޓޭރޓަ ްކެރިއަޑ ްޖްނޭޗ އި ަގޭރތެ ެގުހވަ ުދްސަމ )ްއެއަވނު ( 9 ާތާށަފ ން ަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( ގެ ުރކާ ުރަސިހެވދި ،ިއަދަހ ްއަތުދިއާވަގ ޭހެޖްނަދަހ ިއަކަޓްށަމުގްނިހ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެއނެ ާވްނަރުކުޢިއޝާ ިއަގުޓެޒެގ ،ްށޮކުޤީދްޞަތ ،ެވްސފާ ނު ޫނާޤ ިމ ،ީނާށަފ ްނަރކު ުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .26 ްނ ުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ .ެވނެ ްނެގިށެފ ްނުޚީރތާ ާރކު ުޢިއާޝ އި ަގުޓެޒެގ ގެ ުރކާ ުރަސިހެވިދ ން ެގިޅެއަޑނަކ ން ުތޮގ ވާ ިއަފްށޮކްނުނޭބ އް ެޒުފަލ ަތަވނު ްއތެ ާރާބިޢ އި ަގުނޫނާޤ ިމ .27 ްނ ުރުކަނާމ އި ަފީދ ްށަކަތުޒުފަލ ިއކާ ަތްތާރބާ ިޢ ވި ިނަންނައ ،ުކަދނިހ ހާ ާވުނަހޭދ އް އެ ަނާމ ްނެހެއ .ެވެމުރުކަނާމ ވާ ިއަފީދ އި ަގީރތި ްށަކަތުޒުފަލ އި ާކަތްތާރބާ ިޢ ެއ ،ީނަވެއ ަތަވުނ ްނެގްށކޮ ަޑުކ ްނުލއް ެގ ޭބިލ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުވުނޭހ" )ހ( ވޭ ެނެގުލަދަބ ށް ަމުސޫމ ،ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްނަކްނަކ ާދްނުމެބިލ ާފްނަމ ްނުމަކްނަކ ެނރާ ކު ުރސަ ައ ަތަވނު ެނާދިބިލ ތަ ަވުނ ާދްނުމެބިލ ްނުމަކްނަކ .ެވެށަކތަ ުލދަ ަބ ީތަރުދުޤ ނަ ްނައ ްށަމާޒިނ ީނާސްނިއ ަތަވުނ ީތަރުދުޤ އް ަތުތަސާޔިސ ޭހބެ ާމުސޫމ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ީރްޓްސިނިމ" )ށ( .ެވށެ ައާރާޒުވ ގެ ުރކާ ުރަސ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ އް ަތުތަސާޔިސ ޭހބެ ާމުސޫމ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުރަޓްސިނިމ" )ނ( .ެވެށރަ ީޒަވ ގެ ާރާޒުވ ގެ ުރކާ ުރަސ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ 26 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 166 :ުދަދައ 50 :ްމުއިލޮވ ،ްނުށުފ ެގްނުނސާ ްނިއ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުލަދަބ ަންނައ ްށަމުސޫމ" )ރ( ގެ ުކަތާދްއާމ ގެ ުހގޭ ަހިވ ޭވެރކު ުރޭބ ށް ަވްއަޖ ،ްނުތޮގާދީސުނ ިއާންނުތޮގާދީސ ށް ަކަތާދްއާމ ވޭ ެލކު ެއ އި ގަ ުވްއަޖ ގެ ޔޭ ިނުދ ،ިއަގއް ެތަދްއުމ ކި ަވ ،ްނުބަބަސ ،ިއާކަތުލަދަބ ނަ ްނައ ްށަމުސޫމ ން ުބަބަސ ެގއޭ ،ިއާށަކަތުލަދަބ ާދްނުމަންނައ .ެވެށަކަތުލދަ ަބ ީމުސޫމ ަންނައ ން ުތޮގީތަރުދުޤ ިދައ ުޢަމަތުޖުމ ީމާވޤް ައްލަނިއަބ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުދޯހ ްކިފިޓްނިއަސ" )ބ( ަންނައ ްށަމސު ޫމ ާރުކަމާހ ްނުކަރަދްސަމ ޭފިހ ުރބާ ުތިއ ާރުކުލޫބަޤ .ެވެށަކަތްނުދޯހ ޭޅުގާކަތުލަދަބ އި ގަ ޭރެތ ގެ ްއެރހަ ައ ން ިއެޖްއާރހި ެވިދ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ްޓެޖަބ ްނަބާކ" )ޅ( .ެވެރަވން ިމ ެގްނަބާކ ާޅައަޑނަކ ްށަމަކެނާރުކުރޭބ އި ަގްއެތަދްއުމ ިކަވ ޭޅެއަޑނަކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްލަރްޓުއިނ ްނަބާކ" )ކ( ވޭ ެރުކުދަމ ްނވު ްއަޖ ިއަގރޭ ެތ ެގުތަދްއުމ ެއ ަމަހ ިއާއްނަބާކ ާރކު ުރޭބ ްށަވްއަޖ .ެވެމުވށް ަކަރަވްނިމ އް ެއ ްނަބާކ ،ްޑިއަސްކޮއިއަޑްނަބާކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްސޭގ ްސއު ަހްނީރްގ" )އ( ސް ްނަބާކޮރޮލްފރަޕ ،ްސްނަބާކޮރލޮ ްފޯރްޑިއހަ ،ްޑިއަސްކޮއްސަރްޓިއަނ ،ްނޭތީމ ވާ ިއަގވު ްއަޖ ،ްށަތޮގޭނެމިހ އް ަތްސޭގ ަދަފ ޑް ިއަރޮލފް ަސްކެހ ރފަ ްލަސ ިދައ ސް ުއަހން ީރްގ ން ުބަބަސ ެގކު ަތްސޭގ އެ ން ިއެރެތ ގެ ުކަތްތަވާބ ގެ ުހޭގ .ެވެށަކތަ ްސޭގ ާވހި ަފުގަމ ްށަޓްކެފިއ ________________________ 27