ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހުއިފިލަނޑާގެ މަސްވެރިކަން މެނޭޖްކުރުމުގެ ޕްލޭން

` ަރާގްނައ 2020 ުރަބްނެސިޑ 8 – 1442 ުރިޚާއްލުޢީބަރ 23 :ުޚީރާތ 252 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ .ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނ ާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ c ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 2020 ުރަބްނެސިޑ ރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރޗަ ްލަކިރްގެއ ޑް ން ެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒީރަޝިފ ފް ޮއ ީރްޓްސިނިމ 2020 ްޓިއަރީޕޮކ © .ެވެކެމަކ ޭދބު ހީ ުރަތ ްނީރްޓްސނި ިމ ީކަމުނދި ްށޮކުރޯފ ްށޮކުމން ާޢ ިއާމރު ުކުލަކަނ ިއމާ ުރކު ްނުނޭބ ުތާމޫލުޢަމ ވާ އި ަގން ޭލްޕ ިއާނޭލްޕ ްޓްނަމޖް ޭނެމ ިމ ،ްށަތޮގ ަންނޮއ ްނަންނެފ ްށތަ ޮގާވން ެގށީ ަކެއ ްނަކުރދަ ްސަމ ިދއަ ުފިންއަޞުމ ެގޓް ިއަރީޕޮކ ީކައީރޓް ްސިނިމ ުކަދނހި ިއަހވާ ުނއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގން ެހެއ ،ްށޮކުލަކަނ ްށަމުނބޭ ްނެހިނެހއެ ްނުރުތިއ ެގމު ުނިދއި ވަ ަޔިކ ،ިއ މާ ުރުކ ާސރާ ިދ ، އި ާމވު ޔެ ކި ،ިއަވޔަ ިފ ްށަމުނބޭ ެގރީ ާފަޔިވ ، ތު ާމޫލުޢަމ ާވއި ަގްނޭލްޕ .ެވެއނެ ާދވި ރެ ުކ ްޓްނިރްޕ ިދއަ ްށޮކްޑޯލްނުއަޑ ނާ ްބުލ ުތަނމި ާއ ިދއަ ުރާޒިނ ުތަފުއރަ ާވއް ަޙ ،ްމީލަޙ ާޙީލމަ ،ްމހި ާރބް ިއ ާދޝި ްނމު :ްނިރެތްނުޔިލ ،ުދޔާ ިޒ ްމަދއާ ،ޒް ާފިޝ ުދަމޙު ައ ، މް ިޝހާ ާރާސ ުތޝަ ިއާޢ ،ްނާނސި ްނއި ަސޙު ،ްނަސޙު އަ ުދަމއް ޙަ ުމ :ްއަތްތާރަފ ްނެހިނެހެއ ިވްއެދެވިރެތީހެއ ކު ިނމަ ްމަދއާ ، ލް ީމަޒ ްނިއސަ ުޙ ބީ .ްސެއ.ީސ.ޫޔ ،(ްބެލްމއެ ) ްބެލ ްނަޝުއިލޮސ ްސްޓެކާމ ްލަޓްނމެ ްނަރޔަ ަވން ެއ ިދ ިދއަ ްނަސރަޑްނއެ ްސްލާޗ ރޑ :ީވްއެރުކާޢިލާޠުމ :ްސަބ ެގުރުކުޝ ން ުކަތްތާރަފ ޭޅގު މާ ަކ ިއާންނުކތަ ާރދާ ިއ ިކެއ ިކެއ ެގުރކާ ުރަސ ްނިއެރެތ ެގތު ަކްއަސމަ ުނވު ެރކު ްށަމުދެހ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖނޭ ެމ ިމ ްށަކަނޭލްޕ ޭހެޖއި ަށަވ ގެ ކު ަތްތާރަފ އި ަހެމން ެއ ާވިރތެ ްތާކަރަހ އި ަގރާ ިއދާ ގެ ުމކަ ިރެވސް ަމ އި ނާ ްނިރވެ ސް ަމ .ެވެމރަ ުކ ަގހަ ާފ ްނީރްޓްސނި ިމ ާފަލ ިއާއ ާރވަ ްޝމަ ިވއް ެދ ްއރެ ުއދަ ުމން ިހުމ ްށަރަވ ން ުކަތްލިސން ުއަކ ުށަރ ،އި ަގމު ނު ިދިއވަ އް އި ްށަކަތްތާރަފ ާޅއަ ަޑނަކ ްއަތތު ަސ ޔާ ިސ ޭޅގު ާމަކ ްއތަ ްނުވޑު ޮބްނަކ .ެވމެ ަވނަ ން ަދ ުރކު ުޝ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަކަތްލސި ްނުއަކ ުށރަ ،ީތާވއި ަފިއވަ އް ެދށް ޮކާދައ ިވއް ެރކު ަދޭހ ުކެއއާ ީރޓް ްސިނިމ ްއތަ ްތާރފަ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ާރުކުރޔާ ްއތަ ްއތަ ްނުދއް ެފުއ ެގުހމަ ،ިއނާ ްނިރވެ ސް ަމ ިއަކަޓްށަމރު ުކަމހަ ިރުފ ްނޭލްޕ ިމ ގު ައ .ެވެމރަ ުކ ާދައ ްއެރުކުޝ ުޑޮބ ްށަރަވ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ްށޮކަގަހާފ ްނރީ ްޓްސިނމި ުތާމޫލުޢަމ ިވއް ެދްށޮކ ސާ ްއހި ިއާމކަ ިރެތީހއެ ިވްއދެ ވެ ިއތާ ުގަވ އި ަވލަ ުކެއ ްނޭލްޕ މި ިއަލުނ މާ ުލުރބާ އް ެއ ެގުކަތތް ާރަފ ެއ .ެވެއވި އް ެދްށކޮ ުރފޯ ްނުކަތްތާރަފ އެ ްއތަ ުލާޔިޚ ވި ިނަރކު ާނިބ ިއތާ ާމޫލުޢަމ މަ ަހިރފު ިއަހވޭ ެރުކުނ .ެވެރވަ ަށަކ ްނަކްސނީ ުވެލުނ ްނކަ ިރެތީހެއ ީންނފަ ިވްއ ދެ ްށޮކުރފޯ ްނޓު ުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރސަ ިރ ްނިރެމ ްސވް ޑި ްލޯމ ިއަކަޓްށމަ ުޅއެ ަޑނކަ ްއަތުޅވަ ަޔިފ އި ާކަތުތަސޔާ ިސ ާވއި ގަ ްނޭލްޕ ިމ .ެވމެ ަރކު ަގަހާފ ްނީރޓް ްސިނިމ (ީޕ.ީޑ.ްރާއ.ްފެއ.ްސެއ) ުޓްކެޖޮރޕް ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްސސަ ޯސރި ްޒީރަޝިފ ްލަބެނއި ެޓްސަސ ްސވް ިޑްލޯމ ާދން ެގ ްށައިރުކ ިއގަ ީހެއ ީލާމ ެގކް ްނޭބ ްޑްލޯވ ުކެއމާ ަކިރތެ ްޞާލްޚއި ްށަތާރަފ ެއ ީތާވއި ަފިއވަ ްއދެ ށް ޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހއެ ްނުތޮގތް ޮގ ްނހެ ިނެހެއ ިއާނން ުތޮގީލާމ ިއަކަޓްށަމުލިއވަ ަލުކެއ ްނޭލްޕ ިމ ްނިއ .ެވމެ ަރުކ ާދއަ ުރުކުޝ މް ހީ ާރްބއި ްސާބއް ަޢ ްލަބަރަނޮއ ިވ އް ދެ ެވރި ެތހީ ެއ ްށައީރްޓްސިނިމ އި ގަ މު ުރުކ ްނާމޮއ ްނިތަމ ެގުކަތަމަހ ގެ ުހބަ ިހެވދި ްއަތްތރާ ާބިއ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެމަލްށޮކ ަގހަ ާފ ިއަގއް ތެ ޮގ ަޞއް ާޚ ުޅފު ްނަނ ެގ ވ.ޢ.ޢ.ނ :ީނޭދިއަލާވަހ ްށަނޭލްޕ ިމ ގެ މު ުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރެވސް ަމ ެގ ޑާ ނަލިފިއުހ ެގޖޭ އް ާރިހެވިދ ،(2020) ރޗަ ްލަކިރްގއެ ްޑްނއެ ްސަސސޯ ިރ ްނިރމެ ،ްޒރީ ަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ .ެޖްއރާ ހި ެވިދ ،ެލާމ ،ޭއ.ރާއ.ްމެއ.ްފެއ.ޯއ.ްމެއ .ްނޭލްޕ ރަޗްލަކިރގް ެއ ްޑްނެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒރީ ަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ ގެ ނާ ާލެވ ،ާލިފިގްނަފ ަނަވ 7 20096 ،ެލާމ ، ގު ަމ ުދމަ ޙް ައ ުރމީ ައ ޖެ ްއރާ ހި ެވިދ www.fishagri.gov.mv 4 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުތްސިރުހިފ 7 ....................................................................................................................... ްސަބްސިއ 8 ......................................................................................... ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ 9 ................................................................................................................ ްނުށެފ :1 ުބާބ 9 .......................................................................................... ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 9 .................................................................... ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 10 .......................................................................................... ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ 1.3 10 .............................................................................. ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 11 ................................................................................................ ްނުރުކަނާމ 1.5 11 ..................................................................................... ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 12 ............................................. ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ،ުތާޔްއިވަޔަޙ ެގާޑނަލިފިއުހ :2 ުބާބ 12 .............................................................................................. ުތާޔްއިވަޔަޙ 2.1 13 ........................................................................ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ 2.2 14 ............................................................. ުރުއަދ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ 2.3 16 ....................................................................... ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ :3 ުބާބ 16 ..................................... ްއަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 17 ............................................................................................. ްނަކިރެވްސަމ 3.2 19 ................................................................. ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ 3.3 23 ............................................................................. ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :4 ުބާބ 32 .......................................................................................... ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :5 ުބާބ 32 ......................................................... ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 5.1 34 ...................................................................................... ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 5.2 5 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 35 .................................................................. ްނޓު ްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 5.3 36 ....................... ްނުރުކާނަމ ްނުނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 5.4 ްނުތޮގ ެގުމުރުކަޑުކ ުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ްށަޓްށވެ ާމިތ ްނުބަބަސ ެގުކަތްތާކަރަޙ ެގުމަކިރެވްސަމ 5.5 37 ............................................................................................. ުޅަވަޔިފ ާޅައ 37 .............................................................................. ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 5.6 38 ............................................................................. ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 5.7 39 ............................................................................................. ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :6 ުބާބ 39 ........................................................................ ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ 40 ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ .................................................................................................. 43 ...................................................................................................... ުރާށޮކްސަބ :1 ުލަވުދަޖ 47 ްއަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ާގަނ ިއަގޭޖްއާރ ްށޮކުމްނާއ :2 ުލަވުދަޖ .................................................. 6 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްސަބ ްސިއ ެގްނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތްނުރިދ ިއަހެމްނެއ ެގީށެވުޑނަކ ިއާޑނަކ ީތަރުދުޤ ޭބިލ ްނިށެވުޑނަކ .ެވެކެލަދުމ ުމްނާޢ ،ްތޮއ ާސްއިހ ިއާދްމަޙ ްށައާލާޢަތަވ ޫހަނާޙުބުސ ﷲ ްތާމ ިވްއެލ ްއަތްތަމުޢިނ ުކެއާ މަކިރެތާކްއަރ ްށަކަތުލީޖ ެގުގަމިރުކ ީކަމަކިދނަސްއުމ ާދިއަފ ެމްނެއ ްނުނޭބ ެގުކަތްތަމުޢިނ ެއ .ެވެމަވަންނަދ ުރުކުޝ ީނަވ ިއަފެވާނިބ ްއަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެކެތާނާމައ ޭހެޖްނޭދްށޮކުރޯފ ިތިރީކ ިވްއެދްށޮކްސަދ ްތޮގ ޭނާރުކްނުނޭބ ިއަގުތޮގ ިރުހ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭވެރުކުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ .ެވެ މަވަންނަދ ާޢުދ ިދެއ ްނުވްއެލ ްމާލަސ ިއާތާވަލަޞ ްށައާލޫސަރ ްނުތޮގ ެގުދަރަޚ ިދައ ޭހެޖްނަޅައ ުކަތުގަވ ެއ ްށަމުވުޓްއުހ ިއާލަހާހ ،ިއާކަތިރިގ ،ިއާކަތުޅަފ ިއާކަތުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ިއާމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖުޅޮކެދ ެގްނިހެވިދ ިއާއ ަދާކަދާއ ިއާތަފާގަސ ެގްނިހެވިދ ،ީކަކަތުރަފ ،ިއާމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ .ެވެކަތަކިރަތ ެގްނީހެވިދ ،ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމަކަތްނަވަލްއިމައ ެގުކަތުލޫސުއ ެގުމަކަމަހަމަހ ިއާއ ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީނަވ ިއަފެވާސޯރަބ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަގުމަކުރާނޭލ ެގްނީހެވިދ ،ީނަވ ިއަފިއަޅައަށަކެއ ްއަތްނުވޭރ ިމ .ެވެށަޗްއަމ ްއަތަކިރަތ ިމ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތަކިރަތ ުމްނިހުމ ިމ ިއަގީތްނަފ ިކެއ ެގުތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުނިދްށޮކުރޯފ ުކެއާމަކިރެތްތާނާމައ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ްށަމުރުކިރެތުއަކްއަރ ިށެވާމިތ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަޙ .ެވެކެތަޔްއިލޫއްސަމ ުޑޮބ ުނަހުނ ާވިއަފެވުލާވަހ ާންނެމުޑނަގުޅައ ިވިނަރުކާނިބ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ،ާޔްއިޢްމަޖ ީނަދަމ ާރުކ ްތަކްއަސަމ ްނުރާކުރަސ ްށަމުރުކާޅުފ ުދާޞިތްޤިއ ޫނ ،ްށޮކުލިސާހ ްނަކިމ .ެވެންނިތަމ ެގާރަވްޝަމ ިއާލާޔިޚ ްށަމުއަނެގ ަފިސ ީލަމަޢ ްށަކަތުތަސާޔިސ ާވިއަފިއަޅައަށަކެއ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެންނުމަރުކ ްއެކަތްތަކްއަސަމ ަނުގަނިގ ީނަންނައ ްނިއާރާޒުވ ިމ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތާކަރަޙ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ުރިއާރުކުރުތަދ ްށަބާރްސިމ ެގުމުރުކ ުބާޔިމާކ ްއަތްތަކްއަސަމ ިމ ިއަގުކަތްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެސާސައ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ ެގުމުނިދިބިލ ްށަންނިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގީދޯރ ުޑނަކ އް ަތުޒާމައ ،ިއާކަތިޑނަދުޑނަލ ެގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ީނަވ ިމ ުރާހިމ ްތޮގ ެނާގްނިހ ްއަތްތަކްއަސަމ ީލަމަޢ ްނުކަތާރާދިއ ިކެއ ިކެއ ،ިއާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްށަމުރުކުލިސާހ .ެވެއަފިއަލިއަވަލުކެއ ުތަދްއުމ ިދައ ުރުއަދ ޭނާރުކާދައ ިއަގުމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތްނޭލްޕ ިމ ،ިއާމުޅުއިރިދ ެގްނިހެވިދ ،ެރުސްއުނާމަޒ ީކަމަކިރެވްސަމ ީކަކަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާވިއަފިއަނަމިހ ްސެވ ްއަތުލަވާތ ްނަކިރެތްނުރޯފިރެކ ެގުމުއަޤ ،ިއާއ ީނަދްމާއ ،ިއާމިއުބްނިއެކ ުރުވްއަޞަތ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ީމުއަޤ ިހެވިދ ާވިއަފެވާނިބ ްށަޗްއަމ ެގްއެތަކްއަސަމ ެއ ްށަމަކެނާވިއަގުމަކ ްއެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ޭޅެއ ްށަމުރުކުލިސާހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީތާވ ިއަގުމަކުބނަތ ްއެއ ުޑނަގިއަމ ެގުދާޞިތުޤިއ .ެވެމަރުކުދީމްއުއ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިއަގުތަކްއަސަމ ިމ ްސެވ ްއެކަތުޑނަގްނިމ ެނާޓްއަހަލަބ ީނޫނާޤ ިއަގުޚީރާތ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީއިމ .ެވެއެނާވ ިއަފިއަނަމިހ ުދީޙަވ ާހަޒ ްނަކިރެވްސަމ ،ްނުށަދ ެގްއެމާޒިނ ޭހެޖިއަށަވ ،ްނެގިބިލ ުރާބ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ރަޓްސިނިމ ިލިއަވަލުކެއ ްއެކަތްނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ރަޗްލަކިރްގެއ .ެވެރަހަފ ަމަތަރުފ 7 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ ްމަޓްސިސ ްނަޝޭމރޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ ްސެއ.ިއައ.ްފެއ ން ަޝޒޭ ިއަނަގޯއ ްލަޓްނަމްނަވަގރަޓްނިއ ޯއ.ީޖ.ިއައ ޓީ ިރޯތޮއ ްޓްނަމްނަވަގ ްލަކޯލ ޭއ.ީޖ.ްލެއ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީސ.ްމެއ ޓް ްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ްގަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ޭއ.ީޑ.ްފެއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ުއިނެވެރ ްޑްނޭލްނިއ ްސްވިޑްލޯމ ާރީމ ޓް ުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ް ޑާގ ްޓްސޯކ - ްސޯފ ްސްނެފިޑ ްލަނަޝޭނ ްސްވިޑްލޯމ ީޖ.ީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ ްނަޝޭކުއިޑެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީއ.ޯއ.ްމެއ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީޑ.ީއ.ޯއ.ްމެއ ް ސިވރަސ ްސިލޮޕ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީޕ.ްމެއ ްސްކިޓސް ިޓެޓްސ ްފޮއ ޯރުއިބ ްލަނަޝޭނ ްސެއ.ީބ.ްނެއ ީޑޮބ ްޒީރަޝިފ ްލަނަޖީރ ީބ.ްފެއ.ްރާއ ްނަޝޭރަޕޯކ ްސްނޭނިއަފ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ީއ.ްމެއ.ްސެއ ީސ.ްފެއ.ީޑ.ްސެއ ްނަޝިމޮކ ްޒީރަޝިފ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްޓްސެވުތުއަސ ީސްފެއޯއިއަވްސ ރާ ަބާބ ަޓްނެސ ،ާއިނޯފިލެކ ްފޮއ ީޓިސރަވިނުޔ ީބ.ްސެއ.ީސ.ޫޔ 8 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުށެފ :1 ުބާބ ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 18 ެގ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ީކަނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ 12 ެގ (ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 17 ެގުނޫނާޤ ެއ ،ާވިއަފިއަދަހ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ްނަކިރެވްސމަ ެގާޑނަލިފިއުހ ެގޭޖްއާރިހެވދި ީނާވ ްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވނެ ޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލބެ ،ިއަގްނިހ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއހު ެގޭޖްއާރިހެވިދ] ،ީނާޔިކ ްށނަ ޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ .ެވެށަސާސައ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ .ެވެއ [ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 ؛ީކަކަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ިއަގްއެތގޮ ުރާދާމްނިޒ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއމެ ާޒިތްނިއ ެގުމުގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (ހ) ިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާދިއަފ ެގުމަކިރެވްސަމ ެއ ،ިއަޓްއަހަލަބ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ިދއަ ؛ްނނު ިދިއަބްއިލ ްށަންނުތިޔްއަރ ެގުތަލުއަދ ާވްލިމާޝ ިއަގުމުވުރެއިރުކ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (ށ) .ްނުނިދިއަކްއަދުގަމ ްށަންނިރެވުތަޙަލްޞަމ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތާރާދިއ 9 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ 1.3 ށް ކޮ ުމްނާއ ،ާވްތަބްސިނ ްށަހާލުކ (Holothuroidea) ާއިޑިރޫތލޮ ޮހ ީކަކަތްތަވާބ ެނާރުކްޖޭނެމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިއަހެމްނެއ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށައީދާބާއ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ާގްނިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ .ެވެކަތްތަވާބ ާހިރުހ ާޔިކ ޭއާޑނަލިފިއުހ ،ިއާމުރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާމުރުކ ރަޗްލަކައުކެއ ،ިއާމުގެނ ާޑނަލިފިއުހ ،ިއަގޭރެތ ެގޭއ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ްށަކަތްތާކަރަޙ ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގާޑނަލިފިއުހ ިދައ ާޑނަލިފިއުހ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ،ިއާމުކްއިވެނަގ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ،ިއާށަނން ުހީމ ާގްނިހ ްއެތާކރަ ަހ ިރުހްނުޅުގ ާކަތާކަރަހ ަދަފެއ ަތަވުނ ްއެތާކަރަހ ޭނެމިހ ިއަގާރއި ާދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނެމިހ ްސެވްށަނތަ ްނަތ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ްށނަ ަތްނަތ ާރުކ ްސެސޮރްޕ ިއާށަނަތްނަތ ާރުކ ރޗަ ްލަކައުކެއ ،ިއާށަރަހަފ ުދނަޅުއ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 ްއަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްސެވަމަންތެނ ިއަފިބިލ ްނަކްނީޤަޔ ަމަހިރުފ ްނުތޮގ ްކިފިޓްނިއަސ :ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ 1.4.1 ޭހެޖްނަޅައ ުކަތގު ަވެއ ްށަމުވުޓްއުހ ްއަތްނުލްއެގ ދަ ަފ ޭވެރުކުނދަ ާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ްށޮކުއަކްއަރ .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވްނެގީށަކެއ ާދަރަޚ ިދައ :(ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ) ްނުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ 1.4.2 ީ ލުއަޙާމ ،ިއަގުލަދަބ ެގުމުލެބ ްނިކަވ ިކަވ ްށަކަތްތަމުދިޚ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ އި ާށަކަތްތަވާބ ،ިއާށަމަކްނަކ ިކަވ ެގްނުނާސްނިއ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ްނުލެބ ްށަކަތްނުޅުގ ެގުރަތްއަވ ިކެއ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ިދައ ޭނެމިހ ިއަގުކަތުމާޒިނ .ްނުރުކްތަޔާޢިރ ްސެވްށަކަތުރަސައ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުކަތްތާކަރަހ ީވަޔަޙ :ްނުރުކަމަހްއެއ ާކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ 1.4.3 އި ާމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރްދުޤ ެގުޑނަކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ިއަކަޓްށަމުރުކްތަޔާމިހ ުތާފަދްނިސ ގެ ުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތްތަކްއަސަމ ާރކު ްނުތޮގ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ްށަމުރުކްނނު ޭބ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ .ް ނުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ 10 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ފާ ްނަމ ްނުކަތްތލަ ީސަވ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވސް ަމ :ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ 1.4.4 .ން ުރުކ ީޤްއަރަތ ްށަތޮގޭދްއުފ ްއަތން ނު ޭބ ެގުކަތުލީޖ ެގުދައިމ ްނީތަމގެ ުތޮގޭނޭޅޭނ ްސަރުހ ްށަމުތަގިބިލ ށް ަތޮގާވްލިމާޝ ން މެ ްނެއ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއެއ ާނނޫ ާޤ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށތަ ޮގަނން ެފ ްށުފދެ :ްނަކަމަހަމަހ 1.4.5 ެގްނެމްނެއ ީކަކތަ ތް ަލީސަވ ،ްނގެ ްށޮކުޤީބުޠަތ ްއަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ިއާމުގެނާމްނިޒ ްށަކަމަކ ާރުކ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ށް ަންނެމްނެއ ާފން ަމ ޭބިލ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ެގުކަތްތަލީސަވ ،ްނެގިކެދ ިއަގުމަކްއެލަދުމ ުމްނާއ ޭވެލުކެއ ާސްއިހ .ްނުނިދިބިލ ްށޮކިރެވުފާސްނިއ އި ާންނުތޮގެގުމުޅއެ ުރާބ ށް ަމުރެނ ާޖީތަނ ްނުޤާފިތއް ިއ ްށަޑޮބ ްސެވާހީވ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކްނަކ :ްޗޯރްޕެއ ީރަޓޭޕިސިޓާޕ 1.4.6 ށް ޮކަޞްއާޚ ،ްނމެ ްނެއ ޭޅުގާމަކ ،ްނުތޮގ ެގުމުރުކރު ަވަށަކ ން ުވްލިމާޝ ެގްނެމްނެއ ޭޅުގާމަކ ިއަގުމުމްނިނ ްނަކްނަކ .ްނުރުކިރެވިއަބ ްއަތްތާރަފ ާރުކުރަސައ ާދީސ ްނުބަބަސ ެގްއެޅަވަޔިފ ަތަވުނ ެގްއެތަސާޔިސ ްނުރުކަނާމ 1.5 .ެވެށަތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ 1 ުލަވުދަޖ ނީ ާރުކަނާމ ްއަތްތާރާބިޢ ިއާހަބްސބަ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 .ެވެންނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޭލްޕ ިމ 11 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ،ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގާޑނަލިފިއުހ :2 ުބާބ ުތާޔްއިވަޔަޙ 2.1 ްތެނިށަކިއަމ ޭޅުއިރިދ ިއަގުޑނަގްސަފ ެގީޑައ ުޑނަކ ،ާވްތަބސް ިނ ްށަހާލްކ (Holothuroidea) ާއިޑިރޫތޮލޮހ ީކައާޑނަލިފިއުހ ްއެޑނަގިށަހ ާތަފ ،ުޑަމ ްށކަ ަތްތަވާބ ްއެއަބ ެގާޑނަލިފިއުހ .(2011 .ްލައ ްޓެއ ްނަސރަޑްނެއ) ެވެކެމުރިދ ެގުޑނަކ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ިކެއ ެގޭޔިނުދ .ެވެށޮކުގިދ ްށޮކްއަވ ން ިއަދަފ ްއެއިޅޮހ ީނަންނުހ ްއަތތް ވަ ާބ ިއަބްއެނައ ،ުރިއާވިއަފިބިލ ަނިގ ެގާޑނަލިފިއުހ .(2007 ްނަސުއަޕ) ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްށަމަކޭޅުއ ާޑނަލިފިއުހ ގެ ުތަވާބ 1400 ްށަކަޑނަގްތާގ ްށަނތަ ާހިމ .(2004 .ްލއަ ްޓއެ ިލްއެޓަވޮލ) ެވެއެވުނ އް ެއަފިދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބާއިޅާފޓަ ްއަވ ެގުމުޅުއިރިދ ެގުކަތްތަވާބ އް ަތްތަވާބ ްއެއަބ .ެވެތާފަތ ްށަރަވ ްތޮގ ާވުޑޮބިދެހ ްއަތްތަވާބ ިކެއ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގުތޮގާކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ުދަމ ާވިއަފިވެރުކ ްނަރައ ްށަރަވާރުފ ްއަތްތަވާބ ިއަބްއެނައ ،ުރިއާރައ ްށަރަވާރުފ ިއަގޭރެތ ެގުހަވުދުރަހައ ެދ ަތަވުނ ުރަހައ ްއެއ ،ެވުޑޮބިދެހ ި އާރަހައ 5 ީކަރުމުއ ެގ ޑާ ނަލިފިއުހ ްށޮކުމްނާއ .(1984 ްނޯލްސ) ެވެއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ްށަމަކާގަނ ްސަވުދުރަހައ 6 ތަ ަވުނ ިޅުގުނ ްލެސ ެގުސްނިޖެދ ،ީނަވިއަމިރަދ ްއަތްތަވާބ ްއެއަބ .(2010 ްލެސރަޕ) ެވެކެތަދްއުމ ެގުދެމެދ ާރަހައ 15 ްށަކަސްނިޖ ްއެއ ްސެވެމްނކޮ ީކަކަތްތަވާބ ަނިގ ެގާޑނަލިފިއހު ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެށޮކިރެވުދެމ ްނަޝްކަޑޮރްޕީރ ްލައުޝްކެސޭއ .ެވެކަތްތަވާބ ާހިވ (ްނުރުކން ޯޕްސ) ްނެގިއަލްށޮކޫދ ްނުކަތުދަދައ ަނިގ ްށަލުއަޙާމ ާވްނެގިއަށަވ ސް ިބ ިއާޏްނަފ ެގޭއ ،ާވްތަބްސިނ ގެ ުޑނަގުނޮލ ،ިއަގުރޭބ ްނޑު ނަގިށަހ ެގާޑނލަ ިފިއުހ (ީނަގނިހ ްނަޝޭޒިއަލިޓރަފ) ީނެޅުގ ްސބި ިދައ ިނަފިރަދ ާލްށޮކޫދ ްށަތޮގިމ ިއާޏްނަފ ،ިއާށަދަދައ ެގާޑނަލިފިއުހ ޭޅުއ ުކަރިއެއ ިއަގްއެނަތެއ ީނަވާސޯރަބ ްނުވުބާޔިމާކ ްނަކިމ .(2010 ްލެސރަޕ) ެވެއަގޭރެތ .(2009 ްލެމަހ ްޑްނެއ ރައިސރަމ) ެވެށަނިމ ިރިއަކ ާވިއަގޭރެތޭދ ެގްނެމުރޮސެއ ިދައ ،ިއާށަރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކޫދ ްސިބ .ެވެއީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ިއަގ 1 ްނުހެރުކ ްއަތާލަހުރަމ ޭވެލުކެއ ިއަގުރުބ ެގުތާޔަހ ެގްއެއާޑނަލިފިއުހ 12 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތާލަހުރަމ ޭވެލުކެއ ިއަގުރުބ ެގުތާޔަހ ެގްއެއާޑނަލިފިއުހ :1 ްނުހެރުކ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ 2.2 ގެ ީމ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ،ްލެސރަޕ) ެވެއެޅުއ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގުޑނަގްސަފ ެގުމިބ ެގުކަތުލުއަޙާމ ަލަހަކ ިކެއ ެގުޑނަކ ިއާކަތުޑނަކ ުނޫހ ،ިއާމިބ ްސަޗ ާވިއަފިދެފުއ ިއަގީރިއަކ ާށޮދުޑނޮގ ި އާޅަފުޅަފ ަލިތ ،ްސޮގ ްނެގިށެފ ްނުޑނަކްނުފ ިއަގޭރެތ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ިކެއ ެގޭޔިނުދ ިދައ ްނިމުޑޮބަޑުކ ެގީދާބާއ ،ިއާކަތްތޮގ ާރުކުރުތަދ ާޑނަލިފިއުހ .ެވެއެނެމިހ ްއަތުޑނަކ ިނިފ ،(2000 .ްލައ ްޓެއ ރައިސރަމ) ިއާނިމްނުފ ެގުޑނަކ ްނުތޮގިމ .ެވެއެވާސޯރަބ ްށަޗްއަމ ެގްއެމަކ ްއަތެއ ްތގޮ ާވިއަފިހެބ ީދާބާއ ާރުކަރާކިޝ ާޑނަލިފިއުހ ިދައ ،ިއާކަތލު ަދަބ ަންނައ ްށަނިމުނޫހިނިފ ،(2014 ،2013 .ްލައ ްޓެއ ޯރްއަވަނ) ިއާރަވްނިމ ޭބިލ ާނާކ ޑާ ނަލިފިއުހ ަނިގ .ެވެމަކްނަކ ްއެއަބ ާވުރުކުރަސައ ްށަމަކން ކަ ެއ (1989 ްޑްނެލްކރަބ) ީކ ރަ ަވްނިމ ޭޅުއ ިތެކަތ ޭރިދ ްނެހެއ ގެ ާޑނލަ ފި އި ހު ،ްސެވަމަންނހެ ެއ .ެވެއާނާކ ަންނުހ (ިއަގްމަޓޭރްޓްސްބަސ) ިއަގޭރެތ ެގުޑނަގްސަފ ެގީޑައ ުޑނަކ ީނެޅުއިއަކ ވެ ެއެރުކްނުނޭބ ިއަގުތޮގ ެގާނާކ ްސެވ ިފޫސ ިދުކ ާރުކުރުތަދ ުކެއާޔޮއ ިއަގޭރެތ ގެ ުޑނަގުނޮލ ،އް ަތްތަވާބ ްއެއަބ 13 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ް ށަމަކްއެޗްއެއ ޭޅޫނެވިލެފިލެހ ،ަންނޮއ ްނުޑަމުޑަމ ިއަގްއެނަތްއެއ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ީކައާޑނލަ ިފިއުހ .(1978 ރަނބޮ ްކްނެފ) ވެ ެއަފިދޯހ ީނަވ ްނަކާރުކުރުތދަ ްއަތްތަވާބމި ްނުބަބަސ ެގްއެލދަ ަބ ަންނައ ްށަތަލާހ ެގީށެވ ،ްސވެ ަމަނީވ ިއަފެވީހ ްށަކަޔަބ ަނިގ ްށަމަކާވްއެމުޅުގ ާތޮގ ާވުރއު ަދ ުރަވިއޮއ ެގުޑނަކ ްތޮގ ާވިއަފހި ެބ ދީ ާބާއ ެގާޑނަލިފއި ުހ ،ްނުތޮގމި .(1982 ާއިޗ ްޑްނެއ ްގްނަޔ) ީނަވާމަޖ ްނިއަނިގ ާޑނަލފި ިއުހ ެގުކަތްތަވާބ ާދޯހ ާނާކ ްނުޑނަގްސަފ ިދައ .(1978 ރަނބޮ ްކްނެފ) ެވެއަކްއަދ ްނުކަތްނުދޯހ ެގުލުއަޙާމ .(2013 .ްލައ ްޓެއ ޯރްއަވަނ) ެވެއަކްއަދ ްނކު ަތްނުދޯހ ަދަފެއ ްސެވްނަކްށަކަތުބާސިހ ިދނަސްއުމ ާނާކ ަދަފެއ ގެ ުކަތތް ަވާބ ްއެއަބ ެގާޑނލަ ިފިއުހ ްސެވްނުބަބަސ ެގުރަވްނމި ަންނުހ ިލައ ިއަގުލުއަޙާމ ،ިއ ކާ ަތުލަދަބ ަންނައ ްށނަ ިމުނޫހިނިފ ްށައެރެތ ެގުޑނަގްސަފ ާޑނަލިފިއުހ ިދުކ ުތުގަވ ާރައުރިއ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއަފިވެރުކ ަގަހާފ ީނަވ ްނަކާރުކުރަސައ ްށަކަތްތާކަރަހ ުލުއަޙާމ ،ާޑނަލިފިއުހ ިތެޑޮބ ްއެޅޮކްނަތ ިދައ .ެވެއަފިވެރުކ ަގަހާފ ީނަވ ްނަކޭޅުއ ެމުކުނ ާމީވިރިއަކ ްނޭސްއޮއުރިއ ،ެދަވ ްޓެއ ރައިސރަމ) ެވެއެވިއަފިވެރުކަގަހާފ ްސެ ވ ްނަކޭޅުއ ެމުކުނ ިއަގުތުގަވ ެގުރުދްނެމ ،ެދަވ ްށަޑނަގްސަފ ްނުމުށެފ ްނާވިނިފ .(1999 .ްލައ ުރުއަދ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ 2.3 ެގުކަތުރަފ ިދައ ުޑނަގްސފަ ެގުޑނަކ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމުރދި ާރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ީކައާޑނަލިފިއުހ ވެ ެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނހި ުމ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގުމުޓްއެހެމެދ ްއަތްސެސޮރްޕ ްލަކިމެކ ިދައ ީނާމްސިޖ ެގުކަތްމާޒިނ ީލުއަޙާމ ީތަމ ެގުޑނަގްސަފ ާޑނަލިފިއުހ ޭޅުއިއަކ ްނުޑނަގްސަފ ެގުޑނަކ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ ،1989 ްޑްނެލްކރަބ) ްނުބަބަސ ެގުމުދެހ ެނޮކ ުޑނަގްސަފ ެގުދޫމ ިއަކަޓްށަމުއެކ ްލައިރީޓެމ ްކިނެގޯއ ާވިއަފެވުކެއ ާއަކަޗ ިއާޔްއެވ ާވިއަގިއަލަށަފ ،ިހެޖަމަހ ްށަކަތޮގ ިކަވ ްއތަ ަލަށަފ ެގުޑނގަ ްނިބ ،ްނުތޮގިމ ިދައ .ެވެއަވުރުކުރަސައ ްށަތޮގ ާވިއަފިރުތެއ ްއަތަލަށަފ ެގުމިބ ޭޅުއ ިއަކ ިފޫސ ިދުކ ާވުރު އަދ ުކެއާޔޮއ ިއަގޭރެތ ެގުޑނަގ ނު ޮލ ،ްނިއަދަފެއ ަމަހ .ެވެއެދެވިރެތހީ ެއ ްށަމުޓްއެހެފިހ ިއަގުތޮގެއ ޓީ ިލޮކ ެގުނެފ ،ްށޮކުލަދަބ ްޗެއީޕ ިދައ ުރަވްނިމ ެގްޓޭނޮބާކ ޭނެމިހ ިއަގުނެފ ،ާޑނަލިފިއުހ (ްގްނިޑީފ-ްނަޝްނެޕްސަސ) ،ްނުބަބަސ ެގުމުއެކ ްލައިރީޓެމ ްކިނެގޯއ ިދައ ާއިރީޓްކެބ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ) ެވެއަޓްއަހަފިހ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ްށަރަވ ްނެމުރޮސެއ ިއަގުމުނ ދި ްށޮކަދާއިއ ްނުލައ ްތަބްސިނ ެގްލަރަނިމ ާވުދަމ ްނިއަތަކަހ ްކިނެގޯއ ްއެމުރިދ ުމްނިހުމ ޭދްށޮކުރުތިއ ްނަކިރެތްނުދްއެފުއ ެގުޑނަގްނިބ ެގުޑނަކ ިދައ ެގުކަތުރަފ ީނވަ ިއަފެވ ާޑނަލިފިއުހ ްނުމަކްނެހެއ .(2004 .ްލައ ްޓެއ ެކިތުއ) ެވެއަގުމަކ 14 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއެމުލްއެގ ްށަކަމުރިދެއ ، ވެ ޮއ ްނެގިއަލްށޮކްތަތ ިއަގުށުފުރޭބ ެގުޑނަގިށަހ ެގްއެމުރިދ ްނެހެއ ަދަފ ާގނިޑ ިދައ ިނުކަކ ،ްސްޑޮޕެޕޮކ ާއޮޒޮޓޮރްޕ ިދައ (ްޒީޝީޕްސ ްލަސްނެމޮކޮޓްކެއ) ްށަކަތްތަވާބ ނަ ްނަގިބިލ ްއެއާދިއަފ ްނުކަމުރިދެއ ްނުކަތޮގ ްސެވެމްނޮކ ްނެހޭނާވުނ ްއެއާދިއަފ ްސެވެމްނޮކ ްނުކަމުރިދެއ ްނެހޭނާވުނ ްއެމުލްއެގ ްށަކަމުރިދެއ ެވޮއ ިއަގޭރެތެއ ެގުޑނަގިށަހ ެގްއެމުރިދ ްނެހެއ ަދަފ ްސެވްނުރުތިއ ެގީމ ިދައ .ެވެކެމުރިދ ުމްނިހުމ ީކައާޑނަލިފިއުހ (ްޒީޝީޕްސ ްލަސްނެމޮކޮޑްނެއ) ްސެވްށަކަތްތވަ ާބ ަންނަގިބިލ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ) ެވެއެބިލ ްއަތާދިއފަ ަނުގަނިގ ްނުތާރަފ ެގާޑނަލިފިއުހ ްށަސްއެމާހަމްސަމ ްނެހިނެހެއ ްސެވިއަގުމުޓްއެހެމެދ (ުގަމ ާރުކުރުތަދ ަތަކަހ ްށަމުރިދ ްއެނައ ްނުމުރިދ ްއެއ) ް ނިއެޗ ްޑުފ ެގު ލުއަޙާމ ެގުޑނަކ ީކައާޑނަލިފިއުހ ކް ިނެގޯއ ޭދެފުއ ްނުކަތްނުރިދ ާވިއަފެވުރަމ ިދައ (ޭގްލައ ޯރްކިއަމ) ިހެފާރްއަޒ ްނުތޮގިމ .ެވެކެމުރިދ ާރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ .ެވެއެދްށޮކުރޯފ ަތަކަހެއ ްށަކަތްނުރިދ ަދަފ ާގނިޑ ިއާސްއިއ ިއާޏް ނުކަކ ޭޅުއ ިއަގުޑނަކ ،ިއަދޯހ ަތަކަހ ްނުކަތްލައިރީޓެމ .(1997 ޯކްނަރްފ ؛2016 .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ) ެވެއެދްސެނެގ ްނަކިދނަސްއުމ ުރުތިއ ްށަނިއެޗ ްޑުފ ،ްނުބަބަސ ެގުމަކިމ އް ެމުޓއް ެހެލެބ ްށަކަތޮގ ާވން ެގީށަކެއ ،ުރިއޭދިއަބްއިލ ްށަމާޒނި ީލުއަޙާމ ްނުތާރަފ ެގާޑނަލިފއި ުހ ްއެކަތާދިއަފ ަނުގަނިގ ަދަފިމ ާވްނެގީށަކެއ ީކަމުރުކ ްއަތުރަސައ ޭވެދޭނ ްށަމަކިރެތްނުދްއެފުއ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުބަބަސ ެގުމުގެނ ާޑނލަ ިފިއުހ ،ިތެނ .ެވެކެމަކ 15 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ :3 ުބާބ ްއަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 ؛2008 ާގިތުމ ؛2005 ްސރަބ ؛1992 ްޕެސޯޖ) ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްއެތަވާބ 27 ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީނެޅުއ ިއަގަނ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްށޮކުމްނާއ ްނިއެރެތ ެގީމ .(2016 ،2015 ްމާކޑު ؛2012 .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ .(2 ުލަވުދަޖ) ެވެތަވާބ ްށަކަރަވ 15 އް ަތްތަވބާ ެގޑާ ނަލިފިއހު ާވިއަފވި ެރކު ުޑޯކިރ ިއގަ ޭޖއް ާރހި ެވިދ :1 ުލަވާތ ްސ ްނެރަފިރ ްނ ަނ ާޔިކ ްނިހެވިދ (ްނިސޭރިގނިއ) ްނަނ ުމްނާއ ްނ ަނ ްކިފިޓްނިއަސ (2015) ްމާކުޑ - ރަބްމަކުއިކީސ ޫލްބ Actinopyga caerulea (1992) ްފެސޯޖ - ްޝ ިފްނުއަރްބ Actinopyga echinites (2015) ްމާކުޑ ި ޅުފްއުބ / ިށުމ ިލިފ ްޝ ިފްނޯޓްސ Actinopyga lecanora (1992) ްފެސޯޖ ިށ ުމ ްތަރ ްޝ ިފްޑެރ ްފރަސ Actinopyga mauritiana (1992) ްފެސޯޖ ިށ ުމ ުޅަކ ްޝ ިފްކެލްބ Actinopyga miliaris (2012) ޭއުއޮފެރްޑްނައ ު ރިކ ިހެޖްއަލ /ުރިކ ްޓިމަސ ްޝ ިފްޑަޕެލ Bohadschia argus (2015) ްމާކުޑ - ްޝ ިފރަގިއަޓ Bohadschia atra (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ ުރ ިކުދުހ ްޝ ިފްކޯޗ Bohadschia marmorata (2015) ްމާކުޑ ާޅުބާގ ްޝ ިފްޑްނޭސ ްނުއަރްބ Bohadschia vitiensis (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ ިޅޮހ ްޝ ިފީލޮލ Holothuria atra (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ - ރަބްމިކުއިކީސ ީޝޭއ Holothuria cinerascens (2015) ްމާކުޑ - ްޝ ިފްކްނިޕ Holothuria edulis (1992) ްފެސޯޖ ުޓ ަބ ުޑނަކ ްޝ ިފްޓީޓ ްޓިއަވ Holothuria fuscogilva (1992) ްފެސޯޖ ޮޔ ެކުދނަވ/ްޓްނަފެލެއ ްޝ ިފްކްނަރްޓ ްޓ ްނަފެލެއ Holothuria fuscopunctata (2008) ާގިތުމ - ރަބްމަކުއިކީސ ްލ ިއެޓ-ރަގިއަޓ Holothuria hilla (2008) ާގިތުމ - ް ޝިފ ްޑެރްތ ްޓިއަވ Holothuria leucospilota (1992) ްފެސޯޖ ުޓ ަބ ުޅަފ ްޝ ިފްޓީޓ ްކެލްބ Holothuria nobilis (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ Holothuria sp. (type - ްޝ ިފްޓީޓ ރަވާލްފ ‘Pentard’) (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ - ް ޝިފރަވާލްފ Pearsonothuria graeffei (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ ުރ ީފ / ިށަކ ްޝ ިފްނީރްގ Stichopus chloronotus (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ ީރ ަކ ްޝ ިފީރަކ Stichopus herrmanni (2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ - ރަބްމަކުއިކީސ ްސާކްނެލެސ Stichopus horrens (1992) ްފެސޯޖ - ރަބްމަކުޔިކީސ ްމރަވ ްޑެޓޮޕްސ Synapta maculata 16 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ (2012) ޭއުއޮފެރްޑްނައ - - Synaptula sp.

(2012) .ްލައ ްޓެއ ްލެސރަޕ ިސާނަލައ ްޝ ިފްޑެރ ީލްކިރްޕ Thelenota ananas (1992) ްފެސޯޖ ަލ ަޗްއަކ ްޝ ިފރަބްމޭއ Thelenota anax ަޞްއ ާޚ ާވިއަފިވ ެރުކ ްށަމަކެއ ާވިއަފިބިލ ްނުރޭބ ެގުލީލުހަތ ުރ ިކ ުޅަކ ރަގިއަޓ ްކެލްބ - ުތ ާމޫލުޢަމ ްނަކިރެވްސަމ 3.2 ެވެއުރަހައ ަނަވ 1985 ީށެފ ްނަރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ،ިއަގުތޮގ ާކްއަދ ްނުކަތުޑޯކިރ ީމްސަރ ެގާޑނަލިފިއުހ ްސެވިއަގުޅޮކުހަފ ެގުރަހައ ަނަވ 1970 ،ްސެވަމަންނެހެއ .(1997 .ްލައ ްޓެއ ުދަމްޙައ ؛1992 ްފެސޯޖ) ެގުރުތުއ ެގޭޖްއާރ ީނަވިއަފިށެފ ްނަކިރެވްސަމ ިމ .ެވެއެވިއަފީދ ުތާމޫލުޢަމ ްނިރެވްސަމ ްއެއަބ ްށަމަކާވިއަފްށޮކ ްނަކިރެވްސަމ ،ުރިއަޔިދ ްނެގެވާޅުފ ްށައެޖްއާރ ިޅުމ ިއަގޭރެތ ެގްއެކަތުރަހައ ުދަމ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ިށެފ ުރަހައ ަނަވ 1985 .ެވެއަގުކަތުޅޮތައ ން ަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ްށަމަކިރެވްސަމ ަޔިދްނުމެބިލ ްއެއީނަދްމާއ ުޑޮބ ެމްނެއ ުރިއެއ ިއަފާގަނ ްނަކިރެވްސަމ ެގުހަމަލިބުޅަކ ޑު ޮބ ުގައ ީނަވިއަފްށޮކުޒާމައ ިއަގްއެތޮގ ުޑނަގިއަމ ުރިއަޔދި ްނެގިށެފ ްނަކިރެވްސަމ ިމ .(1992 ްފެސޯޖ) ެވެއަޔިދ ްނެގެވ ުރަވްނިމ ގޭ ެނ ްއަތްތަވާބ ްށަދުގައ ،ވެ ުލަދަބ ްއަތްތަވާބ ގާ ަނ ،ްނުހަފ ުރަހައ ްށަކަރަވ ަހދި ެގޭއ ްސެވަމަނ .ެވެށަކަތްތަވާބ ށް ަރަވ ްނުތަބްސިނ ުރަވްނިމ ޭގެނ [ިޅޮހ] ާވްށަމަކްއެތަވާބ ްށަދ ުގައ ްނުތޮގިމ ިދައ .ެވެއަޔިދްނެގެވ ުރުތިއ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ްނުވާސޯރަބ ްށަޑޮބާހެއ ްށަތަވާބެއ ްނިރެވްސަމ ،ިއަފެވްށަކަތަވާބ ްށަދުގައ ީކައިޅޮހ .ެވެއަޔިދ ްނެގެވ ުރުތިއ ްނަތުޑޮބ .ެވެރަވްނިމ ާވިއަފެވުރަނީހ ްކޮޓްސ ެގާޑނަލިފިއުހ ުރަވްސަވުދެއ ީނެދިއަވުކްއަދ ނަ ން ުހުނ ުރަޓީމ 1 ިއަގނު ިމްނުފ ިއާނން ިތަމުރަފ ީނަގަނ ާޑނލަ ިފިއުހ ،ުރިއ ިއައ ްނެގިށެފ ްނަކިރެވްސަމިމ ަމަތަރުފ ެމްނެއ ާ ވިއަފްށޮކުރަހ ިއަގޭއ ްނެގްށޮކިރިތ ްއެރާވްނަކ ާވިއަފްށޮކުރަހ ްއެރަބ ،ްނުތޮގިމ .(1997 .ްލައ ްޓެއ ުދަމްޙައ) ެވެންނުކަތުޅަފ ަލިތ އި ާންނެގެބިތ ިރެއ ްށަދޫމ ނީ ަވިއަފްށޮކ ްނަކިމ ްށަތޮގިމ .ެވެއަޔިދ ްނެގެވުމްނާއ ްނުގެނ ްނެގިއަވުޅައ ިއަގާޑނަލިފިއުހ ްއެއިޅުބ ްސެވްށަމަކިރުކްނުނޭބ ުޑނަގދަ ާވިއަފްށޮކުނޫތ ުޅޮކ ިއަގުމުގެނ ާޑނަލފި ިއުހ ިދައ .ެވެންނެގިއަނފީ ްށައިޑައ ެގނު ެފ ުރަޓީމ ްނިތެދ ،ްނމު ުށެފ ްނާވިތދަ ްނުބިލ ްއަތްތަވާބ ިތެޑޮބުގައ ަދަފ [ުޓަބ ުޅަފ] ިއާއ "ިސާނަލައ" ްނުކަތުބސާ ިހ ަލިތ .ެވެއެވ ިއަފްށޮކްޓޯޕިރ ވެ އެ ިށެފ ްނަގަނ ާޑނަލިފިއުހ ްނުކަތުދްއަޙަރަސ ްނުފ ެގުދެމެދ ާރަޓީމ 25 ިއާރަޓީމ 15 ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ްށޮކީމްސަރ ިއަގ 1993 ްނުގެނ ާޑނަލިފިއުހ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ .(1997 .ްލައ ްޓެއ ުދަމްޙައ) 17 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ި ޅުފިއަވ ްސެވުރާހިމ ްށަމުގނެ ާޑނަލިފިއުހ ،ީތާވުނ ިއަފިވެރކު ުޛީފން ަތ ްށަކަތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ން ަކެއ ،ްސެވަމަނީވިއަފިވެރުކާނަމ .ެވެއަނީފ ްނެގިއަޅައ ްށައިރުކ ްނިއާޢީރަޛ ެގުނޯފ ުރަހައ ަނަވ 2017 ްނުރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއެވްލިމާޝ ްނިރެވްސަމ 1200 ްށަކަޑނަގްތާގ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ،ިއަގުތޮގ ާކްއަދ ްނުކައޭވރާސ ަޔިދްނެގ ުރުތިއ ްނުހީމ ްއެއަބ ްސވެ ަމަނ .ެވެއަގުތޮގ ެގުތަކްއަސަމ ުޑނަގިއަމ ދާ ޯހ ީނަދްމާއ ީނރަ ުކ ްނަކިމ ްނިރެވްސަމ ްއެއަބ ން ެގިށެފ ްނުބާސިހ ާގަނ ޑާ ނަލިފިއުހ .ެވެއެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ްސެވްނުތޮގ ެގުމުދޯހ ްއެއީނަދްމާއ .ެވެއެރުކުތްއަޑަކ ްއެކަތާލަހުރަމ ަނިގ ިއަގުމުޔިދ ްށަބާސިހ ާމުކްއިވ ްށޮކްލިއެޓީރ ަތަވުނ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ގެ ާޑނަލިފއި ުހ ްނުބަބަސ ެގމު ުތެނ ްއެމާޒިނ ާވްނެގީށަކެއ ެނވޭ ެނަގެނެދ ުދަދައ ާގަނ ްއަތްތަވބާ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ުނުވެރުކުމިއާގ ިއަގ 2002 ްސެވަމަނ ްނެހެއ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެނަގެނެދ ްށައަމަހިރުފ ާހެއ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްށަކަރަވ ްސެވެމްނޮކ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނ ެގުމުވުނޮފ ުޓޯޕިރ ެގާޑނަލިފިއުހ ެމްނޮކ ުރަވްނިމ ެގާޑނަލފި ިއުހ ާގަނ ުކަހަވުދ ެމްނޮކ ްނިރެވްސަމ ީކަތޮގ ްތޮއ ިއަފިހެޖަމހަ ުމާޒިތްނިއ ިމ .ެވެއެވިއަފިބިލ ބު ާސިހްސާފަތ ިއާތާމޫލުޢަމ ަންނުހ ުރޭއ ިއަގީރްޓްސިނިމ ،ްށޮކުޑޯކިރ ްއެތާރަފ ިކަވ ޭޅެއަޑނަކ ަންނުހ ިއަގުހީފޮއ ުށަރ ެގްއެށަރ ެގުމާޒިތްނިއ ެގުމުވުނޮފ ުޓޯޕިރ ްށަތޮގިމ .(2003 .ްލައ ްޓެއ ްނަސރަޑްނެއ) ެވެއީނަރުކާސްއިހ ާނަޝްކެސ ޭހެބމާ ުޓްއެހެލެބ .ެވެއަގުބާސިހ 2017 ްށކަ ަޑނަގްތާގ ނީ ަވިއަފިޓްއުހ ްށޮކީމްސަރ ްސޮގްނުމަވުދަމ ްއަތުތމާ ޫލުޢމަ ިއައ ްނުމެބލި ްނުށަދ ިއަފީދިއަކްއަދ ްނިއ 1 ުޓާޗ ުރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕިރ ްނުށަރްށަރ ްށަމަކ ާވިއަފިއަގަނ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގީލައ ެގުކަތުޓޯޕިރ ިމ .ެވެއީނަވެއ 18 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 350 300 250 200 150 100 50 0 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 ުރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކްޓޯޕިރ ްނށު ަރްށަރ ްށަމަކާވިއަފިއަގަނ ާޑނަލިފިއުހ ުދެމެދ ާރަހައ ަނަވ 2012 ާއ 2002 :1 ުޓާޗ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ްސެވަމަނިވުނ ިއަފިވެނަގެނެދ ްށައަމަހިރުފ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ކީ ަދަދައ ަލުމުޖ ެގާޑނަލިފއި ުހ ގޭ ެނ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީތާވށް ަމަކ ްށަޓޯޕްސްކެއ ީނަދ ިއަގްއތެ ޮގ ުޑނަގިއަމ ްއަތތް ަވާބ ާގަނ ު ޑޯކިރ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކިރފާ ަޔިވ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ްސެވަމަނން ހެ ެއ .ެވެއެނާދިވެލެބ ިއަގުމަކ ުދަދައ ަލުމުޖ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިކަވ ިކަވ ެގާޑނަލިފިއުހ ޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ީތާވުނ ިއަފި ޅެއަޑނަކ ްށަކަތޮގ ީމްސަރ ްއެމޒާ ިނ ެނޭވެރުކުޓޯޕިރ ިއަޓްއަހަލަބ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެނގަ ެނެދ ުރަވްނިމ ެގޭއ ިއާކަތްތަވާބ ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ 3.3 .ެވެއަށަފ ްތަކްއަސަމ ެގުމުރުކުފާސ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގީތަމުގަމ ެގުމުއައ ްށަމަގްއެއ ިއަފާމްނނި ުރުތަދ ،ްނުކަތްތާރަފ ްއެއަބ ާޑނަލިފިއުހ ަމަތަރުފ ،ިއަކަޓްށަމުރުކްސެސޮރްޕ .ެވެއަގ ހު ަފްށަމުފެލ ްށަށަރ ީނަރުކ ްނަކެއ ްނިރެވްސަމ ިއަބްއެނައ ެގުދެމެދ ާރިއިޑަގ 18 ިއާރިއިޑަގ 12 ،ްނުހަފ ެގޭއ .ެވެއަކއް ަކ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގުނެފ ްނެދްނަވ ްޓެނިމ 30 ،ުހަފްށަމުރުކުފާސ ްނިރިތ ެގޭއ ިއަކަޓްށަމުގެނ ްއަތިއަބ ްނެހިނެހެއ ިއާރޮހޮގ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ްނެދ .ެވެއަވްއާބ ިއަފިއަލ ުޅަވ ިއަގީލެވ ްނެދްނަވުތުގަވ .ެވެއަކްއަކ ްށަރަހަފ ަނވަ ެދ ްނެދްނަވ ްޓެނިމ 30 ްސެވާކްއެނައ ްނެދ .ެވެއެރުކުފާސ ުހަފްށަމުލިއަފަކ ްއެޅޮކްނަތ 19 ހުއފި ލި ަނޑ ާ ނަގައފި ައިވކާ ަމށަ ް ރިޕޓޯ ކު ށޮ ފް ައިވާ އަދަދ ު )ހާހުން( ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާރުކ ުރާހިމ ިއަގުމުރުކ ްސެސޮރްޕ ާޑނަލިފިއުހ ،ިއަގުތޮގދޭ ިއަޔިކ ްނުކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ުރާހިމ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިމ ްއަތުނޮލ ާވިއަގޭއ ްނެދ .ެވެމުރުކާރީސ ިއަކަޓްށަމުރުކ ްސަވައ ްސެސޮރްޕ ެގުމުކްއިހ ުހަފްށަމުކްއެކ ާޑނަލިފިއުހ ަމަތަރުފ ީކަމަކ ުލްސައ ެގާޑނަލިފިއުހ ްނުހަފ ެގޭއ ިދައ .ެވެއީނަކްއިހ ިއަލީވައ ުހަފްށައެއ ިދައ ،ިއަކްއަކ ްށަރަހަފ ަނަވެދ ިއަކަޓްށަމުރުކުރޭބ ލު ްސައ ެގާޑނަލިފިއުހ ުރިއޭމިނ ިއަކްއިހ ިއަކްއަކ ްށަތޮގމި .ެވެއީނަކްއަކ ްށަރަހަފ ަނަވްނިތ ިއަކަޓްށަމުރުކަޢޫޖުރ ްށައަފިސ .ެވެއެވިއުލ ްއެއަނުގ ްއަތެއ ްނަދުރަބ ެގޭއ ުރިއާލަބ ިއަޅައ ާނަދުރަބ ާކްއިވ ްށަޓެކާމ ުޓޯޕްސކް ެއ ީނޫނ .ެވެށައެލާމ ީނަދްނެގ ށް ޮކުމްނާއ ާޑނަލިފިއުހ ިއަފްށޮކްސެސޮރްޕ ާކްއިހ ިއަގުށަރްށަރ ން ުބޫދްނަމ ެގުކަތްތާރަފ ްއެއަބ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނުތޮގިމ .ެވެއީނަލާކްއިވ ްށަކަތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ްއަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ްއެތާރަފ 19 ަލުމުޖ ުރަހައ ަނަވ 2019 .ެވެއެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުށަރްށަރ .ެވެއެވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ްނުތޮގިމ .ެވެންނިއ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ީނޓަ ްއަހަލަބ ްށޮކީމްސަރ ުތާމޫލުޢަމ ެގުޓޯޕްސްކެއ .ެވެއެވެރުކ ުޑޯކިރ ްއަތުގައ ިއާނަދުރަބ ޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށކޮ ާނިބ ްށަތ މާ ޫލުޢަމ ޭދ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ިއަގުތުގަވ ެގްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެރުކުޑޯކިރ ުތމާ ޫލުޢަމ ެގުކަތްތަވާބ ިކަވ ިކަވ ޭނެމިހ ިއަގޭރެތެގީމ ިޅުމ ،ީއެއ .ެވެއުރަހައ ަނަވ 1990 ީނަވިއަފިވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްނިއަނިގ ެމްނެއ ،ިއަގުތޮގާކްއަދ ްނުކަތުޑޯކިރ ުޓޯޕްސްކެއ ުރަވްނިމ ޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ ިއަގްއެތޮގ ްޖެރްވެއ ުހަފްށައެއ .(2 ުޓާޗ) ެވެނަޓ 745 ާވްށަދަދައ ެގާޔިފުރ ްނައިލިމ 31.5 ަލުމުޖ ން ވާ ުރުތިއ ީނަދްމާއ ުނުބިލ ްނެގްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ާޑނަލިފިއުހ ،ން ެގިށެފ ްނުރަހައ ަނަވ 2000 ،ްސެވަމަނ .ެވެއަފެވްށަދ ީނަވ ،ުރިއާލަބ ިއަޅައ ާރަހައ ަނަވ 1990 ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއިރެއ ްށައާޔިފުރ ްނައިލިމ 43.1 ުރަހައ ަނވަ 2003 ،ިއަށަފ ،ީނަވަހޭދ ްނުމަކިމ .ެވެއވެ ިއަފެވްށަދ ަތްއަސްނިއ 67.7 ،ްނދަ ުރަބ ަލުމުޖ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ުރަހައ ަނަވ 2003 .ެވެމަކ އް ަތްތަވާބ ުޑޮބުގައ ީއަނިގ ިއަގުކތަ ްޓްނަމްޕިޝ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ިއަގުޅޮކީރުކ ެގުކަތުރަހައ ެގ 2000 20 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 50 800 45 700 40 600 35 500 30 25 400 20 300 15 200 10 100 5 0 0 ު ރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ާޑނަލިފިއުހ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ުދެމެދ ާއ 2018 ްނިއ 1985 :2 ުޓާޗ ިދައ ުޓަބ ުޑނަކ ،ެވުރުތިއ ުރަވްނިމ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ްސެވިއަގޭޔިނުދ ިޅުމ ިދައ ިއަގުރްއަބ ާއިޝޭއ .(2008 ޫޗ) ެވެއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ްށަމަކ ާދްނުމަވްށދަ ީދާބާއ ެގުކަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ިތެޑޮބުގައ ަދަފ ިސާނަލައ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ާވިއަފްށޮކ ްނުކަތާޔްއިޢްމަޖ ާރުކްތަކްއަސަމ ްށަމުރުކިރެތުރަކްއަރ ިށެވމާ ިތ ިއަކަޓްށަމުރުކުލްއަހ ްނަކިމ ްލނަ ަޝޭނރަޓްނިއ ްނޮއ ްނޝަ ްނެވްނޮކ] ިއަކަޓްށަމުރުކ ލް ޯރްޓން ޮކ ިރާފަޔިވ ެގުކަތްތަވާބ އް ެއަބ ަދފަ ިމ ްނުތޮގ ެގްއެއާޖީތަނ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްނިއާދަހާޢުމ (ްސީޓިއަސ) [ާރޮލްފ ްޑްނެއ ާނުއަފ ްޑްލިއަވ ްފޮއ ްޒީޝީޕްސ ްޑރަޖްނޭޑްނެއ ްނިއ ްޑޭރްޓ ީމާވުޤައްލނަ ިއަބ ެގުކަތްނުދއް ެފުއ ެގުކަތތް ަވާބެއ ިއާކަތްތަވާބ ިރުހްނުރިދ ީކައްސީޓިއަސ .ެވެއެވެލްށޮކަގަހާފ ްނަކާވިއަފާޅައ ެގްއެކަތަމަހ ިއާކަކަތުޑނަގްނިމ ިކަވ ،ްނެހޭނާރޯފުނ ުރަސައ ޭވެދޭނ ްށަމުތޮއިމެދ ެގުކަތީދާބާއ ެގުކަތްތަވާބެއ ީނެވެރުކ ިރާފަޔިވ ުޓްސަގޮއ ެގުރަހައ ަނަވ 2019 ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެއާދަހާޢުމ ީމވާ ުޤައްލަނިއަބ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކްނިތަމ ާވްށަމަކ ްއެތަވާބ ެދ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ިއަގ (18 ްޕޮކ) [ްސީޓރާޕ ަދ ްފޮއ ްސްނެރަފްނޮކ] ަނަވ 18 ުނުވްއޭބ ިއަގޭރެތ ެގުހަމ އި ަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގްސީޓިއސަ .ެވެއަފްށޮކްސާފ ްށަމުނެމިހ އި ަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގާދަހާޢުމ ެއ ނީ ަވ ުޓަބ ުޑނަކ ިދައ ުޓަބ ުޅަފ ،ީނޭވެދްނެގ ްށަމުއަގްއެނައ ްނުމުއަގްއެއ ްނުލޫސުއ ިރާފަޔިވ ްއެތަވާބ ެއ ،ަމަނިފިއަނަމިހ ްއެޗްއެއ ޭރިދ ެގްއެތަވާބ ްސެވްއެއ ެގުމުއަޤ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ، ށް ޮކުރަވަށަކ ްނަކޭނާރޯފުނ ްއެރަސއަ ޭވެދޭނ ްށަމުތޮއިމެދ ެގީދާބާއ ގެ ުތަވާބެއ ްނުބަބަސ ެގީރާފަޔިވ ެއ 21 އަގު - އފެ ް.އޯ.ބީ )މލި ިއަނ ް ރފު ޔި ާ( (ްނަޓ ްކިރްޓެމ) ުރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ (ާޔިފުރ) ީބ.ޯއ.ްފެއ ިއަފާގަނ ްނުލުއަހާމ ީތަރުދުޤ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ކީ ައީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ .ެވެއަގުކެއ ާކަޓިމާޕ ްސީޓިއަސ ާރުކޫދ ްނީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްސީޓިއަސ .ެވެއާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުކަރިއެއ ާމްނިޒ ެގުމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުތަސާޔިސ ޭހބެ ާޓްށެވާމިތ ްސީޓިއަސ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ްނެގިޅުގ ާމުރުކްސާފ ްނިއާދަހާޢުމ ްސީޓިއަސ ްށަމުނެމިހ ިއަގ 2 ުލަވުދަޖ ުޓަބ ުޅަފ ިއާޓަބ ުޑނަކ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްނިއ (ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ) ްޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗާސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ާވްށަމަކ ްއެއީޓިރޯތޮއ ްކިފިޓްނިއަސ ޓް ްނަމްޖޭނެމ ްސީޓިއަސ ްށކޮ ްތަޔާޢިރ ްށަޓޯޕިރ ޭހބެ ާތަލާހ ެގދީ ާބއާ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއާރަވްނިމ ޭވެރުކްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ޭހެޖްނަރުކޫދ ްށަމުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ާޑނަލިފިއުހ ެގުތަވާބެދ ިމ ާގަނ ްނުހަފ ެގުހަވުދ ަނަވ 28 ުޓްސަގޮއ 2020 ީނަވ ްނީޓިރޯތޮއ ގެ ުތަވާބެދ ،ިއަށަފ ްނަރުކޫދ ްޓިމާޕ ުޓޯޕްސްކެއ ްސީޓިއަސ ްށަތަވާބ ެދ ިމ ިދައ .ެވެއަފާމްނިނ ްށަމުރުކުނޫދ ްޓިމާޕ ްސީޓިއަސ ،ިއަޅައ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްނތު ޮގ ެގުމުޓއް ެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ީނޭވެލިއަވުޅުހ ުޓޯޕްސްކެއ ްސީޓިއަސ ްށަމަކ ްއެރަވްނިމ ާވުނ ްނުލްއެގ ްށަމުޓްއެހެމެދ ީދާބާއ ެގޭއ ީކަރަވްނިމ ޭވެރުކްނަކިރެވްސަމ ެގުތަވާބެދ ެއ .ެވެއަފްށކޮ ްނާލުޢިއ ީނަވ ްނޓީ ިރޯތޮއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްސީޓިއަސ ްސެވްށމަ ަކ ިއަގުހަފ ްށަމުނިދްށޮކރު ަވަށަކ ްނީޓިރޯތޮއ ްކިފިޓްނިއަސ 22 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :4 ުބާބ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތު ދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްނޭލްޕ ިމ ގެ ްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކއެ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެއ :ީކަޒާމައ 5 ުޑނަގިއަމ ީކަކަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (1) ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިދައ ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ ،ިއާޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ .ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެކަތތް ާކަރަހ ާގްނިހ ްށަތޮގްއެއ ާކަތުލސޫ ުއ ެގުމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީ ޢާމިތުޖިއ ،ީވަޔަޙ ޭޅުގ ާކަތްތަލީސަވ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެއ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (2) ؛ްނުލިއަވަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ްށޮކާނބި ްށަތާމޫލުޢަމ ީދާޞިތުޤިއ ިދައ ާއްސްނަލޭވރަސ ިއާމުރުކ ްލޯރްޓްނޮކ ،ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (3) ؛ްނުރުކާނަދުރަހ ްނުރުކްޓޯޕިރ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެއ ،ްށޮކުޛފީ ްނަތ ުމާޒިނ ޭހެބ ،ީދްނަކްސިއ ްށަކަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (4) ،ީދިއަބްއިލ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ާފްނަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ެއ .ްނުނިދިއަދޯހ ުތަޞުރުފ ްށަމުރުކުޅަގނަރ ުރަވްނެފ ެގުމުޅުއިރިދ ިއާކަތްތަލީސަވ ެގާޑނަލިފިއހު ިއަގުދެމ ެގްނުދުރަފ ިއހަ ެމްނެއ ިއާންނިރެވުތަޙަލްޞަމ (5) .ްނުރުކުރުތިއ ްނަކިރެތްނުލޭހ ުދެމާމަކިރެވްސަމ .ެވެއީނަވެއ ިއަފިވެރުކ ާޞާލުޚ ިއަގ 2 ުލަވާތ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ 23 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ އ ް ަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކެއ ިދައ ުތަދްއުމ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއާކތަ ްތކާ ަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލާވލަ ުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ :2 ުލަވާތ ގެ މު ުޓްއހެ ެލެބ ްއަތްތަލީސވަ ިއގަ ްއތެ ޮގ ިވނި ެޓްއެހމެ ެދ ިދައ ްޗޯރްޕެއ ީރނަ ަޝޯކިރްޕ ،އި ާޓްނަމޖް ޭނެމ ްޑްސބޭ -ްމަޓްސސި ޯކިއ ީކަކަތްތާކަރަޙ ޭޅުގ މާ ަކިރވެ ްސމަ ،ިއމާ ަކިރވެ ސް ަމ ެގާޑނަލިފއި ުހ ޭވރެ ުކ ިއަގޖޭ އް ާރހި ެވިދ :1 ުޒާމައ ން ުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކްއެކތަ ްތާކަރހަ ާގްނިހ ްށަތގޮ ްއއެ ާކަތުލޫސުއ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަޙ ޖު ާރތި ްސިއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ާވއި ަފާދހޯ ިއަގލީ ައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ 1.1 ުތޞަ ުރުފ ްށމަ ުވލާ ާއ ީދާބއާ ެގޑާ ނަލިފިއުހ 1.1.1 ީތަރދު ޤު ިއގަ ުތަލާހ ްތެނ ުތާމލޫ ުޢަމ ަމަހިރުފ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުރުދ ުމްނިހުމ ްށމަ ުވޑު ޮބދި ެހ ާޑނލަ ިފިއުހ ،ިއކަ ަޓްށަމުނިދ ެގކު ަތަމަހ ިވނި ެޓްއެހެމދެ ްއތަ ްތަލީސަވ ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o (ުރަހައ 10 - 5) ާނަމ ްނުގެނ ޑާ ނަލިފިއހު ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތުލުއޙަ ާމ ިއަޅާނ އް ެޅވަ ޔަ ިފ ،ިއަކަޓްށަމޓު ްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ން ުޅއެ ޑަ ނަކ ްއެކަތުދއް ަޙރަ ަސ އޭ .ީޖ.ްލެއ o ްށަކމަ ުލްއގެ ެނާދބި ިލ ްނުބބަ ަސ ެގމު ުލްށޮކޫދ ްށަޗްއަމ ެގޗް ޯރްޕެއ ީރނަ ަޝޯކިރޕް ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްއަތްތވަ ާބ ުމން ިހުމ ްނިއެރެތ ެގުކަތތް ަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ 1.1.2 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ތާ ްސރާ ުދެމ ްނަކިރެވސް މަ ެގާޑނަލިފިއުހ ްށޮކާނިބ ުޒިއަސ ަޑުކ މެ ްނެއ ޭނޭވެރުކ ުޓޯޕްސކް ެއ ިދއަ ެނޭގެނ ރީ ޓް ްސިނިމ o (ުރަހައ 5 – 3) ން ުޅއެ ްއ ތަ ުޅަވޔަ ިފ ްށަމުރކު ްޖޭނެމ ން ުޅއެ ަޑނަކ (ްޓިމިލ ްޒިއަސ) އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނަކިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ، އި ގަ ްއދެ ނިހ ެޖއް ިހެޖ ްނުނޭބ 1.1.3 ތާ ްސރާ ުރުދ ްޓުޕްޓުއައ) ެނޭގެނ (ްލޯރްޓްނޮކ ްޓުޕްނއި ) ިއާރވަ ްނމި ޭވެރުކ ރީ ޓް ްސިނިމ o (ުރަހައ 10 - 5) ުރވަ ްނިމ ނެ ޭވރެ ުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ (ްލޯރްޓްނޮކ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ުޅއެ ަޑނަކ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނެގޅި ުގ ާކަލަދބަ ަންނައ ށް ަކައާދހަ ާޢުމ ީމވާ ުޤއަ ްލަނިއަބ 1.1.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގމު ުރކު ިރާފަޔިވ ީމވާ ޤު ައލް ަނިއބަ ެގއް ެތަވބާ ެގޑާ ނަލިފިއުހ އީ .ްމެއ o ން ެގިށެފ ިއަގރު ވަ ްނެފ ީމއު ަޤ ްއމެ ަކެއ ،ަމަނފި ިއަޅއަ ަޑނަކ ްއލެ ޫސުއ ން ރު ުކުޛީފްނަތ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o 24 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަތްތާލާއ ާރުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމކަ ިރެވްސަމ 1.2.1 ެގ ޑާ ނަލިފިއހު ްއަތްތާލާއ ިހެޓްއަރ ާޓްށެވާމިތ 1.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނޅު އެ ރު ާބ ްށަމރު ުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމކަ ިރެވސް ަމ ރީ ޓް ްސިނިމ o ާވއި ފަ ާދަހ ްނުށަދ ެގުނޫނޤާ ެއ ިއނާ ޫނާޤ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ން ެގިށެފ ން ރު ުކުޛީފްނަތ ްނކަ ްނަކ ާވިއފަ ާޅއަ ަޑނަކ ިއގަ ުކަތުދއި ވާ ަގ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ިއަކަޓްށމަ ލު ާވޭނ ަދފަ ެއ ަތަވނު ިޅުފިއަވ 1.2.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގނު ެފ ްނެގްށޮކްނނު ބޭ ިއަވ ަންނުހ ިއފަ ްށޮކްޒިއރަ ަޝެރްޕ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ްއެތާލާއ ްސވެ ްއއެ ާރކު ްނުނޭބ ްށމަ ުޅއު ިއަގޑީ ައ އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވ ދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ޖީ ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ްނަކެއ ،ްށޮކނާ ަމ ްނގު ެނ ާޑނލަ ިފިއުހ ްނެގށް ޮކްނުނޭބ ން ރު ުކުޛީފްނަތ ިއަޓްއަހަލބަ ްނަކިރވެ ްސމަ ެގާޑނަލިފިއުހ 1.3 ިއގަ ްނިހ ، އި ަވރާ ްނަކިރވެ ސް ަމ ިދއަ ީސްފެއޯޔަވްސ 1.3.1 ްއތަ ްތަލީސަވ ެގމު ކަ ިރެވސް ަމ ެއ ިދައ ީދްއޙަ ރަ ަސ ްނެހނި ެހެއ ޭޅގު މާ ުޓްއެހެލެބ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ،ިއވަ ާރ ްނަކިރެވސް ަމ ިއަގމު ުރކު ްތަޔާމިޙ ާރުކ ްނކު ަތްތަޢާމޖަ ާޔްއޢި ްމަޖ ީމވާ ުޤއަ ލް ަނިއަބ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ިދއަ ީދްއޙަ ަރސަ ޭޅގު ާމުޓްއހެ ެލެބ ިއގަ ްނިހ ޭޅގު ާމުރުކޖް ނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސމަ ިދއަ ްކިފިޓްނިއަސ ީބ.ްފެއ.ރް އާ ) ިއަގކު ަތާޔްއޢި ްމަޖ ީމވާ ުޤއަ ލް ަނިއަބ ން ުވރި ވެ ިއބަ ްނުތޮގލީ ަމަޢ ިއގަ ުމަކްނަކ ން ުރުކާދއަ ްއރެ ުއދަ ްސއި (ިއަގުކަތ ން ުލިއވަ ަލުކެއ ްއތަ ުތަސޔާ ިސ ްށޮކާނިބ ްށަތމާ ޫލުޢަމ ީދާޞތި ުޤއި ިދއަ ީޢާމތި ުޖިއ ،ީވޔަ ަޙ ޭޅުގ ާކަތތް ަލީސަވ ިރުހްނޅު ުގ ާމކަ ިރެވސް ަމ ެއ އި ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ :2 ުޒާމައ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ަންނައ ްށައީދބާ އާ ެގާޑނަލިފިއހު ާފިހ ިއަގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ 2.1.1 ްއތަ ުތަސާޔިސ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ާޑނަލިފިއުހ 2.1 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއށާ ަމގު ެނ ްލަޕްމާސ ްޒިއސަ ިއަކަޓްށމަ ުތަގނެ ެދ ްއތަ ުލަދަބ ިދައ ީޢާމިތުޖއި ، ވީ ަޔަޙ ީނެވެލިއ ވަ ަލުކެއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ްއެމރާ ްގރޮ ްޕ ިއގަ ުރވަ ން ެފ ީމުއޤަ ިއަކަޓްށަމރު ުކ ޭވސާ ިދައ ްނަކްށކޮ ާނިބ ްށަޗްއަމ ެގ ތު ާމލޫ ުޢަމ ީދާޞތި ުޤިއ ން ުގްނިހ 25 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުތާމލޫ ުޢަމ ަދަފެއ ިއަކަޓްށަމުރކު ުރަވަށަކ ޭބިލ ްނުކަތވޭ ރާސ ްޑްލފީ ިއާތާމލޫ ުޢަމ ެގުމކަ ިރެވްސަމ 2.1.2 ން ުރުކނާ ަދުރހަ ްތަކްއަސމަ ޭވރެ ުކ ްށަމުރކު ްއެއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ތާ ްސާރ ުރުކ ާރކު ްނުނޭބ ިއަގމު ަކިރވެ ްސމަ ިއގަ ީލައ ެގ ތު ާމޫލުޢަމ ީރޓް ްސިނިމ o (ުރަހައ 3 – 1) ން ުތަގނެ ެދ ްއަތން ުސމޫ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއާކަތުދއް ަޙ ރަ ަސ ުތަލާހ ެގދީ ާބާއ ގެ ުޓަބ ުޅަފ ިދައ ުޓަބ ުޑނަކ 2.1.3 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ީލުއޙަ ާމ ިދއަ ީވޔަ ަޙ ެގުތވަ ާބދެ ިމ ިއަކަޓްށަމުތަގނެ ެދ ން ެގިށެފ ން ުރުކާސރާ ިދ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ެގާޑނަލފި ިއުހ ޭވރެ ުކ ިއަގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ 2.1.4 ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ޭވާސ ްށަމުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ީދާޞިތޤު ިއ ިދއަ ީޢާމތި ުޖިއ ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ން ުރުކ ން ުރުކނާ ދަ ުރަހ ްނރު ުކްޓޯޕިރ ިއމާ ުރކު ްއެއ ުތާމލޫ ުޢަމ ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ެއ ، ށް ޮކުޛީފްނަތ ުމާޒނި ޭހެބ ާއސް ްނަލޭވރަސ ިއމާ ުރުކ ްލޯރްޓްނޮކ ، އި މާ ުރުކރޓަ ިނޮމ ިރާފަޔިވ އި ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ :3 ުޒާމައ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ާރުކ ްނަކިރވެ ްސމަ ެގާޑނަލިފިއުހ ްށަމނު ޭބ ެގީރާފަޔިވ 3.1.1 ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 3.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ުމާޒިތްނއި ެގުމރު ުކ ްސްނސަ ިއަލ ުރހަ ަފުދނަޅުއ ެގްއމެ ޒާ ިނ ާނަދރު ަހ ްއތަ ްތާކަރަހ ެގރީ ާފަޔިވ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ސު ްއޖެ ަމަހ ން ުޓްއހެ ެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއެރެތ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްސން ަސއި ަލ ްއަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ާޑނަލިފިއުހ 3.1.2 އޭ .ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ުސއް ެޖމަ ަހ ުމާޒތި ްނިއ ެގމު ުރުކ 26 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއަގ [ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސސި ްނަޝމޭ ޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ] 3.1.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިރުހްނޅު ުގ ާމަކރި ެވސް ަމ ިއމާ ަކިރވެ ސް ަމ ެގ ޑާ ނަލިފިއުހ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ެނޭވެރުކ ީރަޓްސޖި ަރ ްއަތްތާރފަ ާގްނިހ ްތާކަރަހ ން ުސއް ެޖމަ ަހ ުމޒާ ިތްނިއ ްށޮކިރެވދު ެމ ްތޮފްގޮލ ޭހބެ ާމކަ ިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 3.2.1 ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 3.2 ިދައ (ްޗެކ) ިއާރވަ ްނމި ިފިހ ިއަގރު ުތަދސް ަމ ާނަދރު ަހ ެނވޭ ެރކު ްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގރީ ާފަޔިވ (ްޓރަފެއ) ގެ ިއދަ ޭހ ުނވު ެރުކ ްށަމފު ިހ ްއަތްތަވބާ ެއ ން ުރކު ުމިއޤާ ްއމެ ާޒިނ ީރޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށޮކިރވެ ުދެމ ތް ޮފްގޮލ ،ްށޮކާނަދރު ަހ ްނދު ޯހ ުތާމޫލުޢަމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްނަކޙަ ްއ ޞަ ެގުތާމލޫ ުޢަމ ާވނު ޮފ ްނިރެވސް ަމ ެގުމުރުކ ރި ެތްނުލޭހ ްނިރވެ ސް ަމ ްށަމރު ުކުރރު ުތިއ ން ުގން ިހ ްއމެ ާރގް ޮރްޕ ްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ރާ ުކްސސެ ޮރްޕ ާޑނަލިފިއުހ 3.2.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ރީ ޓް ްސިނިމ o (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސ ފު ަތ ެގުތޮގ ާވިއފަ ެނަގ އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްނުރކު ުމިޒާލ ްނުޅހެ ަށުހ ްށައީރޓް ްސިނިމ ްއަތތް ަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ން ުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.2.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސ ފު ަތ ެގުތޮގ ާވިއފަ ެނަގ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްނުރކު ުމިޒާލ ްނުވނު ޮފ ްށައީރޓް ްސިނިމ ުކެއ ާކަޓްނަމްޕިޝ ެމްނޮކ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ 3.2.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނުތޮއ ްއެޓެކފި ުޓެސ ްޗެކ ާވިއފަ ްށޮކޫދ ްނީރޓް ްސިނިމ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o އި ގަ ޭރތެ ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ން ުރުކުމިޒާލ 27 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ެގާޑނަލިފިއުހ 3.3 ށް ަކަތުދިއވާ ަގ ޭޅުގ ާމުޓްއހެ ެލެބ ިރާފަޔިވ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގރު ާކުރސަ ްށަމުރުކ ރަޓނި ޮމ ިތެކަތ ޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.3.1 ެގމު ރު ުކުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ްނމު ަރުކުލަމަޢ އޭ .ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ން ުރުކ ްތަކްއސަ ަމ ްނގެ ިޅގު ާކަތާރދާ ިއ ާނަދުރހަ ެނވޭ ެރކު ުޛީފްނަތ ްށޮކރޓަ ިނޮމ ްނުތޮގ ރާ ީމ o ން ުރކު ުމިއޤާ ްއމެ ާޒިނ ރީ ޓް ްސިނިމ o ިއ ނާ ްނުލަޝިފޮއ ެގްސވި ރސަ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ 3.3.2 ތާ ްސރާ ުދެމ ްނެގށް ޮކަޞްއޚާ ްށަންނރު ަސފި ޮއ ީޛފީ ްނަތ ްނެހިނެހެއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 - 3) ުނީރްމތަ ެގުތޮގ ެނާންނަގނެ ެދ ްއަތްތަވބާ ެގޑާ ނަލިފިއުހ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ުގްނިހ ްނުރޖަ ްނރޭ ްޒީރަޝފި ޭވރެ ުކުމއި ާޤ ިއަގުށަރްށަރ 3.3.3 ިއމާ ަކިރވެ ސް ަމ ެގޑާ ނަލިފިއހު ްށޮކިރެވދު ެމ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ާމުޓްއހެ ެލެބ ،ިއގަ ން ިހ ،ިއވަ ރާ ިރާފަޔިވ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o (ުރަހައ 3 - 1) ުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ްނމު ަރުކުލަމަޢ ްށަކަތދު ިއވާ ަގ ޭޅުގ ން ުރުކ ިރާފަޔިވ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއމާ ަކިރވެ ސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 3.3.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނކަ ާދްނެގ ްނުމަރކު ުލަމަޢ ްށަކަތުދއި ވާ ަގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ތާ ްސރާ ުދެމ ާޑނަލިފިއުހ އި ރާ ަހަފުދނަޅއު ިއަކަޓްށަމރު ުކ ުރަވަށަކ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 - 3) ާވުރިކ ްސމަ ިއނާ ަތްނަތ ާރުކްސސެ ޮރްޕ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ިއަގރު ަދނަބގެ ިއވަ ިދއަ ިއޔާ ްއަގކު ަތުރދަ ނަބ ން ުސއް ެޖމަ ހަ ްއަތުމޒާ ިތްނިއ ެނޭވރެ ުކްޓްކެޕްސްނިއ 28 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރު ަވން ެފ ެގުމޅު އު ިރދި ،ީދއި ބަ ްއިލ ުކެއމާ ަކަމހަ ަމަހ ްށަނން ުތިޔްއަރ ިހެވދި ިއހަ ެމްނއެ ާފްނަމ ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ެއ ، ދީ ްނަކްސއި ްށަކަތުލޫސުއ ީޒަކރު މަ ާލ ިއަގމު ުރކު ީޤްއރަ ަތ ިރފާ ަޔިވ ިއާމކަ ިރވެ ސް ަމ ެގޑާ ނަލިފިއުހ :4 ުޒާމައ ން ނު ިދިއދަ ޯހ ުތަޞރު ުފ ްށަމރު ުކުޅގަ ނަރ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ްށަމުށެފ ްނުރުކާލާއ ާޑނަލފި ިއުހ ްނެގްށޮކރަޗްލަކައުކެއ 4.1.1 ްއަތްތޮގ ުރުތިއ ެނާދޯހ ީނަދްމާއ 4.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުދެމ ިއަގމު ަކިރވެ ސް ަމ ެގޑާ ނަލިފިއހު ،ީދ ބު ީހުރަތ ްނގެ ށް ޮކރަޗްލަކައކު ެއ ިއަކަޓްށަމނު ިދއި ަދޯހ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 – 3) ން ުނިދ ްނަކްސއި ިއަގމު ަކެއ ްށަކަތްތާރަފ ާވރި ެތްތާކަރަހ ން ުވރު ެއރި ުކ ްނުރކު ާލާއ ާޑނަލިފިއުހ ާވން ުނބޭ ްށަމުށެފ ްށަލައ ްއތަ ުޢޫރޝް ަމ ރަޗްލަކރައުކެއ 4.1.2 ީރޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުރުދ ުމާޒތި ްނިއ ޭނޭބިލ ްނއި ަހޭސަފ ްކޮޓްސ ްޑރޫ ްބ ްށަކަތްތާރަފ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 10 - 5) ން ުނދި ިއސަ ްއޖަ ަމަހ ްށަމުގްނިހ އް ތަ ްތާކަރަހ ރަޗްލަކރައުކެއ 4.1.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުދެމ ްޒީޝީޕްސ-ިޓްލަމ ،ްނުތޮގ ެގުމނު ިދށް ޮކިހަފުގަމ އި އަ .ްރއާ .ްމއެ .ްމެއ o (ުރަހައ 5 – 3) ްށޮކުމިއޤާ ްއެއީޓލި ިސެފ ްނަޝރޭ ްޓްސްނމޮ ިޑ ިއކާ ައީރަޗެހ ން ުގްނިހ ިދއަ ިއަކަޓްށަމވު ުރއެ ިރުކ ްތަޢާނިޞ ރަޗްލަކައުކެއ 4.1.4 ީރޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުދެމ ިއކަ ަޓްށަމުނިދއި ަދހޯ ްއަތްތޮގ ްނެހެއ ެނދާ ޯހ ީނަދމް ާއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 – 3) ްށަމރު ުކުމިއޤާ ްއކެ ަތްމާފ ްޓުއައ-ޯރްގ ިއަގޅު ަފ ެގ ށު ަރްށަރ ްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ުނދި ްށޮކުރޯފ ްނކަ ިރެތީހެއ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާވއި ފަ ިވެރކު ުފުރާޢަތ ްނެގށް ޮކަޞއް ާޚ ްށަންނިރެވްސަމ 4.2.1 ާ ފަނ ޭބިލ ްށަކަތޢު ަމތަ ުޖުމ ިރވެ ްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 4.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ން ެގިށެފ ްނަކިރެވސް ަމ ެގޑާ ނަލިފިއހު ިއަގކު ަތްމީކްސ ްޓިފެނެބ .ްނުރކު ުރުތިއ 29 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،ީދްށޮކުރޯފ ްނކަ ިރތެ ީހެއ ްށަމވު ރި ެވއި ަބ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ން ޅު ެއރު ާބ ްށަމުރުކ ާޅފު ްއަތްނ ދު ްއެފުއ ގެ ޑާ ނަލިފިއހު ިރުކްއެއ ުގައ 4.3.1 ިދއަ ިއމާ ަކިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިރުހ 4.3 ތާ ްސރާ ުގިދ ،ްށޮކުރުތއި ްއތަ ުތަޞުރުފ ެގރީ ާފަޔިވ ާއ ީދވެ ީހެއ ،ްށޮކުޓޯމރޮ ްޕ ްއަތން ުދްއފެ ުއ ެގޑާ ނަލިފިއުހ ރީ ޓް ްސިނިމ o (ުރަހައ 10 - 5) ްނަކިރތެ ީހެއ ްށމަ ުރުކުރތު ިއ ާފްނމަ ީދާޞތި ުޤިއ ،ދީ ެވހީ ެއ ްށަމުރނެ ްށަރާޒާބ ްއަތްނދު ްއފެ ުއެއ ން ނު ިދްށޮކުރޯފ ން ުރކު ުރުތިއ ާފަނ ްނިރެވ ތު ަޙަލްޞމަ ެގމު ކަ ިރެވސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 4.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްއަތްތރާ ަފ ާވާސރޯ ަބ ްށަމަކިރވެ ސް ަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 4.4.1 ިއއާ ގަ ުމލު ާވަލުކެއ ްއ ތަ ުތަސާޔިސ ،ެނަގނެ ެދ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ން ުލާވލަ ުކެއ ްއެރތަ ފު ަދ ެގްނރި ެވސް ަމ ިއަކަޓްށަމުތަގނެ ެދ ގެ ކު ަތްތާރަފެއ ިއަގމު ުމން ިނ ްއތަ ްނުމްނިނ ން ރު ުކްނީޤޔަ ްނުވރި ެވއި ަބ ްއތަ ުޅަވޔަ ިފ ެގުމރު ުކްޖޭނމެ ްނަކިރވެ ްސމަ ެގާޑނަލިފިއުހ 4.4.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްށޮކުރތު ިއ ްނވު ިރވެ ިއބަ ެގްނިރވެ ތު ަޙަލްޞަމ ިއަގމު ުޅއެ ަޑނަކ ން ެގިށެފ ން ުދޯހ ާފަލ ިއ ލާ ާޔިޚ ެގކު ަތްތާރަފެއ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ާޔްއިޢްމޖަ ިދއަ ްއަތުޢަމތަ ުޖމު ިރވެ ްސމަ ެގާޑނަލިފިއުހ 4.4.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ން ެގިށެފ ން ުރުކްތަކްއސަ މަ ްނުތާގ ުކެއކާ ަތްތަޢާމަޖ ން ރު ުކުރތު ިއ ްނަކިރެތްނުލޭހ ުދމެ ާމކަ ިރެވސް ަމ ިއާކަތްތަލީސަވ ގެ ޑާ ނަލިފިއހު ިއަގދު ެމ ެގްނުދރު ަފ ިއަހމެ ްނއެ ިއާނން ިރެވ ތު ަޙލަ ްޞަމ :5 ުޒާމައ އް ތަ ާރދާ އި ެނރާ ުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ިއަލާވލަ ުކެއ ުތާމޫލުޢަމ ްނުތގޮ ޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ 5.1.1 ެގ ޑާ ނަލިފިއ ހު ިއަގދު ާޞތި ުޤއި ެގޭޖއް ާރިހެވިދ 5.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތު ަދއް ުމ ުރުކ ؛ްނުނދި ްށޮކުރޯފ ްށަޢަމތަ ުޖުމ ،ިއާރވަ ން ިމ ާވސާ ްއހި ްނަކިރެވސް ަމ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 3 - 1) ؛ ތު ަލާހ ެގުކަތްތަލީސ ވަ ެގ ޑާ ނަލިފިއުހ • ެގާޑނލަ ިފިއހު ،ިއާކަތދު ިއވާ ަގ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ 30 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o ؛ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބ ާމަކިރވެ ސް ަމ ެގޑާ ނަލިފިއުހ • ދީ ްށޮކުރޯފ ުތާމލޫ ުޢަމ ޭހެބ ާމކަ ިރެވސް ަމ ރާ ީމ o ިދއަ ؛ ޓު ޯޕްސްކެއ ިއާއ ިރފާ ަޔިވ ެގޑާ ނަލިފިއުހ • ން ުވުރކު ިރެތްނުލޭހ ްނމު ްނާއ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ޭބިލ ްށައެޖ އް ާރހި ެވިދ ްނުމަކިރވެ ސް ަމ ެގޑާ ނަލިފިއުހ • ފާ ްނަމ ީލާމ ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ރީ ޓް ްސިނިމ o ާރކު ްސެސރޮ ްޕ ،ިއނާ ްނިރވެ ރި ާފަޔިވ ،ިއނާ ްނިރެވްސަމ 5.1.2 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ީޛފީ ްނަތ ިދައ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،އި ާކަތްތާރަފ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ުތަކްއސަ މަ ްށަމުވރު ުކިރވެ ުލުހއަ ްށަކަތުދއި ާވގަ ްނުރސަ ިފޮއ ން ެގިށެފ ްއަތުނޭޕްމެކ ިދައ ،ްއަތ ނު ީރްމތަ ،ިއާކަތްނވު ުލަދއް ަބ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ން ުގްނިހ ޖީ ީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނެގށް ޮކުޒާމައ ްށނަ ްނުމން ާއ ިއާންނިދުކާވަޔިކ 5.1.3 ތާ ްސާރ ުރުކ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ާރުކާދއަ ްއަތތް ަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއގަ ުމޒާ ިނީލުއޙަ ާމ (ުރަހައ 3 – 1) ން ރު ުކިރެތްނުލޭހ ުދމެ ާރއު ަދ ުމްނިހުމ އީ .ޯއ.ްމެއ o ްށޮކުޑޯކެރ ާޓޭޑ ްލަނަޝޭވޒަ ްބއޮ ިދައ ޯޓޮފ ެގާޑނަލިފިއުހ 5.2.1 ްށޮކިރވެ ދު ެމ ްއތަ ްމާރގް ރޮ ްޕ ްސްނިއަސ ްނަޒިޓިސ 5.2 ތާ ްސރާ ުދެމ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްއމެ ާރގް ޮރޕް ްސްނިއސަ ްނަޒިޓިސ ަދަފ ެނޭވުނޮފ ެގުކަތްތލަ ީސަވ ިއލާ ުއަހމާ ީތަރުދޤު ެގޅު ަފުޑނަކ (ުރަހައ 5 – 3) ްނުރުކުމއި ާޤ ން ޅު ެއރު ާބ ްށމަ ުރުކްނޒަ ަވގު ައ 31 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :5 ުބާބ ގެ ާޑނަލިފިއުހ ްނުބަބަސ ގެ ުމުތނެ ްއެމާޒިނ ާވްނެގީށަކެއ ެގުމުޓްއެހލެ ެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ .ެވެއެވުނ ްއެއަފިވެނަގެނެދ ްއަތލު ަދަބ ާވިއަފްސިއައ ްށައިދާބއާ ިއާކަތްޒިއަސ ެގުކަތްތަވާބ ެއ ، އި ާކަތްތަވާބ ާގަނ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ި އާށަރުއަދ ީ ސާސައ ާރުކާދައ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގުމަކިރެތްނުދްއެފުއ ަލުމުޖ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ިއާށަމުރުކ ުލްއަހ ްނަކްނަކިމ ގެ ުކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ިއާކަތްތާރަފ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމކަ ،ިއަލަބ ްށަތަޙަލްޞަމ ެގުތަޢާނިޞ ިއާކަތުޢަމަތުޖުމ ިރެވްސަމ ވާ އި ަފެނަގިއަލަބ ިއަގުރަވްނފެ ީމާވުޤައްލަނއި ަބ ،ިއަކަޓްށަމުޓއް ެހެލެބ އި ަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ތް ަލީސަވ ުމްނހި ުމ ިމ ،ްށައާފްނަމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުފުރާޢަތ ިއަގުތުގަވ ާވްނެގީށަކެއ ް އެކަތުޅަވަޔިފ ްސަވައ ެގުމުޓްއެހެލެބ ިއާކަތުލޫސުއ .ެވެއީނަވިމ ިއަގީރިތ ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ިއަކަޓްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 5.1 ްށަމުރުކްޖޭނެމ ީދާބާއ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާމުރުކ ްއަތާސާރިދ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ އް ެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ިއަކަޓްށމަ ުނިދ ފާ ަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްށަމުރކު ީޤްއަރަތ ިއަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ .ެވެއެނޭވްއޭބ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ްނެގެވުދަމ ްއަތާސްލަޖ ެގީޓިމޮކ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކުމިއާޤ .ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރަބްނެމ ާވިއަގީރިތ ީނާލިއަވަލުކެއ ީޓިމޮކ ؛(ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޓާޕިޑ ްޒީރަޝިފ ެގީރްޓްސިނިމ) ުރިރްއަޤުމ (ހ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ (ށ) ؛ްނބު ޫދްނަމ (ްއެނިތ) 3 ާރުކ ުލީސމް ަތ ްއަތްތާރަފ ާގަނ ާޑނަލިފިއުހ (ނ) ؛ން ުބޫދްނަމ (ްއޭދ) 2 ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ާޑނަލިފިއުހ (ރ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ބ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ޅ) 32 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިދައ ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމތަ ީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްނރަވަގ ްލަކޯލ (ކ) .ްއެއާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (އ) ްނީރްޓްސިނިމ ިއަލިއަވުޅުހ ްށަމުރުކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ގެ ުމުލިތަމިރުކ ްށައީޓިމޮކ ްއަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނާލުޢިއ ިއަގްނައ ްށޮކުމްނާއ ؛ން ުބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކން ަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (ހ) ؛ްނުބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކއެ ްއަތްތަވާބ ެގާޑނލަ ިފިއުހ (ށ) .ާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (ނ) .ެވެއެނޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގީޓިމޮކ ؛ްނުވުރެއ ްށަރަޓްސިނިމ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ޭވެރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ހ) ؛ްނުރުކާޢިލާޠުމ ްއތަ ުޓޯޕިރ ްނެހިނެހެއ ިދައ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (ށ) ތު ަކްއަސަމ ޭވްއޭބ ުކެއާކަތްތާރަފ ޭޅުގ ާމަކ ިއާންނުކަތުޓޯޕިރ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ (ނ) ،ްނެގޅި ުގ ާކަތްނުޅެހަށުހ ިއާކަތާޖީތަނ ޭވެރެނ ްނުކަތްނުވުލަދްއަބ ާރަވްޝަމ ިދައ ްނކު ަތްނުވުލަދްއަބ ؛ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭހެބ ާކަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ޭހެޖްނަޅައ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަނިއަބ ަތަވުނ ީދްއަޙަރަސ (ރ) ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރކު ުޛީފްނަތ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ދި ައ ؛ްނުނިދ .ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކޢާ ިލޠާ ުމ ،ްށޮކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ބ) 33 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 5.2 ީކަމުނބޭ ްއެއ ުޑޮބ ެމްނެއ ެގުމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމރު ުކްސްނަސިއަލ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްއަތްތާރަފ ާވާސޯރަބ ްށަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގީދާޞިތުޤިއ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްށަންނިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކީޤްއަރަތ ްތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ .ެވެމުޓްއެހެލެބ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާމުތަގެނެދ ިއަގުމުނިދިއަބްއިލ ްށައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުޢަމ ާވްނުނޭބ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ްސިއ ުމާޒިނ ެގްސްނަސިއަލ އް ަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ،ްށޮކުމިއާގ ްއެމާޒިނ ްސްނަސިއަލ ަދަފިމ ްނުރުތިއ ެގީމ ާރުކުރާޔްއަތ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކުޑޯކިރ ްށޮކީމްސަރ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނ ެއ ން ަކިރެތުއަކްއަރ ީދާޞިތޤު ިއ ދި ައ ީޢާމިތުޖިއ ާވްނެގެވުޤްއަޙ ްށކަ ަތްތާރަފ ެއ ީދްށޮކިރެތުއަކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގުކަތްތާރަފ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ަދަފިމ ިދައ .ެވެޅަވަޔިފ ްއެއ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ޭޅެއ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ދާ ްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގހު ަމ ދި ައ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނިރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގކު ަތުދނަޅުއ ެއ ،ިއާރަހަފުދނަޅުއ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ީކަމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަމޓު ްއެހެލެބ ުތމާ ޫލުޢަމ ެގުނަތްނަތ ްސެވ ްށަމުވްށަކަމަކިރެވްސމަ ަނން ަގިއަލަބ ިއަގުރަވްނެފ މީ ާވުޤައްލނަ ިއަބ ،ިއާށަމުދެހ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ާދްނގެ ްނުމަޓްއަހަލަބ ަދަފިމ ްސެވިއަގުމުވޭރ ްއަތުއޫރްޝަމ ެގީޤްއަރަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެކެމަކ ނެ ާދްނެގެވ ްށަކަޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނުނޭބ ެގުތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކްއެއ ްނުކަމާޒިނ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ްއަތްތާކަރަހ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނލަ ިފިއުހ ،ްނުތޮގިމ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއާޔްއަގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ އި ަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ .ެވެއެނޭވެރުކްސްނަސިއަލ ްއަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ާދްނުމަވިރެތްތާކަރަހ 34 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ؛ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ހ) ިއަގރޭ ެތ ެގީމ) ްއަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުރުކްސެސޮރްޕ ޑާ ނަލިފިއުހ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ށ) .(ްނެހޭނެމިހ ްނުކްއިހ ިއާމުކްއެކ ،ިއާމުރުކާރީސ ީފ ިއާތަދްއުމ ެގްސްނަސއި ަލ ،ިއާތޮގ ެނާރުކުލަމަޢ ިއަގުމރު ުކުލިޠާބ ިދައ ިއާމުރުކުއައ ،ިއާމުރުކޫދ ،ިއާމުދެއ ްށަސްނަސިއަލ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ްތޮގ ނެ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ްނުކަތްތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ ިދައ ޭވެރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކްނޔާ ަބ ިއަގުދިއާވަގ ޭހެބމާ ުޓްއެހެލެބ ން ީރްޓްސިނިމ ްއެރަތުފަދ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނީރެވުޅފަ ިއާންނުޅޮޔެކ ެގުކަތުރަހަފުދނަޅުއ ިއާރަހަފުދނަޅުއ ިއަހެމްނެއ .ެވެއެނޭޓްއެހެލެބ ިއަލިއަވަލުކެއ ްނުޓްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 5.3 ްއެމަކިރެވްސަމ ެއ ،ްށޮކބު ާސިހ ުރަވްނިމ ެގީދާބާއ ،ެނަގެނެދ ްއަތލު ަދަބ ާދްނުމަންނައ ްށައީދާބާއ ެގުހަމ ާފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއާކަތްތަވާބ ާނާބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިއަގްއެރަވްނިމ ިވިނެޓްއެހެމެދ ،ާވުނ ްނުލްއެގ ްށައީދާބާއ ީނެވެރުކ ކީ ަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގ ާއ (ްޓރަފެއ) ަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްވާބ ެއ ،ިއާރަވްނިމ ާނާބ ްއަތްތަވާބ ެއ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ީނަރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ިއަގުމުގެނ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ިއާކަތްތަވާބ ިފިހ ިއަގުރތު ދަ ެއ ުހަފްށަމުމްނިނ ްއެރުތަދ ެމްނޮކ ެގުމަކިރެވްސަމ ީކަޓޯޕިރްސަމ .ެވެޓޯޕިރްސަމ ަތަވުނ ށް ަކަތތް ާރަފ ާޓްއަހަލަބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ތު ާމޫލޢު ަމ (ްޓރަފެއ) ެގިއަދޭހ ނު ުވެރުކ ްށމަ ުފިހ ްއަތްތަވާބ ެއ ަދަފ ްއަތުދްއަޙަރަސ ިނޭބ ްސަމ ިދައ ުރަވްނިމ ެގުލެތ ުނުވެރުކ ަދޭހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެމާޒިނ ޭދްށޮކުރޯފ ިއާންނުކަތްތާރަފ ާދްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެގެނ ްށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގޮލ ްސެވުތާމޫލުޢަމ ުރުތިއ ްސެވީކަތާމޫލުޢަމ ިއަހެމްނެއ ިމ .ެވެއެވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢމަ ުތާފަތ ްސެވ ްނުތޮގޭޅުގ ާއރި ާފަޔިވ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ަދަފިމ ،އި ަކަޓށް ަމުނިދިބިލ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ ިއަކަޓްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ .ެވެތ މާ ޫލުޢަމ ޭވެރުކްނުނބޭ ްށަމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލފި ިއުހ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުވުނޮފ ްށައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނކު ަތތް ާރަފ ިވިނަންނައ ،ްށޮކުމިއާޤ 35 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ތަ ަވުނ ުޓޯޕިރ ްސަމ ްނުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގިބިލ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ • ؛ްނވު ުނޮފ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތޮފ ްގޮލ ؛ްނުވުނޮފ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ާވއި ަފެނަގ ާޑނަލފި ިއުހ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ެނަގ ާޑނަލިފިއުހ • ިދައ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ާވިއަފެނަގ ާޑނަލިފިއުހ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގާޑނަލިފިއުހ • .ްނުވުނޮފ (ުޓޯޕިރ ްނުރުކާނަމ ްނުނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ 5.4 .ެވެކެތަވާބ ާރުކ ްނިއަހޭސަފ ްށަރަވ ުރަސައ ެގުމަކިރެވްސަމ ީއެއ ،ްނުމަކ ްއެމުރިދ ޭޅޫނެވިލެފިލެހ ްށޮކުމްނާއ ީކައާޑނަލިފިއުހ ގެ ުނެފ ުރިއަނގި ،ިހެޖުނ ން ރަ ައ ްށަޗްއަމ ްށަމުލާވޭނ ިއަގމު ުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ،ްށޮކަޞްއާޚ ޭވެދޭނ ްށައީދާބާއ ެގާޑނަލިފިއުހ ،ެވުރުތިއ ްނުކައަނުގ ްއަތެއ ުދަދައ ޭގެނ ާޑނަލިފިއުހ ،ީތޭވެޅުއ ްށަންނިރެވްސަމ ިއަގީޑައ ،އި ަކަޓްށަމުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމުވާލާއ ީދާބާއ ެގާޑނަލިފިއުހ ިދައ ،ިއަކަޓްށަބަބަސ ިމ .ެވެއެދ ްނެގެވިހަފ ުގަމ ްށަމުރުކުރަސައ ްނުގެނ ާޑނަލިފިއުހ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ުރަހައ ަނަވ 1993 ްނުތޮގ ެގްއެޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ ާޑނަލިފިއުހ ީތާވުނ ިއަފިވެރުކ ުޛީފްނަތ ްށަކަތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ްނަކެއ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއަފިވެރުކާނަމ ްށޮކީމްސަރ ީނަވ ްނުފ ްށަރަވ ްށަފާލިޚ ާކތަ ުޑނަގްނިމ ެގުމުނީފ ،ުރިއާނީފ ްށަތޮގިމ .ެވެއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ްސެވުރާހިމ ްށަމުގެނ ،ިއަގނިހ ްއަތާސިދާހ ިރެތކާ ްއަރުނ ްށަރަވ ްނުބަބަސ ެގުމަކމި .ެވެއަނީފ ްނިރެވްސަމ (ްށަނުފ ެރުވްށަރަޓމީ 30) ްށަކަތުބާސިހ ހޭ ެޖްނާވުޑޮބްނަކ ީމަކާވިއަފސް ޮގ ްނިރެވްސަމ ްއެއަބ ްށަތަލހާ ޭދެޅުކުނ ިދައ ،ެވާކްއަރުނ ށް ައަނާރުފ ެގްނިރެވްސަމ ްއެއަބ .ެވެކެމަކ ،ިއާށަމުރުކ ަޑުކ ުރަސައ ޭވެދޭނ ާ ރުކ ްށައީދާބާއ ެގާޑނަލިފިއުހ ްނުބަބަސ ެގުމަކިރެވްސަމ ާރުކ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލެބ ްއަތްސާރިހ ާވާމިދ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ދި ައ ްށަމުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމވު ާލާއ ްއަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ަދަފެއ ަތަވުނ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ާނަދުރަހ ިއަކަޓްށަމުރުކުދަމ ްއެތާލާއ ްސެވްއެއ ާރުކްނނު ޭބ ްށަމުޅުއ ިއަގީޑައ ެގުނެފ ން ެގްށޮކްނުނބޭ ިއަވ ނަ ްނުހ ިއަފށް ޮކްޒިއަރަޝެރްޕ ިއަކަޓްށަމުލާވޭނ .ެވެއެނޭވެރުކުޛީފން ަތ ްނަކެއ ،ްށޮކާނަމ ްނގު ެނ ާޑނަލިފިއުހ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ 36 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުޅަވަޔިފ ާޅައ ްނުތޮގ ެގުމުރުކަޑުކ ުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ްށަޓްށެވާމިތ ްނުބަބަސ ެގުކަތްތާކަރަޙ ެގުމަކިރެވްސަމ 5.5 ަތަވުނ ްށައެރެތުޅަފ ީނަލިއަކުއ ްށޮކުމްނާއ ުޑނަގްނެފ ިކްއެކ ާޑނަލިފިއުހ ،ުހަފްށަމުމިނ ްށޮކްސެސޮރްޕ ،ިއަކްއަކ ާޑނަލިފިއުހ ްށަކަތްނުރިދ ޭޅުއ ިއަގުރަފ ްނުކަތާދްއާމ ަހިވ ެގާޑނަލިފިއުހ ަންނުހ ިއަގުޑނަގްނެފ ެއ ،ްނުމުރުކ ްނަކިމ ްށަތޮގިމ .ެވެށަޗްއަމުރަފ ްށޮކުފާސ ާޑނލަ ިފިއުހ ،ްނތު ޮގ ެގުމުރުކުލްއަހ ްނަކިމ .(2015 ްސރަބ) ެވެއަފިވެރުކަގަހާފ ީނަވ ްނަކާރުކ ުރަސައ ޭވެދޭނ ެގުރަޓީމ 300 ަންނޮއ ށް ަރޭބ ްނގެ ިށެފ ްނުށަފަރުއ ަތވަ ުނ ްށައެރެތުޅަފ ެގްއެށަރ ުޑނގަ ްނެފ ާވީކާބ ިއަފިއަކްއަކ ިދައ .ެވެއެނާދން ެގިވެރުކާނަމ ްނުލިއަކުއ ަތަވުނ ،ްނުޅެއ ްށައެރެތ ެގުދްއަޙަރަސ ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 5.6 (ޫޔ.ޫޔ.ިއައ - ްޑެޓޯޕިރްނައ ްޑްނއެ ްޑަޓޭލުއިގެރްނައ ،ްލަގީލިއ) ާރުކ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލެބ ިދައ ،ްއެމުރުކުޓޯޕިރ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ީކަކަތްނުދްއެފުއ ިއަހެމްނެއ ެގުހަމ ިއާހަމ ޭވެރުކުލަދަބ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހވެ ިދ ،ިއާށަމުވުޓްއުހ ްނަކިރެވްސަމ ން ަކްއެކަތްނުދްއެފުއ ާވިއފަ ްށޮކުރާޔްއަތ ،ިއަނާބ ްނުކަމަކިރެވްސަމ ާވިއަފިޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ .ެވެކެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ގެ ާޑނަލިފިއުހ ެމްނޮކ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ،ްށޮކާޅުފ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފށް ކޮ ުމިއާޤ ްނީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގިމ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުތޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނީރްޓްސިނިމ ުކއެ ާކަޓްނަމްޕިޝ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ުޚީރާތ ިގެނ ާޑނަލިފިއުހ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ެގުދނަޅުއ ާވިއަފިއަގަނ ާޑނަލިފިއުހ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށޮކިރެވުދެމ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ެރުސްއީގެނ ާޑނަލިފިއުހ ިއަގީލައ ެގުތާމޫލުޢަމ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތާރަފ ިރުކްސެސޮރްޕ ާޑނަލިފިއުހ ިދައ ްއަތާލަހުރަމ ިއަހެމްނެއ ާވިއަފްށޮކުތްއަޑަކ ްއަތްނުދްއެފުއ ެއ ްނެދްނެވެދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ަންނަގ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގޭއ .ެވެއެނދާ ްނެގެވިހަފުގަމ (ްށަމުރުކްނީޤަޔ ީޓިލބި ަސޭރްޓ) ްށަމުތަގެނެދ 37 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 5.7 ިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ެގުލަދަބ ީމުސޫމ ިދައ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދިބިލ ން ުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ ،ްސެވ ިއަގުދނިހ ްތެނ ން ިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ިވިނޓެ ްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ށް ަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުބަބަސ ާޅައުރާބ ްނުކަތްތާރަފ ާރކު ްޖޭނެމ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ިއާންނިރެވްސްނިއަސ ަނިގ ީކަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީތަމ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްކޮޓްސ ެގާޑނަލިފިއުހ ްނުތޮގިމ .(1982 ،.ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ) ެވެކެމަކ އި ަގޭރެތ ެގީމ .ެވެއެނާދިމން ިނ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ަދަފެއ އި ަގުތަލާހ ެޖްއިނެފ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ން ެހިނެހެއ ްނުރުތިއ .ެވއެ ެނެމިހ ްއަތުޅަވަޔިފ ިވިނަންނައ ؛ްނރު ުކާނަމ ްނުގެނ ާޑނަލިފިއުހ ްނުކަދްއަޙަރަސ ިކަވ ެގޭޖްއާރިހެވިދ (ހ) ؛ްނުރުކާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ްނުރުކްސެސޮރްޕ ،ްނގު ެނ ްއެތަވާބ ިކަވ ެގާޑނަލިފިއުހ (ށ) ؛ްނުޅެއަޑނަކ ްއެކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ެގާޑނަލިފިއުހ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ެނޭގެނ (ނ) ؛ްނުރުކުޛީފްނަތ ިއަޅައަޑނަކ ްއެއާޓޯކ ެގުކަތތް ަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ެނޭގެނ ަތަވުނ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ (ރ) .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ްނެހިނެހއެ ްނުތޮގ ޭޅުގާކަތްތާކަރަހ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށަކޮޓްސ ެގާޑނަލިފިއުހ (ބ) 38 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :6 ުބާބ ެގުތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވު ލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ިދައ .ެވެކެއާމްނިޒ ެގީރްޓްސިނިމ ީކަމުރުކ ޛު ީފްނަތ ްނަކްނަކ ެއ ،ްށޮކްސެރަލިވ ުކެއ ާކަތާރާދިއ ޭޅުގާމަކ ްނިތަމ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭޅުގ ާމުޓއް ެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގާޑނަލިފިއުހ ވާ ިއަފިއަނަމިހ ިއަގްނޭލްޕ ިމ އް ެދިއާވަގ ެގުމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ެގޑާ ނަލިފިއުހ ްނށު ަދ ެގުނޫނާޤ ެގުމކަ ިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުޛީފްނަތ ޭޅުގާމުރުކުލީލްޙަތ ޭހެޖްނަރކު ްނުޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗާސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ން ުށަދ ެގްނޭލޕް ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެލިއަވަލުކެއ ްނުތާރަފ ެގްޓުއިޓިޓްސްނި އ ެއ ްއެނޭލްޕ ްނަޝްކެއ ާރުކްނާޔަބ ްތޮގ ެނާދްނެގ ްށައިރުކ ްއަތްތާކަރަހ ިއަހެމްނެއ .ެވެއެނާވްނަލިއަވަލުކެއ ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ިއަގުމުރުކާޢލި ާޠމު ްނޭލްޕ .ެވެންނުކަރަހައ (ްއެރަތަހ) 4 ެމްނޮކ ީނޭވެރުކޢާ ަޖާރުމ ްށކޮ ާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ ިމ ިއާންނުރަޓޯޕްސްކެއ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ިއާކަތްތާރަފ ާވިއަފްށޮކޫދ ްސްނަސްނިއަލ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްސަވައ ްއެޅަވަޔިފ ްސެވްއެއ ާވިއަގްނޭލްޕ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކ ުރަވަށަކ ްނުވިރެވިއަބ ެގްނިރެވުތަޙަލްޞަމ ްނެހިނެހެއ ިދައ މު ާޒިތްނިއ ޭނޭވެރުކުޛީފްނތަ ،ްށޮކާޢިލާޠުމ ްއެޅަވަޔިފެއ ުކެއއާ ާރަވްޝަމ ެގީޓިމޮކ ،ިއަގްއެތަލހާ ެޖްއިހެޖ ން ަރުކުލަދަބ ްށަކަތޮގ .ެވެއެނޭސްއެޖަމަހ 39 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ – ްސަސޯސިރ ްފީރ ްފޮއ ްނަޝޭޓިއޮލްޕްސްކެއ .1997 .ުރާއ .ްމެއ ،ްމީލަސ ްޑްނެއ .ްސެއ ،ުދަމްއަޙުމ ،.ްޗެއ ،ުދަމްޙައ .ޭޖ.ީޑ ްނިއ 167–137 ްސްޖޭޕ .ްސާދައ ްޑްނެއ ްސރަޓްސްބޮލ ،ްސްމޭލްކ ްޓްނަޔަޖ ،ްސްކރަޝ ްފީރ ،ރަމ-ެޑ-ްޗެބ ްނިއ ްޓްނެމްޖޭނެމ ްސަސޯސިރ ްފީރ ްޑެޓޭރްގެޓްނިއ ްނޮއ ްޕޮޝްކޯވ .(ްސްޑެއ) ުކިނަމ .ްޗެއ .ްމެއ ްޑްނެއ ްނަސރަކިނ .ާޔިޑްނިއ ،ްސާރްޑެމ ،ްމާރްގޮރްޕ ްލާގްނެބ ްފޮއ ޭބ .ްމާރްގޮރްޕ ްލާގްނެބ ްފޮއ ޭބ .ްސްވީޑްލޯމ ަދ ްޒީރަޝިފ ްނޮއ ުޓޯޕިރ ީރްޓްނަކ .2003 .ްޗެއ .ުދީޝަރ ްޑްނެއ .ްސެއ .ްމެއ ،ްމަޑެއ ،.ީސ .ްސެއ ،ްނަސަޑްނެއ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްނިއ ްސްކިޓްސިޓެޓްސ ްލައިރީސ .2011 .ޭކ .ްޗެއ ،ްޒްޓޮލ ްޑްނެއ .ުރާއ .ްމއެ ،ްނަސްޓޮވ ،.ޭޖ ،ްގްނިމެލުފ ،.ީސ .ްސެއ ،ްނަސަޑްނެއ .339–317 :(3)12 .ްޒީރަޝިފ ްޑްނެއ ްޝިފ .ްޒީރަޝިފ ާބްނަކުއިކީސ ްލަބޯލްގ ްފޮއ ްނަޝޭރޮލްޕްސްކެއ ފް ޮއ ްކިލްބަޕިރ) ްލޯޓެއ .ބ ްފޮއ ްނަޝޭވަޒްނޮކ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ،ީޓިސާވިއަޑޯޔަބ .2012 .ްސެއ ،ޭއުއޮފެރްޑްނައ .(590) 590 ްނިޓެލުބ ްޗާސިރ ްލޯޓެއ .ްވާޒިރ ރަޔިފްސޯޔަބ ްޑްނެއ ްނޭމ ޯކްސެނުޔ ައ :(ްސްވިޑްލޯމ .ްސްވިޑްލޯމ ްފޮއ ްކިލްބަޕިރ ،ެލާމ .ްލޯޓެއ ބ ްސްވިޑްލޯމ ރޮފ ްޓްނަމްސެސެއ ީޓިސރަވިއަޑޯޔަބ .2005 .ީވ .ޭއ ،ްސރަބ ްޒީޑަޓްސ ްމރަޑޮނިކެއ .ްސީޓިނުއިމޮކ ްފީރ-ްލަރޮކ ްނޮއ ްސްމރަޑޮނިކެއ ްފޮއ ްސްނެއުލްފްނިއ ަދ .1989 .ީސ ،ްޑްނަލްކރަބ .79–1 :(ީރައުރްބެފ) http://www.coralreefcpr.org/sea-cucumbers.html. ްސާބްމަކުއިކ ީސ .2016 .ުރާއީޕީސ ްފީރ ްލަރޮކ -ްކެބ .ްސްވިޑްލޯމ ،ްލޯޓެއ .ބ ްފޮއ ުތޯނ ަދ ްނިއ ްސާބްމަ ކުއިކ ީސ ްފޮއ ްސްނަޝޭވަޒްބޮއ ްޑްލީފ .2015 .ްފެއ ،ްމރަކުޑ .37–33:(ްޗާމ) ްނިޓެލުބ ރައެމ-ެޑ ޫޓ ުތިވ ްނަސިރެޕްނޮކ ްޑްނއެ ،ްލޯޓެއ ިރައ ްނިއ ްސާބްމްމަކުއިކ ީސ ްފޮއ ްސްނަޝޭވަސްބޮއ ްޑްލީފ .2016 .ްފެއ ،ްމާކުޑ .14–19:(ޭމ)36 ްނޓި ެލުބ ްނަޝޭމޮފްނިއ ރައިމ-ެޑ-ްޝެބ .ީސ.ީޕ.ްސެއ .ްސްވިޑްލޯމ ްނިއ ްސްލޯޓެއ ިއަބާއިނ ސް ިޑިއޮނިޓިކ ްސަލޮސ ާބްނަކުއިކ ީސ ްޑރަމާއ ަދ ްފޮއ ްސްމަޒިނެކެމ ްގްނިޑީފ-ްނަޝްނެޕްސަސ .1978 .ީވ .ީޕ ،ރަނޮބްކްނެފ .25–11:(1)31ީޖޮލޮކިއ ްޑްނެއ ީޖޮލޮޔަބ ްނިރެމ ްލަޓްނެމިރެޕްސްކެއ ްފޮއ ްލަނާޖ .ްކާލްކ .52:(1)116 ީޖޮލޮޔަބ ްޓޭރްބަޓާވްނިއ .ުއިވިރ ރަޗެރަޓިލ ައ :ްސްނައިރުތޮލޮހ ްނޮއ ްނަޝޭޑެރްޕ .1997 .ީޕ ،ރޮކްނަރްފ 40 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ލް ގާ ްނެބ ްފޮއ ޭބ .ްސްވިޑލް ޯމ ަދ ން ިއ ީރަޝިފ (ާބްމަކުއިކ ީސ) ރައިމ-ެޑ- ޝް ެބ ަދ ްފޮއ ުއިވިރ .1992 .ްލެއ .ްފެސޮޖ . އާ ޑި ން އި ،ސް ރާ ޑް މެ ،ްމާރްގޮރްޕ .ްޑްނުއަސ ްޓެގުޕ ްޑްނެއ ާކްސެލެއ ްޓްސީއ ްތުއަސ ،ާއިބްމ ލަ ޮކ ްޝިޓިރްބ ްފޮއ ްސާބްމަކުއކި ީސ .1997 ،ީޕ .ްޓރަބްމެލ .ްމައިޒުއިމ ާއިބްމަލޮކ ްޝިޓިރްބ ްލަޔޮރ .2004 .ޭއ ،ރައިސރަމ ްޑްނއެ .ްފެއ-.ޭޖ ،ްލެމަހ .ްސެއ ،ްކިތުއ ،.ްސެއ ،ްލެސރަޕ .ީސ ،.ްޑްނަނޮކ ،. އޭ ،ީލްއެޓަވޮލ ،ރަޕޭޕ ްލަކިންކެޓ ޒް ީރަޝިފ ޯއޭއްފެއ ްޖޭޕ .ްޓްނަމޖް ޭނެމ ްޑްނެއ ރަޗްލަކައުކެއ ާބްމަކުއިކ ީސ ްނިއ ްސަސްނާވްޑެއ .ްމޯރ .463 .ރަބްމަނ ްގްނިޑީފ ްޑްނެއ ްލްކިއަސ ްގްނިއޮރަބ ީލިއެޑ .1999 .ްފެއ-.ޭޖ .ްލެމަހ ްޑްނެއ .ީސ .ްސެއ ،ން ެލްގްލަޓްއެބ .،ޭއ .ރައިސރަމ ްލަނާޖ .ްސރަޓްކެފ ްލަޓްނަމަރަޔަވްނެއ ުޓ ްސްނޮޕްސރެ ްނިއ ާރްބަކްސ ާއިރުތުލޮހ ްސާބްމަކުއިކ ީސ ްފޮއ ީޓިވިޓްކެއ .156–125:(1)239 ީޖޮލޮކެއ ްޑްނެއ ީޖޮލޮޔަބ ްނިރެމ ްލަޓްނެމިރެޕްސްކެއ ްފޮއ ްޑްނެއ ްޓްނަމްޓޫރްކެރ ،ްޓްނަމްވޫމ ްކިޑޮއިރިޕ .2000 .ްފެއ-.ޭޖ ،ްލެމަހ ްޑްނެއ .ީސ .ްސެއ ،ްނެލްގްލަޓްއެބ .،ޭއ .ރައިސރަމ .ްސްޑްނެލިއައ ްނޮމޮލޮސ ްނިއ ާރްބަކްސ ާއިރުތުލޮހ ާބްނަކުއިކ ީސ ަދ ްފޮއ ްނަޝުއިބިރްޓްސިޑ ްޑަޓޭލިރ-ްޒިއަސ .100–81:440 ާއިޖޮލޮޔަބ ޯރްޑިއަހ ްސިސެނެޖޯޓީމެގ ްފޮއ ްލޯރްޓްނޮކ ްސަނިޖޯސްކެއ ްޑްނެއ ްސަނިޖޮޑްނެއ .2009 .ްފެއ-.ޭޖ ،ްލެމަހ ްޑްނެއ .،ޭއ .ރައިސރަމ 6-1:(09)55 ީޖޮލޮޔަބ ްނިރެމ ްނިއ ްސަސްނާވްޑެއ .ްސްމރަޑޮނިކެއ ްނިއ ްގްނިނޯޕްސ ްޑްނެއ -ްޝެބ .ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްނއި ްލޯޓެއ ެލާމ ުތޯނ ްޓެއ ްސާބްނަކުއިކ ީސ ްފޮއ ްސްނަޝޭވަސްބޮއ ްޑްލީފ .2008 .ްނެއ ،ާގިތުމ .37-33:(ްޗާމ) ްނިޓެލުބ ރައިމ-ެޑ ޓް ްނަމްވޫމ ްޑްނެއ ްގްނިޑީފ .2013 .ްފެއ ،ާޔޫޓ ްޑްނެއ .ްމެއ .ޭޖ ،ޯއިރްއަބ ،.ްސެއ ،.ްޒްނަސ ރައިސާގ ،.ީޖ.ީޕ ،ޯރަވަނ .2966–2957:(11)160 ީޖޮލޮޔަބ ްނިރެމ .ީރޮޓްކްނަސ ާއިރޫތޮލޮހ ާބްނަކުއިކ ީސ ަދ ްފޮއ ްސްނާޓެޕ ްނިޓްސާރްޓްނޮކ .2014 .ްފެއ ،ާޔޫޓ ްޑްނެއ .ްމެއ .ޭޖ ،ޯއިރްއަބ ،.ްސެއ ،.ްޒްނަސ ރައިސާގ ،.ީޖ.ީޕ ،ޯރަވަނ .ްސްޓެޓިބެހ ޯޝރައިނ ްޓްނަސަޖެއ ްނީވުޓިބ ްސިސްނެނިގާއ ާއިރޫތޮލޮހ ާބްނަކުއިކ ީސ ަދ ްފޮއ ްޓްނަމްސޭލްޕްސިޑ .ީވ.ީބ ރައިވެސްލެއ .130-123:453 ީޖޮލޮކިއ ްޑްނެއ ީޖޮލޮޔަބ ްނިރެމ ްލަޓްނެމިރެޕްސްކެއ ްފޮއ ްލަނާޖ .ްސރަޓިޑެއ ،ރައިޝ .ުއިލްބަޑ ްޑްނެއ ްގްނަޒ .ުއިކ .ްޑެޒ ްނިއ ްޖޭޕ .ާޓެމރަޑޮނިކެއ ްމަލިއަފ .2007 .ްލެއ .ީޑ ،ްނަސޯޕ ،ްޑްނެލްކޯއ ،ްސެރްޕ ާއިލޯންގެމ .166 ްމުއިލޮވ ީމނޮ ޮސްކެޓ ްޓޭރްބަޓާވްނިއ ްނިއ ްސެރްގޮރްޕ :ީރަނެޓްނެސާޓ ްސައިނިލ .ްޑްނެލީޒުއިނ 41 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްޑެޓިއޮލްޕްސްކެއ ްފޮއ ްލޯރ ްލަކިޖޮލޮކިއ .2016 .ްމެއ ،ްނާބ ްޑްނެއ .ްސެއ ،ެކިތުއ ،.ީސ ،ްޑެރްނޮކ ،.ްސެއ ،ްލެސރަޕ .ްސާބްމަކުއިކ ީސ ްފޮއ ްސާބްނަކުއިކ ީސ ޓް ްނަޓޯޕްނިއ ީލަޝރަމޮކ .2012 .ީސ .ްޑެރްނޮކ ްޑްނެއ .ިއަވ .ުއިލްބަޑ ،ްނީމަސ .ްސެއ ،ްލެސރަޕ .ްމޯރ .ްޑްލޯވ ަދ ްފޮއ ްސްގްނިޑީސޮރްޕ 124–109 ްސަ ޖޭޕ .ުއިވިރ ައ :ްޑްލޯވ ަދ ްފޮއ ްޒީރަޝިފ ްމރަޑޮނި ކެއ .1984 .ޭއ .ްނެއ ،ްނޯލްސ .ޭވްލަގ .ްސްނެރަފްނޮކ ްމރަޑޮނިކެއ ްލަނ ޝަ ޭނރަޓްނިއ ުތްފިފ ަދ .ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްޑްނެއ ްޓން މެ ްނަރަޔަވްނެއ ްނޮއ ްނަޝޭރެލްކިޑ ޯއިރ .21 ާޑްނެޖެއ .1982 .ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ ްޑްނެއ ްޓްނެމްނަރަޔަވްނެއ ްނޮއ ްސްނެރަފްނޮކ ްސން ޝަ ޭނ ްޑެޓިއަނުޔ . A/CONF.151/26 (Vol.

I) .ްލިޒެރްބ ،ޯރޭނެޖ ިޑ ޯއިރ .ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްސްނައިރޫތޮލޮހ ްޑްޝިފ ރަވޯއ ްޑްނެއ ުތޯރްގ ޯލްސ .2004 .ްޗެއ .ޭއ .ޭޖ ،ީޒްނެބ ްޑްނެއ .ީޑ ،.ްޗްލެވ ،.ްސެއ ،ެކިތުއ .ްސޭވރަސ ްލޭކްސ-ްޖާލ ްޑެޓީޕިރ ްޑްނެއ ްސްޓްނިރްޕާގްނިފ ޭއްނެއީޑ ްސްނެޑިވެއ :ްފީރ ރައިރެބ ްޓޭރްގ ަދ ްނޮއ .1404-1395:(5)18 ީޖޮލޮޔަބ ްނަޝޭވަޒްނޮކ ީސ ްފޮއ ްނަޝުއިބިރްޓްސިޑ ްލަޝެޕްސ ްގްނިލޯރްޓްނޮކ ްސރަޓްކެފ .1982 .ްސެއ .ްފެއ ،ާ އިޗ ްޑްނެއ .ްމެއ .ީސ ،ްގްނަޔ ޖީ ޮލޮޔަބ ްނިރެމ .ރައިވޭހބި ްގްނިލްޓެސ ްޓްސޯޕ ްޑްނެއ ްގްނިލްޓެސ :ްސ ޑި ިއޮނޮޓިކ ްސަލޯސ ާބްނަކުއިކ .195-205:(2)69 42 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުރާށޮކްސަބ :1 – ުލަވުދަޖ ެގުކަތުދްއަޙަރަސ ެގުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ިއަގުދްއަޙަރަސ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްނުރުކ ރަޗްލަކައުކެއ (ހ) ،ްށޮކާލާއ ،ިއަވުރިދ ،ިއަސްއިވ ްއަތްތަލީސވަ ިރުހްނުރިދ ެގުނެފ ،ިއަގޭރެތ .ްނުރުކުޑޮބ ެޅުގްނެގ .ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުތޮގ ެގުމުދޯހ ްއެއާފްނަމ ީލާމ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ށ) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ން ުށަދ ެގ(ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބން ަނ ުނޫނާޤ ުރަސިފޮއ ީޛީފްނަތ (ނ) ން ުށަދ ެގާދއް ާމ ަނަވ 57 ެގުނޫނާޤ ެއ ިއަކަޓށް ަމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުދިއާވަގ ާދަހ .ްއެރަސިފޮއ ެމްނޮކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ަނަވ 58 ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 14/2019 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުރަޖްނޭރ ްޒީރަޝިފ (ރ) .ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަޔްއައ ްނީރްޓްސިނިމ ،ްނުށަދ ެގާދްއާމ ؛ްނުދޯހ ްސަމ ްށަމުނޭބ ިއާށަމުރެމ ،ިއާށަމުގެނ ،ިއާށަމުފިހ (1) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ (ބ) ްށަމުރެމ ަތަވުނ ،ްށަމުގެނ ،ްށަމުފިހ ،ްށަމުދޯހ ްސަމ (2) ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ތަ ަވުނ ްނުރެމ ،ްނުގެނ ،ްނުފިހ ،ްނުދޯހ ްސަމ ީކައާޖީތަނ ެގުމަކްނަކެއ (3) ްއަތްތާކަރަޙ ްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ނޭ ެމިހ ިއަގުމަކްނުނޭބ ްސަމ ؛ްނުގްނިހ 43 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުވުރުކާމަޖ ްސަމ ،ްށަތޮގޭނެމިހ [ްނަކީބ ޯއިޑޭރ] (4) ން ުދޯހ ،ްނުޓްއެހެބ ުނާމާސ ޭޅުގާމުރުކްޓޭގިރްގެއ ަތަވުނ ްތާލާއ ؛ްނުދޯހ ާރުބނައ ަތަވުނ ެގާދްއާމ ިމ ިއަގުމަގްއެއ ެގްއެށަރ ަތަވުނ ިއަގުޑނަކ ަތަވުނ ިއަގުދޫމ (5) ރު ަބން ަނ ަނވަ (3) ،ިއާރަބްނަނ ަނަވ (2) ،ިއާރަބްނނަ ަނަވ (1) ް އެތާކަރަޙ ްސެވްއެއ ާވިއަފެނުބ ިއަގުރަބްނަނ ަނަވ (4) ަތަވުނ .ްނުގްނިހ ްއެމަކ ްސެވްއެއ ިއަކަޓްށަމުވުރާޔްއަތ ްށަމުގްނިހ ވާ ިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ާރުކްނުނޭބ ްށަމަކިރެވްސަމ ުދނަޅުއ (ޅ) ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާޢ ަތަވުނ އް ެޓޯބ ުޑނަކ ،ްއެދނަޅުއ ްސެވްއެއ ެގްއެތަވާބ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަޙ .ުދނަޅުއ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ތު ާމޫލުޢަމ ެގުރުތަދ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ްނުތޮގ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްތޮފްގޮލ (ކ) .ްތަލީސަވ ޭދްށޮކުރޯފ ިއަޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކުޑޯކެރ ެގ (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ (އ) ިދައ ިއަޓްއަހަލަބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިޅުގ ާބާބ ަނަވ ްނިތ .ްނޭލްޕ ޭޅުގާމުރުކީޤްއަރަތ ާމްނިޒ ްސއި މެ ްނެއ ިރުހ ުކަތުގަވ ެއ ،ިއަގްއެދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ުޅޮޔެކ (ވ) .ްތާރަފ ާވިއަފެވުލާވަހ 44 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ރަޓްސިނިމ (މ) .ުރީޒަވ ާވިއަފެވުލާވަހ ާމްނިޒ ެގުމަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ީރްޓްސިނިމ (ފ) .ާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމަކްނަކ ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ (ދ) ީތަރުދުޤ ،ިއަގުދނިހ ާވުނިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ްއެޅަވަޔިފ ،ިއަކަޓްށަމުޓއް ެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގުކތަ ަމަހ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ތީ ަރުދުޤ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށކަ ަމުލްއެގ ެނާދިބިލ ްނބު ަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ .ުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށ މަ ުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ަތަވުނ ްށަމުރުކުދްނަބ ަތަވުނ ްށަމުރުކްޓެކެޕ ިއަކަޓްށަމުޓްއެހެބ ްށަހަވުދ ަނިގ ަތަވުނ ްނުރުކްސެސޮރްޕ (ތ) .ްއަތްތާކަރަޙ ާގްނިހ ްށަމުއަނެގ ްއލެ ަދަބ ެގްއެތަވާބ ްސެވްއެއ ްށަހަމ ްއެތާކަރަހ ެގުމުރުކްސެސޮރްޕ ްނުގްނިހ :ިއަގްއެނަތ ެއ ިދައ ،ްނަތްނަތ ްސެވން ޫނެއ ިއާކަތތް ާރާމިޢ ،ިއާމިބްނިބ ްނަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ (ލ) ،ްށޮކުފާސ ،ްއަތްނުދްއެފުއ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ (1) ،ިއަކްއިހ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުޑނަގ ،ްށކޮ ިނިފ ،ްށޮކުދްނަބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާއ ެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ތަ ވަ ުނ ؛ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ްށަމުކްއިވ ިއަގުރޭބ ،ިއަކްއިހ ،ްށޮކުދްނަބ ިއަގުޅަދ ،ްށޮކުޓެކެޕ ަތަވުނ ްށޮކުދްނަބ (2) ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްށޮކުޑނަގ ،ްށޮކިނިފ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުފާސ އި ަގުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ އި ާއެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގްނެހެއ 45 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގުމުކްއިވ .ްނަތްނަތ ާޓްއހަ ަބ ިއަފްށޮކާކްއަރ ްއަތްނުދްއެފުއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުކަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ްނަޝޭމޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ (ގ) ްއަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކުޑޯކިރ ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސިސ ން ީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކޫދ ަދްއުހ ިއާސްނަސިއަލ ާވްނނު ޭބ ްށަމުގްނިހ .ުމޒާ ިނ ްނިއަލްނޮއ ާވިއަފްށޮކުމިއާޤ .ުގަމ ާރުކުރުތަދ ަތަކަހ ްށަމުރިދ ްއެނައ ްނުމުރިދ ްއެއ ްނިއެޗ ްޑުފ (ޏ) 46 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތްތަވާބ ެގާޑނަލިފިއުހ ާގަނ ިއަގޭޖްއާރ ްށޮކުމްނާއ :2 ުލަވުދަޖ ުރީވްސަތ ްނަނ Actinopyga echinites :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްނުއަރްބ :ްނަނ ުމްނާއ - :ްނަނ ިހެވިދ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ (ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ) ްލަބަރަންލަވ Actinopyga lecanora :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ޝިފްނޯޓްސ :ްނަނ ުމްނާއ ިޅ ުފްއުބ / ިށުމ ިލިފ :ްނަނ ިހެވިދ ާޓޑޭ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ްށަރަވޭދުފ ްށަމުތަގެނެދ ުތަލާ ހ ެގީދާބާއ) ްޓްނަޝިފެޑ (ްތެނ ިއަފިބިލ ުތާމޫލުޢަމ Actinopyga mauritiana :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްޑެރ ްފރަސ :ްނަނ ުމްނާއ ިށ ުމ ްތަރ :ްނަނ ިހެވިދ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ (ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ) ްލަބަރަންލަވ Actinopyga miliaris :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ޝިފްކެލްބ :ްނަނ ުމްނާއ ިށ ުމ ުޅަކ :ްނަނ ިހެވިދ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ (ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ) ްލަބަރަންލަވ 47 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ Bohadschia argus :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްޑ ަޕެލ :ްނަނ ުމްނާއ ު ރިކ ިހެޖްއަލ / ުރިކ ްޓިމަސ :ްނަނ ިހެވިދ ްޓްސީލ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ) ްނރަސްނޮކ (ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ Bohadschia vitiensis :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ޝިފްޑްނޭސ ްނުއަރްބ :ްނަނ ުމްނާއ ާޅ ުބާގ :ްނަނ ިހެވިދ ާޓޭޑ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ްށަރަވޭދުފ ްށަމުތަގެނެދ ުތަލާ ހ ެގީދާބާއ) ްޓްނަޝިފެޑ (ްތެނ ިއަފިބިލ ުތާމޫލުޢަމ Holothuria atra :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ޝިފީލޮލ :ްނަނ ުމްނާއ ިޅ ޮހ :ްނަނ ިހެވިދ ްޓްސީލ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ) ްނރަސްނޮކ (ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ Holothuria fuscogilva :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްޓީޓ ްޓިއަވ :ްނަނ ުމްނާއ ު ޓަބ ުދުހ / ުޓަބ ްސަމ / ުޓަބ ުޑނަކ :ްނަނ ިހެވިދ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ (ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ ) ްލަބަރަންލަވ 48 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ Holothuria fuscopunctata :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްކްނަރްޓ ްޓްނަފެލެއ :ްނަނ ުމްނާއ ޮ ޔެކުދނަވ / ްޓްނަފެލެއ :ްނަނ ިހެވިދ ްޓްސީލ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ) ްނރަސްނޮކ (ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ Holothuria nobilis :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްޓީޓ ްކެލްބ :ްނަނ ުމްނާއ ުޓ ަބ ުޅަފ :ްނަނ ިހެވިދ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ) ްޑރަޖްނޭޑްނެއ (ްތޮއ Bohadschia marmorata :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ް ޝިފްޑްނޭސ ްނުއަރްބ / ްޝިފްކޯޗ :ްނަނ ުމްނާއ ުރ ިކ ުދުހ :ްނަނ ިހެވިދ ާޓޭޑ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ްށަރަވޭދުފ ްށަމުތަގެނެދ ުތަލާ ހ ެގީދާބާއ) ްޓްނަޝިފެޑ (ްތެނ ިއަފިބިލ ުތާމޫލުޢަމ Stichopus herrmanni :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފީރަކ :ްނަނ ުމްނާއ ީރ ަކ :ްނަނ ިހެވިދ (ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ) ްލަބަރަންލަވ 49 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 252 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ Stichopus chloronotus :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްނީރްގ :ްނަނ ުމްނާއ ުރ ީފ / ިށަކ :ްނަނ ިހެވިދ ްޓްސީލ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ) ްނރަސްނޮކ (ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ Thelenota ananas :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފްޑެރ ީލްކިރްޕ :ްނަނ ުމްނާއ ިސާނަލައ :ްނަނ ިހެވިދ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ) ްޑރަޖްނޭޑްނެއ (ްތޮއ Thelenota anax :ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްޝ ިފރަބްމެއ :ްނަނ ުމްނާއ ަލ ަޗްއަކ :ްނަނ ިހެވިދ ާޓޑޭ :ްސޓަ ޭޓްސ ާވިއަގްޓްސިލ ްޑެރ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ްށަރަވޭދުފ ްށަމުތަގެނެދ ުތަލާ ހ ެގީދާބާއ) ްޓްނަޝިފެޑ (ްތެނ ިއަފިބިލ ުތާމޫލުޢަމ 50