ޤާނޫނު ނަންބަރު: 16/2025 (މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ރެގިއުލޭޝަންގެ ޤާނޫނު)

` ިތަފްސާރބު 2025 ުރބަ ްނެޓްޕެސ 18– 1447 ްލަވްއައްލުޢބީ ަރ 26 :ުޚީރާތ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލޮވ 16/2025 :ުރަބްނަނ ުނޫނޤާ ުނ ޫނާޤ ެގްނަޝޭލުއިގެރ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ . ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްނ ިއާސްލަޖ ަޞްއާޚ ަނ ަވ 7 ިވ ެވްއޭބ ިއަގުރ ޭބ ްނުރުއަދ ުހަވުދ ަރާގްނައ ިވ 16 ުރަބްނެޓްޕެސ 2025 ްޑ ްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ" ،ާވ ިއަފާވްއުނޮފ ްށަހީފޮއ ިމ ިއަގ 2025 ުރަބްނެޓްޕެސ 17 ،ިއ ަވްއަރުކްސާފ ، 92 ްނީތަމ ެގުތޮގ ާވިއަގާދްއާމ ަނަވ ެގީސާސައުނޫނާޤ "ުލިބ ެގްނަޝޭލުއިގެރ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ 26 1447 18 2025 ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ުހަވުދ ިތަފްސާރުބ ިވ ) ްލަވްއައްލުޢީބަރ ( ުރަބްނެޓްޕެސ ، ، . ެވެއެޖްއިވެރުކ ުޢިއާޝ ުދައިމ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ެވްށަކަނޫނާޤ ުލިބ ިމ ްނުމުވްއެރުކުޤީދްޞަތ ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 16/2025 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ެގ ްނަޝޭލުއިގެރ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ުބ ާބ ަނަވްއެއ ްއ ަތާދްއާމ ުމްނާޢ ިއވަ ުރައިރުކ ްނަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ީއިމ )ހ( .1 ްނ ަނ ިއ ާފުރާޢަތ ްނަކްނަވިނިމ ގެ މު ަކިރެވްސޫނ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކުރުތިއ ްނަކުރާދާމްނިޒ ގެ އާ ިޑީމ ،ުކެއާމުޓްއެހެމެދ ިދައ ިއާންނުކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ،ިއއާ ާއިޑީމ ،އި ަޅައަޑނަކ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތަމަހ ީވްނަރުކުލަމަޢ ްނިރެވްސޫނ ގެ ުމަކިރވެ ްސޫނ ްށަތގޮ އް ެއ ާނާމަޒ ިދއަ ިއާށަމގު ްނިހ ްއަތުލޫސުއ ެއ ާލްއަޖަމ ްސޫނ ްނުތގޮ ގެ މު ުވުރެއިރުކ ްނަކްނަވިނިމ ްއެކަތުޑނގަ ްނިމ ާނަދުރަހ ިދައ ަހޭސަފިއުލ ޭހެބާމުރުކީރަޓްސިޖަރ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނުރުތިއ ގެ ުމގު ްނިހ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ެއ ،ްށޮކުފަރާޢަތ 16 2010 އި ގަ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްއެނަޝމި ޮކ ،އި ަކަޓްށަމުރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ، އި ާކަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ިއާކަތުދަޞްޤަމ ގެ ުނަޝިމޮކ ެއ ،އި ަދްއަފުއ ގެ ުމުރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސއު ޭޅގު ާމަކްނަކ ެއ ،ިއަޅައަށަކެއ ްއަތުރާބ ިދައ .ެވެނޫނާޤ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ" ،ީނާޔިކ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( .ެވއެ "ުނޫނާޤ ގެ ްނަޝޭލުއގި ެރ 3 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ .ެވމެ ުރުކުލިޞާޙ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ،ީކަދަޞްޤަމ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .2 ުދ ަޞްޤަމ ްނުށަދ ގެ ީސާސައުނޫނާޤ ގެ ާޔްއިރޫހްމުޖ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ )1( ،ިއަޓްއަހަމަދ ްނަކްނަވިނިމ ގެ ުމުރުކުޅާފުލާޔިޚ ޭދިބިލ ްނަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ،އި ާމުރުކާލާއ ؛ްނުޓްއެހެމެދ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ،އި ަވުރައިރުކ )2( ްނަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރވެ ްސޫނ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ްނެހެނޭނެމިހ ާއިޑީމ ްޓްސާކްޑޯރްބ ،ުކެއާމުޓްއެހެމެދ ގެ ްނިރެވްސޫނ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ީރާދިއ ްނަވިނިމ ެނާޓްއަހަލަބ ްށޮކުރުތިއ ްނަކުރާދާމްނިޒ ؛ްނުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ )3( ،ާލްއަޖަމ ްސޫނ ގެ ުތަވާބ ިކއެ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ާހިރުހ ްސެވްނޫނިމ ިދައ ްޓްސާކްޑޯރްބީރ ،ްޓްސާކްޑޯރްބ އް ަތުތަސާޔިސ ިއާކަތުލޫސުއ ގެ ުމުނިދ ްއަތްތަމުދިޚ ގެ ާއިޑީމ ؛ްނުރުކމު ިއާޤ ިއަޅައަޑނަކ )4( ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ ،އި ާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ިއގަ ުމުރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ްނިރެވްސޫނ ،ިއާންނުކަތްތާރަފ ްނުކަތްތާރަފ ެއ ،ިއަޅައަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނާވާބަތ ؛ްނުޅެއަށަކެއ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ޭހެޖްނާވާބަތ )5( ްށަރުއަދ ާރުކާދައ އާ ިޑީމ ިއގަ ުޢަމަތުޖުމ ިއގަ ުމުރުތެފ ުރަބަޚ ؛ްނުރުކުރުތިއ ްނަކްނީޤަޔ އި ާރާބުތިއ ގެ ްނުތިޔްއަރ ުމްނާޢ )6( ްނަކްނަވިނިމ ގެ މު ަކިރެވްސޫނ ްށަތގޮ ްއއެ ާނާމަޒ ޭހެބާމުރުކީރަޓްސިޖަރ ާލްއަޖމަ ްސޫނ ްނުތގޮ ގެ ުމުވުރެއިރުކ ؛ްނުރުކުފަރާޢަތ ިއަޅއަ ަޑނަކ ްއެކަތުޑނގަ ްނިމ ިއުލ )7( ،އި ާމުވުޓްއުހ ްނުރުތެފ ުރަބަޚ ގު ޮދ ިއާތާމޫލުޢަމ ގު ޮދ ްށަމުނިދުނ ަނުރުތެފ ުތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ ؛ ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅައ 4 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ )8( ގެ ުމުރުކުލިޞާޙ ްއެދަޞްޤަމ ިކަވ ަތަވުނ ިއގަ އް ެމުނޭބ ިކަވ ްއމެ ަކ ަތަވުނ ްށޮކާނަހްނަވ ްތަޤީޤަޙ ގެ މު ަކްނަކ ިއގަ ުމުނޭބ ،ިއަކަޓްށަމުލާވުޅޮއ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ ްއެކަތްއަތްނަކ ަތަވުނ ްތަޢާމަޖ ަތަވުނ ،ްނުދުރަފ ިކަވިކަވ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތާއިޑީމ ގާ ްނިހ ްނގެ ިވެރުކުބީތުރަތ ަތަވުނ ްނގެ ިވޭރ ،ްނގެ ިއަދަހ ޭދްށޮކިހަފގު ަމ ްށަމަކްނަކ ަދަފެއ ިއވަ ުޓްއުހ ްނަކްނަކ ؛ ްނުޅެއ ުޅވަ ަޔިފ ުދެމާކަތާއިޑީމ )9( ިއާކަތުލޫސުއ ،ިއާކަތަމަހ ާޅއަ ަށަކެއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ާމަކްނަކ ގާ ނިހ ްށަފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ިދައ ؛ްނުޅެއ ުޅަވަޔިފ ިއަލަބ ްއަތާވުކަޝ ޭޅެހަށުހ ްނގެ ިޅގު 16 2010 )10( ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނ ާޤ ެނާރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ުނޫނާޤ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ އާ ީޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ީކައާރާދިއ .ްނުޅެއަޑނަކ ިއގަ ުމަކ ްނަޝިމޮކ ާވއި ަފެވިރެވިއަބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ،އި ގަ ުމުރުކުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ޭޅގު ާމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ިއއާ ާއިޑީމ ިއާކަތުޤްއަޙ ީނާސްނިއ ްއަތަމަހ ިއަހެމްނެއ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުކަތާދަހާޢުމ ީމާވްޤައްލަނިއަބ .ެވއެ ެނާވްނަޓްއަހަފިހ ްނުނަޝިމޮކ ުބ ާބ ަނަވެދ ްނ ުދްއެފުއ ްނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ 2 ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .3 ްނ ުދްއެފުއ ްނަޝިމޮކ ުނޫނާޤ ިމ ިދައ ިއާށަމުރުކުލިޞާޙ ްއަތުދަޞްޤަމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްސްވިޑްލޯމ" ،ިއަކަޓްށަމުރުކ ްނަކްނަކ ިއަހެމްނއެ ޭހެޖްނަރުކ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ އް ެނަޝިމޮކ ިއގަ ުމަނ ގެ "ްނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ .ެވެއީނުދެފުއ 5 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ގެ ުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސވް ިޑްލޯމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .4 ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ެގުނ ަޝ ިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،އި ަކަޓްށަމުރުކާދައ އް ަތުބިޖާވ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ްނ ުރުކުމ ިއ ާޤ ްސީފޮއ ގެ "ްނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ" ިއގަ ުޚީރާތ ާށަފ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުމިއާޤ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްއެހީފޮއ ިއގަ ުމަނ އި ގަ ުމަނ ަލްއިމައ ީކަނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ .5 ުތ ަޔްއިސިއަހ ީނޫނާޤ އި ގަ ުމަނ ަލްއިމއަ ،ާވިއަފިބިލ ުރާބ ގެ ުމުތގަ ިބިލ ާވުޢަދ ،ިއާމުރުކާވުޢަދ ަންނޮއ ްއެއަކްއިސ ިކަވ ިދައ ާވިއަފިބިލ ުތަޔްއިސިއަހ ގެ ުމުރުކްތާލަމާޢުމ .ެވެކެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ްނަވިނިމ އި ގަ ާދްއާމ ަނަވ 2 ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނގަ ްނިހ ްނަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ގެ ުނަޝިމޮކ .6 ޭހެޖްނަޓްއަހަގަނ ްނުނަޝިމޮކ ްއ ަތުލޫސުއ ީސާސައ ީސާސައ ިވިނަންނައ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއެއ ާކަތުދަޞްޤަމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވއެ ގަ ުދަޞ ްޤަމ ގެ ުމުޓްއެހގެ ެނ ްއަތުލޫސުއ ގެ ާޔްއިރޫހްމުޖ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ީކމަ ަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ )ހ( 28 ީސާސައ ާވއި ަފީދްށޮކުރަވަށަކ ްނިއާދްއމާ ަނަވ ގެ ީސާސައުނޫނާޤ ާޅުފ ްސވެ ާހީވ ްނަކްނަވިނިމ ެއ ،ުދނިހ ީވއި ގަ މު ަކ ްއެމަކްނަވިނިމ ؛ްނުޓްއެހެމެދ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ،ިއވަ ުރައިރުކ ިއގަ ްއއެ ާރިއާދ ގެ ުމގު ނއެ ްނަކްނަކ ްށަންނުތިޔްއަރ ީކަމަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ )ށ( އް ެކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ިއާކަކަތާމްނިޒ ގެ ުރަވއް ެއ ާމަކްނަވިނިމ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ ،ިއާމުރުކުލޫބަޤ ްނަކްއެމަކ ާވްނގެ ިވެލުކެއ ްށަޢަމަތުޖުމ ިއާށަންނުތިޔްއަރ ީކައާމްނިޒ ގެ ްނިރެވްސޫނ ިއާކަތްތާރަފ ؛ްނުރުކުލޫބަޤ ްނަކްއއެ ާމްނިޒ ްތޮއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ާއިޑީމ ާވިރެތްތާކަރަޙ ިއގަ އް ެތގޮ ުރާދާމްނިޒ )ނ( ؛ްނުރުކުމިއާޤ ްސެވްއއެ ިދައ ،ިތެނ ްއެމުވަރުބ ްށަޗއް ަމ ގެ ްއެރުކިފ ީސާޔިސ ިކަވ )ރ( ގެ ްއެތާރަފ ާވއި ަފިބިލ ްއެތަޔްއިސއި ަހ ަތަވުނ ްއެރާބ ީލާމ 6 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްޓްސާކްޑޯރްބ ،ިތެނ ްއެމުރުކްސިއ އި ާމުރުކްތަޔާމިޙ ްއެތަޙަލްޞަމ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ،ްނެހެނޭނެމިހ ާއިޑީމ ެނާޓްއަހަލަބ ިއގަ ްނިހ ްށޮކުރުތިއ ްނަކުރާދާމްނިޒ ގެ ްނިރެވްސޫނ ؛ްނުރުކުމއި ާޤ ްއެމާޒިނ ީރާދިއ ްނަވިނިމ އި ގަ އް ެއާރިއާދ ާޅުފ ްސެވާހީވ ްނަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ )ބ( ،އި ާއއާ ިޑމީ ިއަކަޓްށަމުޓްއެހެމެދ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ،އި ަވުރައިރުކ ވާ ްނގެ ީށަކެއ ްށަންނިރެވްސޫނ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ .ްނުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތާކްއަރ ިއާތަޔާމިޙ .ެވެއީނވަ އެ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ އް ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ .7 ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުނަޝިމޮކ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ހ( 2 ާވްތގޮ ްއއެ ާކަތުދަޞްޤަމ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ްނަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކާދައ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ؛ްނުރުކ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ށ( ެނާރުކްނުނޭބ ްއަތީސްނެއުކީރްފ ޭވެރުކޫދ ްށަމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ްނުށަދ ؛ްނުލާވަލުކެއ ްއެނޭލްޕ ގެ ުތގޮ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ނ( ްނަކްނަކ ގެ ުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ްނުށަދ ؛ްނުޓްއެހެލެބ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ރ( ްށަކަތުޠުރަޝ ާޅައަށަކެއ ިއގަ ުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްނުށަދ ؛ްނުރުކްނީޤަޔ ްނަކާރުކްމާރިތްޙިއ ްނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ްށަރާކުރަސ ިއގަ ުކަތަލަސްއަމ ޭހެބއާ ާރިއާދ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ )ބ( ؛ްނުނިދާފަލ 7 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްށަމުރުކުޅާފުލާޔިޚ ،އި ާމަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ )ޅ( އި ަވުރިދ ްނަކްނަވިނިމ ޭދިބިލ ްނުނޫނާޤ ިއާންނީސާސައުނޫނާޤ ްނަކިރެތްނުލޭހ ގެ ްނުމްނާޢ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކްނަކ ެއ ،ިއާށަމުރުކާލާއ ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ްށަމުރުކުރުތިއ އި ާމަކްނވަ ިނިމ ގެ ުމުރުކުޅާފުލާޔިޚ ،އި ާމަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ )ކ( ްށަމަކޭޅެއްސަރުހ ްށަމަކްނަވިނިމ ގެ ުމުތގަ ިއަލަބ ިއަދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ްނުކަތްތާރަފ ްނެހިނެހެއ ިއއާ ާއިޑީމ ،ިއާންނުރާކުރަސ ްށަތގޮ ަންނެފ ؛ްނުރުކުލްއަޙ ްނގެ ިއަޅަހަށުހ ްށަކަތާރާދިއ ޭހެބާމަކ ްނަކްނަކ ާރުކ އި ާށަމަކްނަވިނިމ ގެ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ުތާމޫލުޢަމ ްށޮކުމްނާޢ )އ( ްށަތގޮ ޭޅެއްސަރުހ ްށަމަކްނަވިނިމ ގެ ުމގު ނެއ ްނަކްނަކ ްށަންނުތިޔްއަރ ަތަވުނ ގެ ީރާފަޔިވ ަތަވުނ ،ީނޫނާޤ ަތވަ ުނ ،ީސާޔިސ ިކެއިކެއ ޭޅެއ ްށޮކާސާރިދ ްނަކްނަކ ެއ ިއަލަބ ޯތިއަބޮކ ީކަކަތުޅަވަޔިފ ީދާޞިތްޤިއ ްނަކްނަކ އެ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތާރާދިއ ޭހެބާމަކ ގެ ުރާކުރަސ ؛ްނުރުކުޙާލްޞިއ ާލްއަޖަމ ްސޫނ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ވ( ؛ްނުނިދްށޮކީރަޓްސިޖަރ ުރަތްފަދ ގެ ްނިރެވްސޫނ ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )މ( ؛ްނުރުކޫދްސާފ ްށަންނިރެވްސޫނ ،އި ާމުޓްއެހެލެބ ިއަލާވަލުކެއ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްޓްސާކްޑޯރްބ )ފ( ީކޫލުސ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ިއގަ މު ަކިރެވްސޫނ ްނިރެވްސޫނ ،ިއާކަތްތާރަފ ؛ްނުޓްއެހެމެދ ިއަޅއަ ަށަކއެ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ދ( ްށަފާލިޚ ާކަތުލޫސުއ ާރުކްނާޔަބ އި ގަ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ާކަތުޑނގަ ްނިމ އި ގަ އާ ިޑމީ ،ިއާކަތާއިޑީމ ،ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ާރުކުލަމަޢ ާވުކަޝ ްނުތގޮ ޭޅގު ާންނިރެވްސޫނ ،އި ާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ީކޫލުސ ،އި ަލަބ ްނަކްނަކ ެއ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެނޭޅެހަށުހ 8 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ިއަލަބ ްނުވުފާލިޚ ިވުފާލިޚ ްނުކަތްތާރަފ ާވުފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ؛ްނުޅެއ ުޅަވަޔިފ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ާވްނުނޭބ ްށަންނިރެވްސޫނ ިއާށަކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ )ތ( ގެ ޭރެތެއ ިއާކަތްތާރަފ ގެ ުރޭބ ްނުމުއަޤ ްށަމުދޯހ ްނަކިރެވުރަނުހ ީންނަފ ؛ްނުނިދިއަދޯހ ުތަޞުރުފ ެއ ްނގެ ިޅގު ާކަތްތާރަފ ޭހެޖްނަޅއަ އި ަކަޓްށަމުވުޓްއުހ ްއަތްތަލީސ ވަ ާރުތަފ ުރަބަޚ ގު ޮދ )ލ( ޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ިދައ ިއާށަކަތްތާރަފ ޭހެބާމަކ ،ްށަމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ؛ްނގު ްނެއ ްށަކަތްތާރަފ ުށަދ ްނުތގޮ ީޤާލްޚައ ،ިއާމުރުތެފ ްއަތަކަހާވ ުފާލިޚ ާނީދްމާލްސިއ )ގ( އް ަތަކަހާވ ޭދުރަވްތިހ ްށަކަތުލަމަޢ ްޝިޙާފ ،ިއާކަތަކަހާވ ގެ ިއަޖަރަދ ؛ ްނުރުކ ްއަތްތަކްއަސަމ ޭހެޖްނަރުކ ިއަކަޓްށަމުވުޓްއުހ ްނުރުތެފ ްށަމަކ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނުކަނޫނާޤ ްނެހެއ )ޏ( .ްނުރުކާދައ ުތަޔއް ިލޫއްސަމ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ުބ ާބ ަނަވްނިތ ާލ ަޙުރަމ ީލާޤިތްނިއ ްސޫނ( 47 / 78 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .8 ުނ ޫނާޤ ޭވެލާވުއ 15 2008 ްސްވިޑްލޯމ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިދައ )ުނޫނާޤ ގެ ީތެކަތ ަދަފ ާލްއަޖަމ .ެވެއީނުވުއ )ުނޫނާޤ ގެ ުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ 16 / 2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .9 ްއ ަތާދްއާމ ޭވެލާވުއ 18 3 ަނަވ ްނގެ ިށެފ ްނިއާދްއާމ ަނަވ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( 20 ،އި ާއާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ،ިއާކަތާދްއާމ ިރުހ ްށަލަޔިނ ގެ ާދްއާމ 45 42 37 ގެ ާދްއާމ ަނަވ ްނގެ ިށެފ ްނިއާދްއާމ ަނަވ ިދައ ާދްއާމ ަނަވ .ެވެއީނވު ުއ ްއަތާދްއާމ ިރުހ ްށަލަޔިނ 9 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 15 / 2008 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .10 ުޞ ްޚަޝ ީނޫނާޤ ޭވެލާވުއ ވާ ިއަފާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ( 16 2010 / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިއާއ "ުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ" ްސްވިޑްލޯމ" ާވއި ަފާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( .ެވެއީނުވުއ "ްނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ 16 / 2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .11 ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްސްވިޑްލޯމ ާޖ ީތަނ ެގުމުލާވުއ ްނަޝިމޮކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްށަމަކ "ްނަޝިމޮކ" ިއގަ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ" ާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީކަނަޝިމޮކ .ެވެއ "ްނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ަނަވ 9 ިއާއާދްއާމ ަނަވ 8 ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .12 ްއ ަތުމާޤަމ ެނާންނައ ްށަކަމުމިނ ީނޫނާޤ ގެ ުކަތުމާޤަމ ިވިނަންނައ ،ްނުތގޮ ގެ އް ެއާޖީތަނ ގެ ުމުށެފ ްނގަ ނިހ ާދްއާމ .ެވެއެނާންނައ ްށަކަމުމިނ ުތަޔްއިސިއަހ 15 2008 ގެ ުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ހ( 5 4 ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ިއާއާދއް މާ ަނަވ ގެ )ުނޫނާޤ ؛ްނުރަބްނެމ ގެ ުލިސްނުއަކ ާވއި ަފްށޮކުބާޚިތްނިއ 15 2008 ގެ ުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ށ( 11 ްސްވިޑްލޯމ ވާ ިއަފްށޮކުބާޚިތްނިއ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ )ުނޫނާޤ ؛ްސީއަރ ުބިއަނ އި ާސީއަރ ގެ ުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ނ( 6 ްސްވިޑްލމޯ ާވިއަފްށޮކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ؛ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ރ( 8 ްސްވިޑްލމޯ ާވިއަފްށޮކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ިދައ ؛ ްސީއަރ ުބިއަނ ިއާސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ 10 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 16 2010 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ބ( 14 ްސްވިޑްލޯމ ާވއި ަފްށޮކްނަޔްއަޢ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ .ްލަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ ގެ ުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( .13 ،ިއާމުވުލަދަބ ްއ ަތުމާޒިތްލިއ ްއަތ ާއިޑީމ ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ .ެވއެ ެނާދްނގެ ެވުލަދަބ ްށަނަޝިމޮކ ްނ ުރ ުކީރަޓ ްސ ިޖަރ )1( ްސްވިޑްލޯމ ިއާލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ އި ގަ ުށަދ ގެ ުމަކިރެވުކްލިމ ގެ ުނަޝިމޮކ ގ ްނިޓްސާކްޑޯރްބ ، ިއާމިބްނިބ ިރުހ ިއގަ ުށަދ ގެ ުމުޓްއެހެލެބ ަތަވުނ ، ، ، ، ިއާކަތްތަލީސަވ ިއއާ ާސިއަފ ިއާލަދުމ ިއާކަތްތާރާމިޢ ؛ުފީޝުރައ )2( ްނުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ުކެއާކަތާރަފ ަނަވްނިތ ވާ ިއަފެވ ްނުނަޝިމޮކ ގ ްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްސްވިޑްލޯމ ަތަވުނ ްނގެ ިޅގު ާކަތާލަމާޢުމ ވާ ިއަފްށޮކ ަތަވުނ އް ެމުވްސަބްއެއ ްސވް ިޑްލޯމ ަތަވުނ ްށަލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ އި ާކަތުޤްއަޙ ާވިއަފިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ގ ްނިޓްސާކްޑޯރްބ ިދައ ؛ އް ަތުމާޒިތްލިއ ޭހެޖްނަރުކާދައ 47 78 )3( ގެ ީތެކަތ ަދަފ ާލްއަޖަމ ްސޫނ( / ުރ ަބްނަނ ުނޫނާޤ ޭހެބާމަކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާއާލްއަޖަމ ްސ ޫނ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ އި ާކަތްނުޔިކެޔިލ ާވއި ަފިވެރުކުރަތްފަދ ިއގަ ީރްޓްސިނިމ .ުފީޝުރައ 47 78 ، ްސޫނ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުރިއާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( 16 2010 / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިއއާ )ުނޫނާޤ ގެ ީތެކަތ ަދަފ ާލްއަޖަމ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( ، ، ގެ ުނޫނާޤ ިމ ީކަކަތާއިޑީމ ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ވާ ިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ގާ ްނިހ ްނގެ ްށޮކީރަޓްސިޖަރ އި ގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނުށަދ ، .ެވއެ ެނޭލެބ ިއގަ ުމަކާއިޑީމ އި ާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ 11 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ، ާރުކީރަޓްސިޖަރ ްށަލައ ުހަފްށަމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ނ( ، ީރަޓްސިޖަރ ެރުހާކަބަބަސ ްސެވއް ެއ ިއއާ އާ ިޑީމ ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ާރުކީރަޓްސިޖަރ ްނުލައ ުހަފްށަމުރުކުލިޠާބ ، ަތަވުނ އް ެސްނަސިއަލ ެރުހާކަބަބަސ ްސެވއް ެއ ިއއާ ާއިޑީމ ، ީނާވްނެދެއ ްށަކަމަކެއ ްނުކަތްތާރަފ ޭހެޖްނަރުކއާ ްއެނަޝޭރްޓްސިޖެރ 16 2010 ، ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިއާނޫނާޤ ިމ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ )ުނޫނާޤ އާ ިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( .14 ްނ ުވުލަދަބ ްނުފަޒްއަވުމ އި ގަ ުނަޝމި ޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްސްވިޑްލޯމ ިއާލިސްނުއަކ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ގެ ުނަޝިމޮކ ީކަންނުފަޒްއަވުމ ަޔިދްނުމަރުކްތަމުދިޚ .ެވއެ ެނާދްނގެ ވެ ުލަދަބ ިއގަ ުތގޮ ްނުފަޒްއވަ ުމ ްނިއަދަފ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ުތަދްއުމ ގެ ުތަމުދިޚ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ެއ ،ުރިއާދްނގެ ެވުލަދަބ ،ްސެނގެ ުނ ްއެމުޑނެކުދެމ ްސެވއް ެއ ްށަމުއިދ ަޔިދްނުމަނގު ގެ ުތަމުދިޚ ގެ ްނުފަޒްއވަ ުމ ެއ ،އި ގަ ުތގޮ ގެ ްނުފަޒްއވަ ުމ ގެ ުނަޝިމޮކ .ެވއެ ެނޭވެދްނގެ ްނުމަނގު ުތަދްއުމ ްނ ިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދއް ާމ ަނަވ 17 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .15 ްނ ުގްނިހ ްނަޝިމޮކ ްނުތޮގީތުގަވ ، ާމގު ްނިހ ްނަޝިމޮކ ްނުރަބްނެމ ިއަލާވަލުކެއ ްނަޝިމޮކ ، ްލިވިސ ީނގާ ްނިހ ްނުތގޮ ީތގު ވަ ްނަކްނަކ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނެދްނަވުލާވަޙ 5 ީތގު ވަ ގެ ްނުރަބްނެމ )ްއެހަފ( ާލާވަލުކެއ ްނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ 5 ގެ ްސިވރަސ ްލިވިސ ީކަންނުރަބްނެމ )ްއ ެހަފ( ިމ .ެވެންނުކައީޓިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ުކަތްސީފޮއ ޭނެމިހ ިއގަ ާރިއާދ ގެ ީތަމ ްނގެ ިށެފ ްނުލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ ްނިއެރެތ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ .ެވެއެނާވްނާވ ްށަކަތްތާރަފ ިބިތ ިއގަ ުކަތުމާޤަމ 12 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ، ީޓިމޮކ ީތގު ވަ ޭވެލާވަލުކެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 3 ގެ ުހަވުދ )ްއެނިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނ ަރުކުލަމަޢ ްށ ަނޫނާޤ ިމ . ވެ ެއެނާވްނަލާވަލުކެއ ްނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ ިއގަ ޭރެތ )ްއެހަފ ( 5 ޭވެލާވަލުކެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ިއގަ ިއަބިކ ގެ ުކަތްތާރަފ ޭނެމިހ ިއގަ ީޓިމޮކ ީތގު ަވ ގެ ްނުރަބްނެމ .ެވެއެނާވްނާވަމަހިރުފ ްއަތަފިސ ިވިނަންނައ ؛ )1( ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ްއެރަބްނެމ ގެ އް އެ ީޓާޕ ީސާޔިސ )2( އި ގަ ާރިއާދ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ އާ ިޑީމ ިއާނަޝޭކިނުއިމޮކ ؛ ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ްއެހީމ ްތޮއ ްއެއާޞްއިޙ ގެ ީރާފަޔިވ )3( ަތަވުނ ިއގަ ުމަކ ްއެތާރަފ ިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް އެ ާއިޑީމ .ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހީމ ާދްނމު ަރުކާދައ ުމާޤަމ ގެ ްއެރަޓިޑެއ ގެ ީޓިމޮކ ީތގު ަވ ޭވެލާވަލުކެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( 5 )ްއެހަފ ( ގެ ީޓިމޮކ ީތގު ވަ ެއ ީނާޅައަޑނަކ ްސީއަރ ުބިއަނ ިއާސީއަރ .ެވެންނުކަޓޯވ ުރްއިސ ގޭ ެނ ިއގަ ުދެމ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ީޓިމޮކ ީތގު ަވ ޭވެލާވަލުކެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ޭޕ ްލަނަޝޭނ ީނާޅައަޑނަކ ްސްނަވަލެއ ޭވެދ ްށަންނުރަބްނެމ .ެވެންނުނަޝިމޮކ 17 ްނ ިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދއް ާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ޅ( ، ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ ްނެދްނެވެލާވަލުކެއ ްނަޝިމޮކ . ވެ މެ ަކްނަކ ިވިނަންނައ ީނޭވެރުކ ްށައީޓިމޮކ ީތގު ަވ ޭވެލާވަލުކެއ ؛ )1( ްއަތްތަކއް ަސަމ ީރާދިއ ގެ ުނަޝިމޮކ ؛ )2( ްނުތގަ ިއަލަބ ްއަތަލަސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ )3( ާޅ ަހަށުހ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ްނުމްނިނ ްއެތގޮ ުދެމާމުނިދްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ްށައީޓިމޮކ ީތގު ަވ ިއގަ ާލަޙުރަމ ީލާޤިތްނިއ )ކ( .ެވއެ ވެ ުނ ްނގެ ިބިލ ުރާބ ގެ ުމުރުކ 13 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ )1( ޭޅ ެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ިމ 76 ، ވާ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ އި ާކަތަލަސްއަމ ްސްވިޑްލޯމ ިދައ ްނުނަޝިމޮކ ގ ްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްނިތަމގެ ުތގޮ އް ަތަލަސްއަމ ާވިމިނުނ ިއައ ްނުމަލަބ ްނުލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ، ުޅަވަޔިފ ިދައ ްނުމްނިނ ްއެތގޮ ުދެމާކަތަލަސްއަމ އެ ިއަލަބ ؛ްނުޅެއ 16 2010 )2( )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ 47 78 ަދަފ ާލްއަޖަމ ްސޫނ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިއާއ ްސެވއް ެއ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ީތެކަތ .ްނުރުކުލިޠާބ ްނަޝޭރްޓްސިޖެރ ގެ ްއެތާރަފ ުބ ާބ ަނަވުރަތަހ ުޑ ނަގިނޮއ ެގުނަޝިމޮކ .ެވެށަޗްއަމ ގެ ްނުރަބްނެމ )ްއެތަހ( 7 ީނަވްނގެ ިވެލުކެއ ްނަޝިމޮކ .16 ުދ ަދަޢ ެގްނުރަބްނެމ ގެ ްނުރަބްނެމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ،ީނަވްނގެ ިވެލުކެއ ްނަޝިމޮކ )ހ( .17 ްތ ޮގ ާވްނެގިވެލުކެއ ްނަޝިމޮކ .ވެ ެށަޗްއަމ 3 1 ؛ްނުރަބްނެމ )ްއެނިތ( ާޅައަޑނަކ ްނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ) ( ިދައ 4 2 .ްނުރަބްނެމ )ްއެރަތަހ( ާރުކުބާޚިތްނިއ ްނުކަތާއިޑީމ ) ( 2 ްނުކަތާއިޑީމ ްނުށަދ ގެ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ، ާރުކުލީސ މް ަތ ްނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ީކަންނުރަބްނެމ ާރުކުބާޚިތްނިއ 2 2 )ްއޭދ( ާރުކުލީސްމަތ ްއަތާއިޑީމ ްނެހެއ ،ިއާންނުރަބްނެމ )ްއޭދ( .ެވއެ ެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ ްނުރަބްނެމ 14 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ .ެވެއީނަވެއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ްއަތަފިސ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ .18 ްއ ަތަފިސ ެގްނުރަބްނެމ ؛ްނުވއި ގަ ުމަކ ުކަތިޔްއަރިހެވިދ )ހ( 30 ؛ްނުވއި ަފެވ ުރަހައ )ްސީރިތ( ްނުރުމުޢ )ށ( ަތަވުނ ،ްނިއާރިއާދ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ަތަވުނ ްނަކިރެވްސޫނ )ނ( ްނިއާރއި ާދ ގެ ުމގު ްނިހ ަތަވުނ ،ްނިއާރިއާދ ޭހެބާމުޅއެ ަޑނަކ ުތަސާޔިސ ްނިއާރިއާދ ގެ ާއިޑީމ ަތަވުނ ްނުވިއަފްށޮކުލިޞާޙ ްއއެ ީރގް ިޑ ަމަތަރުފ 5 ވާ ިއަފްށޮކުލިޞާޙ ާބިރުޖަތ ގެ ުހަވުދ ުރަހައ )ްއެހަފ( ްނގެ ެވުދަމ ؛ްނުވއި ގަ ުމަކ ުކަހީމ ގެ ްއެރަޓިޑއެ ަތަވުނ ިއގަ ުމަކ ްއެތާރަފ ިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް އެ ާއިޑީމ )ރ( ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހީމ ާދްނުމަރުކާދައ ުމާޤަމ ވޭ ެރުކުބާޚިތްނިއ ްނުށަދ ގެ ްއެނޫނާޤ ަތވަ ުނ ްނުށަދ ގެ ީސާސައުނޫނާޤ )ބ( ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހީމ ާދްނުމަރުފ އް ެމާޤަމ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ަތަވުނ ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ްއެރަބްނެމ ގެ އް އެ ީޓާޕ ީސާޔިސ )ޅ( ްނަކިރުކ އް ެށުކ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ އް ެދްއަޙ ިއގަ ުނީދްމާލްސިއ )ކ( ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހމީ ާވިއަފެވުތިބާސ ްށަތަޢީރަޝ ާވިއަފވެ ުތިބާސ ްށަތަޢީރަޝ ްށުކ ގެ މު ުރުކިރާފަޔވި ގެ ީތެކަތާވުތްސަމ )އ( ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހީމ ާވއި ަފެވުތިބާސ ްށަތަޢީރަޝ ްށުކ ގެ ުމުރުކާނގޯ ީސްނިޖ ްށަންނިދުކަޑުކ )ވ( ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހީމ ްށަތަޢީރަޝ ްނަކިރުކ ްއެށުކ ގެ ުތވަ ްޝިރ ަތަވުނ ގެ ުތާނާޔިޚ )މ( ؛ްނުވުނ އި ގަ ުމަކ ުކަހީމ ާވއި ަފެވުތިބާސ ގެ ީރާފަޔިވ ިއގަ ާރިއާދ ގެ ުމުނިދްތަމުދ ިޚ ގެ ާއިޑީމ އި ާނަޝޭކިނުއިމޮކ )ފ( .ްނުވުނ ިއގަ މު ަކ ްއެހީމ ްތޮއ ްއއެ ާޞްއިޙ ގެ ްނުތިޔްއަރ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދއް ާމ ަނަވ 17 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .19 ްނުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ ްނުޅެއަޑނަކ ްނުރަބްނެމ ،ީނާވްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުޅއެ ަޑނަކ ްނުރަބްނެމ ްށަނަޝިމޮކ ްނުހީލިޖަމ ްށޮކުމްނާޢ ްށަމުލިތަމިރުކ ްށަމަކުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ 15 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ އި ގަ ުދއި ވާ ގަ ގެ ުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ،ުހަފްށަމުރުކްނާލުޢިއ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ،ިއަކަޓްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަރަހަފ ަމަތަރުފ ްށަނަޝިމޮކ 15 )ަރަނަފ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .ެވެއެނާވްނަރުކްނާލުޢިއ ްނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔއް ަރ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ ްނުރަބްނެމ ްށަރަހަފ ަމަތަރުފ ްށަނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .20 ްނުހުރ ްނުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ 19 ްނ ުނިދ އި ގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްށޮކުމްނާޢ ްނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ްނިއަދަފ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ 10 )ްއެއަހިދ( ާތާވަމަހ ުތަދްއުމ ގެ ްނާލުޢިއ ،ުހަފްށަމުރުކްނާލުޢިއ ްނުހުރ ްށަކަތްތާރަފ ްނިދަބާޖިއ ްށަނާލުޢިއ ެއ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ ިއަޅައަޑނަކ ްތގޮ ަންނެފ ްށަހީލިޖމަ ގެ ްނުތިޔްއަރ ިއގަ ުމުނިދ .ެވެއެނާވްނަމްނިނ ގެ ްނުތިޔއް ަރ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ާދްއމާ ަނަވ 19 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ،ްއަތްތާރަފ ާރުކްސާފ ްނުތަޔްއިބަލުޣައ ގެ ްނުރަބްނެމ ަލްމުޖ ގެ ުހީލިޖަމ 17 ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެއެނވާ ްނަރުކްނަޔްއަޢ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްށަމާޤަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ްނުރަބްނެމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ 17 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .21 ްނ ުރަބްނެމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ީނާވްއާބ ުބާޚިތްނިއ ާވްއާބ ްށަމުރުކުބާޚިތްނިއ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ،ިއަކަޓްށަމުރުކުބާޚިތްނިއ ްނުރަބްނެމ ްށަރަހަފ ަމަތަރުފ ްށަނަޝިމޮކ ، ްށަނޫނާޤ ިމ އި ަވއް ާބ ްއެބާޚިތްނިއ ްނުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ 30 ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ 16 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 17 ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ަނވަ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ގަ ޭރެތ .ެވެއެނާވްނަރުކުބާޚިތްނިއ ްނުރަބްނެމ ،ީނާވިރެވއި ަބ ިއގަ ުމުލުޓޯވ ިއގަ ުބާޚިތްނއި ާވްއާބ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ާލާވަލުކއެ ްނުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ .ެވެކަތާއިޑީމ ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ގާ ްނިހ ްނގެ ްށޮކީރަޓްސިޖަރ ީނޭވެލ ްށަކއަ ާއިޑީމ ިއާށަކަރަޓްސާކްޑޯރްބ ެމްނޮކ ،ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ 1 .ެވެޓޯވ )ްއެކެއ( .ެވެޓޯވ ުރްއިސ ީނގާ ަނ ިއގަ ުބާޚިތްނިއ ާވްއާބ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ްށަރަހަފ ަމަތަރުފ ްށަނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ަމަތަރުފ ަތަވުނ ަމަނެޖްއެވަމަހ ުތަދްއުމ ގެ ްނުރަބްނެމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ،ަމަނެޖއް ެވްސުހ ްއެމާޤަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްށަރަހަފ އި ގަ ާދްއާމ ިމ ީނާރުކްނަޔްއަޢ ްނުރަބްނެމ ްށަނަޝިމޮކ ެއ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ޭހެޖްނަދަހ ްނުނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( 7 ގެ ުހަވުދ )ްއެތަހ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ުދިއވާ ގަ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރ ާކުރަސިހެވިދ ،ިއަދަހ ިއގަ ޭރެތ ްނ ުޚީރާތ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްނުރަބްނެމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( 7 ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްއެތަހ( ްނގެ ިށެފ ްނުޔިލ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްށަންނުރަބްނެމ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުލާވަޙ ްށޮކްނަޔއް ަޢ ްސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނިއެރެތ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( .22 ުބިއަނ ިއާސީއަރ ެގުނަޝިމޮކ ިއާމުރުކްނ ަޔ ްއަޢ ްސީއަރ .ެވެންނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔއް ަރ ، ީނާރުކިކަވ ްނ ުރުކިކަވ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ީނާރުކްނަޔްއަޢ ްސީއަރ ުބިއަނ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( ުރްއިސ ގާ ަނ ިއގަ ުދެމ ގެ ްނުރަބްނމެ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ްނިއެރެތ .ެވެންނުކަޓޯވ 17 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ުބިއަނ ގެ ުނަޝިމޮކ ީނާވިކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްސީއަރ ުބިއަނ ގެ ުނަޝިމޮކ )ނ( ްނިއެރެތ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްށަމުރުކިކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްސީއަރ 4 ،ިއަޅަހަށުހ ްށަކައާސްލަޖ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ުކަރަބްނެމ )ްއެރަތަހ( ގެ ްނުރަބްނމެ ާވިރެވއި ަބ ިއގަ ުޓޯވ ވެ ުރިޒާހ ްށައާސްލަޖ ެއ .ެވެންނުމުރުކްސާފ ްނުތަޔްއިބަލުޣައ .ެވެއީނވަ އެ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ްއަތާމްނިޒ ގެ ްސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ .23 ާމ ްނިޒ ެގްސީއަރ ެގުނަޝިމޮކ ިއަހެމްނެއ ޭހެޖްނަރުކ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( ؛ްނގު ްނިހ ިއަވާރ ްއަތްތަކްއަސަމ ުތަސާޔިރ ،އި ާމުޅެއަޑނަކ ާޑްނެޖެއ ގެ ުކަތާސްލަޖ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( ؛ްނުޓްއެހެފިހ ްއަތުދިއވާ ގަ ގެ ުކަތާސްލަޖ ،ިއާމުޓްއެހެލެބ ؛ްނުރުކުލާވަޙ ާންނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ އް ަތްތަކްއަސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ )ނ( .ްނުޓްއެހެލެބ ިއގަ ްނިހ ްނަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ގެ ުނަޝިމޮކ )ރ( .ެވއެ ީނަވއެ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ްއަތާމްނިޒ ގެ ްސއީ ަރ ުބިއަނ ގެ ުނަޝިމޮކ .24 ެގްސީއަރ ުބިއަނ ެގުނަޝިމޮކ ާމ ްނިޒ ްށަމުރުކާދައ ްއަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ގެ ާނޭއ ްށަސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( ،ިއގަ ްއެތަލާޙ ެޖްއވެ ިރެވުރުޛުޢ ަތަވުނ ،އި ގަ އް ެތަލާޙ ެޖްއިދެޅުކުނ ގެ ްސީއަރ ،ިއގަ ްއެތަލާޙ ެޖްއެވްސުހ ުމާޤަމ ެއ ަތަވުނ ؛ްނުރުކާދައ ްނުތގޮ ީތގު ވަ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ާރުކުލާވަޙ ްސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނގެ ިޅގު ާކަތްތަކްއަސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( ިދައ ؛ްނުރުކ ްއަތްތަކްއަސަމ އި ގަ ުމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ްސއީ ަރ ގެ ުނަޝިމޮކ )ނ( .ްނުނިދެވިރެތީހެއ .ެވެއީނަވެއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ްއަތާމްނިޒ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ .25 ާމ ްނިޒ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ،ީވުނެމ ްނގެ ެވާމިދ ްއެރުޛުޢ ްތއޮ ްނގެ ނެއ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ )ހ( ؛ްނުވުރިޒާހ ްށަކަތާސްލަޖ ގެ ުނަޝިމޮކ 18 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ީވުނެމ ްނގެ ެވާމިދ ްއެރުޛުޢ ްތއޮ ްނގެ ނެއ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ )ށ( ؛ްނުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއިލއޫ ްސަމ ާރުކުލާވަޙ ްނުނަޝިމޮކ އި ާކަތުތަސާޔިސ ޭހެޖްނަޅައަޑނަކ ްނުތގޮ ޭހެބ ާތަކްއަސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ )ނ( ؛ ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ؛ްނުލެބ ްއަތަލަސްއަމ ިއާކަތާވުކަޝ ާޅަހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ )ރ( ގެ ުރްއިސ ުތާމޫލުޢަމ ާޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ިއގަ ުތގޮ ގެ ުރްއިސ )ބ( ؛ްނުޓްއެހެފިހ ިއގަ ުތގޮ ިކަވ ިއގަ އް ެތަޔިނ ުޅގަ ނަރުނ ުރާޔިތްޚިއ ިއާރާބ ޭދިބިލ ްށައާމިތ )ޅ( ،ިއާމުރުކުނ ްނުނޭބ ިއގަ ުމުނޭބ ގެ ުމުނިދ ްއެމުލްއގެ ްށަކަތާރަފ ިއގަ ުތގޮ ަޙްއަޞ ުރާޔިތްޚިއ ޭދިބިލ އި ގަ ޭރެތ ގެ ާރިއާދ ގެ ުނޫނާޤ ގެ ްނުހީމ ްނެހެއ ިއގަ ުމުރުކްނުނޭބ ުރާޔިތްޚިއ ެއ ،ިއާމުރުކްނުނޭބ ަޙްއަޞ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ،ިއާށަކަތުބިޖާވ ، އި ާށަކަތުޤްއަޙ ؛ްނުރުކްމާރިތްޙިއ ްށަކަތުތަޙަލްޞަމ ްށަނަޝމި ޮކ ުކއެ ާމަކިރެވުފާޞްނިއ އި ާމަކިރެވުލުދަޢ ިއާމަކްނަވިނިމ )ކ( ްށަކަޒޫފުނ ްސެވްއެއ ްނަކްނަކ ވޭ ެރުކުލާވަޙ ،ިއާމުރުކްތަމުދިޚ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއެއ ާކަތުނޫނާޤ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ިތެނ ްއެމުބނެލ .ްނުރުކ ވޭ ެރުކުބާޚިތްނިއ ިއާންނުރަބްނެމ ވޭ ެރުކްނަޔްއަޢ ްށަނަޝިމޮކ )ހ( .26 ުތ ަދްއުމ ެގުމަކުރަބްނެމ 5 ުރަހައ )ްއެހަފ( ީނޭބިތިމެދ ިއގަ ުމާޤަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ،ްނުރަބްނެމ .ެވެށަތަދްއުމ ގެ ުހަވުދ ަތަވުނ ވޭ ެރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްނގެ ިދިވިދިވ ްށަކަހީމ ްސެވއް ެއ ޭވެރުކުބާޚިތްނިއ 2 އި ގަ ުމަކުރަބްނެމ ުހަވުދ ަނގި ެރުވްށަރުއަދ )ްއޭދ( ްށަކަތގޮ .ެވެއެނޭވެރުހުނ 19 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއަތްތަޔާނިޢ ްނެހިނެހެއ ިއާއަރާސުމ ޭވެދ ްށަންނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ .27 ަރ ާސުމ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ޭޕ ްލަނަޝޭނ ީނާޅައަޑނަކ ، ަމަނެޖއް ވެ ިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތަލާޙ ާވމި ިއގަ ީރިތ )ހ( .28 ްނ ުވްސުހ ުމާޤަމ .ެވެއެނާވްސުހ ުމާޤަމ ގެ ްއެރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ )1( ؛ްނުނިދާފުޢިތްސިއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )2( އި ގަ ުމަކ ްއަތަފިސ ގެ ްނުރަބްނެމ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ؛ ްނުވިނުއ ްއެއަފިސ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތަފިސ ާވއި ަފެވްނާޔަބ )3( ަދަފާވުންނގެ ީށަކެއ ްނުރުކ ެރުހ ިއގަ ުމާޤަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ؛ްނުރުކ ްއެމަކ )4( ؛ްނުވުލިބާޤާނ ިއގަ ުމުރުކާދައ ުތަޔއް ިލޫއްސަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ )5( ؛ްނުވަމަހ ުރުއަދ ގެ ުމަކުރަބްނެމ )6( .ްނުވުރަމ 4 3 އި ގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ިއާރަބްނަނ ަނވަ ) ( ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ގެ ްނުތިޔއް ަރ ްށަމަކ ެޖްއެވިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްނުމާޤަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ،ްނގެ ިނެފ ްށަކައީޓިމޮކ ގެ ުހީލިޖަމ އި ގަ ުޓވޯ ެވުރިޒާހ ިއގަ އް ެއާސްލަޖ ގެ ުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔއް ަރ ްށަމުރުކިކަވ ުކަރަބްނމެ ،ްނުމުރުކްސާފ ްނުތަޔްއިބްއަލުޣައ ގެ ްނުރަބްނެމ ިވިރެވިއަބ .ެވއެ ީވިކަވ ްނުމާޤަމ ގެ ާނޭއ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތަލާޙ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ 28 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .29 ްނުރަބްނެމ ްށަމާޤަމ ާވްސުހ 19 ްނ ުރުކްނ ަޔ ްއަޢ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނގެ ެވިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ،ަމަނެޖްއެވްސުހ މު ާޤަމ ގެ ުމަކުރަބްނެމ ގެ ްއެރަބްނެމ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަނަޝިމޮކ 30 ވާ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( ާތާވްސުހ ްއެމާޤަމ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކ ްނަޔްއަޢ ްނުލައ ުކަހީމ ްށަމާޤަމ ެއ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ 20 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތަލާޙ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ 28 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .30 ްނުރަބްނެމ ްށަމާޤަމ ާވްސުހ 21 ްނ ުރުކުބާޚިތްނިއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނގެ ެވިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ،ަމަނެޖްއެވްސުހ ުމާޤަމ ގެ މު ަކުރަބްނެމ ގެ ްއެރަބްނެމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްށަނަޝިމޮކ 30 ވާ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( ާތާވްސުހ ްއެމާޤަމ ެއ .ެވެއެނާވްނަރުކުބާޚިތްނިއ ްނުލައ ުކަހީމ ްށަމާޤަމ ެއ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތަލާޙ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ 28 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .31 ްނުބަބަސ ެގުމުވްސުހ ުމާޤަމ ަތަވުނ ްސީއަރ ެގުނަޝިމޮކ ގެ ުނަޝިމޮކ ަތަވުނ ުމާޤަމ ގެ މު ަކްސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނގެ ިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ެގްސީއަރ ުބިއަނ ެގުނަޝިމޮކ ާތާވްސުހ ްއެމާޤަމ ެއ ،ަމަނެޖްއެވްސުހ ުމާޤަމ ގެ މު ަކްސީއަރ ުބިއަނ ްނ ުވްސުހ ުމާޤަމ 30 ްށަމާޤަމ ެއ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( .ެވެއެނާވްނަރުކްނަޔްއަޢ ުކަހީމ ްނޭދާފުޢިތްސިއ ްނުމާޤަމ ގެ ާނޭއ ުކަރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( .32 ްނ ުނިދާފުޢިތްސިއ ްށައާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްށޮކްނާޔަބ ުބަބަސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ، ްނ ުމުބިލ ްށައާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ީޓިސ ެއ ިއަޅަހަށުހ ްއެއީޓިސ .ެވއެ ީވިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ުކަރަބްނެމ ެއ ްނުމާޤަމ ެއ ްސީއަރ ުބިއަނ ަތަވުނ ްސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( ްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ްނުކައީޓިސ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ްނޭދާފުޢިތްސިއ ީޓިސ ެއ ،ިއަޅަހަށުހ ްށައާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ގެ ުމަކްސީއަރ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނުމުބިލ ްށައާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ . ެވއެ ީވިކަވ ުކަހީމ ެއ ްނުމާޤަމ ގެ ުމަކްސީއަރ ުބިއަނ ަތަވުނ ްނުމާޤަމ )ްއެކެއ( 1 ުކަހަމ ެމްނޮކ ްނގެ ެވުދަމ އް ެމުވުލަދްއަބ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( .33 ްއ ަތްނުވުލަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ .ެވއެ ެނާވްނަވްއާބ ުރަހަފ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ީކަދަދަޢ ީނޫނާޤ ެނޭވްއޭބ ްއެމުވުލަދްއަބ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( .ެވެތަޔްއިބަލުޣައ ގެ ްނުރަބްނެމ 21 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ްސެވަމަނ ީވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްނިއަދަފއެ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( 3 ގެ ުތަލުއަދ ަތަވުނ ،ުކެއާޔޮސ ގެ ްނުރަބްނެމ )ްއެނިތ( ގެ ުނަޝިމޮކ ، ަމަނެޖއް ިޅެހަށުހ ްއެއަލަސްއަމ ގެ ްއެތަވާބ ްސވެ ްއއެ ްނުކައާރާދިއ 48 އި ގަ ޭރެތ ގެ ުރިއިޑގަ )ްއެށައްސީޅާސ( ާތިޅެހަށުހ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ ، ްށައިރުކ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ ިއވަ ްއާބ ްއމެ ުވުލަދްއަބ ގެ ުނަޝިމޮކ .ެވެއެނާވްނަމްނިނ ްނުމްނިނ ގެ ުތގޮ ެނާދްނގެ ިޅުމ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ރ( ، އި ގަ ުމުމްނިނ ްއަތަލަސްއަމ ާލަބ ިއގަ ުރަވްނެފ ގެ ުނަޝިމޮކ ޯތޭމްނިނ އް ަތަލަސއް ަމ ެއ ްނުޤާފިތްއިއ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ިއގަ ުމުމްނިނ ްއަތަލަސްއަމ ަދަފއެ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްތަކްއަސަމ ްއަތަލަސއް ަމ ،ިއގަ ުކަތްތަލާޙ ޭބިލުނ ުޤާފިތްއިއ ގެ ުނަޝިމޮކ .ެވެންނުތަޔްއިބަލުޣައ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ީނާމްނިނ ަތަވުނ އް ެރުއަދ ަތަވުނ ްއެތަޙަލްޞަމ ަލްއމި ައ ގެ އް ެރަބްނެމ ްސެވއް ެއ )ހ( .34 ްނަކްނަކ ޭނެމިހ ުތަޙަލްޞަމ ްނ ުރުކަމާހ ،ްއެއަލަސއް ަމ ްތޮއ ްއެއާދިއަފ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެއާދިއަފ ީލާމ ްނަކެއ ުކަރަބްނެމ އެ ިއގަ އް ެމުވުލަދްއަބ ެއ ،ަމަނާލަބ ްނުނަޝިމޮކ .ވެ ެއެނާވްނަރުކަމާހ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނަކްނަކ ާރުކަމާހ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއެނާވްނަނަމިހ ިއގަ ާޔްއމި ުއަޔ ގެ ްއމެ ުވުލަދްއަބ ެއ ްއެތަޙަލްޞަމ ގެ ްއެރަބްނެމ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ،ިއގަ ްއެޘުޙަބ ޭހެބާކައަލަސްއަމ ެއ ،ުހަފްށަމުރުކަމާހ ްއެމަކ ްތޮއ .ެވެއެނޭވވެ ުނ ްއެއިރެވިއަބ ްށަކަރަބްނެމ ެއ ިއގަ ްއެމުމްނިނ ަތަވުނ ،ުލޫސުއ ާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުޔިދްނގެ ްށައިރުކ ްއަތްތަކއް ަސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ .35 ުދިއާވަގ ޭހެބާމުގްނިހ ްނަޝިމޮކ ްނ ުލާވަލުކެއ .ެވއެ ެނާވްނަޅއަ ަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ 22 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ުބ ާބ ަނަވްސަފ ްނ ުގްނިހ ްނަޝިމޮކ ްލިވިސ ،ިއަކަޓްށަމގު ްނިހ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ާރާދިއ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( .36 ްލ ަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ އް ެލަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ ްނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ާޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ިދއަ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނަޔްއަޢ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާދިއާވގަ ާލާވަލުކެއ ،ިއާކަތުތަސާޔިސ . ެވެލަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ ،ީނގާ ްނިހ ާރާދިއ ގެ ުނަޝިމޮކ ގެ ުނަޝިމޮކ ީކަހީމ ޭވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކްލަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ )ށ( 18 ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމަކުމިޒާލ ްނުރުހ ިއގަ ްނުރަބްނެމ .ެވެއެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ ްއެހީމ ވާ ަމަހިރުފ ްއަތަފިސ ާރުކްނާޔަބ ީނާޅައަޑނަކ ްއަތުބިޖާވ ،ިއާކަތުތަޔްއިލއޫ ްސަމ ގެ ްލަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ )ނ( .ެވެންނުނަޝިމޮކ ،ީނާޅައަޑނަކ ްއަތްތަޔާނިޢ ިއާއަރާސމު ގެ ްލަރެނެޖ ީރަޓެރްކެސ )ރ( ްސިވރަސ ްލިވިސ ްނިތަމ ގެ ާފަލ ގެ ުނަޝިމޮކ ޭޕ ްލަނަޝޭނ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ގެ ްސިވރަސ ްލިވިސ ީނޭބިތ ިއގަ ުތގޮ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( .37 ްނ ުފަޒްއަވުމ ެގުނަޝިމޮކ ުނޫނާޤ ،ީނގާ ނިހ ްށަޗްއމަ ގެ ްނުފަޒްއވަ ުމ ެއ ިދައ .ެވެންނުފަޒއް ަވުމ 5 2007 އި ާއ )ުނޫނާޤ ގެ ްސިވރަސ ްލިވިސ ިހެވިދ( / ުރަބްނަނ .ވެ ެކަތުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ިއާކަތިތްނގި ގެ ާފީޒަވ ގެ ްނުފަޒްއަވުމ ީރާދިއ ިދައ ީންނަފ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( ްށަނޫނާޤ ިމ ްއެޑނގަ ިނޮއ ީރާދިއ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ 3 ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއެނިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ގެ ުނަޝމި ޮކ ، އި ަލާވަލުކެއ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ިއގަ ޭރެތ ިދައ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްސާފ ްނުތަޔްއިބަލުޣައ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުކަތުމާޤަމ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ގެ ުނަޝިމޮކ ިއގަ ުޑނގަ ިނޮއ ެއ 23 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ުދަދަޢ ެނާވްނެބިތ ްނުފަޒއް ަވުމ ްށމަ ަކްނަކ ިކެއ ިއާކަތުޠުރަޝ .ވެ އެ ެނާވްނަންނޮއ ިއަފާޅައަޑނަކ )ްއެރަތަހ( 4 ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ނ( ާލާވަލުކެއ ްނުށަދ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ ވާ ިއގަ ުޑނގަ ިނޮއ ެއ ިދައ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުލަމަޢ ްށަތގޮ ްއއެ ާޑނގަ ިނޮއ ،ުކއެ ާއާރަވްޝަމ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ިދައ ްނިތަމގެ ުތގޮ ްލިވިސ ީނާރުކިކވަ ްށޮކްނަޔްއަޢ ްނުފަޒއް ަވުމ ާވްނުނޭބ ްށަނަޝިމޮކ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްނުފަޒްއވަ ުމ ިއާންނިރެވ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ،ިއގަ ުމުއިދ ްނުމަސްއަޖަމަހ ްށަކަތުމާޤަމ ިކެއ ގެ ުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްސްވިޑްލޯމ އި ާލިސްނުއަކ ،ްނުފަޒއް ަވުމ ިއާންނިރެވ ިބިތ ްނިރުކ ިއގަ ުކަތާފީޒަވ ގެ ީތްނަފ ގެ ާފީޒަވ ގެ ުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްޑްނެއ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ،ިއާމުރުކުލަދަބ ްށަކަތުމާޤަމ ިކެއ ްށަތގޮ ޭތެފ ްށަޑނގަ ިނޮއ ްށަކަތުމާޤަމ ިކެއ ިއމާ ުރުކިކަވ ްނުފަޒްއވަ ުމ ޭތެފުނ ްށަޑނގަ ިނޮއ ްށަނަޝމި ޮކ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކްނ ަޔްއަޢ ްނުފަޒއް ަވުމ ްށަލައ ުމާޤަމ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ްނިތަމގެ ުތގޮ ިމ ްސވެ ަމަނ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ީނޭވެރުކިކަވ ްނމު ާޤަމ ަތަވުނ ީނޭވެރުކުލަދަބ 5 2007 ގެ ުނޫނާޤ ެއ ިއއާ )ުނޫނާޤ ގެ ްސިވރަސ ްލިވިސ ިހެވިދ( / .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ުބ ާބ ަނަވަހ ުޑ ނަގްނިމ ީކޫލުސ ،އި ާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ ،އި ާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ )ހ( .38 ްނ ުލާވަލުކެއ ުޑނަގްނިމ ީކޫލުސ 39 ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިދައ ،ްނިތމަ ގެ ާރަވްޝަމ ގެ ްނިރެވްސޫނ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތަމަހ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ 24 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ިދައ އި ާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ ،އި ާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ްނުނަޝމި ޮކ ްއެޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ްށަމުރުކުލަމަޢ ްނިރެވްސޫނ .ެވއެ ެނާވްނަލާވަލުކެއ ،ުޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 3 )ްއެނިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .ެވެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ްނުނަޝިމޮކ ާލވާ ަލުކެއ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ ިދައ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ،އި ާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ .39 ްއ ަތަމަހ ވާ ްތގޮ އް ެއ ާކަތަމަހ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ީނވާ ްނަރުކްތަކއް ަސަމ ްނިރެވްސޫނ .ވެ ެންނިތަމގެ ުތގޮ ެނޭޓްއެހގެ ެނ ްއަތަމަހ ެއ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ްށޮކިރެތްތަމުރުޙ ްށަކަތުނޫނާޤ ިއާއީސާސައުނޫނާޤ ،ިއާނީދްމާލްސިއ )ހ( ؛ްނުތިހ ؛ްނުޓްއެހެމެދ ްނަކިރެތާކްއަރ ިއާތަމާލަސ ީމުއަޤ )ށ( ؛ްނުޓްއެހެފިހ ުމާޒިނ ުމްނާޢ ިއާޤާލްޚައ ީޢާމިތްޖިއ )ނ( ؛ްނުރުކިރެތާކްއަރ ްނުޅުއިރިދ ީތާޒ ިއމާ ަކިރެވުރުބައ ގެ ްނުހީމ )ރ( ؛ްނުތިހ ްށޮކިރެތްތަމުރުޙ ްށަކަތުޤްއަޙ ީނާސްނިއ )ބ( ުޑޮބ ްނަކަމާހ ،ުކެއމާ ަކިރެވުފާޞްނިއ ިއާމުރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ުދެތ )ޅ( ؛ްނުނިދްސެނގެ ުތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ ިއގަ އް ެތގޮ އި ާކަތްނުންސިވ ުތާފަތ ިއގަ ުމަކްނަކ ޭނެމިހ ުތަޙަލްޞަމ ުމްނާޢ )ކ( ؛ްނުނިދ ގަ ާޖ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާރުކަދްއުހ ްއަތުނޫނާޤ ްށަކަތުރުކިފ ިއާރަބަޚ ގެ ުކަތްތާރަފ ާވްނުނޭބ ްނަކިރެތީހެއ ިއާމުލާޅައ ިއގަ ުޢަމަތުޖުމ )އ( ްށަމުރުކްތަޔާމިޙ ްއަތުޤްއަޙ ގެ ުކަތްތާރަފ ެއ ިއގަ ުމުރުތެފ ުތާމޫލުޢަމ ؛ްނުނިދ ްއެމަކުލމާ ަސ ިއާމަކިރެތާކއް ަރ ަޞްއާޚ ްނުތގޮ ާދީސުނ ަތަވުނ ްނުތގޮ ާދީސ ިއގަ ުމުރުތެފ ުތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ )ވ( ިއާރަބަޚ ަދަފެނާވްނުލްއގެ ްށަކަތުޤއް ަޙ ގެ ްނިދުކަޑުކ ްސެވަމަނ .

ްނުރުތެފުނ ުތާމޫލުޢަމ 25 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ިއގަ ުޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާލާވަލުކއެ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ 38 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .40 ިއަގުޑނަގްނިމ ީކޫލުސ 39 ްނ ަކްނަކ ޭހެޖްނަނަމިހ ،ްނުރުތިއ ގެ ުކަތަމަހ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ަލަބ ްށަޗްއަމ ގެ ުމަކްނަކ ިރުހްނުޅގު ާއްޓްނެޓްނޮކ ިދައ ގްނިމާރގް ޮރްޕ ްނުނަޝިމޮކ އް ަތުލޫސުއ ޭހެބާމަކްނަކ އެ ،ިއމާ ަކްނަކ ިވިނަންނައ .ެވެއެނާވްނަނަމިހ ޭދުރަވްތިހ ްށަމުވުރެއިރުކ ްއެނީދ ްނެހެއ ިއަވަޔިފ ްނީދްމާލްސިއ )ހ( ؛ްނުރުކުނ ުޢިއާޝ ަތަވުނ ްޓްސާކްޑޯރްބ ްއެޗއް އެ ްސެވއް ެއ ިކވަ ،އި ގަ ުމުނިދްސެނގެ ްއަތްމާރގް ޮރްޕ ްޒއާ ެފެއ ްޓްނަރަކ ިއާރަބަޚ )ށ( ްށަމުނިދްސެނގެ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ،ިތެނ ްއެމުވަރުބ ްށަކަތާރަފ ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ްށަމުރުތެފ ުތާމޫލުޢަމ ުދެތ ،ީދްނަކްސިއ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ މު ުރުކުއވި ރަޓްނިއ )ނ( ؛ އް ަތްތގޮ ެނޭވެރުކްޓިޑެއ ިދައ ްށަމަކެއ ،ިއާމުރުކުނ ްނުނޭބ ުތާމޫލުޢމަ ާވިއަފްށޮކުޑޯކިރ ިތެނ ަދްއުހ )ރ( ؛ްނުފިހުނ ްނުނޭބ ގެ ުކަތްތާލާއ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ްނުޅގު ީސްނިޖ ،އި ާސްއެޗްއެއ ޭނެމިހ ިއގަ އި ަނާމ ގެ ުޑާކްނާޔިރޮއ )ބ( ީސްނިޖ ަތަވުނ ،ްއެޗްއއެ ްސެވއް ެއ ޭނެމިހ ުޑއަ ިއާރަޒްނަމ ާވަފިސ ްނުޅގު ީސްނިޖ ިދައ ުޑއަ ިއާރަޒްނަމ ވާ ަފިސ ްއަތްނަވަނގު ަންނުހ ިއަފާދަހ ްށަތގޮ ޭދްށޮކަފިސ ްނވަ ަނގު ީސްނިޖ ިއަކަޓްށަމގު ްނިހ ްސެވއް ެއ ޭނެމިހ ުޑައ ާވަފިސ ުރަޒްނަމ ަދަފެއ ،އި ާރަޒްނަމ ގެ ީހެޗއް ެއ ؛ްނުރުކުނ ުޢިއާޝ ިދައ ްނުކއް ެދުނ ްއެޗއް ެއ އި ާތަޒްއިޢ ަތަވުނ ،ަދަފެނާދިޑނެކ ްތމަ ުރުޙ ގެ ްއެޔަބ ަތަވުނ ގެ ްއެހީމ )ޅ( އި ގަ އް ެއަފިސ ްސެވެމްނޮކ ަތަވުނ ،ަދަފެނާދެވުތައ އް ެމަކިނުއ ްށަރަދަޤ ްށަމުރުކްނުނޭބ ިއގަ ުޢަމަތުޖުމ ،ިއާކަތްސަބ ެނާދިބިލ ްއެމަކިތެމަކިނ ޭނެމިހ ްއަތުލަމަޢ ިއާތާކަރަޙ ،ިއާތާރާޝއި ،ިއާކަތްސަބ ާވުންނގެ ީށަކެއ ؛ްނުރުކުނ ުޢިއާޝ ިދައ ްނުކއް ެދުނ ްއެޗ އް އެ ްސެވއް ެއ ؛ްނުނިދްށޮކިކަވ ްޓްނެޓްނޮކ ީލާޔިޚ ިދައ ީޤީޤަޙ )ކ( 26 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ަތަވުނ ،ްށަކަޔަބ ގެ ްއެސްނިޖ ިކަވ ،ިއާންނުހީމ ގެ ުކަތުލްސަނ ިކެއ )އ( ާވްނުނޭބ ްށައީހެއ ަޞްއާޚ ަތަވުނ ،ްށަކަޔަބ ގެ ްއއެ ަރުފުރުމުޢ ިކަވ ްށަރަދަޤ ީނާސްނިއ ަތަވުނ ،އް ެޗއް ެއ ަދަފާވަޑުކ ްމާރިތްޙިއ ްށަންނުހީމ ުޢިއާޝ ިދައ ްނުކއް ެދުނ ްއެޗއް ެއ ްސެވއް އެ ަންނައ ްނަކިނުއ ؛ްނުރުކުނ ؛ްނުރުކްމާރިތްޙިއ ްށަމަކްނަވިނިމ ގެ ްނުދުރަފ )ވ( ؛ްނުރުކުނ ްނުނޭބ ުޑައ ިއާރަޒްނަމ ްށަދ ުރަވްނެފ ީޤާލްޚައ )މ( .ްނުރުތެފުނ ުރަބަޚ ިއާތާމޫލުޢަމ ގު ޮދ )ފ( ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ުތާމޫލުޢަމ ަލްއިމައ ގެ ުކަތްތާރަފ ިކެއ )ހ( .41 ަލްއިމައ ެގުކަތްތާރަފ ިކެއ ެގުމުރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ޭނެމިހ އި ގަ މު ަކެއ ްއެތަޙަލްޞަމ ގެ ުޢަމަތުޖުމ ީނާވްނަދޯހ ްނުހީމ ްއ ަތުޑނަގްނިމ އި ގަ ުމުރުކްނުނޭބ ިދައ ިއގަ ުމުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ .ެވއެ ަމަނާވްށަމަކ ގެ ުތާރަފ ެއ ،ިއާށައާރިއާދ ގެ ުމަކްނވަ ިނިމ ަލްއމި ައ ގެ ުތާރަފ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްމާރިތްޙިއ ެމުދަބއަ ްށަރަދަޤ ިއާށަރުބައ ަލްއިމައ ޯޓޮފ ިއާތާމޫލުޢަމ ަލްއމި ައ ގެ ާނޭއ ާދޯހ ްނުތގޮ ޭހެބ ާކަހީމ ިކަވ )ށ( ިދޯހ ްއެތާމޫލުޢަމ އެ ިނަކއެ ަމަހ ،ީނާވްނަރުކުޢިއާޝ ްއެތާމޫލުޢަމ ަލްއިމައ ޭހެބާކަހީމ އެ ިދައ .ެވެއަކަޓްށަދަޞްޤަމ ިކަވ ީނެދްށޮކުރޯފ ެއ ުތާމޫލުޢަމ އެ ްސެވްއެތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަކަތާރަފ ޭބިލ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ަތވަ ުނ ްށަމަކ ިއގަ ްއެދަޞްޤަމ ަދަފެއ ުޤްއަޙ ގެ ުމުރުކުލޫބަޤ ްނަކއި ގަ ްއެމުނޭބ ިކަވ ީނެބިލ ެއ ުތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ިދައ ،ްސެވްށައާހީމ ޭދްށޮކުރޯފ ުތާމޫލުޢަމ .ވެ ެއވެ ްނގެ ިބިލ ްސެވްށައާހީމ ާވްތަބްސިނ ގެ ްއެތާރަފ ެއ ާރުކްނުނޭބ ިދައ ިއަދޯހ ްނުތގޮ ޭހެބ ާކަތާރަފ ިކަވ )ނ( ުތާމޫލުޢަމ ގެ ުހަފ ެމްނެއ ިދައ ،ަމަހިރުފ ،ުދެތ ،ީކަތާމޫލުޢަމ ަލްއިމައ ާރުކގަ ަހާފ ްނުތގޮ ޭހެބ ާކަތާރަފ ިކަވ ިދައ .ެވެއެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ މެ ްނެއީވ ަމަނާވިއގަ ުމަކ ްއެތާމޫލުޢަމ ްނޫނުދެތ ީކަތާމޫލުޢަމ ަލްއިމައ ުޑޮބ ްނަކުޅާފ އި ގަ އް ެތަލީސަވ ެއ މަ ަހ ިއގަ އް ެތަޞުރުފ ްސަވައ 27 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ަނަވެދ ިދައ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުޅގަ ނަރ ްށޮކުޙާލްޞިއ ްނަކެއ ިއގަ އް ެތގޮ .ެވެއެނާވުނ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ުތާމޫލުޢަމ ެއ ްށަރަހަފ ުތާމޫލުޢަމ ަލްއިމައ ގެ ްއެތާރަފ ެއ ާދޯހ ްނުތގޮ ޭހެބ ާކަތާރަފ ިކަވ )ރ( ަމަހަނ ްނިއެއ ީނާވްނަޓްއަހަލަބ ުކަހީމ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ަތަވުނ ،ްނިތަމގެ އް ެތގޮ ެނޭވެރުކުނ ްއެމުނޭބ ްށަކަތާރަފ ްނޫނ ަދްއުހ ަތަވުނ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ެނާދުނ ްނގެ ިލްއގެ .ެވއެ ގަ ުކއެ ާމަކިރެތާކއް ަރ ްނިތަމގެ ްއެތގޮ ެނާންނެފުނ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ އް ަތްތާރަފ ޭދުތާމޫލުޢަމ ްށަކަތްތަލީސ ވަ ިކެއިކެއ ގެ ާއިޑީމ )ބ( ިދައ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ުޤްއަޙ ގެ ުމުވްނގެ ެވްތަޔާމިޙ ުތާމޫލުޢަމ ޭބިލ ިއގަ އް ެތގޮ ގޭ ނޭނ ްނަކުކާކ ީނިދ ުތާމޫލުޢަމ ްނުކަނޫނާޤ ީކަމުރުކަމާހ ްތާރަފ ްނިދ ުތާމޫލުޢަމ އެ ،ުރިއާރުކަމާހ ުލީޞްފަތ ގެ ުތާރަފ ެއ ،ުކަދނިހ ާހވާ ުނިއގަ ުމަކ ްއެމަކ ާރުކުމިޒާލ ްއެމަކ ެނާވްނގެ ްށޮކ ުކަހީމ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ީކަމުރުކަމާހ .ެވެނޫނ ަތަވުނ ާރުކުޢިއާޝ ްނިއއާ ިޑީމ ިއގަ ުކަތަލަސްއަމ ޭޅގު ާތަޙަލްޞަމ ުމްނާޢ .42 ޭޅުގާތަޙަލްޞަމ ުމްނާޢ ުތާމޫލުޢަމ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ިވިނަންނައ ްއެތާމޫލުޢަމ ެމްނޮކ ާރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ުޑ ނަގްނިމ ެގުމުރުކަމާހ .ެވެއެނާވްނެތެފ ުކަހީމ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ގެ ުތަޤީޤަޙ އެ ،ިއާތަޤީޤަޙ ގެ އި ަލަސްއަމ )ހ( ގޭ ނެއ ްށޮކުތާފަތ ްއަތްނަކ ެދ ާލާޔިޚ ަލްއިމައ ގެ ްއެހީމ ެއ ާރުކުޅާފ ؛ްނުރުކގަ ަހާފ ްށަތގޮ ްތަޤީޤަޙ ްށަންނުމްނާޢ ، އި ގަ ުމުރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ގެ އި ަލަސްއަމ )ށ( ަތަވުނ ، ްށަތގޮ ޭޅއޮ ްއމެ ަކ ިކވަ ގެ އި ަލަސއް ަމ ަތަވުނ ްށަތގޮ ޭޅޮއ ުތާމޫލުޢަމ ްށަތގޮ ޭޓްއެހެފިހ ުތާމޫލުޢަމ ްއއެ ަބ ޭޅގު އާ ަލަސްއަމ ؛ްނުރުކުނަމާހ ްށަމަކުތާމޫލުޢަމ ުދެތ ީއއެ ،ުރިއާރުކމަ ާހ ްއެތަޤީޤަޙ ގެ އި ަލަސްއަމ )ނ( ުކްއަޝ ުދެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ުތަޤީޤަޙ ަތަވުނ ،ްށަތގޮ ޭވެލެބުނ 28 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ އް ެމަކ ވޭ ެލެބ ްށަމަކ ްއެދެތ ްތަޤީޤަޙ ަތަވުނ ، ްށަކަތގޮ ަދަފޭދްއެފުއ ްށަތގޮ ޭވެލެބ ްށަމަކގު ޮދ ްށަޑޮބ ެރުވ ްށަދެތ ްނުތގޮ ޭވެދްށޮކަމާހ ؛ްނުރުކުނަމާހ ުތާމޫލުޢަމ އި ގަ ުމުރުކުޅާފ ްއެލާޔިޚ ަތަވުނ ،ްއެތާމޫލުޢަމ ަތަވުނ ،ްއެރަބަޚ )ރ( ުތަޙަލްޞމަ ެއ ،ަމަނާވ ްށަމަކްތޮއ އް ެތަޙަލްޞަމ ީތާޒ ްސެވއް ެއ ؛ްނުރުކަމާހ ްނަކްތޮއ ްށަތގޮ ެއ ަލްއިމއަ ޭވެލެބ ިއގަ ުތގޮ ގެ ުމަކިރވެ ުރުބައ ގެ އް ެތާރަފ ްސެވއް ެއ )ބ( ްނަކިނއު ްށަރަދަޤ ަތަވުނ ްށަރުބއަ ގެ ާނޭއ ިދައ ުތާމޫލުޢަމ ްއެތަޤީޤަޙ ަދަފެނާދިޅޮއ ްނަކްނަކ ްށަންނުހީމ ަތަވުނ ަދަފެނާދެވުތައ ؛ްނުރުކުނަމާހ ަކަހާވ ްތެނ ްށައއާ ިޑީމ ުރާބ ިއާރާޔިތްޚިއ ަމަހިރުފ ގެ ުމުރުކުޢިއާޝ ުތާމޫލުޢަމ )ޅ( އި ަހައުޑައ ިއަލަބ ްއެތާމޫލުޢަމ އެ ،ްސވެ ަމަނީވ ިއގަ ުމަކ ީވްނގެ ިބިލ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ީޢާމިތްޖިއ ުމްނާޢ އީ ެއ ިއގަ ުހަފްށަމުޔިކ ަތަވުނ ިރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ްއެމަކ ަދަފެނާދިބިލ ްއެމަކިނުއ ؛ްނުނިދްށޮކްނާޔަބ ްނިއެއ ،ުބަބަސ އި ަޔިކުޑާފ ްށައާމިދ ާކަތަޢާމަޖ ިކަވ ަތަވުނ ްށައާމިދ ާކަތާރަފ ިކަވ )ކ( އި ާޔަމަހ ިއގަ ުމުރުކ ްނަކެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ާރުކުޢިއާޝ ްއެޗއް ެއ .ްނުޓްއެހެފިހ ުޤާލްޚައ ިއާފާޞްނިއ ، ީކަތާމޫލުޢަމ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ާއިޑީމ ަތަވުނ ޭވެރުކްޓްސާކްޑޯރްބ .43 ްއަތްތަލީސަވ ެގާއިޑީމ ުޤ ްއަޙ ެގުކަތްތާރަފ ަންނަގިއަލަބ ިދައ ިއާމަކ ްއެތާމޫލުޢަމ ޭވެދްށޮކުރޯފ ުކެއާމަކިރެވުދެތ ިއމާ ަކިރެވުފާޞްނިއ ީނެދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ަންނގަ ިއަލަބ ްއަތްތަލީސަވ ގެ ާއިޑީމ ުތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ްށޮކިރެތްތަމުރުޙ ްށައާރިއާދ ގެ ުމަކްނަވިނިމ ަލއް ިމައ ާވްނގެ ިބިލ ްށަންނުދުރަފ މް ާރިތްޙިއ ިއާރަދަޤ ުޤްއަޙ ާވްނޭދ ްށަކަތާރަފ އެ އި ގަ އް ެތގޮ ޭތިހ ަންނގަ އި ަލަބ ްއަތްތަލީސވަ ގެ ާއިޑީމ ުޤްއަޙ ގެ ުމުރުކުލޫބަޤ އި ގަ މު ަކްނގެ ިވެދ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަކަތްތާރަފ 29 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ީކަމަކްނަކ ިވިނަންނައ ،އި ަކަޓްށަދަޞްޤަމ ގެ ާދްއާމ ަނަވ 43 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .44 ެގުމުރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ުދެތ ާމ ްނިޒ ިދައ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ ިއާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ .ެވެކަތާމްނިޒ ވާ އި ަފިވެރުކިތަމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްށަޗއް ަމ ގެ ްނިރެވްސޫނ ްށަމަކ ެނާދެވ ްށަކގަ ޮދ އީ ެއ ަތަވުނ ގޭ ނެއ ްނަކގު ޮދ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ )ހ( ްސވެ ްއެއ ގެ ާއިޑީމ ،ްއެތާމޫލުޢަމ ުޑޮބ ުތަޞުރުފ ގެ ުމުލެބ ؛ްނުރުކުނަމާހ ްނުކަތަލީސަވ ،ެވޮއ ުތަޞުރުފ ްށަމުލެބ ޯތުދެތ ީއެއ ްއެތާމޫލުޢަމ ޭބިލ ްށައާއިޑީމ )ށ( ،ްށޮކުނ ްއެތަކްއަސަމ ާވްނގެ ީށަކއެ ްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކެއ ؛ްނުރުކުނަމާހ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ އީ އެ ،ަމަނާރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކުނުރަވަށަކ ްނަކުތާމޫލުޢަމ ުދެތ )ނ( .ްނުރުކްނާޔަބ ިއގަ ުމުރުކަމާހ ާރުކަމާހ ްނަކްއއެ ަކަހާވ ަދަފެއ ުބ ާބ ަނަވްތަހ ްނ ުރުކީރަޓްސިޖަރ ާލްއަޖަމ ްސޫނ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .45 ާލްއަޖަމ ްސޫނ ްނ ުރުކުޢިއާޝ ްނެގްށޮކީރަޓްސިޖަރ އް ެތަލީސވަ ްސެވއް ެއ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ްއއެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްއެހޫނ ްސެވއް ެއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްށޮކިރެވުދެމ .ެވއެ ގަ ުހަފްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ުނަޝިމޮކ ީނާވްނަރުކުޢިއާޝ ،ްސޫނ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ްށޮކުނ ީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެނޫނ ްއެމަކަދްއުހ ީކަމގު ްނިހ ާލްއަޖަމ ަމަތަރުފ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 45 ގެ ުހަވުދ )ްއެހަފްސީޅާސ( ،ުހަފްށަމުލާވަލުކެއ ްނަޝިމޮކ ްށަރަހަފ ްސޫނ ވާ އި ަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނުދނިހެއ ، އި ގަ ޭރެތ އި ގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ ،ިއަލާވަލުކއެ ްއެރަތްފަދ ގެ ުކަތާލްއަޖަމ .ވެ ެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ 30 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއއެ ާލްއަޖަމ ްސޫނ ިއގަ ުރަތްފަދ ާރުކްނާޔަބ އި ގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( 7 )ްއެތަހ( ާތާރުކުޢިއާޝ ުރަތްފަދ ،ަމަންތެނ ިއަފިވެރުކީރަޓްސިޖަރ .ެވެއެނވާ ްނަޅަހަށުހ ާވުކަޝ ްނުކަމުޔިލ ްށަނަޝިމޮކ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ 5 )ްއެހަފ( ުބަބަސ ްތެނ ިއަފިވެރުކ ީރަޓްސިޖަރ ްއެތާރަފ ެއ ިދައ ްނުކަމުޔިލ ްށަތާރަފ ިޅެހަށުހ ާވުކަޝ ، އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ .ެވއެ ެނާވްނގަ ްނައ ްނުމުރުކުޢިއާޝ ްނގެ ްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ރ( ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނުށަދ ގެ ްއެނޫނާޤ ޭހެބާމަކ ،ީނާވާންސިތްސިއ ަތަވުނ ،ްއެބަލްކ ަތަވުނ ،އް ެއީޓާޕ ީސާޔިސ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ަތަވުނ ،ްއެޏްނުފްނުކ ަތަވުނ ،ްއެނއަ ިނޫޔ ަތަވުނ ،އް ެއާޔްއިޢްމަޖ ިނަކެއަމަހ ،ްނުކއަ ާރާދިއ ގެ ުރާކުރަސ ަތަވުނ ،ްއެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ،ްނެހެނާންނެފ ްށޮކުމްނާޢ ަތަވުނ ިއގަ ުދެމ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ްއެނަތ ެއ ގެ ްއެނަތ ެއ ަތަވުނ ،ިއާރަބަޚ ިއާތާމޫލުޢަމ ޭޅގު ާކަނަތ ެއ ިނަކެއަމަހ ުރަބަޚ ިއާތާމޫލުޢަމ ޭހެޖްނގެ ނެއ ްށަންނުމްނާޢ ްނުތގޮ ޭޅގު ާތަކްއަސަމ .ެވެކަތްނުޔިލ ާރުކުޢިއާޝ ިއަކަޓްށަމުރުތެފ ،ްނުކަތާރަފ ޭދެއ ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ްއެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްއެހޫނ )ހ( .46 ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ ްނ ުޅެހަށުހ ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ،ީނާޅަހަށުހ ިދެއ ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ .ެވެށޮކިރެވުދެމ ުމޯފ ާރުކޫދ ްނުނަޝިމޮކ ިއަކަޓްށަމަކެއ ާޅަހަށުހ ިދެއ ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ އް ެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްއެހޫނ )ށ( ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާލާވަލުކެއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްނުކަތާރަފ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ،ްނުރުތިއ ގެ ުމަކްނަކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވއެ ެނާވްނަޅަހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ުތާމޫލުޢަމ )1( ،ްނުތގޮ ޭޅގު ާއާޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ 49 ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ؛ްއަތްނުޔިލ ީމްސަރ ގެ ުމަކ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ 31 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ )2( ީނޫނާޤ ،ަމަންއެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ،ީކައާޔިރެވުލޫއްސަމ .ްއެމުޔިލ ީމްސަރ ޭދިއގަ ްނައ ްނަކްއެޞްޚަޝ ިވިނަންނއަ ،ީކަމަނ ާޅަހަށުހ ްނަޔިކ ްށައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްށަހޫނ )ހ( .47 ާޔިކ ްށައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްށަހޫނ ްނ ަނ .ެވެއެނާވުންނގެ ެވ ްށަކަމަނ ގެ ުތަވާބ )1( ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ؛ްއެމަނ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ )2( ގެ އް ެހޫނ ާވިއަފާޅަހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ؛ އް ެމަނ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ )3( ްށަކަހޫނ ުރޫހްޝަމ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ؛ްއެމަނ ާޔިކ ްށަކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ )4( ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ަތަވުނ ،ވާ ިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ،ާވިއަފާޅަހަށުހ ،ްތގޮ އް ެއ ާމަނ ގެ އް ެއާލްއަޖމަ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ ުރޫހްޝަމ ަތަވުނ ީކަހޫނ ެއ ،ަމަނިފްށޮކްނުނޭބ ްއެމަނ ެއ ަތަވުނ ާކއަ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ާކަހޫނ ަޔިދިވެނުބ ީކއަ ާލްއަޖަމ ެއ ވާ ަހޭދ ްނަކްއެއާލްއަޖަމ ަތވަ ުނ ްނަކްއެހޫނ ިރުހްނުޅގު ؛ އް ެމަނ ގެ ުތަވާބ )5( ްނުކައއާ ިޑމީ ެއ ިއގަ ްއއެ ާއިޑީމ ްސެވއް ެއ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ގެ ްއެމާރގް ޮރްޕ ުރޫހްޝަމ ގާ ްނިހ ްނގެ ިއަދްއަފުއ ްށައަލްއިމައ .ްއެމަނ ގެ އް ެމަލޮކ ަތަވުނ ްށަކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްށަކަހޫނ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ށ( ްނެހެއ ްނޫންތާރަފ ވާ އި ަފިވެދްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނަނ ެއ ،އް ެމަނ ާޔިކ ާތާލާވއު ީރަޓްސިޖަރ ގެ ްއެޗްއއެ ެއ ،ީނޭވެދްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްށަކަތާރަފ 3 ވާ ިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ .ެވެންނުހަފ ގެ ުހަވުދ ުރަހައ )ްއެނިތ( ްށަކަތާރަފ ްނެހެއ ްނަކިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް އެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ .ެވެއެނާވާންސިތްސިއ ްނުލޫސުއ ިމ ުތަލާޙ ާރުކުލަދަބ 32 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ަތަވުނ ްސޫނ ެއ ،ުރިއާޅަހަށުހ ްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ .48 ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ ްސ ަބ ާރުކުދްޞަޤ ްނަރުކުޢިއާޝ އް ަތްސަބ ަތވަ ުނ ްސަބ ާރުކުދްޞަޤ ްނަރުކުޢިއާޝ ާލްއަޖަމ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ ެއ ްނުކަހަބ ްނޫނެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ .ވެ ެއެނާވްނގަ ްނައ ްށަނަޝމި ޮކ ްނަކއެ ،ަމަނާރުކުޢިއާޝ ަތަވުނ ްށަކަހީމ ،އި ގަ ުމަކ ުކަޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ )ހ( .49 ާޔ ިރެވުލޫއްސަމ .ެވެއެނާދިވެވ ްށަކަޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ާޅަހަށުހ ިއގަ ުމަކ ުކަޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް އެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ )ށ( ިވިނަންނއަ ިއގަ ިއަބިކ ގެ އް ެހީމ ެއ ،މަ ަނާވއި ގަ ުމަކ ުކަހީމ ީކަތާރަފ .ެވއެ ެނާވްނާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ )1( ްނަކިރުކ ްއެށުކ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ްއެދްއަޙ ިއގަ ުނީދްމާލްސިއ ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހމީ ާވިއަފެވުތިބާސ ްށަތަޢީރަޝ )2( އް ެށުކ ގެ ުމަކ ާވިއަފްށޮކާނގޯ ީސްނިޖ ްށަންނިދުކަޑުކ ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ުކަހމީ ާވިއަފެވުތިބާސ ްށަތަޢީރަޝ )3( ްށަތަޢީރަޝ ްނަކިރުކ ްއެށުކ ގެ ުތަވްޝިރ ަތަވުނ ގެ ުތާނާޔިޚ ؛ްނުވުނ އި ގަ ުމަކ ުކަހީމ ާވއި ަފެވުތިބާސ 5 )4( ީއާނިޖ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ ުރަހައ )ްއެހަފ( ަޔިދެވުތޭވ އި ގަ ުމަކ ުކަހީމ ާވއި ަފިވެރުކ ްމުކުޙ ިއގަ ްއއެ ަލަސްއަމ ؛ްނުވުނ )5( ްށަތަޢީރަޝ ްށުކ ގެ ުމުރުކިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތާވުތްސަމ .ްނުވުނ ިއގަ މު ަކ ުކަހީމ ިއަފެވުތިބާސ ާޅަހަށުހ ިއގަ ުމަކ ުކަޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް އެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ )ނ( އި ގަ ްއެނަތ ެއ ،ަމަނާވއި ގަ ުމަކ ްއެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ،ީކަތާރަފ .ެވއެ ެނާވްނވާ ަމަހިރުފ ުޠުރަޝ ިވިނަންނައ )1( ވާ ިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ްއެނޫނާޤ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ؛ްނުވްށަކަނަތ 33 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ )2( ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުކަތުދަޞްޤަމ ގެ އް ެނަތ ެއ ؛ްނުވިއަފިނެމިހ ްނުރެނ 2 )3( ީޢުރަޝ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ ުރަހައ )ްއޭދ( ަޔިދެވުތޭވ . ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ އް ެތާރަފ ާވއި ަފްސިއއަ ްއެމުކުޙ ،ިއަފެވްށަމަކ ުކަހީމ ީކަޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ )ހ( .50 ްނ ުވްސުހ ުމާޤަމ ެގާޔިރެވުލޫއްސަމ ،ަމަނެޖއް ވެ ާމިދ ްއެތގޮ ެރުކްނުތގޮ ެދ ިވިނަންނައ ްށައާނޭއ ްނގެ ިށެފ ްނުހަވުދ ެއ .ެވއެ ީވްސުހ ުމާޤަމ ގެ ުމަކާޔިރެވުލޫއްސަމ 30 ،ީކަމުސްއެޖަމަހ ުކަހީމ ްށަމާޤަމ ެއ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( .ެވެކއެ ާމްނިޒ ގެ ުރަޓިޑެއ ްސިއ ެމްނެއ ިރުހ ުކަތގު ވަ ެއ )1( ؛ްނުވުރަމ ާޔިރެވުލޫއްސަމ 49 )2( އި ގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއއެ ަފިސ ާރުކުމިޒާލ ްށަމުރުހ އި ގަ އި ަބިކ ގެ އް ެޔިރެވުލޫއްސަމ .ްނުވިނުއ ީނޫނާޤ ީކަޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ )ށ( ުޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ެއ ްނުށަދ ގެ ްއެނޫނާޤ ޭޅގު މާ ަކ ،ިއަފެވްށަކަޞްޚަޝ 49 އި ގަ )ނ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ަތަވުނ ،ަމަނިފިއަލާވުއ އް ެއަފިސ ާރުކުމިޒާލ ްށަމުރުހ އި ގަ އި ަބިކ ގެ އް ެޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ ުމަކާޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ ެއ ،ަމަނެޖްއވެ ިނުއ 30 ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުހަވުދ ެއ .ެވެއީވްސުހ ުމާޤަމ ުކަތގު ަވ ެއ ،ީކަމުސްއެޖަމަހ ްއެޔިރެވުލޫއްސަމ ްށަމާޤަމ ެއ ިއގަ ޭރެތ .ެވެކެއާމްނިޒ ގެ ުރަޓިޑެއ ްސިއ ެމްނެއ ިރުހ ުކަޔިރެވުލޫއްސަމ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުތަދްއުމ ވާ ިއގަ ާދްއާމ ިމ )ނ( ީރަޓްސިޖަރ ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ ެއ ،ަމަނެޖްއިސްއެޖުނަމަހ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ 34 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ިދައ ްސެވގެ އް ެހޫނ ެމްނޮކ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ހ( .51 ާރ ާދިއ ެގާލްއަޖަމ ަތަވުނ ެގުހޫނ އް ެއާރާދއި ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ުނަޝިމޮކ ،ްސވެ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ .ެވެއެނާވްނަންނުހ ަމަނެޖްއވެ ުތައ ްއެލަދަބ ްށަހެރްޑއެ ގެ ާރާދިއ ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ )ށ( ްނަކެއ ާޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ އެ ަތަވުނ ގެ އް ެހޫނ ެއ 5 ާރާދިއ ެއ ،އި ގަ ްނައ ްށަނަޝިމޮކ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްއެހަފ( .ެވެއެނވާ ްނަސްއަޖަމަހ ްއަތްނަކ ގެ ުމުރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ުނަޝިމޮކ ިއގަ އާ ިޑީމ ގާ ްނިހ ްނގެ ްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .52 ްނ ުރަޓިޑެއ ެގާއިޑީމ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ާޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ، ީކަންނުރަޓިޑެއ ާރުކްތަކްއަސަމ ގެ ްނުރަޓިޑެއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ިމ .ެވއެ ެނާވްނާވ ިއގަ މު ަކ ްނުރަޓިޑެއ ީކޫލުސ ގެ ްނުރަޓިޑއެ ،ިއާކަތާމްނިޒ ގެ ްނުރަޓިޑެއ ،ިއާކަތުޠުރަޝ ޭހެޖްނަންނުހ ، ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ޭހެބާމަކްނަކ ެއ އި ާޑނގަ ްނިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާލާވަލުކެއ ްށަމުދޯހ ްއެތާމޫލުޢަމ ްސވެ ްއެއ ްނުތގޮ ޭހެބ ާކަމަކ ާވްނގެ ެވްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ .53 ޭދެއ ްނުނަޝިމޮކ ްނ ުނިދ ުތާމޫލުޢަމ ުނުދެއ ،ަމަނެޖްއިދެއ ްނުނަޝިމޮކ ިއގަ ާރާދިއ ގެ އް އެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ 7 ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ ެއ ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްއެތަހ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ .ެވެއެނާވްނޭދ ްށަނަޝިމޮކ ުތާމޫލުޢަމ ެއ ާޔިރެވުލޫއްސަމ ގެ އް ެއާލއް ަޖަމ ެއ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ ެއ ްނުކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ )ހ( .54 ްނ ަޝިޑެއ ިއާޓްނެމިލްޕަސ ްޓްނެމިލްޕަސ ެއ ްސެވަމަނ .ެވއެ ެނާދިވެރެނ ްއެޓްނެމިލްޕަސ ،ަންނޮއ ިއގަ ޭރެތެއ ގެ ާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ ެއ ީނާވްނެރެނ .ެވެއގަ ުތގޮ ގެ އް ެއަބ ގެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ުހޫނ ެއ .ެވެއެނާދިވެރެނ ްއެނަޝިޑެއ ުހަވުދ ުރުތިއ ގެ ުހޫނ ެއ ،ްށަކަހޫނ ުހަވުދ )ށ( ްސެވްއެނަޝިޑއެ ީދްއަޙަރަސ ުރުތއި ،ްށަކަހޫނ ުހަވުދ ިދައ .ވެ ެއެނާދިވެރެނ 35 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްއެނަޝިޑއެ ުރުތިއ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ )ށ( ިއާއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ަތަވުނ ިއގަ ްއެހޫނ ،ަމަނާރުކުޢިއާޝ ްނުކއަ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ ުތ ާމޫލުޢަމ ާރުކުމިޒާލ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމުރުހ ިއގަ ްއެއާލަޖަމ .ެވެއެނވާ ްނަންނުހ ިއގަ އް ެނަޝިޑެއ ެއ ވާ ްތގޮ އް ެއ ާޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާލާވަލުކެއ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .55 ީކޫލުސ ެގާލްއަޖަމ ަތަވުނ ެގުހޫނ ްނ ުލާވަލުކެއ ްއެޑނަގްނިމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ ެއ ،ްނުކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ،ްނުކަހޫނ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ އި ގަ ުމަކިރެވްސޫނ ިއާކަތުދަޞްޤަމ ގެ ުމަކިރވެ ްސޫނ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ެއ ވޭ ެލުކެއ ްއަތަމަހ ީޤާލްޚައ ެނާވާބަތ ްނުކައާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ ެއ .ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމުލާވަލުކެއ ްއެޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ްށަތގޮ ގޭ ނޭނ ްއެތާރަފ ިކަވ ިއގަ ްއއެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ިއގަ ްއެހޫނ )ހ( .56 ްނ ުލުފުއ ާމްނިޒ ަތަވުނ ،ްއއެ ޯޓޮފ ަތަވުނ ،ްއެމުޔިލ ަތަވުނ ،ްއެރަބަޚ ާރުކުޢިއާޝ ގެ ުމަކއެ ،ަމަނެޖްއެވާމިދ ްއއެ ަލަސްއަމ ްސވެ ްއއެ ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަމުހެރުކ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ ެއ ީނޭހެޖްނަލުފުއ ުތަޔްއިލޫއްސަމ .ެވެރަޓިޑެއ ްށަތގޮ ގޭ ނެއ ްއެތާރަފ ިކަވ ިއގަ ްއއެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ އި ގަ ްއެހޫނ )ށ( ަތަވުނ ،ްއއެ ޯޓޮފ ަތަވުނ ،ްއެމުޔިލ ަތަވުނ ،ްއެރަބަޚ ާރުކުޢިއާޝ ގެ ުމަކއެ ،ަމަނެޖްއެވާމިދ ްއއެ ަލަސްއަމ ްސވެ ްއއެ ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަމުހެރުކ އް ެއޯޓޮފ ެއ ިއާއާހީމ ުނުޔިލ ްއެމުޔިލ ެއ ،ީނާލުފުއ ުތަޔްއިލޫއްސަމ .ެވެރަޓިޑއެ ގެ އް އެ ާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ގެ އް ެހޫނ ެއ ،ިއާއާހީމ ގި ެނ ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުލަދަބ ްނަކިރެވުލޫއްސަމ ގެ ްއއެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ .57 ްނުމުވުލަދަބ ްނަކިރެވުލޫއްސަމ ްނ ުރުކާއ ީރަޓްސިޖަރ .ެވެއެނވާ ްނަރުކއާ ީރަޓްސިޖަރ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ ެއ ްއެހޫނ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ،ުހަފްށަމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( .58 ްނ ުރުކުލިޠާބ ީރަޓްސިޖަރ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ ެއ ްށަމުރުކުޢއި ާޝ ްއެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްނުރުކުޢިއާޝ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްނުކައާލްއަޖަމ ެއ 36 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ާތިރުކުޢިއާޝ ުދަދަޢ ިރުކުޢިއާޝ ްނުހަފ ެމްނެއ ،ިއަލާޓްއުހ 12 ުރުތިއ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުތަދްއުމ ެއ ،ެވުތިއާފ ްސަވުދްސަމ )ަރާބ( އި ަފްށޮކުޢިއާޝ ްނުކައާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ ެއ ްއެދަދަޢ ްނުކައާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ ެއ ީނޭވެލެބ ަމަނާވުނ ގެ ްއެހޫނ ަދަފެއ ،ިއގަ ުތަލާޙ ިމ .ެވެއގަ ުމަކ ީލާޓްއުހ ްނުރުކުޢިއާޝ ުރާޔިތްޚއި ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ީރަޓްސިޖަރ ގެ އް އެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ،އި ގަ ާލަޙުރަމ ގެ ުމުރުކީރަޓްސިޖަރ އް ެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްއެހޫނ )ށ( ުހަފްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ ްނަކާވިއަފާލވާ ުޅޮއ ްއެމަކ ްށަނަޝިމޮކ ،ިއާރާބ ގެ މު ުޅެއ ުޅަވަޔިފ ީނޫނާޤ ުދެމާކަތާރަފ ެއ ،ަމަނެޖްއެވުތިބާސ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ީރަޓްސިޖަރ ގެ ްއއެ ާލްއަޖަމ ެއ ަތަވުނ ގެ ްއެހޫނ ެއ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާޔިތްޚިއ ާރުކ ްނަކުރަޓިޑެއ ިއާންނުހީމ ާރުކ ްނަކިރެވްސޫނ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ )ހ( .59 ުރ ަތްފަދ ެގްނިރެވްސޫނ .ެވެއެނވާ ްނަދްނގެ ްނުމަޓްއަހަލަބ ްނުނަޝިމޮކ ްއެރަތްފަދ ގެ ްނުހީމ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނުތަޔއް ިސިއަހ ީމްސަރ ،ީކަންނިރެވްސޫނ ެއ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ިއގަ މު ަކ ްނުހީމ ާރުކްނަކިރެވްސޫނ އި ގަ ުނަޝިމޮކ ިއގަ ުތގޮ ގެ ްއއެ ިރެވްސޫނ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެކަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ީނާރުކުޓްސިލ )1( ަތަވުނ ްށަކަރަޓްސާކްޑޯރްބ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ، ާޔިލ ުޓޯޕިރ އި ާލަކިޓާއ ރަޗީފ ،ިއާރަބަޚ ްށަކ އަ ާއިޑީމ ؛ްނުހީމ ޭދިއގަ ަނ ޯޓޮފ ްށަހޫނ ،ިއާންނުހީމ )2( ގެ ުމުރުތެފ ުތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ ިއގަ އް ެތަލީސަވ ްކިނޯރްޓްކެލިއ .ްނުހީމ ޭޅުއ ިއގަ ުތަކްއަސަމ 37 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނަނ އި ގަ ުރަތްފަދ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ 59 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .60 ްނަކްއެއިރެވްސޫނ ްސ ާފ ޭދިއަގްނައ ޭދިއގަ ްނއަ ްނަކއް ެއިރެވްސޫނ ްނުނަޝިމޮކ ،ްށަންނިރެވްސޫނ ޭނެމިހ .ެވއެ ެނާވްނަރުކޫދ ްއެހާފ ިކެއިކެއ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ީކަހާފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( އް ަތާސިރާކ ިއާކަތާސިދާހ ިއާމަކްނަކ ގާ ނިހ ިއގަ ުނަތްނަތ ،ްށަނަތްނަތ ަންނުހުނ ްނެވެދަވ ްށޮކުމްނާޢ ުރިއާދްނުމގަ ނިހ .ެވެކެހާފ ެނޭވެރުކްނުނޭބ ްށަމުނަވ ްނުތަޔްއިސިއަހ ގެ ްއއެ ިރެވްސޫނ ،ިއަތިހ ްށޮކިރެތްތަމުރުޙ ްނުކަތްތާރަފ ޭހެބާމަކ ،ްށަހާފ ެއ ުކެއާމަކަހޭސަފ ިއާމަކިރެތްތަމާލަސ ،ްށަންނިރެވްސޫނ .ެވއެ ެނާވްނޭދިއަސްއަޖަމަހ ްތގޮ ެނޭވެރުކްތަކްއަސަމ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ،ްއަތުލޫސުއ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްނުތގޮ ޭޅގު ާހޫނ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ .61 ުލ ޫސުއ ިރުހ ްށަކަތްސޫނ ްށަކަތްތަލީސަވ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ިދައ .ެވއެ ެނގާ ނިހ ،ްށަކަތަބްސިނ ޭޅގު އާ ިޑީމ ެއ ،ްސެވްށައާއިޑީމ ްނ ުގނިހ ،އް ަތުލޫސުއ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުނޫނާޤ މި ްނުތގޮ ޭޅގު ާންނިރެވްސޫނ ޭޅގު ާންނުހީމ ެއ ،ްށަންނުހީމ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ްކިނޯރްޓްކެލިއ .ވެ ެއެނގާ ނިހ ްށަކަތަބްސިނ ުބ ާބ ަނަވްށައ ްނ ުޅެއ ުޅަވަޔިފ ،ިއާމުޅެހަށުހ ާވުކަޝ ،ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ގެ ުނަޝމި ޮކ ީކަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ )ހ( .62 ްނ ުރުކރަޓިނޮމ .ެވެކެއާމްނިޒ )1( ްސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ،އި ާކަތްތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްށަތގޮ ްއެއ ާނޫނާޤ ިމ ްނިރެވްސޫނ ިދައ ިއާކަތްތާރަފ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ،ިއަލަބ ްނަކާދްނުމަރުކުލަމަޢ 38 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ )2( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ީނަދްނުމގަ ްނިހ ްއަތާލްއަޖަމ ްސޫނ ،އި ަލަބ ްނަކ ްށަތގޮ ްއެއ ާކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ؛ ްނުރުކުރަވަށަކ )3( ިއާނޫނާޤ ިމ ީކަތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ ާރުކުމްނާޢ ިއގަ ާއިޑީމ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުދއި ާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެޓްނެޓްނޮކ ާރުކުމްނާޢ )4( ްސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ 16 2010 / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްނުކަތްތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްށަތގޮ ްއއެ ާއ )ުނޫނާޤ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( .ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކާދްނުމަރުކުލަމަޢ 2 1 ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) ( ،ިއާރަބްނަނ ަނވަ ) ( ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 4 3 ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ،ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) ( ިދައ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުކަތުރަބްނަނ ެއ ާކަމަކ ްނިއެރެތ ގެ ުމަކްނަކ އް ެމަކެއ ،ަމަނެޖްއިނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްށމަ ަކ ާވއި ަފެވުފާލިޚ ްނުކަތާރަފ .ެވެއެނާވްނަލަބ ްނުނަޝިމޮކ ިއގަ ުކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( .63 ާވުކަޝ ިއާމުލެބ ަލަސްއަމ ްނ ުޅެހަށުހ ެމްނޮކ ،ަމަނެޖްއވެ ުފާލިޚ ްނުކަތާރަފ ްސވެ އް އެ ާކަމަކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ވާ ުކަޝ ްށަނަޝިމޮކ ްނގެ ިޅގު ާމަކެއ ްސެވްށަކަތާރަފ ިކަވ ްނގެ ިޅގު ާކަޗްއއެ ިރުކުޢިއާޝ ިއގަ އް ެތަލީސަވ ގެ ާއިޑީމ )ށ( ،ެނުބ ްށަމަކެޖްއިބިލ ްއެމަކިނުއ ްށަކަޤއް ަޙ ގެ އް ެޔަބ ަތަވުނ ގެ ްއެތާރަފ ،ެނުބ ްށަމަކ ެނާދިބިލ ްއެމަކިނުއ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ ްށަކަޤްއަޙ ަތަވުނ ،ްނުމުޅެހަށުހ ްއެއވާ ުކަޝ ްނުތާރަފ ގެ އް ެޔަބ ަތަވުނ ްނުކަތާރަފ ިކަވ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ގެ ުމުލެބ ްއެމަކެއ ،ްސެވަމަނ ީވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްނެހެއ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( އި ގަ ުކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއާނޫނާޤ ިމ ،ްށަމަކެޖްއވެ ުފާލިޚ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ާކަމަކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ 39 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ިކަވ ްނގެ ިޅގު ާކަޗއް ެއ ިރުކުޢިއާޝ އި ގަ ްއެތަލީސަވ ގެ އާ ިޑީމ ަތަވުނ ްށަމަކެޖއް ިބިލ ްއެމަކިނުއ ްށަކަޤްއަޙ ގެ އް ެޔަބ ަތަވުނ ގެ ްއެތާރަފ ްނިތަމ ގެ ުމގު ެންސިއ ަލްއމި ައ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ަމަނެޖްއިނެފ ްށަނަޝިމޮކ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ގެ ުމުލެބ ަލަސްއަމ ެއ އް ަތާވުކަޝ ޭޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުލޫސުއ ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުލެބ .ެވއެ ެނާވްނަޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ގެ ުމުރުކ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ،ްނގެ ިޅގު ާކައަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ ްނުނަޝިމޮކ .64 ުރ ާބ ެގުމުލެބ ަލަސްއަމ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ްށަނަޝިމޮކ ްއަތްތާރަފ ޭހެޖްނަރުކުރިޒާހ ިއގަ ުތގޮ ގެ ްނިކެހ )ހ( ؛ްނުދޯހ ްސަބިކެހ ،ިއާމުރުކުރިޒާހ ަންނެފ ްށަމަކ ިރުހްނުޅގު ާކައަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ )ށ( ްނާޔަބ ގެ ުތާރަފ ެއ ،ިއާމުރުކުރިޒާހ ްށަނަޝިމޮކ ްއަތްތާރަފ ؛ްނުދޯހ ަތަވުނ ާދްނުމަރުކ ްނުކައާރާދއި ްނެހެއ ްނގެ ިބިލ ުރާބ ީނޫނާޤ )ނ( ،ިއވަ ަޔިފ ްއެމުޔިލ ޭނެމިހ ިއގަ ްއެޤީޤްޙަތ ާދްނުމގަ ްނިހ ްށަމަކ ިރުހްނުޅގު ާކައަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ ްނުނަޝިމޮކ ،ިއާމުދޯހ ްނުށަދ ގެ އް ެރުމައ ުޓޯކ ްއަތްނުޔިކެޔިލ ަންނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްއަތްނުޔިލ ެއ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ،ިއާމުލެބ ؛ްނުއަނގެ ާދްނުމަލަބ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( އް ަތްނުޔިކެޔިލ ަންނެފ ްށަމަކ ިރުހްނުޅގު ާކައަލަސްއަމ އް ަތްނުޔިލ ެއ ،ަމަނެޖްއެވްނުނޭބ ،ިއާށަމުލެބ ،ިއާށަމުދޯހ ްށަމަކިރެތީހެއ ގެ ްނުހުލުފ ްށަމުއަނގެ ްށަނަޝިމޮކ ްނުނަޝިމޮކ ްނިއަދަފެއ ިދައ .ެވއެ ެނާދިވެދެއ ްށަނަޝިމޮކ 40 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްށަނަޝިމޮކ ްނަކިރެތީހެއ ގެ ްނުހުލުފ ،ިއގަ އް ެތަލާޙ ެޖްއިދެއ .ެވއެ ެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ެނާދިވެދ ްއެތާމޫލުޢަމ ަޞްއާޚ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކްނަކ ިކަވ )ބ( ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ،ްނުކަތްތާރަފ ަންނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްށަމަކ ؛ްނގު ްނެއ ްށަމުނިދ ްށަނަޝިމޮކ ްނުކަމުޔިލ ގެ ުރާކުރަސ ްނުތގޮ ޭޅގު ާކައަލަސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ )ޅ( އި ގަ ޭރެތ ގެ އް ެތަދްއުމ ޭޅެއަޑނަކ ްނުތާރަފ ޭހެބާމަކ ްއެޓޯޕިރ ަތަވުނ ،ްށަމުނިދ ްއެތާމޫލުޢަމ ްށަނަޝިމޮކ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުތަދްއުމ ެއ ްނުމގު ްނެއ ްށަމުޅެހަށުހ ަތަވުނ ،ަމަނިފިއަވުނޮފުނ ްއެތާމޫލުޢަމ ޭހެބާކައަލަސްއަމ ެއ ،ަލަސްއަމ ެއ ްނުނަޝިމޮކ ،ަމަނިފިއަޅާނަށުހ ްއެޓޯޕިރ ؛ްނުލެބ ްށައަލްއިމައ ިއާމުދޯހ ިކެހ ޭހެޖްނަދޯހ ްނގެ ިޅގު ާކައަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ )ކ( ؛ްނުތގަ ިއަލަބ ްށަޤީޤްޙަތ ގެ އް އެ ާވުކަޝ ާވިއަފިޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ )އ( ްށަމުދޯހ ްނަކިރެތީހެއ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ީންނަފ ާވްނުނޭބ ްނެހެއ ގެ ުތަލުއަދ ،ިއގަ ްއެދނިހ ެޖްއިނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްށަކަތުޤީޤްޙަތ ަދަފެއ ްނަކިރެތީހެއ ގެ އް ެއާރާދިއ ީޛީފްނަތ . ްނުދޯހ ާޅަހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ 63 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .65 ީޓ ިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ ،ަމަނިފިއަމްނިނ ްށަމުލެބ ަލަސްއަމ ްނުނަޝިމޮކ ަތަވުނ އް ެއވާ ުކަޝ ްނުނަޝމި ޮކ ްއއެ ީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ ީތގު ަވ ެނާލަބ ްއެއަލަސްއަމ ެއ ްނުނަޝމި ޮކ ިޅުމ ީކއަ ަލަސްއަމ ެއ ަތަވުނ .ެވެއެނާވްނަޅއަ ަށަކެއ ، ަމަނެޖއް ިނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްށމަ ަކްއެއަލަސްއަމ ޭހެޖްނަލަބ ީނާރުކާދައ ުރުއަދ ގެ ީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ ިއގަ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ .ެވެންނުނަޝިމޮކ 41 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނުހީމ ްނޫނ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްށައީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ )ށ( .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކްނަޔްއަޢ ، ވޭ ެރުކްނަޔއް ަޢ ިއގަ ުތގޮ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ )ނ( ގެ ުނަޝިމޮކ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ީކަންނުހީމ ްނޫނ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނުރުހ އި ގަ ިއަބިކ ގެ ްނުރަބްނެމ ވޭ ެރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ އި ގަ ުމަކ ްއެކަތްތާރަފ ީންނަފ ،ާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ާރުކުމިޒާލ .ެވެއެނާވްނާވ ްށަކަދަދަޢ ިރިހަނޮއ ،ީކަދަދަޢ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ )ރ( ްނިއެރެތ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސއް ަމ ިދައ .ެވެއެނާވްނާވ އި ގަ ުތގޮ ގެ ުތާރަފ ެނާޓްއަހަލަބ ުތަސާޔިރ ގެ ީޓިމޮކ ެއ ުކަރަބްނެމ .ވެ އެ ެނާވްނަރުކްނަޔްއަޢ ްނީޓިމޮކ ޭދިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ިއގަ ުމުލެބ ްއަތަލަސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ )ބ( 64 ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްށަމަކ ްއަތުރާބ .ެވއެ ވެ ްނގެ ިބިލ ްސެވްށައީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ ްއަތުރާބ ، އި ާނަޝިމޮކ ، އި ގަ ުމުލެބ ަލަސއް ަމ ްނުށަދ ގެ ާދްއމާ ަނަވ 63 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .66 ިއަގުމުލެބ ްއަތަލަސްއަމ ްއ ަތުލޫސ ުއ ޭހެޖްނަޓްއަހަގަނ ްށަމުޓްއެހގެ ެނ އް ަތްސާސައ ިވިނަންނައ ްނީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ .ެވއެ ެނާވްނޭދްނަކުލާމަސ ،ްނަކްނވަ ިނިމ ގެ ުމުރުކުޅާފުލާޔިޚ ، އި ާމަކްނަވިނިމ ގެ ުމަކިރެވްސޫނ )ހ( އި ގަ އް ެއާރިއާދ ާޅުފ ެމްނެއ ޭދިބިލ ްނުކަތުނޫނާޤ ިއއާ ީސާސައުނޫނާޤ ؛ްނުނިދިބިލ ގެ ްނުދުރަފ ަލްއމި ައ ،ިއާޤްއަޙ ގެ ުމގު ނެއ ުތާމޫލުޢަމ ްށަންނުމްނާޢ )ށ( ،ްނުރުކަމަހަމަހ ްށަކައަޖަރަދ ީތަމ ެމްނެއީވ ުޤްއަޙ ގެ ުމަކްނަވިނިމ ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ްށަމުރުކަމަހަމަހ ަތަވުނ ްނުބުޞއް ަޢަތ ، އި ާމުވިރެވުފާޞްނއި ިއގަ ުމުލެބ ަލަސްއަމ )ނ( .ްނުޓއް ެހގެ ެނ ްއަތުލޫސުއ ގެ ްސެސޮރްޕ ުއިޑ ، އި ާމުވާބިކއް ެއ 42 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ްނގެ ިޅގު ާކައަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ ްނުނަޝމި ޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .67 ްނ ުނިދުތަޞުރުފ ެގުމުވީރާދުބާވަޖ ްސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ާވުދްއަރ އް ެއަލަސްއަމ ެއ އި ގަ އާ ިޑީމ ަތަވުނ ، ްށަކައާލްއަޖަމ ްސޫނ ަތަވުނ ،ްށަކަތާރަފ ާވިއަފިބިލ ޭވެރުކުތަމުހުތ ްށަކަތާރަފ ެއ ، ްށަކައިރެވްސޫނ ަތވަ ުނ ްށަކަތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ، ުތގު ަވ ިއާތަޞުރުފ ާވްނގެ ީށަކެއ ްށަމުވީރާދުބާވަޖ ްނގެ ިޅގު ާމަކްނަކ ،ިއގަ ްއއެ ަލަސްއަމ ެމްނޮކ ާލަބ ްނުނަޝިމޮކ ިދއަ .ެވއެ ެނާވްނޭދ ްނުނަޝިމޮކ ގެ ުމުދޯހ ްނަކިރެތީހެއ ގެ އް ެލީކަވ ީނޫނާޤ ްށަތާރަފ ާވުދްއަރ ްއެއަލަސްއަމ ެއ .ެވއެ ވެ ްނގެ ިބިލ ުޤްއަޙ އާ ަލަސްއަމ ެއ ،ުހަފްށަމުލެބ ަލަސްއަމ ްނީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ )ހ( .68 ުޓ ޯޕިރ ެގީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ ްނުމްނިނ ގެ ީޓިމޮކ ،ިއަޅައަޑނަކ ްތގޮ ަންނެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްނގެ ިޅގު ްނުނަޝމި ޮކ ުދެމާޓޯޕިރ ،ިއަޅަހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ްއެޓޯޕިރ ޭވެލުކެއ .ެވއެ ެނާވްނަމްނިނ ްއެތގޮ ޭހެޖްނަރުކާސާރިދ ްށަރުތިއ ިއގަ ުޓޯޕިރ ގެ ީޓިމޮކ ާލަބ ަލަސްއަމ )ށ( ްށަރުތިއ ަތަވުނ ،ަމަނެޖްއިނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްށަމަކިރުހ ްނަކްނަކ ، ަމަނެޖްއިނެފ ްށަނަޝިމޮކ ްށަމަކިރުހ ްނަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކުފާސ ުޓޯޕިރ ،ިއަނަމިހ ްނަކްނަކ ެއ ިއގަ ޭރެތ ގެ އް ެތަދްއުމ ިކވަ ޭޅެއަޑނަކ .ެވއެ ެނާދގި ްނެއ ްށައީޓިމޮކ ްނުނަޝިމޮކ ްށަމުރުކަމަހިރުފ ޭޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ،ީވުނެމ ްނގެ ިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަޞްއާޚ )ހ( .69 ްއ ަތްނުމްނިނ ެގުނަޝިމޮކ ަދަފެއ ،ްއެއަލަސްއަމ ާލަބ ްނުނަޝިމޮކ ަތަވުނ ްއެއވާ ުކަޝ ަތަވުނ ،ްނގެ ިށެފ ްނުހަވުދ ާޅަހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ އް ެއވާ ުކަޝ ްނގެ ިށެފ ްނުހަވުދ ާށަފ ްނަލަބ ްއެއަލަސްއަމ ަދަފެއ ްނުނަޝިމޮކ 30 އް ެތގޮ ްނުނަޝިމޮކ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( ްނގެ ވެ ަނގި .ެވެއެނާވްނަމްނިނ ،ިއގަ ްއެމުމްނިނ ާމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ަމަނާޅައ ްއެޅަވަޔިފ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއާބަބަސ ިމްނިނ ްށަކަތގޮ ެއ 43 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްށަޅޮކެދ ާމުމްނިނ ެއ ،ްށަތާރަފ ާވުދްއަރ ްނުމްނިނ ެއ ިދައ ،ިއާކަމަކެއ ،ުކެއާމުރުކްނާޔަބ ްނަކްތޮއ ުޤްއަޙ ގެ ުމުޅެހަށުހ ްށައާރާދިއ ޭހެބާމަކ ިދައ .ވެ ެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ްށޮކުމްނާޢ ްތގޮ ިމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ިއާށަތާރަފ ާވުދްއަރ ަލަސްއަމ ްއެމުޔިލ ގެ ުތގޮ ިމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ .ެވއެ ެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ްށަތާރަފ ިޅެހަށުހ ާވުކަޝ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( 30 ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ،ަމަނާވްނީޤަޔ ްނަކެނޭމިނުނ ްއެތގޮ ްނުނަޝިމޮކ ުދެމާއަލަސްއަމ ، ވާ ުދްއަރ ާވުކަޝ ިއާށަތާރަފ ިޅެހަށުހ ާވުކަޝ ްށޮކްނާޔަބ ުބަބަސ .ެވެއެނާވްނގަ ްނައ ްނުމުޔިލ ްށަތާރަފ ،ްނުކަތާރަފ ާވއި ަފިބިލ ްއެސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ .70 ެގުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ްސްނަސިއަލ ެގުމުނިދްތަމުދިޚ ، ާޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނ ުޅެއ ުޅަވަޔިފ ުދެމާތާރަފ ްތޮއ 16 2010 ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ަތަވުނ ،ަމަނެޖްއެވުފާލިޚ ާކަޠުރަޝ ގެ ުމުނިދްސްނަސިއަލ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްށަރަވްނިމ ާދްނުމަވުރާރުކަތ ްނުވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ،ިއާށަނިމ ުޑޮބަޑުކ ގެ އި ަލަސްއަމ ީރާދިއ ،ްށަކަތގޮ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތގޮ ިވިނަންނައ ުދެމާކަތާރަފ ެއ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ގެ ުމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ؛ްނގު ްނއެ ްނަރުކުޅގަ ނަރ ްއެމަކެއ ްށަތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ )ހ( ްށޮކުމްނާޢ ްއެރާޒްނިއ ޭވެދ ްށަތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ )ށ( ؛ްނުރުކުޢިއާޝ ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ ،އި ގަ އް ެތގު ވަ ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ )ނ( ވާ ިއަފްށޮކ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކުމްނާޢ ުޙާލްޞިއ ގެ ުށުކ ،ްނިތަމގެ އް ެތގޮ ްސްނަސއި ަލ ްށަމުރުކުމްނާޢ ްއެނާޔަބ ްށަމުޔިދްނގެ ާރުބނައ ްއެމަކ ؛ ްނގު ްނެއ ްށަތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްނެހެމްނޮކ ްނުތގޮ ގެ ުމުނިދުނަޔިވުރާރުކަތ ްށޮކުޙާލްޞިއ ްށުކ )ރ( ްށަމުރުކ ްއެމަކ ޭހެޖްނަލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ަތަވުނ ްއެމަކ ޭހެޖްނަރުކ ؛ްނގު ްނެއ ްށަތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ 44 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނުކަތާރަފ ާވއި ަފިބިލ ްސްނަސިއަލ )ބ( ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ަތަވުނ ،ާޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާޅއަ ަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ 16 2010 ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ،ަމަނެޖއް ެވުފާލިޚ ާކަޠުރަޝ ގެ ުމުނިދްސްނަސިއަލ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ 250,000 50,000 ަކްއަލެދ( ިއއާ ާޔިފުރ )ްސާހްސާސްނަފ( އް ެތާރަފ ެއ ްނުކަދަދަޢ ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ްސާހްސާސްނަފ ؛ްނުރުކާނަމިރޫޖ ާދިއވާ ގަ ިއާނޫނާޤ ްނުކަތާރަފ ވާ ިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ )ޅ( ްނުމގު ްނއެ ްށަމުރުކުޅގަ ނަރ ްނަކެއ ިދައ ،ަމަނާދްނުމަވުފާލިޚ އް ެއަބ ގެ ްލުއިޑެޝ ގެ މް ާރގް ޮރްޕ ގެ ްއެތާރަފ ެއ ،ަމަނިފްށޮކުނުޅގަ ނަރ ؛ްނގު ްނެއ ްށަމުލާޑނަކުދެމ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ،ީކަޓްނެޓްނޮކ ާވުނޮފ ްނުކަތާރަފ ާވއި ަފިބިލ ްސްނަސިއަލ )ކ( ުމްނާޢ ަތަވުނ ުމާޒިނ ުމްނާޢ ،ިއާތަމާލަސ ީމުއަޤ ،ިއާނީދްމާލްސިއ ،އި ގަ ުތަލާޙ ެނާދިވެލެބ ްށަމަކ ްއެލަކްއަރުނ ްތޮއ ްށަތަޙްއިޞ ްއެޓްނެޓްނޮކ އެ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތާރާދިއ ިރުހްނުޅގު ާމަކ ގެ ުތަލުއަދ ؛ްނުވުޓއް ުހ ްނުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ިތެނ ްއެސްނަސިއަލ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ )އ( ވާ ިއަފްށޮކޫދ ްނުނަޝިމޮކ ަތަވުނ ،ަމަނޭދްށޮކުރޯފ ްއެތަމުދިޚ ،ަމަނިފްށޮކުލަދަބ ިއަދޯހުނ ަދްއުހ ގެ ުނަޝިމޮކ ްއެސްނަސިއަލ ަތަވުނ ،ްނގު ްނެއ ްށަމުލާޓްއުހ ްއެތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ ްނިއަދަފެއ ްނަކެއ ަތަވުނ ،ްނުރުކާނަމިރޫޖ ްއެތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ެއ އް ެތާރަފ ެއ ަތަވުނ ،ްނުޓްއެހެފިހ އް ަތްތާލާއ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކ އް ަތްތާލާއ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކ ްނަކއެ ުކެއާމުރުކާނަމިރޫޖ ްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުރުކައ ިމ ؛ްނުޓްއެހެފިހ ިފިއަމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ްށަމުޓްއެހެފިހ ްއެތާލާއ ާރުކްނުނޭބ ިދެއ ްށަމުޓްއެހެފިހ ްނުށަދ ގެ އް ެރުމައ ުޓޯކ ްތާލާއ ެއ ،އި ގަ ްއެދނިހ .ެވއެ ެނާވްނަޅަހަށުހ ްނުނަޝިމޮކ ްށަންނުހުލުފ 45 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްސްނަސއި ަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްށަކަތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ )ވ( ްނިތަމގެ ްއެތގޮ ާމްނިނ ްނުޓޯކ ،ުހަފްށަމުޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ްށަމުރުކުލިޠާބ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ ،ްނުތގޮ ިމ .ްނުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ 30 )ްސީރިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާޅަހަށުހ ްށަޓޯކ ްއއެ ަލަސްއަމ ްއެތގޮ ްނުޓޯކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ .ެވއެ ެނާވްނަޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނުކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ .71 ުޅަވަޔިފ ުދެމާއާލްއަޖަމ ްސޫނ ްނ ުޅެއ ުޑޮބަޑުކ ގެ ިއަލަސްއަމ ،ަމަނެޖްއެވުފާލިޚ ާޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާޅައަޑނަކ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަރަވްނިމ ާދްނުމަވުރާރުކަތ ްނުވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ،ިއާށަނިމ ުޅަވަޔިފ ީރާދިއ ،ްށަކަތގޮ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތގޮ ިވިނަންނައ ުދެމާކަތާރަފ ެއ .ވެ ެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ގެ ުމުޅެއ ؛ްނގު ްނެއ ްނަރުކުޅގަ ނަރ ްއެމަކއެ ްށައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ )ހ( ްށޮކުމްނާޢ ްއެރާޒްނިއ ޭވެދ ްށަކއަ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްށަކަހޫނ )ށ( ؛ްނުރުކުޢިއާޝ ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ ،އި ގަ އް ެތގު ވަ ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ )ނ( ވާ ިއަފްށޮކ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކުމްނާޢ ުޙާލްޞިއ ގެ ުށުކ ،ްނިތަމގެ އް ެތގޮ ަތަވުނ ްށަކަހޫނ ްށަމުރުކުމްނާޢ ްއެނާޔަބ ްށަމުޔިދްނގެ ާރުބނައ ްއެމަކ ؛ްނގު ްނެއ ްށަކައާލްއަޖަމ ްނެހެމްނޮކ ްނުތގޮ ގެ ުމުނިދުނަޔިވުރާރުކަތ ްށޮކުޙާލްޞިއ ްށުކ )ރ( ްށަމުރުކ ްއެމަކ ޭހެޖްނަލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ަތަވުނ ްއެމަކ ޭހެޖްނަރުކ ؛ްނގު ްނެއ ްށަކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްށަކަހޫނ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނުކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްސޫނ )ބ( ،ަމަނެޖއް ެވުފާލިޚ ާޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާޅއަ ަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ 5,000 އި ާއާޔިފުރ )ްސާހްސަފ( ްއއެ ާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްއެހޫނ ެއ 100,000 ްނުކަދަދަޢ ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކއް ަލްއއެ ( ؛ްނުރުކާނަމިރޫޖ 46 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ީކަޓްނެޓްނޮކ ާރުކުޢިއާޝ ްނުކައާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްނުކަހޫނ )ޅ( ުމްނާޢ ަތަވުނ ުމާޒިނ ުމްނާޢ ،ިއާތަމާލަސ ީމުއަޤ ،ިއާނީދްމާލްސިއ ،އި ގަ ުތަލާޙ ެނާދިވެލެބ ްށަމަކ ްއެލަކްއަރުނ ްތޮއ ްށަތަޙްއިޞ ްއެޓްނެޓްނޮކ އެ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތާރާދިއ ިރުހްނުޅގު ާމަކ ގެ ުތަލުއަދ ؛ްނުއަނގެ ްށަކަމުޓްއުހ ްއެތަލީސ ވަ ިރުކުޢިއާޝ ްށަޓޯކ ްށަމުރުކުލިޠާބ ީރަޓްސިޖަރ ގެ އް ެއާލްއަޖަމ ަތަވުނ ްއެހޫނ )ކ( ، ީރަޓްސިޖަރ ްނިތަމގެ ްއެތގޮ ާމްނިނ ްނުޓޯކ ުހަފްށަމުޅެހަށުހ އް ެއަލަސއް ަމ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ީރަޓްސިޖަރ ،ްނުތގޮ ިމ .ްނުރުކުލިޠާބ 30 ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސީރިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާޅަހަށުހ ްށަޓޯކ އް ެތގޮ ްނުޓޯކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުރުކުލިޠާބ ީރަޓްސިޖަރ .ެވއެ ެނާވްނަޅައަޑނަކ ާޑނގަ ްނިމ ީކޫލުސ ާޅައަޑނަކ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ .72 ާރުކްތަކްއަސަމ ިއަގާއިޑީމ ުދެމާންނިރެވްސޫނ ިއާކަތްތާރަފ ،ަމަނެޖްއެވުފާލިޚ ްއއެ ިރެވްސޫނ ަތަވުނ ްއެތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ްނ ުޅެއ ުޅަވަޔިފ ގެ ުމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ،ްށަކަތގޮ ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތގޮ ިވިނަންނައ ުދެމާކަތާރަފ ެއ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ؛ ްނގު ްނެއ ްނަރުކުޅގަ ނަރ ްއެމަކ ިރުކ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ )ހ( ؛ްނގު ްނެއ ްނެދެއ ްށަފާޢަމ ްށޮކުމްނާޢ )ށ( ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ ، އި ގަ އް ެތގު ވަ ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ )ނ( ވާ ިއަފްށޮކ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކުމްނާޢ ުޙާލްޞިއ ގެ ުށުކ ،ްނިތަމގެ އް ެތގޮ .ްނގު ްނެއ ްށަމުރުކުމްނާޢ ްއެނާޔަބ ްށަމުޔިދްނގެ ާރުބނައ ްއެމަކ ްއެތާމޫލުޢަމ ްނޫނުދެތ ްށޮކިރެވުދެމ އް ެތަލީސވަ ްސވެ ްއއެ ގެ ާއިޑީމ )ހ( .73 ަމަނިފްށޮކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ްނޫނުދެތ ްނ ުދެއ ްށަފާޢަމ ްނޫނުދެތ ީއއެ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ިފްށޮކަމާހ ްށަފާޢަމ ްށަމަކެއ ްށަކަހަވއަ ްސެވާހީވ ުދނިހގޭ ނެއ ްނަކްއެތާމޫލުޢަމ ަތަވުނ ްނަކާދްނގެ ާރުބނައ ްނުރުކ ިރުކަމާހ ްއެތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ،ިދެއ ަތަވުނ ްނަކޭދްށޮކުފާސ ،ީދެނުބ ްށަރުތިއ ަތަވުނ ްނަކާރުކުޅގަ ނަރ 47 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްނުކަތާރަފ ިރުކަމާހ ްއެތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ްނަކޭދެއ ްށަފާޢަމ ްށަމަކެއ ްނިއަދަފެއ ިދައ .ވެ ެއެނާވްނަރުކަމާހ ްށަތގޮ ެނގޭ ނެއ ްށޮކުމްނާޢ .ެވެކެއާމްނިޒ ްތޮއ ްށަޗްއަމ ގެ ުތާރަފ ެއ ީކަމުރުކ ްއަތްނަކ ާރުކަމާހ ާރުކުނުލަމަޢ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ިދައ ،އި ާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ ،އި ާންނުރަޓްސާކްޑޯރްބ ުތާމޫލުޢަމ ްނޫނުދެތ ިރުކަމާހ ްނުކަތްތާރަފ ެއ ،ްށަންނިރެވްސޫނ ުރާބ ގެ ުމގު ްނެއ ްށަމުދެއ ްށަފާޢަމ ްށަމަކެއ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކުޅގަ ނަރ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ްށަތގޮ ްއއެ ާކަމގު ްނެއ ގާ ްނައ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ުދެމާކަތްތާރަފ ާރުކުނުލަމަޢ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ގެ ުމުޅއެ ުޅަވަޔިފ ްނިތަމގެ ުތގޮ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( 16 / 2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ .74 ާކަތްނުމްނިނ ާމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ުޤ ްއަޙ ެގުމުރުކާވުޢަދ ްށަޅޮކެދ ،ްނގެ ިޅގު ާކަމުމްނިނ ާމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުނިދްސްނަސިއަލ ަތަވުނ ،ާކައާލްއަޖަމ ްސޫނ ަތަވުނ ،ާކަތާރަފ ާވއި ަފިބިލ ްއެސްނަސިއަލ ަތަވުނ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަޅޮކެދ ާކއަ ިރެވްސޫނ ަތަވުނ ،ާކަތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ގެ އް ެތާރަފ ްސެވއް އެ ްނގެ ިޅގު ާކަމުމްނިނ ާމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ 6 )ްއެއަހ( ާތާމްނިނ ްއެމުމްނިނ ެއ ،ަމަނާވއި ަފިބިލ ްއެމަކިނުއ ްށަކަޤްއަޙ ުޤްއަޙ ގެ ުމުޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ްއެއަލަސްއަމ އެ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށަކައާރާދިއ ޭހެބާމަކ ގެ ުރާކުރަސ ުރިއާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .75 ަލ ަސްއަމ ާވްނެގިބިލ ުރާބ ެގުމުލެބ ،އި ަވަޔިފ ްނުޅެއ ްއެޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅއަ ްނގެ ިޅގު ާކައަލަސްއަމ ާވިއަފާޅަހަށުހ ްނުނަޝިމޮކ ިދއަ ީނޭޅެހަށުހ ްއެއަލަސްއަމ ްށަނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ްނަކްނަކ ާވިއަފވެ ާނިބ ަލަސްއަމ ްށަޗއް ަމ ގެ އް ެމަކެއ ،ީނޭލެބ ްއއެ ަލަސްއަމ ، ްށަމަކ ިއގަ ްއެޚީރާތ ގެ ުހަފ ގެ ުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ީނަވިއަފގާ ނިހ .ެވއެ ަމަނާވ 48 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ،ިއާލިސްނުއަކ ާއިޑީމ ްސްވިޑްލޯމ ،ްނުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( .76 ްއ ަތަލަސްއަމ ިރުހ ިމިނުނ އި ައ ްނުމަލަބ ްނުނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްސްވިޑްލޯމ ީނާލަބ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ ،ަމަނާވިމިނުނ ްއއެ ަލަސްއަމ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ިމ އި ާލިސްނއު ަކ ާއިޑމީ ްސްވިޑްލޯމ ،ްނުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( ްސެވްއއެ ވާ ިރެވއި ަބ ްނަޝިމޮކ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ްސްވިޑްލޯމ އް އެ ަލަސްއަމ ެއ ،ަމަނާވިމިނުނ ްއެތާލަމާޢުމ ަތަވުނ ްއއެ ަލަސްއަމ .ެވެނަޝިމޮކ ިމ ީނާވްށަކަޔިރެވއި ަބ ގެ ްއެތާލަމާޢުމ ަތަވުނ ްށަނަޝިމޮކ ްށަމުލެބ ްއއެ ަލަސްއަމ ަތަވުނ ްށަމުރުކުޤީޤްޙަތ ްނުކަނޫނާޤ ްނެހެއ .77 ްނުކަނޫނާޤ ްނެހެއ ްށަނަޝިމޮކ ްށަމުރ ުކުޤީޤްޙަތ ްނގެ ިޅގު ާކަޤީޤްޙަތ ގާ ްނިހ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުރާބ ޭދިބިލ ުރ ާބ ޭދިބިލ ަތވަ ުނ ،ްއެތާރަފ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ ަތަވުނ ،ްއެތާރަފ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ާއިޑީމ ަތަވުނ ،ްއެއާލްއަޖަމ ްސޫނ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ އް ެނޫނާޤ ެއ ުދެމާކއަ ިރެވްސޫނ .ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ުބ ާބ ަނަވަވުނ ްނ ެހިނެހެއ ެޖްއެވްނުނޭބ ްނުކައީޓިމޮކ ގެ ުހީލިޖަމ ެއ ަތަވުނ ްށަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ .78 ެގްނުތިޔްއަރ ްނުނަޝިމޮކ ްނ ުވީރާދުބާވަޖ ްށަހީލިޖަމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްށަކއަ ީޓިމޮކ ގެ ުހީލިޖަމ ެއ ަތަވުނ ްށަހީލިޖަމ އެ ،އި ގަ ްއެދނިހ ގެ ުހީލިޖަމ ެއ ަތަވުނ ްނުހީލިޖަމ ެއ ިދައ .ެވެއެނާވްނާވުރިޒާހ ްނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްށަކަތުލާވުސ ޭވެރުކ ާންނުރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނީޓިމޮކ .ެވއެ ެނާވްނޭދުބާވަޖ ްނުހަބުދެތ ްށަކަޅގަ ނަރ ެމްނެއ ިރުހގި ނެއ ްށަންނުރަބްނެމ ާސިއަފ ްށަނަޝިމޮކ ްށަތގޮ ްތގޮ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ )ހ( .79 ްނ ަކްނަކ ީލާމ .ެވެއެނާދިދޯހ 49 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ 16 2010 )1( ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްސްނަސިއަލ ގްނިޓްސާކްޑޯރްބ ގޭ ެނ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ؛ީފ )2( ްނުކަތްތާރަފ ގެ ުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ؛ީހެއ ޭލިހ ޭދ )3( ްށަތގޮ ާވުނުފާލިޚ ާދިއާވގަ ިއާނޫނާޤ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ؛ާސިއަފ ާދޯހ ްނުތގޮ ްތގޮ ްނެހިނެހެއ )4( .ާސިއަފ ާޅައަޑނަކ ްނުޓެޖަބ ގެ ުތަލުއަދ އް ަތްނުޔިކެޔިލ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތުބާސިހ ިއަހެމްނެއ ގެ ުނަޝިމޮކ )ށ( 3 2006 ގެ ުތަޔްއިލާމ ގެ ުތަލުއަދ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ީނާވްނަޓްއަހަލަބ ވާ ްތގޮ އް ެއ ާދިއވާ ގަ ގެ ުތަޔްއިލާމ ގެ ުތަލުއަދ ިއާއ )ުނޫނާޤ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ ްއަތުބާސިހ ގެ ުނަޝިމޮކ ުރަހަފ )ްއެކއެ ( 1 ުކަރަހައ ެމްނޮކ .80 ްނ ުރުކ ްޓިޑޮއ ްށޮކިރެވުދެމ ުކަރަޓިޑޮއ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކެއ ްނުނަޝިމޮކ ިދައ ާރުކުލޫބަޤ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްޓިޑޮއ ،ްއެޓޯޕިރ ީރަހައ ވޭ ެލާވަލުކެއ ްށަޗްއމަ ގެ ުކަތްތާކަރަޙ ގެ ުނަޝިމޮކ )ހ( .81 ުޓ ޯޕ ިރ ީރަހައ 10 ގެ ުހަވުދ ަނަވ )ްއެއަހިދ( ގެ ުހަމ ީރަވުރުބެފ ގެ ްއެރަހައ ެމްނޮކ ްށަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ،ިއާށައާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ްނިރުކ .ެވއެ ެނާވްނަވުނޮފ ގެ ުޓޯޕިރ ެއ ، އި ގަ ުޓޯޕިރ ީރަހައ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއެނާވްނަނަމިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ، ަޔިދިއގަ ނިހ ިއގަ ުތަދްއުމ )1( އި ާލީޞްފަތ ގެ ުތަކްއަސަމ ުނުވެރުކ ްނުނަޝިމޮކ ؛ ުރަވްނިމ ާވއި ަފިވެރުކުލިޞާޙ ްއަތުދަޞްޤަމ ގެ ުނަޝިމޮކ )2( ؛ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބާކަތްސްނަސއި ަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުނަޝިމޮކ 50 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ )3( ިދައ ްސޫނ ާވިއަފީދްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނުނަޝިމޮކ ؛ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބާކަތާލްއަޖަމ )4( ޭހެބާކަތާވުކަޝ ަތަވުނ ްއަތަލަސްއަމ ުނުޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ؛ުތާމޫލުޢަމ )5( އް ަތަލަސއް ަމ ެއ ،ިއާކަތަލަސްއަމ ިމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ ؛ުތާމޫލުޢަމ ގެ ުތގޮ ިމްނިނ )6( ްނިއެރެތ ގެ ުކަތަލަސްއަމ ވާ ިއަފިޅެހަށުހ ްށަނަޝިމޮކ ؛ުތާމޫލުޢަމ ގެ ުކަތަލަސްއަމ ާދްނގެ ްނުމަލަބ )7( ،ިއގަ ުކަތަލަސްއަމ ާވިއަފާޅއަ ުޅަވަޔިފ ްނުނަޝިމޮކ ިދައ ؛ުލީޞްފަތ ގެ ުކަތުޅަވަޔިފ ާވއި ަފާޅައ )8( .ީޕޮކ ގެ ުޓޯޕިރ ގެ ްނުރަޓިޑޮއ ްށޮކުޤީދްޞަތ ، ވެ ްސާފ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .82 ްނ ުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ .ެވެންނގެ ިށެފ ްނުހަވުދ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .83 ްނ ުގްނިހ ިއަދަހ ުދިއާވަގ ީނގާ ްނިހ ިއަދަހ ްއަތުދިއވާ ގަ ޭހެޖްނަދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ،ްއަތުދިއވާ ގަ ިއަހެމްނެއ ޭހެޖްނަދަހ ްނުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( 6 އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއެއަހ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ، .ެވއެ ެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ ިއަދަހ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީކަދިއވާ ގަ ްސެވއް ެއ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ނ( ަތަވުނ ،ެނާވީފަނ ްއެދަޞްޤަމ ަދަފެއ ަތަވުނ ،ާރައުށުފ ާކަތުދަޞްޤަމ ްށަކަދއި ާވގަ ެނޭޅެއްސަރުހ ްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަކަތުދަޞްޤަމ ެއ . ެވއެ ެނާވުންނގެ ެވ 51 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ވި ިނަންނައ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ .84 ްނ ުރުކަނާމ ާކަތުޒްފަލ ިއާކަތްތާރާބިޢ ެއ ،ީނަވެއ ިއަފީދ ްށަކަތުޒްފަލ ިއާކަތްތާރާބިޢ . ެވެމުރުކަނާމ ާވއި ަފީދ ިއގަ ީރިތ ،ްނގެ ިޅގު ިރުކާޞްއިޙ ުތާމޫލުޢަމ ، ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްތާރަފ ްނޫނ ަދްއުހ" )ހ( ގެ ުމގު ނއެ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ،ިއވަ ަޔިފ ާޔިރެވްސޫނ ،ިއާރަދްސަމ .ެވެށަކަތާރަފ ަނަވްނިތ ްތެނ ުތަޔްއިސިއަހ ާތްފަހ ،އި ާށަކަތްސޫނ ުހަވުދ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްސޫނ" )ށ( ،ިއގަ ުމަންނަނ ްސވެ ްނޫނިމ ިއާކަތްނަޝޭކިލްބަޕ ްޑޭރްޓ ،ިއާށަކަތްސޫނ ،ިއާރަބަޚ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ،ްނގެ ްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްނަންނގަ ިއަކަޓްށަމުރުތެފ ްށޮކުމްނާޢ ،ުރާހިތްޝިއ ،ިއާލާޔިޚ ،ިއާންނގެ ްށޮކުޕާޗ ،ްށަތގޮ ޭބިލ ިއަލުނ ާކގަ ައ ަތަވުނ ،ްށަތގޮ ޭބިލ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތްތަލީސަވ ްނެހިނެހއެ ،ގެ އާ ިޑމީ ،ިއާޓެނރަޓްނިއ .ެވެށަކަތްނުރުކުޢިއާޝ ޭވެރުކުޢިއާޝ ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުރަޓްސާކްޑޯރްބ" )ނ( 16 2010 ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ( / ވާ ިއަފިބިލ ްއެސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ މު ުރުކްޓްސާކްޑޯރްބ .ެވެށަކަތްތާރަފ .ެވެށަކަތުޓޯކ ީޢުރަޝ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުޓޯކ" )ރ( ިކަވ ޭވެރުކގަ ަހާފ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުތާމޫލުޢަމ ަލްއިމައ" )ބ( ޭނެމިހ އި ގަ ޭރެތ ގެ ާރިއާދ ގެ ުމުޅއު ިރިދ ަލްއިމައ ގެ ްއެދުރަފ ީދުރަފ ަލްއމި ައ ގެ ާނޭއ ،ީކަމުރުކަމާހ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ،ިއާށަތާމޫލުޢަމ ެނާދިވެލެބ ިއގަ ުމަކ ްނުބިލ ްނަކިނއު ްށަޤްއަޙ ގެ ުމަކްނަވިނިމ .ެވެށަތާމޫލުޢަމ ،ޯއިޑވީ ިދައ ޯއިޑއޯ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ާއިޑީމ ްކިނޯރްޓްކެލިއ" )ޅ( ްކިނޯރްޓްކެލިއ ަތަވުނ ްލަޓިޖިޑ ،ްނުތގޮ ޭނެމިހ ްޓެނރަޓްނިއ ،ިއާޕޭޓ ، ާރުތަފ ުތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ ްނގެ ްށޮކިރެވުދެމ ްއެތަލީސަވ .ެވެށަކަތްތަލީސަވ 52 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ްށޮކުމްނާޢ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ްނަޝިޑެއ" )ކ( ގެ ުހޫނ އެ ޭރެނ ްނގެ ްށޮކާއ ުތާމޫލުޢަމ އި ާރަބަޚ ްއއެ ަބ ،ްނުކަހޫނ ޭރެނ .ެވެށައީޕޮކ ަތަވުނ ،ްށަޕާޗ ުރުތިއ ުނޫނާޤ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ" )އ( 8 2008 ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ްނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ( / ުރަބްނަނ .ެވެށަނަޝިމޮކ ްސްނަޝްކެލިއ ާވއި ަފްށޮކުމިއާޤ އި ގަ ުޢަމަތުޖުމ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުމާޒިނ ުމްނާޢ" )ވ( ގެ ުމުއިދިތެނ ްއެމަކެއ ،ިއާށަކަތުލޫސުއ ުމްނާޢ ޭހެޖްނަޓްއަހގަ ަނ ގެ ުޢަމަތުޖުމ ްނުބަބަސ ގެ ުމުރުކުރަސައ ްށަމަކެއ ަތަވުނ ްނުބަބަސ .ެވެށަމަކްނަކ ޭބިލްނުލްއގެ ްށަމަކިރެތާކްއަރ ިއާތަމާލަސ ގެ ުޢަމަތުޖުމ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުތޮއ ުތަޙަލްޞަމ ުމްނާޢ" )މ( ްއެމުލްއގެ ްނޫނުޤްއަޙ ްނުކަތާމޫލުޢަމ ެއ ްށަކަޔަބ ގެ ްއެދަދަޢ ަނގި ގެ ްއެދަދަޢ ަނގި ގެ ުޢަމަތުޖުމ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ެނާދިބިލ ްއެމަކިނުއ ަތަވުނ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ާވުޑޮބްނަކ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ެނާދެވްނުނޭބ ްނގެ ނެއ ުކަޔަބ ޭހެބާތގޮ ާދްނުމގަ ނިހ ްނަކެއ އި ގަ ޭރ ެތ ގެ ްއެޔަބ ަނގި ގެ ުޢަމަތުޖުމ .ެވެށަތާމޫލުޢަމ ެނާފާލަބ ްށަމަކ ްއެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމގު ނެއ ުތާމޫލުޢަމ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ާއިޑީމ" )ފ( ިއަކަޓްށަމުރުތެފ ްށޮކުމްނާޢ ުރާހިތްޝއި ިއާލާޔިޚ ،ިއާމުވުލިފިހޫފިނުމ ްނަޜިވެލެޓ ްލަބޭކ ، އި ާށައއޯ ިޑޭރ ިއާށައީވީޓ ްޓްސާކްޑޯރްބ ގާ ްނިހ ްޓްނެޓްނޮކ ާރުތަފ ްނުކަތަލީސަވ ްނިއިމ ،ިއާށައ ްކރަވްޓެނ ، އް ެޓިއަސްބެވ ،ރައވެ ްޓްފޮސ ގާ ްނިހ ްށޮކިރެވުދެމ ްޓެނރަޓްނިއ ްނގެ ްށޮކުޕާޗ ، އި ާށަމުނިދްސެނގެ ްށޮކިރވެ ުދެމ ްއެނަޝޭކިލްޕެއ ަތަވުނ ، ރައެވްޓްފޮސ ގާ ްނިހ ްށޮކިރެވުދެމ ްޓެނރަޓްނިއ ަތަވުނ ާރުކުޢިއާޝ ުހަވުދ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ އް ެނަޝޭކިލްޕެއ ަތަވުނ ،ްއެޓިއަސްބެވ ަދަފިމ އި ާށަކަތާލްއަޖަމ ިއާށަކަތްސޫނ ާތްފަހ ،ިއާށަކަތްސޫނ ޭދްސެނގެ ްޒއާ ެފެއ ްޓްނަރަކ ިއާތާމޫލުޢަމ ިއާރަބަޚ ްސެވްނެހެއ .ެވެށަކަތްނުރުކުޢިއާޝ 53 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 160 :ުދަދައ 54 :ްމުއިލވޮ ، ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްއަތްތާރަފ ާރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ އާ ިޑީމ" )ދ( ،ިއާންނުހީމ ާރުކާދައ ާމްނިޒ ގެ ްނުރަޓިޑެއ ، އި ާންނުރަޓިޑެއ ،ިއާންނުރަޓްނެޒެރްޕ ،ިއާންނުޓްސިލަނާޖ ،ިއާންނުރަޓޯޕިރ .ެވެށަންނުރަފާރގް އޯ ިޑވީ ،ިއާންނުރަފާރގް ޯޓޮފ ،ިއާންނުނަޝީންކެޓ ިއާންނއި ާރިއާދ ީމްލިޢ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ާލްއަޖަމ" )ތ( ގެ ުކަތާރިއާދ ިކެއިކެއ ްސެވްނޫނެއ ިދއަ ިއާންނިއާރިއާދ ގެ ްސްނިއަސ ްނގެ ްށޮކުޢިއާޝ ުލާޔިޚ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ،އި ާރަބަޚ ،ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ .ެވެންނުތގޮ ޭނެމިހ ްއަތްލަނާޖ ،އި ާކަތްނުޔިލ ޭވެރެނ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްތަމާލަސ ީމުއަޤ" )ލ( ްނުބަބަސ ގެ ުމަކްނަކ ާވިތަމިރުކ ްނިއެރެތެއ ،ިއާންނުރޭބ ަތަވުނ ްށަމުއަޤ ިޅުމ ަތަވުނ ްށަމަކްނަވިނިމ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ަދަފާދިބިލ ްއެކަތްނުލްއގެ ިތެޑޮބ ްށަކަޔަބ ަނގި ގެ ުޢަމަތުޖުމ ަދަފެނާދެވާކްއަރުނ ްށަތަލުއަދ ިހެވިދ ްނުބަބަސ ގެ ްއމެ ަކެއ ،ިއާމަކްނަކ .ވެ ެށަކަތުތަޙަލްޞަމ ،ިއާމަކްނަކ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށމަ ަކ "ްނަޝިޑއެ ީދްއަޙަރަސ" )ގ( ްށަކަދއް ަޙަރަސ ިކވަ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ްނުކަހޫނ ޭރެނ ްށޮކުމްނާޢ ަތަވުނ ްށަޕާޗ ުރުތިއ ގެ އް ެހޫނ ެއ ާރުކުޢިއާޝ ،ްނގެ ްށޮކުޒާމައ .ެވެށައީޕޮކ ______________________ 54