މެދުރާސްތާގެ ދަރަނީގެ ސްޓްރެޓަޖީ 2025-2027

` – ަދބު 2024 ުރބަ ޫޓްކޮއ 3 0 1446 ުރިޚާއްލުޢބީ ަރ 27 : ުޚީރާތ 185 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލޮވ ީޖ ަޓެރްޓްސ ެގީނަރަދ ެގާތްސާރުދެމ 2025-2027 ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ • ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ . ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ސް ން ނޭ ިފ ްފޮއ ީރޓް ސް ިނިމ ީ ީ ޖޓަ ރެ ޓް ސް ެގނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު ެމ 2025-2027 2024 ިއަލުޖ 31 2025-2027 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ްލކަ ސް ިފ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ު ތސް ިރުހ ިފ …… 2..................................................................................................................................... .. . ފރަ އާ ތަ 1 2 ................................................................................................................ ދު ސަ ްގމަ ެގީޖޓެ ރެ ސް ެގީނރަ ދަ 1.1 2 ............................................................................................................................ ް ޖރޭ ވަ ކަ ިދއަ ްޕކޯ ސް 1.2 3 ....................................................................................................................... ލސީ ފތަ ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ 2 4 ................................................................................................................... ް ލސީ ްފތަ ެގީނރަ ދަ ެގރޭ ތެ އެ 2.1 5 ..................................................................................................................... ް ލސީ ްފތަ ެގީނރަ ދަ ެގރު ބޭ 2.2 5 ......................................................................................................................... ން ރު ކު ްތމަ ދު ޚި ނި ރަ ދަ 2.3 6 ............................................................................ ް ތގޮ ވާ އި ފަ ހި ބެ ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ްޓނެ ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ 2.4 8 ........................................................................................................ ނނު ބޭ ރާ ކު ނއި ސާ އި ފަ ގާ ނަ ށ ޏަ ނރަ ދަ 3 8 ............................................................................................................................... އތަ ސރާ ހި ެގީނރަ ދަ 4 9 ....................................................................................................................ް ކސް ރި ްޓރޭ ްޖން ޭޗސް ްކއެ 4.1 9 .................................................................................................................... ް ކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ީރ 4.2 10................................................................................................................. ް ކސް ރި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި 4.3 11 ......................................................................................................... ް ކސް ރި ީޓލި ބި އި ލަ ްޓން ެޖން ޓި ން ކޮ 4.4 12 ......................................................................................................................... ް ކސް ރި ްލނަ ޝަ ރޭ ަޕއޮ 4.5 13 ................................................................................................................... ލު އު ހަ ާމ ެގމު ރު ކު ޖނޭ ެމ ނި ރަ ދަ 5 13 ............................................................................. ް ޓން މެ ން ރަ ޔަ ވަ ން އެ ްޓެކމާ ިދއަ ސީ ލި ޕޮ ،ްކމި ނޮ ކޮ އި ރޯ ްކމެ 5.1 13 .............................................................................................................ް ޓން މަ ރއަ ކު ރި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ 5.2 13 .................................................................................................. ް އތަ ްތރާ ަފ ނެ ދާ ިދހޯ ސާ އި ފަ ށް ޏަ ން ރަ ދަ 5.3 14 ............................................................................................... ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ދާ ހޯ ން ކު ތަ ްތރާ ަފ ެގރު ބޭ 5.4 14 ............................................................................................................ ގން ސި ން ނޭ އި ަފ ްޓްކެޖރޮ ްޕ 5.4.1 14 ........................................................................................................................... ް ޓޕޯ ސަ ްޓެޖބަ 5.4.2 14 ...................................................................................... ށ ތަ ޒު މާ އަ ެގީޖޓަ ރެ ޓ ސ ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސރާ ދު ެމ ެގތު ލަ އު ދަ 6 15 .......................................................................................... 2027 – 2025 ީޖޓަ ރެ ޓ ސ ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސރާ ދު ެމ 7 15 ............................................................................................................................ް ފރަ އާ ތަ ީޖޓަ ރެ ްޓސް 7.1 15 .................................................................................................................... ް އތަ ން ޝަ ްޕްމސަ އެ މު ްއހި މު 7.2 15 .................................................................................................. ސް ސި ލި ނާ އެ ީޖޓަ ރެ ްޓސް އި އާ ީޖލޮ ޮޑތޮ މެ 7.3 16 ............................................................................................................................... ޖާ ީތނަ ެގީޖޓަ ރެ ޓ ސ 8 16 .................................................................................. ސް ސި ލި ނާ އެ ެގ ސް ރޓަ ޭކިޑން އި ްކސް ރި ިދއަ ްޓސް ކޮ 8.1 16 ............................................................................................................ :ްކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ަފީރ 8.1.1 17 ..........................................................................................................:ްކސް ރި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި 8.1.2 17 .......................................................................................................... :ްކސް ރި ްޓރޭ ްޖން ޭޗސް ްކއެ 8.1.3 …… 18 ................................................................................................................................... ނމު ނނި 9 1 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ފރަ އާ ަތ 1 ރު ބަ ން ނަ ( ނު ނޫ ޤާ ެގމު ވު މާ ން ިޒ ށް ދަ ރަ ޚަ ެގތު ލަ އު ދަ ީކއަ )ސް އެ ީޑީޓްމއެ ( ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ށް އަ ީޓމި ކޮ ތު ޔަ ްއލި މާ ެގހު ީލޖި މަ ެގން ތު ޔި ްއރަ ން ރި ކު ެގމު މު ނި ސް މަ އި ލަ ޖު ކު ރަ ހަ އަ މެ ން ކޮ ން ތި މަ ެގތު ގޮ ވާ އި ގަ )7/2013 .ެވެކއެ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ރާ ކު ސް ފާ ޅާ ހަ ށަ ހު .ެވއެ ނެ ވާ ން ނަ މަ ހި ތު މާ ލޫ ޢު މަ ވާ އި ަގީރތި އި ަގީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި ން އި ދަ ފަ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ން ޔާ ބަ އި ގަ ދާ ްއމާ ނަ ވަ 22 ެގނު ނޫ ޤާ މި ން ތު ގޮ މި ް އތަ ިޑނދަ ުޑނލަ ޅާ އަ ަޑނކަ ން ތު ގޮ ޭޅގު ޏާ ން ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ )1( ރު ވަ ން މި ނެ ޓާ ްއހަ ބަ ނި ރަ ދަ ލަ ްމޖު ެގތު ލަ އު ދަ ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ެތން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ )2( ރު ވަ ން މި ނެ ޓާ ްއހަ ބަ ނި ރަ ދަ ެގރޭ ތެ އެ އި ޏާ ން ރަ ދަ ެގރު ޭބ ެގތު ލަ އު ދަ )3( ް އތަ ޅު ވަ ޔަ ިފ ވާ އި ފަ ޅި އެ ަޑނކަ ން ަޅއަ ތަ ވަ ނު ދާ ން މު ަޅއަ ން ތު ގޮ ޭޅގު ކާ ތަ ސް ރާ ހި ޭޅގު ޏާ ން ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ )4( ން ނު ބޭ ރާ ކު ން އި ސާ އި ފަ ގާ ނަ ށް ޏަ ން ރަ ދަ )5( ިދއަ .ެވެކޓެ ޕޯ ރި ރާ ކު ރު ޔާ ްއތަ ން ޓު ން މަ ްޓޕާ ިޑ ްޓ ން މަ ްޖނޭ މެ ްޓެޑ ެގ )ްފއެ .އޯ .ްމއެ ( ސް ން ނޭ ިފ ްފއޮ ީ ރްޓސް ނި މި ީކޓަ ޕޯ ރި މި 2024 ،އި ކާ ތަ ސް ރާ ހި ވާ އި ފަ ިވރެ ކު ގަ ހަ ފާ އި ގަ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ށް އަ މަ ހަ ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ީނވާ އި ފަ ނާ މަ ހި އި ަގޓު ޕޯ ރި މި ނި ރަ ދަ އި ަގޓު ޕޯ ރި މި ، ން ރު ތު އި ެގީމ .ެވެކތަ ސް ރާ ހި ޭވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ނާ ން ހު އި ގަ އޯ ލި ޯފްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ށް ރަ ހަ އަ ނަ ވަ ، ވާ ން ނު ޭބ ން ޓަ ްއހަ ބަ ން ތު ލަ އު ދަ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ އި ތާ ލަ ހާ ެގރު ޒާ ބާ ީލމާ ީމވާ ް ޤއަ ްލނަ އި ބަ އި ދާ ރަ ޚަ ެގމު ރު ކު ްތމަ ދު ޚި ްލސީ ްފތަ ެގތު ގޮ ނެ ރާ ކު ޒު ީފން ތަ ީޖ ޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ،އި މާ ޓު ްއެހލެ ބެ ،އި މާ ގު ނެ ނި ރަ ދަ ން އި ރެ ތެ ެގުޑނަގން މި .ެވއެ ނެ ވާ އި ަފނާ މަ ހި ދު ސަ ްގަމ ެގީޖޓެ ރެ ސް ެގީނރަ ދަ 1.1 ެގީނރަ ދަ ސާ އި ަފ ވާ ން ނު ޭބ ށް ޓަ ެޖބަ ެގތު ލަ އު ދަ ީކދަ ސަ ްގމަ ުޑނަގއި މަ ެގީޖ ޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެ ގތު ލަ އު ދަ އި މާ ރު ކު އި ަފސި ރވަ އި ަޑ ް ޓެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް ެމޮޑ ން ރު ތު އި ެގީމ .ެވމެ ދު ހޯ ށް ކޮ ަޑކު ދު ރަ ޚަ ެމން އެ ހު ފަ ށް މަ ލު ެބ ށް ކަ ތަ ސް ރާ ހި .ެވއެ ނެ މެ ހި ސް ެވން ރު ކު ީޤްއރަ ތަ ް ޖޭރަވަކ ދި ައ ްޕޯކސް 1.2 ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި .ެވެކއެ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގރު ހަ އަ ން ތި ރާ ކު ްޓޭޑްޕއަ ކު ރަ ހަ އަ މެ ން ކޮ ީކއަ ީޖ ޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެ ގތު ލަ އު ދަ ްޓކި ްލޓޫ ވާ އި ަފށް ކޮ ރު ޔާ ްއތަ ން ޕު ރޫ ްގ ްކން ޭބ ްޑްލވޯ ިދއަ )ްފއެ .ްމ އެ .އި އަ ( ްޑން ފަ ީރޓަ ނި މަ ްލނަ ޝަ ނޭ ޓަ ން އި ީނވަ އި ފަ ދާ ހަ ެގީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ުޑބޮ ދާ އި ފަ މެ ން އެ ށް އަ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ،ހު ފަ ށް މަ ރު ކު ސާ ރާ ިދ ްއތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ތު ފާ ތަ ން ެގށް ކޮ ން ނު ބޭ އި ވަ ޔަ ިފ ސް ީޓލި ބި އި ލަ ްޓން ެޖން ޓި ން ކޮ ން ހެ ނި ެހއެ ިދއަ އި އާ ީޓން ރެ ެގ ން ރި ެވސޮ ީނވާ އި ފަ ނާ މަ ހި އި ަގީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި .ެވށެ ޗަ ްއމަ ެގރު ކާ ރު ސަ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ން ޔާ ބަ އި ަގ ) .ފ( ެގދާ ްއމާ ނަ ވަ 40 ެގ )7/2013 ރު ބަ ން ނަ ( ނު ނޫ ޤާ ެ ގމު ވު މާ ން ިޒ ށް ދަ ރަ ޚަ ެގތު ލަ އު ދަ ެގކު ތަ ސް ރާ ހި ނެ ދާ ެވތި މަ ރި ކު ށް އަ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ން ބު ބަ ސަ ެގީޓން ރެ ެގ ން ރި ެވސޮ ސް ެވމަ ނަ ން ެހއެ .ެވޏެ ން ރަ ދަ ލަ ްމޖު .ެވއެ ނެ ވާ އި ަފނާ މަ ހި އި ަގޓު ޕޯ ރި މި ްއއެ ސާ ރާ ިދ 2 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ލސ ީ ްފަތ ެގީނރަ ދަ ެގުތަލއު ދަ 2 ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ގަ ީއމި .ެވއެ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 110.8 ީކޏަ ން ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ށް އަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 123.4 ނި ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ ރު އި ޭމނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2024 .ެވއެ ތަ ްއސަ ން އި 109.6 ން ތު ބަ ސް ނި .ެވއެ ތަ ްއސަ ން އި 114.1 ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ެތން ދު ްއެފއު ީމއު ަގ ީއއެ .ެވއެ ެވލެ ބެ ށް މަ ކަ ނެ ރާ އަ ) ނިއޔާ ިފރު ނއަ ލި ބި ( ށ އަ 2024 ނއި 2019 ނި ރަ ދަ ދާ ސީ ެގތު ލަ އު ދަ :1 ޓޗާ 80.2 72.8 58.4 48.5 41.8 32.2 43.2 38.0 33.1 31.8 25.0 22.0 2024 2023 2022 2021 2020 2019 ނ ރަ ދަ ެގރު ބޭ ނ ރަ ދަ ެގރޭ ތެ އެ ށ އަ 2024 ނިއ 2019 ނތު ބަ ސނި ެގ ީޕ.ީޑ.ީޖ ލނަ މި ނޮ ނި ރަ ދަ ލަ މޖު ެގތު ލަ އު ދަ :2 ޓޗާ 117.0% 114.1% 109.6% 99.4% 96.4% 61.6% 2024 2023 2022 2021 2020 2019 3 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ނޝަ ި ޒ ޕޮ މކޮ ސީ ނރަ ކަ ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ :3 ޓޗާ 52.3% 35.8% 3.1% 2.8% 2.3% 1.9% 1.0% 0.7% 0.1% ދ އ އ ޗ ޔ ސ ކ ޖ ޔ ވ ެހ ރ ފ ޔ ާ ު ަ ެމ ެރ ކ ާ ޑ ލޮ ރ ު ީ ެކ ސް ް ޑ އ ާރ ީ ައ ނ ސ ް ޔ އ ާނ ް ު ރ ޫ ީ ައ ދ ރ ޔ ާލ ް ު ީ ަ ވ އ ތ ް ދ ނ ާރ ް ު ީ ަ ަ ޕ ނ ސ ް ޔ ެނ ް ީ ަ އ އ ދ ރ ްހ މ ޫ ޭ ް ް ލސ ީ ްފަތ ެގީނރަ ދަ ެގޭރެތެއ 2.1 ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2024 ިދއަ .ެވއެ ަގޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 72.8 ީރހު ނި ރަ ދަ ެގރޭ ެތއެ ެގތު ލަ އު ދަ ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ތަ ްއސަ ން އި 54 ެގީނރަ ދަ ެގރޭ ތެ އެ .ެވއެ ެވރެ ކު ޒާ ދާ ން އަ ށް މަ ކަ ނެ ރާ އަ ށް އަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 80.2 ދު ދަ އަ މި ރު އި ޭމނި ކި އެ ނި ރަ ދަ ެގރޭ ެތއެ ީނދެ އި ވަ ކު ްއދަ 2 ްޓރޗާ .ެވލެ ބި ީރޜަ ރެ ްޓ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ވާ އި ފަ ކާ ްއިވ ން ތު ލަ އު ދަ ީނރަ ކު ޞާ ްއޙި .ެވތެ ގޮ ވާ ން ެގހި ބެ ށް ކަ ތަ ްޓން މަ ރޫ ްޓސް ން އި ) ނއި ޔާ ިފރު ނއަ ލި ބި ( ށ އަ 2023 ނއި 2019 ނި ރަ ދަ ެގރޭ ެތެއ ެގތު ލަ އު ދަ :4 ޓޗާ 6 .9 3 3 .4 5 3 .13 7 .9 2 7 1.2 .3 2 2 6 2 .8 .7 1 1 4 .3 1 6 .9 1.2 3 .1 7 .0 4 .0 4 .0 2023 2022 2021 2020 2019 ް ލބ ީރޜަ ރެ ްޓ ް ޑން ބޮ ީރޜަ ރެ ްޓ ސް ްޓން މަ ރޫ ްޓސް ން އ ްކމ ލާ ސް އ 4 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ލސ ީ ްފަތ ެގީނރަ ދަ ެގރު ޭބ 2.2 ނި ރަ ދަ ެގރު ޭބ ެގތު ލަ އު ދަ .ެވއެ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 38.0 ީކޏަ ން ރަ ދަ ެގރު ޭބ ެގތު ލަ އު ދަ ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ެގރު ޭބ ރު އި މޭ ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2024 .ެވއެ ނެ ވާ އި ަފނި މެ ހި އި ަގ 5 ްޓރޗާ ްލސީ ްފތަ ެގތު ގޮ ވާ ން ެގހި ބެ ށް ކަ ތަ ީރގަ ޓެ ެކ ރޓަ ިޑރެ ްކ .ެވއެ ެވލެ ެބ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ރު ތު އި ތަ ްއސަ ން އި 13.7 ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ނި ރަ ދަ ތގޮ ާވ ނެގހި ެބ ށ ކަ ތަ ީރގަ ޓެ ެކ ރޓަ ިޑރެ ކ ކި ެއ ނި ރަ ދަ ެގރު ޭބ ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ަވ 2023 :5 ޓޗާ 4% 15% ް ޓޑ ރެ ްކ ސް ރޔާ ބަ ސް ރާޑްލހ ްޑން ބޮ 42% ް ލރަ ޓެ ލެ ޓ ްލމަ ް ލރަ ޓެ ލެ އ ބަ 19% ް ޓެވއ ރަ ްޕ 20% ން ރު ކު ްތަމދު ިޚ ިނރަ ދަ 2.3 ެގރޭ ތެ އެ ން އި ރެ ތެ ެގީމ .ެވއެ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 6.3 ީނވަ އި ަފެވ ދު ރަ ޚަ ލަ ްމޖު ށް މަ ރު ކު ްތމަ ދު ޚި ނި ރަ ދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ވާ އި ަފގާ ނަ ން ކު ތަ ްތރާ ފަ ެގރު ބޭ ިދއަ .ެވއެ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 3.2 ީވދަ ހޭ ށް މަ ރު ކު ްތމަ ދު ހި ނި ރަ ދަ ވާ އި ފަ ގާ ނަ ން ކު ތަ ްތރާ ފަ ނި ރަ ދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2024 .ެވއެ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 3.1 ީނވަ އި ަފެވދަ ހޭ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ށް މަ ރު ކު ްތމަ ދު ޚި ނި ރަ ދަ .ެވއެ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 7.4 ީނެވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ގާ ނހި ލަ ްމޖު ށް މަ ރު ކު ް ތމަ ދު ހި ) ނއި ޔާ ިފރު ނއަ ލި ބި ( ލޞީ ފތަ ެގތު ގޮ ާވ ނެގހި ބެ ދު ރަ ޚަ ާވއި ފަ ގާ ނ ހި ށ މަ ރު ކު ތމަ ދު ޚި ނި ރަ ދަ ށ އަ 2024 ނއި 2019 :6 ޓޗާ 2.9 2.8 2.1 3.2 4.6 4.1 4.4 1.3 1.1 3.2 1.4 1.6 2024 2023 2022 2021 2020 2019 ނ ރަ ދަ ެގރު ބޭ ނ ރަ ދަ ެގރޭ ތެ އެ 5 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ތޮގ ވާ ިއަފިހބެ ގން ސ ި ން ނޭ ިއަފ ޓް ނެ ެގީނރަ ދަ ެގުތަލއު ދަ 2.4 .ެވއެ ަފދާ ހޯ އި ަގތު ގޮ ެގީނރަ ދަ ީނވަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 19.3 ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ށް މަ ދު ހޯ ސާ އި ަފ ވާ ން ނު ބޭ ށް ޓަ ެޖބަ ެގތު ލަ އު ދަ ީނރަ ކު ސާ ްއހި ތަ ްއސަ ން އި 65 ން އި ރެ ެތެގީމ .ެވނެ ން ކު ތަ ްތ ރާ ަފ ެގރޭ ެތއެ ީނވަ އި ފަ ިދހޯ ތަ ްއސަ ން އި 75 ން އި ރެ ެތ ެގީމ ށް މަ ރު ކު ްޒއި ޓަ ރި އު ކި ސެ ރު ވަ ން މި ރި ހު އި ފަ ިވރެ ކު ރޯ ްޑރވަ އޯ ްކން ޭބ ްކލި ްބޕަ އި ަގރޭ ތެ ެގީމ .ެވެޑން ބޮ ީރޜަ ރެ ްޓ ެ ގތު ދަ ްއމު ގު ިދ .ެވއެ ނެ މެ ހި ސް ެވު ޑން ބޮ ެގޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 6.2 ވާ އި ަފކާ ްއިވ ށް އަ )އޭ .ްމއެ .ްމއެ ( ީޓރި ތޯ އޮ ީރޓަ ނި މަ ސް ްވިޑްލމޯ ސް ރޔާ ބަ ީނވަ އި ފަ ެވރު ތު އި އި ގަ ްއެތގޮ ުޑނަގއި މަ ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2022 ގން ސި ން ނޭ އި ަފ ްޓނެ ެގީނރަ ދަ ެގރު ބޭ ށް ދަ ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ވާ އި ފަ ބި ލި އި ގަ ތު ގޮ ެގްޓިޑރެ ްކ ސް ރޔާ ބަ އި ގަ 2022 .ެވނެ ން ކު ތަ ނު ލޯ ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ަގތު ގޮ ްޓިޑރެ ްކ ެގކު ތަ ނު ލޯ ނު ވު ރެ ކު ްޑން ެޕސް ސަ ން ށު ދަ ެގް ވޓި އޭ ޝި ނި އި ން ޝަ ން ެޕސް ސަ ސް ިވރސަ ްޓެޑ 20 -ީ ޖ ީކބަ ބަ ސަ ުޑނގަ އި މަ ެގމު ވު ްއތަ ްޓން މަ ސް ރބަ ސް ިޑ ެގކު ތަ އު ރޫ ްޝމަ ޭގން ހި ން ެގށް ކޮ ސް ން ނޭ އި ފަ ން ކު ތަ ީ ޓލި ސި ެފ މި ިދއަ އި މާ ވު އި ަފށި ެ ފ ސް ިވރސަ ްޓެޑ ުޑނަގއި މަ ެ ގމު ވު ުޑބޮ ދު ދަ އަ މި އި ގަ 2023 ިދއަ .ެވމެ ވު ށް ދަ ރު ވަ ން މި ވާ އި ަފެވރު ތު އި ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި އާ ސް ިވރސަ ްޓެޑ ން ޝަ ޭމލަ ްކރި ޅު ފަ ީ ޅގު ިދއަ ްޓން މެ ސް ރ ބަ ސް ިޑ ެގނު ލޯ ްޓރޕޯ ސަ ްޓެޖބަ ވާ އި ފަ ގާ ނަ ން ކު އަ ީޓލި ސި ެފ ްޓިޑރެ ްކ ސް ރޔަ ބަ ީކބަ ބަ ސަ ވާ އި ަފެވރު ތު އި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ްޓނެ ެ ގކު ތަ މު އު ގަ ދޭ ދޭ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 .ެވމެ ވު ރު ތު އި ްޓ ން މެ ސް ރ ބަ ސް ިޑ ެގްޓްކ ެޖ ރޮ ްޕ ްޓން މެ ސް ރ ބަ ސް ިޑ ެގކު ތަ ން ލޯ ވާ އި ފަ ގާ ނަ ށް މަ ރު ކު ީގްއ ރަ ތަ ްޓޕޯ ރއަ އެ ްލނަ ޝަ ނޭ ރޓަ ން އި ނާ ލާ ެވ ީކ ބަ ބަ ސަ ުޑނގަ އި މަ .ެވނެ ން މު ވު ރު ތު އި 6 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ) ނއި ޔާ ިފރު ނއަ ލި މި ( ށ އަ 2023 ނއި 2021 ތގޮ ާވއި ފަ ހި ެބ ގ ނސި ނނޭ އި ފަ ޓނެ :1 ލވަ ތާ 2023 2022 2021 ނކު ތަ ތރާ ފަ ެގރޭ ެތެއ 5,221 5,192 6,323 ިއގަ ތު ގޮ ެގ ލބި ީރޜަ ރެ ޓ ލ މޖު 3,012 4,088 5,307 )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގޔާ ިފރު ( ްލބި ީރޜަ ރެ ްޓ ްލން ޝަ ން ެވން ކޮ 1,443 459 667 )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގރު ލަ ޮޑ( ްލބި ީތޜަ ރެ ްޓ ްލން ޝަ ން ެވން ކޮ 610 553 350 )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގޔާ ިފރު ( ްލބި ީރޜަ ރެ ްޓ ްކމި ލާ ސް އި 157 92 - )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގރު ލަ ޮޑ( ްލބި ީރޜަ ރެ ްޓ ްކމި ލާ ސް އި 9,331 4,937 169 އި ގަ ތު ގޮ ެގ ޑ ނބޮ ީރޜަ ރެ ޓ ލ މޖު 8,561 2,548 174 )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގޔާ ިފރު ( ްޑން ބޮ ީރޜަ ރެ ްޓ 770 2,390 (5) )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގރު ލަ ޮޑ( ްޑން ބޮ ީރޜަ ރެ ްޓ (189) (169) 334 އި ގަ ތު ގޮ ެގ ނލޯ ކޓި ސެމޮޑ ލ މޖު (3) (3) (37) )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގރު ލަ ޮޑ( ސް ން ލޯ ްކޓި ސް މެ ޮޑ (189) (166) 371 )ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ގަ ތު ގޮ ެގރު ލަ ޮޑ( ސް ން ލޯ ްކޓި ސް މެ ޮޑ 14,360 9,961 6,826 ގ ނސި ނނޭ އި ފަ ކޓި ސ މޮޑ ޓނެ ނކު ތަ ތރާ ފަ ެގރު ބޭ 757 (49) (197) ން ލޯ ްލރަ ޓަ ލެ އި ބަ 3,588 734 2,166 ް ޓިޑރެ ްކ ސް ރޔާ ބަ 574 (62) 148 ން ލޯ ްލރަ ޓަ ރެ ޓި ްލމަ - (888) 4,736 ް ޑނބޮ ެގރު ބޭ - 1,540 - ން ލޯ ްލޝަ ރމާ ކޮ 4,919 1,275 6,852 ގ ނސި ނނޭ އި ފަ ލ ނޓާ ސ ކެއ ޓނެ 19,279 11,236 13,677 ގ ނސި ނނޭ އި ފަ ޓޏެ ލަ މޖު 7 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ން ނު ޭބ ރާ ކު ން ިއސާ ިއަފ ގާ ނަ ށް ަޏން ރަ ދަ 3 މު ން އާ ިދއަ ރާ އި ދާ ީ ހް އސި އި އާ ީ ގް އރަ ތަ ނި ރާ ްމޢު ީނރަ ކު ން ނު ޭބ އި ަގްއތެ ގޮ ުޑނަގއި މަ ސާ އި ފަ ގާ ނަ ށް ޏަ ން ރަ ދަ ން ތު ލަ އު ދަ ެގޭޖްއރާ ،އި ޓާ ޯޕރއަ އެ ްލން ޝަ ނޭ ރޓަ ން އި ނާ ލާ ެވ ،އި ގަ ރޭ ތެ ެގއޭ .ެވށެ މަ ގު ން ހި ްއތަ އު ރޫ ޝް މަ ނަ ގި ރި ހު ން ޅު ގު އި މާ ޅު އު ރި ި ދ އި ނާ ެފ ،އި ކާ ތަ ރު ދަ ނބަ ދާ ން މު ދަ ހަ އި ގަ ށު ރަ ށް ރަ ކި އެ ،އި ކާ ތަ ރު ދަ ނބަ ެގއި ވަ ދާ ން މު ރަ ކު ީ ގް އރަ ތަ އި ަގކު ތަ ދު ްއހަ ްއރަ ސަ ކި އެ ވާ އި ފަ ެވ މާ ިދ ށް އަ ެޖްއރާ ން ރު ތު އި ެގީމ .ެވއެ ނެ ެމހި ްއތަ އު ރޫ ޝް މަ ެގމު ދު ްއެފއު ތަ ކަ ހަ ިވ ނި ރަ ކު ދަ ޔާ އި ،އި ކާ ތަ އު ރޫ ޝް މަ ެގމާ ދަ ރު ނަ ެގީހވަ ޔަ ިފ ނަ ވަ ދެ ެގ އު ރޫ ޝް މަ ެގމު ކު ްއހި ން ބި ެގޅު ފަ ީ ޅގު ން ށު ދަ ެގކު ތަ ްތކަ ްއސަ މަ ދާ ން މު ރަ ކު ށް މަ ރު ކު ލު ްއހަ ން ކަ ތި ދަ ެގމު ބި ތު ގު ވަ މި ީނވަ އި ަފގާ ނަ ްއއެ ތަ ްއސަ ން އި ުޑބޮ ެގީނރަ ދަ ވާ އި ަފގާ ނަ ށް މަ ގު ން ހި ށް ތަ އު ރޫ ްޝމަ މި .ެވއެ ފަ ށި ެފ ީނވަ ސް ެވް ތކަ ްއސަ މަ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ަޑކު ށް ތަ ގޮ ކާ ްއދަ ރާ ބު ނ އަ ން ެގއި ލަ ހާ ބަ ށް ކަ ތަ ދަ ްއމު ގު ިދ ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި ޓާ ރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ެގރު ޒާ ބާ ީލމާ .ެވއެ ގަ ްއޓެ ރޭ ް އަތސް ރާ ިހ ެގީނރަ ދަ 4 ،ީކކަ ތަ ސް ރާ ހި ުޑނގަ އި މަ ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ،ްކސް ރި ްޓރޭ ްޖން ޭޗސް ްކއެ )1( ި ދއަ ،ްކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ީރ )2( .ެވެކސް ރި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި )3( 2023 ިދއަ 2022 ސރޓަ ޭކިޑ ނިއ ކ ސިރ :2 ލވަ ތާ )އ( 2023 )އ( 2022 ސް ރޓަ ޭކިޑން ިއ ްކސް ިރ 109.6 96.4 ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ ނި ރަ ދަ ލަ ްމޖު 3.7 3.5 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ ( ސް ްޓން މަ ޭޕ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ރު ަވ ނމި ެގީނރަ ދަ 4.1 4.1 )%( ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްޑއި ލަ ްޕްމއި 6.6 6.3 )ން ރު ހަ އަ ( ީޓރި ޫ ޗމެ ޓު ްމއި ޓަ ްޖރެ ްވއެ 39.4 37.0 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ވާ ރއަ ޗު މެ އި ގަ ރޭ ތެ ރު ހަ އަ 1 ކ ސރި ގ ނސި ނނޭ އި ފަ ީރ 42.9 39.5 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ ( ނި ރަ ދަ ވާ ރއަ ޗު މެ އި ގަ ރޭ ތެ ރު ހަ އަ 1 6.6 6.3 )ން ރު ހަ އަ ( ގން ސި ްކިފީރ ޓު ްމއި ޓަ ްޖރެ ްވއެ 39.4 37.0 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ވާ ސް ްކިފީރ އި ގަ ރޭ ތެ ރު ހަ އަ 1 ކ ސރި ޓރޭ ޓ ސރެ ޓަ ނއި 97.6 83.8 )ން ެގއި ނަ މަ ހި ނި ރަ ދަ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ( ނި ރަ ދަ ްޓރޭ ްޑސް ްކިފ 46.5 48.5 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ރު ބޭ ކ ސރި ޓރޭ ޖ ނޭޗ ސ ކެއ 20.7 23.4 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގސް ްވރޒަ ރި ސް ރޮ ްގ( ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ރު ބޭ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު 8 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ކސް ިރ ޓް ރޭ ްޖން ޭޗސް ްކެއ 4.1 ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ،އި މާ ވު ރު ތު އި ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ރު ބޭ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި އާ ްވޒާ ރި ެގސާ އި ަފ ރު ބޭ ެގތު ލަ އު ދަ 2022 ން ތު ގޮ މި .ެވެކ ހެ ރާ ހި ުޑބޮ ްތއޮ އި ގަ ތު ދަ ްއމު ރު ކު ށް ޓަ ރޭ ްޖން ޭޗސް ްކއެ ީކމަ ވު ރު ތު އި ން އި ސާ އި ަފ ރު ބޭ ްއއެ ބަ ުޑބޮ ރު ބޭ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި އާ ްވޒާ ރި ެގސާ އި ފަ ރު ބޭ ެގތު ލަ އު ދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ ރާ ހަ އަ ނަ ވަ ެގތު ލަ އު ދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2022 ިދއަ .ެވއެ ަފެވށް ދަ ތަ ްއސަ ން އި 2.7 ީނވަ ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ްކލި ްބަޕ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ީކބަ ބަ ސަ ުޑނގަ އި މަ ެގީމ .ެވއެ ަފ ސް ގޮ ށް ށަ ދަ ތަ ްއސަ ން އި 4.1 ީނވަ ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ަފރު ބޭ ގު ިދ ެގޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 1.9 ވާ އި ަފކާ ްއިވ ށް އަ އޭ .ްމއެ .ްމއެ ށް މަ ރު ކު ްޒއި ޓަ ރި އު ކި ސެ ްޓްފރާ ްޑރވަ އޯ ެގޓު ން އު ކަ އެ ްކން ބޭ ، ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ެ ވރު ތު އި ރު ވަ ން މި ވާ ސާ ްއހި ޔާ ިފރު ހި ެވިދ އި ަގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ން ބު ބަ ސަ ެގުޑން ބޮ ެގތު ދަ ްއމު ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ ީކއަ ްކސް ރި ްޓރޭ ްޖން ޭޗސް ްކއެ ސް ެވމަ ނަ ން ެހއެ .ެވެމވު އި ފަ ސް އި އަ ްއެކތަ ލު ދަ ބަ ށް ނަ ޝަ ިޒޕޮ ްމކޮ ސީ ން ރަ ކަ .ެވ ހެ ރާ ހި ްއއެ ުޑބޮ މެ ން އެ ްތއޮ ށް އަ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ް ކސް ިރ ގން ސ ި ން ނޭ ިއަފީރ 4.2 ) ނިއޔާ ިފ ރު ނއަ ލި މި ( ށ ލަ ޔަ ނި ެގ 2023 ރބަ މސެ ިޑ ލއި ފަ ރޮ ޕ ީޓ ިރ ޗ ެމ ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ :7 ޓޗާ 50,000 45,000 ސާ އ ަފ ރު ބޭ ޔާ ފ ރު ހ ެވ ދ 40,000 35,000 30,000 25,000 20,000 15,000 10,000 5,000 0 4 2 0 2 5 2 0 2 6 2 0 2 7 2 0 2 8 2 0 2 9 2 0 2 0 3 0 2 13 0 2 2 3 0 2 3 3 0 2 4 3 0 2 5 3 0 2 6 3 0 2 7 3 0 2 8 3 0 2 9 3 0 2 0 4 0 2 14 0 2 2 4 0 2 3 4 0 2 4 4 0 2 5 4 0 2 6 4 0 2 7 4 0 2 8 4 0 2 9 4 0 2 0 5 0 2 15 0 2 2 5 0 2 3 5 0 2 4 5 0 2 5 5 0 2 6 5 0 2 7 5 0 2 8 5 0 2 9 5 0 2 0 6 0 2 16 0 2 2 6 0 2 3 6 0 2 4 6 0 2 ން ޒަ ވަ ސް ރާ ހި މި .ެވެކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ަފީރ ީކ ހަ ރާ ހި ްއނެ އަ ުޑބޮ މެ ން އެ ްތއޮ ރު ހާ މި އި ަގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ އި ގަ ރޭ ެތ ެގހު ވަ ދު ރު ހަ އަ ްއއެ ިދއަ )ްމއެ .ީޓ.އޭ ( ީޓރި ޫޗމެ ޓު ްމއި ޓަ ްޖރެ ްވއެ ީކކަ ތަ ރޓާ ޭކިޑން އި ުޑނގަ އި މަ ރާ ކު ން ނު ޭބ ށް މަ ރު ކު ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ށް ރަ ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ން ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2022 ،ން ތު ގޮ އެ .ެވތެ ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ޭވލެ ބެ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ރ އަ ޗު މެ 2023 ،ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އި ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2022 ިދއަ .ެވ އެ ަފެވރު ތު އި ށް ރަ ހަ އަ 6.6 ން ރު ހަ އަ 6.3 ީނވަ ްމއެ ީޓއޭ ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ން އި ތަ ްއސަ ން އި 37.0 ީނވަ ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ނި ރަ ދަ ވާ ރއަ ޗު މެ އި ގަ ރޭ ތެ ެގހު ވަ ދު ރު ހަ އަ ްއ އެ އި ގަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ އި ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2025 ،ރު އި ލާ ލާ ބަ ށް ލަ އި ަފރޮ ްޕ ީ ޓރި ޫ ޗމެ ވާ އި ަގ 7 ޓު ޗާ ން ރު ތު އި ެގީމ .ެވއެ ަފެވރު ތު އި ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 39.4 ން އަ ލި މި 500 ޭހެޖން ކަ ްއދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 އި ގަ ރޭ ތެ ެގީމ .ެވއެ ނެ މެ ހި ްއެކތަ ްޓން މެ ޭޕީރ ތި ެޑބޮ އި ަގރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 ް ކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ީރ .ެވއެ ނެ ެމހި ުޑން ބޮ ެގރު ލަ ޮޑ ން އަ ލި މި 100 ެގްޓން މަ ްޕލޮ ެވެޑ ރ ފޮ ްޑން ަފ ބީ ދާ ބޫ އަ އި ކާ ޫކސު ެގރު ލަ ޮޑ ނި ރަ ދަ ން ބު ބަ ސަ ެގމު ރު ހު އި ަފޓި ްއެހެފހި ،ެވތި މަ ް ޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި އި ަގރު ޒާ ބާ ީލމާ ެގޔޭ ނި ދު އި ަގޅު ވަ ިޑނދަ މި ވާ އި ފަ ެވުޑބޮ .ެވތެ އޮ ބަ އެ ތު ސަ ރު ފު ެގމު ވު ރު ތު އި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްޑއި ލަ ްޕްމއި ރު އި ރާ ކު ސް ން އި ފަ ީރ 9 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ކސް ިރ ޓް ޭރ ޓް ސް ރެ ޓަ ން ިއ 4.3 -ީ ރ ޓު ްމއި ޓަ ްޖރެ ްވއެ އި ަގރޭ ތެ ެގކު ތަ ސް ރޓަ ޭކިޑން އި މު ން ހި މު ރާ ކު ން ނު ބޭ ށް މަ ތު ގަ ނެ ދެ ްކސް ރި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި އޯ ޝި ރޭ ެގީނރަ ދަ ްޓރޭ ްޑސް ްކިފ އި ރާ ވަ ން މި ެގީނރަ ދަ ހޭ ެޖން ރަ ކު ސް ްކިފ -ީ ރ އި ގަ ރޭ ެތ ރު ހަ އަ ްއއެ އި އާ )ރު އާ .ީޓ.އޭ ( ގ ން ސި ްކިފ 6.6 ީކއަ ްރއާ .ީޓ . އޭ ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ،ން ތު ގޮ މި .ެ ވއެ ނެ ެމހި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްޑއި ލަ ްޕްމއި ިދއަ ްޑސް ްކިފ ރު އި ރި ހު އި ގަ އި ތަ ްއސަ ން އި 39.4 ދު ދަ އަ ޭހެޖން ރަ ކު ސް ްކިފީރ ނި ރަ ދަ އި ގަ ރޭ ތެ ެގހު ވަ ދު ރު ހަ އަ ްއއެ ިދއަ .ެވރެ ހަ އަ ްޑއި ލަ ްޕްމއި ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ިދއަ .ެވ އެ ގަ އި ތަ ްއސަ ން އި 97.4 ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ީރހު ނި ރަ ދަ ްޓރޭ ނަ ވަ 2023 ީކބަ ބަ ސަ ުޑނގަ އި މަ ެގީމ .ެވއެ ފަ ެވށް ދަ ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 4.2 ީނވަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްކލި ްބަޕ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ،އި މާ ވު ރު ތު އި ްއތަ ްޓން މަ ސް ރ ބަ ސް ިޑ ެގކު ތަ ނު ލޯ ވާ އި ފަ ގާ ނަ ށް ގަ މު ން ހި ްއތަ އު ރޫ ްޝމަ ޔަ ބި ރު ހަ އަ ން އަ ލި ބި 4.3 ވާ އި ަފކާ ްއިވ ށް އަ އޭ .ްމއެ .ްމއެ ށް މަ ރު ކު ްޒއި ޓަ ރި އު ކި ސެ ދު ދަ އަ ވާ އި ަފިވރެ ކު ރޯ ްޑރވަ އޯ ން ޓު ން އު ކަ އެ ްކން ބޭ .ެވނެ ން ބު ބަ ސަ ެގުޑން ބޮ ެގތު ދަ ްއމު ގު ިދ ެގޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 1.9 ިދއަ ޔާ ިފރު )2023( ނތު ބަ ސނި ެގީނރަ ދަ ލަ މޖު ޓރޭ ޓ ސރެ ޓަ ނިއ ލބަ އަ ރި ޭވ ިދއަ ޑ ސ ކި ފ :8 ޓު ޗާ 3% ް ޑސް ްކފ ްލ ބަ އަ ރ ޭވ 97% )2023( ނތު ބަ ސނި ެގީނރަ ދަ ލަ މޖު )ހު ފަ ށ މަ ރު ކު ނި އު ސ ލބި ީރޜަ ރެ ޓ( ޓ ސރެ ޓަ ނިއ ލބަ އަ ރި ޭވ ިދއަ ޑ ސ ކިފ :9 ޓޗާ 5% ް ޑސް ްކފ ް ލބަ އަ ރ ޭވ 95% 10 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ް ކސް ިރ ޓީ ިލބި ިއަލ ޓް ން ެޖން ޓި ން ޮކ 4.4 ީމއު ަގ ީއމި .ެވއެ ގަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 14.6 ީރހު ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ނި ރަ ދަ ވާ އި ަފށް ކޮ ީޓން ރެ ެގ ން ތު ލަ އު ދަ ން އަ ލި ބި 13.7 ން އި ރެ ތެ ެގީނރަ ދަ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ީޓން ރެ ެގ ން ތު ލަ އު ދަ .ެވއެ ތަ ްއސަ ން އި 14.5 ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ެތން ދު ްއެފއު ވާ އި ފަ ގާ ނަ ން ކު ތަ ްތރާ ފަ ެގރޭ ތެ އެ ީކއަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި މި 917.2 ިދއަ .ެވ ޏެ ން ރަ ދަ ވާ އި ފަ ގާ ނަ ން ކު ތަ ްތރާ ަފ ެގރެ ބޭ ީކއަ ޔާ ިފރު ިދއަ ްޓން މަ ޭޕީރ ްލޕަ ސި ން ރި ްޕ( ސް ިވރސަ ްޓެޑ ެގީނރަ ދަ ވާ އި ަފށް ކޮ ީޓން ރެ ެގ ން ތު ލަ އު ދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 .ެވޏެ ން ރަ ދަ ން ކު ތަ ރާ ަފ ސް ެވްއއެ ްއޏެ ން ރަ ދަ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ީޓން ރެ ެގ ން ތު ލަ އު ދަ .ެވއެ ގަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 5.4 ީރހު )ން ެ ގއި ނަ މަ ހި ްޓސް ރެ ޓަ ން އި .ެވތެ އޮ ބަ އެ ތު ސަ ރު ފު ެގމު ވު ރު ތު އި ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 2.3 ށް ޗަ ށް މަ ެގްއރެ ހަ އަ ށް ޏަ ން ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ އި ގަ ްއެތލަ ހާ ެޖްއެވ ްޓްލފޯ ިޑ .ެވތެ ނެ ް އއެ ަފެވ ްޓްލ ފޯ ީޑ ްއޏެ ން ރަ ދަ ސް ެ ވްއއެ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ީޓން ރެ ެގ ން ތު ލަ އު ދަ ށް ނަ ތަ ހާ މި ،ސް ެވމަ ނަ ން ހެ އެ ) ނިއޔާ ިފރު ނއަ ލި ބި ( ދު ރަ ޚަ ޭ ވެލބެ ށ މަ ކަ ނެ ގާ ނ ހި ށ މަ ރު ކު ތމަ ދު ޚި ނި ރަ ދަ ާވއި ފަ ށ ކޮ ީޓ ނރެ ެގ ނތު ލަ އު ދަ :10 ޓޗާ ސް ްޓން މެ ޭޕރ ްލަޕސ ން ރ ްޕ ސް ްޓން ނެ ޭޕ ްޓސް ރެ ްޓން އ 3 .4 5 .2 6 .2 4 .2 2 .2 1.2 5 1.1 1.1 0 .1 9 .0 7 .0 6 .0 .1 5 .0 3 .1 3 .0 2 .1 2 .0 8 .0 2 .0 5 .0 1.0 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 ްމޔާ ސި ދު މަ ހު އަ ވާ ށް މަ ކަ ްއެތރާ ަފ މު ްއއާ ީކއަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 1.5 ން އި ރެ ތެ ެގީ ނރަ ދަ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ީ ޓން ރެ ެގ ން ތު ލަ އު ދަ ރު ކާ ރު ސަ ީކއަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 13.1 ީކ ބާ .ެވެކއެ ީޓން ރެ ެގ ވާ އި ަފށް ކޮ ދޫ ން ރު ކާ ރު ސަ ށް ކަ ޏަ ން ރަ ދަ ވާ އި ަފގާ ނަ ން އި ގން ިޑްލހޯ .ެވއެ ނެ ވާ އި ަފނި މެ ހި އި ގަ 11 ްޓރޗާ ްލސީ ްފތަ ެގީމ .ެވއެ ީޓން ރެ ެގ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ދޫ ށް ޏަ ން ރަ ދަ ވާ އި ފަ ގާ ނަ ން ކު ތަ ނި ފު ން ކު ވާ ސާ ްއހި ރ ޓަ ނި މޮ ސް ން މަ ރ ފޮ ރ ޕަ ްލޝަ ން ނޭ އި ފަ ެގކު ތަ ނި ފު ން ކު ވާ ސާ ްއހި ރު ކާ ރު ސަ ،ށް މަ ރު ކު ަޑކު ްކސް ރި ީޓލި ބި އި ލަ ްޓން ެޖން ޓި ން ކޮ .ެވއެ ެ ވރެ ކު 11 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ތގޮ ާވ ނެގހި ެބ ިއގަ ރޭ ެތ ެގ ނރު ަޑ ލހޯ ީޓ ނރެ ެގ ނި ރަ ދަ ާވއި ފަ ށ ކޮ ީޓ ނރެ ެގ ނތު ލަ އު ދަ :11 ޓޗާ 2.7% 1.0% 0.3% ސީ ީޑ ްޗއެ 3.7% އ ީޓ ސް އެ 7.2% ސީ ީޑްފއެ ސް ގން ޑ ްލހ ްމޔާ ސ 10.1% ކ ްލޓެ ސް 51.0% ް ލއެ ސީ އޭ ްމއެ 11.1% ކަ ނަ ެފ ް ޓޕ ރއާ އެ ޫޑްއއަ 13.0% ކ ްފމ ް ކސް ިރ ްލނަ ޝަ ޭރަޕޮއ 4.5 ދު ރަ ހަ ެގ މު ރު ކު ްޖނޭ ެމ ނި ރަ ދަ ރެ ހު އި ކާ މާ ކަ ޭވދެ ނޭ ނެ ދާ ެވމާ ިދ ީލނަ ޝަ ރޭ ޕަ އޮ އި ގަ މު ރު ކު ްޖނޭ މެ ނި ރަ ދަ ީކކަ ސް ރި ްލނަ ޝަ ރޭ ޕަ އޮ ެގދު ޝާ ރު އި އި އާ ފަ ލަ ެގކު ތަ ްތރާ ދާ އި ީލމާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ދަ ފަ ްކން ޭބ ްޑްލރވާ ިދއަ ްފއެ .ްމއެ .އި އަ .ެވ ހެ ރާ ހި ެގމު ކަ ނެ ދާ ެވުޑބޮ ،ން ތު ގޮ މި .ެވނެ ން މު ރަ ކު ްތކަ ްއސަ މަ ީނދަ ށް މަ ރު ކު ނާ ދަ ރު ހަ ން ކަ ން ކަ ެ ގމު ރު ކު ްޖނޭ ެމ ނި ރަ ދަ ،ން އި ީރްޓސް ނި މި މި ން ތި މަ ނި ރަ ދަ ށް ތަ ގޮ ްއއެ އި އާ ީޖލޮ ޮޑތެ މެ ްޓން މަ ސް ސެ އެ ސް ން މަ ފޯ ރޕާ ްޓން މަ ްޖނޭ މެ ްޓެޑ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ރު ޔާ ްއތަ ން ކު ން ޭބ ްޑްލރވާ ން ޓު ން މަ ްޓޕާ ިޑ ްޓން މަ ްޖނޭ ެމ ްޓެޑ ެގީރްޓސް ނި މި ށް މަ ތު ގަ ނެ ދެ ްތކަ ްއސަ މަ ހޭ ެޖން ރަ ކު ށް މަ ރު ކު ނާ ދަ ރު ހަ ށް ރަ ތު އި ން ރު ކު ްޖނޭ މެ ށް ރަ ތު އި ން ކަ ން ކަ ެގމު ރު ކު ްޖނޭ ެމ ނި ރަ ދަ ި ދއަ .ެވއެ ފަ ށާ ފަ ްތކަ ްއސަ މަ ީލމަ އަ ެގމު ދު ހެ ްއޓެ ން މަ ސް ސެ އެ ްފްލސެ ީނވަ ީނވަ ރު ހާ މި ތަ ްއސަ ން އި 80 ެ ގތު ކަ ްއސަ މަ ރާ ކު ށް ޗަ ްއ މަ ެގްއލެ ވާ ދު ށް ކޮ ރި ެވދު މެ ްއތަ ްތލަ ސީ ވަ ީނމާ ޒަ ށް މަ ރު ކު ނާ ދަ ރު ހަ ޏާ ން ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ ން ތު ގޮ ެގމު ރު ކު ނާ ދަ ރު ހަ ުޑނަގނި އޮ ީނނޫ ޤާ ެ ގމު ރު ކު ްޖނޭ މެ ނި ރަ ދަ ،ން ރު ތު އި ެގީމ .ެވއެ ަފިވރެ ކު ްޓމޭ ޓޮ އޮ .ެވއެ ަފ ޅާ ހަ ށަ ހު ށް ހަ ީލޖި މަ ެގން ތު ޔި ްއރަ ރު ހަ އަ މި ީ ނވަ ްލބި ހޭ ބެ 12 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ލު އު ަހމާ ެގުމރު ކު ްޖނޭ ެމ ިނރަ ދަ 5 ޓް ން ެމން ރަ ޔަ ަވން ެއ ޓް ެކމާ ިދައ ސ ީ ިލޮޕ ،ްކިމނޮ ޮކިއރޯ ްކެމ 5.1 ށް ތަ ލަ ހާ ެގީރކު ެގމު ކަ ުޑމަ ލި ބަ ހު ފަ ށް މަ ކަ ރު ނަ ީހ ީދސާ ތި ގު އި ިވތި މަ ރި ކު ން ެގޅި ގު އާ 19 -ް ޑިވކޮ ީނވަ ދު ސާ ތި ގު އި ެގޭޖްއރާ ހި ެވިދ ެގތު ލަ އު ދަ ން މު ރު ކު ތި މަ ްއތަ ޓު ރޭ ީޓ.ސް އެ .ީޖ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ،އި މާ އު ިދން މު ވަ ޅާ ފު ްތކާ ރަ ހަ ީދސާ ތި ގު އި ިދއަ .ެވއެ ަފެވދަ އާ އި ގު އަ ެގއި ރަ ބު ްލކަ ސް ިފ ނު ހު ެޖން ލަ ފު އު ން ބު ބަ ސަ ެގތު ލަ ހާ ެގ 19 -ް ޑިވކޮ ،ސް ެވމަ ނަ .ެވނެ ން މު ވަ ރު ތު އި ީނދަ ސް ެވީނދަ ްމއާ ،އި ނާ ން ެގޅި ގު މާ އު ިދ ށް ޗަ ްއމަ ގު އަ ެގލު ތެ އި ަގރު ޒާ ބާ ެގޔޭ ނި ދު ން ެގށި ެފ ން ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2022 ،ށް ކޮ ނި ވަ އި ފަ ށާ ފަ ން ރަ ކު ދާ އަ ެގރު ކާ ރު ސަ ީތވާ އި ފަ އި ފަ ެވރު ތު އި ރެ ވު ށް ރަ ވަ ން މި ިވނި ޓެ ްއހެ މެ ދެ ،ން އި ލަ ްޕއި ޕަ ެގްމރާ ްގރޮ ްޕ ްޓން މަ ްޓސް ެވން އި ރޓަ ްކސެ ްކލި ްބޕަ ން ކު ތަ ްތރާ ަފ ެގ ރު ޭބ އި އާ ްޓެ ކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ .ެވއެ ފަ ެވރު ތު އި ން ނު ތަ ުޑބޮ ރު އި ލާ ބަ ޅާ އަ އާ ީނދަ ްމއާ ީނވަ ްއތަ ދު ރަ ޚަ އި ަގް ޓެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް ެމޮޑ .ެވއެ ފަ ެވތި މަ ރި ކު ްއެކތަ ން ހު ެޖން ގޮ ތި ެޑބޮ ީނވަ ރު ހާ މި ށް ތަ ލަ އު ދަ އި ަގމު ދު ހޯ ގ ން ސި ން ނޭ އި ފަ ކު ރަ ހަ އަ ން ޓު ެ ކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް ެމޮޑ ، ން މު ވު ފާ ށް ކޮ ރު ސަ އަ ށް އަ ީޓިޑއި ކު ލި ްޓެކމާ އި ށާ ޓަ މި ލި ރ ޝަ ޕޯ ސް ްކއެ ެގން ރު ޓަ ސް ެވން އި ްތއޮ ށް އަ ީޓލި ބި ނަ އި ޓެ ސް ސަ ްޓެޑ ިދއަ ްލކަ ސް ިފ ން ރު ތު އި ެގީމ .ެވއެ ެވލެ ބެ ށް މަ ކަ ށް އަ މަ ހަ އާ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 4 ީ ނދޭ ހޯ ެގމު ދު ހޯ ސާ އި ަފ ން ރު ޒާ ބާ ީލމާ ީމވާ ް ޤ އަ ްލނަ އި ބަ ،މަ ނަ ދާ ށް އަ ރި ކު ލާ ނު މާ ޅު އެ ްއެކތަ ޅު ވަ ޔަ ިފ ރު ތު އި ،ކު އެ މާ ވު ުޑބޮ ސް ރާ ހި ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ އި އާ ީޖޓަ ރެ ްޓސް ްލކަ ސް ިފ ،ށް ކޮ ަޑކު ދު ރަ ހަ ެގތު ލަ އު ދަ ،ސް ެވމަ ނަ ެ ވއެ ެވލެ ބެ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ނި ހަ ތު ސަ ރު ފު ށް މަ ކަ ްތއޮ ތު ސަ ރު ފު ެގމު އު ިދން ެގެވހި ފަ ްއތަ ގު މަ ނެ ދޭ ހޯ ގ ން ސި ން ނޭ އި ަފ ،ިވރެ ކު ޅު ގަ ނރަ ްތލަ ހާ މި ން މު ރު ކު ޒު ީފން ތަ .ެވއެ ެވރެ ކު ޒާ ދާ ން އަ ޓް ން ަމރައކު ިރ ގން ސ ި ން ނޭ ިއަފ 5.2 ން ބު ބަ ސަ ެގކު ތަ ްމފޯ ީރ ްލކަ ސް ިފ ވާ އި ފަ ޅާ އަ ަޑނކަ ން ރަ ކު ޒު ީފން ތަ ށް ޔަ މަ ހަ ރާ ހަ އަ ނަ ވަ 2028 ން ެގށި ެފ ން ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2024 ެގސް ްލބި ީރޜަ ރެ ްޓ( ްޓން މަ ރ އަ ކު ރި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ސް ރޮ ްގ ވާ ން ނު ޭބ ށް މަ ރު ކު ޒު ީފން ތަ ްޓެޖބަ ެގތު ލަ އު ދަ އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ ގ ން ސި ން ނޭ އި ފަ ސް ރޮ ްގ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2025 ، ން ތު ގޮ އެ .ެވއެ ެވރެ ކު ޒާ ދާ ން އަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ށް ދަ )އި ނަ މަ ހި ނު ރ ވަ އޯ ްލރޯ .ެވއެ ެވރެ ކު ޒާ ދާ ން އަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ށް ދަ ށް އަ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 7.8 ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ން އި ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 15.5 ްޓން މެ ރއަ ކު ރި ން އަ ލި ބި 10.5 ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ން އި ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 9.5 ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2025 ދަ ހޭ ރާ ކު ށް މަ ރު ކު ްތމަ ދު ހި ނި ރަ ދަ ިދއަ .ެވއެ ެވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ރާ އަ ށް އަ ޔާ ިފރު ް އަތްތރާ ަފ ނެ ދާ ިދޯހ ސާ ިއަފ ށް ަޏން ރަ ދަ 5.3 ކި އެ ކި އެ ެގރު ބޭ ،އި ނާ ން ޓު ެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ ީނދަ ހޯ އި ަގްއތެ ގޮ ުޑނގަ އި މަ ސާ އި ަފ ވާ ން ނު ޭބ ށް ޓަ ެޖބަ ެގތު ލަ އު ދަ ްޒީ ޓރި އު ކި ސެ ެގްއެތވަ ބާ ން ތި ުޑނގަ އި މަ ީނދަ ހޯ ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ން ޓު ެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް ެމޮޑ ،ން ތު ގޮ އެ .ެވ ނެ ން ކު ތަ ްތރާ ފަ .ެވއެ ސް ްޓން މެ ރޫ ް ޓސް ން އި ްކމި ލާ ސް އި ިދއަ )ްޑން ބޮ -ީ ޓ( ްޑން ބޮ ީރޝަ ރެ ްޓ ،)ްލބި -ީ ޓ( ްލބި ީރ ޜަ ރެ ްޓ ީއއެ .ެވނެ ން ެގއި ކަ ްއިވ ން ޝަ ން ެޕ ، އި ށާ ކަ ތަ ނި ފު ން ކު ވާ ސާ ްއހި ރު ކާ ރު ސަ ، އި ކާ ތަ ކު ން ޭބ ްލޝަ ރމަ ކޮ ،ީނވަ އި ފަ ިވރޭ ށް މަ ކު ްއިވ ސް ީޓރި އު ކި ސެ ދަ ފަ މި ން އި ރެ ެތ ެގން ދު ރު ފަ ލަ ްއމި އަ ިދއަ ،އި ށާ ކަ ތަ ނި ފު ން ކު ލަ ްއމި އަ ،އި ށާ ނަ ން ރު ޓަ ސް ެވން އި ްލނަ ޝަ އު ޓި ޓި ސް ން އި ދަ ފަ ްޑން ފަ .ެ ވށެ ކަ ތަ ްތރާ ފަ ވާ މަ ހަ ރި ފު ތު ރު ޝަ 13 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ގން ސ ި ން ނޭ ިއަފ ދާ ޯހ ން ކު ަތްތރާ ަފ ެގރު ޭބ 5.4 ގން ސި ން ނޭ ިއަފ ޓް ްކެޖރޮ ްޕ 5.4.1 ، އި ނާ ން ރު ނަ ްޓޕާ ްޓން މަ ްޕލޮ ެވިޑ ން ެހނި ެހއެ އި ކާ ތަ ްތރާ ފަ ްލރަ ޓަ ެލއި ބަ ިދއަ އި ކާ ތަ ސީ ން ެޖއެ ްލރަ ޓަ ލެ ޓި ްލމަ ީކޒަ މާ އަ ެގރު ކާ ރު ސަ ށް މަ ދު ހޯ ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ން ކު ތަ ްތރާ ފަ ދޭ ށް ކޮ ރު ފޯ ގ ން ސި ން ނޭ އި ފަ ްލނަ ޝަ ސެ ން ކޮ ،އި ޓަ ްއހަ މަ ދަ ން ޅު ގު ނަ ން އޮ މު އު ޤަ ދޭ ދޭ ީނވަ އި ފަ ީދށް ކޮ ރު ޯފ ސް ން ނޭ އި ފަ ށް ކަ ތަ އު ރޫ ޝް މަ ޔަ ބި ނަ ގި ެގރު ކާ ރު ސަ ، ސް ެވރު ހާ މި .ެވމެ ނު ިދން ކަ ސް އި .ެވނެ ން ކު ތަ ްތރާ ފަ ްލރަ ޓަ ެލއި ބަ ން ެގެވރި ެވދު މެ ޓް ޯޕސަ ޓް ެޖބަ 5.4.2 ދޭ ދޭ ،އި ނާ ން ކު ތަ ރާ ދާ އި ީލމާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ،ީނވަ އި ފަ ިވރޭ ށް މަ ދު ހޯ ސާ އި ފަ ވާ ން ނު ބޭ އި ަގތާ ސް ރާ ދު މެ ށް ޓަ ޕޯ ސަ ްޓެޖބަ ،އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ ން ތު ގޮ އެ .ެވނެ ން ރު ޒާ ބާ ީލ މާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ،އި ނާ ން ް ޓެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ ،އި ނާ ން ކު ތަ މު އު ޤަ ށް މަ ދު ހޯ ސް ން ނޭ އި ފަ ެގރު ލަ ޮޑ ކާ ރި ެމއެ ން އަ ލި މި 650 ލަ ްމޖު ށް ކޮ ރި ެވދު މެ ްއތަ މު އު ޤަ ދޭ ދޭ ،އި ނާ ން ކު ތަ ރާ ދާ އި ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ތަ ވަ ނު ް އެޑން ބޮ ެގރު ލަ ޮޑ ކާ ރި މެ އެ ން އަ ލި މި 300 ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2025 ށް ރަ ޒާ ބާ ީލމާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ިދއަ .ެވއެ ެވއި ފަ ިވރޭ .ެވއެ ަފިވރޭ ީނވަ ށް މަ ރު ކު ސް ން ނޭ އި ފަ ީރ ްއއެ ބަ ުޑބޮ ން އި ް ކޫކ ސު ހޭ ެޖ ން ކަ ްއދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 ،އި ކަ ްއިވ ް އެކޫކސު .ެވއެ ފަ ިވރޭ ީނވަ ށް މަ ދު ހޯ ޔާ ިފރު ން އަ ލި ބި 7.5 ލަ ްމޖު ،އި ަގތާ ސް ރާ ދު މެ ން ޓު ެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ ން ރު ތު އި ެގީމ ިދއަ ށް ަތުޒމާ ައ ެގީޖޓަ ރެ ޓް ސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު ެމ ެގުތަލއު ދަ 6 14 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ 2027 – 2025 ީޖޓަ ރެ ޓް ސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު ެމ 7 ް ފރަ އާ ަތ ީޖޓަ ރެ ޓް ސް 7.1 ްއެލދަ ބަ ށް ކަ ތަ ސް ރާ ހި ެގީނރަ ދަ ވާ އި ަފށް ކޮ ަގހަ ފާ އި ގަ 2026 – 2024 ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނ ރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ޔަ ިދމި ނި ީނވާ އި ފަ ލާ ވާ ލަ ކު އެ ީޖްޓރެ ްޓސް ެގ 2027 – 2025 ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނ ރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ،ީތވާ ނު އި ފަ ސް އި އަ ،އި ކާ ތަ ސް ރާ ހި ،އި ދާ ރަ ޚަ ޭޅގު އި ޏާ ން ރަ ދަ ،ީނވާ އި ފަ ލާ ވާ ލަ ކު އެ ީޖ ޓަ ރެ ްޓސް މި ން ތު ގޮ މި .ެވށެ ތަ ގޮ ްއ އެ އި އާ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގރު ހަ އަ ީލމާ ެގރު ހާ މި ެގތު ލަ އު ދަ ،އި ރާ ވަ ން މި ހޭ ެޖން ރަ ކު އި ފަ ސި ރވަ އި ަޑ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ،އި ކާ ތަ ްތލަ ސީ ވަ ނެ ދޭ ހޯ ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ން ތު ގޮ އެ .ެވއެ ގަ ހު ފަ ށް މަ ލު ެބ ްއތަ ލު ދަ ބަ ނަ ން އަ ށް ރަ ޒާ ބާ ީލމާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ،އި ތާ ލަ ހާ ގން ސި ން ނޭ އި ަފ ވާ ން ނު ޭބ ށް ޓަ ެޖބަ ،އި މާ ރު ކު ަޑކު ދު ރަ ހަ ެގތު ލަ އު ދަ ން ެގޅި ގު އި ކާ ތަ ރާ ދާ އި ީލމާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ ީ ކއަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް .ެވމެ ސު ްއެޖމަ ހަ :ީކމަ ކަ ން ކަ ވާ އި ފަ ިވރޭ ށް މަ ރު ކު ޒު ީފން ތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި • ،އި ކާ ތަ ރާ ދާ އި ީލމާ ީމވާ ްޤއަ ްލނަ އި ބަ އި ގަ ސް ްމރޓާ ްލނަ ޝަ ޝެ ން ކޮ ނި ރަ ދަ ހޭ ެޖ ން ދަ ހޯ ން އި ސާ އި ަފ ރު ބޭ އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ ން ދު ހޯ ށް ކޮ ރި ެވދު މެ ށް ތަ މު އު ޤަ ދޭ ދޭ • ރު ލަ ޮ ޑ ން އަ ލި މި 300 ން އި ރެ ތެ ެގކު ޫކސު ެގރު ލަ ޮޑ ކާ ރި މެ އެ ން އަ ލި މި 500 ހޭ ެޖ ން ކަ ްއދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 200 ީކބާ ިދއަ ން ރު ކު ސް ން ނޭ އި ފަ ީރ ން އި ރެ ެތ ެގްއމެ ޒާ ނި ހި ޓެ ށް ރަ އި ރާ ޒާ ބާ ީލމާ އި ގަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2025 ން ރު ކު ސް ލާ ހަ ކާ ްއދަ ށް ކޮ ރި ެވދު މެ ްޑން ަފ ްޓން މަ ްޕލޮ ެވިޑ ން ރި ްވސޮ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 ރު ލަ ޮ ޑ ކާ ރި ެމއެ ން އަ ލި މި • އާ ރި ޝަ ިދއަ ސް ީޓރި އު ކި ސެ ެގތު ދަ ްއމު ގު ިދ އި ކަ ޓަ ށް މަ ރު ކު ޅާ ފު ށް ކޮ ީޤްއރަ ތަ ް ޓެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ ން ރު ކު ްފރަ އާ ތަ ސް ްޓން މެ ރު ްޓސް ން އި ްޓން ްއއެ ލަ ްޕްމކޮ • ން އު ިދ ން މު ރު ކު ލު ދަ ބަ ށް ަޑން ބޮ ީރޜަ ރެ ްޓ ެގތު ދަ ްއމު ގު ިދ ްއއެ ތަ ްއސަ ން އި ކި ވަ ެގއޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގްލބި ީރޜަ ރެ ްޓ ް އަތން ޝަ ްޕްމސަ ެއ ުމްއިހުމ 7.2 • ން ޭލްޕ ްމޯފީރ ން ރޯ ްގ ްމހޯ ވާ އި ަފލާ ވާ ލަ ކު އެ ން ތު ލަ އު ދަ ،ށް ތަ ގޮ ވާ އި ގަ ީޖޓަ ރެ ްޓސް ްލކަ ސް ިފ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ . ން ލު ބެ ށް މަ ކަ ނެ ޭވރެ ކު ޒު ީފން ތަ • އި ށާ މަ ކަ ނެ ދާ ށް ށަ ދަ އި ަގތާ ސް ރާ ދު މެ ސް ގޮ ނު ށް ޗަ ްއމަ ރެ ވު ށް ރަ ވަ ން މި ރި ހު ރު ހާ މި ޓު ރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ެގރު ޒާ ބާ ީލމާ .ން ލު ބެ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ްއދަ ށް ތަ ްޓރޭ ބޭ ލި ން ޓު ެކމާ ށް އަ ެޖްއރާ ެ ވޅާ ފު ސް ސެ ްކއެ ްޓެކމާ ށް އަ ެޖްއރާ ސް ސ ި ިލނާ ެއ ީ ޖޓަ ރެ ޓް ސް ިއއާ ީޖޮލޮޑޮތެމ 7.3 ެގީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނ ރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ީނވަ ށް ކޮ ނާ ބި ށް ޗަ ްއމަ ެގކު ތަ ސް ން ޝަ ްޕްމސަ އެ ވާ އި ފަ ށް ކޮ ަގހަ ފާ އި ގަ ީތމަ މި ިދއަ .ެވއެ ފަ ށް ކޮ ްޓއޭ ލު ެ ވއި ޖާ ީތނަ ެގކު ތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި ށް ކޮ ްޓޭލއު މި ޯފ ްއތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ން ެގށް ކޮ ން ނު ޭބ ްޓކި ްލޓޫ ީމއު ޤަ ،ށް މަ ތު ގަ ނެ ދެ ރު ސަ އަ ރާ ކު ށް ކަ ތަ ރ ޓަ ޭކިޑން އި ްކސް ރި ިދއަ ްޓސް ކޮ ރު އި ރި ކު ްޓއޭ ލު ެ ވއި ްއތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ޭވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ނާ ން ހު ނި ރަ ދަ ލަ ްމޖު ިދއަ ،އި ދާ ރަ ޚަ ެގމު ރު ކު ްތމަ ދު ހި ނި ރަ ދަ ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ެތން ދު ްއެފއު .ެވއެ ަފިވރެ ކު ްޒއި ލަ ނަ އެ ީނވަ ސް ރ ޓަ ޭކިޑން އި ްކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ަފީ ރ ދަ ފަ ްރއާ .ީޓ.އޭ އި އާ ްމއެ .ީޓ.އޭ ، އި ރާ ވަ ން މި 15 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ޖާ ީތނަ ެގީ ޖޓަ ރެ ޓް ސް 8 ރު ަވ ނމި ޭވރެ ކު ފާ ލަ ށ މަ ކަ ނެ ނާ ނހު އި ގަ ތާ ސރާ ދު ެމ ކ ސިރ ިދއަ ޓ ސކޮ ެގީނރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ :3 ލު ވަ ތާ )ފ( 2027 )އ( 2023 ސް ރޓަ ޭކިޑން ިއ ްކސް ިރ 90.4 109.6 ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ ނި ރަ ދަ ލަ ްމޖު ރު ަވ ނމި ެގީނރަ ދަ 4.3 3.7 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ ( ސް ްޓން މަ ޭޕ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި 4.2 4.1 )%( ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްޑއި ލަ ްޕްމއި 7.0 6.6 )ން ރު ހަ އަ ( ީޓރި ޫ ޗމެ ޓު ް މއި ޓަ ްޖރެ ްވއެ ކ ސރި ގ ނސި ނނޭ އި ފަ ީރ 38.0 39.4 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ވާ ރއަ ޗު މެ އި ގަ ރޭ ތެ ރު ހަ އަ 1 38.0 42.9 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ތެ ން ދު ްއެފއު ީމއު ޤަ ( ނި ރަ ދަ ވާ ރއަ ޗު މެ އި ގަ ރޭ ތެ ރު ހަ އަ 1 8.3 6.6 )ން ރު ހަ އަ ( ގން ސި ްކިފީރ ޓު ްމއި ޓަ ްޖރެ ްވއެ ކ ސރި ޓރޭ ޓ ސރެ ޓަ ނއި 35.3 39.4 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ވާ ސް ްކިފީރ އި ގަ ރޭ ތެ ރު ހަ އަ 1 98.0 97.6 )ން ެގއި ނަ މަ ހި ނި ރަ ދަ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ( ނި ރަ ދަ ްޓރޭ ްޑސް ްކިފ 55.0 46.5 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ރު ބޭ ކ ސރި ޓރޭ ޖ ނޭޗ ސ ކެއ 36.2 20.7 )ން ތު ބަ ސް ނި ެގސް ްވރޒަ ރި ސް ރޮ ްގ( ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ރު ބޭ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ސް ސ ި ިލނާ ެއ ެގ ސް ރޓަ ޭކިޑން ިއ ްކސް ރި ިދައ ޓް ސް ޮކ 8.1 ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ީނވާ އި ފަ ލާ ވާ ލަ ކު އެ އޯ ރި ނާ ސި ން އި ލަ ސް ބޭ ެގ 2027 - 2025 ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނ ރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ްލކަ ސް ިފ ން ރޯ ްގ ްމހޯ އި ރާ ވަ ްއސަ ތަ ީދސާ ތި ްޤއި ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ވާ އި ަފގާ ނަ ން އި 2027 - 2025 ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ްލކަ ސް ިފ ީމއު ޤަ ނި ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ ށް ލަ ޔަ ނި ެގރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ީކޒަ މާ އަ ެގީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި ިދއަ .ެވށެ ތަ ގޮ ނޭ މެ ހި ްއތަ ްމފޯ ީރ .ެވެމރު ކު ށް ދަ ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 90 ން ތު ބަ ސް ނި ެގމު ކަ ރި ެތން ދު ްއެފއު :ްކސް ިރ ގން ސި ން ނޭ ިއަފީރ 8.1.1 ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި ށް މަ ރު ކު ަޑކު ްކސް ރި ގން ސި ން ނޭ އި ފަ ީރ ދޭ ެފއު ން ެގޅި ގު އި ކާ ތަ ްޓން މަ ޭޕީރ ތި ެޑބޮ ހޭ ެޖ ން ކަ ްއދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 300 ،ން އި ރެ ެތ ެގްކޫކސު ެގރު ލަ ޮޑ ކާ ރި ެމއެ ން އަ ލި މި 500 ޭހެޖން ކަ ްއދަ ރާ ބު ނއަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 ،ީނވާ އި ަފނި މެ ހި ދު ދަ އަ ީކބާ ށް ކޮ ސް ން ނޭ އި ަފީރ ން އި ރެ ތެ ެގްއމެ ޒާ ނި ހި ޓެ ށް ރަ އި ރާ ޒާ ބާ ީލމާ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2025 ރު ލަ ޮޑ ކާ ރި މެ އެ ން އަ ލި މި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ،ކު އެ އާ މި .ެވށެ މަ ރު ކު ސް ލާ ހަ ކާ ްއދަ ށް ކޮ ރި ެވދު މެ ްޑން ަފ ްޓން މަ ްޕލޮ ެވ ިޑ ން ރި ްވސޮ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 އި ގަ ރޭ ެތ ެގހު ވަ ދު ރު ހަ އަ ް އއެ ިދއަ .ެވއެ ެ ވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ރު ތު އި ށް ރަ ހަ އަ 8.3 ްމއެ .ީޓ.އޭ ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ ރު އި ޭމނި ރު ިއމޭ ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ން އި ތަ ްއސަ ން އި 39.4 ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ތަ ްއސަ ން އި ެގީނރަ ދަ ވާ ރއަ ޗު މެ .ެވއެ ެވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ށް ދަ ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 38.0 16 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ :ްކސް ިރ ޓް ރޭ ޓް ސް ރެ ޓަ ން ިއ 8.1.2 6.6 ީރހު ގން ސި ްކިފީރ ޓު ްމއި ޓަ ްޖރެ ވަ އެ ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ،ރު އި ލާ ބަ ށް ކަ ސް ރި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްޑސް ްކިފ އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ ިދއަ .ެވއެ ެވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ރު ތު އި ށް ރަ ހަ އަ 8.3 ރު އި ޭމނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ިދއަ .ެވއެ ަގރު ހަ އަ ވާ އި ފަ ގާ ނަ އި ަގޓު ރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ްލބަ އަ ރި ޭވ ،ިވރެ ކު ރު ތު އި ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 98.0 ނި ރަ ދަ ވާ އި ަފގާ ނަ އި ގަ ޓު ރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި .ެވއެ ނެ ދާ ން ެގިވރެ ކު ަޑކު ްކސް ރި ްޓރޭ ްޓސް ރެ ޓަ ން އި ނެ ދާ ެވތު އަ ން ބު ބަ ސަ ެގީނރަ ދަ :ްކސް ިރ ޓް ރޭ ްޖން ޭޗސް ްކެއ 8.1.3 އި ގަ ތު ގޮ ްއެހރާ ހި ްއއެ ުޑބޮ މެ ން އެ ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ ެގީނރަ ދަ ،ން އި ރެ ެތ ެގކު ތަ ސް ރޓަ ޭކިޑން އި ްކސް ރި ނޭ ެމހި އި ގަ 3 ްލވަ ތާ ެގީނރަ ދަ ލަ ްމޖު ( ނި ރަ ދަ ެގސާ އި ފަ ރު ޭބ ،ރު އި ނު މު ނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2023 ،ން ތު ގޮ އެ .ެވެކސް ރި ްޓރޭ ްޖން ޭޗސް ްކއެ ީނވަ އި ފަ ެވ )ން ތު ބަ ސް ނި ުޑނަގއި މަ ެގީމ .ެވ އެ ެވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ރު ތު އި ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 55.0 ރު އި ޭމނި ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2027 ން އި ތަ ްއސަ ން އި 46.5 ިދއަ .ެވނެ ން ެގޅި ގު އި މާ ވު ރު ތު އި ނި ރަ ދަ ހޭ ެޖން ަގނަ ން އި ސާ އި ފަ ރު ޭބ ށް ޓަ ެޖބަ ެގތު ލަ އު ދަ އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ ،ީކބަ ބަ ސަ ށް އަ ތަ ްއސަ ން އި 36.2 ން ތު ބަ ސް ނި ެގްވރޒާ ރި ސް ރޮ ްގ ،ނި ރަ ދަ ެގތު ދަ ްއމު ރު ކު ވާ އި ފަ ގާ ނަ ން އި ސާ އި ފަ ރު ޭބ ،އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ .ެވއެ ެވރެ ކު ފާ ލަ ށް މަ ކަ ނެ ވާ ރު ތު އި 17 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ން ުމން ިނ 9 ެގީނރަ ދަ ،ީނވަ އި ފަ ލާ ވާ ޅު އަ ލި އަ އި ގަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް މި ،ން ތި މަ ެގތު ގޮ ވާ ްތގޮ ްއއެ އި ކާ ތަ ދު ސަ ްގމަ ެގމު ރު ކު ްޖނޭ ެމ ނި ރަ ދަ ެގތު ލަ އު ދަ ޭވދެ ނޭ ރާ ކު ށް ޓަ ެޖބަ ން ބު ބަ ސަ ެގމު ކަ އެ އި ދާ ރަ ޚަ ެގތު މަ ދު ހި ެގީނރަ ދަ ،އި މާ ރު ކު ަޑކު ށް ތަ ސް ރާ ހި ުޑނގަ އި މަ ވާ އި ގަ އޯ ލި ފޯ ްޓޕޯ .ެވށެ މަ ޓު ްއހެ މެ ދެ ން ޅު ގު ނަ ން އޮ އި ނާ ން ރު ޓަ ސް ެވން އި ،ށް ކޮ ީޤްއރަ ތަ ް ޓެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ ،އި މާ ރު ކު ަޑކު ރު ސަ އަ :ން ކަ ން ކަ ނެ ވާ ްލސި ހާ ން މު ވު ރެ ކު ޒު ީފން ތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ން ވު ހި ފަ ގު މަ ށް މަ ދު ހޯ ށް ކޮ ޔޮ ހެ ގު އަ ސާ އި ފަ ރު ބޭ ވާ ން ނު ޭބ ށް ޓަ ެޖބަ ެގތު ލަ އު ދަ އި ގަ ތާ ސް ރާ ދު މެ )1( ން ވު ހި ފަ ގު މަ ށް މަ ރު ކު ސް ން ނޭ އި ފަ ީރ ް ކޫކސު ެގރު ލަ ޮޑ ކާ ރި ެމއެ ން އަ ލި މި 500 ޭހެޖން ކަ ްއދަ ރު ހަ އަ ނަ ވަ 2026 )2( ން ވު ީޤްއރަ ތަ ށް ރަ ތު އި ް ޓެކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ )3( ން ވު ހި ފަ ގު މަ ށް މަ ދު ހޯ ސާ އި ފަ ވާ ން ނު ޭބ ށް ތަ ލަ އު ދަ ،ެވޅު ގަ ނރަ ީޓިޑއި ކު ލި ެގްޓ ެ ކމާ ްލޓަ ިޕެކ ްކޓި ސް މެ ޮޑ )4( ން ވު ހި ފަ ގު މަ ން ރަ ކު ޒު ީފން ތަ ްއތަ ީ ޖޓަ ރެ ްޓސް ގން ސި ން ނޭ އި ަފ ނެ ޭވރެ ކު ަޑކު ްއތަ ސް ރާ ހި ެގ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ )5( ން ވު އި ފަ ސި ރވަ އި ަޑ އޯ ލި ފޯ ްޓޯޕ ެގީނރަ ދަ )6( ން ވު ރު ތު އި ސް ން ެޑިފން ކޮ ރޓަ ސް ެވން އި ެވޅު ގަ ނރަ ގން ޓި ރޭ ްޓިޑރެ ްކ ެގޭޖްއރާ )7( އި ަގްއ ތެ ގޮ ިވނި ޓެ ްއހެ މެ ދެ ނި ރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ ެގތު ލަ އު ދަ ީނވަ ން ެގެވ ނާ ބި ން ވު ްލސި ހާ ްއތަ ިޑނދަ ުޑނލަ ެގީޖޓަ ރެ ްޓސް މި ން ކަ ން ކަ ވާ އި ފަ ްއކޮ ން ޔާ ބަ އި ަގީޖޓަ ރެ ްޓސް ްލކަ ސް ިފ ވާ އި ަފލާ ވާ ލަ ކު އެ ން ެހނޭ މެ ހި ން ކަ ން ކަ ވާ އި ފަ ޅާ ހަ ށަ ހު ށް މަ ރު ކު ްޖނޭ މެ .ެވށެ ޗަ ްއމަ ެ ގމު ރު ކު ޒު ީފން ތަ 18 2027 - 2025 ީޖޓަ ރެ ްޓސް ެގީނރަ ދަ ެގތާ ސް ރާ ދު މެ