ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފާނަ މަސްވެރިކަން މެނޭޖްކުރުމުގެ ޕްލޭން

` ދަ ުބ 2020 ުރަބްނެސިޑ 16 – 1442 ާލޫއްލަދާމުޖ 1 :ުޚީރާތ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ް ނަކިރެވްސަމ ަނާފ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ .ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނ ާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ c ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ެގޭޖްއާރިހެވިދ 2020 ުރބަ ްނެސިޑ ރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ރޗަ ްލަކިރްގެއ ޑް ން ެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒީރަޝިފ ފް ޮއ ީރްޓްސިނިމ 2020 ްޓިއަރީޕޮކ © ްށަކަތގޮ ން ެހެއ .ެވެކެމކަ ޭދުބޙީ ުރތަ ްނީރްޓްސނި މި ީކަމުނދި ްށޮކުރފޯ ްށޮކުމްނާޢ ، އި ާމރު ުކުލަކަނ ، އި ާމރު ުކްނުނބޭ ުތާމޫލުޢަމ ވާ ިއގަ ން ޭލްޕ ،ިއނާ ޭލްޕ ްޓްނަމްޖނޭ ެމ ިމ ،ުތާމލޫ ުޢަމ ާވއި ަގްނޭލްޕ ،ށް ަތޮގ ަންނޮއ ްނަންނެފ ްށަތގޮ ާވން ެގށީ ަކެއ ްނަކުރަދސް ަމ ިދއަ ުފިންއޞަ ުމ ެގްޓިއރަ ީޕޮކ ީކައީރްޓްސނި ިމ ިދއަ ުކަދނިހ ިއަހވާ ުނއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެއނެ ާދވި ރެ ުކ ްޓްނިރްޕ ިދއަ ްށޮކްޑޯލްނުއަޑ ،ްށޮކުލަކަނ ްށަމނު ޭބ ްނެހނި ެހެއ ްނުރތު އި ެގުމނު ިދއި ަވޔަ ިކ ،ިއމާ ުރކު ާސާރިދ ، އި މާ ުވޔެ ިކ ،ިއވަ ަޔިފ ްށަމނު ޭބ ެގރީ ާފަޔިވ .ްބީޖނަ ުދަމޙު ައ ، ނާ ްބުލ ުތަނިމއާ ،ްމހި ާރްބއި ާދޝި ްނުމ ،ރު ާޒިނ ުތަފުއރަ ާވއް ަޙ :ްނިރެތްނުޔިލ ުތަޝއި ޢާ ،ްލާމިޝ ުދަމއް ަޙމު ،ްނނާ ިސ ްނިއސަ ުޙ ،ްލީމަޒ ްނއި ަސޙު ، ދު ާޔިޒ ްމދަ ާއ ،ޒް ާފިޝ ުދަމޙު ައ ،ްނަސޙު ައ ުދަމއް ަޙުމ :ްއަތްތާރަފ ްނެހިނެހެއ ިވްއެދެވިރެތީހެއ .ްމޝި ާހ ާރާސ ބީ .ްސެއ.ީސ.ޫޔ ،(ްބެލްމއެ ) ްބެލ ްނަޝުއިލޮސ ްސްޓެކާމ ްލަޓްނމެ ްނަރޔަ ަވން ެއ ިދ ިދއަ ްނަސރަޑްނއެ ްސްލާޗ ރޑ :ީވްއެރުކާޢިލާޠުމ :ްސަބ ެގުރުކުޝ ާރވަ ްޝމަ ިވއް ެދ ްނުކަތތް ާރަފ ޭޅުގމާ ަކ ިއާންނކު ަތާރާދއި ިކެއ ިކެއ ެގރު ާކުރސަ ްނިއެރެތ ެގތު ަކްއސަ ަމ ުނުވރެ ުކ ްށަމުދެހ ްނޭލޕް ްޓްނަމްޖނޭ ެމ ިމ ްށަކަނޭލްޕ ޭހެޖއި ަށަވ ްއަތުތަސޔާ ިސ ޭޅގު ާމަކ ްއތަ ްނުވޑު ޮބްނަކ ެގުކަތތް ާރަފ ިއހަ ެމން ެއ ާވރި ެތްތާކަރަހ ިއގަ ާރއި ދާ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއނާ ްނރި ެވްސަމ .ވެ މެ ަރުކ ަގަހާފ ްނރީ ްޓްސިނިމ ާފަލ ިއާއ ުރުކުޝ ްނރީ ްޓްސިނމި ްށަކަތްލިސްނުއަކ ުށަރ ،ީތާވއި ަފިއވަ އް ެދށް ޮކާދައ ްއރެ އު ަދ ުމްނހި ުމ ްށަރވަ ްނުކަތްލިސން ުއަކ ުށަރ ،ިއގަ މު ުނދި ިއވަ ްއއި ްށަކަތްތާރަފ ާޅއަ ަޑނަކ .ެވމެ ަވނަ ްނަދ ިވއް ެދވެ ،ިއތާ ުގވަ ިވއް ރެ ުކަދހޭ ުކެއާއރީ ްޓްސިނމި ްއަތްތރާ ަފ ާރުކުޓޯޕްސކް ެއ ިދއަ ާރުކރު ާޔްއތަ ްއަތން ުދްއފެ ުއ ެގުހަމ ،ިއނާ ްނިރވެ ސް ަމ ިއަކަޓްށަމރު ުކަމހަ ިރުފ ްނޭލްޕ ިމ ިއާތާމލޫ ުޢަމ ަމަހިރުފ ިއަހވޭ ެރކު ުނުގައ .ެވމެ ަރުކ ާދއަ ްއެރުކުޝ ުޑޮބ ްށަރަވ ްށަކަތްތރާ ަފ ެއ ،ްށޮކަގަހާފ ްނރީ ްޓްސިނިމ ުތާމލޫ ުޢަމ ިވްއދެ ްށޮކ ާސްއިހ ، އި ާމކަ ިރެތީހެއ .ެވރެ ަވށަ ަކ ްނަކްސީނުވެލނު ިއވަ ަލުކެއ ްނޭލްޕ ިމ ިއލަ ުނާމުލުރބާ ްއއެ ެގުކަތްތާރފަ ެއ .ެވެއވި އް ެދްށޮކުރޯފ ން ުކަތތް ާރަފ ެއ ްއތަ ުލާޔިޚ ިވިނރަ ުކާނިބ ްނީރްޓްސނި ިމ ްނކަ ިރެތީހެއ ީންނފަ ިވްއދެ ްށޮކުރފޯ ން ުޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރސަ ިރ ްނިރެމ ްސވް ޑި ްލޯމ ިއަކަޓްށމަ ުޅއެ ަޑނކަ ްއަތުޅވަ ޔަ ިފ ިއާކަތުތަސޔާ ިސ ާވއި ގަ ްނޭލްޕ ިމ .ެވެމރަ ުކަގަހާފ ރު ުކުޝ ްށޮކަގހަ ާފ ްނަކާވިއފަ ެވމަ ަހިރުފ ްށަރުތިއ ްނޭލްޕ ިމ ްނބު ަބސަ ެގުކަތާސރާ ިދ ާވއި ަފްށޮކ ްނުތާރަފ ެގން ަޝޭޑްނުއަފ ން ިރމެ ޫލްބ ްނެގޅި ުގ ާމކަ ިރެވސް ަމ ިމ .ެވމެ ަރކު ާދައ ްނޭލްޕ ިމ ްނިއ (ީޕ.ީޑ.ްރާއ.ްފެއ.ްސެއ) ުޓްކެޖރޮ ްޕ ްޓްނަމްޕޮލެވޑި ްސސަ ޯސރި ްޒީރަޝފި ްލަބނެ ިއެޓްސސަ ްސްވޑި ްލޯމ ާދން ެގ ްށައރި ުކ ިއގަ ީހއެ ީލާމ ެގކު ްނޭބ ްޑްލޯވ .ެވމެ ަރުކ ާދ އަ ުރުކުޝ ިރެތޞް ާލްޚިއ ްށަތާރަފ ެއ ީތާވއި ަފިއވަ އް ެދްށކޮ ުރފޯ ްނަކިރެތީހެއ ްނުތޮގތް ޮގ ްނެހިނެހއެ ިއާނން ުތޮގލީ ާމ ިއަކަޓްށަމުލިއވަ ަލުކެއ ުޅުފްނނަ ެގ ވ.ޢ.ޢ.ނ ްމހީ ާރްބއި ްސބާ ްއަޢ ްލަބރަ ަނޮއ ިވއް ެދވެ ިރތެ ީހެއ ްށައީރްޓްސނި މި ިއގަ ުމރު ުކ ްނާމއޮ ްނިތަމ ެގުކަތަމހަ ެގހު ަބިހވެ ިދ ްއަތްތާރބާ ިއ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވމެ ަލްށޮކ ަގަހާފ ިއގަ ްއތެ ޮގ ަޞއް ާޚ :ީނޭދިއަލާވަހ ްށަނޭލްޕ ިމ .ްނޭލްޕ ެގ މު ުރކު ްޖޭނެމ ްނަކިރވެ ްސމަ ަނާފ ެގޭޖއް ާރިހެވިދ ،(2020) ރަޗްލަކިރގް ެއ ްޑްނއެ ްސަސޯސިރ ން ިރމެ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ .ެޖްއރާ ިހެވދި ،ެލާމ ،އޭ .ރއާ .ްމއެ .ްފެއ.ޯއ.ްމެއ ރަޗްލަކިރގް ެއ ްޑްނެއ ްސސަ ޯސރި ްނިރމެ ،ްޒރީ ަޝިފ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ ،ުގމަ ުދަމޙް ައ ުރމީ ައ ،ެގނާ ާލެވ ،ާލިފިގްނަފ ަނަވ 7 ޖެ އް ާރހި ެވިދ ،20096 ،ެލާމ www.fishagri.gov.mv 4 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ތ ު ްސިރުހިފ 8 .............................................................................................................................. ..ްސަބ ްސިއ 9 .... .............................................................................................. ..ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ 10 ....................................................................................................................... ..ްނުށެފ :1 ުބާބ 10 ..................................................................................................... .ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 10 ............................................................................... . އް ަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 11 ................................................................................................. .ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ ިމ 1.3 11 ......................................................................................... .ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 12 ........................................................................................................... .ްނުރުކަނާމ 1.5 12 ................................................................................................ . ން ުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 13 ............................................................ ..ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ،ުތާޔްއިވަޔަޙ ެގިއަނާފ :2 ުބާބ 13 .............................................................................................................. .ުފުރާޢަތ 2.1 13 .............................................................................................................. .ު ލުއަޙާމ 2.2 14 ........................................................ .ްއަތަފިސ ަޞްއާޚ ެގިއަނާފ ިއާރުބ ެގުތާޔަޙ ެގިއަނާފ 2.3 15 ............................................................................. .ުރުއަދ ެގިއަނާފ ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ 2.4 18 .......................................................................................... ..ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ަނާފ :3 ުބާބ 18 ......................................................... .ްއތަ ްތަވާބ ެގިއަނާފ ާނާބ ްށޮކުމްނާއ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 18 ................................................................................................. .ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ 3.2 22 ................................................................................................ .ުޓޯޕްސްކެއ ެގިއަނާފ 3.3 24 ...................................................... .ް.އަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފިއަޅައ ްނިރުކ ްނުތޮގ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ަނާފ :4 ުބާބ 5 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 24 .................................... . ން ޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ުނުވެލިއަވަލުކެއ ަތަރުފ ެމްނެއ 4.1 25 ............................. .ު ދިއާވަގ ެގުމުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރ ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ 4.2 25 ........................................................................ .ްނުޓްއެހެލެބ ުޑޯކިރ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 4.3 26 ..... .ް އަތާސާރިދ ާވިއަފްށޮކ ިއަކަޓްށަމުތަގެނެދ ްޒިއަސ ަޑުކ ެމްނެއ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްއތަ ްތަވާބ ެގިއަނާފ 4.4 27 .................................................................................. ..ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :5 ުބާބ 37 .............................................................................................. ..ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :6 ުބާބ 37 .................................................................. . ން ުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 6.1 39 .............................................................................................. . ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 6.2 40 ............................................................................. . ން ުޓްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 6.3 41 .................................................................................................. .ްއަތްޓިމިލ ްޒިއަސ 6.3 44 ............................................... .ްނުރުކްތަޔާމިހ ްއަތުދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދ ްސިބ ަނާފ 6.4 50 ........................................ .ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތތް ާލާއ ާނަމ ްނުރުކްނުނޭބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ 6.5 52 ......................................................................................... .ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 6.6 52 ........................................................................................ .ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 6.7 54 ...... .............................................................................................. ..ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ 54 ................................................................................ ..ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :8 ުބާބ 55 ........................................................................................................ ..ްއ. ަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ 59 ........................................................................................................ ..ުރާށޮކްސަބ :1 – ުލަވުދަޖ 62 .................................................. ..ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ާވިއަފިވެރުކ ްޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ :2 – ުލަވުދަޖ 6 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ޓު ްސިލ ގެ ުކަތުޓާޗ ިދައ އް ަތުލަވާތ ،އި ާކަތްނުހެރުކ 15 ................................................................................................................... .ު ރުބ ެގުތ ާޔަޙ ެގިއަނާފ :1 ްނުހެރުކ 44 ............................................................................................ .ް ތޮގ ެނާލަބ ްޒިއަސ ެގިއަނާފ ެގުތަވާބިކެއ :2 ްނުހެރުކ ިދައ ުތަދްއުމ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ިއާކަތްތާކަރަހ (ީޖެޓެރްޓްސ) ިއާކަތްޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލާވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ :1 ުލަވާތ 28 ................................................................................................... .ްއ ަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކެއ 43 ........................................................................... .ް އަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ެނޭނޭބ ަނާފ :2 ުލަވާތ 23 ................................................... .ު ރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ްށައ 2019 ްނިއ 1997 :1 ުޓާޗ 45 ......... .ު ދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ ްނުދްއަޙަރަސ ިޅޮއުޑނަކ ިށުފްއިދ .ކ :2 ުޓާޗ 46 .................. .ު ދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ (ުޅޮތައ .ވ) ްނުޑނަކ ްސަމޯބ :3 ުޓާޗ 47 ....... .ުދ ްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ ްނުދްއަޙަރަސ ިޅޮއުޑނަކ ޫދަވުހަޑުކ .ދ :4 ުޓާޗ 48 ........... .ު ދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ ްނުދްއަޙަރަސ ިޅޮއުޑނަކ ުއަގިލައ.ޅ :5 ުޓާޗ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ ްނުދްއަޙަރަސ (ުޅޮތައ .މ) ިޅޮއުޑނަކ ަޑުކ ިދައ ުޑޮބ :6 ުޓާޗ 49 .................................................................................................................................... .ުދ ްއަޙަރަސ 7 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ސ ް ަބ ްސިއ ެގްނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތްނުރިދ ިއަހެމްނެއ ެގީށެވުޑނަކ ިއާޑނަކ ީތަ ރުދުޤ ޭބިލ ްނިށެވުޑނަކ .ެވެކެލަދުމ ުމްނާޢ ،ްތޮއ ާސްއިހ ިއާދްމަޙ ްށައާލާޢަތަވ ޫހަނާޙުބުސ ﷲ ްތާމ ިވްއެލ ްއަތްތަމުޢިނ ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ްށަކަތުލީޖ ެގުގަމިރުކ ީކަމަކިދނަސްއުމ ާދިއަފ ެމްނެއ ްނުނޭބ ެގުކަތްތަމުޢިނ ެއ .ެވެމަވަންނަދ ުރުކުޝ ީނަވ ިއަފެވާނިބ ްއަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެކެތާނާމައ ޭހެޖްނޭދްށޮކުރޯފ ިތިރީކ ިވްއެދްށޮކްސަދ ްތޮގ ޭނާރުކްނުނޭބ ިއަގުތޮގ ިރުހ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭވެރުކުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ .ެވެމަވަންނަދ ާޢުދ ިދެއ ްނުވްއެލްމާލަސ ިއާތާވަލަޞ ްށައާލޫސަރ ްނުތޮގ ެގުދަރަޚ ިދައ ޭހެޖްނަޅައ ުކަތުގަވ ެއ ްށަމުވުޓްއުހ ިއާލަހާހ ،ިއާކަތިރިގ ،ިއާކަތުޅަފ ިއާކަތުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ިއާމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖުޅޮކެދ ެގް ނިހެވިދ ިއާއ ަދާކަދާއ ިއާތަފާގަސ ެގްނިހެވިދ ،ީކަކަތުރަފ ،ިއާމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ .ެވެކަތަކިރަތ ެގްނީހެވިދ ،ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމަކަތްނަވަލްއިމައ ެގުކަތުލޫސުއ ެގުމަކަމަހަމަހ ިއާއ ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީނަވ ިއަފެވާސޯރަބ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަގުމަކުރާނޭލ ެގްނީހެވިދ ،ީނަވ ިއަފިއަޅައަށަކެއ ްއަތްނުވޭރ ިމ .ެވެށަޗްއަމ ްއަތަކިރަތ ިމ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތަކިރަތ ުމްނިހުމ ިމ ިއަ ގީތްނަފ ިކެއ ެގުތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުނިދްށޮކުރޯފ ުކެއާމަކިރެތްތާނާމައ ްށަކަތުލީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ްށަމ ުރުކިރެތުއަކްއަރ ިށެވާމިތ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަޙ .ެވެކެތަޔްއިލޫއްސަމ ުޑޮބ ުނަހުނ ާވިއަފެވުލާވަހ ާންނެމުޑނަގުޅައ ިވިނަރުކާނިބ ެގުކަތްތަޢާމަޖ ،ާޔްއިޢްމަޖ ީނަދަމ ާރުކ ްތަކްއަސަމ ްނުރާކުރަސ ްށަމުރުކާޅުފ ުދާޞިތްޤިއ ޫނ ،ްށޮކުލިސާހ ްނަކިމ .ެވެންނިތަމ ެގާރަވްޝަމ ިއާލާޔިޚ ްށަމުއަނެގ ަފިސ ީލަމަޢ ްށަކަތުތަސާޔިސ ާވިއަފިއަޅައަށަކެއ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެންނުމަރުކ ްއެކަތްތަކްއަސަމ ަނުގަނިގ ީނަންނައ ްނިއާރާޒުވ ިމ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތާކަރަޙ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ުރިއ ާރުކުރުތަދ ްށަބާރްސިމ ެގުމުރުކ ުބާޔިމާކ ްއަތްތަކްއަސަމ ިމ ،ްނުތޮގ ިމ .ެވެސާސައ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ ެގުމުނިދިބިލ ްށަންނިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާފަނ ެގީދޯރ ުޑނަކ ެގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގުކަތްނޭލްޕ ިމ ީނަވިމ ުރާހިމ ްތޮގެނާގްނިހ ްއަތްތަކްއަސަމ ީލަމަޢ ނެ ާޅައ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޒާމައ ،ިއާކަތިޑނަދުޑނަލ .ެވެއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްއަތްނޭލްޕ ިމ ްނުކަތާރާދިއ ިކެއ ިކެއ ،ިއާކަތުޅަވަޔިފ ،ިއާމުޅުއިރިދ ެގްނިހެވިދ ،ެރުސްއުނާމަޒ ީކަމަކިރެވްސަމ ްއަތުލަވާތ ުތަދްއުމ ިދައ ުރުއަދ ޭނާރުކާދައ ިއަގުމުރުކުޛީފްނަތ ްނަކ ިރެތްނުރޯފިރެކ ެގުމުއަޤ ،ިއާއ ީނަދްމާއ ،ިއާމިއުބްނިއެކ ެގޭ ޖްއާރިހެވިދ ީކަކަތްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާވިއަފިއަނަމިހ ްސެވ ީމުއަޤ ިހެވިދ ާވިއަފެވާނިބ ްށަޗްއަމ ެގްއެތަކްއަސަމ ެއ ޅޭ ެއ ްށަމުރުކުލިސާހ ުރުވްއަޞަތ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ިވިނެޓްއެހެމެދ ީތާވ ިއަގުމަކުބނަތ ްއެއ ުޑނަގިއަމ ެގުދާޞިތުޤިއ .ެވެމަރުކުދީމްއުއ ްށަމަކެނާވިއަގުމަކ ްއެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ،ްށޮކީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ިއަގުތަކްއަސަމ ިމ ްސެވ ްއެކަތުޑނަގްނިމ ެނާޓްއަހަލަބ ީނޫނާޤ ިއަގުޚީރާތ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ީއިމ .ެވެއެނާވ ިއަފިއަނަމިހ ުދީޙަވ ާހަޒ ްނަ ކިރެވްސަމ ،ްނުށަދ ެގްއެމާޒިނ ޭހެޖިއަށަވ ،ްނެގިބިލ ުރާބ ްޑްނެއ ްސަސޯސިރ ްނިރެމ ،ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ރަޓްސިނިމ ިލި އަވަލުކެއ ްއެކަތްނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ރަޗްލަކިރްގެއ .ެވެރަހަފ ަމަތަރުފ 8 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްތޮގުރުކ ެގުކަތްތާރާބިއ ިއާނަތްނަތ ްމަޓްސިސ ްނަޝޭމރޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ ްސެއ.ިއައ.ްފެއ ން ަޝޒޭ ިއަނަގޯއ ްލަޓްނަމްނަވަގރަޓްނިއ ޯއ.ީޖ.ިއައ ރަޗޭނ ްފޮއ ްނަޝޭވރަސްނޮކ ރޮފ ްނައިނޫޔ ްލނަ ަޝޭނަޓްނިއ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ ޓީ ިރޯތޮއ ްޓްނަމްނަވަގ ްލަކޯލ ޭއ.ީޖ.ްލެއ ްސްނެލިއަވަސ ްޑްނެއ ްލޯރްޓްނޮކ ،ގްނިރަޓިނޮމ ްސެއ.ީސ.ްމެއ ޓް ްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ްގަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ޭއ.ީޑ.ްފެއ.ްމެއ ީޓިރޯތޮއ ުއިނެވެރ ްޑްނެލްނިއ ްސްވިޑްލޯމ ާރީމ ޓް ުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ް ޑާގ ްޓްސޯކ – ްސޯފ ްސްނެފިޑ ްލަނަޝޭނ ްސްވިޑްލޯމ ީޖ.ީސ - ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ ްނަޝޭކުއިޑެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީއ.ޯއ.ްމެއ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީޑ.ީއ.ޯއ.ްމެއ ްމަޒިރޫޓ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ީޓ.ޯއ.ްމެއ ް ސިވރަސ ްސިލޮޕ ްސްވިޑްލޯމ ްސެއ.ީޕ.ްމެއ ްސްކިޓސް ިޓެޓްސ ްފޮއ ޯރުއިބ ްލަނަޝޭނ ްސެއ.ީބ.ްނެއ ީޑޮބ ްޒީރަޝިފ ްލަނަޖީރ ީބ.ްފެއ.ްރާއ ްނަޝޭރަޕޯކ ްސްނޭނިއަފ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ީއ.ްމެއ.ްސެއ ީސ.ްފެއ.ީޑ.ްސެއ ްނަޝިމޮކ ްޒީރަޝިފ ްނަޝޯއ ްނައިޑްނިއ ްޓްސެވުތުއަސ ީސްފެއޯއިއަވްސ ރާ ަބާބ ަޓްނެސ ،ާއިނޯފިލެކ ްފޮއ ީޓިސރަވިނުޔ ީބ.ްސެއ.ީސ.ޫޔ 9 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނުށެފ :1 ުބާބ ްނަނ ިއާފުރާޢަތ 1.1 (ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ) 14/2019 ރު ަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީނަވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ،ާވިއަފ އި ަދަހ ން ުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 18 ެގ (ިއަފީދާލާވަހ ްށަމަކ [ުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ] ްނުހަފ ެގީމ) .ެވެނޭލްޕ ެގުމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުރަބން ަނ ަނވަ 6 ެގ (ހ) ެގާދްއާމ ަނަވ 17 ްޓްނަމްޖޭނެމ ިމ .ެވެށަސާސައ ުޑނަގިއަމ ޭދިއަކްއަދުގަމ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ީނާވ ްނޭލްޕ ިމ .ެވެއ [ްނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ] ،ީނާޔިކ ްށަނޭލްޕ ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ 1.2 ؛ީކަކަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިތްނިއ ެގުމުގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (ހ) ނެ ާފްށޮކުރަސައ ްށަކަތްތަވބާ ެގިއަނފާ ،ިއަޓްއަހަލަބ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގްއެތޮގ ުރާދާމްނިޒ ށް ނަ ްނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ްށަކަތަދްއުމ ުގިދ ާދިއަފ ެގުމަކިރެވްސަމިމ ،ށް ޮކްޖޭނެމ ްށަތްތާކަރަހ ދި ައ ؛ްނުނިދިއަބްއިލ ާވްލިމާޝ ިއަގުމުރުކީޤްއަރތަ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ (ށ) .ްނުނިދިއަކްއަދުގަމ ްށަންނިރެވުތަޙަލްޞަމ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތާރާދިއ ެގުތަލުއަދ 10 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާރިއާދ ެގްނޭލްޕ ިމ 1.3 ްސެމޮފިސރަޕ) ީލިމފެ ްބަސ (Epinephelinae) ނޭ ިލެފެނިޕެއ ީކަކަތްތަވާބ ެނާރކު ްޖޭނެމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިއަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ާވްތަބްސިނ ްށައ (ީލިމެފ (Serranidae) ޭޑިނަރެސ ެގރަޑޯއ (Perciformes) ތަ ަވުނ ޭނޭބ ،ޭފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ްށޮކުޒާމައ ްށކަ ަތްތަވާބެއ ިއާކަތްތަވާބ ިއަހމެ ްނެއ ެގިއަނާފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެކަތން ުރިދ ްނެހިނެހެއ ެގުޑނަކ ޭގެނ ެގޭއ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ްށަކަތްތާކަރަހ ިއަހެމްނެއ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށަކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ،ާގްނިހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ،ިއާމުރުކ ރަޗްލަކައުކއެ ،އި ާމުގްނިހ ްއަތްތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ،ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ނަ ާފ ،ިއަގޭރެތ ިދައ .ެވެއެނެމިހ ްނުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގިއަނާފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުކްއިވެނަގ ،ިއާމުރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާށަނން ުހީމ ާގްނިހ ްއެތާކަރަހ ިރުހްނުޅުގ ާކަތާކަރހަ ދަ ަފެއ ަތަވުނ ްއެތާކަރަހ ނޭ ެމިހ ިއަގާރިއާދ ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެއެނާގނިހ ްނޭލްޕ ިމ ްސެވްށަނަތްނަތ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ާރުކ ްސެސޮރްޕ ،ިއާށަރަހަފުދނަޅުއ ްއަތުލޫސުއ ޭދިއަކްއަދުގަމ 1.4 ީލުއަޙާމ ،ްސެވަމަންތެނިއަފިބިލ ްނަކްނީޤަޔ ަމަހިރުފ ްނުތޮގ ްކިފިޓްނިއަސ :ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ 1.4.1 ށް ަމުވުޓްއުހ ްއަތްނުލްއެގ ަދަފ ޭވެރކު ުނަދާއިއ ެނާދިބިލ ްށަކަތުމާޒިނ ީ ލުއަޙާމ ،ްށޮކާކްއަރ ްއަތުމާޒިނ .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވްނެގީށަކެއ ާދަރަޚ ިދައ ޭހެޖްނަޅައ ުކަތުގަވެއ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ) ްނުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ާމާޒިނ ީލުއަޙާމ 1.4.2 ެގުމލު ެބ ްނިކަވ ިކަވ ްށަކަތްތަމުދިޚ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ިއާށަކަތްތަވާބ ،ިއށާ މަ ަކްނަކ ިކަވ :(ްޓްނަމްޖޭނެމ .ްނުލެބ ްށަކަތްނުޅުގ ެގުރަތްއަވ ިކެއ ާވިއަފިހެމާލިޅުގ ިދައ ޭނެމިހ ިއަގުކަތުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ިއަގުލަދަބ .ްނުރުކްތަޔާޢިރ ްސެވްށަކަތުރަސައ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުކަތްތާކަރަހ ެގްނުނާސްނިއ ިއަގޭރެތ ެގީމ ާކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަމިއަބ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ 1.4.3 ެގުޑނަކ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ޭވެރުކ ިއަކަޓްށަމުރުކްތަޔާމިހ ުތާފަދްނިސ ީވަޔަޙ :ްނުރުކަމަހްއެއ ްނުތޮގ ީމާވުޤައްލަމިއަބ ްށަމުރުކްނުނޭބ ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިއާމޓު ްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރްދުޤ .ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ެގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްށޮކްތަޔާއިރ ްށަކަތްތަކްއަސަމ ާރުކ 11 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ން ުކތަ ްތަލީސަވ ްށަކަތލް ީޖ ެގުލަބްޤަތްސުމ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ްނަކިރވެ ްސަމ :ީޤްއަރަތ ިވިނެޓްއެހެމެދ 1.4.4 ޤީ ްއަރަތ ްށަތޮގޭދްއުފ ްއަތްނުނޭބ ެގުކަތްލީޖ ެގުދައިމ ްނީތަމެގުތޮގޭނޭޅޭނ ްސަރުހ ްށަމުތަގިބިލ ާފްނަމ .ްނުރުކ ން ެމން ެއ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތޮގްއއެ ާނޫނާޤ ،ިއާމުރުކުލަމަޢ ްށަތގޮ ަންނފެ ްށުފެދ :ްނަކަމަހަމަހ 1.4.5 ،ްނެގށް ޮކުޤީބުތަތ ްއަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމލާ ިއާމުގެނާމްނިޒ ްށަކަމަކ ާރުކ ،ިއާމުރުކުލމަ ަޢ ްށަތޮގާވްލިމާޝ ގެ ުކަތްތަލީސަވ ،ްނެގިކެދ ިއަގުމަކްއެލަދުމ ުމްނާއ ޭވެލުކެއ ާސްއިހ ެގްނެމްނެއ ީކަކަތްތަލީސަވ .ްނުނދި ިބިލ ްށޮކިރެވުފާސްނިއ ްށަންނެމން ެއ ާފްނަމ ޭބިލ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ުރާބ ްށަމުރެނ ާޖީތަނ ްނުޤާފިތްއިއ ްށަޑޮބ ްސެވާހީވ ިއަގުމުމްނިނ ން ކަ ްނަކ :ްޗޯރްޕެއ ީރަޓޭޕިސިޓާޕ 1.4.6 ،ްނުތގޮ ެގުމުރުކުރަވަށަކ ްނުވްލިމާޝ ެގްނެމްނެއ ޭޅުގާމަކ ިއަގުމުމްނނި ްނަކްނަކ ިއާންނުތޮގެގުމުޅެއ ާރުކުރަސައ ާދީސ ްނުބަބަސ ެގްއެޅަވަޔިފ ަތަވުނ ެގްއެތަސާޔިސ ްށޮކ ަޞްއާޚ ،ްނެމްނެއ ޭޅުގާމަކ .ްނުރުކިރެވިއަބ ްއަތްތާރަފ ްނުރުކަނާމ 1.5 .ެވެށަތޮގ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ 1 ުލަވުދަޖ ނީ ާރުކަނާމ ްއަތްތާރާބިއ ިއާހަބްސބަ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ 1.6 .ެވެންނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުޢިއާޝ ިއަގްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ްނޭލްޕ ،ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޭލްޕ ިމ 12 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ިދައ ްތަޢީބަޠ ،ުތާޔްއިވަޔަޙ ެގިއަނާފ :2 ުބާބ ުފުރާޢަތ 2.1 .ެވެކެއާލިއާއ ޭވެލުކެއ ްށަޗްއަމ ެގްއެކަތްތަވާބ ިކެއ ުތާފތަ ުމްނހި ުމ ްނުތޮގ ީދާޞިތުޤިއ ިއާންނުތޮގީވަޔަޙ ީކައާލިއާއ ެގިއަނާފ (Epinephelinae) ޭނިލެފެނިޕެއ ގެ ާލިއާއ (Serranidae) ޭޑިނަރެސ ،ީނަވތް ބަ ްސިނ ްއަތތް ަވާބ ެގިއަނާފ ްސަލެފެނިޕެއ ީނަވްތަބސް ިނ ްއަތްތވަ ާބ ެގިއަނާފ ުމްނިހމު ެމްނެއ ްނތު ޮގީދާޞިތުޤިއ ްނއި ެރެތެގީމ ިދައ .ެވެށައީލިމެފްބަސ ްށަކައ ްސަނީޖ 16 ިއަގޭޔިނުދ ިޅުމ .ެވެށައްސަނީޖ ެދ ިމ ،(Cephalopholis) ްސިލޯފލޮ ަފެސ ިދައ (Epinephelus) ްނިއެރެތެގީމ .(2013 .ްލައ ްޓެއ ްގްނާއުޒ) ެވެއެވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ްތަވާބ ެގިއަނާފ ަ ނިގ ެރުވްށައ 160 ާވްތަބްސިނ .ެވެތަވާބ 41 ީނަވިއަފިވެރުކު ޑޯކިރ ްށަމަކޭޅުއ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ުލުއަޙާމ 2.2 .(2013 .ްލައ ްޓެއ ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ) ެވެކެކަތްތަވާބ ޭޅުއ ިއަގުކަތުޅޮކްނަކ ިކެއ ެގޭޔިނުދ ީކަކަތްތވަ ާބ ެގިއަނާފ ްއަތްތަވާބ ިކަވިކަވ ެގއި ަނާފ ،ށް ޮކާނިބ ްށަމަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ިއާށަކަތާލަޙުރަމ ިކެއ ެގުރުބ ެގުތާޔަޙ ެގިއަނާފ ،ްސެވަމަނ ،އި ާއ ަނިވުދޫމ ަންނުހ ިއަގީރިއަކ ާށޮދުޑނޮގ ީނެޅުއ ިއަގްއެތގޮ ުމްނާއ ަނާފ ިދުކ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެވުތާފަތ ުލުއަޙާމ ޭޅުއ ނަ ާފ ިތެޑޮބ .ެވެއަގުކތަ ުލުއަޙާމ ޭދްށޮކ ިހަފުގަމ ްށަމވު ާލާއ ަނާފ ަޅ ަދަފިމ ްސެވްނޫނިމ ،ިއާޔްއަގޭރެތ ެގުކަތިރިކައ (ްލަކިޕޮރްޓ) ުނޫހ ެގުދްއަޙަރަސ (ރަޓޭއުކިއ) ަމަހިއބަ ެދ ެގޭޔިނުދ ،ީނަވިއަފިވެރުކަގހަ ާފ ްށަމަކޭޅުއ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ،ިދައ .ެވެއަގީރިއަކ ޑާ ނަގްނިބ ެގުޑނަކ ،ިއަގުކަތުބސާ ިހ (ްލަކިޕޮރްޓްބަސ) ުނޫހ ްށަކަރަވްނިމުދެމ ،ިއާޔްއަގުކަތުޑނަކ ށް ޮކުމްނއާ ްއަތްތަވާބ ެގއި ަނާފ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްޝރި ްފ) ެވެކެހަމ ަންނެފ ްސެވްނުކތަ ުރަފ ަކަރުމ ްށޮކުމްނާއ ީކައަނާފ ޭޅުއ ްސެވިއަގުނުފ ުރަޓމީ 500 ީކަކަތތް ަވާބ ްއެއަބ ެގިއަނފާ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެރަޓމީ 200 ީކަނިމްނުފ ެމްނެއ ޭޅުއ .(1993 .

ލް ައ ްޓެއ ޯރީޕަޝ) ެވެކެކަތްތަވާބ 13 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތަފިސ ަޞްއާޚ ެގިއަނާފ ިއާރުބ ެގުތާޔަޙ ެގިއަނާފ 2.3 ާތަވާބ ްއެނައ ިއާތަވާބްއެއ ްސެވްތޮގ ާވާލާއ ެވިއަމިރަދ ،ޭވެލުކެއ ްއެކަތުތާފަތ ަނިގ ްނުތޮގީވަޔަޙ ީކަކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ އް ެކަތްއަތްނަކ ްތޮގްއެއ ިއަގުދެމ ެގުކަތތް ަވާބ ަނިގ ެގިއަނާފ ،ިއަގާލަޙުރަމ ެގުމުވިއަމިރަދ ،ްސެވަމަނ .ެވެކެހަމ ުތާފަތ ުދެމެދ ެގުރުމުއ ،ާރައ ްށަރަވރާ ުފ ިއަގުތޮގ ެގުހަމްނެހްނައ ކީ ަކަތްތަވާބ ަނިގ ެގިއަނާފ .ެވެއެވެލްށޮކަގަހާފ ްސެވްނަކިރުހ ްސެވަމަނ .ެވެކެކަތްތަވބާ (ްޓިއަޑޮރްފަމރަހ ްސަނީޖޮޓޮރްޕ ްކިރްޑްނނަ ޮމ) ާވުލަދަބ ުސްނިޖ ްށަކަހަމ ްނެހިރިފ ްނުކަބާސިހިކަވ ްށަމުވުލަދަބ ުސްނިޖ ަނާފ .(ްކިޓްސިރޮކޮނޮގ) ެވެނޫނ ްއކެ ަތްތަވާބ ާރުކުލަދަބ ުސްނިޖ ްނިއދަ ަފިމ ީކަކަތްތަވާބ ްއެއަބ ެގިއަނާފ ްނުތަބްސިނ ްސަމ ްނެހިރިފ ިއަގުކަތްނުވާމަޖ ެގިއަނާފ ާ ވާމަޖ ްނަރުކޫދްސިބ ،ީކަމަކ ްއެއ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ާ ވުރުކ ުރަސައ ،ުގިދ ުރުމުއ ީކަކަތްތަވާބ ަނިގ ެގިއަނާފ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްޝިރްފ ؛1993 .ްލައ ްޓެއ ޯރީޕަޝ) ެވެރަވްނިމ ިބިތ .(2000 .ްލައ ްޓެއ ސް ިރޮމ) ެވެކެހަމ ެގްއެތަވާބ (ްޑެޓްކެލިސ-ޭކ) ާރައ ްށަރަވާރފު ްނުހލަ ިދައ ާވުޑޮބ ްނުހަލ ާކަތްތަވާބ ްނެހެއ ެގިއނަ ާފ ީކަކަތތް ަވާބ ާވްތަބްސިނ ްށައްސަނީޖ (Plectropomus) ްސަމޯޕޮރްޓްކެލްޕ ްސެވަމަންނެހެއ ާރައ ްށަރަވާރުފ ިއާޒިއަސ ެގިއަނާފ .ެވެކެކަތްތަވާބ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްށަހަވައ ،ެވުޑޮބ ްށަހަވައ ްނުތަބްސިނ ،ުރިއާލަބ ިއަޅައ .ްލައ ްޓެއ ްސިރޮމ) ެވެއެވުތާފަތ ްސެވިއަގުދެމ ެގިއަނާފ ިކަވިކަވ ެގުތަވާބްއެއ ،ިއާޔްއަގުދެމ ެގުކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ްޒިއަސ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްޝިރްފ ؛2000 ށް ަމުރުކޫދްސިބ ްއަތްތަވާބ ަނިގ ެގިއަނާފ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެނޫނ ްއެހަމ ޭޅުއ ްނެގިއަދަހ ްނިއައ ީކައަނާފ .ެވެތާފަތ ިއަގުދެމ ެގުކަތްތަވާބ ި ކެއ ެގިއަނާފ ްޒިއަސ ެގުކަތްނުވާމަޖ ާވާމަޖ ްށަތޮގިމ .ެވެ އެޅުއ ެވާމަޖ ްށަކަދްއަޙަރަސ ްއެއ ން ަޓްލިމެލ ؛2008 .ްލައ ްޓެއ ްނަސްނިބޮރ) ެވެށަކަދްއަޙަރަސ ް އެއ ީނަވާމަޖ ްސެވުދަބައ ްއަތްތަވާބ ްއެއަބ ެގިއަނާފ ިދައ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާއ ިދައ .ެވެއެވިއަފޅި ުގ ާމުވުރުއަދ ެގުދނަހ ްއަތްނުވމާ ަޖ ަދަފިމ .(2012 .ްލައ ްޓެއ ؛2012 .ްލައ ްޓެއ ން ަޓްލިމެލ ؛1997 ްނިލޮކ ިދައ ރައިމޮޑ) ެވެއަގުރަވްސަވުދ ިއޮފުޅަކ ދި ައ ިއޮފުދނަހ ީނަވާމަޖ ެވެއެދްނެގިމެދުގިދ ްސެވ ްށަކައާތްފަހ ްއަތެއ ަތަވުނ ްށަކަޅޮކްސަވުދ ުދަމ ްއަތްނުވާމަޖ ަދަފިމ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްޝިރްފ .(2012 ްނިލޮކ ިދައ ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ ؛1999 .ްލައ ްޓެއ ްނަމްލޯކ) ނަ ާފ ްނެހިރިފ ،ިއާހިބ ިދައ .ެވެއަލްށޮކޫދ ްށައެރެތ ެގުޑނަގުނޮލ ްއަތްސިބ ަނާފ ްނެހްނައ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ްށަތޮގިމ ނި ަފ ަޅ ެގިއަނާފ ާވން ަފުއ ،ެވީފްސިބ .ެވެއެރުކުރުތަދ ުކެއާޔޮއ ެގުޑނަކ ،ިޅުގ ިއަގޭރތެ ެގުޑނގަ ުނޮލ ިނަފިރަދ ާރުކޫދ 14 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިއާކަތުރަފ ަކަރުމ ،ްނުމވު ުލަދަބ ްށައަނާފ ަޅ ިނަފ ެގިއަނާފ .ެވެއެރުކުރުތަދ ުކެއާޔޮއ ްނެދްނވަ ުލަދބަ ްށައަނާފ ަޅ ްސެވ (ާވާލ) ން ުމުވުޑޮބ ަނާފ .ެވެއެވިރެވްނަޒަވ ިއަގުކަތުލުއަޙާމ ޭދްށޮކ ިހަފުގަމ ްށަމުވާލާއ ަނާފ ަޅ ަދަފ ަނިވުދޫމ ިދައ ްނިބްސަޗ .ްލައ ްޓެއ ެގިއެރްކ) ެވެށޮކިރެހަކެއ ީނެޅުއ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާއ ަނާފ ިތެޑޮބ .ެވެއެރުކުރުތަދ ްށަކަތުބާސިހ ްނުފ ެގުކަތުރަފ .(2012 .ްލައ ްޓެއ ާރްޓްސްމީހ ؛1993 ުރުބ ެގުތާޔަޙ ެގިއަނާފ :1 ްނުހެރުކ ުރުއަދ ެގިއަނާފ ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ 2.4 ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ާވިއަފިޅުގ ްނުތޮގްތޮގ ަނިގ ާކަތްތަވާބ ްނެހިނެހެއ ޭޅުއ ިއަގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ީކަކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ްއެކަތްނުޅުގ ިވިނަވުރުކާދިއަފ ްށަޗްއަކެނައ ިތަކެއ ީކައަނފާ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެކަތްތަވާބ ާރުކާދައ ްއަތުރުއަދ ިކެއ ުމްނިހުމ ން ހެ ެއ ަދފަ ަވޯބ ިއާނވެ ،ީކަކަތްތަވާބ ްއެއަބ ެގިއަނާފ ،ްށަކަލާސިމ .ެވެކެހަމ ާދްއަފުއ (ްޕިޝްނަޝޭލިރ ްކިޓޯޔަބްމިސ) ޅޭ ުއ ިއަގޭރެތ ެގުޑނަގިށހަ ެގިއަނފާ ިދައ .(2006 .ްލައ ްޓެއ ީރަޝިބ) ެވެކެކަތްތަވާބ ޭޅުއްށޮކަރާކިޝ ްނެގިޅުގ ާކަތްތަވާބ އި ަގަނ ްއަތްޓިއަސަރެޕ ަދަފ ްޑޯޓްސެސ ިދައ ްޑޯޓަމރެ ްޓ ،ިއާއ ްޑޯޓަމެނ ،ިއާޏްނަފ ަޅ ެގ ްމރަވްޕޭޓ ،ިއާއ ްޑޮޕޮސިއައ 15 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ެގީމ ިދައ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްޝިރްފ) ެވެއަދޯހ ްނަކިރެތީހެއ ެގުހަމްސަމ ަލަހަކ ްސަމިޅުފޮޔެތ ްނޮދ ްށަމުރުކުފާސ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ަނާފ ްސެވިއަގުމުރުކ ުރުއަދ ަތަކަހ ިއަގ ްނިއެޗ ްޑުފ ،ްނުރުތިއ (ރަޓޭޑިރްޕ ްޕޮޓ) ާވިއަގީތަމ ެމްނެއ (ެގްޑިމަރިޕ ްޑުފ) ެގުކަތްތަފުރަހ ެގާނާކ ެގުލުއަޙާމ ެގުކަތުރަފ ަކަރުމ ީކައަނާފ ިއަގުރާޒިތްނިއ ެގިއަރާކިޝ ީއެއ .ެވެނޫނ ްއެހަމ ާވިލފެ ިލެހ ްށަޑޮބ ާމ ްށަމުރުކަރާކިޝ ީކައަނާފ ،ްސެވަމަނ .ެވެކެތަވާބ ުޑނަގުނޮލ ުކެއ ާއަރާކޝި ،ްށޮކާޅުފ ގަ ނައ ،ްށޮކޫއ ަގނައ ްށަކައިލްއުކ ްނުމުރެއ ްށަޗްއަމިރުކ ަރާކިޝ .ެވެކެހަމ ާރުކުޑަމ ިދުކ ަންނުހ ްށަފަސުފަސ ްށަތޮގާވ ްށައެރެތުރަކ ިދައ .(1993 .ްލައ ްޓެއ ްގިއެރްކ) ެވެއެނަގިއަމަދ ްށައެރެތެގިއަގނައ ިއާއ ަވޯބ ިދައ ްސަމ ްނެހިނެހެއ ީނެޅުއ ިއަކ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ަނާފ ިތެޑޮބ .ެވެއެރުކިދުކ ،ްށޮކްސަޗ ާނަކ ްނުކަތްތަދ ެވެޗްއެކަތ ަދަފާގނިޑ ިއާ ޏްނުކަކ ިދުކ ީނެޅުއ ިއަކ ަނާފ ަޅ ިދައ .ެވެކަތްނުރިދ ަންނުހުނ ށި ަކިއަމ ަދަފ ްއަތްތަވާބ ެގީނުކަކ .(2016 .ްލައ ްޓެއ ްޝިރްފ ؛1989 ްނަސރަވިއ ިދައ ީރޯޖ ؛2009 .ްލައ ްޓެއ ްގްނިކރައިޑ) .(1989 ްނަސރަވިއ ދި ައ ީރޯޖ) ވެ ެއެނެމިހ ްނެވ ިދައ ިޅޮތުރަފ ،ިއާރަޔިމ ިއަގޭރެތ ގެ ުކަތްތވަ ާބ ާރުކަރާކިޝ ްށައަނާފ ްސިބ ެގިއަނާފ ްއަތްތވަ ާބ ެގުހަމ ިތެޑޮބ ަދަފ ިޑަމްނެއ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްނަރުކޫދްސިބ ނަ ާފ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .(2012 ްނިލޮކ ިދައ ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ ؛2001 .ްލައ ްޓެއ ީލރާހ) ެވެއެވާމަޖ ްށަމުއެކ .ެވެކެހަމ ާރުކާދައ ްއެރއު ަދ ުމްނިހުމ ްށަމުލިވ ުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުމަކްނަކ ާވާމިދ ،ިއާށަތަޙްއިޞ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ީކައަނާފ ިއަގްއެދްއަޙަރަސެއ ،ަމ ނަ ެޖްއިޓްއުހ ްނުވާމަޖ ަނާފ ،ެވުދަމ ްނުކަދްއަޙަރަސ ިކަވ ްއަތްނުވާމަޖ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ް ށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ިޅުމ ިއާށަކަތްނުރިދ ްނެހިނެހެއ ާވިއަފިޅުގ ްނިއާޔްއިރަޒ (ެގްބެވ ްޑުފ) ެގިއަގުއިވ ެގާނާކ ިއާއަނާފ ޭޅުއ ްށަކަތްނުވާމަޖ ަދަފިމ .(2005 ،ރައިއެމޮޑ ިދައ ީވޮޑަސ) ެވެއެވްނެގީށަކެއ ްނުރޯފ ުރަސައ ޭވެދޭނ ެގުމަކެއ ްސެވ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ްށަތޮގިމ ިދައ .ެވކެ ެމަކ ާވުރުކިހަފުގަމ ްށަމަކިމ ީކަމަކިރެވްސަމ ާރުކ ްނެގްށޮކުޒާމައ ިއަގުކަތުޅޮކްނަކ ިކެއ ެގޭޔިނުދ ްށަމަކ ްއެބަބަސ ާވާމިދ ްށަމުވުރަނީހ ީދާބާއ ެގިއަނާފ ީކަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގްށޮކުޒާމައ ން ެގްށޮކުޒާމައ ްށައ ަނާ ފުޅޮއ ިއާއ ަނާފ ަލުކ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ،ްށަކަލާސިމ .ެވެއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ާވިއަފްށޮކ ެގިއަނާފ ،ެވުރަނީހ ްށޑަ ޮބ ްށަރަވ ީދާބާއ ެގިއަނާފ ެގުތަވާބ ެދ ިމ ްނުބަބަސ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ުނުވެރުކ ިއަގ ުއާލަޕ .(2013 .ްލައ ްޓެއ .ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ) ެވެއެވ ިއަފްސިއައ ްށަކަމުޓްއުހ ްނިޅުމ ުޓޯޕްސްކެއ 16 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ޭވެދޭނ ެގުމަކިރެވްސަމ ްށައަނާފ ްނުބަބަސ ެގްއެކަތަފިސ ަޞްއާޚ ަންނުހ ިއަގުމުޅުއ (ީޖޮލޮޔަބ) ިއާތާޔްއިވަޔަޙ ެގިއަނާފ .(2014 .ްލައ ްޓެއ ޯރްއަވަޗ ޯނާރެޖެބ ؛2013 .ްލައ ްޓެއ .ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ) ެވެއެރުކ ްނިއަހޭސަފ ްށަރަވ ުރަސައ ރަޗޭނ ްފޮއ ްނަޝޭވރަސްނޮކ ރޮފ ްނައިނޫޔ ްލަނަޝނޭ ރަޓްނިއ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކިތން ިގ ުތަލާހ ެގީދާބާއ ެގުކަތްނުރިދ ެގިއަނާފ ިއަގުތޮގ ާވިއަފިއަކްއަދ ްނުކައާސާރިދ ާވިއަފްށޮކ ،ިއަލަބ ްށަކަތާޔިރީޓިއަރްކ ެގުޓްސިލ ްޑެރ ެގ (ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ) ްޓެއ .ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ) ެވެކެކަތތް ަވާބ (ްޑްންޓެރްތ) ާވިއަފެވީހ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނހި ިތެނ ީކައ 13% ެގުކަތްތަވާބ ްނުބަބަސ ެގުކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ްށަޓްށެވާމިތ ްނެގިޅުގ ާކަތުލަދަބ ީމުސޫމ ަންނައ ްށައެޔިނުދ ުދައިމ .(2013 .ްލައ ާވާމިދ ްށަކަތުރަފ ެގޭޖއް ާރ ްނުބބަ ަސ ެގުމުވުނޫހ ުޑނަގނު ލޮ ެގުޑނަކ .ެވެންނުމަރައޫރުބ ނީ ދަ ްށަމާޒިނ ީތަރުދުޤ ެގުޑނަކ ދަ ަފިމ ާދްނުމަންނައ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ .ެވެކެހަރުހ ްތޮއ ްށަމުވާލާއ ީދާބާއ ެގިއަނާފ ްސެވ ީކައަލަސްއަމ ެގުމުވުދުހ ުއަގ ވެ ެންނުމަންނައ (ްޓްފިޝ ްމީޖެރ) ްއެކަތުލަދަބ ިތެޑޮބ ީނަދ ްށަކަތްތަވާބ ޭޅުއިރިދ ިއަގީށެވެއ ްނެގިޅުގ ާކަތުލަދަބ ގެ ިއަނާފ ިއަގްއެތަލާހ ާދްނުމަވާމިދ ްއަތާސިރާކ ީތަރުދުޤ ދަ ަފިމ .(2020 .ްލައ ްޓެއ ްސރަޖޮރ ؛2019 ީސ.ީސ.ީޕ.ިއައ) ީނަދްނުމެވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަކަޓްށަމުޓްއެހެލެބ ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ްއަތުލުއަޙާމ ޭޅުއިރިދ ަނާފ ިއާއ ީދާބާއ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ްށަރަވ ީކަމުރުކ ުރވަ ަށަކ ްނަކިއަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ 17 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއެރަޒަނ ްށަމަކިރެވްސަމ ަނާފ :3 ުބާބ ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ާނާބ ްށޮކުމްނާއ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ 3.1 ގްނިލްޕްމާސ ާވިއަފްސޮގްނެގ ްށައިރުކ ްށައ 2020 ްނިއ 2018 ްނުޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ްށނަ ަތާހިމ ްނިއެޖްއާރ ްށކޮ ާނ ބި ްށަތާމޫލުޢަމ ާވިއަފިވެރުކްއއެ ްނތު ޮގްތޮގ ްނހެ ިނެހެއ ިއާށަތާމލޫ ުޢަމ ާވިއަފިއަގަނ ިއަގުކަތުރުތަދ ެގާސާރިދ ިމ .ެވެއެނާވިއަފިއަނަމިހ ިއަގ 2 ުލަވުދަޖ ެގްނޭލްޕ ިމ ްއެޓްސިލ ެގުކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ާވިއަފިވެރުކުޑޯކިރ ގެ ުކަތްތަވާބިމ .ެވެށަކަތަވާބ 10 ެގިއަނާފ ީނަވްތަބްސިނ 90% ެގިއަނާފ ާވިއަފާނާބ ،ިއަގުތޮގ ާކްއަދ ްނުކަތްނުދޯހ ،(%10) ަނާފ ިހެޖަޅބޯ ،(20%) ަނާފ ްސަމިނިގ ،(22%) ަނާފ ްސަމ ީނަވިއަފާނާބ ްނިއަނިގ ެމްނެއ ްސެވްނިއެރެތ ްނިދްނަކްސިއ ްނިރެވްސމަ ްށަކަތްތަވާބ ަޞްއާޚ ިކަވ ޭބިލ ުގައ ުޑޮބ ިއަގުމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ .ެވެއ (9%) ާހުޑނަކ ިދައ ށް އަ ީދާބާއ ެގުކަތްތަވބާ ިކެއ ެގިއަނާފ ،ީނަވަހޭދ ްނުމަކެއ ީތާވިއަފްސިއައ ލު ަދަބ ްށަކތަ ްތަވާބ ެގުހަމ ނާ ާބ ،ްސެވަމަނ ،ްނުރުތިއ ެގުކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ާނާބ ްށޮކުމްނާއ .(2011 ،ރަޓްނެސ ްޗރަސިރ ްނިރެމ) ެވެމަކާވިއަފްސިއައ ްއެކަތުލަދަބ ްސިއައ ްށަކަހަފ ްސެވ އް ަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ޭޅުއ ިއަގުނފު ްނެގްށޮކްނުނޭބ ުގިޖ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ާރުކ ށް ަމުވުލިފިހޫފިނުމ .ެވެއވެ ިއަފިވެރުކަގަހާފ ްނަކ ާދްނުމަނާބ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ 3.2 ްތޮގ ާވިއަފެވީޤްއަރަތ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ 3.2.1 ްނެގްށޮކުޒާމައ ،ްނިރުކ ެގުމުވުފުރާޢަތ ްއެމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ާވާސޯރަބ ްށަޓޯޕްސްކެއ ިއަގުޅޮކީރުކ ެގުކަތަރަހައ ެގ 1990 ްނިއަނިގ ަނާފ ިރުކްނުނޭބ ްށަމުއެކ ިއަގޭޖްއާރ ިދައ .ެވެއެވުނ ްއެއަފްށޮކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ްއެމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ާރުކ ްޑްނާމިޑ ްތޮއ ްށައަނާފ ިއަގުކަތުރާޒާބ ެގާއިޝޭއ ުނުކެދ-ުރިއ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއަގުމަކިރެވްސަމ ެގުހަމުރަފ ީނަވިއަފިއަނާބ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ުތުގަވިމ .ެވެއަޔިދ ްނެގެވާޅުފ ުކެއާމަކިއުލަހ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ްނަކިރެވްސމަ ެގިއަނާފ ،ްނުބަބަސ ެގުމުވުޑޮބ ިއާންނުބަބަސ ެގުމުވުޑޮބ ްޑްނާމިޑ .ެވެކެމަކިރެވްސަމ ާވިއަފެވަޞްއާޚ ްށަޓޯޕްސްކެއ ްށަޑޮބ ،ީކަމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ާރުކ .ެވެއިވުރުތިއ ްނަކިރެވުޤުއަ ޝ ްށަމަކިރެވްސަމ ިމ ްނުބަބަސ ެގުމުވިތަމ ުގައ ޭބިލ ްނުތަބްސިނ ްށަކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ިއަގުރާޒާބ 18 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،ުކެއާމުރުކުމިއާޤ ްނުކަތތް ާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ުމާޒިތްނިއ ގެ ުމުތަގ ަނފާ ްނުތައ ެގްނިރެވްސަމ ިއަގުކަތުޅޮތައ ިކެއ ިދައ .ެވެއިވުމްނާއ ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގްށޮކުޒާމައ ްށައަނާފ ިތެޑޮބ ުގައ ިއަގުކަތުބާސިހ ިކެއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްށަމުރުކުރޭބ ަނާފ ޭރިދ ްނުގަމ ެގިއަވ ،ުރިއ ިއައ ްނެގިށެފ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ަމަތަރުފ ެމްނެއ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ގެ ުރޭބ ްނިއެޖްއާރ ،ިއާޏން ުފްނުކ ިވިރެތްތާކަރަހ ިއަގީރާފަޔިވ މި ްށަޑޮބ ެމްނެއ ުރޭއ ިއަގޖޭ ްއާރ ްނުބބަ ަސ ެގުކަތިތަދ ިރުހ .ެވެއެވ ިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ެނަގ ްސަމ ްނުށަރްށަރ ިރެވްސމަ ަނާފ ިއަގްއެކަތ ުރައިރެކ ްޝފި ްވިއަލ ްނެގިޅުގ ްނުރަޓޯޕްމިއ އި ަގުތަދްއުމ ިމ .ެވެށައ 2009 ްނިއ 2002 ީނަވިއަފށް ޮކުރޭބ ަނާފ ޭރިދ ިއަގުކަތުރައިރެކ ޝް ިފ ްވިއަލ ްށަތޮގިމ ިދައ ނީ ވަ ިއަފްށޮކ ުރޭބ ިއަގއް ެތޮގ ުމްނއާ ެމްނެއ ްށަތޮގ ިމ .ެވެއެވިއަފްށޮކުރޭބ ްޓްނަމްޕިޝ 4 ުކަރަހައ ިއަގްއެތޮގްޖެރަވެއ .ެވެއަނާފ ުޅޮއ ިއާއ ަނާފ ްސަކ ިއަގުކަތުރައިރެކ ްޝިފ ްވިއަލ ،ެވުރުތިއ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ޭރިދ ުކެއާއީޤްއަރަތ ިއައ ްށަމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނުގަމ ެގިއަވ ްނެގެވުރުތިއ ްނުތަގ ްސަމ ްނުކަތިނުފްނުކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިހެވިދ ިދައ .ެވެއަފާލާޓްއުހ ީނަވ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ޭރިދ ެގްނިރެވްސަމ ،ުރަހަފެދ ުކައާތްފަހ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާއ ،ިއަގުކަތުދނަޅުއ ާރުކްސެސޮރްޕ ެގްނުރަޓޯޕްސްކެއ ުރާހިމ .ެވެއަޔިދ ްއެއަބ ްށަމުތަގ ަނާފ ްސެވްނެގިއަޅައިށޮކ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ .ެވެއެރުކ ުރުތަދ ްށަމުތަގ ަނާފ ްނުތައ ްއެއަބ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ިއަގުކަތީގްނިޑ ަތަވުނ ިއަގުރަހަފ ިނޯދ ިދުކ ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއެވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ .ެވެއެޅުގްނެގ ިށޮކ ިދުކ ަލްއިމައ ގެ ްނުހީމެއ ިއަކަޓްށަމުޓްއހެ ެބ ަނާފ ްނެދްނނަ ްނައ ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ްނިރެވްސަމ .ެވެނޫނ ްއެންނުހީމ ޭޅުއ ްނެގިއަދޯހ ީނަދްމާއ ްނުމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ިނަކެއަމަހ ީކަންނިރެވްސަމ ަނިގ ްނިއެރެތ ެގީމ ާރުކ ްށަމުކްއިވ ްށަންނުރަޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ްށަމުރުކުޓޯޕްސްކެއ .ެވެއެޅުއ ާކްއިވ ަނާފ ްސެވްށަކަތުޓޯސިރ ްނިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގްއެތޮގާވްނެގީށަކެއ ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބ ާ އ ަނާފ ާކްއިވ ްނިރެވްސަމ ެގުހަމުރަފ ްށަކަތުޓޯސި ރ ްށަފާލިޚ ާމަކިރެވްސަމ ަނާފ .ވެ ެއެވެރުކަގަހާފ ްނަކާވުނ ިއަފިބިލ ްތޮގ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ 3.2.2 ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ .ެވެއެވިއަފްސިއައ ްއެކަތުލަދަބ ޭވެލްށޮކަގަހާފ ްށަތޮގ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ިއަގުކަތުރަހައ ަޔިދެވުތޭވ .ެވެނން ެގްށޮކްނުނބޭ (ްނއި ަލްޑްނޭހ ްޑެޓިއެވ) ުނަނ ާތްއފަ ން ެގެބިތ ިއަގުދނަޅުއ ީނަރުކ ްނަކިރެވްސަމ ުރިއިއައ ްނެގިށެފ 19 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްށަދޫމ ާދީސ ،ުކެއާމުވ ުމްނާއ (ރައިގ ގްނިލްކޯންސ) ްއަތްތާލާއ ާރުކްނނު ޭބ ްށަމުނީފ ެވީޤްއަރަތ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ާރުކްލްކޯންސ ިއަގުކަތުބާސިހ ިކެއ ެގުރަފ ،ިއަގްއެތޮގ ުމްނާއ .ެވެއެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގށް ޮކްނނު ޭބ ުނނަ ުތައ ްނެގިއަބިއަފ ،ަނާފ ާނާބ ްށަތޮގިމ .ެވެއަފިހ ަނާފ ްނެގިއަތްއަފ ްއެނަނ ާވިއަފިއަލ ްއެމެއ ،ަމަނަޖްއިނެފ ްއެއަނާފ ،ްނެގެބިތ ްނިރެވްސަމ .ެވެއަގްއެޑނަގިށަވ ަންނޮއ ިއަފިއަލްށޮކޫދ ްށަދޫމ ،ިއަސްއައ ިއަގިއަގ ެގާޔިރެވްސަމ ީނަންނުހ ްނެދްނެވެދ ްށައަމަހ ާޏްނޯދ ،ިއަކަޓްށަމުނބޭ ަނާފ ގެ ުތަވާބ ިތެޑޮބ ާވާމަޖ ްށަކަނތަ ްއެއ ަދަފ ަނާފ ުޅޮއ ިއާއ ަނާފ ްސަކ ،ްސިއައ ްށަކަރާހިމ ދަ ަފ ްއެޏްނަވާދ ަންނުހ ިއަފްށޮކުރަހ ިއަގްއެއިޑނަދ ްށަތޮގ ޭޓްއެނ ްނުމުވުޅެއ ިއަގުހަމ ިއަހަޖ ްއެޑނަގާވ ިއަގްއެޔިޅުބ ުޑޮބ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ީނަރުކްނުނޭބ ްނިއަނިގ ްތާލާއ ިމ .ެވެއަފެވުރުތިއ ީނަވ ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްއެތާލާއ ،ން ުމުނެފ ަނާފ ިދައ .ެވެންނެގްށކޮ ިލައ ްނެގިއަނީފ ީނަދ ހޯ ަނާފ .ެވެޑނަގޭރ ،ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ެއ ،ުރަވްސަވުދ ާވާމަޖ ށް ަކަތްނުވާމަޖ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ،ްނުރުތިއެގީމ .ެވެއަވުރައ ްށަޏްނޯދ ުހަފްށމަ ުފިހ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްތާލާއ ިމ .(2008 .ްލައ ޓް ެއ ރަޑްނޭލްމޭޓ) ެވެއަފެވ ުމްނާއ ީނަވ ްސިއައ ްށަކަހަފ ްސެވްނުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގްށޮކުޒާމައ ،ްސެވަމަނ .ެވެއަގުޅޮތައ ާވްތަބްސިނ ް އެއިރެވްސަމ ެއ ީއައްނުމަރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ްނިރެވްސަމ ްނިރުކ ެގީމ ،ެވުގިދ ްއަތުރުތަދ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ން ުބަބަސ ެގުމުވީޤްއރަ ަތ ިއަޅައ ުނީޖްނިއ ިއަގުކަތުދނަޅުއ ،ެވާޅުފ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ުޅަގނަރ ްނަކިރެވްސަމ ،ން ުބަބަސ ެގުމުވްނެހިމ .ެވެއަގުކަތުޅޮތައ ިކެއ ީނަރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިމ ްނިއަނިގ ުރާހިމ .ެވެއެދ ްނެގެވުރުތިއ ްށަންނިރެވްސަމ ުތަޞުރުފ ެގުމުއިދ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ތް ަލާހ ީދާޞިތުޤިއ ިދައ ީޢާމިތުޖިއ 3.2.3 ި އާދނަޅުއ 146 ަލްމުޖ ،ުރަހައ ަނަވ 2018 ،ިއަގުތޮގާކްއަދ ްނުތާމޫލުޢަމ ާވިއަފިބިލ ްނުކަތްލިސްނުއަކ ުށަރ ްނިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގްއެށަރ 31 ެގްއެޅޮތައ 13 ިދައ .ެވެއިވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ްނިރެވްސަމ 730 ް ނިއ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމއެ ިއާތާމޫލޢު ަމ ާވިއަފިބިލ ްނުކަތްލިސްނުއަކ ުށަރ ިދައ .ެވެއަކްއަދ ްނުކަތުތާމޫލުޢަމ ްސެވ ްނަކޭޅުއ .ެވެށަކަށަރ 6 ީނަވްތަބްސިނ ް ނިރެވްސަމ ަނާފ ަނިގ ިއަގުތޮގާކްއަދ ްނުތާމޫލުޢަމ ާވިއަފިއަގަނ ިއަގުކަތުރުތަދ ގްނިލްޕްމާސ .ެވެއޫދަޅުފ.ބ ިދައ ުރގަ ްއިދ.މ ،ުރަފާވުދ.ރ ،ޫދްނަލިނ.ފ ،ިލައީފ.ފ ،ޫދްތެލިބ.ފ ،ީއެއ 20 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސމަ ިމ ،ުރިއާލިއަލަބ ްށަތަލާހ ީޢާމިތުޖިއ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ން ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކުލްއަހ ްނެގިޅުގ ްނިރެވުތަޙަލްޞަމ އި ަހެމްނެއ ިއަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ްށކޮ ީޤްއަރަތ ިއަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ްއަތުރފަ ްސެވިއަގުތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވރު ުތަފ ިއާތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެއެވިއަފިވެރުކަގަހާފ ްނަކިރުހ ި އަގުދެމ ެގުކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަޙ ިއަގުކަތްތައާނިޞ ިމ ިއަގުމުތގަ ިބިލ ާފަނ ްނުކަތްތަލީސަވ ެގުކަތުރަފ .ެވެއެރުކާދައ ްނެގނެއ ްނެގިޅެއަޑނަކ ްއަތުދްއަޙަރަސ ެގުޅަފ ެގުކަތުޓޯސިރ ްޓްސިރޫޓ .ެވެއެހެޖްނަދޯހ ުލްއަހ ްށަކަތްނުވުފާލިޚ ާވިއަފިދެފުއ .ެވެކެހަރުހ ާވިއަފިޅެއ ްށަމަކިމ ީކަމުތެނ ިއަފާޅައަޑނަކ ްނުކައަމަހްއެއ ްއަތުދްއަޙަރަސ ެގުޅަފ ެގުކަތުޓޯސިރ ،ިއާމުތެނ ށް ަންނިރެވްސަމ ުތާމޫލުޢަމ ެގުކަތުދްއަޙަރަސ ެނޭވެރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތުޓާޗ ިއަކަޓްށަމުރުކުލްއަހ ްނަކިމ ެގުމަކިރެވުރުތަފ ،ްނުރުތިއެގީމ .ެވެއެދަބެއ ްނުމެވެރުކ ް ތަކްއަސަމ ެގުމުނިދިއަސްއަޖަމަހ ުމާޒިތްނިއ ެނޭބިލ ްނިއަހޭސަފ ްނަކިރެވްސަމ ެރުސްއުނާމަޒ ްނުބަބަސ ެގުމުރުކަޞްއާޚ ްށަމަކިރެވުރުތަފ ްއަތުޅަފ ިއާކތަ ށް ަރ ަނިގ ،ެވާޅުފ ްތަޢާނިޞ .ެވެއަފިލްއެގ ްށަންނިރެވްސަމ ީނަވ ްއަތިރިގ ިއާލަހާހ ިއާކަތުޅަފުރަފ ިއައ ްނުމަރުކ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުބަބަސ ެގުކަތާސިރާކ ީތަރުދުޤ ާވާމިދ ިއާންނުބަބަސ ެގުމުކްއިހ ން ިބ ްށަކަތުޢޫރްޝަމ ެގީޤްއަރަތ ްށަކަތުރަފ ަކަރުމ ްނުތޮގިމ .ެވެކެމުވުޑޮބްނަކ ުޑޮބ ްށަރަވ ެގްނިރެވްސަ މ ްސެވީކަމުއިދ ްނެގިލްއެގ ްއެކަތުދްއަޙަރަސ ުމްނިހުމ .ެވެއެރުކަގަހާފ ްނިރެވްސަމ ްސެވ ަލަސްއަމ ެގުމުވުދުހ ުއަގ ާވާމިދ .ެވެއެވިއަފްށޮކުޅާފ ްނުވު ޑޮބްނަކ ްނިރެވްސަމ ްސެވްނުތޮގޭޅުގ ާމުޅެއަޑނަކ ްއަތުދްއަޙަރަސ ެގުޑނަކ ާވިއަފްށޮކްތަޔާމިހ ާދިއަފ ެގޭއ ްށައީދާބާއ ެގީހެމާހަމްސަމ ިއާށަމާޒިނ ީލުއަ ޙާމ ީކަމުރުކްތަޔާމިހ ްއަތުދްއަޙަރަސ ެގުޑނަކ ްނެގިވޭރ ްށަޅަގނަރ (2008 .ްލައ ްޓެއ ީޔްނޯގ ؛2007 ރަޕަޓ) ްނުކަތާސާރިދ ާވިއަފިވެރުކ ިއަގުކަތުޅޮކްނަކ ިކެއ ެގޭޔިނުދ ްނަކްއެމަކ ާރުކ ިއަގުމުރުކްތަޔާމިހ ްއަތުދްއަޙަރަސ ަދަފިމ ،ްސެވަމަނީވއި ަގުމަކ ްއެމަކ ަންނަގިއަލަބ ުކަޔަބ ަނިގ ީއިމ ިދައ .ެވެއަކްއަދ ްނިރެވްސަމ ްނަކްއެމަކ ުމްނިހމު ީކަމުދޯހ ާފަލ ިއާއ ާރވަ ްޝަމ ެގްނިރެވްސަމ ،ްށޮކިރެވއި ަބ ްނިރެވްސަމ ަނިގ ްސެވާހީވ .ެވެއެވިއަފްށޮކަގަހާފ 21 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުޓޯޕްސްކެއ ެގިއަނާފ 3.3 ،ިއަގޭރެތ ެގުހަވުދ ުރަހައ 5 ިވުތިއާފ ،ިއަގުތޮގޭގނެއ ްނުތާމޫލުޢަމ ާވިއަފިބިލ ްނުތާރަފ ެގްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ަނާފ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ްނިއެރެތެގީމ .ެވެއިވިރެތްތާކަރަހ ްނުރަޓޯޕްސްކެއ 12 ަލްމުޖ ިއަގުމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ،ިއަގުކަތުޅޮކްނަކ ިކެއ ެގޭޖްއާރ ްނުކަތިނުފްނުކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ .ެވެންނުކަޏްނުފްނުކ 7 ީނަރުކުޓޯޕްސްކެއ ީކަދްއަޙަރަސ ަލުމުޖ ެގުކަތިށޮކ ިމ .ެވެއެވިއަފާޅައ ިށޮކ ިއަގްއެދްއަޙަރަސ 8 ްނިރިއަކ ިއާއ ެލާމ ިއަގްއެތޮގަޞްއާޚ ިދައ (ީބ.ޯއ.ްފެއ) ީނަދްމާއ ލަ ްމުޖ ުނުބިލ ްނެގްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ،ުރިއާލިއަލަބ ްށަކަތުރަހައ ިވުތިއާފ .ެވެޓޫފަކައ 10،000 .ެވެއެވ ިއަފެވުތާފަތ ްށަޑޮބ ްށަރަވ ިއަގުކަތުރަހައ ިކެއ ެގިއަނާފ ޭރިދ ިއާޔްއަގތު ޮގ ެގިއަނާފ ިރުކިނިފ ާޒާތ ،ިއނާ ްނެގްށޮކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ީނަރުކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ އި ާއ ަނާފ ިރުކިނިފ ާޒތާ .ެވެއެރުކުރޭބ ްސެވ ަނާފ ާވިއަފާކްއިހ ިއަޅައުނލޮ ްނުދަމުދަމ ްށރަ ަވ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއަގުތޮގ ްޑްނޭލިއަތ ިއާނާވިއަޓ ،ރު ިއާވ ްށައާއިޝޭއ ުނުކެދ-ުރިއ ީކރަ ާޒާބ ުޑޮބ ެމްނެއ ެގުޓޯޕްސްކެއ ގެ ިއަނާފ ާވިއަފްށޮކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ެގުކަތުޓޯޕްސްކެއ ެގިއަނާފ ޭރިދ ިދައ .ެވެއެވެލްށޮކަގަހާފ ިއަގްއެތޮގަޞްއާޙ ްނިކަވ ްއަތުރާޒާބ ެގ ްގްނޮކ ްގްނޮހ ިދައ .ެވެކަތުރާޒާބ ެގ ްގްނޮކ ްގްނޮހ ީނަރުކ ާސްއިހ %97 .ެވެއަފިވެރުކ ުޓޯޕްސްކއެ ީނަވ ަނާފ ެގުނަޓ 869 ިއަގްއެތޮގ ްޖެރްވެއ ުދެމެދ ާރަހައ ަނަވ 2018 ިއާރަހައ ަނަވ 2011 އް ެދަދައ ެގުދެމެދާއ 17% ާއ 10% ެގުޓޯޕްސްކެއ ަލްމުޖ ީނަވ ްއަތުޓޯޕްސްކެއ ެގިއަނފާ ޭރިދ ،ިއަގުތަދްއުމ ިމ ަނާފ ާވިއަފްށޮކުޑނަގ ިއާއ ަނާފ ާވިއަފްށޮކިނިފ ެރުވްށައަނާފ ޭރިދ ްނެގިށެފ ްނުރަހައ ަނަވ 2003 .ެވެއަފްށޮކާސްއިހ ތު ާފަތ ީނަންނެފ ްނުކަތުޓޯޕްސްކެއ ެގުރަހައ ަނަވ 2019 ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވެއަފެވުރުތިއ ީނަވ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ޭރިދ ީނަރުކ ާސްއިހ 44% ،ްނިއެރެތ ެގޭއ ،ުރިއުނުވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ުނަޓ 1538 ަލްމުޖ ުރަހައ ެއ .ެވެކެރަޒްނަމ .ެވެއަނާފ 22 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ 2000 80000 70000 1500 60000 50000 1000 40000 30000 500 20000 10000 0 0 ު ރަވްނިމ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ްށައ 2019 ްނިއ 1997 :1 ުޓާޗ ،ްނުތޮގިމ .ެވެންނިއ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ނި ަކެއަމަހ ީނަޓްއަހަލަބ ްށޮކީމްސަރ ުތާމޫލުޢަމ ޭހެބ ާޓޯޕްސްކެއ ެގުހަމ ާރުކުތްސަގ ްށަމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ާޅަހަށުހ ްނުރަޓޯޕްސްކެއ ްށައްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ުތުގަވ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ .ެވެއެރުކ ާސްއިހ ާއީރްޓްސިނިމ ްނިއ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ުތާމޫލޫޢަމ ިމ .ެވެއެވެރުކްޑޯކިރ ުގައ ިއާދަދައ ާއީރްޓްސިނިމ ްސެވ ާޓޭޑ ާމޯފޮރްޕ ޭވެލުކެއ ްނަދުރަބ ިއާތަވާބ ެގުހަމ ްނިއްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ،ުޑޮބ ުގައ ،ިއަގުތޮގާކްއަދ ްއަތުބާސިހްސާފަތ ެގުޓޯޕްސްކެއ ،ްނިއަދަފ ާވިއަފްށޮކަގަހާފ ްނިރުކ ެގީމ .ެވެއެރުކާސްއިހ ވެ ެއަފެވުރުތިއ ީނަވ ުޓޯޕްސްކެއ ެގިއަނާފ ިރުކިނިފ ާޒާތ ިއާއ ަނާފ ިރުކުޑނަގ ްށޮކިނިފ ،ެވްށަދ ުޓޯޕްސްކެއ ެގިއަނާފ ޭރިދ ވާ ިއަފްސޮގ ްށަށަދ ީދާބާއ ެގުކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ުޑޮބ ުގައ ްނުލަދަބިމ ާވިއަފްސިއައ ްށަޓޯޕްސްކެއ .(2011 ،ީސ.ްރާއ.ްމެއ) .ެވެއެވެރުކާފަލ ްށަމަކ 23 ބރަ ދު ަން )ޓަނުން( 7991 8991 9991 0002 1002 2002 3002 4002 5002 6002 7002 8002 9002 0102 1102 2102 3102 4102 5102 6102 7102 8102 9102 އެފް.އޯ.ބީ )ދވި ެހި ރުފިޔާ / ހާހުން( ަނާފ ާވިއަފްށޮކުޑނަގ/ިއަފްށޮކިނިފ ަނާފ ޭރިދ ީބޯއ.ްފެއ ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފިއަޅައ ްނިރުކ ްނުތޮގ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ަނާފ :4 ުބާބ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ުނުވެލިއަވަލުކެއ ަތަރުފ ެމްނެއ 4.1 ިއަގުދެމ ެގްނިރެވުތަޙަލްޞަމ ިއާކަތާސާރިދ ެގިއަނފާ ިއަކަޓްށަމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ .ެވެއެވިއަފިވެރުކ ްއކެ ަތްތަކްއަސަމ ނަ ުގަނިގ ްނެގިށފެ ްނުކަތުރަހައ ެގ 1990 ިއަކަޓށް ަމުރުކުރުތިއ ްނަކިރެތްނުލޭހ ެގުކަތާސާރިދ ުނުވެރުކ ިއަކަޓްށަމުތަގެނެދ ުތަލާހ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ްނިއެރެތ ެގުކަތްތަކްއަސަމ ުނުވެރުކ ްނުތޮގިމ ުތިވ ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްފޮއ ީރަޝިފ ރަޕޫރްގ ްފޮއ ުއިވިރ] ،ްއެޓޯޕިރ ޭހެބާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ުރަހައ ަނަވ 2005 ިއަގީލައ .(2005 ،ުރާތްއަސ ިދައ ްމަދާއ) ެވެއެވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ [ީރަޝިފ ްލޯޓެއ ުފާފ ަދ ްނޮއ ްސްޓޯނ ްލަނަޝިޑެއ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ެވެއެވިއަފިއަޅަހަށުހ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ެނާދިޅެއ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގުޅޮތައ.ފ ިއަގުޓޯޕިރ ިމ ެގުކަތުޅަފުޑނަކ ްނިތމަ ެގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ިއަގުޅޮތައ .ފ ިއާމުރުކްތާޔަމިހ ްއެދްއަޙަރަސ 2 ިއަގުޅޮތައ.ފ .ެވެއެނެމިހ ްނުޅެއ ުރާބ ްށަމރު ުކްނުނޭބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ެގުކަތާސާރިދ ިކެއ ިކެއ ުނުވެރުކ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ވި ިނެޓްއެހެމެދ ްނުތޮގީވަޔަ ޙ ީކަމަކިރެވްސަމ ަނާފ .ެވެނުވެލިއަވަލުކެއ ުރަހައ ަނަވ 2011 ްއެނޭލްޕ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ާފްނަމ ެގުތަލީސަވެއ ްށަކަތްތާރަފ ާވާސޯރަބ ްށަމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ިއަކަޓްށަމުދޯހ ީނަދްމާއ ،ިއާށަމުދެހ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ުނުވެވްސަބްއެއ ިއަގުދމެ ެގްނިރެވްސަމ ަނާފ ިއާންނުރަޓޯޕްސްކެއ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ެއ ،ްށަމުނދި ިއަބްއިލ ްށަކަތަދްއުމުގިދ ިއަގްނޭލްޕ ެއ ްށަކަތަލަސްއަމ ުތާފަތ ާވާމިދ ިއަގުމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ .ެވެނުވެރުކުމިއާޤ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ުޑޮބ ިދައ ަޑުކ ެމްނެއ ެނޭނޭބ ްއެތަވާބ 24 ެގިއަނާފ ،ްނުށަދ ެގުލޫސުއ ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ ިދައ .ެވެނުވެލާވުޅައިލައ ްށަލައ ްނިޅުމ ްސެވިއަގުޚީރާތ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ްނަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެނުޅެހަށުހ ްއެކަތްޒިއަސ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ެއ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ ްއެދްއަޙަރަސ ްސަފ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދ ްސިބ ނަ ާފ ،ިއަގުތޮގ ެގްއެމަކުނުވެރުކ ާވިއަގްނޭލްޕ ެއ .ެވެއަގުހަފްށަމުރުކ ުލީލުޙަތ ްށޮކާރަވްޝަމ ިއަގްއެއާރިއާދ ާޅުފ ީނުވެލިއަވަލުކެއ ްނޭލްޕ ެއ .ެވެއިޅެހަށުހ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ) 2013/R-41 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ،ިއަކަޓްށަމުރުކ ުޛީފްނަތ ްއަތުޅަވަޔިފ .ެވެނުވެލިއަވަލުކެއ (ުދިއާވަގ ެގުމުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ 24 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުދިއާވަގ ެގުމުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރ ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ 4.2 ެގުމުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ) 2013/R-41 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ްށަމުކްއިވ ަނާފ ްށަކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ިއަގޭރެތ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ުނުޅެއ ްނުށަދ ެގ (ުދިއާވަގ ާ ރުކްސެސޮރްޕ ަނާފ ިދައ .ެވެނުވެރުކ ުމިޒާލ ްނަގަނ ްއެސްނަސިއަލ ެގުމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކ .ެވެނުވެރުކ ުމިޒާލ ްނގަ ަނ ްސްނަސިއަލ ްސެވްނުކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ަނފާ ،ްނުތގޮ ޭނމެ ިހ ްއަތިށޮކ ިއާކަތުދނަޅުއ ގެ ިއަނާފ ިއާށަމަކެނޭހޖެ ްނަންނޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ުކެއ ާކަޓްނަމްޕިޝ ެމްނޮކ ެގިއަނާފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރ ދު ިއާވަގ ިދައ ުބަދައ ިއާށުކ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެނުޅެއަޑނަކ ިއަގުދިއާވަގ ްއެކަތުޠުރަޝ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެފިހ ީޓިލޮކ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ .ެވެނުޅެއަޑނަކ ިއަގުދިއާވަގ ެއ ްސެވްއެމާޒިނ ްސެއ.ީސ.ްމެއ ެނާރުކުމިއާޤ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ .ެވެނުދްއެފުއ ްނުށަދ ެގުދިއާވަގ ްސެވްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ަނާފ ،ީކަމަކ ެދ ުމްނހި ުމ ެމްނެއ ުނުނެމިހ ިއަގުދިއާވގަ ،ްނިއެރެތ ެގުމަކްނަކ ުނުޅެހަށހު ްނށު ަދ ެގްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްއެކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ޭނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ެނޭނޭބ ަނާފ ،ިއާމުރުކ ްތަޔާމިހ ްއެދްއަޙަރަސ 5 ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ެގުމުޅެއަޑނަކ ްއެކަތްޒިއަސ ،ުޑޮބ ެމްނެއ ްށައަނާފ ެގުތަވާބ ްއެއަބ ިދައ ،ަޑުކ ެމްނެއ ެނޭނޭބ ާނާފ .ެވެމުޅެއަޑނަކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ .ެވމެ ުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމުވާލާއ ާޅައްސިބ ްނެމުރޮސެއ ،ްށޮކުދަމ ުރަވން ިމ ޭގެނ ަނާފިދުކ ،ީކަދަޞުޤަމ ްއަތްޒިއަސ ްނުށަދ ެގުދިއާވަގ ެއ ްނުމުތެނ ްނެބިލ ުތާމޫލުޢަމ ެގުޒިއަސ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްއަތްތަވާބ ިކެއ ެގިއަނާފ ދި ައ ްމަދާއ) ެވެއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ާވިއަފްށޮކ ްނެގިޅުގ ާމަކިމ ިއަގުކަތުބާސިހ ިކެއ ެގޭޔިނުދ ީނަވިއަފާޅައަޑނަކ ްޒިއަސ ްނެގިޅުގ ާކަތްނުވުޑޮބްނަކ ިރުކުޅާފ ްނުތާރަފ ެގްނިރެވްސަމ ުދެމާކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ެއ .(2005 ،ުރާތްއަސ ެގުރާކުރަސ ިއަގުތޮގ ެގ 2014/R-376 :ުރަބްނަނ ުދިއަވގަ ،ުދިއާވަގ ާވިއަފިވެރުކ ުޙާލްޞއި ،ްސެނގެ ުލަދަބ ްށަކަތްޓިމިލ .ެވެނުވެރުކ ުޢިއާޝ ްނުލައ ިއަގްޓެޒެގ ްނުޓްއެހެލެބ ުޑޯކިރ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 4.3 ެގިއަނާފ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްނުށަދ ެގުކަތުމާޒިނ ިކެއިކެއ ެގުމުރުކްއެއ ުބާސިހްސާފަތ ުނުވެރުކުމިއާޤ ުރަވްސަވުދ ިކެއ ނަ ާފ ުނުވެރުކުމިއާޤ ުރަހއަ ަނަވ 2001 ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެވިއަފްށޮކުޑޯކިރ ުތާމޫލުޢަމ ޭހބެ ާރަވްނިމ ވާ ިއަފާނާބ ްއަތްތަވާބ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ްށޮކިރެވުދެމ ްއަތސް ީފޮއ ުށަރ ،ްނިއެރެތެގުމާޒިނ ެގުމުވުނޮފ ުޓޯޕިރ ެގުމަކިރެވްސަމ 25 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ މާ ުރުކުފުރާޢަތ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ .ެވެއެވިއަފިއަވުނޮފ ުޓޯޕި ރ ެގުމަކިރެވްސަމ ުރަހަފްއެއ ުކަހަމ ްނުކަތިނޯދ .ެވެށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގލޮ ިމ ީއައ ްނުމަވުނފޮ ްނެގިށެފ ްނުރަހައ ނަ ަވ 2010 ުތާމޫލުޢމަ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ްނެގިޅުގ ާވިއަފިއަނާބ ްއަތްތަވބާ ެއ ،އި ާކަތްތަވާބ ާނާބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގްއެތޮގުޑނަގިއމަ ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްތޮފްގޮލ ިމ ޭބލި ްނުތޮގިމ .ެވެށމަ ުދޯހ ުތމާ ޫލުޢަމ (ްޓރަފެއ) ެގއި ަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްތވަ ާބ ެއ ިދައ (ްޗެކ) ުރަވްނިމ ހޭ ެބާމުޓްއެހެލެބ ުބާސިހްސާފަތ ިއާތާމޫލުޢަމ ެގީރްޓްސިނިމ ީނަޓްއަހަލަބ ްށޮކުޑޯކިރ ،ިއަގަނ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ .(2003 .ްލައ ްޓެއ ްނަސރަޑްނެއ) ެވެންނުނަޝްކެސ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ްސެވ [ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސިސ ްނަޝމޭ ޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ] ާވިއަފްށޮކާމުރަފ ްނީރްޓްސިނިމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްށޮކިރެވުދެމ ްމަޓްސިސ ިމ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ުމްނހި ުމ ިއަގުމުޓްއެހެލބެ ުތާމޫލުޢަމ ގެ ިއަނާފ ،ިއާމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަކަތުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްނުރުތިއ ގެ ުމުޓްއެހެލެބ ްއަތުބާސިހްސާފަތ ްނުރުކުޓޯޕިރ ުރަވްނިމ ަނން ަގ ްސަމ ްނުކަތނި ުފްނުކ ،އި ާމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަކަތީޓިލިސެފ ާރުކުރާޔްއަތ ްއަތްނުދްއެފުއ .ެވެއެދްނުމެވެރުކ ްސެވ ްތަކްއަސަމ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވްނުނޭބ ްށަމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގިއަނާފ ިދައ ްއަތާސާރިދ ާވިއަފްށޮކ ިއަކަޓްށަމުތަގެނެދ ްޒިއަސ ަޑުކ ެމްނެއ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ 4.4 ެގުމުރުކ ު ޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ) 2014/R-376 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ށް ަމުރުކ ާޢަޖާރުމ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއރާ ިހެވިދ ްއަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ުނުވެރުކުޛީފން ަތ ްނށު ަދ ެގ (ުދިއާވަގ ްޓްކެޖޮރްޕ ްޓްނަމްޕޮލަވިޑ ްސަސޯސިރ ްޒީރަޝިފ ްލްބނަ ިއެޓްސަސ] ާގްނިހ ްނުށަދ ެގީހެއ ީލާމ ެގްކްނޭބ ްޑްލރަވ ިދައ ަނާފ ު ޅޮއ ،ިއާއ ަނާފ ަލުކ ިއާއ ަނާފްސަކ ީނަވ ްނިއ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ ްނުށަދ ެގ [(ީޕ.ީޑ.ްރާއ.ްފެއ.ްސެއ) .ެވެއަފްށޮކ ްއެކަތްތަކްއަސަމ ަނގު ަނިގ ިއަކަޓްށަމުތގަ ެނެދ (L ) ްޒިއަސ ާރައ ްށަރަވާރުފ ަނާފ ުޅޮއ ްނޮދ 50 ްނިރެމ ޫލްބ ިއަގުކަތާސާރިދ ުނުވެރުކ ްށަމުތަގެނެދ ްޒިއަސ ާރައ ްށަރުމުއ ާރުކޫދްސިބ ްއެތަވާބެދ ިއަގުތަކްއަސަމ ިމ .ެވެއެވިއަފށް ޮކްނުނޭބ ްސެވުތާމޫލޫޢމަ ާވިއަފްށޮކްއެއ ްނުނަޝޭޑްނުއަފ 26 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ :5 ުބާބ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުދަޞުޤަމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ީނަވިއަފްށޮކާމުރަފ ްނޭލްޕ ިމ ުޑނަގިއަމ ެގްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެށަޗްއަމ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެއ :ީކަޒާމައ 5 ީކަކަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (1) ިއަގްއެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ިދައ ްޗޯރްޕެއ ީރަނަޝޯކިރްޕ ،ިއާޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސޯކިއ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެކަތތް ާކަރަހ ާގްނިހ ްށަތޮގްއެއ ާކަތުލސޫ ުއ ެގުމުޓްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ިދައ ީޢާމިތުޖިއ ،ީވަޔަޙ ޭޅުގ ާކަތްތަލީސަވ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ެއ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ (2) ؛ްނުލިއަވަލުކެއ ްއަތުތަސާޔިސ ށް ޮކާނިބ ްށތަ ާމޫލުޢަމ ީދާޞިތުޤިއ ު މާޒިނ ޭހެބ ާއްސްނަލޭވރަސ ިއާމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ިއާމުރުކރަޓިނޮމ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ (3) ްނުރުކުޓޯޕިރ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގީރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ށް ޮކުޛީފްނަތ ؛ްނުރުކާނަދުރަހ ،ީ ދްނަކްސިއ ްށަކަތުލޫސުއ ީޒަކުރަމާލ ިއަގުމުރުކީޤްއަރަތ ިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ (4) ،ީދިއަބްއިލ ުކެއާމަކަމަހަމަހ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ިއަހެމްނެއ ާފްނަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ިމ ިދައ ؛ން ުނިދިއަދޯހ ުތަޞުރުފ ްށަމުރުކުޅަގނަރ ުރަވްނެފ ެގުމުޅުއިރިދ ިއާކަތްތަލީސަވ ެގިއަނާފ ިއަގުދެމ ެގްނުދުރަފ ިއހަ ެމްނެއ ިއާންނިރެވުތަޙަލްޞަމ (5) .ްނުރުކުރުތިއ ްނަކިރެތްނުލޭހ ުދެމާމަކިރެވްސަމ ަނާފ .ެވެއީނަވެއ ިއަފިވެރުކ ާޞާލުޚ ިއަގ 1 ްލަވާތ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ 27 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ އް ަތާރާދިއ ެނާރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކެއ ިދައ ުތަދްއުމ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ިއކާ ތަ ްތކާ ަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވލަ ުކެއ ްށަމުވުލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ :1 ުލަވާތ ކާ ަތުލޫސއު ެގމު ުޓްއހެ ެލެބ ްއަތތް ަލީސަވ ިއަގއް ތެ ޮގ ިވނި ެޓްއހެ ެމެދ ިދައ ްޗޯރޕް ެއ ީރަނަޝކޯ ިރްޕ ، އި ާޓްނަމޖް ޭނެމ ްޑްސޭބ-ްމަޓްސިސކޯ ިއ ީކަކަތްތާކަރޙަ ިރހު ްނުޅގު ާމަކިރވެ ްސމަ ، އި ާމކަ ިރެވސް ަމ ނަ ާފ ޭވރެ ުކ ިއގަ ޖޭ ްއރާ ިހވެ ިދ :1 ުޒާމައ ން ުރކު ުރަވށަ ަކ ްނަކްއކެ ަތްތާކަރަހ ާގން ިހ ްށަތޮގއް ެއ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ީދބާ ާއ ެގއި ނަ ާފ ،ްށޮކްތަޔާމިހ ްއތަ ްނުވމާ ޖަ ާވމާ ަޖ ްނރަ ުކޫދްސިބ ަނާފ 1.1.1 ިއަކަޓްށަމނު ިދ ުތަޞުރފު ްށަމުވލާ ާއ ީދބާ ާއ ެގިއަނާފ 1.1 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ާވމާ ަޖ ްށަމރު ުކޫދސް ިބ ަނާފ ިއކަ ަޓްށަމުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމވު ާލާއ ާވިއމަ ިރދަ ިއގަ ުލަބޤް ތަ ްސުމ ިދއަ ާވއި ަމރި ަދ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރތެ ން ުޓްއެހެލެބ ށް ޮކްތަޔާމިހ ، އި ަޅއަ ަޑނަކ ްއަތުދއް ަޙރަ ަސ ން ުރުކ ްތަޔާމހި ްސަމ ޭނާރއަ ްށައރަ ުފުރމު ުއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ާވމާ ަޖ ްށަމރު ުކޫދސް ިބ ަނާފ ިއަގމު ުޅއެ ަޑނަކ ްއތަ ުދއް ަޙރަ ަސ ާރުކްތަޔާމިހ 1.1.2 ޓް ްނަމްނރަ ަޔަވން ެއ ްފޮއ ީރޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ުމން ިހުމ ްނުތގޮ ީވޔަ ަޙ ްށައދީ ާބއާ ެގއި ަނާފ ،ން ެހޭނެމހި ްއަތުދއް ަޙރަ ަސ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ުކެއާކަތރާ ާދއި ެގުރާކރު ސަ ޭޅގު ާމަކ ްށމަ ުލެބ ްށަކަތުދއް ަޙރަ ަސ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ުރުކްސރެ ަލިވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްނިއރެ ެތ ެގކު ަތްތަވާބ ެގިއނަ ާފ ްށަމުރކު ުދމަ ުރވަ ްނިމ ޭނޭބ ަނާފ ިދުކ 1.1.3 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްއކެ ަތްޓިމިލ ްޒިއސަ ެނޭވެރުކުޓޯޕސް ްކެއ ިދއަ ެނޭނބޭ ްއަތތް ަވާބ ުމްނިހުމ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o އި ގަ ޭރެތ ން ރު ުކުޛފީ ްނަތ ިއަޅއަ ަޑނަކ ޭވރެ ުކ ްނެގށް ޮކުޒާމއަ ްށައަނފާ ،ިއގަ އް ެދނިހ ެޖްއހި ެޖްނުނޭބ 1.1.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުރުދ ެނޭނބޭ ްސަމ (ްލޯރްޓްނޮކ ްޓުޕްނއި ) ިއާރވަ ްނމި ެގުމކަ ިރެވސް ަމ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 10 - 5) ުރވަ ްނމި ެނޭވެރުކުޓޕޯ ްސްކެއ ަތަވުނ (ްލޯރްޓްނޮކ ްޓުޕްޓުއައ) ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ުޅއެ ަޑނަކ 28 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގކު ަތްތަވބާ ެގއި ަނާފ ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަމޒާ ިނ ީލުއޙަ ާމ ،އި ާމކަ ިރެވްސަމ 1.1.5 ާތްސރާ ުދެމ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ުރިބ ެގުމަކ ެނދާ ިއގަ ނިހ ިތެނ ަތަވނު ާވިއފަ ެވރު ަނީހ ީދބާ ާއ ްނިއެރެތ (ުރަހައ 5 - 3) އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ރު ުކާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއތަ ްތަވބާ ެއ ،ިއމާ ުނޭބ ްއަތްތަވބާ ްތޮއ ގްނިޝިފ) ުރސަ ައ ޭވދެ ނޭ ާރުކ ްށައީދބާ އާ ެގއި ަނާފ ްނުމކަ ިރެވްސަމ 1.1.6 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުދެމ ެގމު ުރުކ ްނަކިރވެ ްސމަ ަނާފ ިއަކަޓްށަމރު ުކަޑުކ (ރަޝެރްޕ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 - 3) ން ުޅއެ ަޑނަކ ްއދެ ަދއަ ިކަވ ެނރާ ުކޫދ ްސން ަސިއަލ ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަތްތާލާއ ާރުކްނނު ޭބ ިއގަ ުމކަ ިރެވްސަމ 1.2.1 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއގަ ުމކަ ިރެވސް ަމ ަނފާ ްއަތްތާލާއ ިހެޓްއަރ ާޓްށެވާމިތ 1.2 ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ިއަގކު ަތުދިއވާ ަގ ވާ އި ފަ ިއަދހަ ްނުށަދ ެގނު ޫނާޤއެ ިއނާ ޫނާޤ ން ެގިށެފ ން ުޅއު ުރބާ ްށަމުރކު ްނުނޭބ ޖީ ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ްނރު ކު ުޛފީ ްނަތ ްނަކްނަކ ާވިއފަ ިއަޅއަ ަޑނަކ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ަނން ުހ ިއަފްށޮކްޒއި ަރޝަ ެރްޕ ިއަކަޓްށަމުލވާ ނޭ ަދފަ ެއ ަތަވުނ ިޅުފިއަވ 1.2.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްސެވއް ެއ ާރުކްނުނބޭ ްށަމުޅއު ިއަގޑީ ައ ެގނު ެފ ްނެގށް ޮކްނުނޭބ ިއަވ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o އި ގަ ޭރެތ ަނާފ ްނެގއި ަވޅު އަ ުޑނަގޅި ުބ ން ެގއި ލަ ްއިދ ިއނާ ްނެގށް ޮކްނުނބޭ ްއެތާލާއ ޖީ ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ން ުރކު ުޛީފްނަތ ްނކަ ެއ ،ްށޮކާނަމ ްނުފިހ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ޑު ނގަ ިޅބު ިދއަ ްނުހެޖ ުޑނަގދަ ްށައަނފާ ާވިއފަ ެވމާ ަޖ ްށަމރު ުކޫދްސިބ 1.2.3 ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o އި ގަ ޭރެތ ން ރު ުކުޛީފްނަތ ްނކަ ެއ ،ްށޮކާނަމ ްނުފިހ ަނާފ ްނެގއި ަވޅު ައ ޖީ ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ޅޭ ގު މާ ުޓްއހެ ެލެބ ިއަގން ިހ ، އި ަވރާ ްނަކިރވެ ސް މަ ިދައ ީސްފެއއޯ ިއަވްސ 1.3.1 ެގ މު ކަ ިރެވސް ަމ ެއ ިއަޓްއހަ ަލަބ ްނަކިރވެ ްސަމ ަނާފ 1.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގކު ަތްތަޢާމަޖ ާޔްއޢި ްމޖަ ީމާވޤު އަ ްލަމއި ަބ ިދއަ ީދއް ަޙރަ ަސ ްނަކިރެވސް ަމ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާމރު ުކްތަޔާމޙި ްއތަ ްތަލީސަވ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ިއަގމު ަކްނަކ ޭޅގު ާމުރުކޖް ނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސމަ ިދއަ ްކިފިޓްނިއަސ ިދއަ ީދއް ަޙރަ ަސ ޭޅުގ މާ ުޓްއހެ ެލެބ ، އި ަގން ިހ ،ިއވަ ާރ ން ުވރި ެވއި ަބ ްނުތޮގީލަމަޢ ްއރެ ުއަދ ސް ިއ ިއަގކު ަތާޔްއިޢްމޖަ ީމވާ ުޤއަ ްލަމއި ަބ ން ުރކު ާދައ 29 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނުތޮގ ެގމު ުނދި ްށޮކިހަފުގމަ ްށަމގު ްނިހ ްއަތްތާކަރަހ ރަޗްލަކައުކެއ 1.4.1 ާރުކ ްނމު ަކިރވެ ްސމަ ްށައދީ ާބާއ ެގިއަނާފ 1.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުރުދ ްއެއީޓިލިސފެ ްނަޝޭރްޓްސން މޮ ިޑ ،ިއކާ ައރީ ަޗެހ ްޒީޝީޕްސ-ިޓްލަމ ަނާފ ްނގެ ްށޮކ ރަޗްލަކައކު ެއ ްށަމރު ުކަޑުކުރސަ ައ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 10 - 5) ން ުގން ިހ ްށޮކުމއި ާޤ ން ުރކު ްޓޯމޮރްޕ ްނުރުކ ާލާއ ްއތަ ްތޮގ ްނހެ ެއ ެނާދޯހ ީނދަ މް ާއ ްށަންނިރެވްސަމ ަނާފ 1.4.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ާތްސރާ ުދެމ ްއެކަތްމާފ ްޓުއއަ -ޯރްގ ަނާފ އި ގަ ުޅަފ ެގށު ަރށް ަރ ިއަކަޓްށަމނު ިދއި ަދޯހ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 - 3) ްނނު ިދށް ޮކުރޯފ ްނަކިރތެ ީހެއ ްށަމރު ުކުމއި ާޤ ން ނު ިދން ަކްސިއ ްށމަ ުލިއަވަލކު ެއ ްއތަ ުތަސާޔިސ ްށޮކާނބި ްށަތާމޫލުޢަމ ީދާޞތި ުޤިއ ިދައ ީޢާމިތުޖއި ،ީވޔަ ަޙ ޭޅގު ާކަތްތަލީސވަ ިރހު ްނުޅގު ާމަކިރވެ ްސމަ ެއ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ަނާފ :2 ުޒާމައ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ާތްސރާ ުދެމ ިއަކަޓްށމަ ުތަގނެ ެދ ްއތަ ުދ އް ަޙރަ ަސ ުރުތއި ާވމާ ަޖ ްށަމރު ުކޫދްސިބ ަނާފ 2.1.1 ީނެވެލިއވަ ަލުކެއ ްއަތުތަސޔާ ިސ ޭޅގު ާމކަ ިރެވްސަމ ަނާފ 2.1 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 5 - 3) ން ުއދި ން ެގ ްށައރި ުކ ްއަތުލީލުޙަތ ެގުތާމޫލުޢމަ ީދ ޞާ ިތުޤއި ިދއަ ީޢާމިތުޖއި ، ވީ ަޔަޙ ްށަޗްއމަ ެގުތ މާ ލޫ ުޢަމ ޭޅުގ ާމާޒިނ ީލުއޙަ ާމ ްނުރުތިއ ުތާމޫލުޢަމ ަދފަ ެއ ިއަކަޓްށަމރު ުކުރ ވަ ަށަކ ްނަކްށޮކާނިބ އި ަކަޓްށަމތު ަގެނދެ ްއަތުލަދބަ ަންނައ ްށއަ ީދބާ އާ ެގިއނަ ާފ ެގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ 2.1.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ން ުރުކނާ ަދުރހަ ްތަކްއަސމަ ޭވރެ ުކ ްށަމުރކު ްއެއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ީމުއޤަ ިއަކަޓްށަމުރުކ ވޭ ާސ ިދއަ ިއށާ ަމުގނެ ްލަޕްމާސ ްޒިއަސ ން ެގިށެފ ން ުގްނިހ އް ތަ ްމާރގް ރޮ ްޕ ގްނރި ަޓިނޮމ ިއގަ ރު ަވްނެފ ެގުތާމލޫ ުޢަމ ޭބިލ ްނުކަތ ޭވާސ ްޑްލީފ ިއތާ ާމޫލުޢަމ ެގމު ަކިރވެ ްސަމ 2.1.3 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއާކތަ ުދ އް ޙަ ަރސަ ާރުކްނަކިރވެ ސް ަމ ިއގަ ީލައ ީރޓް ްސިނިމ o ން ެގިށެފ ން ުތަގނެ ެދ ްއތަ ްނުސޫމ 30 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ެގދު އް ަޙރަ ސަ ޭޅރު ިދ ،ިއތާ ޮގ ާވުޑބޮ ިދހެ ،ިއތާ ޮގ ާރުކުރުތަދ ަނާފ 2.1.4 ތާ ްސާރ ުރުކ ޭޅއު ިއަގދު މެ ެގުކަތުޅތޮ ައ ިއޔާ ްއަގރޭ ެތ ެގކު ަތުޅޮތައ ،ިއނާ ިމ ުޑޮބަޑުކ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްށަމުރުކުލީލުޙތަ ްނުތޮގޅޭ ުގ ރާ ަވން މި ާވިއފަ ިހެމާލިޅގު ްއތަ ީދބާ ާއ ެގއި ަނާފ (ުރަހައ 3 - 1) ން ުރުކްގެޓ ަނާފ ްނބު ބަ ަސ ެގުމރު ުކްތަޔާމހި ްއަތުދ އް ަޙރަ ސަ ާވމާ ަޖ ްށަމރު ުކޫދްސިބ ަނާފ 2.1.5 ާތްސރާ ުދެމ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްއަތުދއް ަޙރަ ަސ ާވިއަފްށޮކްތޔަ ާމިހ ، އި ަކަޓްށަމުރކު ްނަޒަވ ާދިއަފ ާރުކ (ުރަހައ 5 - 3) ން ުރކު ރަޓިނޮމ ްނުދއި ވާ ަގ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިދައ ީޢާމތި ުޖިއ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ަނާފ ޭވރެ ުކ ިއަގޖޭ ްއރާ ިހެވިދ 2.1.6 ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ން ެގިށެފ .ްނުރުކ ޭވސާ ްށަމދު ޯހ ުތާމލޫ ުޢަމ ީދާޞތި ުޤިއ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ރު ުކާނަދރު ހަ ްނުރުކުޓޯޕިރ ިއމާ ުރކު ްއެއ ުތާމޫލުޢމަ ެގރީ ާފަޔިވ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ަނާފ ،ްށކޮ ުޛފީ ްނަތ ުމާޒނި ޭހެބ ާއސް ްނަލޭވރަސ ިއމާ ުރކު ްލޯރްޓްނޮކ ިއާމރު ުކރަޓިނޮމ ރި ފާ ަޔިވ ިއމާ ަކިރވެ ްސމަ ަނާފ :3 ުޒާމައ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްސން ސަ ިއަލ ުރހަ ަފުދނޅަ ުއ ާރުކ ްނަކިރެވސް މަ ަނާފ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ 3.1.1 ާނދަ ުރހަ ްއަތްތާކަރަހ ެގރީ ާފަޔިވ ިއމާ ަކިރވެ ްސަމ ަ ނާފ 3.1 އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ން ުރުކ ުޛފީ ްނަތ ،ްށޮކާނދަ ުރހަ ުމާޒިނ ެގމު ުރުކ ްނުޓ އް ެހެލެބ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއރެ ތެ ެގްއމެ ާޒިނ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ުމާޒިނ ެގމު ރު ުކ ްސްނަސިއަލ އް ތަ ްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ަނާފ 3.1.2 އޭ ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ން ުރުކ ުޛފީ ްނަތ ،ްށޮކާނދަ ުރަހ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށަކަތުޓޯސރި ިއާށަކަތްތާރަފ ާރުކ ޓު ޯޕްސކް ެއ ްއަތްތވަ ާބ ެގިއަނާފ 3.1.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ެގމު ުރުކ ްސން ަސިއަލ ްއތަ ްތާރަފ ާކްއވި ްނުތގޮ ެގއް ެއރި ެވދު ެމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o އި ގަ ޭރެތ ން ުރކު ުމިއޤާ ްއމެ ާޒިނ 31 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ަނާފ ިއަގ [ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސސި ްނަޝމޭ ޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ] 3.1.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ާގްނިހ ްއތަ ްތާކަރަހ ިރުހ ްނޅު ުގ ާމަކިރެވސް މަ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o އި ގަ ޭރެތ ން ުސއް ެޖަމަހ މު ާޒިތން ިއ ެނޭވ ވެ ީރ ޓަ ްސޖި ރަ ްއަތްތާރަފ ިފިހ ިއަގރު ުތަދސް ަމ ްނުކަތްތރާ ފަ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ 3.2.1 ުތާމޫލުޢަމ ޭޅގު ާއރި ފާ ަޔިވ ިއމާ ަކިރެވްސަމ ަނާފ 3.2 ްއތަ ްތަވާބ ެއ ިދައ (ްޗެކ) އި ރާ ަވން ިމ ެގުކަތްތަވބާ ެއ ، އި ކާ ަތްތަވާބ ން ުރކު ުމިއޤާ ްއމެ ާޒިނ ާނދަ ުރަހ ެނވޭ ެރކު ްއެއ ްށަތޮގޭނމެ ިހ ުތާމޫލުޢަމ (ްޓރފަ ެއ) ެގިއދަ ޭހ ުނުވރެ ުކ ްށަމުފިހ ީރޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ،ިއަޓްއހަ ަގނަ ުމާޒިނ ެގމު ޅު ެހަށުހ ްޓޯޕިރ ްސމަ ްށައީރޓް ްސިނިމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ްނކަ ަޙްއ ޞަ ެގުތާމޫލުޢަމ ވާ ުނޮފ ްނރި ެވސް ަމ ްށޮކިރވެ ދު ެމ ްތޮފްގޮލ ްއމެ ާރގް ރޮ ްޕ ެގުމުރުކ ރި ެތްނުލޭހ ްނިރވެ ސް ަމ ްށަމރު ުކުރރު ުތިއ ން ުގްނިހ ުލީސުފަތ ެގތު ޮގ ާވއި ަފެނގަ ްސަމ ްނ ކު ަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ަނާފ 3.2.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ރީ ޓް ްސިނިމ o ،ްށޮކާނަދރު ަހ ުމޒާ ިނ ެގމު ުޅެހށަ ުހ ްށައީރޓް ްސިނިމ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ން ެގިށެފ ން ުރުކ ުޛީފްނަތ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ސް މަ ްއަތްތރާ ަފ ާވިރތެ ްތާކަރަހ ްނުތޮގ ގެ ްއއެ ިރވެ ދު ެމ ްށަމުކްއިވ ަނާފ 3.2.3 ީޓ.ޯއ.ްމެއ o ެގުހަވދު ރު ަހައ 1 ްނެގިށެފ ްށައރީ ްޓްސިނިމ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސފު ަތ ެގުތޮގ ާވިއފަ ެނަގ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o އި ގަ ޭރެތ ން ުރުކުމޒި ާލ ްނުޅެހަށުހ ެގތު ޮގ ާވއި ަފެނަގ ްއަތްތވަ ާބ ެގއި ަނާފ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ 3.2.4 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ރީ ޓް ްސިނިމ o ުމޒާ ިނ ެގމު ުޅހެ ަށުހ ްށައީރްޓްސނި ިމ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރާޕ) ުލީސުފަތ ން ެގިށެފ ން ުރުކ ުޛފީ ްނަތ ،ްށޮކާނދަ ުރަހ ާރުކ ުޓޯޕްސކް ެއ ،ިއ ޓަ ްއަހގަ ަނ ުމާޒނި ެގުމުރުކޫދ ު ޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 3.2.5 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްޗެކ ާވއި ަފްށޮކޫދ ްނީރްޓްސިނމި ުކެއ ާކަޓްނމަ ްޕިޝ ެމްނޮކ ެގއި ަނާފ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ެގިށެފ ން ުރުކްނޤީ ަޔ ްނަކްތޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ 32 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ިރާފަޔިވ ެގމު ަކިރވެ ްސމަ ިއމާ ަކިރެވްސަމ ަނާފ 3.3 ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ެގރު ާކުރސަ ްށަމުރުކ ރަޓިނޮމ ުޓޕޯ ްސކް ެއ ެގކު ަތްނުދްއފެ ުއ ެގުހަމ 3.3.1 ްނުމަރކު ުލަމަޢ ްށަކަތުދއި ވާ ަގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ އޭ .ީޑ.ްފެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ން ުރުކ ްތަކްއސަ ަމ ްނގެ ިޅގު ާކަތާރދާ ިއ ްށޮކރަޓނި ޮމ ްނުތގޮ ެގމު ުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ރާ ީމ o ން ުރުކުމއި ޤާ ްއމެ ާޒިނ ާނދަ ުރހަ ެނޭވރެ ުކުޛީފްނަތ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނެހނި ެހެއ ިއނާ ްނުލަޝފި ޮއ ެގްސވި ރސަ ްސމް ަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ 3.3.2 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ްއަތތް ަވާބ ެގިއަނާފ ްނގެ ށް ޮކަޞްއޚާ ްށަންނރު ަސފި ޮއ ީޛީފްނަތ ން ެގިށެފ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ްނގު ން ިހ ްއތަ ުނީރްމތަ ެގުތޮގ ެނާންނަގނެ ެދ ަނާފ ްށޮކިރެވދު ެމ ްނރު ަޖން ޭރ ްޒީރޝަ ިފ ޭވެރކު ުމިއޤާ ިއގަ ުށަރްށަރ 3.3.3 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ާމޓު ްއެހެލެބ ،ިއަގން ިހ ،އި ަވާރ ރި ފާ ަޔިވ ެގމު ަކިރެވސް މަ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o (ުރަހައ 3 - 1) ން ުރުކ ުރވަ ަށަކ ްނަކާދން ެގ ްނމު ަރުކުލަމަޢ ްށަކަތދު ިއވާ ަގ ޭޅުގ ،ިއަގން ިހ ،އި ަވރާ ިރާފަޔިވ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ިއާމކަ ިރެވްސަމ ަނާފ 3.3.4 ރީ ޓް ްސިނިމ o ުރަވަށަކ ްނކަ ާދްނެގ ްނުމަރކު ުލަމަޢ ްށަކަތުދއި ވާ ަގ ޭޅުގ ާމުޓްއެހެލެބ ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ިއ ރާ ަހފަ ުދނަޅއު ާވރި ެތްތާކަރހަ ިއގަ މު ަކިރެވސް މަ ަނާފ ިއަކަޓްށަމުރުކ ން ެގިށެފ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ިދައ ިއޔާ ްއގަ ުކަތުރދަ ނބަ ާވުރިކ ްސަމ ިއާނަތްނަތ ާރކު ްސެސޮރްޕ ަނާފ ން ސު ްއޖެ ަމހަ ްއަތުމޒާ ިތްނިއ ެނވޭ ރެ ުކްޓްކެޕްސްނއި ިއަގކު ަތުރދަ ނަބގެ އި ަވ ރީ ޓް ްސިނިމ o (ްސެއ.ްމެއ.ީވ) ްމަޓްސިސ ގްނިރޓަ ިނޮމ ްލަސެވ ާވިއފަ ްށޮކުމިއާޤ 3.3.5 ތާ ްސރާ ުރުދ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ާވއި ަފްށޮކޫދ ްސްނަސއި ަލ ްށަމުރުކ ްނަކިރވެ ސް ަމ ަނާފ ،ްށޮކާޅފު ްށަރުތިއ (ުރަހައ 10 - 5) ޖީ ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o ން ުރުކ ުމއި ާޤ ްސއެ .ްމއެ .ީވ ިއަގއް ެދނަޅއު ާހިރުހ 33 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ށް މަ ުރކު ުޅަގނަރ ުރަވން ެފ ެގމު ުޅއު ިރދި ، ދީ އި ަބއް ިލ ުކެއމާ ަކަމހަ ަމަހ ްށަނން ުތިޔްއރަ ހި ެވިދ ިއހަ ެމްނއެ ާފްނމަ ެގމު ކަ ިރެވސް ަމ ިމ ،ީދން ަކްސިއ ްށަކަތުލސޫ ުއ ީޒަކުރމަ ާލ ިއގަ މު ުރކު ީޤްއރަ ަތ ިރފާ ަޔިވ ިއާމކަ ިރެވސް މަ ަނާފ :4 ޒު ާމައ ން ުނިދއި ދަ ޯހ ުތަޞުރުފ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ ްއަތްތޮގ ްނެހިނެހެއ ެނދާ ހޯ ީނަދމް ާއ ްނރި ެވްސަމ ަނާފ 4.1.1 ން ރު ުކުރތު ިއ ާފްނަމ ޭބލި ްށަކަތުޢަމަތްޖމު ިރެވްސަމ ަނާފ 4.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށަމުރުކ ާލާއ ަނާފ ްނގެ ްށޮކ ރަޗްލަކައކު ެއ ިއަކަޓްށަމނު ިދއި ަދޯހ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ން ެގިށެފ ްނުނިދވެ ރި ެތީހެއ ްޓިފެނެބ ާވއި ަފިވރެ ުކުފުރާޢަތ ްނގެ ށް ޮކަޞްއޚާ ްށަނން ިރެވްސަމ 4.1.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށަމުވރި ވެ ިއބަ ްއަތްތާރަފ ރާ ުކ ްނަކިރވެ ްސމަ ަނާފ ިއަގކު ަތްމީކްސ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ން ެގިށެފ ން ުޅއެ ުރބާ ، ދީ ްށޮކުރޯފ ްނކަ ިރެތީހެއ ޅާ ުފ ްއތަ ްނުދއް ެފުއ ެގހު ަމ ިރކު ްއެއ ުގައ ިއަގށު ަރށް ަރ ިރެވްސަމ ަނާފ 4.2.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްއަތން ުދްއެފއު ެގ އި ަނާފ ިއމާ ަކިރވެ ްސަމ ަނާފ 4.2 ާތްސރާ ުދެމ ްނުތޮގ ެގމު ނު ިދިއދަ ޯހ ްއތަ ުތަޞުރފު ެގީރފާ ަޔިވ ުއައ ްށޮކ ސީ .ްފެއ.ީޑ.ްސެއ o ްށަމުރެނ ްށަރާޒބާ ްއތަ ްނުދްއފެ ުއއެ ،ްށޮކްޓޯމޮރްޕ (ުރަހައ 5 - 3) ާވން ުނޭބ ްށމަ ަކ ިމ ިއާޔްއގަ ުމުލ އި ވަ ަލުކެއ ްއަތްވޓި ޭރަޕޯކ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ ން ުރކު ުރުތިއ ާފަނ ،ީދވެ ީހެއ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ުނިދވެ ރި ެތީހެއ ިއަގމު ުދޯހ ުނޯލ ާފްނމަ ީދާޞތި ުޤިއ ްށޮކިރެވދު ެމ ްއަތްޓެކރާމ ުރުތިއ ެގިއަނާފ 4.2.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސރާ ުރުދ ާރުކ ްނިރވެ ސް ަމ ިއ ނާ ްނިރވެ ިރފާ ަޔިވ ިއާނން ުރަޓޯޕްސކް ެއ ްށަމުރކު ުރުތިއ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o (ުރަހައ 10 - 5) ްނނު ިދށް ޮކުރޯފ ްނަކިރތެ ީހެއ ްށަތަކްއސަ ަމ ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއަކަޓްށަމުތގަ ެނެދ ްއަތްތާރަފ ާވސާ ޯރބަ ްށަމކަ ިރެވްސަމ ަނާފ 4.3.1 ،ެނަގނެ ެދ ްނިރެވތު ަޙލަ ްޞަމ ެގމު ަކިރވެ ްސަމ ަނާފ 4.3 އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ން ުޓްއެހެލެބ ްށޮކަމހަ ާދައ ،އި ަލިއވަ ަލުކެއ ްއރެ ތަ ުފަދ ެގން ިރެވސް ަމ ްއތަ ްނުމްނނި ިއާޔްއގަ މު ުލިއވަ ަލުކެއ ްއތަ ުތަސާޔިސ ން ރު ުކްނީޤަޔ ްނވު ރި ވެ ިއބަ ެގކު ަތްތާރަފ ެއ ިއގަ ުމމު ްނިނ ަނާފ ިއގަ ުމޅު ައޑަ ނަކ ްއތަ ުޅަވަޔފި ެގުމރު ުކްޖނޭ ެމ ްނަކިރވެ ްސަމ 4.3.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ްށޮކުރތު ިއ ްނުވ ރި ެވއި ަބ ެގްނރި ެވތު ަޙަލްޞމަ ެގުމކަ ިރެވސް ަމ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ން ެގިށެފ ްނުދޯހ ާފަލ ިއލާ ާޔިޚ ެގކު ަތްތާރަފެއ 34 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ިދއަ ްއތަ ްތަޢާމޖަ ާޔްއިޢްމަޖ ، އި ާކަތުޢަމތަ ުޖުމ ިރެވްސަމ ަނާފ 4.3.3 ްނހު ަވދު ާރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ އް ަތްލިސްނުއަކ ްލަކޯލ o ްނތު ާގ ުކެއާކަތްތރާ ަފ ާވިރެތތް ާކަރހަ ިއަގތު ަޢާނިޞ ެގމު ަކިރވެ ުރުތަފ ން ެގިށެފ ީޓ.ޯއ.ްމެއ o ން ުރުކްތަކްއސަ ަމ ން ުރުކުރތު ިއ ްނަކިރެތން ުލޭހ ުދމެ ާމކަ ިރެވސް ަމ ަނާފ ިއާކަތްތަލސީ ަވ ެގއި ނަ ާފ ިއަގދު ެމ ެގްނުދރު ަފ ިއަހމެ ްނއެ ިއާނން ިރެވތު ަޙލަ ްޞަމ :5 ުޒާމައ އް ަތްތާރފަ ާރުކުޛީފްނަތ ތު ަދއް ުމ ތް ާކަރަހ ޖު ާރތި ްސިއ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ިއލަ ިއަވލަ ުކެއ ުތާމޫލުޢަމ ްނުތގޮ ޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ 5.1.1 ްނަކިރެވސް ަމ ަނފާ ިއަގދު ާޞތި ުޤއި ެގޭޖއް ާރިހެވިދ 5.1 ރީ ޓް ްސިނިމ o :ްނުނދި ްށޮކުރޯފ ްށަޢަމތަ ުޖުމ ޭހބެ ިއާމކަ ިރެވސް ަމ ަނާފ ،ިއާރވަ ން ިމ ާވސާ ްއިހ ޑީ .ީއ.ޯއ.ްމެއ o ތާ ްސާރ ުރުކ ؛ުތަލާހ ެގކު ަތްތަލީސަވ ެގއި ަނާފ • .ްނުވރު ުކިރތެ ްނުލޭހ ްނުމން ާއ ީދށް ޮކުރޯފ ުތާމޫލުޢަމ ؛ުތ މާ ޫލުޢަމ ޭހެބ ާމކަ ިރެވސް ަމ ަނާފ • ރާ ީމ o (ުރަހައ 3 - 1) ދި ައ ؛ުޓޯޕްސކް ެއ ިއާއ ިރާފަޔިވ ެގއި ަނާފ • ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o ފާ ްނަމ ީލާމ ޭބލި ްށައޖެ ްއރާ ިހެވދި ްނުމކަ ިރެވސް ަމ ަނާފ • ސް ެއ.ީބ.ްނެއ o ިއަގމު ރު ުކ ްނަކިރެވސް ަމ ަނާފ ިދއަ ްއތަ ްތަލީސަވ ެގިއަނާފ 5.1.2 ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ (ްސިޓްކެރްޕ ްޓްސެބ) ާކަތުޑނގަ ްނިމ ުޅަގނަރ ެމން ެއ ޭހެޖން ަރުކުލަމަޢ އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 3 – 1) ްށޮކުރޔާ ްއަތ ްއަތތު ާމޫލުޢަމ ެގުމރު ުކިރތެ ްނުލޭހ ްނުތޮގޅޭ ުގ ން ނު ިދްށޮކުރޯފ ރީ ޓް ްސިނިމ o އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ، އް ތަ ްތާރަފ ާރުކްސސެ ޮރޕް ،ިއާންނރި ވެ ރި ާފަޔިވ ،އި ާނން ިރެވްސަމ 5.1.3 ތާ ްސާރ ުރުކ ްށަކަތުދއި ާވގަ ްނރު ަސިފޮއ ޛީ ފީ ްނަތ ިދއަ ްއަތތް ާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ސް ިވރަސ ްސމް ަޓްސަކ ްސވް ިޑްލޯމ o (ުރަހައ 3 – 1) ިދއަ ،ްއތަ ުނީރމް ަތ ،ިއކާ ަތްނުވލު ަދްއބަ ުތަކްއސަ ަމ ްށަމުވރު ުކިރވެ ުލުހައ ސް އެ .ީޕ.ްމެއ o ްނުގން ިހ ްއަތުނޭޕްމެކ ޖީ ީސ – ްފެއ.ީޑ.ްނެއ.ްމެއ o 35 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ރީ ޓް ްސިނިމ o ތާ ްސާރ ުރުކ ިއގަ މު ާޒިނ ީލުއޙަ ާމ ްނެގށް ޮކުޒާމައ ްށަންނުމން ާއ ިއނާ ްނިދުކާވަޔިކ 5.1.4 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o (ުރަހައ 3 – 1) ން ުރކު ިރެތްނުލޭހ ުދމެ ާރުއދަ ުމން ިހުމ ާރުކާދއަ ްއަތްތވަ ާބ ެގއި ަނާފ އީ .ޯއ.ްމެއ o ްށޮކިރވެ ދު ެމ ްއތަ ްމާރގް ރޮ ްޕ ްސްނިއަސ ްނަޒިޓިސ 5.2 ތާ ްސރާ ުދެމ ެނޭވުނޮފ ްށޮކުޑޯކިރ ާޓޭޑ ްލަނަޝވޭ ަޒްބޮއ ިދައ ޯޓޮފ ެގ ކު ަތްތަވާބ ެގިއަނާފ 5.2.1 އި އަ .ްރއާ .ްމެއ.ްމެއ o ެގުކަތްތލަ ީސވަ ިއާލުއ ޙަ މާ ީތަރުދޤު ެގޅު ަފުޑނަކ ްނުރުކުމއި ާޤ ްއމެ ާރގް ޮރްޕ ްސން ިއސަ ްނަޒިޓިސ ަދަފ (ުރަހައ 5 – 3) ން ޅު ެއރު ާބ ްށމަ ުރުކްނޒަ ަވގު ައ 36 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްއަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ :6 ުބާބ ިވުތިއާފ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެތާކަރަހ ދީ ާޞިތުޤިއ ުޑޮބ ދާ ިއަފ ެގޭއ ްށަންނިހެވިދ ީކައިރާފަޔިވ ިއާމަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ ެގުހަމުޑނަކ ،ުރިއާލބަ ްށައީނަދްމާއ ުނުބިލ ްނެގްށޮކ ުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުރަހައ ިއަގުބާބ ަނަވ 2 ެގްނޭލްޕ ިމ .ެވެންނުކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ީނަވިއަފިބިލ ްއެއީނަދްމާއ ުޑޮބ ެމްނެއ ،ިއަވަޔިފ ްއަތްތަވާބ ްއެރުއަދ ީސާސައ ިއަގމު ުޓއް ެހެމެދ ްނަކިރެތްނުދްއެފުއ ިއށާ ަތަޙްއިޞ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ީކއަ ަނފާ ،ްނއި ަދަފ ާވިއަފްށޮކަގަހާފ މު ްނިހުމ ިމ ،ްށައާފްނަމ ެގުކަތ ލު ީޖ ެގުލަބުޤަތްސުމ ،ިއާންނިރެވުތަޙަލްޞަމ ެގުމަކިރެވްސމަ ިމ ،ާމީވ .ެވެކެތަވާބ ާރުކާދައ ،ިއާކަތުލޫސުއ ާވިއފަ ެނަގިއަލަބ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤއަ ްލަމިއަބ ،ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ އި ަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ްތަލީސަވ އި ގަ ްނޭލްޕ ިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެކެމަކުމްނިހުމ ީކަމުރުކުފުރޢާ ަތ ިއަގުތުގަވ ާވްނެގީށަކެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްސަވައ ެގުމުޓްއެލެބ .ެވެއީނަވެއ ިއަގީރިތ ްއަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ިއަކަޓްށަމުރުކުލިސާހ ްއަތުޖާރިތްސިއ ިއާކަތުޒާމައ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނުދްއެފުއ ްއެއީޓިމޮކ ޭދާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 6.1 ނެ ާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ީދާބާއ ެގިއަނފާ ،ިއާންނުތޮގ ޅޭ ުގ ާމުޓްއެހެލެބ ިރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގްއެތޮގިވިނެޓްއެހެމެދ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާމުރުކ ްއަތާސާރިދ ެގިއަނާފ ،ިއާންނުތޮގ ޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ .ެވެއެނޭވެރުކުމިއާޤ ްއއެ ީޓިމޮކ ޭދާފަލ ިއަކަޓްށަމުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޅަވަޔިފ ެނާޅައ ްށަމުރުކީޤްއަރަތ .ެވެއެނޭވްއޭބ ުރަހަފ ްއެއ ުކަރަހައ ްނެގެވުދަމ ްއަތާސްލަޖ ެގީޓިމޮކ ިދައ .ެވެށަޗްއަމ ެގްނުރަބްނެމ ާވިއަގީރިތ ީނާލިއަވަލުކެއ ީޓިމޮކ ؛(ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޓާޕިޑ ްޒީރަޝިފ ެގީރްޓްސިނިމ) ުރިރްއަޤުމ (ހ) ؛ްއެބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ (ށ) ؛ްނުބޫދްނަމ 3 ާރުކ ުލީސްމަތ ްނިރެވްސަމ ަނާފ (ނ) ؛ްނުބޫދްނަމ 2 ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ (ރ) 37 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ؛ްއބެ ޫދްނަމ 1 ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ބ) ؛ްއެބޫދްނަމ 1 ާރުކ ުލީސްމަތ ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްކިމޮނޮކިއ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ޅ) ؛ްއެބޫދްނަމ 1 ާރުކ ުލީސްމަތ ްމަޒިރޫޓ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ (ކ) ؛ްއެބޫދްނަމ 1 ާރުކ ުލީސްމތަ ީޓިރޯތޮއ ްޓްނަމްނރަވަގ ްލަކޯލ (އ) ؛ްއެބޫދްނަމ 1 ާރުކ ުލީސްމަތ ްސިވރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ (ވ) ؛ްއެބޫދްނަމ 1 ާރުކ ުލީސްމަތ ްސިވރަސ ްސިލޮޕ ްސްވިޑްލޯމ (މ) ާރުކ ުލީސްމަތ ްއެއާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކ ީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (ފ) ދި ައ ؛ްއެބޫދްނަމ 1 .ްއެއިރެވްސްނިއަސ ާރުކ ާސާރިދ ްނަކިރެވސް ަމ ަނާފ ިއާކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ (ދ) ްނީރްޓްސިނިމ ިއަލިއަވުޅުހ ްށަމުރުކުޅާފ ްނަކިރެވުޤުއަޝ ެގުމުލިތަމިރުކ ްށައީޓިމޮކ ްއަތތް ާރަފ ިވިނަންނައ ްނިއެރެތ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނާލުޢިއ ިއަގްނައ ްށޮކުމްނާއ ؛ްނުބޫދްނަމ ާރުކ ުލީސްމަތ ްނިރެވްސަމ ަނާފ (ހ) ިދައ ؛ްނުބޫދްނަމ 2 ާރުކ ުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ (ށ) .ާޔްއިޢްމަޖ ޭޅުގާމަކ ާވިއަފްށޮކ ީރަޓްސިޖަރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ (ނ) .ެވެއެނޭނމެ ިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއަގޭރެތ ެގުކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގީޓިމޮކ ްއަތުޓޯޕިރ ޭވެލުކެއ ތު ާމޫލުޢަމ ްނެހިނެހެއ ިދައ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ަނާފ (ހ) ؛ްނުރުކާޢިލާޠުމ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއަގުރަވްނެފ ީމާވުޤައްލަމިއަބ ަތަވުނ ީދްއަޙަރަސ (ށ) ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކުޛީފްނަތ ިއަގުރަވްނެފ ީމުއަޤ ްއަތުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ިރާފަޔިވ ؛ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ 38 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ޭވެރުކ ުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިއާމުލެބ ުރަވްނިމ ޭވެރުކ ުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ނ) ؛ްނުވުރެއ ްށަރަޓްސިނިމ ުރަހަފްއެއ ުކަރަހައ ޭވްއޭބ ުކެއާކަތްތާރަފ ޭޅުގ ާމަކ ިއާންނުކަތުޓޯޕިރ ީންނަފ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ަނާފ (ރ) ިއާކަތާޖީތަނ ޭވެރެނ ން ުކަތްނުވުލަދްއަބ ާރަވްޝަމ ިދައ ްނުކަތްނުވުލަދްއަބ ުތަކްއަސަމ ން ުތޮގ ޭހެބާކަތުޅަވަޔިފ ެގުމުރުކްޖޭނެމ ޭހެޖްނަޅއަ ،ްނެގިޅުގ ާކަތްނުޅެހަށުހ ިދއަ ؛ްނުނިދ ާފަލ ްށައީރްޓްސިނިމ ށް ައީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކާޢަޖާރުމ ްށޮކާޢިލޠާ ުމ ،ްށކޮ ުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ ިމ (ބ) .ްނުނިދާފަލ ްނުރުކ ްސްނަސިއަލ 6.2 ކީ މަ ުނޭބ ްއެއ ުޑޮބ ެމްނެއ ެގުމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކްސްނަސިއަލ ިއަގުމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްއަތްތާރަފ ާވާސޯރަބ ްށަކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ން ުތޮގީދާޞިތުޤިއ ިއާކަތްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކީޤްއަރަތ ްތަޢާނިޞ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ .ެވެމުޓްއެހެލެބ ،ްށޮކްއެއ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ،ިއާމުތަގެނެދ ށް ައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުޢަމ ާވްނނު ޭބ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަންނިރެވްސަމ .ެވެއެރުކާދައ ްއެރުއަދ ްސިއ ުމާޒިނ ެގްސްނަސިއަލ ިއަގުމުނިދިއަބްއިލ ާވިރެތްތާކަރަހ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ްސްނަސިއަލ ަދަފިމ ްނުރުތިއ ެގީމ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ ިއާންނިރެވްސަމ ީކަމުޓްއެހެލެބ ްށޮކުޑޯކިރ ްށޮކީމްސަރ ްނިއެރެތ ެގްމާޒިނެއ ްއަތްތާރަފ ީދާޞިތުޤިއ ިދައ ީޢާމިތުޖިއ ާވްނެގެވުޤްއަޙ ްށަކަތްތާރަފެއ ީދްށޮކިރެތުއަކްއަރ ްއަތުޤްއަޙ ެގުކަތްތާރަފ ާރުކުރާޔްއަތ ން

ިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ަދަފިމ ިދައ .ެވެޅަވަޔިފ ްއެއ މު ްނިހުމ ެމްނެއ ޭޅެއ ިއަކަޓްށަމނު ިދްށޮކުރަވަށަކ ްނަކިރެތުއަކްއަރ ެގުހަމ ިދައ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނިރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ާވރި ެތްތާކަރަހ ިއަގުކަތުދނަޅުއެއ ،ިއާރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ާވްނެގީށަކެއ ީކަމަކިރެވްސަމ ޭވެރުކ ިއަގޭޖްއރާ ިހެވިދ ީކަމުޓްއެހެލެބ ުތާމޫލުޢަމ ގެ ުނތަ ްނަތ ާދްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ނަ ްނަގިއަލަބ ިއަގުރަވން ެފ ީމާވުޤައްލަމިއަބ ިއާށަމުދހެ ްށަކަމަކިރެވްސަމ ާދްނެގްނމު ަޓްއަހަލަބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ 39 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ެގީޤްއަރަތ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެކެމަކ ެނާދްނެގެވ ްށަކަޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ްސެވ ްށަމުވްށަކަމަކިރެވްސަމ .ެވެއެނޭވެރުކ ްނުނޭބ ެގުތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކްއެއ ްނުކަމާޒިނ ަދަފިމ ްސެވިއަގުމުވޭރ ްއަތުޢޫރްޝަމ ްށޮކރަޓިނޮމ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒިނ ާނަދުރަހ ްއަތްތާކަރަހ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްނުތޮގިމ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއާޔްއަގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްނުށަދ ުމާޒިނ ެގުމުރުކްސްނަސިއަލ ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ .ެވެއެނޭވެރުކްސްނަސިއަލ ްއަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ާދްނުމަވިރެތްތާކަރަހ ؛ުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ހ) ިދައ ؛ްއަތީޓިލިސެފ ިއާރަހަފުދނަޅުއ ާރުކ ްސެސޮރްޕ ަނާފ (ށ) ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ ްށަކަތުޓޯސިރ ިއާށަކަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ (ނ) .ްއަތްތާރަފ ާކްއިވ ިއާތަދްއުމ ެގްސްނަސިއަލ ،ިއާތޮގ ެނާރުކުލަމަޢ ިއަގުމުރުކުލިޠާބ ިދައ ިއާމުރުކުއައ ،ިއާމުރުކޫދ ،ިއާމުދެއ ްށަސްނަސިއަލ ހޭ ެބމާ ުޓްއެހެލެބ ،ިއަގން ިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ތް ޮގ ެނހޭ ެޖްނަރުކުލަމަޢ ްނުކަތްތާރފަ ާވިއަފިބިލ ްސްނަސިއަލ ިދައ ީފ ިއަހެމްނެއ ޭވެރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެނޭވެރުކްނާޔަބ ިއަގުދިއާވަގ ،ިއަލިއަވަލުކެއ ްނީރްޓސް ިނިމ ްއެރަތުފދަ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ެގްނީރެވުޅަފ ިއާންނުޅޮޔެކ ެގކު ަތުރަހަފުދނަޅުއ ިއާރަހަފުދނަޅުއ .ެވެއެނޓޭ ްއެހެލެބ ްށޮކަމަހާދައ ްނުޓްއެހެލެބ ިއާމުރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ 6.3 ްއެމަކިރެވްސަމ ެއ ،ްށޮކބު ާސިހ ުރަވްނިމ ެގީދާބާއ ،ެނަގެނެދ ްއަތލު ަދަބ ާދްނުމަންނައ ްށައީދާބާއ ެގުހަމ ާފިހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ާނާބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިއަގއް ެރަވްނިމ ިވިނޓެ ްއެހެމެދ ،ާވުނ ްނލު ްއެގ ްށައީދާބާއ ީނެވެރުކ ްށޮކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގ ާއ (ްޓރަފެއ) ަދޭހ ުނުވެރުކ ްށަމުފިހ ްއަތްތަވާބ ެއ ،ިއާރަވްނިމ ާނބާ ްއަތްތަވާބެއ ިއާކަތްތަވާބ ީނަރުކ ާދައ ްއެރުއަދ ުމްނިހުމ ެމްނެއ ިއަގުމުގެނ ުބާސިހްސާފަތ ެގުމަކިރެވްސަމ .ެވެކެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުޓްއެހެލެބ ހު ަފްށަމުމްނިނ ްއެރުތަދ ެމްނޮކ ެގުމަކިރެވްސަމ ީކަޓޯޕިރ ްސަމ .ެވެޓޯޕިރ ްސަމ ތަ ަވުނ ްތޮފްގޮލ ެގުމަކިރެވްސަމ 40 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ،ުތާމޫލޢު ަމ (ްޓރަފެއ) ެގިއަދޭހ ުނުވެރުކ ްށމަ ުފިހ ްއަތްތަވާބ ެއ ިއާކަތތް ަވާބ ިފިހ ިއަގުރުތަދ ެއ ރު ަވްނިމ ެގުލެތ ުނުވެރުކ ަދޭހ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ްނުރތު ިއ ެގީމ .ެވެމާޒިނ ޭދްށޮކުރޯފ ށް ަކަތްތާރަފ ާޓްއަހަލަބ ،ިއަގްނިހ ެގުހަމ ިއާހަމ ްނުރުތިއ ެގީމ .ެވެއެގެނ ްށޮކިރެވުދެމ ްތޮފްގޮލ ްސެވުތާމޫލުޢަމ ުރުތިއ ަދަފ ްއަތުދްއަޙަރަސ ިނޭބ ްސަމ ިދައ ތު ާމޫލުޢަމ ުތާފަތ ްސެވ ްނުތޮގ ޭޅުގ ާއިރާފަޔިވ ެގުކަތްނުދްއެފުއ ަދަފިމ ،ިއާންނުކަތްތާރަފ ާދްއަފުއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުމަކިރެވްސަމ ިދައ ިއަކަޓްށަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގއް ެތޮގ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްސެވީކަތާމޫލުޢަމ ިއަހިރުހ ިމ .ެވެއެވެރުކްއެއ .ެވެތާމޫލުޢަމ ޭވރެ ުކްނުނޭބ ްށަމުޓްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ،ިއަކަޓށް ަމުނިދބި ިލ ްށަކަތަދްއުމުގިދ ާފަނ ،ްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ނާ ަދުރަހ ެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއާމަކިރެވްސަމ ަނާފ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުވުނޮފ ްށައީރްޓްސިނިމ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކރި ެވްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ިވިނަންނައ ްނުރަހަފުދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގިބިލ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ިމ • ؛ްނުވުނޮފ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތޮފްގޮލ ަތަވުނ ުޓޯޕިރ ްސަމ ؛ްނުވުނޮފ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ްތަގ ްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ަނާފ • ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ ްށަކަތުޓޯސިރ ިއާށަކަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ • ދި ައ ؛ްނުވުނޮފ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ެގުތޮގ ްތަގ ްސަމ ްއަތްތާރަފ ާކްއިވ ެގުތޮގ ާވިއަފެނަގ ްސަމ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގިއަނާފ ިއާއަނާފ • .ްނުވުނޮފ (ުޓޯޕިރ ްސޭޗރަޕ) ުލީސުފަތ ްއަތްޓިމިލ ްޒިއަސ 6.3 ިކަވ ެގުރުމުއ ީކަކަތްތވަ ާބ ނަ ިގ ެގިއަނާފ .ެވެކެހަމ ެގްއތެ ވަ ާބ ޭވެލުކެއ ްއެކަތަފިސ ަޞްއާޚ ިއަގުތާޔްއިވަޔަޙ ެގޭއ ީކައަނާފ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްނުހަލ ިދައ ާވުޑޮބ ްނުހަލ ،ުގިދ ުރުމުއ ،ާވުލަދަބ ްށަކަހަމ ްނެހިރިފ ްނުކަހަމ ްނެހްނައ ްނުކަބާސިހ ިތެންއެމުރުކ ްޖޭނެމ ިދއަ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލބެ ްނުބަބަސ ެގުކަތަފިސ ަދަފިމ ަންނުހ ިއގަ ިއަބކި ެގިއަނާފ .ެވެކެކަތްތަވާބ ްއަތުރަސައ ަދަފިމ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެއެރުކ ްށަހަވައ ްށަރަވ ްށައީދާބާއ ެގިއަނާފ ުރަސައ ޭވެދޭނ ެގުމަކިރެވްސަމ ާރުކ 41 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ނަ ާފ ިއަކަޓްށަމުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމުވާލާއ ީދާބާއ ެގިއަނާފ ،ްށޮކުދަމ ްނުތަބްސިނ ުރަވްނިމ ޭނޭބ ަނާފ ިދުކ ،ްށޮކަޑުކ ާކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ެގުހަފ ެގިއައ.ްރާއ.ްމެއ.ްމެއ .ެވކެ ެމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުޅެއަޑނަކ އް ެކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ކި ަވ ެނޭނޭބ ނާ ާބ ްށޮކުމްނާއ ެމްނއެ ިދައ .ެވެއަނާފ ިދުކ ާރާނ ށް ަރަވާރުފ ީކައ 70% ެގިއަނާފ ާނބާ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ ،ިއަގުތޮގ ަނާފ .ެވެއަނާފ ިދުކ ެގުޒިއަސ ާރާނ ްށަރަވާރުފ ީކއަ 90% ެގިއަނފާ ާނާބ ،ުރއި ާލިއަލބަ ްށަކަތތް ަވާބ ެގިއަނާފ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެށަޗްއަމ ެގްއެއީދާބާއ ެގިއަނާފ ޮޔެހަޅދު ީނަވިއަފެވާނިބ ުގަމިރުކ ެގްނިރެވްސަމ ަނާފ ،ިއާމަކިރެވްސަމ ުގިދ ްށަންނުތިޔްއަރ ިހެވިދ ާދިއަފ ެގުކަތްތަލީސަވ ެގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ ިއާށަމުނިދުތަޞުރުފ ްށަމުވާލާއ ީދާބާއ ެގިއަނާފ .ެވެކަމަކ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުމިއާޤ ްއެކަތްޒިއަސ ަޑުކ ެމްނެއ ެނޭނޭބ ަނާފ އި ަކަޓްށމަ ުނިދިއަބްއިލ ްށަކަތަދްއުމ ްޒިއަސ ެނޭވެރުކުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ނެ ޭނޭބ ްއަތްތަވާބ ކި ަވ ެގިއަނާފ ްނިތަމ ެގުތޮގ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީރިތ ،ްނުތޮގިމ ްސެވްއެއ ްއެތަވާބ ްސވެ ްއެއ ެގިއަނާފ ،ްށަފާލިޚ ާކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ޭޅެއަޑނަކ ިދައ .ެވއެ ެނާދ ްނެގިޅެއަޑނަކ ްއެކަތްޓިމިލ ިއާމުއިދްނެގ ްށަކަދނަޅުއ ްނެހެއ ާވްއުދ ިއަގުޑނަކ ،ިއާމުރުކުއަކްއަރ ،ިއާމުޓްއެހެބ ިއަގުދނަޅުއ ްށަކަތޮގ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ިއާމުރުކ ިރާފަޔިވ ،ިއާމުއިދްނެގ ްށަމަގްއެއ ަތަވުނ ްށަކައީޓިލިސެފ ގް ްނިޑްނޭލ ،(ްނުރުކްޕިޝްނާރްޓ) .ެވެއެނޭވެރުކާނަމ ްސެވ ްނުރުކްސެސޮރްޕ ިދައ ްނުޓްއެހެބ ިއަގްއެނަތ ް އަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ެނޭނޭބ ަނާފ :1 ުލަވާތ 42 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ/ ްނުނޭބ ްނިމުގިދ ަދްއުހ ްނަނ ިސޭރިގނިއ ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްނަނ ިހެވިދ (ްނުރަޓީމިޓްނެސ) ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ރަޕޫރްގ ުތުއަމ ްޑެރ Aethaloperca rogaa ަނ ާފ ްސަމިނިގ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 25 ރަޕޫރްގ ރަޑްނެލްސ Anyperodon leucogrammicus ަނ ާފ ިހެޖަޅޯބ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ްކޮކީޕ Cephalopholis argus ަނ ާފ ްސަމ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ްނަޑްލޯގ Cephalopholis aurantia ަނ ާފ ްނަރ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ްޑރަޕެލ Cephalopholis leopardus ަ ނާފ ިކިތ ްތަރ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ްލަރޮކ Cephalopholis miniata ަ ނާފ ިލެވޮކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ްޗޮލްބްސްކިސ Cephalopholis sexmaculata ަނ ާފ ާޑނަލ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ޯޓާމޮޓ Cephalopholis sonnerati ަނ ާފ ިލެވ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ީރެބޯރްޓްސ Cephalopholis spiloparaea ަނ ާފ ުގނިރާނ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ްޑ ްނިއަހ ްނިފްކރާޑ Cephalopholis urodeta ަނ ާފ ުޅަކ ްތަފްނަކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 25 ރަޕޫރްގ ްޑަޓޮޕްސ ްޓިއަވ Epinephelus coeruleopunctatus ަނ ާފ ްށަލުދުހ ުޑ ޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 25 ރަޕޫރްގ ްޕިޓްކެލްބ Epinephelus fasciatus ަނ ާފ ިޅަގްތަރ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 30 ރަޕޫރްގ ޯލެޔ ްޑްނެއ ޫލްބ Epinephelus flavocaeruleus ަނ ާފ ޫންނޮދ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 60 ރަޕޫރްގ ްޑްލްބރަމ ްނުއަރްބ Epinephelus fuscoguttatus ަނ ާފ ްސަކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 25 ރަޕޫރްގ ްސޯންބަންސ Epinephelus macrospilos ަނ ާފ ިހެޖްތިފ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ރަޕޫރްގ ްކީރްޓްސ ްޓިއަވ Epinephelus ongus ަނ ާފ ިޅުރިކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 40 ރަޕޫރްގ ްޖާލްފޮމެކ Epinephelus polyphekadion ަނ ާފ ަލުކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 20 ރަޕޫރްގ ްލްޑެސ ރޯފ Epinephelus spilotoceps ަނ ާފ ުނާދްސައ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 40 ރަޕޫރްގ ްލަރޮކ ްލިއެޓރަޔޮކްސ Plectropomus areolatus ަނާފ ުޅޮއ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 25 ރަޕޫރްގ ްލަރޮކ ްލްޑެސ-ްކެލްބ Plectropomus laevis ަނ ާފ ުޅޮއ ަލުކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 42 ރަޕޫރްގ ްލަރޮކ ްގްނިވޯރ Plectropomus pessuliferus ަ ނާފ ުޅޮއ ްނޮދ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 22 ް ލިއެޓރަޔަލ ްޑްޖެއ ޯލެޔ Variola louti ާހ ުޑނަކ ު ޑޮބ ެރުވ ްށަރަޓީމިޓްނެސ 22 ް ލިއެޓރަޔަލ ްޑްޖެއ ްޓިއަވ Variola albimarginata ާހ ްތަރުޑނަކ .ެވެއީނަވެއ ިއަފީދިއަކްއަދ ިއަގ 2 ްނުހެރުކ ްތޮގ ެނާލަބ ްޒިއަސ ެގިއަނާފ ެގުތަވާބ ިކެއ 6.3.4 43 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ތް ޮގ ެނާލަބ ްޒއި ަސ ެގއި ަނާފ ެގތު ަވބާ ިކެއ :1 ްނުހެރުކ ްނުރުކްތަޔާމިހ ްއަތުދްއަޙަރަސ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދ ްސިބ ަނާފ 6.4 ަދަފިމ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ .ެވެކެކަތްތަވާބ ާވާމަޖ ްށަކަދްއަޙަރަސ ިކަވ ްށަމުރުކޫދްސިބ ީކަކަތްތަވާބ ަނިގ ެގިއަނާފ ް ނަކާރުކ ުރަސައ ޭވެދނޭ ްނިއަހޭސަފ ްށަރަވ ްށައީދާބާއ ެގިއަނާފ ްނުބަބަސ ެގުމަކިރެވްސަމ ާރުކ ްށޮކުޒާމައ ްށަކަތުދްއަޙަރަސ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ިއކަ ަޓްށމަ ުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމުވާލާއ ީދާބއާ ެގިއަނާފ ،ްނުމަކ ްނެހެއ .ެވެއެގނެއ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެއެނދާ ްނެގެވ ްށަކަޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ޭޅެއ ީކަމުޓްއެހެލެބ ،ްށޮކްތަޔާމިހ ްއަތުދްއަޙަރަސ ްއެއަބ ާވާމަޖ ެގުމުރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ަނާފ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ެގިއަނާފ) 2014/R-376 ުރަބްނަނ ުދިއާވަގ ީ ނާވ ްއަތުދްއަޙަރަސ ިމ .ެވެއެނޭވެރުކްތަޔާމިހ ްށަރަހައ ަހިދ ުރުތިއ ު ދްއަޙަރަސ 5 ާވިއަފްށޮކްތަޔާމިހ ްނުށަދ ެގ (ުދިއާވަގ 4 ީރަގަޓެކ ްނިއެރެތެގުކަތިތްނިގ ެގުކަތުދްއަޙަރަސ ާވިއަފްށޮކްތަޔާމިހ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނިއ ްނެއ.ީސ.ޫޔ.ިއައ .ެވެށަކަކަތުދްއަޙަރަސ ެގ (ާއިރޭއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޒީޝީޕްސ/ްޓޓެ ިބެހ) 44 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 4 :ްމުއިލޮވ ުޅޮތައ .ކ – ިޅޮއުޑނަކ ިށުފްއިދ (ހ) ިޑނަދުޅަތ ދު އް ަޙރަ ސަ ާވާމޖަ ްށަމުރކު ޫދްސބި ަނާފ ، ވާ ިއފަ ިއަޅއަ ަޑނަކ ްށަމުރކު ްތަޔާމިހ ްނުދ އް ަޙރަ ސަ ިޅއޮ ުޑނަކ ިށުފްއިދ .ކ :1 ުޓާޗ 45 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 4 :ްމުއިލޮވ ުޅޮތައ .ވ – ުޑނަކ ްސަމޯބ (ށ) ިޑނަދުޅަތ ދު ްއޙަ ަރސަ ާވމާ ަޖ ްށަމރު ުކޫދސް ިބ ަނފާ ،ާވއި ފަ ިއަޅއަ ަޑނަކ ްށަމުރުކްތަޔާމިހ (ުޅތޮ ައ .ވ) ްނުޑނަކ ްސަމޯބ :2 ުޓާޗ 46 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 4 :ްމުއިލޮވ ުޅޮތައ .ދ – ިޅޮއުޑނަކ ޫދަވުހަޑުކ (ނ) ިޑނަދުޅަތ ދު ްއޙަ ަރސަ ާވާމޖަ ްށަމުރކު ޫދްސބި ަނާފ ، ވާ ިއަފއި ޅަ ައޑަ ނަކ ްށަމރު ުކްތަޔާމިހ ްނދު ްއޙަ ަރސަ ިޅއޮ ުޑނަކ ޫދަވުހަޑުކ .ދ :3 ުޓާޗ 47 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 4 :ްމުއިލޮވ ުޅޮތައ .ޅ – ިޅޮއުޑނަކ ުއަގިލައ (ރ) ިޑނަދުޅަތ ދު ްއޙަ ަރސަ ާވމާ ަޖ ްށމަ ުރުކޫދސް ބި ަނާފ ،ާވއި ަފިއޅަ ައޑަ ނަކ ްށަމރު ުކްތަޔާމހި ްނުދްއޙަ ރަ ަސ ިޅޮއޑު ނަކ ުއަގިލައ.ޅ :4 ުޓާޗ 48 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 4 :ްމުއިލޮވ ުޅޮތައ .މ – ިޅޮއުޑނަކ ަޑުކ ިދައ ުޑޮބ (ބ) ިޑނަދުޅަތ ދު އް ަޙރަ ަސ ާވާމަޖ ްށމަ ރު ުކޫދސް ިބ ަނާފ ، ވާ އި ަފިއޅަ ައަޑނަކ ށް ަމރު ުކްތަޔާމހި ްނުދްއޙަ ރަ ަސ (ުޅޮތައ .މ) ިޅއޮ ުޑނަކ ަޑުކ ިދައ ުޑޮބ :5 ުޓާޗ 49 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިވނި ަންނައ ްސެވިއަގްއެތުގަވ ާހިރުހ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ޭވެރުކްތަޔާމހި ،ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ .ެވެއެނޭވެރުކ ާނަމ ؛ްނުރުކ ްއެމަކިރެވްސަމ ެގްއެތަވާބ ްސެވްއެއ ްނެހެއ ިއަވަޔިފ ްނުވްއުދާދަވ (ހ) ؛ްނުލ ިލިގަނ (ށ) ؛ްނުގެނ ިރިކައ ،ަކަރުމ ،ިލެވ (ނ) ؛ްނުރުކުފުރާޢަތ ްއެމުރިދ ެގްއެތަވާބ ްސެވްއެއ (ރ) ދި ައ ؛ްނުނިދ ްނާކ ްށަހަމ (ބ) .ްނުރުކ ރަޗްލަކައުކެއ (ޅ) ެމްނޮކ) ިއަގުތަދްއުމ ވާ ާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ިއަގުކަތުދްއަޙަރަސ ޭވެރުކްތަޔާމިހ ،ވާ ާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ ިދައ ން ުރުކ ްއަތްއަތްނަކ ިވިނނަ ްނައ ( ށް ަލަޔިނ ެގުހަވުދ ަނަވ 3 ގެ ުހަމ ަންނއަ ްނެގިށެފ ްނހު ަވުދ ނަ ަވ 23 ެގްއެހަމުދނަހ .ެވެއެނޭވެރުކ ާނަމ ؛ްނުރުކ ްލްކޯންސ ިއާމުރުކ ްވިއަޑ (ހ) ި ދައ ؛ްއަތުރަވިޅުކ ުދޫމ ާރުކްނނު ޭބ ުރަހަފ ުދނަޅުއ ީލުނީޖްނިއ (ށ) .ްނުލްއިދ ްށަމުރުކަލިތ ްސަމ (ނ) ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތްތާލާއ ާނަމ ްނުރުކްނުނޭބ ިއަގުމަކިރެވްސަމ ަނާފ 6.5 ށް ަކަހަމ ްނެހިރިފ ްނކު ަހަމ ްނެހްނައ ްނުކަބާސިހ ިކަވ ެގުރުމުއ ީކަކަތްތަވާބ ަނިގ ެގިއނަ ފާ ،ްނިއަދަފ ުނުވެންނެދެވްސިއ ުރަސައ ެގުމަކިރެވްސމަ ،ްނުމަކްނެހެއ .ެވެކެކަތްތަވާބ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްނުހަލ ިދައ ާވުޑބޮ ްނުހަލ ،ުގިދ ުރުމުއ ،ާވުލަދަބ ްނެގްށޮކްނނު ޭބ ްއަތްތލާ ާއ ަދަފ ިޑަބ ާރަމ ްސަމ ިއަގްއތެ ޮގ ަޞްއާޚ ްނިކަވ .ެވެއެރުކ ްނއި ަހޭސަފ ްށަރަވ ށް ަހަމ ެގުތަވާބިމ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެވިއަފެވ އި ަފިގނެއ ްނަކްއެމަކ ާވުރުކ ްއެކތަ ުރަސައ ޭވެދޭނ ްށައީދާބާއ ެގިއނަ ާފ ީކަމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ްނުކައާސާރިދ ާވިއަފްށޮކ ން ުތޮގޭހެބ ާމުރުކްނުނޭބ ިޑަބ ރާ ަމ ްސަމ ްށަމުފިހ ަނާފ ،ިއާމހު ެޖުޑނަގަދ ްށަކަތތް ަވާބ ެގިއަނާފ 50 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ެގުކަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ުޅއޮ ާވިއަފްށޮކުޒާމައ ްނެގްށޮކްނުނބޭ ްތާލާއ ެގުތަވާބެއ ިއަގުތޮގާކްއދަ (2012 ،ްލައ ްޓެއ ްޝިރްފ) ގެ ިއަނާފ ާނާބ ްނުދްއަޙަރަސެއ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ިދައ .ެވެއެވިއަފެވްށަދ 54% ްނުދްއަޙަރަސެއ ީދާބާއ (ްސަމޯޕޮރްޓްކެލްޕ) ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ިޑަބ ާރަމ ްސަމ ިއާމުހެޖުޑނަގަދ .ެވެއަކްއަދ ްނިއާސާރިދިމ ްނަކާވިއަފްސޮގ ްށަށަދ 27% ްސެވ ްޒިއަސ ،ްނުރުތިއ ެގުނިމުޑޮބަޑކު ެގުހަމ ިއާއ ީދާބާއ ެގުކަތްތަވބާ ެގުހަމ ޭޅުއިރިދ ިއަގުކަތުރަފ ްނުބަބަސ ެގުމުރުކްނަކިރެވްސަމ (ްށައްނިއެޗ ްޑުފ) ްށަމާޒިނ ާރުކުރުއަދ ަތަކަހ ިއަގުދެމ ެގުކަތްނުރިދ ިކެއިކެއ ެގުޑނަކ ،ިއާށަތަޙްއިޞ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ިއަގުދޫމ ިއަގްއެތޮގުމްނާއ ،ިއާއ ަނާފ ީނަރުކ ްއެރަސައ ުޑޮބ ެމްނެއ ްނުތޮގިމ ިދައ .ެވެއަވުރުކ ްއެކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ިތެޑޮބ ްއަތްތަވާބ ަދަފިމ ިދައ .ެވެށަކަތްތަވާބ ާރައ ްށަރަވާރުފ ްނުހަލ ިދައ ،ާވުޑޮބ ްނުހަލ ،(ްސަރޮވިބރަހ) ޭޅުއިއަކ ިހެފ ާހަޖ ްޓެލިޖ) ެވެކެމަކ ާވުރުކު ރަސައ ްށަތަޙްއިޞ ިއާށަމަކިރެތްނުދްއެފުއ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ިޅުމ ،ީކަމުވުދަމ ްނުމާޒިނ ީލުއަޙާމ .(2006 ،ީއޯމ ިދައ ެގުހަމ ުރަސައ ޭވެދޭނ ެގުމަކިރެވްސަމ ްސެވ ްނުބަބަސ ެގމު ުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގިއަނީފ ްނގެ ިއަޅައ ިޅުފިއަވ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ްނާލާވޭނ ިއަގުމުރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ ިދައ .ެވެއެވިއަފިވެރކު ަގަހާފ ްނަކާރުކ ްށަކަތީދާބާއ ން ުކައަނުގ ްއަތެއ ުދދަ ައ ޭނޭބ ްސަމ ،ީތޭވެޅުއ ްށަންނިރެވްސަމ ިއަގީޑައ ެގުނެފ ުރިއ ަނިގ ިހެޖުނ ްނަރައ ްށަޗްއަމ ާރުކ ިއަގާއޯމަސ ްނަކިރމެ ެއ ،ްނުތޮގިމ .ެވެއެވިއަފިއަކްއަދ ްނުކަތާސާރިދ ްނަކާވިއަފްސޮގ ްނގެ ެވުދމަ ީދާބާއ ެގުހަމ ،ެވުރުތިއ ިޅުފިއަވ އަގުތޮގާކްއަދ ްނުކައ ާސާރިދ ުނުވެރުކ ުރަހައ ަނަވ 1994 ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކިރެވްސަމ (ްޝިފްޓޮރެޕ) ާޑނަލ ިދައ .ެވެއެވިއަފްސޮގ ްށަޗްށަމ ްށައ ަނުގ 15 ުރަވްނިމ ޭފިހ ާޑނަލ ްނުބަބަސ ެގުމުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ުތަޙްއިޞ ެގުމާޒިނ ީލުއަޙާމ ،ވެ ާލާއ ީދާބާއ ްނުބަބަސ ެގުމުރުކާނަމ ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނެގިއަނީފ ްނެގިއަޅައ ިޅުފިއަވ .(2014 .ްލައ ްޓެއ ްޑްލީފްޑްނިލ) ެވެއަފިނެފ ީނަވ ްސެވްއަތުރަސައ ެގުމަކަންނައ ްނުމަވުޅަގނަރ ން ަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއަކަޓށް ަމުނިދ ުތަޞުރުފ ްށަމުވާލއާ ީދާބާއ ެގިއަނާފ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތްއަތްނަކ ުނުވެންނެދެވްސިއ .ެވެއެނާދްނެގިވެރުކ ާނަމ ްނުރުކ ެގނު ެފ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ިއަވ ަންނުހ ިއަފްށޮކްޒިއަރަޝެރްޕ ިއަކަޓްށަމުލާވޭނ ަދަފެއ ަތަވުނ ިޅުފިއަވ (ހ) ؛ްނުފިހ ަނފާ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްއެތާލާއ ްސެވްއެއ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުޅުއ ިއަގީޑައ 51 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ދި ައ ؛ްނުފިހ ަނާފ ްނެގިއަވުޅައ ުޑނަގިޅުބ ްނެގިއަލްއިދ (ށ) .ްނުފިހ ްނެގިއަވުޅައ ުޑނަގޅި ުބ ަތަވުނ ްނުހެޖ ުޑނަގަދ ްށައަނާފ ާވިއަފެވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ (ނ) ްނުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ 6.6 (ޫޔ.ޫޔ.ިއައ - ްޑެޓޯޕިރްނައ ްޑްނެއ ްޑަޓޭލުއިގެރްނައ ،ްލަގލީ ިއ) ާރުކ ިތެނ ްއެމުޓްއެހެލެބ ިދައ ،ްއެމުރުކުޓޯޕިރ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ިއަހެމްނެއ ެގުހަމ ިއާހަމ ޭވެރުކުލަދަބ ިއަގީރާފަޔިވ ެގުމަކިރެވްސަމ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ،ިއާށަމުވުޓްއުހ ްނަކިރެވްސަމ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ،ިއަނާބ ްނުކަމަކިރެވްސަމ ާވިއަފިޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގްއެމާޒނި ާނަދުރަހ ީކަކަތްނުދްއެފުއ .ެވެކެޅަވަޔިފ ުމްނިހުމ ީކަމުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކްއެކަތްނުދްއެފުއ ުޓޯޕްސްކެއ ްނިއަދަފްއެއ ްސެވޭކެރާހިމ ްނިއެރެތ ެގުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފށް ޮކުމިއާޤ ްނީރްޓްސިނިމ ްނުތޮގިމ .ެވެއެނޭވެރުކުމިޒާލ ްނުތޮއ ްއެޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ާވިއަފށް ޮކޫދ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަކަޓްނަމްޕިޝ ެގިއަނާފ ެމްނޮކ ޭވެރުކ ނި ޭބ ްސަމ ،ިއާތާމޫލުޢމަ ެގުދނަޅުއ ާވިއަފިއަނާބ ަނާފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށޮކިރެވުދެމ ުމާޒިނ ެގުމުރުކޫދ ުޓެކިފުޓެސ ްޗެކ ެރުސްއީނޭބ ްސަމ ިއަގީލައ ެގުތާމޫލުޢަމ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކްއެއ ުތާމޫލުޢަމ ެގުތާރަފ ިރުކްސެސޮރްޕ ްސަމ ިދައ ުޚީރާތ ިއަހެމްނެއ ާވިއަފްށޮކުތްއޑަ ަކ ްއަތްނުދްއެފުއެއ ްނެދްނެވދެ ްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ަންނަގ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގުހަމ ިއާހަމ .ެވެއެނާދްނގެ ެވިހަފުގަމ (ްށޮކްނީޤަޔ ީޓިލިބަސރޭ ްޓ) ްށަމުތަގެނެދ ،ްއަތާލަޙުރަމ ްއަތުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ 6.7 ިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ްތެނ ުތާމޫލުޢަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއަގީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ެގުލަދަބ ީމުސޫމ ިދައ ށް ކޮ ްތަޔާޢިރ ްށަކަމުލްއެގ ެނާދިބިލ ްނުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ ،ްސެވިއަގުދނިހ ްތެނ ެގުކަތަމަހ ިވިނެޓްއެހެމދެ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަކަތުރަސައ ޭވެދޭނ ާރުކ ްށަމާޒިނ ީލުއަޙާމ ްނުބަބަސ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކްޖޭނެމ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ިއާންނިރެވްސްނިއަސ ަނިގ ީކަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ިއަކަޓްށމަ ުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ .(1992 ،ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ) ެވެކެމަކ ާޅައުރާބ 52 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނުރުތިއ ެގުކަތުޅަވަޔިފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގީތަމ ްށަމުރުކްޖޭނެމ ްކޮޓްސ ެގިއަނާފ ިއަގުތަދްއުމ ެގްނޭލްޕ ިމ ްނުތޮގިމ ިއަގޭރެތ ެގީމ .ެވެއެނާދިމްނިނ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ަދަފެއ ިއަގުތަލާހ ެޖްއިނެފ ްށަމުޅެއ ްއެކަތުޅަވަޔިފ ްނެހިނެހެއ .ެވއެ ެނެމިހ ްއަތުޅަވަޔިފ ިވިނަންނައ ؛ްނުރުކްތަޔާމިޙ ްއަތުދްއަޙަރަސ ުރުތިއ ާވާމަޖ ްށަމުރުކޫދްސިބ ަނާފ (ހ) ؛ްނުރުކާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ްނުރުކްސެސޮރްޕ ،ްނުގެނ ،ްނުފިހ ްއެތަވާބ ިކަވ ެގިއަނާފ (ށ) ިއާމުޅެއަޑނަކ ްއަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ިދައ ެނނޭ ޭބ ަނާފ ެގުކަތްތަވާބ ުރުތިއ (ނ) ؛ްނުއަނެގ ުލަދަބ ްށަކަތްޓިމިލ ްޒިއަސ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ދި ައ ؛ްނުރުކުޛީފްނަތ ިއަޅައަޑނަކ ްއެއާޓޯކ ެނޭވެރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ތަ ވަ ުނ ެނޭނޭބ ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ (ރ) .ްނުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ްނހެ ިނެހެއ ްނުތޮގޭޅުގާކަތްތާކަރަހ ެނާފްށޮކުރަސައ ްށައީދާބާއ ެގިއަނާފ (ބ) 53 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްނުރުކުޛީފްނަތ ްނޭލްޕ :7 ުބާބ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގްނޭލްޕ ްއަތްތާކަރަހ ިއާކަތުޖާރިތްސިއ ާވިއަފިއަލިއަވަލުކެއ ްށަމުވު ލިސާވ ްށަކަތުޒާމައ ެގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެކެއާމްނިޒ ެގީރްޓްސިނިމ ީކަމުރުކުޛީފްނަތ ްނަކްނަކ ެއ ،ްށޮކްސެރަލިވ ުކެއ ާކަތާރާދިއ ޭޅުގާމަކ ްނިތަމ ެގުތޮގ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭޅުގ ާމޓު ްއެހެލެބ ،ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ާވިއަފިއަނަމިހ ިއަގްނޭލްޕ ިމ ،ްނުރުތިއ ެގީމ ްއެދިއާވަގ ެގުމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ަނާފ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުޛީފްނަތ ޭޅުގާމުރުކުލީލްޙަތ ޭހެޖްނަރުކ ްނުޓުއިޓިޓްސްނިއ ްޗރަސިރ ްނިރެމ ްސްވިޑްލޯމ ްނުށަދ ެގްނޭލްޕ ިމ ިދައ .ެވެއެނޭވެލިއަވަލުކެއ ން ުތާރަފ ެގްޓުއިޓިޓްސން ިއ ެއ ްއެނޭލްޕ ްނަޝްކެއ ާރުކްނާޔަބ ތް ޮގ ެނާދްނެގ ށް ައިރުކ ްއަތްތާކަރަހ ިއަހެމްނެއ .ެވެއެނާވްނަލިއަވަލުކެއ ްނުރުކާޢަޖާރުމ ިއާމުރުކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ :8 ުބާބ ަނާފ ިއަގުމުރުކާޢިލޠާ މު ްނޭލްޕ .ެވެންނުކަރަހައ (ްއެރަތހަ ) 4 ެމްނޮކ ީނޭވެރުކާޢޖަ ާރުމ ްށޮކާޢިލާޠުމ ްނޭލްޕ ިމ ިއާކަތްތަޢާމަޖ ާޔްއިޢްމަޖ ިރުހްނުޅުގާމަކ ިއާންނުރަޓޯޕްސްކެއ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްސެސޮރްޕ ،ިއާކަތްތާރަފ ާރުކ ްނަކިރެވްސަމ ްސަވައ ްއެޅަވަޔިފ ްސެވްއެއ ާވިއަގްނޭލްޕ ިދައ .ެވެއެނޭވެރުކ ުރަވަށަކ ްނުވިރެވިއަބ ެގްނިރެވުތަޙަލްޞަމ ްނެހިނެހެއ ިދައ ޭނޭވެރުކުޛީފްނަތ ،ްށޮކާޢިލާޠުމ ްއެޅަވަޔިފެއ ުކެއާއާރަވްޝަމ ެގީޓިމޮކ ،ިއަގްއެތަލާހ ެޖްއިހެޖ ްނަރުކުލަދަބ ްށަކަތޮގ .ެވެއެނޭސްއެޖަމަހ ުމާޒިތްނިއ 54 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްއަތްސާދުރަކ ާވިއަފީދާލާވަހ ްތިވ ްސްވިޑްލޯމ ަދ ްފޮއ ީރަޝިފ ާޕޫރްގ ްފޮއ ުއިވިރ .(2005) .ޭއ .ްސެއ ،ުރާތްއަސ ިދައ ،ްސެއ .ްމެއ ،ްމަދާއ .ީރަޝިފ ްލޯޓެއ ުފާފ ަދ ްނޮއ ްސަޓޯނ ްލަނަޝިޑެއ ްފޮއ ީރަށިފ ރައިޕްސ ަދ ްނިއ ްސަޖްނޭޗ .(2014) .ިއަވ ،ޫބްލޮގ ިދައ .ޭޖ.ީޕ ،ީބްމަމ ،.ްސެއ ،ޯރްއަވަޗ ޯރާނަޖެބ ްލަމިނެއ .ާޔިޝީނޯރްކިއަމ ،ުއާލަޕ ްނިއ ްނަސީސ ރަޕޫރްގ ްޑްސޯލްކ ުތިވ ްޑަޓޭއިސޯސެއ ްސރޯވިބރަހ .143-133 :17(2) .ްނަޝޭވރަސްނޮކ ްވިޓޭކިނުއިމޮކ ްކިފިސެޕްސރަޓްނިއ .(2006) .ްޗެއ ،ްކިރްފ ިދައ ،.ޭކ ،ީޑުއަޖ-ްލެއ-ްޓިއައ ،.ޭއ ،ރަންހޮހ ،.ރާއ ،ީރަޝިބ ްސޮލްޕ .ީސ ްޑެރ ަދ ްނިއ ްސްލީއ ޭރޯމ ްޓްނަޔަޖ ްޑްނެއ ްސރަޕޫރްގ ްނީވްޓބި ްގްނިޓްނަހ ްޑެޓޭނިޑޯކ ްޑްނެއ https://doi.org/10.1371/journal.pbio.0040431 .ްސްނިއަސ ްފޮއ ީރަރްބިއަލ ްކލި ްބަޕ .431ީއ:4(12) ،ީޖޮލޮޔަބ ްނަޝޭޒރަވްނޮކ ްޑްނެއ ްޓްނަމްޖޭނެމ .(1999) .ީސ ،ްސްމިއަރްގ ިދައ .ޭއ ،ްޑްނަލްކެއ ،.ީސ ،ގް ިނޯކ ،ްފެއ ،ްނޭމްލޯކ ްޑެޓިއަނުޔ ްނރަޓްސީއްތުއަސ ަދ ްފޮއ ްސްކެލްޕްމޮކ ރަޕެންސ-ރަޕޫރްގ ަދ ްނިއ ްޒަޝިފ ްފީރ ްޓޭރަޕްމެޓ ްފޮއ ްޑްވިލ-ްގްނޯލ ްފޮއ ްނަޝޭވރަޒްނޮކ ްޑްނެއ ީޖޮލޮކިއ :ްނޭލ ޯލްސ ަދ ްނިއ ްފިއަލ .242-233 ްސަޖޭޕ .ްސްޓޭޓްސ ،ްމައިސޯޕްމިސ ީޓިއަސޮސ ްޒީރަޝިފ ްނަކިރެމެއ ،ްސްލަމިނެއ ްނިރެމ https://www.sciencebase.gov/catalog/item/5053e40ee4b097cd4fcf5330 :ްޑްލރޯވ ަދ ްފޮއ ރަޕޫރްގ .(1993) .ީސ .ީޕ ،ަރްޓްސްމީހ ިދައ ،.ޖ .ިއަވ ްނަސެޝިމ ިޑ ީވޮޑަސ ،.ީޓ .ްމެއ ،ްގިއެރްކ .ްނުއަޓްސްމަހަރްގ ،ޑޓލ (ިއަވީޓީޕ) ީސ.ްސެއ.ިއައ.ްނެއ .ްނަޝިޑެއ ްޓްސަފ -ް ޑިއަގ ްޓެކރަމ ްޑްނެއ ްޑްލިފ ައ ޭރްޕ ްޑްނެއ ްނަޝިޒޮޕްމޮކ ްޓިއަޑ (2009) .ޭޖ .ުއިލަބަޑ ،ްޝްލޮވ ިދައ .ީޑ .ިއަ އ ،ްސްމައިލިވ ،.ޭޖ ްގްނިކރައިޑ .ީއާވަހ ްނިއ (ްސަގރައ ްސިލޮފޮލަފެސ) ްޑްނިހ ްކޮކީޕ ްޒީޝީޕްސ ރަޕޫ ރްގ ްޑްސުއިޑޮރްޓްނިއ ަދ ްފޮއ ްނަޝްކެލިސ http://aquaticcommons.org/8777/ .464-476 :107(4) ،ން ިޓެލުބ ީރަޝިފ ްނިއަފިޑ :ްސްނަޝޭގެރްގެއ ގްނިނޯޕްސ ްޝިފ ްފީރ ްލަކިޕޮރްޓ .(1997) .ްލެއ .ީޕ ،ްނިލޮކ ިދައ .ްލެއ .ްމެއ ،ރައިމޮޑ 60(3),698-726. ،ްސްނިއަސ ްނިރެމ ްފޮއ ގްނިޓެލުބ .ްޑުއިވިރ ްޑްނެއ https://www.researchgate.net/publication/233709283_Tropical_Reef_Fish_Spawning_Aggregations_Defi ned_and_Reviewed 55 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ަދ ްފޮއ ްޓްސެޓ ްކިޓެނެޖޮލިއަފ ައ .(2009) .ޭއ .ީޕ ،ްސްގްނިޓްސެހ ިދައ ،.ީޓ .ްމެއ ،ްގިއެރްކ ،.ީއ .ީބ ،ްނަމްސިރެއ ްފޮއ ްސޮލ ަދ ްސްނެއުލްފްނިއ ރައިވޭހިބ ގްނިޓޭމ ްނިއ ްސެޖްނޭޗ ީރަނަޝުއިލޮ ވިއ :ްލެޑޮމ ްޖޭޓްނަވްޑެއ-ްޒިއަސ 83–99 :174(3) ،ްޓްސިލަރަޗޭނ ްނަކިރެމެއ .ްޖޭއްނިއަލ ްޝިފ ައ ްނިއ ްޖްނޭޗ ްސްކެސ https://doi.org/10.1086/603611 ،.ޭޖ .ޭއ ،ްސްމައިލިވ ،.ްޗެއ .ީޑ ،ްނަސްމައިލިވ ،.ްސެއ .ްމެއ ،ްޓެޝެރްޕ ،ްސެއ .ީޑ ،ްނޮރަމެކ ،ޭޖ .ޭއ ،ްޝިރްފ ،ްޗްލެވ ،.ީޖ ،ްނޫޑްލުމ ،.ީބ ،ްނަގިރެކ ،.ްލެއ ،ްސްނަވީއ ،.ްރާއ .ޭޖ ،ީރާޒިރ ،.ްސެއ .ޭއ ،ީއޯހ ،.ީޑ .ޭއ ،ްސްޑްލޯނޭރ ްފޮއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ ،ީޖޮލޮޔަބ ަދ ްފޮއ ްޓްކެޕްސެއ ީކ .(2016) .ޭއ .ީޕ .ޭޖ ،ްސްބޮހ & ،.ީޖ .ީޑ .303-325 :26(3) ،ްޒީރަޝިފ ްޑްނެއ ީޖޮލިއަބ ްޝިފ ްނިއ ްސު އިވިރ .ާޕޫރްގ ްލަރޯކ https://doi.org/10.1007/s11160-016-9427-0 ،ީޓްލޮޕ ،.ީޖ ،ްޓެއުކިރްކ ،.ޯއ ،ްޒެޔްނޯނިރ ،.ޭއ ،ާޑާކރޯފ ،ިއުގެޓްސަރެބ-ްޒެރަވްލައ ،.ީޑ ،ްނިއެޓްސރަލްޑެއ ،.ްރާއ ،ީޔްނޯގ ،ޭޖ ،ޯސާޒިލ-ްޒޭޗްނަސ ،ޭއ ،ާފުޒުރ-ްޒެރެޕ ،.ީޕ ،ްމޮހން ޮބ ،.ީޕ ،ްޓން ަފްނެލ ،.ީސ ،ްލަވ ،.ީޖ ،ުއޮއިޑަކ ،.ްސެއ ރަވޯއްލިޕްސ .(2008) .ްސެއ ،ްސްނޭލްޕ ިދައ ރަލުއިމްނެޒްލެޓްސ ،.ީޖ ،ްޑރަނރަބ ،.ޭޖ ،ްނަޓރާޗ-ާޔިސރާގ ްލަނަޒިޓރާއ ްމޮރްފ ްސްނެޑިވެއ :ްޒާއިރޭއ ްޑަޓްކެޓޮރްޕ ްނިރެމ ްނައިނިރެޓިޑެމ ްނރަޓްސެވ ްސްކިސ ްމޮރްފ .174-159 :366 ،ްޒީރީސ ްސެރްގޮރްޕ ީޖޮލޮކިއ ްނިރެމ .ްޒީރަޝިފ ަދ ްނިއ ްގްނިޝިފ .(2012) .ްލެއ .ޭޖ ،ްޑްރާޗޮކީއ ،.ްސެއ ،ީނާވްސައ ،.ްމެއ ،ެލގެ ްނނި ިގ ،.ޭޖ .ްރާއ ،ްނަޓްލިމެހ ްނރަޓްސެވ ަދ ްނިއ ްސްނަޝޭގެރްގެއ ްގްނިނޯޕްސ ްޑްނެއ ްގްނިޝިފ ރައިޕްސ ްޓިއަނ ،ްޖެލޮނ ްލަކޯލ – ްކްރާޑ .257-246 :145(1) ،ްނަޝޭވރަސްނޮކ ްލަކިޖޮލޮޔަބ .ްސްޑްނެލިއައ ްނަމޮލޮސ ުޓ ްލަނަޝޯޕޮރްޕ ްޓރަފެއ ްޓިނުޔ ރަޕ ްޗެކ ްސިއ .(2001) .ޭއ ،ްނަޑ ،.ޭއ .ްރާއ ،ްސރަޔަމ ،.ޭޖ .ްސެއ ،ީލރާހ .1772-1760 :58(9) ،ްސަސްނިއަސ ްކިޓައުކެއ ްޑްނެއ ްޒީރަޝިފ ްފޮއ ްލނަ ރަޖ ްނައިޑޭނެކ ؟ްސްނަޑްނަބެއ .ްގްނިޝިލްބަޕ ްސްނިއަސ ްނައިޑޭނެކ ްގްނިޖްނޭޗ ައ ްނިއ ރައިފްސޮސިއަރްކ ްޑްނެއ ްނަޝޯއ ަދ ްނޮއ ްޓރޯޕިރ ްލަޝެޕްސ ީސީސީޕިއައ (2019) ީސ.ީސ.ީޕ.ިއައ .ާވީނެޖ .ްޓެމިއަލްކ ްޑްނެއ ްޒީރަޓްސިހ ްފިއަލ :ްސްލިއަފޮރްޕ ްލަޝެޕްސ .(1998) .ްސެއ .ީއ ،ްނަސރަވިއ ިދައ ީއ .ީޑ ،ީރޯޖ ްޑްނެއ ްޑެރ ،ްކެލްބ :(ާޑިރޮލްފ ުތުއަސ) ްސްޓޭރްބިޓރަވްނިއ ްޑްނެއ ްޒަޝިފ ްލަޓްސޯކ ްފޮއ ްސްޓްނަމރަޔައުކިރ .ްޒރަޕޫރްގ ުއާސަނ .ެލާމ .ީރަޝިފ ރަޕޫރްގ ްސްވިޑްލޯމ ަދ ރޮފ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ .(2011) ރަޓްނެސ ްޗރަސިރ ްނިރެމ 56 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްފޮއ ްސަޓޭޓްސ ްޑްންޓެރްތ ަދ .(2000) .ީޕ .ޭޖ ،ްސްނިކވޯހ ިދައ .ީސ .ްމެއ ،ްސްޓރަބޮރ ،.ީވ .ޭއ ،ްސިރޮމ .942-919 :9(7) ،ްނަޝޭވރަސްނޮކ ްޑްނެއ ީޓިސރަވިއަޑޯޔަބ .(ޭނިލެފެނިޕެއ) ްޒރަޕޫރްގ ،ްސަސޭބީސ) ްސރަޕޫރްގ .(2003) .ްސެއ .ީޕ ،ްލެބޮލ ިދައ ޭޖ .ީޑ ،ުއިލަބަޑ ،ްނަސރަޑްނެއ ،ީސ .ީޕ ،ާރްޓްސްމީހ ްނިރެމ ްގްނިވިލ ަދ :ްނިއ .(ްޒަޝިފްޕޯސ ްޑން ެއ ްސްނިއަތްނެއ ،ްސްޓެލްމެހ ،ްސްޑްނިއަހ ،ީނޯކ ްޝިފްލޯއިރްކ ޭޑިރެސްނެޕިކެއ) 1 ްޓރާޕ ްޒަޝިފ ީނޯބ :2 ްމއު ިލޮވ .ްކިޓްނާލްޓެއ ްލރަޓްނެސ ްނރަޓްސެވ ަދ ްފޮއ ްސަސޯސިރ ްޑެޓިއަނުޔ ަދ ަފޮއ ްނަޝޭޒިއަނަގރޯއ ރަޗްލަކިރްގެއ ްޑްނެއ ްޑުފ .ރަޓިޑެއ ،ީއ .ޭކ ،ރަޓްނެޕރާކ .(ޭޑިޓެމެރްގ ުޓ .ްމޯރ ،ްސްނަޝޭނ ްފޮއ ްސްކިމަނިއަޑ .(2008) .ީސ .ްމެއ ،ްނަމޯއ ިދައ ްލެއ .ީޓ ،ްނަސްނެގރޯޖ ،ްރާއ ،ީޑަރީމޯއ ،.ޭޖ ،ްނަސްނިބޮރ (ްސަޓާޓުގޮކްސުފ ްސަލެފެނިފެއ) ރަޕޫރްގ ްޑލް ްބރާމ ްނުއަރްބ ްޑްނެއ (ްނޮއިޑކާ ެފިލޮޕ ްސަލެފެނިފެއ) ްޖާލްފޮމެކ ްސްނިއަސ ްނިރެމ ްފޮއ ްނިޓެލުބ .ްސްލެޝީސ ،ްޓިއަސ ްފީރ ްޓޯމިރ ައ ްޓެއ ްސްނަޝޭގެރްގެއ ްގްނިނޯޕްސ .415-431 :83(17) ،.ީޕ ،ީރުއިކ ،.ީޓ .ްލެއ ،ްސްނަލަބ ،.ޭޖ ،ްސިސެއ ،.ުއިލަބަޑ ،ްސްނަޓްލެޕެއ ،.ޯއ ،ާޒެޕޮރޮއ-ޯޓރަބައ ،.ީޑ .ޭއ ،ްޒރަޖޮރ ،.ީބ ،ާރުބޮއ ،.ީޑ ،ްރިމައިނ ،.ީޕ ،ްޗިވަސޮލިމ ،.ީސ ،ްކޮލްވަލ ،.ޭޖ ،ިއަގަމުކ ،.ްފެއ ،ޯޓެރޮވަފ ،ީސ ،ޭޓރައުޑ ިދައ ީޑ ،ރަސން ެޓިޓ ،.ީޓ ،ްނަޓަސ ،ިއަވ ،ީވޮޑަސ ،.ީސ ،ްސްޓރަބޮރ ،.ީޖ ،ުއިޑްނޮގޭރ ،ީސ .ީބ ،ީރރައިލ'ޯއ ްޑްނެއ ްސްޑލް ޯޝެރްތ ،ީރަޓްނެވްނިއ :ީޓިސރަވިއަޑޯޔަބ ްޑްނެއ ްސްޓެޓިބެހ ްލަކިޓިރްކ .(2020) .ީއ ،ޭޑރަލެވ .ީސޑީ ،ްނަޓްގްނިޝޮވ .ްސްނަނރަވަގ :ްސްނަޝޭގެރްގެއ ްގްނިނޯޕްސ ްޝިފ ްފީރ .(2012) .ްސރަޓިޑެއ ،ްލެއ .ީޕ ،ްނިލޮކ ިދައ ިއަވ ،ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ .ްޗެރްޑރޯޑ ،ްސްޑްނޭލރަދެނ ރަގްނިރްޕްސ .ްޓްނަމްޖޭނެމ ްޑްނެއ ްޗރަސިރ ،ީޖޮލޮޔަބ .ޭޖ .ްޓޯޗ ،ގްނައެޖ ،.ީއ .ޭކ ،ރަޓނެޕރަކ ،.ޭއ .ޭއ ،ީނިޗްނޮޓރަބ ،.ީޓ .ްމެއ ،ްގިއެރްކ ،.ިއަވ ،ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ ،.ްމެއ ،ޯއިލ ،.ީސ .ީޕ ،ާރްޓްސްމީހ ،.ީޕ .ީބ ،ާރިއެރެފ ،.ީޓ .ްސެއ ،ީސްއެނެފ ،.ްސެއ .ޭއ ،ްޝިނރޯކ ،.ްހެއ ،.ީސ .ީބ ،ްލްސަރ ،.ޭއ .ްލެއ ،ާޗޮރ ،.ޭކ .ްލެއ ،ްސްޑޯރ ،.ޭއ .ީޑ ،ްޑރާލޮޕ ،.ްފެއ .ްރާއ ،ްސރަޔަމ :ްނަޝްކްނިޓްސްކެއ ްސްޑރަވުޓ ްސރަޕޫރްގ ްގން ިޝިފ .(2013) .ޭޖ ،ޯގާއިޗނަސ ިދައ .ޭއ .ްމެއ ،ްސިލިއޮމަސ ްސްޓެރްތ ްފޮއ ްޓްނަމްސެސެއ ްލަބޯލްގ ައ :ްނަޝްކްނިޓްސްކެއ ްޑްނެއ ްސްޓެރްތ ްފޮއ ްޓްނަމްސެސެއ ްލަބޯލްގ ައ -119 :14(2) .ްޒީރަޝިފ ްޑްނެއ ްޝިފ .ީރަޝިފ ރަލޮޑ ްނައިލިބ ައ ްނިއ ްސްކްސިރ ްނަޝްކްނިޓްސްކެއ ްޑްނެއ .136 ،.ޭއ ،ާރޭރެޕ-ރަލިއުގައ ،.ްމެއ .ީޖ ،ްފްލަރ ،.ީޕ .ޭޖ ،ްސޯރިއެރަބ ،.ީސ .ޭޖ ،ްޗިޑރަނިލ ،.ިއަވ ،ްނަސެޗިމ ިޑ ީވޮޑަސ 57 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ،ްރިއަނ ،.ޭއ .ޭއ ،ީނިޗްނޮޓރަބ ،.ީޓ .ްސެއ ،ީސްއެނެފ ،.ޭއ .ީޑ ،ްޑރާލޮޕ ،.ީއ .ީބ ،ްނަމްސިރެއ ،.ީޕ ،ޯސްނޮފައ ިދައ ،.ީޕ .ީބ ،ާރިއެރެފ .ޭއ .ްމެއ ،ްސިލިއޮމަސ ،.ީޓ ،ޭލުރްބ ،.ީޕ ،ރޯކާރްފ ،.ޭކ .ްލެއ ،ްސްޑޯރ ،.ޭޖ ،ްރާއ ްޓްނަމްޖޭނެމ ރަޑްނައ ްޑްނެއ ްގްނިޝިފ ރަވއޯ :ްލްބަރަނލް ަވ ްޓަބ ްލަބުއިލެވ .(2020) .ީޓ .ްމެއ ،ްގިއެރްކ .ޑޓލ ރައިވެސްލެއ .116 ީސިލޮޕ ްނިރެމ ؟ުއަނ ްޓަވ ޯސ ްސަރަޕޫރްގ ްންޓެރްތ ުޓ ުއިނިޓްނޮކ ްޒީރަޝިފ ްޝިފ ްފީރ ؟ްލްބަނިއެޓްސަސ ްޒީރަޝިފ ްނަޝޭގެރްގެއ ރައ .(2005) .ްމެއ ،ރައިމޮޑ ިދައ ިއަވ ،ީވޮޑަސ .262-254 :24(2) ްސްފީރ ްލަރޮކ .ީޑަޓްސ ްސޭކ ައ ްސެއ ްޑްނެއ ްޖްނޭޗ ްސްކެސ ްފޮއ ީޓިސިޑޮއޮރީޕ .(1993) .ޭއ ްމެއ ،ީހެގްކެމ ިދައ ިއަވ ،ީވޮޑަސ ،ިއަވ ީޑ ،ޯރީޕަޝ 53(3) ،ްޖްނޭޗ .ރަޕޫރްގ ްސަނިޖޮޓޮރްޕ ައ ްސަޓާޓުގ ްސަލެފެނިޕެއ ،ްޑްނިއަހ ްޑެރ ަދ ްނިއ ްނަޝްކަޑޮރްޕިރ .1151-1162 ،.ޭކ .ޭޖ .ީއ ،ްނަސރަޓޕް ،.ްރާއ،ރަތރައ ،.ީވ ،ްނޫހ ،.ްސެއ ،ްލެބްޕްމޭކ ،.ްސެއ ،ުރާތްއަސ ،.ްސެއ .ޭޖ ،ރަޑްނޭލްމޭޓ ްގްނިނޯޕްސ ްޝިފ ްފީރ .(2008) .ްމެއ ،ްސްލިއޮމަސ ިދައ .ޭއ ،ާޔިރޫސަޖާރ ،.ްމެއ ،ިޑްނަޗ ،.ޫޔ ،ްނިމޫޕަތަސ ްލަނަޝޭނރަޓނިއ 11 .22 ްޖޭޕ .ްސަނަރަކޮއ ްޑްނެއ ްސަނރައެވެއ :ްލަގްނެބ ްފޮއ ޭބ ަދ ްނިއ ްސްނަޝޭގެރްގެއ .ްމައިސޯޕްމިސ ްފީރ ްލަރޮކ ްޑަޓްކެޓޮރްޕ ްނިރެމ ްމޮރްފ ްޒަޝިފ ްފީރ ްލަބުއިލެވ ީލަޝރަމޮކ ްފޮއ ރަވޯއްލިޕްސ .(2007) .ްހެއ .ްމެއ ،ރަޕަޓ .537-527 :105 ްލުބ ްޝިފ .ާޔިޝީނޮރްކިއަމ ،ްމާއުގ ްނިއ ްސާއިރޭއ .ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްޑްނެއ ްޓްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްނޮއ ްނަޝޭރެލްކިޑ ޯއިރ ،21 ާޑްނެޖެއ .1992 .ީޑ.ީއ.ީސ.ްނެއ.ޫޔ ،ްޓްނަމްޕޮލެވިޑ ްޑްނެއ ްޓްނަމްނަރަޔަވްނެއ ްނޮއ ްސން ަރަފްނޮކ ްސްނަޝޭނ ްޑެޓިއަނުޔ .A/CONF.151/26 (Vol. I) .ްލިޒެރްބ ،ޯރޭނެޖ ިޑ ޯއިރ ްނަޝްޕިރްކްސިޑ ްނަޝްނެހިރްޕްމޮކ ައ .(2013) .ްސެއ ،ްގްނިޑ ިދައ .ްސްކެއ ،ްގްނަޒ ،.ްމެއ ،ޫޗ ،.ްސްކެއ ،ްގްނައުޒ ްލައިރްޑްނޮކޮރްޓިއަމ (ޭޑިލެފެނިޕެއ ،ްސެމރޯފިސރަޕ) ްސރަޕޫރްގ 22 ްފޮއ ްސިސިލަނެއ ީރަނަޝުއިލޮވިއ ްޑްނެއ 73561ީއ :(8)8 ،ްނަވ ްސޮލްޕ .ްސްނަޝޭޒިއަނަގރޯއ ްމޯނިޖ ްލެވޮނ ޫޓް ނޮއ ްސިސަފްނެއ ުތިވ ްސްމޯނިޖ 58 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ުރާށޮކްސަބ :1 – ުލަވުދަޖ ެގުޑނަކ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ިއަގުދްއަޙަރަސ ެގޭޖްއާރިހެވިދ ްނުރުކ ރަޗްލަކައުކެއ (ހ) ،ިއަސްއިވ ްއަތްތަލީސަވ ިރުހްނުރިދ ެގުނެފ ،ިއަގޭރެތ ެގުކަތުދްއަޙަރަސ .ްނުރުކުޑޮބ ެޅުގްނެގ ،ްށޮކާލާއ ،ިއަވުރިދ .ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ްނުތޮގ ެގުމުދޯހ ްއެއާފްނަމ ީލާމ ްށަމުނޭބ ިރާފަޔިވ (ށ) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ ިއަކަޓްށަމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުދިއާވަގ ާދަހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ުރަސިފޮއ ީޛީފްނަތ (ނ) ެމްނޮކ ާވިއަފިއަޅައަޑނަކ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 57 ެގުނޫނާޤެއ .ްއެރަސިފޮއ ްނީރްޓސް ިނިމ ،ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ 58 ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ުރަޖްނޭރ ްޒީރަޝިފ (ރ) .ްއަތްތާރަފ ާރުކްނަޔްއައ ؛ްނުދޯހ ްސަމ ްށަމުނޭބ ިއާށަމުރެމ ،ިއާށަމުގެނ ،ިއާށަމުފިހ (1) ްނުރުކްނަކިރެވްސަމ (ބ) ށް ަމުރެމ ަތަވުނ ،ްށަމުގެނ ،ްށަމުފިހ ،ްށަމުދޯހ ްސަމ (2) ؛ްނުރުކްތަކްއަސަމ ްނުރެމ ،ްނުގެނ ،ްނުފިހ ،ްނުދހޯ ްސަމ ީކައާޖީތަނ ެގުމަކްނަކެއ (3) ްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ޭނެމިހ ިއަގުމަކްނުނޭބ ްސަމ ަތަވުނ ؛ްނުގްނިހ ްއަތްތާކަރަޙ ްށަމުވުރުކާމަޖ ްސަމ ،ްށތަ ގޮ ޭނެމިހ [ްނަކީބ ޯއިޑޭރ] (4) ުނާމާސ ޭޅުގާމުރުކްޓޭގިރްގއެ ަތވަ ުނ ްތާލާއ ާރުކްނުނޭބ ؛ްނުދޯހ ާރބު ނައ ަތަވުނ ްނދު ޯހ ،ްނުޓްއެހެބ ިއަގުމަގްއެއ ެގްއެށަރ ަތަވނު ިއަގުޑނަކ ަތަވުނ ިއަގުދޫމ (5) ،ިއާރަބން ަނ ަނަވ (2) ،ިއާރަބން ަނ ނަ ަވ (1) ެގާދްއާމ ިމ ވާ ިއަފނެ ުބ ިއަގުރަބން ަނ ަނވަ (4) ތަ ަވުނ ުރަބން ަނ ަނަވ (3) ްސެވްއެއ ިއަކަޓްށަމުވުރާޔްއަތ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަޙ ްސެވްއެއ .ްނުގްނިހ ްއެމަކ 59 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްށަމުރުކްނަކިރެވްސަމ ތަ ަވުނ ާރުކްނުނޭބ ްށަމަކިރެވްސަމ ުދނަޅުއ (ޅ) ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ަތަވުނ ްނަކިރެވްސަމ ިއަގްއެތޮގ ުމްނާޢ ަތަވުނ ުޑނަކ ،ްއެދނަޅުއ ްސެވްއެއ ެގްއެތަވާބ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުގްނިހ ްއެތާކަރަޙ .ުދނަޅުއ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެޓޯބ ުތާމޫލުޢމަ ެގުރުތަދ ،ން ުތޮގ ޭނެމހި ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކިރެވްސަމ ްތޮފްގޮލ (ކ) .ްތަލީސަވ ޭދްށޮކުރޯފ ިއަޅައަޑނަކ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކުޑޯކިރ ،ިއަވާރ ްނަކިރެވްސަމ ްނެގިޅުގ ާބާބ ަނވަ ްނިތ ެގުނޫނާޤ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނޭލްޕ ްޓްނަމްޖޭނެމ (އ) .ްނޭލްޕ ޭޅުގާމުރުކީޤއް ަރަތ ިދައ ިއަޓްއަހަލަބ ިއަގްނިހ ާމްނިޒ ްސިއ ެމްނެއ ިރުހ ުކަތުގަވ ެއ ،ިއަގްއެދނަޅުއ ާރުކްނަކިރެވްސަމ ުޅޮޔެކ (ވ) .ްތާރަފ ާވިއަފެވުލާވަޙ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ރަޓްސިނިމ (މ) .ުރީޒަވ ާވިއަފެވުލާވަހ ާމްނިޒ ެގުމަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ެގުމަކިރެވްސަމ ްނުތޮގޭނެމިހ ްނަކްނަކ ެގުމުރުކރަޗްލަކައުކެއ ީރްޓްސިނިމ (ފ) .ާރާޒުވ ެގުރާކުރަސ ާވިއަފްށޮކުލާވަހ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމަކްނަކ ްތެނ ުތމާ ޫލޢު ަމ ަމަހިރުފ ާވިއަފިއަދޯހ ިއގަ ީލައ ެގުކަތާސާރިދ ްކިފިޓްނިއަސ ުޅަވަޔިފ ީރަނަޝޯކިރްޕ (ދ) ީތަރުދޤު ،ިއަގުދނިހ ާވުނިއަފިވެރުކްނީޤަޔ ްއެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ިއަގުތަލާހ ،ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެލެބ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމހަ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ްށޮކްތަޔޢާ ިރ ްށަކަމުލއް ެގ ެނާދިބިލ ްނުބަބަސ ެގުމުލްށޮކޫދ ިއަޅާނ ްއެޅަވަޔިފ .ުޅަވަޔިފ ާޅައ ްށަމޓު ްއެހެލެބ ްއަތްތަލީސަވ ީތަރުދުޤ ްށަމުރުކދު ްނަބ ަތަވުނ ްށަމުރުކްޓެކެޕ ިއކަ ަޓްށކަ ަމުޓްއެހެބ ްށަހަވުދ ަނިގ ަތަވުނ ްނުރުކްސެސޮރްޕ (ތ) .ްއަތްތާކަރަޙ ާގްނިހ ށް ަމުއަނެގ ްއެލަދަބ ގެ ްއެތވަ ާބ ްސެވްއެއ ްށަހަމ ަތަވުނ ްއެތާކަރަހ ެގުމުރުކްސެސޮރްޕ ްނުގްނިހ 60 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ :ިއަގްއެނަތ ެއ ިދައ ،ްނަތްނަތ ްސެވން ޫނެއ ިއާކަތތް ާރާމިޢ ،ިއާމިބްނިބ ްނަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ (ލ) ،ްށޮކާކްއަރ ،ްއަތްނުދްއެފުއ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ ްސަމ (1) ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުޑނަގ ،ްށޮކިނިފ ،ްށޮކުދްނަބ ،ްށޮކުފާސ ިއާއެޖްއާރިހެވިދ ްށަކަތޮގްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ،ިއަކްއިހ ؛ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ްށަމުކްއިވ ިއަގުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ތަ ަވުނ ،ިއަކްއިހ ،ްށޮކުދްނަބ ިއަގޅު ަދ ،ްށޮކުޓެކެޕ ަތަވުނ ްށޮކުދްނަބ (2) ތަ ަވުނ ްށޮކުޑނަގ ،ްށޮކިނިފ ،ިއަޅައުނޮލ ،ްށޮކުފާސ ިއާއެޖްއާރިހެވިދ ށް ަކަތޮގްނެހެއ ްސެވްނޫނެއ ްސަމ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގުމުކްއިވ ިއަގުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިއަފްށޮކާކްއަރ ްއަތްނުދްއެފުއ ެގރަޗްލަކައުކެއ ަތަވުނ .ްނަތން ަތ ާޓްއަހަބ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްސެވަމަންނެހެއ ،ވާ ުނިރެތްތާކަރަހ ިއަގުމުނޭބްސަމ ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ (ގ) ްނުތޮގ ެގްއެއިރެވުދެމ ްށަކަތުޓޯސިރ ިއާށަކަތްތާރަފ ާރުކ ުޓޯޕްސްކެއ ްތާރަފ ާވިރެތްތާކަރަހ .ްއަތތް ާރަފ ާކްއިވ ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ،ިއަވ ،ަގނަޅާސ ުރަބަރ ،ްށަމުނިދ ާލަމަހ ްށަކަހަމ ަތަވުނ ްށަމުރެމ ްސަމ ިޑަބ ާރަމ ްސަމ (ޏ) ޭވެލާވުނޮފ ްއެތާލާއ ާވިއަފްށޮކުނޫތ ުޅޮކ ،ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްއެލަކިމެކ ަތަވުނ .ްއެޗްއެއ ެމްނޮކ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ްށަތޮގ ިއަފްށކޮ ޫދ ްނިތަމިރައ ެދ ެގީނޯދ ،ިއަލްއެއިޅުބ ުކެއާކަދަވ ިއަގްއެރާވްނަކ /ްނުވްއުދާދަވ (ސ) ުރަހަފއް ެއަބ .ުތުގަވ ާދްނުމަވްއުދ ިނޯދ ީނަރުކޫދ ުނނަ ިމ .ުނަނ ަންނުހ ްނަކިރެވްސަމ ެގުނަނުދަވ .ޭރުކްނނު ޭބ ުދނަކ ިއަގުމުރުކޫދ ުނަނިމ ުތާމޫލުޢަމ ެގުކަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ްނަޝޭމޮފްނިއ ްޒީރަޝިފ (ޑ) ްއަތްތާކަރަޙ ިރުހްނުޅުގ ާމަކިރެވްސަމ ިއާމަކިރެވްސަމ ިއާށަމުރުކުޑޯކިރ ުޅޮޔެކ - ްމަޓްސިސ ްނީރްޓްސިނިމ ްށަމުރުކޫދ ަދްއުހ ިއާސްނަސިއަލ ާވްނނު ޭބ ްށަމުގްނިހ .ްއެމޒާ ިނ ްނިއަލްނޮއ ާވިއަފްށޮކުމިއާޤ 61 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ ްއަތްތަވާބ ެގިއަނާފ ާވިއަފިވެރުކ ްޑޯކިރ ިއަގޭޖްއާރިހެވިދ :2 – ުލަވުދަޖ ްސަޓޭޓްސ ްޓްސިލްޑެރ ްނެއީސޫޔިއައ ްނަނ ްކިފިޓްނިއަސ ްނަނ ިސޭރިގނިއ ްނަނ ިހެވިދ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Aethaloperca rogaa ރަޕޫރްގ ުތުއަމ ްޑެރ ަނ ާފ ްސަމިނިގ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Anyperodon leucogrammicus ރަޕޫރްގ ރަޑްނެލްސ ަނ ާފ ިހެޖަޅޯބ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis argus ްޑ ްނިއަހ ްކޮކީޕ ަނ ާފ ްސަމ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis aurantia ްޑ ްނިއަހ ްނަޑްލޯގ ަނ ާފ ްނަރ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis boenak ްޑ ްނިއަހ ްޓެލްކޮޗ - (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis leopardus ްޑ ްނިއަހ ްޑރަޕެލ ަ ނާފ ިކިތ ްތަރ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis miniata ްޑ ްނިއަހ ްލަރޮކ ަ ނާފ ިލެވޮކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis nigripinnis ރަޕޫރްގ ްނިފްކެލްބ - (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis polleni ްޑ ްނިއަހ ްނިއުކެލރަހ - (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis sexmaculata ްޑ ްނިއަހ ްޗޮލްބްސްކިސ ަނ ާފ ާޑނަލ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis sonnerati ްޑ ްނިއަހ ޯޓާމޮޓ ަނ ާފ ިލެވ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis spiloparaea ްޑ ްނިއަހ ީރެބޯރްޓްސ ަނ ާފ ުގނިރާނ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Cephalopholis urodeta ްޑ ްނިއަހ ްނިފްކރާޑ ަނ ާފ ުޅަކ ްތަފްނަކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus areolatus ރަޕޫރްގ ްޓޭލޮއިރެއ ަނ ާފ ިހެޖްއިތ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus chlorostigma ރަޕޫރްގ ްޑަޓޮޕްސ ްނުއަރްބ ަނ ާފ ުރުދނަޅުކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus coeruleopunctatus ރަޕޫރްގ ްޑަޓޮޕްސ ްޓިއަވ ަނ ާފ ްށަލުދުހ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus fasciatus ރަޕޫރްގ ްޕިޓްކެލްބ ަނ ާފ ިޅަގްތަރ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus flavocaeruleus ރަޕޫރްގ ޯލެޔ ްޑްނެއ ޫލްބ ަނ ާފ ޫނ ްނޮދ (ްލްބަރަންލަވ) ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ Epinephelus fuscoguttatus ރަޕޫރްގ ްޑްލްބރަމ ްނުއަރްބ ަނ ާފ ްސަކ (ްޓްނަޝިފެޑ ާޓޭޑ) ްތެނ ިއަފިބިލ ުތާމޫލުޢަމ ްށަރަވޭދުފ ްށަމުތަގެނެދ ުތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus lanceolatus ރަޕޫރްގ ްޓްނަޔަޖ ަނ ާފ ުޑުމ 62 ްޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 260 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus longispinis ރަޕޫރްގ ްނިއަޕްސްގްނޯލ ަނ ާފ ުރޫކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus macrospilos ރަޕޫރްގ ްސޯންބަންސ ަނ ާފ ިހެޖްއިފ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus melanostigma ރަޕޫރްގ ްޓޮޕްސްކެލްބ - (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus merra ރަޕޫރްގ ްބްމޯކީނަހ ަނ ާފ ްއަލ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus miliaris ރަޕޫރްގ ްނިފްޓެނ ަނ ާފ ިހެރުކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus morrhua ރަޕޫރްގ ްޓެމޮކ ަނ ާފ ިރަތްނުދ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus multinotatus ރަޕޫރްގ ްޑްޗޮލްބ ްޓިއަވ ަނ ާފ ިތޮފާބ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus ongus ރަޕޫރްގ ްކީރްޓްސ ްޓިއަވ ަނ ާފިޅުރިކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus poecilonotus ރަޕޫރްގ ްޝޭޑްޓޮޑ - (ްލްބަރަންލަވ) ްތޮއ ުރިބ ެގުމަކެނާދިއަގނިހ ިތެނ Epinephelus polyphekadion ރަޕޫރްގ ްޖާލްފޮމެކ ަނ ާފ ަލުކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus retouti ރަޕޫރްގ ްޑްޕިޓ-ްޑެރ ަނ ާފ ްނޮދ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus spilotoceps ރަޕޫރްގ ްލްޑެސ ރޯފ ަނ ާފ ުނާދްސައ (ްޓްނަޝިފެޑ ާޓޭޑ) ްތެނ ިއަފިބިލ ުތާމޫލުޢަމ ްށަރަވޭދުފ ްށަމުތަގެނެދ ުތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus tauvina ރަޕޫރްގ ީސީރްގ ަނ ާފ ިދނޮލ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Epinephelus undulosus ރަޕޫރްގ ްޑްނިއަލ-ީވ ޭވ - (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Gracila albomarginata ރަޕޫރްގ ްޑްކްސާމ ަނ ާފ ަޑުކޯބ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Hyporthodus octofasciatus ރަޕޫރްގ ރަބްޓިއެއ ަނ ާފ ުޅަކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Plectropomus areolatus ރަޕޫރްގ ްލަރޮކ ްލިއެޓރަޔޮކްސ ަނާފ ުޅޮއ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Plectropomus laevis ރަޕޫރްގ ްލަރޮކ ްލްޑެސ-ްކެލްބ ަނ ާފ ުޅޮއ ަލުކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Plectropomus pessuliferus ރަޕޫރްގ ްލަރޮކ ްގްނިވޯރ ަ ނާފ ުޅޮއ ްނޮދ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Variola albimarginata ް ލިއެޓރަޔަލ ްޑްޖެއ ޯލެޔ ާހ ްތަރުޑނަކ (ްނރަސްނޮކ ްޓްސީލ) ޭވުނ ިއަފްސޮގ ްށަކައަޖަރަދ ޭހެޖްނާވުޑޮބްނަކ ުދެމ ާތަލާހ ެގީދާބާއ Variola louti ް ލިއެޓރަޔަލ ްޑްޖެއ ްޓިއަވ ާހ ުޑނަކ 63