Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 września 2016 r. w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej

Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 21 września 2016 r.w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1908). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1.

§ 2.

§ 3. Załącznik nr 1 - Zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej 1. 2. 1) 2) 3) 4) 3. 1) 2) 3) 4) 4. 1) 2) 3) 4) 5. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 7. 1) 2) 3) 8. Załącznik nr 2 - Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej Część I 1. 1) 2) 3) 4) 5) Część II A. 1. 1) 2) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 4. 1) 2) 3) 5. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) a) b) 7. 1) 2) 3) 4) 5) 8. B. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 4. 1) a) b) c) 2) 3) 5. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) a) b) c) d) e) f) g) 7) 8) 9) a) b) 7. 1) 2) 3) Część III Na podstawie art. 55 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1240, 1269, 1365, 1569, 1692, 1735, 1830, 1844, 1893, 1916, 1991 i 1994 oraz z 2016 r. poz. 65, 652, 960 i 1355.) zarządza się, co następuje: Ustala się zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Ustala się zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1816), które utraciło moc z dniem 16 czerwca 2016 r. na podstawie art. 10 ustawy z dnia 21 marca 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619). Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, zwany dalej „lekarzem POZ”, planuje i realizuje opiekę lekarską nad świadczeniobiorcą w zakresie udzielanych przez niego świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem miejsca udzielania świadczenia (w warunkach ambulatoryjnych i domowych). Lekarz POZ koordynuje udzielanie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie posiadanych kompetencji. W ramach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej lekarz POZ współpracuje z: pielęgniarką podstawowej opieki zdrowotnej i położną podstawowej opieki zdrowotnej, wybranymi przez świadczeniobiorcę zgodnie z art. 28 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; pielęgniarką środowiska nauczania i wychowania; innymi świadczeniodawcami, zgodnie z potrzebami świadczeniobiorców; przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia. W zakresie działań mających na celu zachowanie zdrowia świadczeniobiorcy lekarz POZ: prowadzi edukację zdrowotną; prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań bilansowych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami; uczestniczy w realizacji programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej, działając na rzecz zachowania zdrowia w społeczności lokalnej; rozpoznaje środowisko świadczeniobiorcy. W zakresie działań mających na celu profilaktykę chorób lekarz POZ: identyfikuje czynniki ryzyka oraz zagrożenia zdrowotne świadczeniobiorcy, a także podejmuje działania ukierunkowane na ich ograniczenie; koordynuje wykonanie i dokonuje kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych świadczeniobiorcy, zapewnia wykonywanie szczepień oraz informuje o szczepieniach zalecanych; uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych; prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań przesiewowych. W zakresie działań mających na celu rozpoznanie chorób lekarz POZ: planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do stanu zdrowia świadczeniobiorcy; informuje świadczeniobiorcę o możliwościach postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego stanu zdrowia oraz wskazuje podmioty właściwe do jego przeprowadzenia; przeprowadza badanie podmiotowe świadczeniobiorcy zgodnie z wiedzą medyczną; przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej; wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, w szczególności laboratoryjnych i obrazowych; kieruje świadczeniobiorcę na konsultacje specjalistyczne w celu dalszej diagnostyki i leczenia, w przypadku gdy uzna to za konieczne; kieruje świadczeniobiorcę do jednostek lecznictwa zamkniętego w celu dalszej diagnostyki i leczenia, w przypadku gdy uzna to za konieczne; dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców; orzeka o stanie zdrowia świadczeniobiorcy w oparciu o osobiste badanie i dokumentację medyczną. W zakresie działań mających na celu leczenie chorób lekarz POZ: planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną; planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą działania edukacyjne mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie stanu będącego przyczyną choroby świadczeniobiorcy; zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne; wykonuje lub zleca wykonanie zabiegów i procedur medycznych; kieruje świadczeniobiorcę do wykonania zabiegów i procedur medycznych do innych świadczeniodawców; kieruje do oddziałów udzielających stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej; kieruje do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej; kieruje do leczenia uzdrowiskowego; orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki; integruje, koordynuje lub kontynuuje działania lecznicze podejmowane w odniesieniu do jego świadczeniobiorcy przez innych świadczeniodawców w ramach swoich kompetencji zawodowych, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. W zakresie działań mających na celu usprawnianie świadczeniobiorcy lekarz POZ: zleca wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych przez świadczeniodawców; wykonuje stosownie do posiadanych kompetencji i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną zabiegi i procedury rehabilitacyjne; zleca wydanie świadczeniobiorcy wyrobów medycznych. Przepisy ust. 1-7 nie naruszają praw i obowiązków lekarza POZ do realizacji zadań i stosowania procedur wynikających z odrębnych przepisów. Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej, zwana dalej „pielęgniarką POZ”, i położna podstawowej opieki zdrowotnej, zwana dalej „położną POZ”, planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską, opiekę położniczo-neonatologiczno-ginekologiczną nad świadczeniobiorcą w miejscu zamieszkania i nauki, z uwzględnieniem miejsca wykonywania świadczenia, w zakresie: promocji zdrowia i profilaktyki chorób; świadczeń pielęgnacyjnych; świadczeń diagnostycznych; świadczeń leczniczych; świadczeń rehabilitacyjnych. Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej Pielęgniarka POZ planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską w zakresie posiadanych kompetencji nad osobą, rodziną, społecznością w środowisku zamieszkania, z uwzględnieniem miejsca udzielenia świadczenia, obejmując opieką: zdrowych i chorych niezależnie od płci i wieku, z wyłączeniem noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia; osoby niepełnosprawne. W ramach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej pielęgniarka POZ współpracuje z: lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, zwanym dalej „lekarzem POZ”; pielęgniarką środowiska nauczania i wychowania lub higienistką szkolną; położną POZ; pielęgniarką opieki długoterminowej domowej; innymi świadczeniodawcami zgodnie z potrzebami podopiecznych; przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia; rodziną lub opiekunami świadczeniobiorcy. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują: rozpoznawanie, ocenę i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym u świadczeniobiorców; rozpoznawanie potrzeb pielęgnacyjnych i problemów zdrowotnych świadczeniobiorców; prowadzenie edukacji zdrowotnej; prowadzenie poradnictwa w zakresie zdrowego stylu życia; monitorowanie rozwoju dziecka; realizację programów zdrowotnych, programów polityki zdrowotnej i profilaktyki chorób; prowadzenie działań profilaktycznych u świadczeniobiorców z grup ryzyka zdrowotnego; organizację grup wsparcia; profilaktykę chorób wieku rozwojowego; edukację w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz informacje o szczepieniach zalecanych. Świadczenia pielęgnacyjne obejmują: realizację opieki pielęgnacyjnej u świadczeniobiorców w różnych stanach zdrowia i choroby zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i współczesnymi standardami opieki pielęgniarskiej; wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych; przygotowywanie i aktywizowanie do samoopieki i samopielęgnacji w chorobie i niepełnosprawności. Świadczenia diagnostyczne obejmują: przeprowadzanie wywiadów środowiskowych; wykonywanie badania fizykalnego; wykonywanie podstawowych parametrów życiowych i ich ocenę oraz interpretację; ocenę stanu ogólnego chorego oraz procesu jego zdrowienia; ocenę jakości życia i wydolności psychofizycznej świadczeniobiorcy; wykrywanie odchyleń od normy rozwojowej; wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium w oparciu o zestawy i aparaturę przeznaczoną do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy; ocenę i monitorowanie bólu; ocenę wydolności pielęgnacyjno-opiekuńczej rodziny; pobieranie materiału do badań diagnostycznych; wystawianie skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta - zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1251). Świadczenia lecznicze obejmują: udzielanie pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej; podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, podskórnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych; zakładanie opatrunków na rany, odleżyny i oparzenia; cewnikowanie pęcherza moczowego i usuwanie cewnika; płukanie pęcherza moczowego; wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych; w porozumieniu z lekarzem wykonywanie zabiegów pielęgnacyjno-leczniczych w stomiach, przetokach i trudno gojących się ranach; zdejmowanie szwów; wykonywanie inhalacji; wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna; ustalanie diety w żywieniu przewlekle chorych; dobór technik karmienia w zależności od stanu chorego; doraźną modyfikację dawki leków przeciwbólowych, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których jest uprawniona pielęgniarka; zgodnie z wymogami art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej: ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept, ordynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept. Świadczenia rehabilitacyjne obejmują: rehabilitację przyłóżkową w celu zapobiegania powikłaniom wynikającym z procesu chorobowego i długotrwałego unieruchomienia; usprawnianie ruchowe; drenaż ułożeniowy, prowadzenie gimnastyki oddechowej; ćwiczenia ogólnousprawniające; ułożenie i przemieszczanie chorego w łóżku. Pielęgniarka POZ środowiska nauczania i wychowania planuje i realizuje opiekę pielęgnacyjną nad świadczeniobiorcami na terenie szkoły lub w placówce, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, z późn. zm.), w porozumieniu z dyrektorem szkoły lub placówki. Zakres zadań położnej podstawowej opieki zdrowotnej Położna POZ w zakresie posiadanych kompetencji realizuje kompleksową pielęgnacyjną opiekę położniczo-neonatologiczno-ginekologiczną obejmującą: edukację w zakresie planowania rodziny; opiekę w okresie ciąży, porodu i połogu; opiekę nad kobietą, noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia; opiekę w chorobach ginekologicznych; opiekę nad kobietą w każdym okresie jej życia. W ramach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej położna POZ współpracuje z: lekarzem ginekologiem (położnikiem) udzielającym świadczeń specjalistycznych w zakresie jej zadań; lekarzem POZ i w porozumieniu z lekarzem wykonuje świadczenia lecznicze; pielęgniarką POZ; pielęgniarką środowiska nauczania i wychowania; pielęgniarką opieki długoterminowej domowej; położną zatrudnioną w specjalistycznej poradni położniczo-ginekologicznej; innymi świadczeniodawcami zgodnie z potrzebami świadczeniobiorców; przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują: edukację w zakresie prozdrowotnego stylu życia kobiety; przygotowania do porodu z uwzględnieniem porodu rodzinnego; poradnictwo w zakresie higieny odżywiania w okresie ciąży i połogu; poradnictwo w zakresie pielęgnacji i prawidłowego żywienia noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia; poradnictwo laktacyjne i promowanie karmienia piersią; kształtowanie postaw rodzicielskich; edukację i udzielanie porad w zakresie powrotu płodności po porodzie i metod regulacji płodności; profilaktykę chorób ginekologicznych i patologii położniczych; edukację kobiety we wszystkich okresach życia w zakresie prowadzenia samoobserwacji oraz podejmowania działań w celu wczesnego wykrywania i likwidacji czynników ryzyka nowotworowego; edukację w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV oraz chorobom przenoszonym drogą płciową; profilaktykę chorób wieku rozwojowego; edukację w zakresie szczepień ochronnych. Świadczenia pielęgnacyjne obejmują: planowanie, realizację i ocenę opieki pielęgnacyjnej nad: kobietą w okresie ciąży, porodu i połogu, noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia, kobietą ze schorzeniami ginekologicznymi; przygotowanie i wspieranie rodziny w opiece świadczonej na rzecz noworodka, niemowlęcia i kobiety; przygotowanie kobiety do samoopieki i samopielęgnacji. Świadczenia diagnostyczne obejmują: przeprowadzanie wywiadu środowiskowego lub rodzinnego; monitorowanie rozwoju ciąży fizjologicznej; wykonywanie badania położniczego u kobiet; ocenę relacji rodziny z noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia; monitorowanie przebiegu połogu i rozwoju noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia; obserwację i ocenę rozwoju psychoruchowego noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia oraz adaptacji do środowiska zewnętrznego; wykonywanie pomiarów u kobiety i noworodka oraz ocenę tych pomiarów; u noworodka ocenę poziomu bilirubiny w oparciu o topografię zażółcenia według schematu Kramera oraz pobieranie materiału do testów przesiewowych w kierunku wykrycia chorób metabolicznych; wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium w oparciu o zestawy i aparaturę przeznaczoną do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy; pobieranie materiału do badań diagnostycznych; wystawianie skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta - zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Świadczenia lecznicze obejmują: udzielanie pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej; udzielanie pomocy położniczej i neonatologicznej w stanach nagłych do czasu przybycia lekarza; przyjmowanie porodu nagłego w warunkach domowych; zabezpieczenie naciętego lub pękniętego krocza; udzielanie pomocy w okresie laktacji; wykonywanie zabiegów leczniczych, w tym: podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, podskórnych i śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych, zdejmowanie szwów, cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet, usuwanie cewnika, płukanie pęcherza moczowego, wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych, płukanie pochwy, leczenie i opatrywanie oparzeń, ran oraz odleżyn we współpracy z pielęgniarką POZ, wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna; ustalanie diety kobiety zgodnie z potrzebami; doraźną modyfikację dawki leczniczej leku przeciwbólowego, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których uprawniona jest położna; zgodnie z wymogami art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej: ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept, ordynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept. Świadczenia rehabilitacyjne obejmują: ćwiczenia usprawniające w ciąży, połogu i schorzeniach ginekologicznych; wykonywanie drenażu ułożeniowego u kobiety; prowadzenie gimnastyki oddechowej, relaksacyjnej i przygotowującej do porodu oraz połogu. Przepisy załącznika nie naruszają praw i obowiązków pielęgniarki POZ i położnej POZ do realizacji zadań i stosowania procedur wynikających z odrębnych przepisów.