Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 października 2016 r. w sprawie wymagań i sposobów unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych

Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 21 października 2016 r.w sprawie wymagań i sposobów unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1908). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1) 2) 3) 4) 5)

§ 2. 1. 1) 2) 3) 2.

§ 3. 1. 2. 3.

§ 4. 1. 1) a) b) c) d) 2) 3) 4) 2. 1) 2) 3) 3. 1) a) b) 2)

§ 5. 1. 1) 2) 2. 3.

§ 6. Załącznik nr 1 - Dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych nieposiadających właściwości zakaźnych Załącznik nr 2 - Warunki prowadzenia procesu D10 odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, w tym zakaźnych 1. 1) a) b) 2) a) b) 2. 3. 4. 5. 1) a) b) c) 2) a) b) c) 3) a) b) c) d) 4) 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 1) 2) 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 23. 1) 2) 3) 24. 1) 2) a) b) c) d) e) 25. 26. Załącznik nr 3 - Warunki prowadzenia procesu D9 odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych nieposiadających właściwości zakaźnych 1. 1) 2) 3) 4) 5) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 3. 4. 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia w zakresie swojej regulacji wdrażają postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz. Urz. UE L 334 z 17.12.2010, str. 17 oraz Dz. Urz. UE L 158 z 19.06.2012, str. 25). 3)Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 16 czerwca 2016 r. pod numerem 2016/285/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża postanowienia aaadyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z aaadnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). Na podstawie art. 95 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.4)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 888 i 1238, z 2014 r. poz. 695, 1101 i 1322, z 2015 r. poz. 87, 122, 933, 1045, 1688, 1936 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 1579.) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, nieposiadających właściwości zakaźnych; dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych; warunki prowadzenia procesów unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych, nieposiadających właściwości zakaźnych; warunki prowadzenia procesów unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych; sposób i zakres prowadzenia monitoringu procesów, o których mowa w pkt 3 i 4, oraz metodykę i częstotliwość badań odpadów powstałych w wyniku prowadzenia procesów unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych. Dopuszczalnymi sposobami unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych: zakaźnych i nieposiadających właściwości zakaźnych jest przekształcanie termiczne na lądzie (D10), zwane dalej „procesem D10”; nieposiadających właściwości zakaźnych jest obróbka fizyczno -chemiczna z wyłączeniem autoklawowania, dezynfekcji termicznej, działania mikrofalami, jeżeli zastosowana w tej obróbce technika zapewnia bezpieczne dla środowiska oraz dla życia i zdrowia ludzi unieszkodliwianie odpadów (D9), zwana dalej „procesem D9”; nieposiadających właściwości zakaźnych, innych niż niebezpieczne, jest składowanie na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (D5), zwane dalej „procesem D5”. Dopuszczalne sposoby unieszkodliwiania odpadów medycznych i odpadów weterynaryjnych nieposiadających właściwości zakaźnych w odniesieniu do poszczególnych rodzajów odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Warunki prowadzenia procesu D10 określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Warunki prowadzenia procesu D9 określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. Proces D5 prowadzi się zgodnie z działem VIII rozdziałem 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Monitoring procesu D10 obejmuje: prowadzenie w komorze spalania pomiaru ciągłego: temperatury gazów powstających w trakcie spalania, zwanych dalej „gazami spalinowymi”, mierzonej blisko ściany wewnętrznej lub w innym reprezentatywnym miejscu komory spalania, w sposób eliminujący wpływ promieniowania cieplnego płomienia, stężenia tlenu w gazach spalinowych, ciśnienia gazów spalinowych, zawartości pary wodnej w gazach spalinowych, w przypadku gdy techniki pomiarowe zastosowane do poboru i analizy składu gazów spalinowych nie obejmują osuszania gazów przed ich analizą; rejestrację parametrów świadczących o skuteczności zastosowanego sposobu unieszkodliwiania, właściwych i charakterystycznych dla przebiegu procesu oraz typu urządzenia lub instalacji do prowadzenia procesu; kontrolę pojemników lub worków, w których odpady medyczne i weterynaryjne będą poddawane unieszkodliwianiu w danym typie urządzenia lub instalacji, jeżeli są stosowane w trakcie unieszkodliwiania; dla zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych - kontrolę skuteczności procesu unieszkodliwiania odpadów na podstawie badań odpadów powstałych w wyniku prowadzenia procesów unieszkodliwiania pod kątem utraty właściwości zakaźnych oraz kontrolę temperatury w miejscach ich magazynowania. Monitoring procesu D9 obejmuje: rejestrację parametrów świadczących o skuteczności zastosowanego sposobu unieszkodliwiania, właściwych i charakterystycznych dla przebiegu procesu oraz typu urządzenia lub instalacji do prowadzenia procesu; kontrolę pojemników lub worków, w których odpady medyczne i weterynaryjne nieposiadające właściwości zakaźnych będą poddawane unieszkodliwianiu w danym typie urządzenia lub instalacji, jeżeli są stosowane w trakcie unieszkodliwiania; przestrzeganie instrukcji obsługi urządzenia i instalacji, uwzględniające wymagania dotyczące przeglądu technicznego. Monitoring procesów D9 i D10: prowadzi się: w sposób ciągły, za pomocą automatycznego rejestratora parametrów procesu, pozwalającego na odczyt tych parametrów za okres co najmniej 3 miesięcy, według wskazań przewidzianych przez producenta zastosowanego urządzenia lub instalacji do unieszkodliwiania; dokumentuje się za pomocą graficznego lub komputerowego systemu do rejestracji parametrów procesów. Badania odpadów powstałych w wyniku unieszkodliwiania zakaźnych odpadów medycznych i zakaźnych odpadów weterynaryjnych w procesie D10 wykonuje się bezpośrednio: po pierwszym uruchomieniu instalacji lub urządzenia do procesu D10; po każdym uruchomieniu związanym ze wznowieniem eksploatacji instalacji lub urządzenia do procesu D10 spowodowanym ich awarią lub innym zakłóceniem pracy, w wyniku którego nie zostały zachowane prawidłowe parametry przebiegu procesu. Badania, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w akredytowanych laboratoriach w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542, 1228 i 1579). Metodyka badań, o których mowa w ust. 1, jest zgodna z wymaganiami dotyczącymi kryteriów uznania odpadów niebezpiecznych za odpady inne niż niebezpieczne. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.5)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie dopuszczalnych sposobów i warunków unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych (Dz. U. z 2003 r. poz. 104 oraz z 2004 r. poz. 2061), które utraciło moc z dniem 24 stycznia 2016 r. na podstawie art. 250 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, 888 i 1238, z 2014 r. poz. 695, 1101 i 1322, z 2015 r. poz. 87, 122, 933, 1045, 1688, 1936 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 1579). patrz oryginał Proces D10 odpadów medycznych i weterynaryjnych nieposiadających właściwości zakaźnych, prowadzi się w taki sposób, aby: w spalarni odpadów temperatura gazów spalinowych, zmierzona blisko ściany wewnętrznej lub w innym reprezentatywnym miejscu komory spalania, wynikającym ze specyfiki technicznej spalarni odpadów, po ostatnim doprowadzeniu powietrza, nawet w najbardziej niekorzystnych warunkach, została podniesiona w kontrolowany i jednorodny sposób oraz była utrzymywana przez co najmniej 2 sekundy na poziomie nie niższym niż: 1100°C - dla odpadów niebezpiecznych zawierających powyżej 1% związków chlorowcoorganicznych przeliczonych na chlor oraz odpadów medycznych i weterynaryjnych o kodach 18 01 08* i 18 02 07* - leki cytotoksyczne i cytostatyczne, 850°C - dla pozostałych odpadów; we współspalarni odpadów temperatura gazów spalinowych, nawet w najbardziej niekorzystnych warunkach, została podniesiona w kontrolowany i jednorodny sposób oraz była utrzymywana przez co najmniej 2 sekundy na poziomie nie niższym niż: 1100°C - dla odpadów niebezpiecznych zawierających powyżej 1% związków chlorowcoorganicznych przeliczonych na chlor oraz odpadów medycznych i weterynaryjnych o kodach 18 01 08* i 18 02 07* - leki cytotoksyczne i cytostatyczne, 850°C - dla pozostałych odpadów. Proces D10 odpadów zakaźnych prowadzi się w spalarni odpadów w taki sposób, aby temperatura gazów spalinowych, zmierzona blisko ściany wewnętrznej komory spalania lub w innym reprezentatywnym miejscu komory spalania, wynikającym ze specyfiki technicznej spalarni odpadów, po ostatnim doprowadzeniu powietrza, nawet w najbardziej niekorzystnych warunkach, została podniesiona w kontrolowany i jednorodny sposób oraz była utrzymywana przez co najmniej 2 sekundy na poziomie nie niższym niż 1100°C. Proces D10 w spalarni odpadów prowadzi się w taki sposób, aby całkowita zawartość węgla organicznego w żużlach i popiołach paleniskowych była niższa niż 3% lub ich strata przy prażeniu była niższa niż 5% suchej masy materiału. Jeżeli to niezbędne dla osiągnięcia wartości, o których mowa w ust. 3, przeprowadza się wstępną obróbkę odpadów, z wyjątkiem odpadów zakaźnych. Spalarnie odpadów i współspalarnie odpadów do prowadzenia procesu D10 wyposaża się: w przypadku spalarni odpadów w co najmniej jeden palnik pomocniczy w każdej komorze spalania odpadów: włączający się automatycznie, jeżeli temperatura gazów spalinowych po ostatnim doprowadzeniu powietrza spadnie poniżej temperatury, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2, używany także w czasie rozruchu i wyłączenia spalarni odpadów w celu zapewnienia utrzymania temperatury, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 2, przez cały czas wykonywania tych operacji i tak długo, jak niespalone odpady znajdują się w komorze spalania, do którego nie podaje się paliw, które mogą spowodować wyższe emisje niż powstające w wyniku spalania oleju napędowego, gazu płynnego lub gazu ziemnego; w automatyczny system podawania odpadów, zapobiegający podawaniu odpadów w następujących sytuacjach: podczas rozruchu, do czasu osiągnięcia wymaganej temperatury, podczas procesu, w razie nieosiągnięcia wymaganej temperatury, w przypadku, gdy ciągłe pomiary pokazują, że jakakolwiek dopuszczalna wielkość emisji została przekroczona z powodu zakłóceń lub awarii urządzeń ochronnych ograniczających emisję do powietrza; w urządzenia techniczne służące do: odzysku energii powstającej w procesie, jeżeli taki odzysk energii jest wykonalny, ochrony przed zanieczyszczeniami gleby i ziemi oraz wód powierzchniowych i podziemnych, w szczególności w uszczelnione i nieprzepuszczalne podłoże z systemem do gromadzenia ewentualnych odcieków, o pojemności zapewniającej możliwość badania i oczyszczania odcieków przed ich odprowadzeniem, odprowadzania gazów spalinowych z procesu do powietrza wraz z urządzeniami ochronnymi ograniczającymi emisję do powietrza, gwarantującymi dotrzymanie standardów emisyjnych, magazynowania odpadów powstałych w wyniku procesu; w graficzny lub komputerowy system służący do rejestracji podstawowych parametrów procesów charakterystycznych dla typu urządzenia lub instalacji. Odpady zakaźne umieszcza się bezpośrednio w piecu, bez wcześniejszego mieszania z innymi rodzajami odpadów, w sposób zapobiegający bezpośredniemu kontaktowi z odpadami innych rodzajów. Ciepło wytwarzane przez spalarnie odpadów lub współspalarnie odpadów jest odzyskiwane w zakresie, w jakim jest to możliwe, przez produkcję ciepła, wytwarzanie pary technologicznej lub energii elektrycznej. Czas przebywania gazów spalinowych w wymaganej temperaturze oraz zawartość tlenu w gazach spalinowych podlegają weryfikacji podczas rozruchu i po każdej modernizacji spalarni odpadów lub współspalarni odpadów. Do prowadzenia wymaganych pomiarów stosuje się urządzenia techniczne do ciągłego pomiaru parametrów procesu D10, które należy poddawać corocznym przeglądom technicznym oraz nie rzadziej niż raz na 3 lata kalibracji. W przypadku awarii spalarni i współspalarni odpadów ogranicza się ich eksploatację lub zaprzestaje się jej tak szybko, jak jest to możliwe i do czasu, aż zostanie przywrócona normalna eksploatacja. Proces D10 nie może być kontynuowany przez okres przekraczający cztery godziny, w przypadku gdy przekraczane są standardy emisyjne. Łączny czas eksploatacji spalarni lub współspalarni odpadów w warunkach, o których mowa w ust. 11, nie może przekraczać, dla każdej linii technologicznej spalarni lub współspalarni odpadów wyposażonej w odrębne urządzenia ochronne ograniczające emisję do powietrza, 60 godzin w okresie roku kalendarzowego. W przypadku wystąpienia zakłóceń w procesie D10, w tym w pracy urządzeń ochronnych ograniczających emisję do powietrza, powodujących przekraczanie standardów emisyjnych: natychmiast wstrzymuje się podawanie odpadów do spalarni lub współspalarni odpadów, a jeżeli przekraczanie standardów emisyjnych utrzymuje się, nie później niż w czwartej godzinie trwania zakłóceń rozpoczyna się procedurę zatrzymywania spalarni odpadów lub współspalarni odpadów w trybie przewidzianym w jej instrukcji obsługi; po przekroczeniu rocznego limitu czasu określonego w ust. 12 - natychmiast wstrzymuje się podawanie odpadów do spalarni lub współspalarni odpadów oraz jednocześnie rozpoczyna się procedurę zatrzymywania spalarni odpadów lub współspalarni odpadów, w trybie przewidzianym w jej instrukcji obsługi. W przypadku spadku temperatury poniżej wymaganej temperatury natychmiast wstrzymuje się podawanie odpadów do spalarni lub współspalarni odpadów. Proces D10 prowadzi się w taki sposób, aby zminimalizować ilość i szkodliwość odpadów powstałych w jego wyniku. Odpady powstałe w wyniku procesu D10 poddaje się odzyskowi, a w przypadku braku takiej możliwości - unieszkodliwia się, ze szczególnym uwzględnieniem unieszkodliwienia frakcji metali ciężkich. Odpady powstałe w wyniku procesu D10 magazynuje się i transportuje w sposób uniemożliwiający ich rozprzestrzenianie się w środowisku. Przed skierowaniem odpadów do procesu D10 odpady magazynuje się odpowiednio do ich właściwości w sposób zapobiegający ich rozprzestrzenianiu i niekorzystnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi i na środowisko, w szczególności zapewniając gromadzenie, badanie i oczyszczanie ewentualnych odcieków przed ich odprowadzeniem. Czas magazynowania odpadów zakaźnych nie może przekraczać 48 godzin w temperaturze do 10°C. W przypadku awarii spalarni odpadów dopuszcza się magazynowanie odpadów w temperaturze do 10°C, tak długo, jak pozwalają na to ich właściwości oraz warunki, w jakich są przechowywane, ale nie dłużej niż 30 dni od dnia wystąpienia awarii spalarni odpadów. W przypadku awarii spalarni odpadów zakazuje się przyjmowania następnych partii odpadów zakaźnych do spalania, aż do czasu usunięcia awarii. Odpady magazynowane są w oznakowanych, szczelnych i zamykanych kontenerach lub pojemnikach, odpornych na działanie substancji zawartych w odpadach, sztywnych, odpornych na działanie wilgoci, mechanicznie odpornych na przekłucie lub przecięcie, przystosowanych do właściwości chemicznych i stanu skupienia magazynowanych odpadów. Miejsce magazynowania odpadów medycznych i weterynaryjnych oraz odpadów powstałych w wyniku procesu D10: służy wyłącznie magazynowaniu odpadów; ma niezależne wejście, gwarantujące swobodne przemieszczanie pojemników z odpadami do magazynu i z magazynu; posiada zabezpieczenia techniczne przed rozprzestrzenianiem się magazynowanych odpadów, w tym ewentualnych odcieków, w szczególności uszczelnione i nieprzepuszczalne podłoże z systemem do gromadzenia ewentualnych odcieków, o pojemności odpowiedniej w celu zapewnienia możliwości badania i oczyszczania odcieków przed ich odprowadzeniem; jest zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych; jest zabezpieczone przed dostępem zwierząt, w tym owadów, gryzoni i ptaków; posiada utwardzone dojazdy lub dojścia do transportu odpadów; ma zapewnioną temperaturę umożliwiającą bezpieczne dla ludzi i środowiska magazynowanie odpadów. Miejsce magazynowania odpadów innych niż zakaźne, w tym odpadów powstałych w wyniku procesu D10, jest zabezpieczone przed wpływem czynników atmosferycznych i posiada co najmniej: uszczelnione i nieprzepuszczalne podłoże z systemem do gromadzenia ewentualnych odcieków, o pojemności zapewniającej możliwość badania i oczyszczania odcieków przed ich odprowadzeniem; zadaszenie; zamykane kontenery lub pojemniki, o których mowa w ust. 21. Odpady zakaźne magazynuje się odrębnie od odpadów medycznych i weterynaryjnych nieposiadających właściwości zakaźnych i odrębnie od odpadów powstałych po przeprowadzeniu procesu D10 w: specjalnie do tego przeznaczonych urządzeniach chłodniczych, wykonanych z materiałów umożliwiających ich mycie i dezynfekcję, wyposażonych w termometr do pomiaru temperatury wewnątrz urządzenia, lub pomieszczeniach zamkniętych posiadających co najmniej: ściany i podłogę wykonane z materiałów gładkich, zmywalnych i umożliwiających ich dezynfekcję, systemy odpowiednio do odprowadzania lub gromadzenia ścieków i odcieków, w szczególności zapewniające gromadzenie, badanie i oczyszczanie ewentualnych odcieków przed ich odprowadzeniem, system wentylacyjny, urządzenia zapewniające utrzymanie temperatury poniżej 10ºC, termometr do pomiaru temperatury wewnątrz pomieszczenia. Przy magazynie odpadów zakaźnych należy zapewnić w przedsionku, jeżeli jest, a w przypadku braku przedsionka w innym miejscu, umywalkę z baterią bezdotykową, z bieżącą zimną i ciepłą wodą, zainstalowaną w sposób umożliwiający co najmniej umycie rąk bezpośrednio po wyjściu z magazynu, wyposażoną w dozowniki z mydłem i środkiem do dezynfekcji rąk oraz ręczniki jednorazowego użytku, oraz wydzielone odrębne miejsca do przechowywania czystych oraz zbierania brudnych ochraniaczy dla osób przebywających w magazynie. Miejsce magazynowania odpadów, w tym odpadów powstałych w wyniku procesu D10, utrzymuje się na bieżąco w porządku i czystości, a urządzenia i pomieszczenia na odpady zakaźne dodatkowo dezynfekuje się i myje według opracowanych procedur utrzymania czystości, tak aby nie stanowiły zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska. Proces D9 prowadzi się w specjalnie do tego przeznaczonych urządzeniach lub instalacjach: zgodnie z zaleceniami producenta; wyłącznie przy wymaganych parametrach procesu; w sposób bezpieczny dla zdrowia ludzi i środowiska; zapewniając poziom unieszkodliwienia gwarantujący spełnienie kryteriów lub uzyskanie takich właściwości, które pozwolą, aby odpad po procesie unieszkodliwiania mógł zostać poddany innym procesom przetwarzania; zapewniając minimalizację ilości i szkodliwości odpadów powstałych w wyniku procesu. Proces D9 prowadzi się z użyciem urządzeń lub instalacji wyposażonych w: rezerwowy system służący do unieszkodliwiania odpadów na wypadek awarii głównych urządzeń lub instalacji; urządzenia techniczne służące do gromadzenia odpadów powstałych w wyniku procesu, jeżeli powstają; urządzenia techniczne służące do ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza, gleby i ziemi oraz wód powierzchniowych i podziemnych; urządzenia służące do ciągłego pomiaru parametrów procesu; graficzny lub komputerowy system służący do rejestracji podstawowych parametrów procesu charakterystycznych dla typu urządzenia lub instalacji; urządzenia techniczne służące do odzysku ciepła powstającego w procesie, jeżeli możliwy jest taki odzysk, poprzez produkcję ciepła, wytwarzanie pary technologicznej lub energii elektrycznej; urządzenia techniczne służące do gromadzenia odpadów powstałych w wyniku procesu oraz w stosownych przypadkach do ich recyklingu. W przypadku niezachowania parametrów procesu, unieszkodliwianie partii odpadów przez proces D9 należy powtórzyć. Miejsce magazynowania odpadów, w tym odpadów powstałych w wyniku procesu D9, odpowiada warunkom określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia.