Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 2018 r. w sprawie medycznego kursu kwalifikacyjnego ministra właściwego do spraw wewnętrznych

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 24 września 2018 r.w sprawie medycznego kursu kwalifikacyjnego ministra właściwego do spraw wewnętrznych 1)Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 97 i 225). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1) 2) 3) 4) 5)

§ 2.

§ 3. 1. 2. 1) 2)

§ 4.

§ 5. 1. 2. 1) 2) 3.

§ 6.

§ 7. 1. 2.

§ 8. 1. 2. 3. 4.

§ 9. 1. 2. 3.

§ 10. 1. 2.

§ 11.

§ 12. Załącznik nr 1 - Ramowy program medycznego kursu kwalifikacyjnego ministra właściwego do spraw wewnętrznych I. 1) 2) 3) 4) 5) 1) 2) a) b) c) d) e) 3) 4) 5) II. III. IV. 1. 2. 3. 4. 5. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 6. 7. 8. 9. V. 1. 2. Załącznik nr 2 - Szczegółowe wymogi dla podmiotów prowadzących medyczny kursu kwalifikacyjny ministra właściwego do spraw wewnętrznych A) B) C) 1) 2) 3) 4) a) b) c) d) e) f) g) h) i) Załącznik nr 3 - Zaświadczenie o ukończeniu medycznego kursu kwalifikacyjnego ministra właściwego do spraw wewnętrznych (wzór) Na podstawie art. 11b ust. 13 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2195 oraz z 2018 r. poz. 650, 1115, 1544, 1629 i 1669) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: ramowy program medycznego kursu kwalifikacyjnego ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zwanego dalej „kursem”; kwalifikacje kadry dydaktycznej; szczegółowe wymogi dla podmiotów prowadzących kurs; skład i tryb powoływania komisji egzaminacyjnej oraz sposób przeprowadzania egzaminów kończących kurs; wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu, zwanego dalej „zaświadczeniem”. Ramowy program kursu jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zajęcia teoretyczne i praktyczne kursu prowadzą lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny, którzy posiadają co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe oraz aktualną wiedzę i umiejętności z zakresu objętego programem kursu, oraz osoby, o których mowa w ust. 2, w zakresie pozostającym w ich właściwości. Zajęcia teoretyczne i praktyczne w zakresie: wsparcia psychologicznego prowadzi psycholog posiadający co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe oraz aktualną wiedzę z zakresu objętego programem kursu; ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego, wodnego, wysokościowego oraz warunków działania Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej prowadzi osoba posiadająca co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu czynności ratowniczych w danym rodzaju ratownictwa i aktualną wiedzę z zakresu objętego programem kursu. Szczegółowe wymogi dla podmiotów, które prowadzą kurs, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Egzamin kończący kurs jest przeprowadzany przez komisję egzaminacyjną, którą powołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek kierownika podmiotu prowadzącego kurs. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą przynajmniej cztery osoby powoływane spośród: lekarzy, pielęgniarek lub ratowników medycznych podmiotu prowadzącego kurs; lekarzy, pielęgniarek lub ratowników medycznych posiadających trzyletnie doświadczenie z zakresu objętego programem kursu. W skład komisji egzaminacyjnej powołuje się przynajmniej po jednej osobie spośród osób, o których mowa w ust. 2. Do egzaminu kończącego kurs może przystąpić osoba, która uczestniczyła we wszystkich zajęciach teoretycznych i praktycznych objętych programem kursu. Egzamin kończący kurs składa się z dwóch części: egzaminu teoretycznego i egzaminu praktycznego. Każda część egzaminu jest oceniana oddzielnie. Egzamin teoretyczny jest przeprowadzany w formie ustnej. Odpowiedzi są oceniane odrębnie przez każdego członka komisji według skali: 5 (bardzo dobry), 4 (dobry), 3 (dostateczny), 2 (niedostateczny). Za pozytywny wynik uważa się uzyskanie co najmniej oceny 3 (dostatecznej) od poszczególnych członków komisji. Pozytywny wynik egzaminu teoretycznego stanowi warunek dopuszczenia do egzaminu praktycznego. Egzamin praktyczny obejmuje wykonanie dwóch losowo wybranych zadań egzaminacyjnych sprawdzających praktyczne umiejętności w symulowanych warunkach. Wykonanie zadań, o których mowa w ust. 1, jest oceniane odrębnie przez każdego członka komisji, przez określenie „zaliczone” lub „niezaliczone”. Za pozytywny wynik egzaminu praktycznego uważa się uzyskanie oceny „zaliczone”, za wykonanie obu zadań łącznie, od co najmniej 75% składu komisji egzaminacyjnej. Egzamin uważa się za zdany w przypadku uzyskania pozytywnego wyniku z obydwu części egzaminu. W przypadku gdy osoba zdająca nie zaliczy w całości albo w części egzaminu albo nie przystąpi do niego w całości albo w jego części z ważnych przyczyn losowych, może ona przystąpić do egzaminu albo jego części w następnym terminie, nie więcej jednak niż dwa razy. Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Założenia organizacyjno-programowe Cel główny kształcenia: Celem kształcenia jest przygotowanie ratowników medycznych - funkcjonariuszy Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej do udzielania świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego samodzielnie - w przypadku realizacji zadań służbowych w warunkach zagrożenia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym, w obszarach katastrof, klęsk żywiołowych i w strefie działań wojennych albo pod nadzorem lub w porozumieniu z lekarzem w ramach zadań Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej. Kształceniem są objęci ratownicy medyczni wykonujący zadania zawodowe w: w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 620, z późn. zm.), włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, podczas działań ratowniczo-gaśniczych, ćwiczeń oraz szkoleń; w ramach działań antyterrorystycznych realizowanych przez służby podległe lub nadzorowane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych; w wyodrębnionych oddziałach prewencji i pododdziałach antyterrorystycznych, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.); w ramach zadań Służby Ochrony Państwa, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138, z późn. zm.); w ramach zadań Straży Granicznej, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1-2a, 4-5b, 5d, 10, 12-14 i ust. 2a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365, z późn. zm.). Szczegółowe cele kształcenia: utrwalenie podstawowej wiedzy z zakresu zadań zawodowych ratownika medycznego; uzyskanie i utrwalenie wiedzy o świadczeniach zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, udzielanych samodzielnie w warunkach zagrożenia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym, w obszarach katastrof, klęsk żywiołowych i w strefie działań wojennych albo pod nadzorem lub w porozumieniu z lekarzem w ramach działań Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej, w zakresie: czynności ratunkowych, w szczególności: rozpoznawania i wczesnego reagowania w przypadku stanów nagłego zagrożenia zdrowotnego, farmakoterapii stanów nagłych, farmakoterapii w stanach masywnych krwotoków, intubacji dotchawiczej z użyciem środków zwiotczających, zakładania sondy żołądkowej i płukania żołądka, wykonywania drobnych zabiegów chirurgicznych, w szczególności szycie drobnych ran w znieczuleniu miejscowym, diagnostyki USG w stanach zagrożenia życia, postępowania w sytuacji użycia bojowych środków trujących, podawania leków RX oraz leków w autostrzykawkach; nabycie umiejętności udzielania pomocy psychologicznej poszkodowanym, w szczególności dokonywania oceny symptomów zaburzeń zachowań lub zaburzeń psychicznych ze szczególnym uwzględnieniem symptomów ostrej reakcji na ciężki stres; nabycie umiejętności udzielania wsparcia psychologicznego poszkodowanemu podczas procesu diagnostyczno-leczniczego; kształtowanie poczucia odpowiedzialności za jakość udzielonej pomocy. Czas trwania kursu Medyczny kurs kwalifikacyjny powinien trwać co najmniej 48 godzin dydaktycznych (po 45 minut), w tym co najmniej 8 godzin dydaktycznych zajęć teoretycznych, co najmniej 30 godzin dydaktycznych zajęć praktycznych modułu podstawowego oraz 10-godzinny moduł specjalistycznych czynności ratowniczych właściwych dla działań funkcjonariuszy Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Plan nauczania Liczba godzin w modułach Treść nauczania i umiejętności wynikowe Organizacja ratownictwa medycznego - podstawy prawne Słuchacz ugruntowuje i poszerza wiadomości dotyczące organizacji ratownictwa medycznego w ramach ratownictwa zintegrowanego. Bezpieczeństwo własne, poszkodowanego, miejsca zdarzenia Słuchacz doskonali umiejętności: korzystania ze sprzętu ochronnego znajdującego się w wyposażeniu zestawów ratowniczych, oceny zagrożeń dla siebie i poszkodowanego, oceny sytuacji w warunkach działań Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej, wykorzystania naturalnych warunków środowiska, w którym jest udzielana pomoc, postępowania z odpadami medycznymi. Zestawy ratownicze, dezynfekcja sprzętu Słuchacz doskonali umiejętności: korzystania ze sprzętu znajdującego się w wyposażeniu zestawów ratowniczych, właściwego postępowania ze sprzętem medycznym zanieczyszczonym krwią, wydalinami i wydzielinami (materiał potencjalnie zakaźny). Ocena poszkodowanego, badanie wstępne oraz szczegółowe, EKG, USG, wykonywane w warunkach działania Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej Słuchacz doskonali umiejętności oceny stanu poszkodowanego w zakresie podstawowych funkcji życiowych, w tym: oceny przytomności, oddychania, krążenia, rodzaju obrażeń i stanów chorobowych. Słuchacz nabywa umiejętności wstępnej diagnostyki, w tym z użyciem EKG i USG. Zasady udzielania świadczeń zdrowotnych w przypadku realizacji zadań służbowych w warunkach zagrożenia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym, w obszarach katastrof, klęsk żywiołowych i w strefie działań wojennych, w zakresie: obrażeń chemicznych, termicznych, elektrycznych; obrażeń mechanicznych oraz zaopatrzenia złamań i opatrywania ran; zatruć, w tym środkami bojowymi; resuscytacji krążeniowo-oddechowej; defibrylacji, stymulacji i kardiowersji; farmakoterapii. Słuchacz doskonali umiejętności: udrożnienia dróg oddechowych za pomocą rękoczynów udrażniających oraz przyrządów, w tym intubacji, prowadzenia oddechu zastępczego bezprzyrządowo i przyrządowo, prowadzenia postępowania w ramach resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Słuchacz nabywa umiejętności: wstępnej diagnostyki i postępowania z zatruciem środkami bojowymi, w tym stosowania leków, zaopatrzenia obrażeń, w tym złamań, oraz zaopatrzenia ran - szycie, w tym z użyciem staplerów, stosowania materiałów opatrunkowych do opatrywania ran, zastosowania opatrunku osłaniającego lub chłonnego, zastosowania opatrunku zastawkowego na rany klatki piersiowej, zaopatrzenia krwotoków, w tym z użyciem środków farmakologicznych, podawania leków, w tym w postaci iniekcji, płynoterapii. Taktyka działań ratowniczych w warunkach działania Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej Słuchacz nabywa umiejętności: określenia założeń taktycznych realizowanych w poszczególnych fazach akcji ratowniczej, koordynowania działań ratowniczych służb podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych wynikających ze specyfiki ich działania. Ewakuacja ze strefy zagrożenia w warunkach wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym, w obszarach katastrof, klęsk żywiołowych i w strefie działań wojennych Słuchacz nabywa umiejętności: oceny możliwości bezpiecznej ewakuacji, przygotowania poszkodowanych do ewakuacji specjalnymi środkami transportu, rozpoznawania zagrożeń dla poszkodowanych (wewnętrznych i zewnętrznych), w tym wyznaczania strefy zagrożenia, z której obowiązuje ewakuacja, stosowania procedur ratowniczych podczas ewakuacji poszkodowanych, realizacji zadań w przypadku ewakuacji odroczonej. Psychologiczne aspekty wsparcia poszkodowanych Słuchacz doskonali wiadomości dotyczące: wpływu sytuacji trudnych na sprawność funkcjonowania ratownika i poszkodowanego, oceny stresu (rodzaje, źródła, objawy, skutki) w działaniach ratowniczych, konieczności udzielenia wsparcia psychologicznego poszkodowanym oraz ratownikom, zasad organizacji wsparcia psychologicznego dla ofiar zdarzenia. Zajęcia specjalistyczne do dyspozycji podmiotów prowadzących medyczny kurs kwalifikacyjny właściwe dla działań Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej Słuchacz nabywa wiadomości dotyczące działań specjalistycznych podejmowanych przez ratownika medycznego w warunkach charakterystycznych dla działań Policji, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej oraz Państwowej Straży Pożarnej. Wskazówki metodyczne i metodologiczne Zajęcia są prowadzone w formie seminariów i ćwiczeń praktycznych z użyciem nowoczesnych środków dydaktycznych. Słuchacz powinien poprawnie wykonać każdą czynność określoną w wykazie umiejętności zdobytych podczas medycznego kursu kwalifikacyjnego w warunkach przewidzianych szkoleniem. Medyczny kurs kwalifikacyjny ministra właściwego do spraw wewnętrznych prowadzą podmioty, które zapewniają: realizację programu medycznego kursu kwalifikacyjnego ministra właściwego do spraw wewnętrznych zgodnie z harmonogramem zajęć opracowanym w formie pisemnej; sprawną organizację procesu dydaktycznego - jeden szkolący może prowadzić zajęcia praktyczne z grupą liczącą nie więcej niż 5 osób; bazę dydaktyczną dostosowaną do liczby osób uczestniczących w medycznym kursie kwalifikacyjnym ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w szczególności: sale do zajęć teoretycznych wyposażone zarówno w proste, jak i techniczne środki dydaktyczne; sale do zajęć praktycznych wyposażone w symulatory wysokiej wierności; obszar do symulacji udzielania świadczeń zdrowotnych w warunkach działania Policji, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej; wyposażenie do realizacji programu medycznego kursu kwalifikacyjnego, w szczególności: sprzęt do zapewniania drożności dróg oddechowych oraz do monitorowania wentylacji, w tym: rurki ustno-gardłowe wielorazowe typu Guedel (różnego rozmiaru - w tym największa - przezroczyste, umożliwiające stwierdzenie obecności ciała obcego w świetle rurki), rurki nosowo-gardłowe, zestaw ssący: mechaniczny, ręczny z jednorazowym pojemnikiem na treść, dla dorosłych (wydajność co najmniej 20 l/min) i niemowląt, worek samorozprężalny, przejrzysty, o konstrukcji umożliwiającej wentylacje bierną i czynną przy objętości oddechowej od 500 do 800 ml, zapewniający częstość 10 oddechów na minutę mieszaniną o zawartości 97-100% tlenu, przy przepływie tlenu 15 l/min o konstrukcji uniemożliwiającej przekroczenie ciśnienia w układzie oddechowym 40 lub 45 cm słupa wody, worek samorozprężalny dla dzieci, maski twarzowe w dwóch rozmiarach (dzieci od 5 lat i dorośli) przezroczyste, z mankietem silikonowym fartuchowym, sprzęt do nadgłośniowego udrażniania dróg oddechowych, sprzęt do nieinwazyjnego pomiaru stężenia dwutlenku węgla w powietrzu wydechowym, sprzęt do nieinwazyjnego pomiaru wysycenia krwi tlenem, sprzęt do intubacji dotchawiczej, w tym laryngoskop z łyżkami, oraz rurki intubacyjne z mankietem i bez mankietu, prowadnice, sprzęt do tlenoterapii, w tym: reduktor łączący butlę tlenową z odbiornikami tlenu wykonany z mosiądzu (ewentualne elementy niemetalowe antystatyczne), przystosowany do pracy przy ciśnieniu roboczym co najmniej 200 barów i ciśnieniu zredukowanym od 4 do 5 barów, zestaw jednorazowego użytku do tlenoterapii biernej z rezerwuarem (dwie przezroczyste maski z możliwością modelowania w części nosowej: jedna duża i jedna mała), butlę tlenową aluminiową o płaskim dnie, o pojemności sprężonego tlenu co najmniej 400 I przy ciśnieniu 150 barów, z możliwością napełnienia w systemie DIN (dla tlenu medycznego), o ciśnieniu roboczym co najmniej 200 barów, respirator transportowy objętościowo zmienny, sprzęt do ewakuacji i transportu, w tym: nosze typu deska z tworzywa sztucznego, przepuszczalne dla promieni X, z co najmniej czterema kompletami kodowanych kolorami pasów zabezpieczających mocowanych obrotowo z zestawem klocków do unieruchamiania głowy i kręgosłupa szyjnego, kamizelkę - szyna kręgosłupowa, szyny i materace podciśnieniowe, folie izotermiczne, szynę wyciągową, nosze rolowane typu sked i półsked, nosze koszowe z zawiesiami, nosze podbierakowe, sprzęt do symulacji - fantomy, w tym: fantom do nauki intubacji dotchawiczej dorosłego z przekrojem górnych dróg oddechowych do nauki i oceny wzrokowej prawidłowego udrażniania dróg oddechowych, z użyciem sprzętu do utrzymania drożności dróg oddechowych, w tym rurek ustno-gardłowych, sprzętu nagłośniowego oraz intubacji dotchawiczej (obecność tworów anatomicznych: wargi, zęby, język, podniebienie, ruchomy przekrój kręgosłupa w odcinku szyjnym, wejście do krtani i przełyku, nagłośnia), fantom dorosłego do oceny wstępnej oraz badania urazowego, z możliwością symulacji monitorowania i zapisywania wykonywanych wdrożonych czynności, fantom dziecka do oceny wstępnej oraz badania urazowego, z możliwością symulacji monitorowania i zapisywania wykonywanych wdrożonych czynności, fantom dorosłego do ewakuacji, fantom do nauki udrażniania dróg oddechowych noworodka metodami bezprzyrządowymi i oddechu sztucznego oraz do masażu pośredniego serca, z kontrolą tętna na tętnicy ramiennej oraz z monitorowaniem i oceną oddechu, i masażu, z możliwością: - obserwacji unoszenia się przedniej ściany klatki piersiowej w czasie wentylacji, - oceny prawidłowej i zbyt dużej objętości oddechowej, - oceny zbyt szybkiego wdechu, - oceny prawidłowej i nieprawidłowej głębokości ucisków klatki piersiowej, - oceny nieprawidłowego ułożenia palców do masażu, fantom do iniekcji, fantom do cewnikowania, sprzęt do EKG, USG, AED, AED trainer, ciśnieniomierz, defibrylator manualny, symulator rytmów serca, stetoskop, glukometr, materiały chirurgiczne i opatrunkowe, w tym: opatrunki - różne wymiary (osobiste, kompresy gazowe jałowe, gazy opatrunkowe jałowe, opaski opatrunkowe dziane, chusty trójkątne tekstylne, bandaże elastyczne, siatki opatrunkowe nr 1, 2, 3 i 6, przylepce z opatrunkiem, przylepce bez opatrunku, komplety szkoleniowych opatrunków hydrożelowych schładzających), aparat do płukania oka z bocznym odpływem, rękawiczki nitrylowe jednorazowe, płyn do dezynfekcji rąk, materiały hemostatyczne, zestawy do szycia ran, stapler, sprzęt do cewnikowania, sprzęt do płukania żołądka, inne środki techniczne wykorzystywane w trakcie realizacji działań przez Policję, Służbę Ochrony Państwa, Państwową Straż Pożarną i Straż Graniczną. patrz oryginał