Obwieszczenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 19 lutego 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych

Obwieszczenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologiiz dnia 19 lutego 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia ministra gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych 1)Minister Przedsiębiorczości i Technologii kieruje działem administracji rządowej - gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Przedsiębiorczości i Technologii (Dz. U. poz. 93). Spis treści Treść obwieszczenia 1. 2.

§ 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21)

§ 3.

§ 4. Załącznik - Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych1)Obecnie działem administracji rządowej - gospodarka kieruje Minister Przedsiębiorczości i Technologii, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Przedsiębiorczości i Technologii (Dz. U. poz. 93). Rozdział 1 Przepisy ogólne

§ 1.

§ 2. 1. 1) 2) 3) 4) 2.

§ 3. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 2. 1) 2)

§ 4. 1. 2. 1) 2) 3) 3.

§ 5.

§ 6. 1) 2) 3) Rozdział 2 Przepisy szczegółowe

§ 7. 1. 2. 3. 1) 2)

§ 8. 1. 2. 3.

§ 9. 1. 2. 1) 2)

§ 10. 1. 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 3. 1) 2)

§ 11. 1. 2. 1) 2)

§ 12. 1. 2. 3. 1) 2) 3) 4)

§ 13. 1) 2)

§ 14. 1. 2.

§ 15. 1. 2.

§ 16. 1. 2.

§ 17. 1. 2. 3.

§ 18.

§ 19.

§ 20.

§ 21. 1. 2. 1) 2)

§ 22. 1. 2. 1) 2) 3) 4)

§ 23.

§ 24. 1. 2. 1) 2) 3) 4) 3.

§ 25. 1) 2) 3) 4)

§ 26. 1. 2. 3. Rozdział 3 Przepisy przejściowe i końcowe

§ 27.

§ 28. Załącznik nr 1 - Maszyny i urządzenia techniczne stosowane przy robotach ziemnych, budowlanych i drogowych, do obsługi których wymagane jest odbycie szkolenia i uzyskanie pozytywnego wyniku ze sprawdzianu3)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 stycznia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. poz. 134), które weszło w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r. Załącznik nr 2 - Wzór książki operatora maszyn roboczych Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. poz. 1263), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 stycznia 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. poz. 134). Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2-4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 stycznia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. poz. 134), które stanowią: Świadectwa oraz wpisy do książki operatora stwierdzające uzyskanie uprawnień na podstawie przepisów dotychczasowych wydane na: koparki jednonaczyniowe klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na koparki jednonaczyniowe klasy I, koparki wielonaczyniowe klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na koparki wielonaczyniowe klasy I, koparki wielonaczyniowe łańcuchowe klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na koparki wielonaczyniowe łańcuchowe do rowów klasy III, spycharki klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na spycharki klasy I, równiarki klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na równiarki klasy I, zgarniarki klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na zgarniarki klasy I, ładowarki jednonaczyniowe klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na ładowarki jednonaczyniowe klasy I, pogłębiarki jednoczerpakowe pływające klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na pogłębiarki jednoczerpakowe pływające klasy II, pogłębiarki wieloczerpakowe pływające klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na pogłębiarki wieloczerpakowe pływające klasy II, palownice klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na palownice klasy II, wiertnice poziome z zasilaczem hydraulicznym klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na wiertnice dla technologii bezwykopowych klasy III, a wiertnice poziome z zasilaczem hydraulicznym klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na wiertnice dla technologii bezwykopowych klasy II, zespoły maszyn do produkcji mieszanek bitumicznych klasy III, II i I są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na zespoły maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych klasy I, maszyny do rozkładania mieszanek bitumicznych klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych klasy II, remontery nawierzchni klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na remontery nawierzchni dróg klasy III, frezarki do nawierzchni dróg klasy III, II i I są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na frezarki do nawierzchni dróg samojezdne klasy I, przecinarki do nawierzchni dróg klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na przecinarki do nawierzchni dróg o napędzie spalinowym klasy III, zespoły maszyn do produkcji mieszanek betonowych klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na zespoły maszyn do produkcji mieszanek betonowych klasy II, maszyny do rozkładania mieszanek betonowych klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na maszyny do rozkładania mieszanek betonowych klasy II, walce drogowe klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na walce drogowe klasy II, piły mechaniczne do ścinki drzew klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na pilarki mechaniczne do ścinki drzew klasy III, rusztowania budowlano-montażowe metalowe bez klasy są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na rusztowania budowlano-montażowe metalowe - montaż i demontaż bez klasy - określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Do postępowań prowadzonych w celu uzyskania uprawnień do obsługi maszyn roboczych, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r. Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108, 4, 138, 305 i 357) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych przeznaczonych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, zwanych dalej „maszynami roboczymi”. Niedopuszczalne jest: obsługiwanie maszyn roboczych bez urządzeń zabezpieczających lub sygnalizacyjnych wymaganych odrębnymi przepisami; dokonywanie zmian konstrukcyjnych w maszynach roboczych; wykonywanie napraw i konserwowanie maszyn roboczych będących w ruchu; odtłuszczanie i czyszczenie powierzchni maszyn roboczych benzyną etylizowaną lub innymi rozpuszczalnikami, których pary mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny gazów palnych lub wybuchowych. Eksploatowanie maszyn roboczych odbywa się na terenie rozpoznanym pod względem warunków geologicznych i gruntowych. Podczas obsługi maszyn roboczych w szczególności: w terenie uzbrojonym lub na drodze o ograniczonym ruchu, w pobliżu budynków i budowli, w sąsiedztwie napowietrznych linii energetycznych, w wykopach szerokoprzestrzennych, na terenie bagiennym lub w wodzie, na pochyłościach lub stokach - zapewnia się środki bezpieczeństwa przewidziane w dokumentacji techniczno-ruchowej, instrukcjach obsługi oraz w stanowiskowych instrukcjach bezpieczeństwa i higieny pracy. Podczas współpracy maszyn roboczych z: dodatkowym osprzętem przeznaczonym do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, liniami technologicznymi do produkcji zapraw betonowych lub kruszywa - stosuje się zasady bezpieczeństwa i higieny pracy określone w instrukcjach obsługi tych urządzeń lub linii technologicznych. Teren robót prowadzonych przy użyciu wielozadaniowych agregatów do naprawy nawierzchni drogi ogradza się w sposób uniemożliwiający wejście na ten teren osób niezatrudnionych oraz oznakowuje się zgodnie z odrębnymi przepisami. W zależności od rodzaju i zakresu, roboty w pasie drogowym prowadzi się przy: zamkniętym ruchu na drodze lub wyłączeniu z ruchu drogowego części jezdni, pasa ruchu jezdni albo jego części, lub ograniczonej prędkości pojazdów poruszających się na remontowanym odcinku jezdni, w przypadku gdy roboty są prowadzone na poboczu drogi, w rowie lub na przydrożnych skarpach. W warunkach ograniczonej widoczności miejsce pracy maszyn roboczych oświetla się. W czasie przerw w pracy oraz po zakończeniu pracy maszyny robocze zabezpiecza się przed ich przypadkowym uruchomieniem przez osoby nieupoważnione lub niezatrudnione przy tych pracach. Podczas załadunku maszyn roboczych, transportu na wyznaczone miejsce robót oraz wyładunku, przestrzega się następujących wymagań: załadunek na środki transportu drogowego lub kolejowego przeprowadza się w sposób zmechanizowany z rampy czołowej, zgodnie z instrukcją załadunku i transportu poszczególnych maszyn; w przypadku załadunku ciężkich maszyn roboczych na przyczepy niskopodwoziowe przy użyciu wciągarek mechanicznych, zatrudnione przy tej czynności osoby nie mogą znajdować się w pobliżu naciągniętej liny lub osi jej przedłużenia oraz za wciąganą maszyną; operatorzy i inne osoby wyznaczone do konwojowania maszyn roboczych transportem kolejowym lub drogowym podlegają uprzedniemu przeszkoleniu w zakresie bezpieczeństwa transportu maszyn roboczych tymi środkami lokomocji. Przed rozpoczęciem robót, o których mowa w § 1, osoba nadzorująca pracowników informuje pracowników o zasadach bezpiecznego wykonywania pracy i stosowanych sygnałach ostrzegawczych. Czynności zdejmowania lub regulowania naczynia roboczego maszyny roboczej są wykonywane w zespole co najmniej dwuosobowym. Niedopuszczalne jest podczas robót ziemnych: wysuwanie lemiesza maszyny roboczej poza krawędź klina odłamu; używanie maszyn roboczych na gruntach gliniastych w czasie trwania ulewnego deszczu. Przed rozpoczęciem robót ziemnych na terenie uzbrojonym w instalację wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną, gazową lub centralnego ogrzewania ustala się z jednostkami zarządzającymi tymi instalacjami odległości bezpiecznego używania maszyn roboczych na tym terenie. Podczas wykonywania robót ziemnych w razie przypadkowego odkrycia lub naruszenia instalacji, o których mowa w ust. 1, niezwłocznie przerywa się pracę i ustala się z właściwą jednostką zarządzającą daną instalacją dalszy sposób wykonywania robót. Jeżeli podczas wykonywania robót ziemnych zostaną odkryte przedmioty trudne do identyfikacji, przerywa się dalszą pracę i zawiadamia się osobę nadzorującą roboty ziemne. Przewód elektryczny lub hydrauliczny łączący maszynę roboczą z siecią zasilającą zabezpiecza się przed uszkodzeniami. Podczas zagęszczania gruntu urządzeniami wibracyjnymi: miejsca pracy mają być oznakowane przenośnymi zaporami; mają być przestrzegane warunki bezpieczeństwa i higieny pracy, określone w dokumentacji techniczno-ruchowej i w instrukcji obsługi. Podczas wykonywania robót ziemnych i przemieszczania maszyn roboczych na pochyłościach i stokach zachowuje się wymagania określone w dokumentacji techniczno-ruchowej maszyny. Niedopuszczalne jest podczas wykonywania robót ziemnych: tworzenie nawisów przy wykonywaniu wykopów; włączanie mechanizmu obrotu maszyny roboczej w trakcie napełniania naczynia roboczego gruntem; przebywanie osób w zasięgu działania naczynia roboczego maszyny roboczej; przemieszczanie maszyny roboczej po pochyleniach przekraczających dopuszczalny stopień, określony w jej dokumentacji techniczno-ruchowej; wykonywanie tych robót pod czynnymi napowietrznymi liniami energetycznymi w odległości mniejszej niż to określają odrębne przepisy; przebywanie osób w kabinie pojazdu do transportu wykopanego gruntu, w czasie załadunku jego skrzyni, w przypadku gdy kabina pojazdu nie została konstrukcyjnie wzmocniona. Wyładowanie gruntu z naczynia roboczego maszyny roboczej do robót ziemnych może nastąpić nad dnem skrzyni pojazdu stosowanego do transportu, na wysokości nie większej niż: 0,5 m przy ładowaniu materiałów sypkich; 0,25 m przy ładowaniu materiałów kamiennych lub zbrylonych. Podczas wykonywania wykopów wąskoprzestrzennych osoby współpracujące z operatorem mogą znajdować się wyłącznie w zabezpieczonej części wykopu. Niedopuszczalne jest w miejscu wykonywania wykopów: prowadzenie jednocześnie innych robót; przebywanie osób niezatrudnionych. Podczas wykonywania robót ziemnych na terenie bagnistym, podmokłym lub w wodzie maszynę roboczą umieszcza się na podkładach stabilnych i trwale połączonych ze sobą. Podczas wbijania pali na terenie, o którym mowa w ust. 1, operatora maszyn roboczych wyposaża się w środki ochrony indywidualnej chroniące przed utonięciem, a na pomostach umieszcza się koła ratunkowe z linką. Podczas wbijania pali sprawdza się: czy zachowane zostały dopuszczalne parametry obciążenia pomostu określone w dokumentacji techniczno-ruchowej maszyny roboczej; równomierność obciążenia pomostu roboczego; stan podmycia jarzm podtrzymujących pomosty robocze; stan techniczny pomostu roboczego po opadach i wyładowaniach atmosferycznych. Samobieżne maszyny do transportu zaprawy betonowej wyposaża się w: widoczny napis zabraniający zbliżania się do podniesionego kosza wyładowczego; urządzenie do sygnalizacji dźwiękowej, uruchamiane przed każdą czynnością podnoszenia i opuszczania kosza wyładowczego lub uruchamiania wysięgnika. Montaż i usytuowanie linii technologicznych do transportu zaprawy betonowej lub masy bitumicznej prowadzi się w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i właściwe funkcjonowanie tych linii. Demontaż lub przedłużanie linii technologicznych, o których mowa w ust. 1, wykonuje się po zredukowaniu ciśnienia roboczego w urządzeniu podającym. Ręczne narzędzia udarowe nie mogą posiadać rękojeści krótszej niż 0,15 m oraz ostrych krawędzi, pęknięć lub zadr w miejscu uchwytu, a operatorzy podczas ich stosowania używają rękawic antywibracyjnych. Ręczne narzędzia, w szczególności kliny, przecinaki lub przebijaki, wyposaża się w uchwyty, jeżeli ich nie posiadają. Podczas pracy maszyn roboczych do kruszenia materiałów skalnych niedopuszczalne jest wrzucanie do leja zasypowego materiałów skalnych lub ich wyjmowanie. Lej zasypowy wyposaża się w zabezpieczenie chroniące pracowników przed odrzutem materiałów skalnych na zewnątrz. Zespół maszyn roboczych do otaczania i suszenia kruszywa instaluje się na stabilnym fundamencie oraz wyposaża się w instalację przeciwporażeniową i w urządzenia odpylające. Podczas pracy zespołu maszyn roboczych, o którym mowa w ust. 1, niedopuszczalne jest przebywanie lub przechodzenie pod zasobnikiem. Niedopuszczalne jest uruchamianie zespołu maszyn roboczych, o którym mowa w ust. 1, bez uprzedniego upewnienia się, czy obsługa zajęła wyznaczone stanowiska robocze. Niedopuszczalne jest stosowanie ognia otwartego przy podgrzewaniu masy bitumicznej będącej w zbiornikach lub cysternach maszyn roboczych. Urządzenia do zagęszczania gruntu, asfaltu, piasku i żwiru, w szczególności ubijaki, zagęszczarki ciężkie i ze spryskiwaczem, walce okołkowane, walce wibracyjne, używa się zgodnie z zasadami określonymi w instrukcjach obsługi każdego z tych urządzeń. Podcinanie lub wycinanie drzew rosnących w pobliżu napowietrznych linii energetycznych, wiatrołomów, drzew spróchniałych, rosnących na stromych skarpach i na terenie zabudowanym wykonuje się pod nadzorem i przez co najmniej dwóch pracowników. Zgarnianie gruntu na pochyłościach lub stokach przy użyciu maszyn roboczych, w szczególności zgarniarek, wykonuje się zgodnie z zasadami określonymi w dokumentacji techniczno-ruchowej tych maszyn. Niedopuszczalne jest: przewożenie osób w skrzyniach ładunkowych zgarniarek; opuszczanie skrzyni podczas jazdy poniżej parametrów określonych przez producenta zgarniarki. Rusztowania stosowane przy robotach budowlanych mają spełniać wymagania bezpieczeństwa określone w odrębnych przepisach. Niedopuszczalny jest montaż i demontaż rusztowania: podczas ograniczonej widoczności oraz o zmroku i w nocy bez dostatecznego oświetlenia; w czasie opadów deszczu i śniegu; podczas gołoledzi; podczas burzy i wiatru o prędkości przekraczającej 10 m/s. Maszyny robocze, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia, mogą być obsługiwane wyłącznie przez osoby, które ukończyły szkolenie i uzyskały pozytywny wynik sprawdzianu przeprowadzonego przez komisję powołaną przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie. Szkolenie, o którym mowa w § 23, obejmuje część teoretyczną i praktyczną. Część teoretyczna obejmuje zagadnienia z zakresu: dokumentacji technicznej maszyn roboczych; bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji maszyn roboczych; technologii wykonywania robót ziemnych; użytkowania i obsługi maszyn roboczych. Część praktyczna szkolenia obejmuje naukę eksploatacji maszyn roboczych w różnych warunkach terenowych i technologicznych. Szkolenie, o którym mowa w § 23, może prowadzić podmiot, który posiada: warunki lokalowe do prowadzenia wykładów; park maszynowy wraz z placem manewrowym; kadrę wykładowców; warunki socjalne i wyposażenie dydaktyczne. Osoba, która uzyskała pozytywny wynik sprawdzianu, o którym mowa w 23, otrzymuje świadectwo oraz uzyskuje wpis do książki operatora. Wzór książki operatora zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia. Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie potwierdza spełnienie wymagań, o których mowa w § 25, opracowuje programy szkolenia, prowadzi listę wydawanych świadectw i wpisów do książki operatora. Potwierdzenia odbycia szkoleń, stwierdzające uprawnienia uzyskane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują moc. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia2)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 15 października 2001 r.. Grupa I. Maszyny do robót ziemnych 1 Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności, upoważniają go do obsługi koparki jednonaczyniowej do 4 ton masy całkowitej, ładowarki jednonaczyniowej do 8 ton masy całkowitej oraz koparkospycharki. 2) Z wyłączeniem koparek wielonaczyniowych o wydajności powyżej 500 m3/h. 3) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności, upoważniają go do obsługi koparki wielonaczyniowej łańcuchowej do rowów. 4) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności klasy III lub I, upoważniają go do obsługi spycharki klasy III. 5) Z wyłączeniem narzędzi ręcznych. Grupa II. Maszyny do robót drogowych 1)Nie dotyczy walców doczepnych. 2) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu niektórych prac z zakresu gospodarki leśnej (Dz. U. poz. 1141), upoważniają do obsługi tego urządzenia. Grupa III. Maszyny różne i inne urządzenia techniczne patrz oryginał