Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 29 sierpnia 2019 r.w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi 1)Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2324 oraz z 2018 r. poz. 100). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1. 1) 2) 2. 1) 2) 3)

§ 2. 1. 1) 2) 3) 2.

§ 3. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

§ 4. 1. 1) 2) a) b) c) 2. 3.

§ 5.

§ 6.

§ 7.

§ 8. Załącznik nr 1 - Wymagania, jakim powinny odpowiadać kategorie jakości wód A1-A3 1) 2) 3) 4) Załącznik nr 2 - Minimalna roczna częstotliwość pobierania próbek wody dla każdego wskaźnika jej jakości Załącznik nr 3 - Metodyki referencyjne analiz zgodne z charakterystyką wykonania analizy, oparte na określeniu niepewności pomiaru Załącznik nr 4 - Metodyki referencyjne analiz zgodne z charakterystyką wykonania analizy, oparte na określeniu poprawności, precyzji i granicy wykrywalności, które mogą być stosowane do dnia 31 grudnia 2019 r. Na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125, 534 i 1495) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: wymagania, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, zwane dalej „wodami”; częstotliwość pobierania próbek wody, metodyki referencyjne analiz i sposób oceny, czy wody odpowiadają wymaganiom. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do wód: pochodzących z ujęć ze źródeł samoczynnego, naturalnego i skoncentrowanego wypływu wód podziemnych na powierzchnię terenu; pochodzących z ujęć wód infiltracyjnych powstałych w wyniku infiltracji wód atmosferycznych i powierzchniowych w ośrodek skalny; zasilających złoża wód podziemnych, stanowiące zbiorowisko wód podziemnych, których eksploatacja może przynosić korzyści gospodarcze. Ustala się trzy kategorie jakości wód: kategoria A1 - wody wymagające prostego uzdatniania fizycznego, w szczególności filtracji oraz dezynfekcji; kategoria A2 - wody wymagające typowego uzdatniania fizycznego i chemicznego, w szczególności utleniania wstępnego, koagulacji, flokulacji, dekantacji, filtracji oraz dezynfekcji przez chlorowanie końcowe; kategoria A3 - wody wymagające wysokosprawnego uzdatniania fizycznego i chemicznego lub metod biologicznych, w szczególności utleniania, koagulacji, flokulacji, dekantacji, filtracji, adsorpcji na węglu aktywnym oraz dezynfekcji przez ozonowanie lub chlorowanie końcowe. Wymagania, jakim powinny odpowiadać kategorie jakości wód A1-A3, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Próbki wody powinny odzwierciedlać jej jakość przed uzdatnieniem. Częstotliwość pobierania próbek wody dla wskaźników jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia jest uzależniona od kategorii jakości tej wody oraz liczby osób korzystających z wody dostarczanej przez wodociąg. Minimalną roczną częstotliwość pobierania próbek wody dla każdego wskaźnika jej jakości określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Częstotliwość pobierania próbek wody określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia może ulec zwiększeniu w przypadku zaistnienia zagrożenia jakości wody. Częstotliwość pobierania próbek wody określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia może ulec zmniejszeniu, w przypadku gdy analiza próbek wody wykaże, że wartości wskaźników jakości wody są lepsze niż wartości graniczne tych wskaźników określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Poboru próbek wody, w regularnych odstępach czasu z częstotliwością nie mniejszą niż określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, nie przeprowadza się, jeżeli woda jest niezanieczyszczona i nie ma ryzyka pogorszenia jej jakości oraz jeżeli wartości wskaźników jakości wody są lepsze niż wartości graniczne tych wskaźników określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia dla kategorii jakości wody A1. W przypadkach, o których mowa w ust. 5 i 6, pobór próbek wody odbywa się nie rzadziej niż raz na 6 lat. Wody odpowiadają wymaganiom, jeżeli w wyniku pobierania próbek wody w miejscu jej ujmowania, w regularnych odstępach czasu z częstotliwością nie mniejszą niż określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia: w 95% próbek nie zostały przekroczone właściwe dla danej kategorii jakości wody wartości dopuszczalne wskaźników jakości wody oznaczone w załączniku nr 1 do rozporządzenia gwiazdką (*), a w 90% próbek - wartości dopuszczalne pozostałych wskaźników jakości wody; w odniesieniu do pozostałych 5% albo 10% próbek, w których wartości dopuszczalne wskaźników jakości wody określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia zostały przekroczone: otrzymane wartości wskaźników, z wyjątkiem temperatury, stężenia jonów wodoru (pH), tlenu rozpuszczonego, bakterii grupy coli, escherichia coli i enterokokoków, nie odbiegają więcej niż o 50% od wartości dopuszczalnych wskaźników jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, nie wynika zagrożenie dla zdrowia człowieka, w kolejnych próbkach wody, pobranych w regularnych odstępach czasu z częstotliwością nie mniejszą niż określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, nie stwierdzono przekroczenia wartości dopuszczalnych wskaźników jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Przy obliczaniu wartości procentów próbek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, nie uwzględnia się przekroczeń wartości granicznych wskaźników jakości wody, jeżeli są one skutkiem powodzi lub innych klęsk żywiołowych albo wyjątkowych warunków pogodowych, takich jak intensywne opady atmosferyczne, intensywne topnienie śniegu albo wysokie temperatury powietrza. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku pobierania próbek wody z częstotliwością, o której mowa w § 3 ust. 4, 5 i 7. Analizę próbek wody przeprowadza się, stosując metodyki referencyjne analiz zgodne z charakterystyką wykonania analizy, oparte na określeniu niepewności pomiaru, określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Pobieranie, utrwalanie, transport i przechowywanie próbek wody do analizy odbywa się zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy. Aktualny poziom wiedzy jest opisany w szczególności w Polskich Normach, o których mowa w załącznikach nr 3 i 4 do rozporządzenia. Do dnia 31 grudnia 2019 r. analizę próbek wody można przeprowadzić, stosując metodyki referencyjne analiz zgodne z charakterystyką wykonania analizy, oparte na określeniu poprawności, precyzji i granicy wykrywalności, określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz. U. poz. 1728), które utraciło moc z dniem 1 lipca 2019 r. zgodnie z art. 566 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125, 534 i 1495). Objaśnienia: 1)Wartości graniczne wskaźników jakości wody oznaczają: najniższą wartość w przypadku wskaźnika w lp. 30 (tlen rozpuszczony); najwyższą i najniższą wartość w przypadku wskaźnika w lp. 8 (fluorki), ustalone w odniesieniu do średniej temperatury rocznej; najniższą i najwyższą wartość w przypadku wskaźnika w lp. 1 (stężenie jonów wodoru (pH)); najwyższe wartości w pozostałych przypadkach. 2) Odstępstwa dopuszczalne z powodu wyjątkowych warunków określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenia. 3) Termin „pestycydy” obejmuje organiczne: insektycydy, herbicydy, fungicydy, nematocydy, akarycydy, algicydy, rodentycydy oraz slimicydy, a także produkty pochodne (m.in. regulatory wzrostu) oraz ich pochodne metabolity, a także produkty ich rozkładu i reakcji. Należy oznaczać jedynie te pestycydy, których występowania w wodzie można oczekiwać w danej strefie zaopatrzenia w wodę. 4) Σ pestycydów oznacza sumę poszczególnych pestycydów wykrytych i oznaczonych ilościowo w ramach przeprowadzania analizy próbek wody. *Grupy wskaźników jakości wody: Charakterystyka wykonania analizy stanowi, że wykorzystana metoda analizy co najmniej umożliwia zmierzenie stężeń równych wartości wskaźnika przy granicy oznaczalności w wysokości 30% lub mniej odpowiedniej wartości wskaźnika i niepewności pomiaru określonej w tabeli. Granica oznaczalności oznacza określoną wielokrotność granicy wykrywalności przy danym stężeniu substancji oznaczanej, możliwą do wyznaczenia z akceptowalną dokładnością i precyzją. Granica oznaczalności może być obliczana za pomocą odpowiedniej normy lub próbki i może zostać wyznaczona na podstawie najniższego punktu kalibracji na krzywej kalibracyjnej bez próbki ślepej. Wynik wyraża się za pomocą co najmniej takiej samej liczby cyfr znaczących jak wartość wskaźnika określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Niepewność pomiaru określona w tabeli nie może być stosowana jako dodatkowa tolerancja w odniesieniu do wartości wskaźników określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Objaśnienia: 1)Niepewność pomiaru jest to wskaźnik nieujemny charakteryzujący rozkład wartości ilościowych przyporządkowanych wielkości mierzalnej na podstawie wykorzystanych informacji. Kryterium wykonania analizy dla niepewności pomiaru (k = 2) to odsetek wartości wskaźnika określonej w tabeli w kolumnie 4 lub lepszej. Niepewność pomiaru szacuje się na poziomie wartości wskaźnika określonej w tabeli, o ile nie wskazano inaczej. 2) Wartości niepewności pomiaru są wyrażone w jednostkach pH. 3) Możliwe wykonywanie analizy przy zastosowaniu normy PN-EN 7887. 4) Możliwe wykonywanie analizy przy zastosowaniu normy PN-EN 27888. 5) Metodyka określa całkowitą ilość cyjanków we wszystkich postaciach. 6) Charakterystykę wykonania analizy stosuje się do pojedynczych określonych substancji przy 25% wartości wskaźnika jakości wody dla danej kategorii jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 7)Charakterystykę wykonania analizy dla poszczególnych pestycydów podano orientacyjnie. Niskie wartości dla niepewności pomiaru, takie jak 30%, można osiągnąć w odniesieniu do niektórych pestycydów, wyższe wartości - do 80% - mogą być dopuszczone w odniesieniu do niektórych pestycydów. 8) Niepewność pomiaru należy oszacować na poziomie 3 mg/l ogólnego węgla organicznego. Oznaczenie ogólnego węgla organicznego może nastąpić na podstawie wytycznych podanych w normie PN-EN 1484. 9) Wykrywalność poniżej dolnej wartości wskaźnika jakości wody dla danej kategorii jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Charakterystyka wykonania analizy stanowi, że wykorzystana metoda analizy co najmniej umożliwia zmierzenie stężeń równych wartości wskaźnika przy granicy oznaczalności w wysokości 30% lub mniej odpowiedniej wartości wskaźnika i niepewności pomiaru określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Granica oznaczalności oznacza określoną wielokrotność granicy wykrywalności przy danym stężeniu substancji oznaczanej, możliwą do wyznaczenia z akceptowalną dokładnością i precyzją. Granica oznaczalności może być obliczana za pomocą odpowiedniej normy lub próbki i może zostać wyznaczona na podstawie najniższego punktu kalibracji na krzywej kalibracyjnej bez próbki ślepej. Wynik wyraża się za pomocą co najmniej takiej samej liczby cyfr znaczących jak wartość wskaźnika określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Objaśnienia: 1)Granica wykrywalności jest to wartość trzykrotnego odchylenia standardowego wyznaczonego dla serii analiz próbek o niskim stężeniu badanego wskaźnika lub pięciokrotnego odchylenia standardowego wyznaczonego dla serii analiz prób ślepych. 2) Precyzja jest to miara błędu przypadkowego i jest zwykle wyrażona jako odchylenie standardowe (wewnątrz i między partiami) rozkładu wyników od średniej. Aprobowana precyzja stanowi dwukrotność względnego odchylenia standardowego. Ogólne zasady oceny dokładności (poprawności i precyzji) metod pomiarowych można znaleźć w normie PN-ISO 5725-1. 3) Poprawność jest to miara błędu systematycznego, tj. różnicy między średnią wartością dużej liczby powtarzanych pomiarów a wartością prawdziwą. Ogólne zasady oceny dokładności (poprawności i precyzji) metod pomiarowych można znaleźć w normie PN-ISO 5725-1. 4) Wartości poprawności i precyzji pomiaru są wyrażone w jednostkach pH. 5) Stosowana metoda analizy co najmniej umożliwia oznaczanie wartości dopuszczalnej z podaną poprawnością, precyzją i granicą wykrywalności. 6) Możliwe wykonywanie analizy przy zastosowaniu normy PN-EN ISO 7887. 7) Możliwe wykonywanie analizy przy zastosowaniu normy PN-EN 27888. 8) Możliwe wykonywanie analizy przy zastosowaniu normy PN-EN 1622. Badanie powinno być przeprowadzone w temperaturze (23±2)°C. 9) Metodyka określa całkowitą ilość cyjanków we wszystkich postaciach. 10) Charakterystykę wykonania analizy stosuje się do pojedynczych określonych substancji przy 25% wartości wskaźnika jakości wody dla danej kategorii jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. 11) Charakterystykę wykonania analizy poszczególnych pestycydów podano orientacyjnie. Niskie wartości niepewności pomiaru, takie jak 30%, można osiągnąć w odniesieniu do niektórych pestycydów, wyższe wartości - do 80% - mogą być dopuszczone w odniesieniu do niektórych pestycydów. 12) Wykrywalność poniżej dolnej wartości wskaźnika jakości wody dla danej kategorii jakości wody określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.