Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2019 r. w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej

Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 27 listopada 2019 r.w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 2269). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1.

§ 2.

§ 3. Załącznik nr 1 - Zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej 1. 1) 2) 3) 4) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 5. 1) 2) 3) Załącznik nr 2 - Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej A. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 2. 1) 2) 3) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 5. 1) 2) 3) 4) 5) B. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 2. 1) a) b) c) 2) 3) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) a) b) c) d) e) f) g) 7) 8) 9) 10) 5. 1) 2) 3) Na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 357, 730 i 1590) zarządza się, co następuje: Ustala się zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Ustala się zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 grudnia 2019 r.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 września 2016 r. w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1567), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 357, 730 i 1590). W zakresie działań mających na celu zachowanie zdrowia świadczeniobiorcy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, zwany dalej „lekarzem POZ”: prowadzi edukację zdrowotną; prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań bilansowych; uczestniczy w realizacji programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej, działając na rzecz zachowania zdrowia w społeczności lokalnej; rozpoznaje środowisko świadczeniobiorcy. W zakresie działań mających na celu profilaktykę chorób lekarz POZ: identyfikuje czynniki ryzyka oraz zagrożenia zdrowotne świadczeniobiorcy, a także podejmuje działania ukierunkowane na ich ograniczenie; informuje o obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym oraz o zalecanych szczepieniach ochronnych przeciw chorobom zakaźnym; przeprowadza badania kwalifikacyjne poprzedzające wykonanie obowiązkowych albo zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym oraz, jeżeli dotyczy, kieruje na konsultację specjalistyczną; koordynuje wykonanie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym; uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych; prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań przesiewowych. W zakresie działań mających na celu rozpoznawanie chorób lekarz POZ: planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do stanu zdrowia świadczeniobiorcy; informuje świadczeniobiorcę o możliwościach postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego stanu zdrowia oraz wskazuje podmioty właściwe do jego przeprowadzenia; przeprowadza badanie podmiotowe świadczeniobiorcy zgodnie z aktualną wiedzą medyczną; przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej; wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, w szczególności laboratoryjnych lub obrazowych; wystawia kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, jeżeli stwierdzi podejrzenie nowotworu złośliwego; kieruje świadczeniobiorcę do świadczeniodawców udzielających ambulatoryjnych lub stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy uzna to za konieczne; dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców; orzeka o stanie zdrowia świadczeniobiorcy po uprzednim, osobistym jego zbadaniu lub zbadaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej świadczeniobiorcy. W zakresie działań mających na celu leczenie chorób lekarz POZ: planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną; planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą działania edukacyjne mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie stanu będącego przyczyną choroby świadczeniobiorcy; zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne; wykonuje lub zleca wykonanie zabiegów; kieruje świadczeniobiorcę do innych świadczeniodawców, w celu wykonania zabiegów; kieruje świadczeniobiorcę do innych świadczeniodawców, w tym udzielających ambulatoryjnych lub stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych, w celu dalszego leczenia; kieruje do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej; kieruje do leczenia uzdrowiskowego; orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki; wydaje zaświadczenia i orzeczenia lekarskie, zgodnie z odpowiednimi przepisami; wystawia receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne; integruje, koordynuje lub kontynuuje działania lecznicze podejmowane w odniesieniu do świadczeniobiorcy przez innych świadczeniodawców w ramach swoich kompetencji zawodowych, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. W zakresie działań mających na celu rehabilitację świadczeniobiorcy lekarz POZ: wystawia skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne; wykonuje, stosownie do posiadanych kwalifikacji i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zabiegi rehabilitacyjne; wystawia receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne. Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, zwanej dalej „pielęgniarką POZ” Zadania pielęgniarki POZ w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują: rozpoznawanie, ocenę i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym u świadczeniobiorców; rozpoznawanie potrzeb pielęgnacyjnych i problemów zdrowotnych świadczeniobiorców; prowadzenie edukacji zdrowotnej; prowadzenie poradnictwa w zakresie zdrowego stylu życia; monitorowanie rozwoju dziecka; realizację programów zdrowotnych, programów polityki zdrowotnej i profilaktyki chorób; prowadzenie działań profilaktycznych u świadczeniobiorców z grup ryzyka zdrowotnego; organizowanie grup wsparcia; profilaktykę chorób wieku rozwojowego; edukację w zakresie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych obejmują: realizację opieki pielęgnacyjnej nad świadczeniobiorcą w różnych stanach zdrowia i choroby zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i standardami opieki pielęgniarskiej; wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych; przygotowywanie i aktywizowanie do samoopieki i samopielęgnacji w chorobie i niepełnosprawności. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń diagnostycznych obejmują: przeprowadzanie wywiadów środowiskowych; wykonywanie badania fizykalnego; wykonywanie podstawowych parametrów życiowych i ich ocenę oraz interpretację; ocenę stanu ogólnego świadczeniobiorcy oraz procesu jego zdrowienia; ocenę jakości życia i wydolności psychofizycznej świadczeniobiorcy; wykrywanie odchyleń od normy rozwojowej; wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium przy wykorzystaniu zestawów i aparatury przeznaczonych do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy; ocenę i monitorowanie bólu; ocenę wydolności pielęgnacyjno-opiekuńczej rodziny; pobieranie materiału do badań diagnostycznych; wystawianie skierowań na wykonanie badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta - zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 576, z późn. zm.). Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń leczniczych obejmują: udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej; podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, podskórnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych; zakładanie opatrunków na rany, odleżyny i oparzenia; cewnikowanie pęcherza moczowego i usuwanie cewnika; płukanie pęcherza moczowego; wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych; w porozumieniu z lekarzem wykonywanie zabiegów pielęgnacyjno-leczniczych w stomiach, przetokach i trudno gojących się ranach; zdejmowanie szwów; wykonywanie inhalacji; wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna; ustalanie diety w żywieniu przewlekle chorych; dobór technik karmienia w zależności od stanu chorego; doraźną modyfikację dawki leków przeciwbólowych, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których jest uprawniona pielęgniarka; w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń - ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept oraz ordynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej; w ramach realizacji zleceń lekarskich - wystawianie recept na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, oraz wystawienie zleceń na wyroby medyczne - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych obejmują: rehabilitację przyłóżkową w celu zapobiegania powikłaniom wynikającym z procesu chorobowego i długotrwałego unieruchomienia; usprawnianie ruchowe; drenaż ułożeniowy, prowadzenie gimnastyki oddechowej; ćwiczenia ogólnousprawniające; ułożenie i przemieszczanie chorego w łóżku. Zakres zadań położnej podstawowej opieki zdrowotnej, zwanej dalej „położną POZ” Zadania położnej POZ w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują: edukację dotyczącą prozdrowotnego stylu życia kobiety; edukację przedporodową; poradnictwo w zakresie odżywiania w okresie ciąży i połogu; poradnictwo w zakresie pielęgnacji i prawidłowego żywienia noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia; poradnictwo laktacyjne i promowanie karmienia piersią; kształtowanie postaw rodzicielskich; edukację i udzielanie porad w zakresie powrotu płodności po porodzie i metod regulacji płodności; profilaktykę chorób ginekologicznych i patologii położniczych; edukację kobiety we wszystkich okresach życia w zakresie prowadzenia samoobserwacji oraz podejmowania działań w celu wczesnego wykrywania i likwidacji czynników ryzyka nowotworowego; edukację w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV oraz chorobom przenoszonym drogą płciową; profilaktykę chorób wieku rozwojowego; edukację w zakresie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych obejmują: planowanie, realizację i ocenę opieki pielęgnacyjnej nad: kobietą w okresie ciąży, porodu i połogu, noworodkiem i niemowlęciem do 8. tygodnia życia, kobietą ze schorzeniami ginekologicznymi; przygotowanie i wspieranie rodziny w opiece nad noworodkiem, niemowlęciem i kobietą; przygotowanie kobiety do samoopieki i samopielęgnacji. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń diagnostycznych obejmują: przeprowadzanie wywiadu środowiskowego lub rodzinnego; monitorowanie rozwoju ciąży fizjologicznej; wykonywanie badania położniczego; zwracanie uwagi na relację rodziny z noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia; ocenę stanu psychicznego kobiety w okresie ciąży i połogu, w tym ryzyka wystąpienia depresji poporodowej; monitorowanie przebiegu połogu i rozwoju noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia; obserwację i ocenę rozwoju psychoruchowego noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia oraz adaptacji do środowiska zewnętrznego; wykonywanie pomiarów u kobiety i noworodka oraz ocenę tych pomiarów zgodnie z przepisami dotyczącymi standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, wydanymi na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190, z późn. zm.); ocenę poziomu bilirubiny u noworodka w oparciu o topografię zażółcenia według schematu Kramera oraz pobieranie materiału do testów przesiewowych w kierunku wykrycia chorób metabolicznych; wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium przy wykorzystaniu zestawów i aparatury przeznaczonych do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy; pobieranie materiału do badań diagnostycznych; wystawianie skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta - zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń leczniczych obejmują: udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej; udzielanie pomocy położniczej i neonatologicznej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego do czasu przybycia lekarza; przyjmowanie porodu nagłego w warunkach domowych; zabezpieczenie naciętego lub pękniętego krocza; udzielanie pomocy w okresie laktacji; wykonywanie zabiegów leczniczych, w tym: podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, podskórnych i śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych, zdejmowanie szwów, cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet, usuwanie cewnika, płukanie pęcherza moczowego, wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych, płukanie pochwy, leczenie i opatrywanie oparzeń, ran oraz odleżyn we współpracy z pielęgniarką POZ, wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna; ustalanie diety kobiety zgodnie z potrzebami; doraźną modyfikację dawki leczniczej leku przeciwbólowego, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których jest uprawniona położna; w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń - ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept oraz ordynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej; w ramach realizacji zleceń lekarskich - wystawianie recept na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, oraz wystawienie zleceń na wyroby medyczne - zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych obejmują: ćwiczenia usprawniające w ciąży, połogu i schorzeniach ginekologicznych; wykonywanie drenażu ułożeniowego u kobiety; prowadzenie gimnastyki oddechowej, relaksacyjnej i przygotowującej do porodu oraz w okresie połogu.