Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli

Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 17 stycznia 2019 r.w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 95). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8)

§ 2.

§ 3.

§ 4. 1. 1) a) b) 2) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8)

§ 5. 1. 2. 3. 1) 2) 4. 5. 6.

§ 6. 1. 1) 2) 2. 3. 4.

§ 7. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) a) b) 8) 9) 10)

§ 8.

§ 9. Załącznik nr 1 - Wymagania, jakim powinna odpowiadać woda w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli, zakres oraz metody badania wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli A. Tabela I. Wymagania mikrobiologiczne Tabela II. Inne wymagania B. Tabela I. Wymagania mikrobiologiczne dla śródlądowych wód powierzchniowych Tabela II. Wymagania mikrobiologiczne dla wód przybrzeżnych i przejściowych Załącznik nr 2 - Sposób pobierania, przechowywania i transportu przed analizą próbek wody z kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli 1. 1) 2) 2. 1) 2) 3) 3. 4. Załącznik nr 3 - Sposób klasyfikacji jakości wody w kąpielisku 1. 2. 1) 2) a) b) c) 3. 1) 2) a) b) c) 4. 1) 2) a) b) c) 2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r. dotyczącą zarządzania jakością wody w kąpielisku i uchylającą dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37, Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14 oraz Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8). Na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: wymagania, jakim powinna odpowiadać woda w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli; zakres badania wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli; metody badania wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli, ze szczególnym uwzględnieniem metod referencyjnych; sposób pobierania, przechowywania i transportu przed analizą próbek wody z kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli; sposób klasyfikacji jakości wody w kąpielisku; sposób oceny jakości wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli; szczegółowy sposób dokumentowania kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 344 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne; szczegółowy sposób oceny kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 344 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Wymagania, jakim powinna odpowiadać woda w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli, zakres oraz metody badania wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli, ze szczególnym uwzględnieniem metod referencyjnych, określa część A załącznika nr 1 do rozporządzenia. Sposób pobierania, przechowywania i transportu przed analizą próbek wody z kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. Właściwy państwowy inspektor sanitarny dokonuje oceny jakości wody w: kąpielisku: na bieżąco - na podstawie wyników badania wody, według wymagań i metod określonych w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia, wykonanego w ramach kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 344 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, oraz w ramach kontroli urzędowej, o której mowa w art. 344 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, po zakończeniu sezonu kąpielowego - na podstawie: wyników badania wody, według wymagań i metod określonych w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia, wykonanego w ramach kontroli wewnętrznej, o której mowa w art. 344 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, oraz w ramach kontroli urzędowej, o której mowa w art. 344 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, działań podejmowanych przez organizatora, organy gminy, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz inne zainteresowane podmioty; miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli na bieżąco - na podstawie wyników badania jakości wody, według wymagań i metod określonych w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia, wykonanego przez organizatora, zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, oraz w ramach kontroli urzędowej realizowanej zgodnie z art. 344 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Przygotowanie oceny sezonowej polega na krótkim opisowym podsumowaniu wszelkich działań podejmowanych przez organizatora, organy gminy, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz inne zainteresowane podmioty w odniesieniu do wód w kąpieliskach obejmujących: określenie i regularną aktualizację profilu wody w kąpielisku; określenie harmonogramu pobrania próbek; kontrolę jakości wody w kąpielisku, prowadzoną w ramach kontroli urzędowej oraz kontroli wewnętrznej; ocenę jakości wody w kąpielisku; klasyfikację wody w kąpielisku; określenie oraz ocenę przyczyn zanieczyszczenia, które mogłoby mieć wpływ na wodę w kąpielisku oraz niekorzystnie wpływać na zdrowie osób kąpiących się; informowanie społeczeństwa, w tym aktywne rozpowszechnianie i niezwłoczne udostępnianie informacji o klasyfikacji wody w kąpielisku i zakazie kąpieli przez oznakowanie kąpieliska, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne; podejmowanie czynności mających na celu zapobieganie narażeniu osób kąpiących się na działanie zanieczyszczeń oraz obniżenie ryzyka zanieczyszczenia. Właściwy państwowy inspektor sanitarny dokonuje klasyfikacji jakości wody w kąpielisku na podstawie co najmniej 16 próbek obejmujących cztery sezony kąpielowe. W przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni, klasyfikacja jakości wody w kąpielisku jest dokonywana przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego na podstawie co najmniej 12 próbek obejmujących cztery sezony kąpielowe. Właściwy państwowy inspektor sanitarny może dokonać klasyfikacji jakości wody w kąpielisku na podstawie próbek wody obejmujących mniej niż cztery sezony kąpielowe, jeżeli: nowo wyznaczone kąpielisko funkcjonuje krócej niż przez cztery kolejne sezony kąpielowe; wystąpiły zdarzenia, które mogą mieć wpływ na klasyfikację jakości wody w kąpielisku. Klasyfikacja jakości wody w kąpielisku w przypadkach, o których mowa w ust. 3, może być dokonana na podstawie co najmniej 16 próbek, a w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni, na podstawie co najmniej 8 próbek. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, uwzględnia się wyłącznie próbki pobrane od momentu wystąpienia zdarzeń, które mogą mieć wpływ na klasyfikację jakości wody w kąpielisku. Liczba próbek wskazanych w ust. 1, 2 i 4 uwzględnia próbki pobrane nie wcześniej niż 10 dni przed otwarciem każdego sezonu kąpielowego oraz próbki pobrane w sezonie kąpielowym. Przy klasyfikacji jakości wody w kąpielisku nie należy brać pod uwagę próbek pobranych: podczas występowania krótkotrwałego zanieczyszczenia wywołanego skażeniem mikrobiologicznym, o którym mowa w tabeli I części A załącznika nr 1 do rozporządzenia, którego przyczyny można zidentyfikować i nie przewiduje się, że będzie ono miało niekorzystny wpływ na jakość wody w kąpielisku przez okres dłuższy niż 72 godziny od pierwszego naruszenia jakości wody w kąpielisku, oraz w związku z wystąpieniem którego podejmowane są działania, o których mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia, oraz w celu potwierdzenia ustąpienia zanieczyszczenia, o którym mowa w pkt 1. Niewzięte pod uwagę próbki, o których mowa w ust. 1, zastępuje się dodatkową próbką pobraną 7 dni po wykonaniu badania potwierdzającego ustąpienie krótkotrwałego zanieczyszczenia. Klasyfikacja jakości wody w kąpielisku jest dokonywana w oparciu o wymagania określone w części B załącznika nr 1 do rozporządzenia. Klasyfikacja jakości wody w kąpielisku jest dokonywana w sposób określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Kontrola wewnętrzna jakości wody w kąpielisku jest dokumentowana w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, pozwalającej na ustalenie: imienia i nazwiska osoby odpowiedzialnej za systematyczne wizualne nadzorowanie wody w kąpielisku i wody zasilającej kąpielisko pod kątem występowania zanieczyszczeń niekorzystnie wpływających na jakość wody i stanowiących zagrożenie dla zdrowia kąpiących się osób; daty pobierania próbek wody w kąpielisku w punktach ustalonych z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym; terminu wystąpienia krótkotrwałego zanieczyszczenia; daty pobierania dodatkowych próbek wody w kąpielisku po ustaniu krótkotrwałego zanieczyszczenia; daty wykonania badania wody w kąpielisku w zakresie określonym w tabeli I części A załącznika nr 1 do rozporządzenia; metod, jakimi zostały przeprowadzone badania jakości wody w kąpielisku, określonych w tabeli I części A załącznika nr 1 do rozporządzenia; daty, godziny i sposobu przekazania właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu wyników badania wody w przypadku: przekroczenia wymagań określonych w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia, spełniania wymagań określonych w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia; daty, godziny, sposobu oraz zakresu przekazanych informacji właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu o wystąpieniu zdarzeń, które mogą mieć wpływ na pogorszenie jakości wody w kąpielisku, oraz o każdym zawieszeniu harmonogramu pobrania próbek w ramach kontroli wewnętrznej, o którym mowa w art. 345 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, i jego przyczynach; daty, godziny oraz zakresu przekazanych informacji kąpiącym się osobom o jakości wody w kąpielisku, w tym klasyfikacji jakości wody w kąpielisku, i zaleceniach organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej; podejmowanych czynności mających na celu zapobieganie narażeniu osób kąpiących się na działanie zanieczyszczeń oraz obniżenie ryzyka zanieczyszczenia. Oceny kontroli wewnętrznej dokonuje się przez krótkie opisowe przedstawienie informacji odnoszących się do prawidłowości lub braku prawidłowości realizacji, przez organizatora kąpieliska, zadań wskazanych w art. 344 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 8 kwietnia 2011 r. w sprawie prowadzenia nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu wykorzystywanym do kąpieli (Dz. U. z 2016 r. poz. 1602), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z art. 566 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125). Ocena jakości wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli Klasyfikacja wody w kąpielisku * - oparte na ocenie 95-percentyla ** - oparte na ocenie 90-percentyla * - oparte na ocenie 95-percentyla ** - oparte na ocenie 90-percentyla 1) Dopuszcza się stosowanie metody alternatywnej na zasadach wskazanych w art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. 2) Jednostka tworząca kolonię. 3) Najbardziej Prawdopodobna Liczba. 4) Niniejsza część ISO 9308 przeznaczona jest do badania wód o spodziewanej małej liczbie bakterii, w których ogólna liczba kolonii, rosnących na chromogennym podłożu agarowym dla bakterii grupy coli będzie niższa niż 100. Ze względu na małą selektywność zastosowanego podłoża różnicującego wzrost mikroflory towarzyszącej może zakłócać wiarygodne oznaczanie E. coli. Pobieranie próbek wody z kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli Pobieranie wody do badań odbywa się w punkcie pobierania próbek wody, jeżeli to możliwe, w taki sposób, aby próbki były pobierane 30 centymetrów pod powierzchnią wody oraz w wodzie o głębokości co najmniej 1 metra. Punktem pobierania próbek wody do badań w obrębie kąpieliska jest miejsce, gdzie: spodziewana jest większość osób kąpiących się lub spodziewane jest największe ryzyko zanieczyszczenia, zgodnie z profilem wody w kąpielisku. W razie podejrzeń dotyczących zanieczyszczenia wody, w szczególności w przypadku awaryjnych zrzutów ścieków lub gwałtownych zmian atmosferycznych, pobiera się próbki wody również w miejscach innych niż punkt pobierania próbek wody, w których podejrzewa się wystąpienie takiego zanieczyszczenia. Pobieranie takich próbek wody, jeżeli to możliwe, odbywa się w taki sposób, jak w punkcie pobierania próbek wody. Sterylizacja butelek (pojemników) na próbki Butelki (pojemniki) na próbki: poddaje się sterylizacji w autoklawie przez co najmniej 15 minut w temperaturze 121°C lub poddaje się suchej sterylizacji w temperaturze pomiędzy 160°C a 170°C* przez co najmniej 1 godzinę, lub są napromieniowanymi pojemnikami na próbki uzyskanymi bezpośrednio od wytwórcy z aktualną datą przydatności do użycia. Pobieranie próbek Pojemność butelki (pojemnika) na próbki zależy od ilości wody potrzebnej do zbadania każdego parametru (która musi być zgodna z normą, według której jest wykonywane badanie). Minimalna zawartość to na ogół 250 ml. Butelki (pojemniki) na próbki muszą być wykonane z przezroczystego, bezbarwnego materiału (szkło, polietylen lub polipropylen). Aby zapobiec przypadkowemu zanieczyszczeniu próbki, pobierający próbkę wykorzystuje aseptyczną technikę w celu utrzymania sterylności butelek (pojemników) na próbki. Nie zachodzi dodatkowa potrzeba posiadania sterylnego wyposażenia (takiego jak sterylne rękawice chirurgiczne, szczypce lub pręt do próbek), jeżeli próbka jest pobierana prawidłowo. Próbkę trwale i wyraźnie oznacza się na butelce (pojemniku) oraz na formularzu pobierania próbki. Przechowywanie oraz transport przed analizą próbek wody Próbki z wodą na każdym etapie transportu chroni się przed światłem, w szczególności przed bezpośrednim światłem słonecznym. Próbkę zabezpiecza się w temperaturze około 4°C w pojemniku chłodniczym lub lodówce aż do jej dostarczenia do laboratorium. Jeżeli przewidywany czas dowozu do laboratorium jest dłuższy niż 4 godziny, jest wymagany transport w lodówce. Czas pomiędzy pobraniem próbki a jej analizą musi być możliwie najkrótszy. Zaleca się analizę próbek w tym samym dniu roboczym. Jeżeli nie jest to możliwe ze względów praktycznych, wówczas próbki muszą zostać przeanalizowane w okresie nie dłuższym niż 24 godziny. Próbki do czasu analizy należy przechowywać w zaciemnionym miejscu w temperaturze 4°C ± 3°C. * Zalecany zakres temperatury. Jakość niedostateczna - wody w kąpieliskach należy zaklasyfikować jako „niedostateczne”, jeżeli w zestawie danych (co najmniej 16 próbek/w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni, co najmniej 12 próbek/w przypadkach, o których mowa w § 5 ust. 3, co najmniej 16 próbek lub co najmniej 8 próbek w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni) o jakości wody w kąpielisku za ostatni okres oceny1) wartości percentyla2) dla wyliczenia mikrobiologicznego są gorsze3) od wartości dla jakości „dostatecznej”, określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia w części B w kolumnie D. Jakość dostateczna - wody w kąpielisku należy zaklasyfikować jako „dostateczne”: jeżeli w zestawie danych (co najmniej 16 próbek/w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni, co najmniej 12 próbek/w przypadkach, o których mowa w § 5 ust. 3, co najmniej 16 próbek lub co najmniej 8 próbek w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni) o jakości wody w kąpielisku za ostatni okres oceny1) wartości percentyla2) dla wyliczenia mikrobiologicznego są równe lub lepsze4) niż wartości „jakości dostatecznej” określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia w części B w kolumnie D; jeżeli w wodzie mogą wystąpić krótkotrwałe zanieczyszczenia, pod warunkiem że: są podejmowane właściwe środki zarządzania, włączając nadzór, systemy wczesnego ostrzegania oraz kontrole, w celu zapobieżenia narażeniu osób kąpiących się przez ostrzeżenia lub, gdy jest to konieczne, zakaz kąpieli, są podejmowane właściwe środki zarządzania w celu zapobieżenia, ograniczenia oraz wyeliminowania przyczyn zanieczyszczenia, liczba próbek niewziętych pod uwagę, zgodnie z § 6 ust. 1, ze względu na występowanie krótkotrwałych zanieczyszczeń podczas ostatniego okresu oceny stanowiła nie więcej niż 15% całkowitej liczby próbek przewidzianych w harmonogramie pobrania próbek ustalonym na ten okres lub nie więcej niż jedna próbka na okres kąpielowy, w zależności od tego, która z tych liczb jest większa. Jakość dobr a - wody w kąpielisku należy zaklasyfikować jako „dobre”: jeżeli w zestawie danych (co najmniej 16 próbek/w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni, co najmniej 12 próbek/w przypadkach, o których mowa w § 5 ust. 3, co najmniej 16 próbek lub co najmniej 8 próbek w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni) o jakości wody w kąpielisku za ostatni okres oceny1) wartości percentyla2) dla wyliczenia mikrobiologicznego są równe lub lepsze4) niż wartości „jakości dobrej”, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia w części B w kolumnie C; jeżeli w wodzie mogą wystąpić krótkotrwałe zanieczyszczenia, pod warunkiem że: są podejmowane właściwe środki zarządzania, włączając nadzór, systemy wczesnego ostrzegania oraz kontrole, w celu zapobieżenia narażeniu osób kąpiących się przez ostrzeżenia lub, gdy jest to konieczne, zakaz kąpieli, są podejmowane właściwe środki zarządzania w celu zapobieżenia, ograniczenia oraz wyeliminowania przyczyn zanieczyszczenia oraz liczba próbek niewziętych pod uwagę, zgodnie z § 6 ust. 1, ze względu na występowanie krótkotrwałych zanieczyszczeń podczas ostatniego okresu oceny stanowiła nie więcej niż 15% całkowitej liczby próbek przewidzianych w harmonogramie pobrania próbek ustalonym na ten okres lub nie więcej niż jedna próbka na okres kąpielowy, w zależności od tego, która z tych liczb jest większa. Jakość doskonała - wody w kąpielisku należy zaklasyfikować jako „doskonałe”: jeżeli w zestawie danych (co najmniej 16 próbek/w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni, co najmniej 12 próbek/w przypadkach, o których mowa w § 5 ust. 3, co najmniej 16 próbek lub co najmniej 8 próbek w przypadku kąpieliska, w którym sezon kąpielowy nie przekracza 8 tygodni) o jakości wody w kąpielisku za ostatni okres oceny1) wartości percentyla2) dla wyliczenia mikrobiologicznego są równe lub lepsze niż wartości „jakości doskonałej”, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia w części B w kolumnie B; jeżeli w wodzie mogą wystąpić krótkotrwałe zanieczyszczenia, pod warunkiem że: są podejmowane właściwe środki zarządzania, włączając nadzór, systemy wczesnego ostrzegania oraz kontrole, w celu zapobieżenia narażeniu osób kąpiących się przez ostrzeżenia lub, gdy jest to konieczne, zakaz kąpieli, są podejmowane właściwe środki zarządzania w celu zapobieżenia, ograniczenia oraz wyeliminowania przyczyn zanieczyszczenia, liczba próbek niewziętych pod uwagę, zgodnie z § 6 ust. 1, ze względu na występowanie krótkotrwałych zanieczyszczeń podczas ostatniego okresu oceny stanowiła nie więcej niż 15% całkowitej liczby próbek przewidzianych w harmonogramie pobrania próbek ustalonym na ten okres lub nie więcej niż jedna próbka na okres kąpielowy, w zależności od tego, która z tych liczb jest większa. Objaśnienia: 1) „Ostatni okres oceny” oznacza cztery ostatnie sezony kąpielowe. 2) Na podstawie obliczenia percentyla log10 funkcji normalnej gęstości prawdopodobieństwa z danych (analiz) mikrobiologicznych uzyskanych z próbek wody w kąpielisku, wartość percentyla oblicza się w następujący sposób: a) obliczyć wartość log10 z każdego oznaczenia liczby bakterii w sekwencji danych podlegających obliczeniu (dla wartości liczby bakterii równej 0, do obliczenia log10 należy przyjąć wartość minimalną granicy wykrywalności użytej metody analitycznej), b) dla zbioru danych (obliczonych w lit. a wartości log10) należy obliczyć wartość średnią µ, c) dla zbioru danych (obliczonych w lit. a wartości log10), z wykorzystaniem wartości średniej µ (obliczonej w lit. b) należy obliczyć wartość odchylenia standardowego δ. Górny punkt 90 percentyla należy obliczyć na podstawie równania 90 percentyl = antylogarytm (µ + 1,282 δ). Górny punkt 95 percentyla należy obliczyć na podstawie równania 95 percentyl = antylogarytm (µ + 1,65 δ). 3) „Gorsze” oznacza: o wyższej liczbie wyrażonej w jtk lub NPL/100 ml. 4) „Lepsze” oznacza: o niższej liczbie wyrażonej w jtk lub NPL/100 ml.