Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 września 2020 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego

Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 16 września 2020 r.w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego 1)Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 494). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1.

§ 2. 1) 2) 3)

§ 3. Załącznik - Plan ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego, obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Poleska (Kod obszaru: PLH060013) oraz obszarów specjalnej ochrony ptaków: Polesie (Kod obszaru: PLB060019) i Bagno Bubnów (Kod obszaru: PLB060001), w częściach pokrywających się z obszarem Poleskiego Parku Narodowego Rozdział 1 CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI 1. 1.1. 1) 2) 3) 4) 5) 1.2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 1.3. 1) 2) 3) 4) 5) 1.4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 1.5. 1) 2) 3) 4) a) b) c) d) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 1.6. 1) 2) 1.7. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2. 2.1. 1) 2) 3) 2.2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2.3. 2.4. 2.5. 1) a) b) c) d) e) 2) a) b) 2.6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) 31) 32) 33) 34) 35) 36) 37) 38) 39) 40) 41) 42) 43) 44) 45) 46) 47) 48) 49) 50) 51) 52) 53) 54) 55) 56) 57) 58) 59) 60) 61) 62) 63) 64) 65) 66) 67) 68) 69) 70) 71) 72) 73) 74) 75) 76) 77) 78) 79) 80) 81) 82) 83) 84) 85) 86) 87) 88) 2.7. 1) 2) 2.8. 1) 2) 2.9. 1) 2) 2.10. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 2.11. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2.12. 2.12.1. 2.12.2. 2.12.3. 2.12.4. 2.12.5. 2.12.6. 3. 3.1. 1) 2) 3) 4) 3.2. Rozdział 2 OBSZARY OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ Rozdział 3 OPIS GRANIC OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW I OBSZARU NATURA 2000 POLESIE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. 3. 4. 5. Rozdział 4 IDENTYFIKACJA ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW DLA OBSZARU PARKU, W TYM IDENTYFIKACJA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ DLA ZACHOWANIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH, ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY DLA OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. 3. 4. Rozdział 5 OKREŚLENIE WARUNKÓW UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE I OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZACHOWANIA INTEGRALNOŚCI TYCH OBSZARÓW ORAZ SPÓJNOŚCI SIECI OBSZARÓW NATURA 2000 1. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) 2) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) p) q) r) s) t) u) v) w) x) y) z) za) zb) zc) zd) ze) zf) zg) zh) zi) zj) zk) zl) zm) zn) 3) a) b) c) 4) a) b) c) 5) a) b) c) 6) a) b) c) d) e) f) g) h) 7) a) b) c) d) e) 2. 1) 2) 3) 4) 5) Rozdział 6 WSKAŹNIKI WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z GRANICAMI PARKU 1. 2. Rozdział 7 OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH NA OBSZARACH OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ, Z PODANIEM RODZAJU, ZAKRESU I LOKALIZACJI TYCH DZIAŁAŃ, ORAZ OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY NA OBSZARZE NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARZE NATURA 2000 POLESIE I OBSZARZE NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZE WSKAZANIEM PODMIOTÓW ODPOWIEDZIALNYCH ZA ICH REALIZACJĘ I. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 2.1. 1) a) b) c) d) e) f) 2) a) b) c) d) e) f) g) h) i) 3) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) 2.2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2.3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2.4. 1) 2) 3) 4) 2.5. 1) 2) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) II. 1. 1.1. 1.2. 1.3. 2. Rozdział 8 OKREŚLENIE SPOSOBÓW MONITORINGU REALIZACJI ZADAŃ OCHRONNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW Rozdział 9 SPOSOBY MONITORINGU STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. Rozdział 10 OBSZARY I MIEJSCA UDOSTĘPNIANE DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH, AMATORSKIEGO POŁOWU RYB ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTĘPNIANIA 1. 2. 3. 4. Rozdział 11 WSKAZANIE MIEJSC, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA DZIAŁALNOŚĆ WYTWÓRCZA, HANDLOWA I ROLNICZA 1. 2. Rozdział 12 USTALENIA DO STUDIÓW UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMIN, MIEJSCOWYCH PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO, DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH NA OBSZARZE PARKU ORAZ NIEZBĘDNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT NA OBSZARZE NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARZE NATURA 2000 POLESIE I OBSZARZE NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) 2) a) b) c) d) e) 3) a) b) c) d) e) f) g) 4) a) b) 5) a) b) c) d) e) 2. Na podstawie art. 19 ust. 5 w związku z art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55, 471 i 1378) zarządza się, co następuje: Ustanawia się plan ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego, który staje się planem ochrony dla części obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Poleska (kod obszaru: PLH0600132)Kod obszaru został określony zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2020/97 z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie przyjęcia trzynastego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowaną jako dokument nr C(2019) 8586) (Dz. Urz. UE L 28 z 31.01.2020, str. 144).) oraz planem ochrony dla części obszarów specjalnej ochrony ptaków: Polesie (kod obszaru: PLB0600193)Kod obszaru został określony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. poz. 133 i 358, z 2012 r. poz. 358, z 2017 r. poz. 1416 oraz z 2018 r. poz. 1789).) oraz Bagno Bubnów (kod obszaru: PLB0600013)Kod obszaru został określony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. poz. 133 i 358, z 2012 r. poz. 358, z 2017 r. poz. 1416 oraz z 2018 r. poz. 1789).), pokrywających się z obszarem Poleskiego Parku Narodowego, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Do projektów: studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego - uzgodnionych z dyrektorem Poleskiego Parku Narodowego, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nie stosuje się ustaleń do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczących eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych ujętych w rozdziale 12 załącznika do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Cele ochrony przyrody: Celem ochrony przyrody Poleskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie unikatowego w skali Polski i Europy krajobrazu Polesia Zachodniego, z jego wyjątkowym bogactwem siedliskowym i gatunkowym ekosystemów wodno-błotnych, łąkowych i leśnych, pozostającym w związku z naturalnymi procesami przyrodniczymi i strukturami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi, z mechanizmami funkcjonowania ekosystemów oraz z historią przemian flory i fauny. Celem równorzędnym jest zachowanie wartości kulturowych, w tym krajobrazu kulturowego, walorów krajobrazowych oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: utrzymanie obecnego stanu rzeźby terenu oraz przywrócenie seminaturalnych warunków rzeźby terenu w miejscach zdegradowanych; stabilizacja stosunków wodnych, przez utrzymanie zwierciadła wód gruntowych na poziomie zapewniającym zatrzymanie niekorzystnych procesów mineralizacji i humifikacji organicznych składników gleby, umożliwiająca powrót do naturalnej ewolucji zespołów jeziorno-torfowiskowych; ograniczenie kontaminacji gleb metalami ciężkimi, zwłaszcza wzdłuż tras komunikacyjnych przebiegających przez Park; wyeliminowanie destrukcyjnych działań antropopresyjnych na obszarze Parku, takich jak: nadmierna wycinka drzew, nielegalne wysypiska odpadów, eutrofizacja naturalnych i półnaturalnych zbiorników wodnych wynikająca ze stosowania nawozów sztucznych oraz niekontrolowanych zrzutów płynnych odpadów organicznych przez osoby fizyczne, wydeptywanie siedlisk wrażliwych, w szczególności torfowisk i muraw napiaskowych); ukierunkowanie ruchu turystycznego w obrębie ścieżek przyrodniczych, ograniczające degradację gleb w Parku. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej oraz niezakłóconego przebiegu naturalnych procesów przyrodniczych w ekosystemach leśnych; odtworzenie właściwego stanu ochrony leśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze: 91701) Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum), 91D01),2) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne; utrzymanie właściwego stanu ochrony leśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze; ograniczanie wpływu zagrożeń zewnętrznych na ekosystemy leśne; unaturalnienie struktury ekosystemów leśnych z wykorzystaniem spontanicznych procesów przyrodniczych, w tym prowadzących do odtworzenia zasobów rozkładającego się drewna; odtwarzanie zasięgu i właściwego stanu leśnych siedlisk hydrogenicznych i semihydrogenicznych przez renaturalizację stosunków wodnych i zainicjowanie procesów samoodtwarzania się siedlisk torfowiskowych i bagiennych, przesuszonych w efekcie kompleksowych melioracji wodnych wykonanych w latach 60-tych XX wieku; doprowadzenie ekosystemów leśnych, w szczególności stanowiących chronione siedliska przyrodnicze oraz ich składników (gatunków roślin, gatunków zwierząt i gatunków grzybów) do właściwego stanu ochrony; eliminacja obcych i niepożądanych gatunków drzew i krzewów oraz obcych gatunków inwazyjnych roślin zielnych; ochrona stanowisk cennych przyrodniczo gatunków roślin, zwierząt, grzybów i porostów oraz ich ostoi. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: zachowanie trwałości i zapewnienie możliwości rozwoju naturalnych i półnaturalnych lądowych nieleśnych zespołów roślinnych oraz stanowisk roślin, ochrona trwałości ekosystemów istotnych z punktu widzenia ochrony siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, w tym półnaturalnych ekosystemów łąkowych; doprowadzenie lądowych ekosystemów nieleśnych, w tym stanowiących siedliska roślin, siedliska grzybów lub siedliska zwierząt do właściwego stanu ochrony; utrzymanie właściwego stanu ochrony nieleśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze; odtworzenie właściwego stanu ochrony nieleśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze: 64101) Zmiennowilgotne łąki trzęlicowe (Molinion), 65101) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), 62301),2) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie), 71401) Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea), 72301) Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; eliminacja gatunków obcych. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest: ograniczenie drenażu wód podziemnych i odpływu wód powierzchniowych z terenu Parku oraz dopływu wód o innych cechach fizykochemicznych, a także zwiększenie wszelkich form retencji wodnej; utrzymanie odpowiedniego stanu wód w ekosystemach jeziorno-torfowiskowych, renaturalizacja ekosystemów wodno-błotnych oraz ich ochrona przed zagrożeniemi zewnętrznymi, w szczególności zmianami ilościowymi i jakościowymi wód; uzyskanie dobrego stanu ekologicznego i potencjału ekologicznego wód; zapewnienie warunków wodnych niezbędnych dla uzyskania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków, będących na obszarze Parku przedmiotami ochrony; utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ekologicznego cieków wodnych oraz ich nienaruszalnego przepływu; utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony ekosystemów wodnych będących na obszarze Parku przedmiotami ochrony; eliminacja gatunków obcych. Celem ochrony gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk jest: utrzymanie różnorodności gatunkowej; utrzymanie różnorodności mikrosiedlisk i miejsc rozwoju gatunków; zapewnienie ciągłości istnienia lub przywracanie siedlisk gatunków; tworzenie warunków środowiskowych sprzyjających utrzymaniu właściwego stanu ochrony rzadkich lub zagrożonych gatunków dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów na obszarze Parku, w szczególności: grzybów: podgrzybek czerwonawy (Xerocomellus rubellus), czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea), żagwica listkowata (Grifola frondosa), purchawica olbrzymia (Langermannia gigantea), grzybówka fioletowobrązowa (Mycena purpureofusca), ciżmówka płaska (Crepidotus applanatus), sromotnik smrodliwy (Phallus impudicus), kurzawka bagienna (Bovista paludosa), smardz wyniosły (Morchella elata), siedzuń sosnowy (Sparassis crispa), podgrzybek pasożytniczy (PseudoBoletus parasiticus), grzybów zlichenizowanych (porostów): włostka ciemniejsza (Bryoria subcana), płucnica islandzka (Cetraria islandica), płucnica kolczasta (Cetraria aculeata), płucnica darenkowa (Cetraria muricata), nibypłucnik wątpliwy (Cetreli a olivetorum), chrobotek łagodny (Cladonia mitis), chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina), chrobotek leśny (Cladonia arbuscula), mąkla zmienna (Evernia mesomorpha), mąkla tarniowa (Evernia prunastri), przystrumycznik pustułkowy (Hypotrachyna revoluta), odnożyca jesionowa (Ramalina fraxinea), odnożyca kępkowa (Ramalina fastigiata), brodaczka kędzierzawa (Usnea subftoridana), brodaczka kępkowa (Usnea hirta), złotorost zwodniczy (Xanthoria fallax), obrostnica rzęsowata (Anaptichia ciliaris), pustułka rurkowata (Hypogymnia tubulosa), popielak pylasty (Imshaugia aleurites), płaskunka szorstka (Melanohalea exasperata), płaszczynka okopcona (Melanelixia fuliginosa), płaszczynka brodawkowata (Melanelixia subargentifera), płaskotka rozlana (Parmeliopsis ambigua), pawężnica drobna (Peltigera didactyla), płucnik modry (Platismatia glauca), mąklik otrębiasty (Pseudevernia furfuracea), brązowniczka zielonawa (Tuckermannopsis chlorophylla), brązowniczka płotowa (Tuckermannopsis sepincola), złotlinka jaskrawa (Vulpicida pinastri), roślin: błotniszek wełnisty (Helodium blandowii), sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus), skorpionowiec brunatnawy (Scorpidium scorpioides), miedzik płaski (Frullania dilatata), skrzydlik długoszowaty (Fissidens osmundoides), grzebieniowiec piórkowaty (Ctenidium molluscum), torfowiec wąskolistny (Sphagnum angustifolium), torfowiec środkowy (Sphagnum centrale), torfowiec szpiczastolistny (Sphagnum cuspidatum), torfowiec brunatny (Sphagnum fuscum), torfowiec czerwonawy (Sphagnum rubellum), torfowiec jednoboczny (Sphagnum subsecundum), jodłówka pospolita (Abietinella abietina), bielistka siwa (Leucobryum glaucum), fałdownik nastroszony (Rhytidiadelphus squarrosus), gajnik lśniący (Hylocomium splendens), dzióbkowiec Zetterstedta (Eurhynchium angustirete), błyszcze włoskowate (Tomentypnum nitens), limprichtia długokończysta (Limprichtia revolvens), torfowiec ostrolistny (Sphagnum capillifolium), torfowiec frędzlowany (Sphagnum fimbriatum), torfowiec pogięty (Sphagnum flexuosum), torfowiec magellański (Sphagnum magellanicum), torfowiec nastroszony (Sphagnum squarrosum), torfowiec obły (Sphagnum teres), torfowiec Warnstorfa (Sphagnum warnstorfii), tujowiec delikatny (Thuidium delicatulum), tujowiec tamaryszkowaty (Thuidium tamariscinum), widłoząb kędzierzawy (Dicranum polysetum), widłoząb miotłowy (Dicranum scoparium), fałdownik szeleszczący (Hylocomiadelphus (Rhytidiadelphus) triquetrus), drabik drzewkowaty (Climacium dendroides), rokietnik pospolity (Pleurozium schreberi), limprichtia pośrednia (Limprichtia cossonii), próchniczek błotny (Aulacomnium palustre), mokradłoszka zaostrzona (Calliergonella cuspidata), torfowiec kończysty (Sphagnum fallax), torfowiec błotny (Sphagnum palustre), płonnik pospolity (Polytrichum commune), płonnik cienki (Polytrichum strictum), przyziemka Müllera (Calypogeia muelleriana), wargowiec blady (Chiloscyphus pallescens), porostnica wielokształtna (Marchantia polymorpha) subsp. Ruderalis, widlik zwyczajny (Metzgeria furcata), usznica spłaszczona (Radula complanata), wgłębka jamkowata (Riccia cavernosa), wgłębka modra (Riccia glauca), wgłębka wąskopłatowa (Riccia sorocarpa), próchniczek obupłciowy (Aulacomnium androgynum), zwojek sztyletowaty (Barbula unguiculata), paroząb mylny (Didymodon fallax), sierpowiec zakrzywiony (Drepanocladus aduncus), sierpowiec wielozarodniowy (Drepanocladus polycarpos), strzechwowiec poduszkowy (Dryptodon pulvinatus), skrętek wilgociomierczy (Funaria hygrometrica), zgliszczyn gruszkowaty (Leptobryum pyriforme), szurpek odrębny (Orthotrichum anomalum), szurpek kosmaty (Orthotrichum speciosum), płaskomerzyk eliptyczny (Plagiomnium ellipticum), złotowłos wysmukły (Polytrichastrum longisetum), płonnik włosisty (Polytrichum piliferum), ostrosz murowy (Rhynchostegium murale), wiewiórecznik mały (Sciuro-hypnum oedipodium), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum), bagnica torfowa (Scheuchzeria palustris), starodub łąkowy (Angelica palustris) (=Ostericum palustre), brzoza niska (Betula humilis), dzwonek syberyjski (Campanula sibirica), goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe), goryczuszka błotna (Gentianella uliginosa), goryczuszka gorzkawa (Gentianella amarella), goździk pyszny (Dianthus superbus), pełnik europejski (Trollius europaeus), kosaciec syberyjski (Iris sibirica), mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus), kotewka orzech wodny (Trapa natans), kosatka kielichowa (Tofieldia calyculata), lilia złotogłów (Lilium martagon), pływacz średni (Utricularia intermedia), pływacz drobny (Utricularia minor), tłustosz pospolity dwubarwny (Pinguicula vulgaris subsp. bicolor), aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa), rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundufolia), buławnik czerwony (Cephalanthera rubra), buławnik wielkokwiatowy (Cephalanthera damasonium), gółka długoostrogowa (Gymnadenia conopsea), kruszczyk błotny (Epipactis palustris), lipiennik Loesela (Liparis loeselii), obuwik pospolity (Cypripedium calceolus), storczyk kukawka (Orchis militaris), gnidosz królewski (Pedicularis sceptrum-carolinum), kłoć wiechowata (Cladium mariscus), marzyca ruda (Schoenus ferrugineus), turzyca Buxbauma (Carex buxbaumii), turzyca Davalla (Carex davalliana), turzyca strunowa (Carex chodorrhiza), wełnianka delikatna (Eriophorum gracile), wierzba borówkolistna (Salix myrtilloides), wierzba lapońska (Salix lapponum), widlicz spłaszczony (Diphasiastrum complanatum), widłak goździsty (Lycopodium clavatum), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), bobrek trój listkowy (Menyanthes trifoliata), centuria pospolita (Centaurium erythraea), pomocnik baldaszkowy (Chimaphila umbellata), grzybienie białe (Nymphaea alba), grzybienie północne (Nymphaea candida), jaskier wielki (Ranunculus lingua), orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), zawilec wielkokwiatowy (Anemone sylvestris), rukiew wodna (Nasturtium officinale), ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum), groszek błotny (Lathyrus palustris), wilżyna ciernista (Ononis spinosa), parzydło leśne (Aruncus sylvestris), gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata), kukułka plamista (Dactylorhiza maculata), kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis), listera jajowata (Listera ovata), podkolan biały (Platanthera biforia), podkolan zielonawy (Platanthera chlorantha), turówka leśna (Hierochloë australis), dziewanna fioletowa (Verbascum phoeniceum), gnidosz błotny (Pedicularis palustris), naparstnica zwyczajna (Digitalis grandiflora), turzyca dwupienna (Carex dioica), miodownik melisowaty (Melittis melissophyllum), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), bagno zwyczajne (Ledum palustre), gruszyczka okrągłolistna (Pyrola rotundifolia), gruszyczka zielonawa (Pyrola chlorantha), modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifolia), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium), paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare), narecznica grzebieniasta (Dryopteris cristata), skrzyp zimowy (Equisetum hyemale), porzeczka czarna (Ribes nigrum), chroszcz nagołodygowy (Teesdalea nudicaulis), turzyca bagienna (Carex limosa), lepnica litewska (Silene lithuanica), przęstka pospolita (Hippuris vulgaris), przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis), włosienicznik wodny (Batrachium aquatile), wolfia bezkorzeniowa (Wolffia arrhiza), pierwiosnek lekarski (Primula eris), pięciornik biały (Potentilla alba), marzanka wonna (Galium odoratum), wilczomlecz błotny (Euphorbia palustris), zwierząt: bezkręgowce: rak rzeczny (Astacus astacus), przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia), przeplatka maturna (Euphydryas maturna), czerwończyk nieparek (Lycaena dispar), czerwończyk fioletek (Lycaena helle), modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous), modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius), modraszek alkon (Maculinea (Phengaris) alcon), modraszek arion (Maculinea (Phengaris) arion), jelonek rogacz (Lucanus cervus), pijawka lekarska (Hirudo medicinalis), łątka zielona (Coenagrion armatum), iglica mała (Nehalennia speciosa), straszka północna (Sympecma paedisca), żagnica torfowcowa (Aeshna subarctica), żagnica zielona (Aeshna viridis), zalotka białoczelna (Leucorrhinia albifrons), zalotka spłaszczona (Leucorrhinia) caudalis), zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis), kreślinek nizinny (Graphoderus bilineatus, kałużnica czarna (Hydrophilus aterrimus), kałużnica czarnozielona (Hydrophilus piceus), postojak wiesiołkowiec (Proserpinus proserpina), szczeżuja wielka (Anodonta cygnea), skójka gruboskorupowa (Unio crassus), modliszka zwyczajna (Mantis religiosa), biegacz wręgaty (Carabus cancellatus), biegacz granulowany (Carabus granulatus), biegacz szykowny (Carabus nitens), biegacz fioletowy (Carabus violaceus), biegacz gładki (Carabus glabratus), biegacz gajowy (Carabus nemoralis), biegacz ogrodowy (Carabus hortensis), biegacz skórzasty (Carabus coriaceus), mrówka łąkowa (Formica pratensis), mrówka pniakowa (Formica truncorum), trzmiel ozdobny (Bombus distinguendus), trzmiel ogrodowy (Bombus hortorum), trzmiel gajowy (Bombus lucorum), trzmiel żółty (Bombus muscorum), trzmiel rudy (Bombus pascuorum), trzmiel rudonogi (Bombus ruderarius), trzmiel ciemnopasy (Bombus ruderatus), trzmiel wschodni (Bombus semenoviellus), trzmiel różnobarwny (Bombus soroeensis), trzmiel szary (Bombus veteranus), zadrzechnia czarnoroga (Xylocopa valga), zadrzechnia fioletowa (Xylocopa violacea), dostojka eunomia (Boloria eunomia), dostojka akwilonaris (Boloria aquilonaris), strzępotek hero (Coenonympha hero), strzępotek soplaczek (Coenonympha tullia), szlaczkoń torfowiec (Colias palaeno), tęcznik mniejszy (Calosoma inquisitor), borodziej próchnik (Ergates faber), kwietnica okazała (Protaetia aeruginosa), ciołek matowy (Dorcus parallelipipedus), kręgowce: piskorz (Misgurnus fossilis), różanka (Rhodeus sericeus amarus), strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus), traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris), kumak nizinny (Bombina bombina), ropucha paskówka (Epidalea calamita), ropucha zielona (Pseudepidalea viridis), ropucha szara (Bufo bufo), żaba wodna (Pelophylax esculentus), żabatrawna (Rana temporaria), żaba śmieszka (Pelophylax (Rana)ridibundus), rzekotka drzewna (Hyla arborea), żaba jeziorkowa (Pelophylax lessonae), żaba moczarowa (Rana arvalis), grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus), żółw błotny (Emys orbicularis), jaszczurka zwinka (Lacerta agilis), jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara), padalec zwyczajny (Anguis fragilis), gniewosz plamisty (Coronella austriaca), zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix), żmija zygzakowata (Vipera berus), bąk (Botaurus stellaris), bączek (Lxobrychus minutus), czapla biała (Egretta alba), czapla siwa (Ardea cinerea), bocian biały (Ciconia ciconia), bocian czarny (Ciconia nigra) podgorzałka (Aythya nyroca), trzmielojad (Pernis apivorus), błotniak stawowy (Circus aeruginosus), błotniak zbożowy (Circus cyaneus), błotniak łąkowy (Circus pygargus), błotniak stepowy (Circus macrourus), orlik grubodzioby (Clanga clanga), orlik krzykliwy (Clanga pomarina), bielik (Haliaeetus albicilla), orzeł przedni (Aquila chrysaetos), rybołów (Pandion haliaetus), drzemlik (Falco columbarius), sokół wędrowny (Falco peregrinus), batalion (Philomachus pugnax), łęczak (Tringa glareola), kropiatka (Porzana porzana), zielonka (Porzana parva), derkacz (Crex crex), żuraw (Grus grus), rycyk (Limosa limosa), dubelt (Gallinago media), rybitwa rzeczna (Sterna hirundo), rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus), rybitwa czarna (Chlidonias niger), rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus), mewa siwa (Larus canus), mewa czarnogłowa (Larus melanocephalus), mewa białogłowa (Larus cachinnans), mewa srebrzysta (Larus argentatus), śmieszka (Larus ridibundus), puchacz (Bubo bubo), uszatka błotna (Asio flammeus), lelek (Caprimulgus europaeus), jarząbek (Tetrastes banasia), zimorodek (Alcedo atthis), dzięcioł średni (Dendrocopos medius), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dziecioł zielonosiwy (Picus canus), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł białoszyi (Dendrocopos syriacus), dzięcioł zielony (Picus viridis), dzięcioł duży (Dendrocopos major), dzięciołek (Dendrocopos minor), lerka (Lullula arboreta), podróżniczek (Luscinia svecica), wodniczka (Acrocephalus paludicola), jarzębatka (Sylvia nisoria), muchołówka mała (Ficedula parva), gąsiorek (Lanius collurio), ortolan (Emberiza hortulana), cietrzew (Lyrurus tetrix), gadożer (Circaetus gallicus), puszczyk (Strix aluco), uszatka (Asio otus), puszczyk mszarny (Strix nebulosa), płomykówka (Tyto alba), pójdźka (Athene noctua), gęś zbożowa (Anser fabalia), gęś białoczelna (Anser albifrons), świstun (Anas penelope), rożeniec (Anas acuta), płaskonos (Anas clypeata), kwokacz (Tringa nebularna), łabędź niemy (Cygnus olor), gęgawa (Anser anser), krakwa (Anas strepeta), cyraneczka (Anas crecca), cyranka (Anas querquedula), krzyżówka (Anas platyrhynchos), głowienka (Aythya ferina), hełmiatka (Netta rufina), nurogęś (Mergus merganser), gągoł (Bucephala clangula), przepiórka (Coturnix coturnix), kuropatwa (Perdix perdix), perkozek (Tachybaptus ruficollis), perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus), perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena), perkoz zausznik (Podiceps nigricollis), kormoran (Phalacrocorax carbo), jastrząb (Accipiter gentili), krogulec (Accipiter nisus), myszołów zwyczajny (Buteo buteo), myszołów włochaty (Buteo lagopus), pustułka (Falco tinnunculus), kobuz (Falco subbuteo), kobczyk (Falco vespertinus), wodnik (Rallus aquaticus), kokoszka (Gallinula chloropus), łyska (Fulica atra), sieweczka rzeczna (Charadrius dubius), czajka (Vanellus vanellus), bekas kszyk (Gallinago gallinago), słonka (Scolopax rusticola), rycyk (Limosa limosa), kulik wielki (Numenius arquata), brodziec piskliwy (Actitis hypoleucos), samotnik (Tringa ochropus), krwawodziób (Tringa tetanus), sierpówka (Streptopelia decaocto), turkawka (Streptopelia turtur), kukułka (Cuculus canorus), jerzyk (Apus apus), dudek (Upupa epos), krętogłów (Jynx torquilla), skowronek (Alauda arvensis), górniczek (Eremophila alpestris), brzegówka (Riparia riparia), dymówka (Hirundo rustica), oknówka (Delichon urbicum), świergotek drzewny (Anthus trivialis), świergotek łąkowy (Anthus pratensis), świergotek polny (Anthus campestris), pliszka żółta (Motacilla flava), pliszka siwa (Motacilla alba), jemiołuszka (Bombycilla garrulus), strzyżyk (Troglodytes troglodytes), płochacz pokrzywnica (Prunella modularis), rudzik (Erithacus rubecula), słowik szary (Luscinia luscinia), kopciuszek (Phoenicurus ochruros), pleszka (Phoenicurus phoenicurus), pokląskwa (Saxicola rubetra), białorzytka (Oenanthe oenanthe), kos (Turdus merula), kwiczoł (Turdus pilaris), drozd śpiewak (Turdus philomelos), droździk (Turdus iliacus), paszkot (Turdus viscivorus), świerszczak (Locustella naevia), strumieniówka (Locustella fluviatilis), brzęczka (Locustella luscinioides), rokitniczka (Acrocephalus schoenobaenus), łozówka (Acrocephalus palustris), trzciniak (Acrocephalus arundinaceus), trzcinniczek (Acrocephalus scirpaceus), zaganiacz (Hippolais icterina), piegża (Sylvia curruca), cierniówka (Sylvia communis), gajówka (Sylvia borin), kapturka (Sylvia atricapilla), świstunka leśna (Phylloscopus sibilatrix), pierwiosnek (Phylloscopus collybita), piecuszek (Phylloscopus trochilus), mysikrólik (Regulus regulus), zniczek (Regulus ignicapillus), muchołówka szara (Muscicapa strata), muchołówka żałobna (Ficedula hypoleuca), wąsatka (Panurus biarmicus), raniuszek (Aegithalos caudatus), modraszka (Cyanistes caeruleus), bogatka (Parus major), czubatka europejska (Lophophanes cristatus), czarnogłówka (Poecile montanus), sikora uboga (Poecile palustris), sosnówka (Parus ater), kowalik (Sitta europaea), pełzacz leśny (Certhia familiaris), pełzacz ogrodowy (Certhia brachydactyla), remiz (Remiz pendulinus), wilga (Oriolus oriolus), srokosz (Lanius excubitor), sójka (Garrulus glandarius), sroka (Pica pica), kawka (Corvus monedula), gawron (Corvus frugilegus), wrona siwa (Corvus cornix), kruk (Corvus corax), szpak (Sturnus vulgaris), wróbel (Passer domesticus), mazurek (Passer montanus), zięba (Fringilla coelebs), jer (Fringilla montifringilla), kulczyk (Serinus serinus), dzwoniec (Chloris chloris), szczygieł (Carduelis carduelis), czyż (Carduelis spinus), makolągwa (Carduelis cannabina), dziwonia (Carpodacus erythrinus), gil (Pyrrhula pyrrhula), grubodziób (Coccothraustes coccothraustes), trznadel (Emberiza citrinella), potrzos (Emberiza schoeniclus), potrzeszcz (Emberiza kalandra), mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus), mysz zielna (Apodemus uralensis), karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius), rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens), ryjówka aksamitna (Sorex araneus), ryjówka malutka (Sorex minutus), jeż wschodni (Erinaceus roumanicus), kret europejski (Talpa europaea), wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), badylarka pospolita (Micromys minutus), orzesznica leszczynowa (Muscardinus avellanarius), nocek rudy (Myotis daubentonii), mroczek późny (Eptesicus serotinus), borowiec wielki (Nyctalus noctula), karlik większy (Pipistrellus nathusii), karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus), karlik drobny (Pipistrellus pygmaeus), gacek brunatny (Plecotus auritus), nocek Bechstenia (Myotis bechsteinie), nocek łydkowłosy, mopek zachodni (Barbastella barbastellus), wilk2)(Canis lupus), bóbr europejski (Castor fiber), wydra europejska (Lutra lutra), łasica (Mustela nivalis), gronostaj (Mustela erminea), łoś (Alces alces), borsuk europejski (Meles meles); restytucja wybranych gatunków na ich siedliska zachowane we właściwym stanie; zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób zagrażających populacjom zwierząt; przeciwdziałanie ekspansji gatunków obcych geograficznie i ekologicznie oraz gatunków inwazyjnych; utrzymanie dobrego stanu zdrowotnego i właściwej liczebności populacji żółwia błotnego (Emys orbicularis); utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków: 15161) aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa), 13931) sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus), 19031) lipiennik Loesela (Liparis loeselii), 16171) starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre), 10371) trzepla zielona (Ophiogomphus cecylia), 10421) zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis), 10651) przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia), 61691) przeplatka maturna (Hypodryas maturna), 10601) czerwończyk nieparek (Lycaena dispar), 40381) czerwończyk fioletek (Lycaena helle), 61791) modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous), 10831) jelonek rogacz (Lucanus cervus), 11661) traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), 11881) kumak nizinny (Bombina bombina), 12201) żółw błotny (Emys orbicularis), A0213) bąk (Botaurus stellaris), A0273) czapla biała (Egretta alba), A0303) bocian czarny (Ciconia nigra), A0313) bocian biały (Ciconia ciconia), A0363) łabędź niemy (Cygnus olor), A0813) błotniak stawowy (Circus aeruginosus), A1043) jarząbek (Bonasa bonasia), A1193) kropiatka (Porzana porzana), A1223) derkacz (Crex crex), A1273) żuraw (Grus grus), A2153) puchacz (Bubo bubo), A2343) dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), A2363) dzięcioł czarny (Dryocopus martius), A2383) dzięcioł średni (Dendrocopos medius), A2463) lerka (Lullula arboreta), A2943) wodniczka (Acrocephalus paludicola), A3203) muchołówka mała (Ficedula parva), A3383) gąsiorek (Lanius collurio), 13371) bóbr europejski(Castor fiber), 13551) wydra europejska (Lutra lutra), 13521),2) wilk (Canis lapus); odtworzenie właściwego stanu ochrony gatunków: 19021) obuwik pospolity (Cypripedium calceolus), 53391) różanka (Rhodeus sericeus amarus), 11451) piskorz (Misgurnus fossilis), 62631),2) strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus), A0223) bączek (Ixobrychus minutus), A0603) podgorzałka (Aythya nyroca), A0723) trzmielojad (Pernis apivorus), A0753) bielik (Haliaeetus albicilla), A0823) błotniak zbożowy (Circus cyaneus), A0843) błotniak łąkowy (Circus pygargus), A1203) zielonka (Porzana parva), A1563) rycyk (Limosa limosa), A1543) bekas dubelt (Gallinago media), A1933) rybitwa rzeczna (Sterna hirundo), A1963) rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus), A1973) rybitwa czarna (Chlidonias niger), A1983) rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus), A2223) uszatka błotna (Asio flammeus), A2243) lelek (Caprimulgus europaeus), A2293) zimorodek (Alcedo atthis), A2393) dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), A2553) świergotek polny (Anthus campestris) A2723) podróżniczek (Luscinia svecica), A3073) jarzębatka (Sylvia nisoria), A3793) ortolan (Emberiza hortulana), A4093) cietrzew (Lyrurus tetrix). Celem ochrony krajobrazów jest: zachowanie i kształtowanie kompozycji wnętrz krajobrazowych oraz otwarć widokowych, o cechach charakterystycznych dla pejzażu Polesia Zachodniego; tworzenie warunków hydrologicznych, troficznych, przestrzenno-fizjonomicznych i kulturowych, sprzyjających utrzymaniu poleskiej tożsamości krajobrazu, ochronie różnorodności biologicznej i krajobrazowej oraz funkcjonowaniu charakterystycznych dla Polesia ekosystemów wodnych, bagiennych, torfowiskowych, leśnych, półnaturalnych wielogatunkowych zbiorowisk łąkowych i muraw napiaskowych, tradycyjnych upraw, a także harmonijnych układów ruralistyczno-krajobrazowych. Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i eksponowanie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: zachowanie i właściwe eksponowanie pozostałości założeń podworskich; zachowanie najcenniejszych obiektów architektury regionalnej; ochrona obiektów małej architektury; zachowanie obiektów unikatowych i reliktowych; zachowanie materialnych śladów wielokulturowej historii regionu i materialnych śladów wielowiekowej historii osadnictwa; ochrona obszarów ważnych pod względem historycznym; zachowanie wiedzy na temat obiektów. Przyrodnicze uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody: W Parku występują następujące ekosystemy: leśne; lądowe ekosystemy nieleśne; wodne. Ekosystemy leśne Parku zajmują powierzchnię 5266,60 ha. Istotnymi przyrodniczymi uwarunkowaniami dla ochrony ekosystemów leśnych są: występowanie wykazujących szczególne wartości przyrodnicze zbiorowisk wchodzących w skład siedlisk przyrodniczych, w szczególności siedliska 91D01),2) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne, które często tworzą mozaikę zbiorowisk z niektórymi postaciami torfowisk wysokich z roślinnością torfotwórczą - siedlisko przyrodnicze 71101),2) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe); potencjalna niestabilność znacznej części drzewostanów w wyniku niezgodności istniejącego składu gatunkowego drzewostanów w odniesieniu do potencjalnego zespołu roślinnego oraz uproszczenia struktury drzewostanów, w szczególności na siedliskach grądowych; niewielkie zasoby martwego drewna w ekosystemach leśnych, a także drzew gatunków biocenotycznych i mikrosiedlisk z nimi związanych, niewystarczające do zachowania różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych; występowanie drzew i krzewów gatunków obcych i inwazyjnych; przesuszenie siedlisk leśnych, jako efekt uboczny kompleksowych melioracji odwadniających, przeprowadzonych na Polesiu Lubelskim w latach 60-tych XX wieku; znaczny udział drzewostanów na siedliskach porolnych i pobagiennych, stanowiących pierwsze pokolenie lasu na gruntach użytkowanych rolniczo; występowanie średniego stanu zagrożenia pożarowego. Typy siedliskowe lasu i odpowiadające im potencjalne zespoły roślinne Średnie zagęszczenie drzew i miąższość drzewostanów Parku, z uwzględnieniem drzew żywych oraz martwych stojących i leżących (stan na dzień 01.01.2014 r.) Lądowe ekosystemy nieleśne Parku zajmują powierzchnię 4111,75 ha. Wyróżnia się następujące istotne uwarunkowania przyrodnicze dla ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych: torfowiskowych: osuszanie złoża torfowego, zwłaszcza jego warstw powierzchniowych, uruchomianie niekorzystnych zjawisk i procesów w złożu torfowym, w tym mineralizacji i zmniejszania się objętości osadu, spadek lub zahamowanie tempa akumulacji złoża torfowego, regresja i unifikacja biocenoz oraz zmniejszenie różnorodności biologicznej w obrębie biocenoz, przyspieszona sukcesja drzew i krzewów na obszary torfowiskowe w stosunku do tempa sukcesji z okresu sprzed melioracji; pozostałych nieleśnych ekosystemów lądowych: antropogeniczne pochodzenie i konieczność wykonywania zabiegów ochrony czynnej w celu utrzymania zarówno siedlisk jak również związanych z nimi gatunków, zaawansowany proces sukcesji wtórnej na większości obszarów. Nieleśne siedliska przyrodnicze i zespoły roślinne na obszarze Parku obejmują: 31501) Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion; 40301) Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphylion); 61201) Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae); 62301) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie); 64101) Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion); 65101) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris); 71101),2) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe); 71201) Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji; 71401) Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea); 71501) Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion; 72101),2) Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis); 72301) Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; szuwar pałki wąskolistnej (Typhetum angustifoliae); szuwar jeżogłówki gałęzistej (Sparganietum erecti); zespół skrzypu bagiennego (Equisetetum fluviatilis); szuwar trzcinowy (Phragmitetum australis); szuwar pałki szerokolistnej (Typhetum latifoliae); szuwar tatarakowy (Acoretum calami); zespół zachylnika błotnego i trzciny pospolitej (Thelelypteridi-Phragmitetum); zbiorowisko zachylnika błotnego (Thelypteris palustris); szuwar turzycy brzegowej (Caricetum ripariae); szuwar turzycy błotnej (Caricetum acutiformis); szuwar turzycy prosowej (Caricetum paniculatae); szuwar turzycy dzióbkowatej (Caricetum rostratae); szuwar turzycy sztywnej (Caricetum elatae); zespół turzycy dwustronnej (Caricetum distichae); szuwar turzycy tunikowej (Caricetum appropinquatae); szuwar turzycy zaostrzonej (Caricetum gracilis); szuwar turzycy pęcherzykowatej (Caricetum vesicariae); szuwar turzycy lisiej (Caricetum vulpinae); szuwar mozgowy (Phalaridetum arundinaceae); zespół manny jadalnej (Sparganio-Glycerietum fluitantis); kadłubowe zbiorowisko łąkowe z klasy Molinio-Arrhenatheretea; zespół Lysimachio vulgaris-Filipenduletum; zbiorowisko ze związku Molinion; zbiorowisko trzęślicy modrej (Molinia caerulea); łąka wilgotna ze związku Calthion palustris; zespół sitowia leśnego (Scirpetum silvatici); zbiorowisko z manną jadalną (Glyceria fluitans); zbiorowisko z mietlicą rozłogową (Agrostis stolonifera); zbiorowisko ze śmiałkiem darniowym (Deschampsia caespitosa); zespół wyczyńca łąkowego (Alopecuretum pratensis); zbiorowisko kłosówki wełnistej (Holcus lanatus); zbiorowisko ze związku Arrhenatherion; zbiorowisko wiechliny łąkowej i kostrzewy czerwonej (Poa pratensis-Festuca rubra); zespół życicy trwałej i grzebienicy pospolitej (Lolio-Cynosuretum); zespół turzycy nitkowatej (Caricetum lasiocarpae); zespół turzycy strunowej (Caricetum chordorrhizae); kwaśna młaka niskoturzycowa (Carici-Agrostietum caninae); zbiorowisko ze związku Caricion davallianae; zbiorowisko ze związku Caricion lasiocarpae; zespół wełnianki pochwowatej i torfowca kończystego (Eriophoro-Sphagnetum); zbiorowisko z wrzosem (Calluna vulgaris); zespół wrzosu i bliźniczki psiej trawki (Calluno-Nardetum strictae); zbiorowisko z jastrzębcem kosmatym (Hieracium pilosella); zbiorowisko z mietlicą pospolitą (Agrostis capillaris); zbiorowiska ze związku Corynephorion canescentis; murawy szcztlichowe ubogie (Spergulo vernalis-Corynephoretum); traworośla trzcinnika piaskowego (Calamagrostietum epigeji); zbiorowisko trzcinnika lancetowatego (Calamagrostis canescens); zespół sadźca konopiastego (Eupatorietum cannabinini); zbiorowisko z nawłociami (Solidago ssp.); zespół maliny właściwej (Rubetum idaei); zbiorowiska z jeżynami (Rubus sp.); zespół pięciornika gęsiego i życic (Lolio-Potentilletum anserinae); zespół życic i babki zwyczajnej (Lolio-Plantaginetum); zespół głowienki pospolitej i babki zwyczajnej (Prunello-Plantaginetum); zespół palusznika krwawego (Digitarietum ischaemi); zespół wyki czteronasiennej (Vicietum tertraspermae); zespół chwastnicy jednostronnej i włośnicy sinej (Echinochloo-Setarietum); zespół z żółtlicami i włośnicą siną (Galinsogo-Setarietum); zespół rdestów i uczepów (Polygono-Bidentetum); ziołorośla pokrzywowe zbiorowisko z pokrzywą zwyczajną (Urtica dioica); łozowisko (Salicetum pentandro-cinereae); zarośla brzozy niskiej i wierzby rokity (Betulo-Salicetum repentis); zarośla wierzby szarej (Salix cinerea); ekstensywnie użytkowane niżowe łąki świeże; ekstensywnie użytkowane niżowe łąki świeże (wiechlinowo-kostrzewowe); zespół wełnianki pochwowatej i torfowca kończystego (Eriophoro-Sphagnetum); kontynentalne torfowisko wysokie (Ledo-Sphagnetum); mszar kępowy torfowca magellańskiego (Sphagnetum magellanici); zespół przygiełki białej (Rhynchosporetum albae); zespół turzycy bagiennej (Caricetum limosae); zespół turzycy dzióbkowatej i torfowców (Sphagno-Caricetum rostratae); szuwar kłoci wiechowatej (Cladietum marisci); zespół turzycy Buxbauma (Caricetum buxbaumii); zespół turzycy Davalla (Caricetum davallianae); zespół marzycy rudej (Schoenetum ferruginei). Ekosystemy wodne Parku zajmują powierzchnię 381,94 ha. Składają się na nie: wody płynące - 35,44 ha; wody stojące - 346,50 ha. Na obszarze Parku występują następujące grupy ekologiczne grzybów: grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 449 gatunków, w tym 2 gatunki objęte ochroną gatunkową; porosty (Lichenes) - 192 gatunki, w tym 23 gatunki objęte ochroną gatunkową. Na obszarze Parku występują następujące grupy systematyczne roślin: rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 1004 gatunki, w tym 71 gatunków objętych ochroną gatunkową - w tym 4 gatunki z załącznika II do dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102), zwanej dalej „Dyrektywą Siedliskową”; mchy (Bryopsida) i wątrobowce (Hepaticopsida) - 124 gatunki, w tym 40 gatunków objętych ochroną gatunkową, w tym 1 gatunek z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej. Na obszarze Parku występują następujące grupy systematyczne zwierząt: bezkręgowce (Invertebrata) - około 3000 gatunków, w tym 57 gatunków objętych ochroną gatunkową, z czego 18 gatunków z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej; ryby (Pisces) - 22 gatunki, w tym 3 gatunki objęte ochroną gatunkową, ujęte w załączniku II do Dyrektywy Siedliskowej; płazy (Amphibia) - 13 gatunków objętych ochroną gatunkową, w tym 2 gatunki z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej; gady (Reptilia) - 7 gatunków objętych ochroną gatunkową, w tym 1 gatunek z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej; ptaki (Aves) - 224 gatunki, w tym 168 lęgowych, w tym 157 objetych ochroną gatunkową, z czego 36 gatunków z załącznika I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7, z późn. zm.), zwanej dalej „Dyrektywą Ptasią”; ssaki (Mammalia) - 49 gatunków, w tym 28 gatunków objętych ochroną gatunkową, z czego 13 gatunków z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej. Na obszarze Parku występują następujące gatunki krajobrazów naturalnych: krajobrazy peryglacjalne równinne i faliste - 22,1%; krajobrazy peryglacjalne pagórkowate - 1,3%; krajobrazy peryglacjalne wzgórzowe - 0,1%; krajobrazy węglanowe izolowanych, połogich wzniesień - 1,4%; krajobrazy równin zalewowych - 0,5%; krajobrazy równin tarasowych - 0,2%; krajobrazy równin bagiennych - 74,3%. Charakterystyka przedmiotów ochrony w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Poleska (kod obszaru: PLH060013), zwanym dalej „obszarem Natura 2000 Ostoja Poleska”, w obszarze specjalnej ochrony ptaków Polesie (kod obszaru: PLB060019), zwanym dalej „obszarem Natura 2000 Polesie” oraz w obszarze specjalnej ochrony ptaków Bagno Bubnów (kod obszaru: PLB060001) zwanym dalej „obszarem Natura 2000 Bagno Bubnów”, w częściach pokrywających się z obszarem Parku. Siedliska przyrodnicze występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska Gatunki roślin i zwierząt występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska Gatunki ptaków występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów Stan ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska pokrywającego się z obszarem Parku Stan ochrony gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska pokrywającego się z obszarem Parku Stan ochrony gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów oraz obszaru Natura 2000 Polesie w częściach pokrywających się z obszarem Parku Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody: Park został utworzony na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie utworzenia Poleskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 155). Obecne granice oraz obszar Parku zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie Poleskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 2373). Obszar Parku w całości jest objęty obszarem Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarem Natura 2000 Polesie oraz obszarem Natura 2000 Bagno Bubnów. Obszar Parku stanowi fragment Transgranicznego Rezerwatu Biosfery „Polesie Zachodnie”. Użytki rolne obejmują 2274,14 ha, w tym: łąki trwałe - 1581,54 ha; pastwiska - 233,22 ha; grunty orne - 458,85 ha; sady - 0,53 ha. Park wraz z otuliną jest położony na terenie województwa lubelskiego, powiatów: włodawskiego, parczewskiego, chełmskiego i łęczyńskiego, a administracyjnie stanowi część gmin: Urszulin, Sosnowica, Stary Brus, Hańsk, Wierzbica, Ludwin i Sawin. Powierzchnia otuliny Parku wynosi 13 702,7700 ha. Opis granic obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska w części pokrywającej się z obszarem Parku Opis granic obszaru Natura 2000 Polesie w części pokrywającej się z obszarem Parku Opis granic obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów w części pokrywającej się z obszarem Parku Mapa obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska w części pokrywającej się z obszarem Parku (stan na dzień 01.01.2018 r.) patrz oryginał Mapa obszaru Natura 2000 Polesie oraz obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów w częściach pokrywających się z obszarem Parku (stan na dzień 01.01.2018 r.) patrz oryginał Zagrożenia wewnętrzne istniejące Zagrożenia wewnętrzne potencjalne Zagrożenia zewnętrzne istniejące Zagrożenia zewnętrzne potencjalne Warunki utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony dla następujących przedmiotów ochrony występujących na obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku: dla siedlisk przyrodniczych: 3150 Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion - utrzymanie właściwego stanu ekologicznego jezior, w szczególności przez odłowy gatunków obcych i zarybianie gatunkami rodzimymi, 40301) Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphyliori) - usuwanie krzewów i podrostu drzew, eliminacja gatunków inwazyjnych, 61201), 2) Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) - usuwanie drzew i krzewów, koszenie, 62301) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) -ekstensywne koszenie, wypas, usuwanie krzewów i podrostu drzew, 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) - ekstensywne koszenie, usuwanie krzewów i podrostu drzew, eliminacja gatunków inwazyjnych, 65101) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) -ekstensywne koszenie, eliminacja gatunków inwazyjnych, 71101),2) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) - usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych, 7120 Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji - usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych, 71401) Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea) - usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych eliminacja ekspansywnych gatunków roślin zielnych - trzcina pospolita (Phragmites australis), 71501) Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion -usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych, 72101), 2) Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) - utrzymanie właściwego poziomu wody, koszenie, usuwanie krzewów i podrostu drzew, 72301) Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk - utrzymanie właściwego poziomu wody, usuwanie podrostów drzew i krzewów, eliminacja ekspansywnych gatunków roślin zielnych - trzciny pospolitej (Phragmites australis) i trzęślicy modrej (Molinia caerulea), 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum): pozostawienie bez zabiegów zapewniające spontaniczny rozwój ekosystemów grądowych, w przypadku części zbiorowisk grądów o dużym stopniu zniekształcenia wynikającym z wprowadzenia do drzewostanu gatunków obcych ekologicznie lub geograficznie, przebudowa drzewostanów, 91D01), 2) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne): w przypadku zbiorowiska boru bagiennego należącego do zespołu Vaccinio uliginosi Pinetum - utrzymanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk borów bagiennych oraz ochrona ścisła lub pozostawienie bez zabiegów zapewniające spontaniczny rozwój ekosystemów bagiennych, w przypadku lasów bagiennych należących do zespołu Sphagno squarrosi-Alnetum (zgodnie z zastosowaniem rozszerzonej metodyki zakresu siedliska 91D01),2)) -utrzymanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk lasów bagiennych, bez przesuszania, z wysokim poziomem wód gruntowych, ale bez stałego zalewu oraz pozostawienie bez zabiegów, zapewniając spontaniczny rozwój ekosystemów bagiennych, w przypadku lasów brzozowych lub sosnowych występujących na podłożu torfowym, bez fitosocjologicznego identyfikatora - utrzymanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk bagiennych oraz pozostawienie bez zabiegów zapewniające spontaniczny rozwój ekosystemów bagiennych; dla gatunków ptaków: A021 bąk (Botaurus stellaris) - ograniczenie drapieżnictwa, utrzymanie niepodzielonych płatów terenów podmokłych porośniętych roślinnością wynurzoną, w szczególności szuwarem trzcinowym (Phragmitetum australis), pałkowym (Thypethum angustifoliae), oczeretowym (Scirpetum lacustris), kłociowym (Cladietum marisci), skrzypowym (Equisetetum fluviatilis) zajmującym powierzchnię o najmniej 10 ha, A022 bączek (Ixobrychus minutus) - ograniczenie drapieżnictwa, A0273) czapla biała (Egretta alba) - ograniczenie drapieżnictwa, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników, A0303) bocian czarny (Ciconia nigra) - ochrona gniazd, utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników, A031 bocian biały (Ciconia ciconia) - ochrona gniazd, A0603) podgorzałka (Aythya nyroca) - ograniczenie drapieżnictwa, ochrona siedlisk lęgowych, A072 trzmielojad (Pernis apivorus) - ochrona gniazd, A0753) bielik (Haliaeetus albicilla) - ochrona gniazd, A0813) błotniak stawowy (Circus aeruginosus) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położnych na trwałych użytkach zielonych, A0823) błotniak zbożowy (Circus cyaneus) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, A0843) błotniak łąkowy (Circus pygargus) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, ochrona gniazd, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, A089 orlik krzykliwy (Clanga pomarina) - ochrona gniazd, zachowanie żerowisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, A1043) jarząbek (Bonasa banasia) - ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie odpowiedniej struktury drzewostanów, A119 kropiatka (Porzana porzana) - ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk położonych na trwałych użytkach zielonych, A120 zielonka (Porzana parva) - ekstensywne użytkowanie stawów rybnych, ograniczenie drapieżnictwa, A1223) derkacz (Crex crex) - ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk położonych na trwałych użytkach zielonych, A1273) żuraw (Grus grus) - ograniczenie drapieżnictwa, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników oraz w pobliżu zlotowisk, A1543) dubelt (Gallinago media) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników, A1563) rycyk (Limosa limosa) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, A1933) rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) - budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, A1963) rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus) - budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, A1973) rybitwa czarna (Chlidonias niger) - budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, A1983) rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus) - budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, A2153) puchacz (Bubo bubo) - budowa i utrzymanie platform lęgowych, utrzymanie obecnej struktury drzewostanów, redukcja drapieżników gatunków obcych, w szczególności jenota (Nyctereutes procyonoides) i wizona amerykańskiego (Neovison vison), A2223) uszatka błotna (Asio flammeus) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, A2243) lelek (Caprimulgus europaeus) - ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie odpowiedniej struktury drzewostanów, A2293) zimorodek (Alcedo atthis) - odtworzenie skarp wzdłuż cieków wodnych, ograniczenie drapieżnictwa, A2343) dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) - utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, w tym pozostawianie martwych drzew, A2363) dzięcioł czarny (Dryocopus martius) - utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, w tym pozostawianie martwych drzew, A2383) dzięcioł średni (Dendrocopos medius) - utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, w tym pozostawianie martwych drzew, A2393) dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) - ochrona starodrzewów liściastych i mieszanych w wieku powyżej 80 lat, z dużym udziałem martwych i zamierających drzew, pozostawianie martwych drzew, A2463) lerka (Lullula arboreta) - ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie odpowiednich siedlisk lęgowych, ekstensywne użytkowanie siedlisk lęgowych, w tym ekstensywny wypas, A2553) świergotek polny (Anthus campestris) - zachowanie nieporośniętych krzewami i drzewami muraw napiaskowych, zachowanie ekstensywnego użytkowania muraw napiaskowych i koszenie ich po 1 sierpnia lub ekstensywny wypas, A2723) podróżniczek (Luscinia svecica) - ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie odpowiednich siedlisk lęgowych, A2943) wodniczka (Acrocephalus paludicola) - ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych i torfowiskach, A3073) jarzębatka (Sylvia nisoria) - ograniczenie drapieżnictwa, A3203) muchołówka mała (Ficedula parva) - ochrona starodrzewów liściastych i mieszanych w wieku powyżej 80 lat z dużym udziałem martwych i zamierających drzew, pozostawianie martwych drzew, A3383) gąsiorek (Lanius collurio) - ograniczenie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk lęgowych, A3793) ortolan (Emberiza hortulana) - ograniczenie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk lęgowych, A4093) cietrzew (Lyrurus tetrix) - ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie tokowisk, czasowe ograniczenie ruchu turystycznego i prac leśnych w pobliżu czynnych tokowisk, opracowanie i wdrożenie programu odtworzenia siedlisk i restytucji gatunku; dla gatunków ssaków: 13521),2) wilk (Canis lupus) - zapobieganie niszczeniu siedlisk i ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt oraz ograniczenie ruchu turystycznego i prac leśnych w pobliżu miejsc rozrodu, utrzymanie korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację osobników, 13371) bóbr europejski (Castor fiber) - ochrona czynnych stanowisk występowania, zapobieganie niszczeniu siedlisk, 13551) wydra europejska (Lutra lutra) - utrzymanie dobrego stanu czystości wód; dla gatunków płazów i gadów: 11661) traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) - ochrona miejsc rozrodu, ochrona podczas migracji, utrzymanie płytkich zbiorników wodnych oraz dobrego stanu czystości wód, 11881) kumak nizinny (Bombina bombina) - ochrona miejsc rozrodu, ochrona podczas migracji, utrzymanie płytkich zbiorników i rozlewisk wody oraz dobrego stanu czystości wód, 12201) żółw błotny (Emys orbicularis) - ochrona gniazd i miejsc rozrodu, ochrona podczas wędrówek na lęgowiska, zachowanie otwartych muraw napiaskowych i innych piaszczystych miejsc nieporośniętych roślinnością zielną, krzewami i drzewami, utrzymanie dobrego stanu czystości wód; dla gatunków ryb: 11341) różanka (Rhodeus sericeus marus) - utrzymanie we właściwym stanie ekologicznym ekosystemów wodnych, w szczególności przez kształtowanie właściwej struktury ichtiofauny - eliminację gatunków obcych i zarybienia, utrzymanie dobrego stanu czystości wód, zachowanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych, utrzymanie populacji małży niezbędnych do rozrodu gatunku, 11451) piskorz (Misgurnus fossilis) - utrzymanie we właściwym stanie ekologicznym ekosystemów wodnych, w szczególności przez kształtowanie właściwej struktury ichtiofauny - eliminację gatunków obcych i zarybienia, utrzymanie dobrego stanu czystości wód, zachowanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych, 40091),2) strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus) - utrzymanie we właściwym stanie ekologicznym ekosystemów wodnych, w szczególności przez kształtowanie właściwej struktury ichtiofauny - eliminację gatunków obcych, zarybienia i reintrodukcję gatunku, utrzymanie dobrego stanu czystości wód oraz zachowanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych; dla gatunków bezkręgowców: 10421) zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) - utrzymanie ochrony biernej siedlisk występowania gatunku, zachowanie stanowisk oraz aktualnej powierzchni siedlisk występowania, 61691) przeplatka maturna (Euphydryas maturna) - utrzymanie ochrony biernej siedlisk występowania gatunku, zachowanie łęgów jesionowych, 61771) modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius) - utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania płatów rośliny żywicielskiej krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba officinalis) oraz ochrony mrowisk - (Myrmica scabrinodis)7), (Myrmica rubra)7), (Myrmica ruginodis)7)i (Myrmica rugulosa)7), w celu zapewnienia warunków do przejścia pełnego cyklu życiowego gatunku, także niezależnie od obecności rośliny żywicielskiej, 10601) czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) - utrzymanie ochrony biernej siedlisk występowania gatunku, zachowanie stanowisk oraz aktualnej powierzchni siedlisk występowania, 61791) modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous) - utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania płatów rośliny żywicielskiej - krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba officinalis) oraz ochrony mrowisk - Myrmica scabrinodis7), Myrmica rubra7), Myrmica ruginodis7) i Myrmica rugulosa7), w celu zapewnienia warunków do przejścia pełnego cyklu życiowego gatunku, także niezależnie od obecności rośliny żywicielskiej, 10651) przeplatka aurinia (Euphydryas (Eurodryas, Hypodryas) aurinia) - utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania stanowisk rośliny żywicielskiej - czarcikęsu łąkowego (Succisa pratensis), 10831) jelonek rogacz (Lucanus cervus) - utrzymanie ochrony czynnej oraz zachowanie stanowisk występowania gatunku i aktualnej powierzchni siedlisk jego występowania, pozostawianie obumierających oraz martwych dębów w różnym stanie rozkładu, przeciwdziałanie kolekcjonerstwu owadów przez edukację w zakresie ochrony rzadkich gatunków zwierząt, 40381) czerwończyk fioletek (Lycaena helle) - utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania płatów rośliny żywicielskiej - rdestu wężownika (Polygonum bistorta); dla gatunków roślin: 13931) sierpowiec błyszczący (Drepnocladus (Hamatocaulis) vernicosus) - zachowanie optymalnych warunków wodnych oraz świetlnych przez usuwanie podrostu drzew i krzewów na stanowiskach gatunku, 15161) aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa) - likwidacja ocienienia siedlisk gatunku, a gdy to niemożliwe - przenoszenie części okazów w miejsca niezacienione, osłonięte przed falowaniem, usuwanie osoki aloesowatej (Stratiotes aloides), 16171) starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre)) - zachowanie optymalnych warunków przez usuwanie podrostu drzew i krzewów oraz koszenie wkraczającej i niepożadanej rośliności zielnej na stanowiskach gatunku, 19021) obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) - zachowanie optymalnych warunków świetlnych przez usuwanie podrostu drzew i krzewów na stanowiskach gatunku oraz rozmnażanie w warunkach ex situ i reintrodukcja na potencjalne siedliska, 19031) lipiennik Loesela (Liparis loeselii) - zachowanie optymalnych warunków wodnych i świetlnych przez usuwanie podrostu drzew i krzewów na stanowiskach gatunku oraz rozmnażanie w warunkach ex situ i reintrodukcja na potencjalne siedliska. Warunki zachowania integralności obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów oraz spójności sieci obszarów Natura 2000: utrzymanie we właściwym stanie ochrony siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków ważnych dla zapewnienia integralności obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów i spójności sieci obszarów Natura 2000; utrzymanie naturalnej dynamiki położenia zwierciadła wód gruntowych; dążenie do uwzględnienia przez organy jednostek samorządu terytorialnego spójności sieci obszarów Natura 2000 i warunków zachowania właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego; popularyzowanie wiedzy o siedliskach przyrodniczych oraz gatunkach i siedliskach będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000; działania na rzecz tworzenia i ochrony sieci korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację gatunków w obrębie obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów i między tymi obszarami. Wskaźniki właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów w częściach pokrywających się z obszarem Parku Wskaźniki właściwego stanu ochrony gatunków roślin i zwierząt, będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują: prowadzenie monitoringu przyrodniczego i badań naukowych; oznakowanie obszaru ochrony ścisłej oraz powierzchni badawczych; utrzymanie niezbędnych dojazdów pożarowych; utrzymanie ograniczonej infrastruktury szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych, w tym oznakowań szlaków i ścieżek, tablic informacyjnych oraz kładek w miejscach wilgotnych i mokrych; remonty infrastruktury turystycznej, informacyjnej i edukacyjnej związanej z udostępnieniem obszaru Parku; ochronę przed nielegalnym przebywaniem ludzi i szkodnictwem; oczyszczanie ekosystemów Parku z zanieczyszczeń stałych pochodzenia antropogenicznego; ścinkę drzew (z pozostawieniem drewna w miejscu ścięcia) bezpośrednio zagrażających bezpieczeństwu osób poruszających się po ogólnodostępnych drogach i szlakach turystycznych; okrzesywanie leżących drzew w strefie do 30 m od skraju dróg publicznych o nawierzchni utwardzonej, przenoszenie gałęzi i chrustu na odległość minimum 30 m od drogi (ochrona przeciwpożarowa); pobieranie generatywnych i wegetatywnych części roślin, na potrzeby restytucji gatunków lub wzmocnienia osłabionych populacji, albo na potrzeby hodowli ex situ. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej polegają na umożliwieniu przebiegu naturalnych procesów przyrodniczych, w tym procesów regeneracji, sukcesji i unaturalniania się ekosystemów oraz na czynnym wspomaganiu osiągania zakładanych celów ochrony przyrody i krajobrazu, i obejmują: w ekosystemach wodnych: prowadzenie okresowego monitoringu ilościowego i jakościowego zasobów wodnych, spowolnienie lub zablokowanie odpływu, retencjonowanie wód miejscowych, tworzenie i ochronę stref buforowych, spowolnienie odpływu wód z obszarów hydrogenicznych, prowadzenie selektywnych odłowów gatunków ryb obcego pochodzenia oraz zarybianie gatunkami rodzimymi, eliminowanie zagrożeń antropogenicznych dotyczących zanieczyszczania wód podziemnych i powierzchniowych, przebudowę urządzeń hydrotechnicznych ograniczających ciągłość ekologiczną cieków wodnych; w lądowych ekosystemach nieleśnych: utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów z uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000, przeciwdziałanie zmianom zachodzącym w lądowych ekosystemach nieleśnych, wynikającym z zaniechania ich rolniczego użytkowania oraz z postępującej sukcesji lasu, wykonywanie działań ochronnych zróżnicowanych w zależności od typu zbiorowisk roślinnych, przy dostosowaniu rodzaju i częstotliwości działania ochronnego do wymagań poszczególnych zbiorowisk roślinnych, ograniczanie powierzchni zajmowanej przez rośliny synantropijne, w tym zwalczanie obcych, ekspansywnych gatunków roślin, utrzymanie tradycyjnej, ekstensywnej formy gospodarowania, monitoring stanu przyrody, w tym zagrożeń mogących powodować zaburzenie przebiegu procesów naturalnych lub zagrozić trwałości ekosystemów, spowalnianie i zatrzymywanie powierzchniowego odpływu wód w celu zwiększenia zdolności retencyjnych ekosystemów, ochronę przeciwpożarową, minimalizację ewentualnych negatywnych skutków udostępniania obszaru Parku; w ekosystemach leśnych: utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów z uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000, przywracanie ekosystemom leśnym cech zbliżonych do istniejących w stanie naturalnym, w tym wprowadzanie gatunków drzew odpowiadających docelowym składom gatunkowym, zapewnienie zgodności składu gatunkowego i struktury drzewostanów z siedliskiem, w którym występują, ograniczanie populacji owadów w przypadku, gdy mogą one zagrozić trwałości lasu, wzbogacenie składu gatunkowego drzewostanów, ochronę upraw i młodników przed czynnikami biotycznymi i abiotycznymi, pielęgnację upraw i młodników, odtwarzanie zasobów rozkładającego się drewna przez pozostawianie drzew martwych i zamierających, ochronę przeciwpożarową, monitoring ekosystemów leśnych, w tym na stałych kontrolnych kołowych powierzchniach próbnych. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do gatunków roślin, zwierząt i grzybów obejmują: zachowanie i odtwarzanie siedlisk gatunków; eliminowanie zagrożeń dla gatunków rzadkich i zagrożonych gatunków dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów na obszarze Parku; wspomaganie rozmnażania się roślin rzadkich i zagrożonych gatunków występujących w warunkach naturalnych; pobieranie materiału rozmnożeniowego do przechowywania w bankach nasion i bankach genów; eliminowanie gatunków obcych zagrażających populacjom rodzimych gatunków; podejmowanie działań na rzecz reintrodukcji gatunków, które ustąpiły z obszaru Parku, oraz ich reintrodukcja, o ile zachowały się ich lokalne genotypy, a stan zachowania ich siedlisk daje nadzieję na ich trwały powrót; monitoring zagrożonych i rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do przyrody nieożywionej obejmują: ograniczanie ruchu pojazdów mechanicznych w obrębie dróg wewnętrznych Parku i jego najcenniejszych form geomorfologicznych oraz monitoring skuteczności podejmowanych działań; działania polegające na instruowaniu turystów przez pracowników Parku o zasadach właściwego poruszania się po szlakach turystycznych oraz remonty i przebudowę ścieżek w celu przystosowania do swobodnego poruszania się po nich turystów; montaż zabezpieczeń mających na celu ograniczenie niszczenia pokrywy glebowej wzdłuż szlaków turystycznych i ścieżek dydaktycznych powstającego w wyniku intensywnego ruchu turystycznego oraz monitoring skuteczności podejmowanych działań; likwidacja nielegalnych wysypisk odpadów; współpraca z jednostkami naukowymi i badawczymi w zakresie prowadzenia monitoringu ilościowego i jakościowego powierzchniowych poziomów glebowych, zwłaszcza w obrębie gleb hydrogenicznych; współpraca z jednostkami naukowymi i badawczymi w zakresie prowadzenia ilościowego i jakościowego monitoringu zanieczyszczeń powietrza oraz podstawowych elementów meteorologicznych zgodnie ze standardem sieci państwowej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, zwanego dalej „IMGW”; współpraca z jednostkami naukowymi i badawczymi w zakresie prowadzenia monitoringu ilościowego i jakościowego metali ciężkich uwzględniającego różne źródła tych mikroelementów, w szczególności oddziaływanie lubelskiego zagłębia węglowego, murszenie powierzchniowych poziomów gleb organicznych i organiczno-mineralnych, wpływ motoryzacji oraz intensyfikacja rolnictwa. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do walorów krajobrazowych obejmują: ochronę poleskich cech fizjonomii krajobrazu, w tym otwarć i panoram widokowych na tereny mokradłowe; dążenie do eliminacji, modyfikacji, lub przesłaniania obiektów rażąco dysharmonijnych; podejmowanie działań na rzecz ochrony walorów widokowych wsi, w tym ładu przestrzennego, architektury, kolorystyki, kompozycji zieleni w ramach procesu planowania przestrzennego; szczególną ochronę walorów przyrodniczych i fizjonomii krajobrazów hydrogenicznych. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do walorów kulturowych obejmują: zachowanie czytelnej formy ziemnej stanowisk archeologicznych; utrzymanie obiektów kulturowych we właściwym stanie technicznym. Działania ochronne na obszarach ochrony krajobrazowej obejmują: zachowanie cech charakterystycznych poleskiego krajobrazu, przy jednoczesnym umożliwieniu gospodarczego wykorzystania terenu; ochronę gruntów rolnych przez zachowanie dotychczasowej struktury i formy ich użytkowania; promowanie wdrażania programów rolnośrodowiskowych; ochronę zwartości przestrzennej jednostek osadniczych oraz ochronę terenów otwartych przed rozpraszaniem zabudowy; usuwanie gatunków inwazyjnych; czynną ochronę gatunków zwierząt, roślin i grzybów; rozpoznawanie, monitorowanie i eliminowanie lub ograniczanie zagrożeń antropogenicznych, w szczególności wynikających z urbanizacji, zanieczyszczenia powietrza, gleb i wód; podejmowanie działań na rzecz ochrony ładu przestrzennego, z dbałością o poleskie cechy krajobrazu kulturowego; zapewnienie ciągłości korytarzy ekologicznych. Rodzaj, zakres i lokalizacja działań ochronnych na obszarze Parku oraz obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku, ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację Rodzaj, zakres i lokalizacja działań ochronnych na terenie Parku Obszary objęte ochroną ścisłą Obszary objęte ochroną czynną Obszary objęte ochroną krajobrazową Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku. Podmiotem odpowiedzialnym za realizację działań ochronnych jest Dyrektor Parku jako sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym Parku lub będących jego własnością lub na podstawie porozumienia z władającym nieruchomością na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku lub niebędących jego własnością. Sposoby monitoringu stanu ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska w części pokrywającej się z granicami Parku Sposoby monitoringu stanu ochrony gatunków ptaków wymienionych w załączniku I do Dyrektywy Ptasiej oraz gatunków roślin i zwierząt wymienionych w załączniku II do Dyrektywy Siedliskowej i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku Obszary i miejsca udostępnione dla celów naukowych Obszary i miejsca udostępniane dla celów edukacyjnych Obszary i miejsca udostępniane dla celów turystycznych i rekreacyjnych Obszary i miejsca udostępniane dla celów amatorskiego połowu ryb Wykaz miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza i handlowa Wykaz miejsc, w których może być prowadzona działalność rolnicza Określa się następujące ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin Hańsk, Ludwin, Sawin, Sosnowica, Stary Brus, Urszulin, Wierzbica oraz do planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych dla obszarów położonych na obszarze Parku oraz jego otuliny: w zakresie kształtowania struktury przestrzennej osadnictwa: dążenie do wyłączenia z zabudowy terenów w granicach Parku, z wyjątkiem: wsi, przysiółków i kolonii: Karczunek, Kolonia Wola Wereszczyńska, Lejno (dawne Państwowe Gospodarstwo Rolne), Lipniak, Mietiułka (sołectwo Stary Brus), Nowiny, Olszowo, Stare Załucze (osiedle letniskowe), Wola Wereszczyńska oraz Wujek (sołectwo Zawadówka), dla których należy dopuścić modernizację i przebudowę budynków oraz wznoszenie nowych obiektów wyłącznie w obrębie już zabudowanych działek siedliskowych z przywróceniem lub zachowaniem cech architektury nawiązujących do wzorców regionalnych, terenów zwartej zabudowy przysiółka Łowiszów (sołectwo Wytyczno), części dawnego Państwowego Gospodarstwa Rolnego Lejno oraz wsi Zbójno (nie dotyczy dwóch gospodarstw w południowo-wschodniej części wsi - w sąsiedztwie łąk „Ławki”), dla których należy dopuścić uzupełnianie zabudowy wyłącznie w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony dla całej miejscowości (przysiółka), w otulinie Parku - dążenie do wyłączenia z zabudowy terenów północnej części wsi Karczunek w obszarze wzniesienia rozdzielającego dwie części Parku (Bagno Bubnów i Bagno Staw), z dopuszczeniem modernizacji i przebudowy budynków, z przywróceniem lub zachowaniem cech architektury regionalnej, w gminie Sosnowica - ograniczenie w granicach Parku i jego otuliny rozwoju zabudowy letniskowej wyłącznie do terenów z opracowanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie odstąpienie od tworzenia planu miejscowego z przeznaczeniem pod zabudowę letniskową w miejscowości Lejno, pomiędzy wsią a granicą Parku od strony północnej, w zapisach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wszystkich gmin na obszarach położonych w granicach Parku i otuliny - dążenie do zalecania wznoszenia nowych obiektów i urządzeń w sposób i w formie zapewniającej spójne i harmonijne zagospodarowanie wsi, z uwzględnieniem wzorów regionalnych form budownictwa; szczególny nacisk na zachowanie i kontynuację tradycyjnych cech architektury należy położyć w następujących wsiach: w gminie Urszulin: Stare Załucze, Wereszczyn, Wincencin, Wola Wereszczyńska, Zawadówka; w gminie Sosnowica: Lejno, Pieszowola, Nowy Orzechów, Zbójno; w gminie Stary Brus: Wołoskowola, Stary Brus; w gminie Hańsk: Wojciechów; jako instrument niezbędny do realizacji tego zapisu wskazuje się opracowanie przez Park wzornika architektury regionalnej i ogrodów przydomowych Polesia Zachodniego w okresie do 31 grudnia 2022 r.; jako instrumenty wspomagające wskazuje się działania promocyjne i edukacyjne, dążenie do koncentracji zabudowy przez kontynuację i uzupełnianie istniejących historycznych układów osadniczych, dążenie do ograniczenia rozpraszania zabudowy na terenach otwartych i wzdłuż dróg, oraz do nielokalizowania na tych terenach nowej zabudowy siedliskowej i letniskowej; dotyczy to, w szczególności obszaru sołectw Babsk, Michałów, Michałowska Grobelka, Kolonia Wytyczno, Zbójno, Komarówka, Zamłyniec, Wołoskowola, Dominiczyn (wzdłuż drogi krajowej DK82), Kulczyn, Kolonia Kulczyn, Jagodno; szczegółowy układ terenów zabudowanych w tych sołectwach powinien być określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dążenie do ukształtowania wyraźnego centrum wsi, przez koncentrację usług i utworzenie atrakcyjnych przestrzeni publicznych we wsiach Urszulin, Wola Wereszczyńska, Sosnowica, Nowy Orzechów, Stary Brus, Wołoskowola i Kulczyn, określenie wsi priorytetowych dla rozwoju turystyki, wraz ze wskazaniem stref rozwoju zabudowy i infrastruktury turystycznej; jako wsie priorytetowe w zakresie rozwoju funkcji turystycznej proponuje się w gminie Urszulin: Wolę Wereszczyńską, Zawadówkę, Babsk, Urszulin, Stare Załucze, Łomnicę, Wereszczyn, Wytyczno, Wólkę Wytycką; w gminie Sosnowica: Sosnowicę, Lejno, Nowy Orzechów, Stary Orzechów, Pieszowolę; w gminie Stary Brus: Stary Brus, Wołoskowolę; w gminie Hańsk: Kulczyn; w gminie Wierzbica: Tarnów; jednocześnie postuluje się we wskazanych wsiach rozwój funkcji turystycznej w oparciu o istniejący układ wsi (uzupełnianie i kontynuacja) oraz ograniczenie rozwoju osiedli letniskowych niezgodnych z tym układem przestrzennym (obecnie rozwijających się we wsiach Wytyczno, Stare Załucze, Lejno, Nowy Orzechów, Stary Orzechów); w zakresie ochrony i kształtowania sieci powiązań przyrodniczych: wyznaczenie w nowoopracowywanych i poddawanych zmianie studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dokładnego przebiegu i zasięgu korytarzy ekologicznych łączących poszczególne części Parku, a także Park z obszarami o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, dążenie do wyłączenia z zabudowy korytarzy i ciągów ekologicznych łączących poszczególne części Parku, a także Park z jego przyrodniczym i krajobrazowym otoczeniem, w szczególności ze względu na wymóg zachowania spójności sieci obszarów Natura 2000, dążenie do wyłączenia obszaru korytarzy i ciągów ekologicznych oraz terenów w odległości 100 m od brzegów jezior i rzek (nie dotyczy terenów zabudowanych) ze stosowania ogrodzeń, zalecenie projektowania nowych oraz remontowania istniejących obiektów infrastruktury komunikacyjnej umożliwiających migrację zwierząt, w tym zwłaszcza płazów; zalecenie to dotyczy, w szczególności drogi krajowej DK82 (odcinek Urszulin - Kołacze), drogi wojewódzkiej nr 819 (odcinek Pieszowola - Wołoskowola), drogi powiatowej nr 1624L (odcinek Sosnowica - Urszulin), zalecenie projektowania i prowadzenia zalesień i zadrzewień śródpolnych rodzimymi gatunkami drzew i krzewów odpowiednimi do siedliska, wzdłuż korytarzy i ciągów ekologicznych; w zakresie ochrony walorów krajobrazowych: nieprzesłanianie punktów i otwarć widokowych oraz bram krajobrazowych, utrzymanie obecnych form użytkowania najcenniejszych wnętrz architektoniczno-krajobrazowych, wyłączenie zwartego układu przestrzennego Parku, składającego się z funkcjonalnie powiązanych terenów, charakteryzujących się wspólnymi uwarunkowaniami i jednolitymi celami rozwoju (obszaru funkcjonalny Parku) z budowy elektrowni wiatrowych, wprowadzenie regulacji dotyczących rozwoju instalacji fotowoltaicznych przez: wyłączenie terenu Parku oraz eksponowanych widokowo obszarów otuliny z lokalizacji naziemnych farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 40kW, wyłączenie pozostałego obszaru otuliny z lokalizacji farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 200kW, nakaz stosowania zieleni izolacyjnej przy zakładaniu farm fotowoltaicznych o powierzchni powyżej 0,5 ha, promocja rozwoju indywidualnych instalacji do pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych w obrębie poszczególnych gospodarstw, prowadzenie sukcesywnej wymiany istniejących w granicach Parku napowietrznych sieci elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych na sieci podziemne, zalecenie stosowania zadrzewień i zakrzewień w formie osłonowej i kompozycyjnej - w przypadku zabudowy zarówno istniejącej, jak i planowanej (zwłaszcza dysharmonijnej), z zastosowaniem gatunków rodzimych; zieleń izolacyjna łagodząca oddziaływania obiektów dysharmonijnych postulowana jest głównie we wsiach: Dębowiec, Pasieka, Górki, Zienki, Kolonia Kulczyn, a w mniejszym zakresie również Urszulin, Michałów, Wiązowiec (otoczenie jeziora Płotycze), Wola Wereszczyńska, Wereszczyn, Nowe Załucze, Pieszowola, Lipniak, Zbójno, Sosnowica (ze szczególnym uwzględnieniem wjazdów do wsi), Wołoskowola, a także w sąsiedztwie osiedli rekreacyjnych w Starym Załuczu, Jagodnie, Kolonii Kochanowskie, Zamłyńcu, Orzechowie Nowym i Lejnie, zalecenie wprowadzania szpalerów i alei drzew przy lokalnych drogach na terenie Parku i w jego otulinie; do takiego zagospodarowania wskazuje się odcinki dróg między wsiami Lipniak i Zbójno, Wola Wereszczyńska i Olszowo, Zawadówka i Stare Załucze, a także dla głównej drogi we wsi Nowiny; w zakresie gospodarki rolnej i leśnej: zalecenie zachowania utrwalonego historycznie rozłogu pól i przyjaznego środowisku przyrodniczemu rolnictwa, zalecenie zmian obowiązujących dokumentów planistycznych w zakresie terenów przeznaczonych pod zalesienia: ograniczenie zasięgu terenów przeznaczonych pod zalesienia, wyłączenie z zalesień obszarów, o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych na terenie Parku i jego otuliny (otoczenie zabudowy wsi: Stare Załucze, Wólka Wytycka, Wereszczyn, Wola Wereszczyńska, eksponowane wzniesienia we wsiach Wołoskowola, Serniawy), zmiana zapisu w miejscowym planie zagospodarowania gminy Ludwin dopuszczającego zalesianie na wszystkich terenach łąk i pastwisk oraz terenów narażonych na podtopienie, zalecenie ponownego wyznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego gminy Ludwin terenów przeznaczonych pod zalesienia w obszarze Parku i otuliny (część wsi Jagodno) mającego na celu ochronę cennych przyrodniczo fragmentów ekosystemów nieleśnych (głównie podtapianych łąk), zalecenie projektowania i wprowadzania zalesień i zadrzewień o funkcji izolacyjnej, w celu przysłonięcia obiektów i obszarów dysharmonijnych na terenie Parku i jego otuliny we wsiach Dębowiec, Pasieka, Górki, Zienki, Kolonia Kulczyn; w zakresie ochrony wód i gleb - zaleca się ograniczanie negatywnych oddziaływań związanych z lokalizacją w otoczeniu Parku inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez: wyłączenie terenu Parku oraz zlewni powiązanych z obszarem Parku z budowy kopalni węgla kamiennego, gazu łupkowego i torfu, wyłączenie terenu Parku oraz zlewni powiązanych z obszarem Parku z budowy dużych ferm hodowlanych powyżej 50 DJP, z wyłączeniem modernizacji i rozbudowy istniejących gospodarstw w granicach działek już zagospodarowanych jako fermy hodowlane, wyłączenie terenu Parku wraz ze strefą buforową o szerokości 10 km od granic Parku z zakładania i prowadzenia hodowli zwierząt futerkowych, niewprowadzanie do powierzchniowych wód gruntowych na obszarze Parku i otuliny Parku wód i ścieków oczyszczonych poniżej II klasy czystości, sukcesywne wyposażanie wszystkich jednostek osadniczych w infrastrukturę ochrony środowiska, a w szczególności w zbiorcze sieci kanalizacji sanitarnej; jako wsie wskazane w pierwszej kolejności do wyposażenia w sieć kanalizacji sanitarnej wskazuje się: w gminie Urszulin: Jamniki, Michałów i Michałowska Grobelka, Wereszczyn, Wola Wereszczyńska, Wólka Wytycka, Wytyczno (w tym Kolonia Wytyczno i Kolonia Kochanowskie), Zawadówka; w gminie Sosnowica: Górki, Lejno, Nowy Orzechów, Stary Orzechów, Pieszowola; w gminie Stary Brus: Dominiczyn, Wołoskowola; w gminie Ludwin: Jagodno; w gminie Hańsk: Kulczyn, w gminie Wierzbica: Karczunek, Tarnów, w gminie Sawin: Serniawy. Wskazuje się następujące wsie jako obszary, dla których postuluje się sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: w gminie Urszulin: Michałów i Michałowska Grobelka, Urszulin, Wytyczno, Wola Wereszczyńska; w gminie Sosnowica: Sosnowica, Nowy Orzechów, Lejno (fragment obejmujący Zamłyniec wraz z jeziorem Zagłębocze i otoczeniem wsi), Zbójno, Zienki; w gminie Stary Brus: Stary Brus, Wołoskowola; w gminie Hańsk: Kulczyn, Kolonia Kulczyn. Objaśnienia: 1) Kody siedlisk przyrodniczych, nazwy siedlisk przyrodniczych oraz gatunków zwierząt lub roślin podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713). 2) Siedlisko przyrodnicze lub gatunek o znaczeniu priorytetowym. 3) Kody gatunków ptaków zostały zaczerpnięte z portalu Eionet http:/bd.eionet.europa.eu/activities/Natura_2000/reference_portal, będącego oficjalnym partnerem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). 4) Parametry stanu ochrony: FV - właściwy, U1 - niezadowalający, U2 - zły, XX - nieznany. Parametry stanu ochrony zostały określone na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. poz. 186, z późn. zm.). 5) Obszar Parku jest podzielony na oddziały oznaczone liczbami lub liczbami i wielkimi literami oraz pododdziały oznaczone małymi literami, zgodnie z mapą przeglądową Parku. Liczba bądź liczba i wielka litera bez małych liter oznaczają cały oddział. 6) Współrzędne punktów granicznych obszarów Natura 2000 zostały opracowane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych PL-1992, który jest jednym z układów tworzących państwowy system odniesień przestrzennych, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276, 284, 782 i 1086), na podstawie danych z zasobów geodezyjnych Starostwa Włodawskiego, Starostwa Chełmskiego, Starostwa Parczewskiego i Starostwa Łęczyńskiego oraz z zasobów Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. 7) Gatunek posiada wyłącznie nazwę łacińską. 8) Możliwość wprowadzania psów prowadzonych w kagańcu i na smyczy.