Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 września 2021 r. w sprawie obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracjiz dnia 28 września 2021 r.w sprawie obiegu dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów 1)Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej - sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 2264). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1.

§ 2. 1. 2.

§ 3.

§ 4. 1. 2. 3. 4.

§ 5. 1. 1) 2) 2.

§ 6. 1. 2. 3. 4.

§ 7. 1. 2. 3. 4.

§ 8. 1. 2. 3.

§ 9. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) 31) 32) 33) 34) 35) 36) 37) 38) 39) 40) 41) 42) 43) 44) 45) 46) 47) 48) 49) 50) 51) 52) 53) 54) 55) 56)

§ 10.

§ 11.

§ 12. Załącznik nr 1 - Rozkaz personalny o powołaniu/odwołaniu rzecznika dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 2 - Postanowienie o zleceniu przeprowadzenia czynności wyjaśniających (wzór) Załącznik nr 3 - Upoważnienie do przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej (wzór) Załącznik nr 4 - Notatka z rozmowy dyscyplinującej (wzór) Załącznik nr 5 - Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 6 - Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 7 - Postanowienie o przejęciu do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 8 - Postanowienie o ustaleniu właściwości przełożonego dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 9 - Postanowienie o wyłączeniu / odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym (wzór) Załącznik nr 10 - Postanowienie o wyłączeniu / odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym (wzór) Załącznik nr 11 - Postanowienie o przedłużeniu terminu prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony do 3 miesięcy (wzór) Załącznik nr 12 - Postanowienie Komendanta Głównego Policji o przedłużeniu terminu prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony dłuższy niż 3 miesiące (wzór) Załącznik nr 13 - Protokół przesłuchania świadka/biegłego (wzór) Załącznik nr 14 - Protokół oględzin (wzór) Załącznik nr 15 - Protokół przesłuchania obwinionego (wzór) Załącznik nr 16 - Protokół konfrontacji (wzór) Załącznik nr 17 - Protokół okazania osoby / wizerunku / rzeczy (wzór) Załącznik nr 18 - Protokół odtworzenia przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów (wzór) Załącznik nr 19 - Postanowienie o zmianie / uzupełnieniu zarzutów (wzór) Załącznik nr 20 - Wniosek rzecznika dyscyplinarnego o wyrażenie zgody na skorzystanie z pomocy innego rzecznika dyscyplinarnego w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym (wzór) Załącznik nr 21 - Wezwanie do stawiennictwa (wzór) Załącznik nr 22 - Postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego (wzór) Załącznik nr 23 - Postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o odmowie zwolnienia od złożenia zeznania / odpowiedzi na pytania (wzór) Załącznik nr 24 - Protokół przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 25 - Protokół zapoznania obwinionego / obrońcy z aktami postępowania dyscyplinarnego / uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplinarnego / uzupełnionymi materiałami dowodowymi postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 26 - Postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 27 - Postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o odmowie udostępnienia akt postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 28 - Postanowienie o wyłączeniu czynu do odrębnego postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 29 - Postanowienie o rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 30 - Postanowienie rzecznika dyscyplinarnego o zakończeniu czynności dowodowych (wzór) Załącznik nr 31 - Postanowienie o uchyleniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych (wzór) Załącznik nr 32 - Postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 33 - Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 34 - Postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego w związku ze zmianą miejsca pełnienia służby przez obwinionego (wzór) Załącznik nr 35 - Protokół raportu dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 36 - Orzeczenie wydane bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 37 - Postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia wydanego bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem wydanym bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 38 - Orzeczenie wydane po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej (wzór) Załącznik nr 39 - Postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem / odwołania od orzeczenia wydanego po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej (wzór) Załącznik nr 40 - Orzeczenie o uchyleniu orzeczenia wydane po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia wydanego po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej (wzór) Załącznik nr 41 - Notatka urzędowa z wysłuchania rzecznika dyscyplinarnego / obwinionego / obrońcy przez komisję (wzór) Załącznik nr 42 - Orzeczenie (wzór) Załącznik nr 43 - Orzeczenie wydane po rozpatrzeniu odwołania / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wzór) Załącznik nr 44 - Postanowienie o przywróceniu / odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania / zażalenia / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wzór) Załącznik nr 45 - Postanowienie o rozpatrzeniu zażalenia / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu (wzór) Załącznik nr 46 - Postanowienie o rozpatrzeniu zażalenia / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (wzór) Załącznik nr 47 - Postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego (wzór) Załącznik nr 48 - Postanowienie o uchyleniu orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 49 - Postanowienie o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 50 - Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 51 - Postanowienie o rozpatrzeniu zażalenia / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 52 - Orzeczenie wydane w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 53 - Orzeczenie wydane po rozpatrzeniu odwołania / wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego (wzór) Załącznik nr 54 - Decyzja o zatarciu kary dyscyplinarnej (wzór) Załącznik nr 55 - Postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej / rachunkowej (wzór) Załącznik nr 56 - Rejestr postępowań dyscyplinarnych „RPD” (wzór) Na podstawie art. 139 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r. poz. 956, 1610, 2112 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1005 i 1728.) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa obieg dokumentów związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów oraz wzory postanowień i innych dokumentów sporządzanych w postępowaniu dyscyplinarnym. Dokumenty związane z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów mogą być przekazywane adresatom bezpośrednio albo za pośrednictwem policjantów lub pracowników Policji podległych przełożonemu dyscyplinarnemu, operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320) lub środków komunikacji elektronicznej. Obieg dokumentów, o których mowa w ust. 1, prowadzi się w taki sposób, aby ich treść nie była udostępniona osobom nieuprawnionym. Postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przesyła się wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu niezwłocznie po wszczęciu tego postępowania. Rzecznik dyscyplinarny prowadzący sprawę zakłada teczkę akt postępowania dyscyplinarnego, zwanych dalej „aktami postępowania”, i oznacza ją sygnaturą oraz opisem przedmiotu sprawy. Teczkę akt postępowania opatruje się pieczęcią z nazwą jednostki organizacyjnej Policji, w której jest prowadzone postępowanie dyscyplinarne. Dokumenty w aktach postępowania układa się chronologicznie według daty ich sporządzenia lub wpływu. Akta postępowania układa się w tomach nieprzekraczających 200 kart. Karty zawarte w poszczególnych tomach należy ponumerować trwałym środkiem kryjącym w prawym górnym rogu. Do każdego tomu akt postępowania należy sporządzić przegląd akt postępowania, z zachowaniem ciągłości numeracji kart dla całości akt postępowania. Włączenie do akt postępowania: dokumentu złożonego, w toku czynności dowodowych, bezpośrednio przez obwinionego lub inną osobę, odpisu lub wyciągu z udostępnionych akt innego postępowania - wymaga sporządzenia przez rzecznika dyscyplinarnego adnotacji z tej czynności w aktach postępowania. Informatyczne nośniki danych zawierające zapisy obrazu lub dźwięku włącza się do akt postępowania w zaklejonych kopertach, oznaczonych sygnaturą akt postępowania. Akta zawieszonego postępowania przechowuje rzecznik dyscyplinarny wyznaczony do jego prowadzenia. W czasie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny sporządza i włącza do akt postępowania notatkę urzędową albo sporządza stosowną adnotację w aktach postępowania z dokonywanych okresowo, nie rzadziej niż raz w ciągu miesiąca, czynności ustalających, czy ustały przyczyny zawieszenia postępowania dyscyplinarnego. Rzecznik dyscyplinarny sporządza i włącza do akt postępowania także notatkę urzędową o uzasadnionym okolicznościami, związanymi z przyczyną zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, odstąpieniu od czynności, o której mowa w ust. 2, albo sporządza stosowną adnotację w aktach postępowania. Rzecznik dyscyplinarny po uzyskaniu informacji o ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania dyscyplinarnego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia, w którym powziął tę informację, przekazuje akta postępowania przełożonemu dyscyplinarnemu wraz z wnioskiem o podjęcie tego postępowania. Rejestracja postępowania dyscyplinarnego następuje niezwłocznie po jego wszczęciu i polega na dokonaniu odpowiedniego zapisu w rejestrze postępowań dyscyplinarnych, zwanym dalej „RPD”, oraz wpisaniu w lewym górnym rogu na postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego sygnatury akt tego postępowania. W RPD rejestruje się także sprawy, w których wydano orzeczenie bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego. Sygnatura akt postępowania składa się z oznaczenia literowego „RPD”, liczby porządkowej oraz po znaku łamania „/” dwóch ostatnich cyfr roku kalendarzowego, w którym akta postępowania zostały założone. RPD prowadzi przełożony dyscyplinarny przy pomocy wyznaczonych przez niego osób. RPD może być prowadzony w postaci elektronicznej. Obsługę kancelaryjną w zakresie obiegu dokumentów postępowania dyscyplinarnego prowadzi kancelaria lub sekretariat komórki organizacyjnej jednostki organizacyjnej Policji, w której służbę pełni rzecznik dyscyplinarny prowadzący to postępowanie. Jeżeli komórka organizacyjna, o której mowa w ust. 1, nie posiada wyodrębnionej kancelarii lub sekretariatu, obsługę kancelaryjną w zakresie obiegu dokumentów postępowania dyscyplinarnego prowadzi pracownik wyznaczony do wykonywania prac kancelaryjnych dla tej komórki. Akta postępowania archiwizuje rzecznik dyscyplinarny na podstawie odrębnych przepisów. rozkazu personalnego o powołaniu albo odwołaniu rzecznika dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia; postanowienia o zleceniu przeprowadzenia czynności wyjaśniających jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia; upoważnienia do przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia; notatki z rozmowy dyscyplinującej jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia; postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia; postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia; postanowienia o przejęciu do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia; postanowienia o ustaleniu właściwości przełożonego dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia; postanowienia o wyłączeniu albo odmowie wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym jest określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia; postanowienia o wyłączeniu albo odmowie wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym jest określony w załączniku nr 10 do rozporządzenia; postanowienia o przedłużeniu terminu prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony do 3 miesięcy jest określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia; postanowienia Komendanta Głównego Policji o przedłużeniu terminu prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony dłuższy niż 3 miesiące jest określony w załączniku nr 12 do rozporządzenia; protokołu przesłuchania świadka albo biegłego jest określony w załączniku nr 13 do rozporządzenia; protokołu oględzin jest określony w załączniku nr 14 do rozporządzenia; protokołu przesłuchania obwinionego jest określony w załączniku nr 15 do rozporządzenia; protokołu konfrontacji jest określony w załączniku nr 16 do rozporządzenia; protokołu okazania osoby, wizerunku lub rzeczy jest określony w załączniku nr 17 do rozporządzenia; protokołu odtworzenia przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów jest określony w załączniku nr 18 do rozporządzenia; postanowienia o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów jest określony w załączniku nr 19 do rozporządzenia; wniosku rzecznika dyscyplinarnego o wyrażenie zgody na skorzystanie z pomocy innego rzecznika dyscyplinarnego w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym jest określony w załączniku nr 20 do rozporządzenia; wezwania do stawiennictwa jest określony w załączniku nr 21 do rozporządzenia; postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego jest określony w załączniku nr 22 do rozporządzenia; postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie zwolnienia od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania jest określony w załączniku nr 23 do rozporządzenia; protokołu przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 24 do rozporządzenia; protokołu zapoznania obwinionego lub obrońcy z aktami postępowania dyscyplinarnego albo uzupełnionymi aktami postępowania dyscyplinarnego albo uzupełnionymi materiałami dowodowymi postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 25 do rozporządzenia; postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 26 do rozporządzenia; postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o odmowie udostępnienia akt postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 27 do rozporządzenia; postanowienia o wyłączeniu czynu do odrębnego postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 28 do rozporządzenia; postanowienia o rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie rzecznika dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 29 do rozporządzenia; postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o zakończeniu czynności dowodowych jest określony w załączniku nr 30 do rozporządzenia; postanowienia o uchyleniu postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych jest określony w załączniku nr 31 do rozporządzenia; postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 32 do rozporządzenia; postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 33 do rozporządzenia; postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego w związku ze zmianą miejsca pełnienia służby przez obwinionego jest określony w załączniku nr 34 do rozporządzenia; protokołu raportu dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 35 do rozporządzenia; orzeczenia wydanego bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 36 do rozporządzenia; postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia wydanego bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem wydanym bez wszczynania postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 37 do rozporządzenia; orzeczenia wydanego po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej jest określony w załączniku nr 38 do rozporządzenia; postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania od orzeczenia, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej orzeczeniem albo odwołania od orzeczenia wydanego po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej jest określony w załączniku nr 39 do rozporządzenia; orzeczenia o uchyleniu orzeczenia wydanego po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia wydanego po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze dyscyplinarnej jest określony w załączniku nr 40 do rozporządzenia; notatki urzędowej z wysłuchania rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub obrońcy przez komisję jest określony w załączniku nr 41 do rozporządzenia; orzeczenia jest określony w załączniku nr 42 do rozporządzenia; orzeczenia wydanego po rozpatrzeniu odwołania albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest określony w załączniku nr 43 do rozporządzenia; postanowienia o przywróceniu albo odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zażalenia albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest określony w załączniku nr 44 do rozporządzenia; postanowienia o rozpatrzeniu zażalenia albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu jest określony w załączniku nr 45 do rozporządzenia; postanowienia o rozpatrzeniu zażalenia albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest określony w załączniku nr 46 do rozporządzenia; postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego jest określony w załączniku nr 47 do rozporządzenia; postanowienia o uchyleniu orzeczenia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 48 do rozporządzenia; postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 49 do rozporządzenia; postanowienia o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 50 do rozporządzenia; postanowienia o rozpatrzeniu zażalenia albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 51 do rozporządzenia; orzeczenia wydanego w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 52 do rozporządzenia; orzeczenia wydanego po rozpatrzeniu odwołania albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest określony w załączniku nr 53 do rozporządzenia; decyzji o zatarciu kary dyscyplinarnej jest określony w załączniku nr 54 do rozporządzenia; postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej jest określony w załączniku nr 55 do rozporządzenia; rejestru postępowań dyscyplinarnych „RPD” jest określony w załączniku nr 56 do rozporządzenia. Wzory, o których mowa w § 9, stosuje się odpowiednio w postępowaniach dyscyplinarnych w stosunku do policjantów, których przełożonym dyscyplinarnym jest Inspektor Nadzoru Wewnętrznego lub dowódca kontyngentu policyjnego. W postępowaniach dyscyplinarnych wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia czynności dokonane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują moc. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 października 2021 r.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. poz. 306 oraz z 2019 r. poz. 2063), które zgodnie z art. 39 pkt 2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał patrz oryginał