Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 marca 2021 r. w sprawie inspektorów ochrony radiologicznej

Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 5 marca 2021 r.w sprawie inspektorów ochrony radiologicznej 1)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2013/59/Euratom z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego oraz uchylającą dyrektywy 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom i 2003/122/Euratom (Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 72 z 17.03.2016, str. 69, Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019, str. 128 oraz Dz. Urz. UE L 324 z 13.12.2019, str. 80). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1) 2) 3) 4)

§ 2. 1. 2.

§ 3.

§ 4. 1. 1) 2) 3) 2. 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7)

§ 5. 1. 2. 1) 2) 3. 4. 5. 6.

§ 6.

§ 7.

§ 8. 1. 1) 2) 3) 4) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 3. 4.

§ 9. 1. 2.

§ 10. Załącznik nr 1 - Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu Załącznik nr 2 - Zakresy szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 5. 1) 2) 3) 4) Na podstawie art. 71 ust. 11 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 623) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, zwanych dalej „uprawnieniami inspektora ochrony radiologicznej”, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej; sposób przeprowadzania oraz ustalania wyniku egzaminu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, zwanego dalej „egzaminem”, wysokość opłaty za egzamin, sposób pracy składów egzaminacyjnych komisji egzaminacyjnej oraz wysokość wynagrodzenia członków tej komisji za uczestnictwo w składzie egzaminacyjnym; zakresy i formy organizowania szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, zwanych dalej „szkoleniami”; zawartość wniosku o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz wykaz dokumentów dołączanych do wniosku. Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zakresy szkoleń są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Szkolenie przeprowadza się w formie wykładów, ćwiczeń obliczeniowych oraz ćwiczeń laboratoryjnych. Skład egzaminacyjny wyznaczony do przeprowadzenia egzaminu: przygotowuje pytania egzaminacyjne uwzględniające zakresy szkoleń, o których mowa w § 2 ust. 2; przeprowadza egzamin; ocenia pisemną i ustną część egzaminu. Skład egzaminacyjny podejmuje decyzje zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu egzaminacyjnego. Skład egzaminacyjny sporządza protokół z egzaminu, który zawiera: wskazanie składu egzaminacyjnego odpowiedniej komisji egzaminacyjnej; numer protokołu i datę jego sporządzenia; imię, nazwisko oraz numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość egzaminowanego; treść zadań obliczeniowych lub problemowych części pisemnej egzaminu i wynik części pisemnej egzaminu; treść pytań części ustnej egzaminu i liczbę punktów uzyskanych przez egzaminowanego za odpowiedź na każde z pytań; informację o pozytywnym lub negatywnym wyniku egzaminu; imiona, nazwiska i podpisy przewodniczącego składu egzaminacyjnego i pozostałych członków tego składu. Część pisemna egzaminu trwa 120 minut. Za część pisemną egzaminu skład egzaminacyjny przyznaje: 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź na pytanie z testu; od 0 do 10 punktów za każde zadanie obliczeniowe lub problemowe. Do części ustnej egzaminu przystępuje się po uzyskaniu z części pisemnej egzaminu co najmniej 40 punktów, w tym co najmniej 20 punktów z testu i co najmniej 20 punktów z zadań obliczeniowych lub problemowych. Z części ustnej egzaminu przyznaje się od 0 do 5 punktów za odpowiedź na każde pytanie. Pozytywny wynik egzaminu uzyskuje się po otrzymaniu co najmniej 15 punktów z części ustnej egzaminu. Osobie, która zdała egzamin, komisja egzaminacyjna wydaje dokument potwierdzający zdanie egzaminu, podpisany przez przewodniczącego składu egzaminacyjnego. Opłata za egzamin wynosi 400 zł. Wynagrodzenie członka komisji egzaminacyjnej uczestniczącego w składzie egzaminacyjnym przeprowadzającym egzamin wynosi 30 zł za każdego egzaminowanego. Wniosek do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej zawiera: imię, nazwisko oraz numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej; wskazanie typu uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, których dotyczy wniosek; adres do korespondencji; informacje o stażu pracy w warunkach narażenia osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej. Występujący z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, dołącza do niego następujące dokumenty dotyczące osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej: dokument potwierdzający zdanie egzaminu; orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia, o którym mowa w art. 7 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe; odpisy dyplomów lub świadectw potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia; dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego stażu pracy w warunkach narażenia; oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych. Osoby dopuszczone do egzaminu bez konieczności odbycia szkolenia do wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie dołączają dokumentów, które zostały dołączone do wniosku o dopuszczenie do egzaminu. Osoby występujące z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, które w dniu składania wniosku o dopuszczenie do egzaminu bez konieczności odbycia szkolenia posiadały uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej i ubiegają się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej tego samego typu, nie dołączają dokumentów wymienionych w ust. 2 pkt 3 i 4. Do szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Do wniosków o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie stanowiska mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz inspektorów ochrony radiologicznej (Dz. U. poz. 1513), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo atomowe oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. poz. 1593 oraz z 2020 r. poz. 284). patrz oryginał Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z Tematy wykładów (min. 30 godzin): wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej; rozpady promieniotwórcze; naturalne i sztuczne izotopy promieniotwórcze; oddziaływanie promieniowania z materią; biologiczne skutki promieniowania jonizującego; detektory promieniowania jonizującego; podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki; przyrządy dozymetryczne; podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia; system zarządzania sytuacjami zdarzeń radiacyjnych, opisy znanych zdarzeń radiacyjnych; przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i aktów wykonawczych do tej ustawy, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej; zezwolenia na działalność związaną z narażeniem, zgłaszanie i powiadamianie o takiej działalności, wyłączenia działalności z reglamentacji, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego; zasady bezpiecznej pracy z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami; pomiary mocy dawki i skażeń promieniotwórczych; kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności, w tym na promieniowanie jonizujące od źródeł naturalnych; kontrola i ewidencja zamkniętych źródeł promieniotwórczych; zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych; ogólne informacje o postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi; podstawowe zasady transportu towarów niebezpiecznych klasy 7; organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników, w tym pracowników zewnętrznych; przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, rejestry źródeł, plan postępowania awaryjnego, plan zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych; podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy. Ćwiczenia obliczeniowe (min. 4 godziny): obliczanie zmiany aktywności w czasie, obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu. Ćwiczenia laboratoryjne (min. 4 godziny): dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary mocy dawki, wyznaczanie izodoz, pomiary skażeń promieniotwórczych. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1R Tematy wykładów (min. 20 godzin): wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej; oddziaływanie promieniowania z materią; biologiczne skutki promieniowania jonizującego; detektory promieniowania jonizującego; podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki; przyrządy dozymetryczne; podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia; system zarządzania sytuacjami zdarzeń radiacyjnych, opisy znanych zdarzeń radiacyjnych; przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i aktów wykonawczych do tej ustawy, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej; zezwolenia na działalność związaną z narażeniem, zgłaszanie i powiadamianie o takiej działalności, wyłączenia działalności z reglamentacji, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego; zasady bezpiecznej pracy z urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące w pracowniach i poza pracowniami; pomiary mocy dawki; kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności; podstawy fizyki i techniki lamp rentgenowskich oraz akceleratorów; zasady bezpiecznej pracy w pracowniach rentgenowskich i pracowniach akceleratorowych; organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników, w tym pracowników zewnętrznych; przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, plan postępowania awaryjnego; podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy. Ćwiczenia obliczeniowe (min. 3 godziny): obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu. Ćwiczenia laboratoryjne (min. 3 godziny): dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary widma promieniowania X, pomiary mocy dawki i pomiary dawki, wyznaczanie izodoz. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 Tematy wykładów jak w szkoleniach dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typów IOR-1Z i IOR-1R oraz (łącznie min. 60 godzin): wykonywanie działalności związanej z narażeniem, w tym narażeniem na promieniowanie naturalne, w szczególności na radon; zasady bezpiecznej pracy z otwartymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami, kontrola uwolnień, ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek); zasady postępowania z materiałami promieniotwórczymi niebędącymi źródłami promieniotwórczymi; zasady pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy, wytyczanie granic terenów kontrolowanych i nadzorowanych; ocena narażenia osób z ogółu ludności, pojęcie grup odniesienia; narażenie wewnętrzne; dekontaminacja powierzchni roboczych, sprzętu, skażeń osobistych; identyfikacja substancji promieniotwórczych, w tym materiałów jądrowych; postępowanie z odpadami promieniotwórczymi; składowiska odpadów promieniotwórczych; przykłady typowych zastosowań technik jądrowych oraz związane z nimi zagrożenie. Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin): obliczanie osłon, obliczanie aktywności i stężenia izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych, ocena narażenia wewnętrznego, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w polu podwyższonego promieniowania, ocena dawki dla grupy odniesienia. Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin): pomiary widma promieniowania gamma, pomiary strumienia neutronów, pomiar i ocena skażeń indywidualnych. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-2 Tematy wykładów jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 84 godziny): podstawy fizyki reakcji rozszczepienia, fizyki reaktorowej i wymiany ciepła w reaktorach jądrowych; elementy fizyki i chemii jądrowego cyklu paliwowego; zasady bezpiecznej gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym; składowiska odpadów promieniotwórczych przeznaczonych do składowania wypalonego paliwa jądrowego oraz przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego; źródła zagrożenia w reaktorze jądrowym pochodzące z rdzenia reaktora, obiegów chłodzenia, układów filtracji wody i powietrza, wypalonego paliwa jądrowego, materiałów po aktywacji i odpadów promieniotwórczych; zagadnienia dozymetrii reaktorowej; ocena zagrożenia w obiekcie jądrowym i okolicy (normalna eksploatacja, przewidywane zdarzenia radiacyjne i warunki awaryjne); potencjalne awarie w obiektach jądrowych; plany postępowania awaryjnego w wybranych obiektach jądrowych; zasady ochrony fizycznej i ewidencji materiałów jądrowych. Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): oszacowanie aktywności napromienionego materiału tarczowego, oszacowanie współczynnika mnożenia napromienionego paliwa jądrowego. Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): ustalanie progów ostrzegawczych i awaryjnych w systemie zabezpieczeń. Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-3 Tematy wykładów jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 72 godziny): podstawy wykorzystania promieniowania jonizującego w diagnostyce i terapii medycznej, rodzaje procedur w teleradioterapii, brachyterapii i medycynie nuklearnej, typowe zagrożenia; podstawowe zasady ochrony radiologicznej pacjentów; zadania inspektorów ochrony radiologicznej w placówkach służby zdrowia, zasady współpracy z personelem medycznym; opis znanych zdarzeń radiacyjnych w postępowaniu medycznym z wykorzystaniem źródeł promieniowania jonizującego. Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): obliczanie mocy dawki i dawki osłon i czasu pracy w typowych pracowniach radioterapeutycznych, obliczanie aktywności i stężeń izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych dla typowych procedur medycyny nuklearnej. Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1.