Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie minimalnych wymagań, jakie musi spełniać ośrodek, oraz minimalnych wymagań w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 29 kwietnia 2022 r.w sprawie minimalnych wymagań, jakie musi spełniać ośrodek, oraz minimalnych wymagań w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1950). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1) 2) a) b)

§ 2. 1. 2. 1) 2) 3) 3. 1) 2) 4.

§ 3. 1. 1) a) b) c) d) 2) a) b) c) 2. 3. 1) 2) 4. 1) 2) 3) 5. 1) 2) a) b) 3) a) b) 4) a) b) 5) 6. 1) 2) a) b) c) 3) 4) a) b) c) d) 7.

§ 4. 1) a) b) c) d) 2) 3)

§ 5. 1. 1) a) b) 2) 2. 1) 2) 3. 1) 2)

§ 6. 1. 1) a) b) c) d) 2) 2. 3. 1) a) b) 2) a) b) c) d) 4. 1) 2) 3) 5.

§ 7. 1. 2.

§ 8. 1. 2.

§ 9. 1. 2.

§ 10. Załącznik nr 1 - Temperatura, w której utrzymuje się gatunki lub grupy gatunków zwierząt w ośrodku Załącznik nr 2 - Okres kwarantanny zalecany dla niektórych gatunków lub grup gatunków zwierząt 2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych (Dz. Urz. UE L 276 z 20.10.2010, str. 33 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 115). Na podstawie art. 19 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1331 i 2338) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa minimalne wymagania: jakie musi spełniać ośrodek; w zakresie: opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku, w tym pozyskanymi zwierzętami dzikimi, transportu zwierząt dzikich. Ośrodek projektuje się w sposób uwzględniający potrzeby fizjologiczne i etologiczne zwierząt utrzymywanych w tym ośrodku. Ośrodek zabezpiecza się przed: dostępem osób trzecich; przedostawaniem się innych zwierząt niż utrzymywane w ośrodku; ucieczką zwierząt utrzymywanych w ośrodku. Powierzchnie ścian i podłóg w ośrodku wykonuje się z materiałów: nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt; z którymi kontakt nie powoduje zranienia zwierząt i które są odporne na uszkodzenia mechaniczne powodowane przez zwierzęta lub czyszczenie. Urządzenia i sprzęt w ośrodku zabezpiecza się w taki sposób, aby uniemożliwić zwierzętom zranienie się o te urządzenia i sprzęt lub ich uszkodzenie. W ośrodku wyodrębnia się: pomieszczenia: w których utrzymuje się zwierzęta, i wyposaża się je w boksy, kojce, klatki, terraria lub akwaria, które są przeznaczone do utrzymywania zwierząt: nowo wprowadzonych do ośrodka do czasu ustalenia ich stanu zdrowia i odbycia przez nie kwarantanny, rannych lub chorych, w których wykonuje się badanie stanu zdrowia zwierząt, leczy się zwierzęta lub wykonuje się zabiegi chirurgiczne, o których mowa w ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1140), przeprowadza się sekcję zwłok zwierząt lub pobiera się próbki do badań laboratoryjnych, techniczne, w tym magazynowe; miejsca wydzielone do: przechowywania: paszy w rozumieniu art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 245 z 29.09.2003, str. 4, Dz. Urz. UE L 100 z 08.04.2006, str. 3, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 59, Dz. Urz. UE L 60 z 05.03.2008, str. 17, Dz. Urz. UE L 188 z18.07.2009, str. 14, Dz. Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 327 z 12.11.2014, str. 9, Dz. Urz. UE L 37 z 13.02.2015, str. 24, Dz. Urz. UE L 35 z 10.02.2017, str. 10, Dz. Urz. UE L 117 z 05.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 198 z 25.07.2019, str. 241 oraz Dz. Urz. UE L 231 z 06.09.2019, str. 1. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), zwanej dalej „paszą”, czystej ściółki, urządzeń i sprzętu, składowania: odchodów zwierząt, zużytej ściółki, materiałów, które mogą być niebezpieczne dla zwierząt lub ludzi, składowania lub bezpiecznego unieszkodliwiania zwłok zwierząt lub odpadów weterynaryjnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699). Pomieszczenia techniczne projektuje się, tak aby strefy przeznaczone do czyszczenia lub odkażania miały rozmiary, które umożliwiają zainstalowanie sprzętu niezbędnego do przeprowadzenia czyszczenia lub odkażania używanych urządzeń i sprzętu, przy czym czyszczenie przeprowadza się w sposób uniemożliwiający ponowne zanieczyszczenie oczyszczonych urządzeń i sprzętu. Miejsca przeznaczone do przechowywania paszy lub ściółki: wydziela się, tak aby zapewnić w nich warunki, które gwarantują utrzymanie jakości przechowywanej w nich paszy lub ściółki; zabezpiecza się przed szkodnikami i owadami. W ośrodku użytkownika, w zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez danego użytkownika, oprócz pomieszczeń i miejsc, o których mowa w ust. 1, dodatkowo wyodrębnia się pomieszczenie, w którym wykonuje się: procedury, które nie powinny być wykonywane w pomieszczeniu, w którym są utrzymywane zwierzęta; procedury wymagające warunków aseptycznych, przy czym w tym pomieszczeniu wydziela się także zaplecze umożliwiające opiekę pooperacyjną; uśmiercanie zwierząt wyłącznie po to, aby wykorzystać ich narządy lub tkanki do celów określonych w art. 3 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych, zwanej dalej „ustawą”. W ośrodku zapewnia się: poziom hałasu, w tym ultradźwięków, który nie oddziałuje niekorzystnie na dobrostan utrzymywanych zwierząt; stosowanie środków mających na celu zminimalizowanie: zagrożenia zalaniem wodą klatek z podłogami pełnymi, możliwości skażenia chemicznego, fizycznego lub mikrobiologicznego gotowej paszy, w tym substancji lub produktów przeznaczonych do jej produkcji, a także paszy podczas jej produkcji, przygotowywania lub podawania; pakowanie, transport i przechowywanie paszy w sposób zapobiegający: jej skażeniu lub zepsuciu, uszkodzeniu opakowania, w którym jest umieszczona; regularne oczyszczanie: pomieszczeń, boksów, kojców, klatek, akwariów i terrariów, urządzeń i sprzętu wykorzystywanych do karmienia i pojenia zwierząt, a jeżeli jest to konieczne - także odkażanie tych urządzeń i sprzętu, a w przypadku gdy stosowany system utrzymywania zwierząt tego wymaga - codzienne usuwanie niezjedzonych resztek paszy; regularne kontrolowanie i serwisowanie systemów poideł automatycznych. W ośrodku: stosuje się systemy alarmowe, które emitują dźwięki pozostające poza zakresem słyszalności zwierząt, pod warunkiem że zapewnia to odbieranie sygnałów alarmowych przez ludzi, a w przypadku gdy w ośrodku są utrzymywane zwierzęta z rzędu naczelnych - stosuje się systemy alarmowe wyłącznie w postaci alarmu świetlnego; instaluje się: oświetlenie awaryjne i system alarmowy, zasilanie awaryjne, które w przypadku awarii zasilania głównego zapewnia funkcjonowanie urządzeń oraz działanie oświetlenia awaryjnego i systemu alarmowego, urządzenia monitorujące i alarmowe zapewniające prawidłowe funkcjonowanie systemów grzewczych i wentylacyjnych; umieszcza się w widocznych miejscach instrukcję postępowania w sytuacjach awaryjnych; opracowuje się: strategię działania, która ma na celu zapewnienie dobrego stanu zdrowia utrzymywanych zwierząt i ich dobrostanu - uwzględniając wymagania naukowe w tym zakresie - oraz obejmuje: regularne monitorowanie stanu zdrowia zwierząt, program monitorowania możliwych zagrożeń mikrobiologicznych, plany działania w sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia zwierząt, określenie wymagań w zakresie stanu zdrowia, jakie musi spełniać zwierzę nowo wprowadzane do ośrodka, i warunków tego wprowadzenia, w celu zminimalizowania zagrożenia dla zdrowia pozostałych zwierząt utrzymywanych w tym ośrodku, metody wzbogacania warunków utrzymywania zwierząt, programy mające na celu przyzwyczajenie zwierząt utrzymywanych w ośrodku do warunków i miejsc, w jakich są utrzymywane, oraz sposobu postępowania z nimi, dostosowane do danego gatunku zwierząt, wykonywanych procedur i okresu trwania doświadczenia, program, w którym określa się: jak przeprowadzać konserwację pomieszczeń, urządzeń i sprzętu, aby nie powodować ich uszkodzenia lub usterek, a w przypadku powstania tych uszkodzeń lub usterek - sposób ich usuwania, sposób skutecznego czyszczenia pomieszczeń, boksów, kojców, klatek, akwariów i terrariów, w tym wskazuje się, jak często przeprowadza się to czyszczenie, aby zapewnić utrzymanie czystości w tych pomieszczeniach, instrukcję dostosowania zaopatrzenia akwariów i zbiorników na wodę do fizjologicznych potrzeb gatunków ryb, płazów i gadów w nich utrzymywanych. Strategia, programy i instrukcja, o których mowa w ust. 6 pkt 4, oraz program prowadzenia rehabilitacji, o którym mowa w art. 24a pkt 2 ustawy, podlegają regularnym przeglądom i są aktualizowane. W pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta: instaluje się: wentylację ciągłą i awaryjną dostosowaną do potrzeb utrzymywanych zwierząt o wydajności wynoszącej co najmniej od 15 do 20 wymian powietrza na godzinę, chyba że: ze względu na szczególne warunki utrzymywania zwierząt, w tym temperaturę, jest konieczne zapewnienie zwiększonej wymiany powietrza, liczba utrzymywanych zwierząt jest mniejsza od liczby zwierząt wynikającej z sekcji B załącznika III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych (Dz. Urz. UE L 276 z 20.10.2010, str. 33, z późn. zm.)4)Zmiana wymienionej dyrektywy została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str. 115. lub zwierzęta są utrzymywane w akwariach lub indywidualnie wentylowanych klatkach - w takich przypadkach zapewnia się co najmniej od 8 do 10 wymian powietrza na godzinę, izolację, ogrzewanie i wentylację, które gwarantują utrzymanie poziomu kurzu i stężenia gazów na poziomie nieszkodliwym dla zwierząt, izolację akustyczną i materiały dźwiękochłonne - w przypadku gdy wykonywane procedury tego wymagają, oświetlenie sztuczne, które: umożliwia zaspokajanie biologicznych potrzeb zwierząt - w przypadku gdy dostęp światła naturalnego nie zapewnia zachowania cyklu dzień/noc, umożliwia sprawowanie opieki nad utrzymywanymi zwierzętami i kontrolę tych zwierząt oraz wykonywanie czynności hodowlanych - w przypadku gdy są wykonywane w tym pomieszczeniu, jest dostosowane intensywnością i regularnością cykli do potrzeb biologicznych danego gatunku utrzymywanych zwierząt, a w przypadku zwierząt albinotycznych - również do ich wrażliwości na światło; dostosowuje się temperaturę i poziom wilgotności do potrzeb gatunków i grup wiekowych utrzymywanych zwierząt i dokonuje się ich pomiarów codziennie, a wyniki tych pomiarów zapisuje; zapewnia się natężenie hałasu nieprzekraczające 60 dB. Boksy, kojce, klatki, terraria lub akwaria w pomieszczeniach, w których utrzymuje się zwierzęta, wykonuje się: z materiałów: nieszkodliwych dla zdrowia zwierząt, odpornych na czyszczenie i odkażanie - z wyłączeniem klatek jednorazowego użytku; tak aby uniemożliwić zranienie się zwierząt. W boksach, kojcach, klatkach, terrariach i akwariach wydziela się miejsce przeznaczone do odpoczynku zwierząt: które projektuje się z uwzględnieniem cech środowiska naturalnego, w którym występuje dany gatunek zwierząt; do którego mają dostęp wszystkie utrzymywane zwierzęta. Podłogi w boksach, kojcach lub klatkach konstruuje się, tak aby: były przystosowane do potrzeb danego gatunku i grupy wiekowej utrzymywanych zwierząt; było możliwe łatwe usuwanie odchodów. Zwierzęta w ośrodku: utrzymuje się: na takiej przestrzeni i w takich warunkach, które są dostosowane do potrzeb danego gatunku, grupy wiekowej i stanu fizjologicznego zwierząt i umożliwiają tym zwierzętom realizację naturalnych zachowań, a jeżeli to możliwe - zapewnia się im kontrolę i wybór środowiska w celu zmniejszenia zachowań spowodowanych stresem, w jednym pomieszczeniu, jeżeli wymagają takich samych warunków środowiskowych, z wyłączeniem zwierząt gatunków antagonistycznych, chyba że uniemożliwi się im kontakt wzrokowy, słuchowy lub węchowy, w stałych grupach złożonych ze zwierząt, które nie wykazują wobec siebie zachowań agresywnych, z wyłączeniem: zwierząt o naturze samotniczej, przypadku gdy utrzymywanie zwierząt pojedynczo jest uzasadnione względami naukowymi, w tym ich dobrostanem lub stanem zdrowia, przy czym takie utrzymywanie ogranicza się do niezbędnego minimum i uzależnia od zapewnienia tym zwierzętom kontaktu wzrokowego, słuchowego, węchowego lub dotykowego z innymi zwierzętami, w warunkach, które wzbogaca się - w celu obniżenia poziomu stresu u zwierząt - przez wprowadzenie technik rozszerzających zakres czynności wykonywanych przez zwierzęta, takich jak wysiłek fizyczny, poszukiwanie pokarmu, czynności manipulacyjne i poznawcze, w sposób dostosowany do możliwości danego gatunku zwierząt zgodnie ze strategią, o której mowa w § 3 ust. 6 pkt 4 lit. a; monitoruje się, w przypadku gdy są po raz pierwszy wprowadzane do danej grupy lub ponownie wprowadzane do ustalonych grup, tak aby uniknąć problemów związanych z nieodpowiednim doborem zwierząt lub zaburzeniem relacji w danej grupie. Zwierzęta w ośrodku mogą być stale utrzymywane poza pomieszczeniem, jeżeli panujące warunki klimatyczne nie powodują u nich dystresu. Zwierzętom w ośrodku: podaje się paszę: pozbawioną zanieczyszczeń, która odpowiada potrzebom żywieniowym i behawioralnym tych zwierząt pod względem formy i zawartości oraz sposobu, w jaki się ją podaje, przy czym sposób podawania paszy nie powinien wpływać na jej walory smakowe; zapewnia się: swobodny dostęp do paszy, a także przestrzeń ograniczającą rywalizację zwierząt o pożywienie, stały dostęp do świeżej wody zdatnej do picia, ściółkę lub legowiska dostosowane do potrzeb danego gatunku zwierząt, w tym materiały do budowy gniazd, a w przypadku zwierząt przeznaczonych do rozrodu - także miejsce przeznaczone do rozrodu; nie stosuje się jako ściółki materiałów pochodzących z drewna poddanego obróbce chemicznej, suche i czyste miejsce przeznaczone do snu zwierząt, a w przypadku zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym - miejsce, które uwzględnia potrzeby tych zwierząt. Zwierzęta dzikie w ośrodku: po pozyskaniu poddaje się aklimatyzacji i kwarantannie, utrzymuje się i zapewnia im opiekę, hoduje się - w przypadku gdy są przeznaczone do rozrodu - w warunkach dostosowanych do potrzeb danego gatunku. W odniesieniu do poszczególnych gatunków zwierząt utrzymywanych w ośrodku ośrodek spełnia warunki, które są określone w sekcji B załącznika III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych. Osoba, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, kontroluje warunki utrzymywania i stan zdrowia zwierząt w celu ustalenia, czy są wśród nich zwierzęta chore lub ranne - co najmniej raz dziennie, a w przypadku zwierząt dzikich - co najmniej dwa razy dziennie, i podejmuje działania dostosowane do ustaleń dokonanych podczas tych kontroli. Oprócz kontroli, o której mowa w ust. 1, osoba, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, przeprowadza co najmniej raz dziennie kontrolę relacji w grupie zwierząt do czasu ich ustabilizowania - w przypadku zwierząt, które są po raz pierwszy wprowadzane do danej grupy lub ponownie wprowadzane do ustalonych grup, i podejmuje działania dostosowane do ustaleń dokonanych podczas tej kontroli. Transport pozyskanych zwierząt dzikich odbywa się zgodnie z wymaganiami określonymi w rozdziale II załącznika I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.)5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 73 z 15.03.2008, str. 35, Dz. Urz. UE L 336 z 20.12.2011, str. 86, Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 137 z 24.05.2017, str. 40 oraz Dz. Urz. UE L 129 z 15.04.2021, str. 162.. W miejscu pozyskiwania zwierząt dzikich zapewnia się kontenery w rozumieniu art. 2 lit. g rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, przeznaczone do transportu pozyskanych zwierząt dzikich, które wymagają przewiezienia na badanie lub leczenie. Temperatura, w której utrzymuje się gatunki lub grupy gatunków zwierząt w ośrodku, jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Okres kwarantanny zalecany dla niektórych gatunków lub grup gatunków zwierząt jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.6)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie minimalnych wymagań, jakie powinien spełniać ośrodek, oraz minimalnych wymagań w zakresie opieki nad zwierzętami utrzymywanymi w ośrodku (Dz. U. poz. 2139), które zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (Dz. U. poz. 2338) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. *) Zwierzęta bardzo młode lub bezwłose utrzymuje się w temperaturze wyższej niż podana w tabeli, dostosowanej do ich potrzeb.