Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie pobytu nieletnich w okręgowych ośrodkach wychowawczych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 31 sierpnia 2022 r.w sprawie pobytu nieletnich w okręgowych ośrodkach wychowawczych Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 Przepisy ogólne

§ 1. 1) 2) 3)

§ 2. 1) 2) 3) 4) Rozdział 2 Szczegółowy tryb kierowania, przyjmowania, przenoszenia i zwalniania nieletnich z ośrodków Oddział 1 Środek wychowawczy

§ 3. 1. 1) 2) 3) 2.

§ 4.

§ 5. 1. 1) 2) 3) 2. 3.

§ 6. 1. 1) 2) 3) 2. 3.

§ 7. 1. 2. 1) 2) 3.

§ 8. 1. 2.

§ 9. 1) 2) 3) 4)

§ 10. 1. 2.

§ 11. 1. 1) 2) 2.

§ 12. 1. 1) 2) 3) 4) 2. 1) 2) 3) 3. Oddział 2 Środek tymczasowy

§ 13. 1. 2.

§ 14. 1) 2) 3)

§ 15. 1) 2) 3)

§ 16.

§ 17. 1) 2) 3) 4) 5)

§ 18.

§ 19. 1. 2. 3. 4.

§ 20. 1) 2) a) b) 3)

§ 21. 1) 2) 3)

§ 22. 1. 1) 2) 3) 4) 2. 1) 2) 3) 4)

§ 23. Rozdział 3 Szczegółowe warunki pobytu nieletnich w ośrodku Oddział 1 Środek wychowawczy

§ 24. 1. 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 3. 4.

§ 25.

§ 26. 1. 2. 3.

§ 27. 1. 2.

§ 28. 1. 2.

§ 29. 1. 2. Oddział 2 Środek tymczasowy

§ 30. 1. 2.

§ 31.

§ 32. Rozdział 4 Uczestniczenie przez nieletnich w wykonywaniu praktyk religijnych i korzystaniu przez nich z posług religijnych

§ 33. 1. 2.

§ 34. 1. 1) 2) 2.

§ 35. Rozdział 5 Przepis końcowy

§ 36. Na podstawie art. 211 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. poz. 1700) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: szczegółowy tryb kierowania, przyjmowania, przenoszenia i zwalniania nieletnich z okręgowych ośrodków wychowawczych; szczegółowe warunki pobytu nieletnich w okręgowych ośrodkach wychowawczych; formę i zakres porozumienia dyrektora okręgowego ośrodka wychowawczego z duchownym kościoła lub innego związku wyznaniowego, do którego nieletni należą, dotyczącego uczestniczenia przez nieletnich w wykonywaniu praktyk religijnych i korzystaniu przez nich z posług religijnych oraz sposób realizacji tego porozumienia. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: Ministerstwie Sprawiedliwości - rozumie się przez to komórkę organizacyjną Ministerstwa Sprawiedliwości wykonującą zadania z zakresu nadzoru pedagogicznego Ministra Sprawiedliwości nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi; ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich; ośrodku - rozumie się przez to okręgowy ośrodek wychowawczy; terenie ośrodka - rozumie się przez to teren, który ogranicza zewnętrzna linia ogrodzenia ochronnego lub innego oznaczenia granic okręgowego ośrodka wychowawczego. Niezwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka wychowawczego w postaci umieszczenia nieletniego w ośrodku sędzia przesyła do Ministerstwa Sprawiedliwości pisemny wniosek o skierowanie nieletniego do ośrodka, do którego dołącza: odpis prawomocnego orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka wychowawczego; opinię o nieletnim opracowaną w opiniodawczym zespole sądowych specjalistów, w schronisku dla nieletnich lub w innej specjalistycznej placówce, lub przez biegłego albo biegłych; inne informacje umożliwiające skierowanie nieletniego do odpowiedniego rodzaju ośrodka. Przed skierowaniem nieletniego do ośrodka, w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 1, Ministerstwo Sprawiedliwości występuje o ich uzupełnienie. Nieletniego kieruje się do ośrodka położonego najbliżej jego miejsca zamieszkania albo pobytu, chyba że ze względów wychowawczych lub organizacyjnych jest to niemożliwe. O skierowaniu nieletniego do ośrodka zawiadamia się: sąd rodzinny; ośrodek, do którego nieletni został skierowany; ośrodek albo schronisko dla nieletnich, rodzinę zastępczą zawodową, młodzieżowy ośrodek wychowawczy lub zakład leczniczy, w których nieletni przebywa. Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o skierowaniu, o którym mowa w ust. 1, sędzia zwraca się do rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego lub do Policji o doprowadzenie nieletniego do ośrodka. W wyjątkowych przypadkach sędzia może zezwolić nieletniemu na udanie się do ośrodka bez udziału rodziców albo opiekuna lub Policji. Dyrektor ośrodka przyjmuje nieletniego do ośrodka na podstawie: prawomocnego orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka wychowawczego; skierowania albo przeniesienia do ośrodka; nakazu przyjęcia wydanego przez sąd. Jeżeli przyjęcie nieletniego spowoduje przekroczenie limitu miejsc w ośrodku, dyrektor ośrodka przyjmuje nieletniego i zawiadamia o tym Ministerstwo Sprawiedliwości. W przypadku niedoprowadzenia nieletniego do ośrodka w ciągu 2 miesięcy od daty skierowania albo przeniesienia dyrektor ośrodka odsyła dokumentację nieletniego sądowi rodzinnemu. Nieletniego przyjmuje do ośrodka dyrektor ośrodka i przeprowadza z nim rozmowę, zapoznaje nieletniego z jego prawami i obowiązkami oraz zasadami pobytu w ośrodku oraz poucza o terminie i sposobie składania zażalenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 pkt 21 ustawy, co nieletni potwierdza własnoręcznym podpisem. Psycholog lub pedagog: przeprowadza rozmowę wstępną z nieletnim oraz poddaje nieletniego badaniom osobopoznawczym w celu diagnozy i prognozy resocjalizacyjnej, zindywidualizowania procesu resocjalizacji, zapobiegania wzajemnej demoralizacji nieletnich oraz zapewnienia bezpieczeństwa i porządku wewnętrznego ośrodka; opracowuje program adaptacji, podlegający akceptacji dyrektora ośrodka. Nieletni umieszczony w izbie adaptacyjnej może brać udział w zajęciach dydaktycznych i wychowawczych. Wniosek o przeniesienie nieletniego do innego ośrodka tego samego rodzaju wraz z uzasadnieniem kieruje się do Ministerstwa Sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości, po analizie wniosku, przenosi nieletniego do innego ośrodka albo odmawia takiego przeniesienia. O przeniesieniu nieletniego do innego ośrodka Ministerstwo Sprawiedliwości zawiadamia: sąd rodzinny; ośrodek, do którego nieletni ma zostać przeniesiony; ośrodek, z którego nieletni ma zostać przeniesiony; rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego. Przed przewiezieniem do innego ośrodka nieletniego poddaje się badaniom lekarskim w celu ustalenia, czy jego stan zdrowia pozwala na przewiezienie. Ośrodkowi, do którego nieletni zostaje przewieziony, przekazuje się akta osobowe nieletniego, depozyt nieletniego oraz informację o zachowaniu nieletniego w okresie pobytu w ośrodku. Zwolnienie nieletniego z ośrodka następuje: na podstawie orzeczenia sądu i nakazu zwolnienia; w związku z ustaniem wykonywania środka wychowawczego z mocy prawa. W uzasadnionych przypadkach dyrektor ośrodka uzgadnia z rodzicami albo z tym z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekunem nieletniego sposób jego odebrania z ośrodka. Nieletniego skreśla się z ewidencji ośrodka w przypadku: przeniesienia do innego ośrodka; zwolnienia z ośrodka w związku z ustaniem wykonywania środka wychowawczego z mocy prawa; umieszczenia w schronisku dla nieletnich, areszcie śledczym lub zakładzie karnym; upływu 2 miesięcy nieobecności w ośrodku spowodowanej ucieczką lub nieusprawiedliwionym niepowrotem z pobytu poza ośrodkiem, o którym mowa w art. 189 ust. 1 ustawy. O skreśleniu nieletniego z ewidencji ośrodka dyrektor ośrodka niezwłocznie zawiadamia: sąd rodzinny; Ministerstwo Sprawiedliwości; rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego. Ponowne umieszczenie w ośrodku nieletniego skreślonego z ewidencji ośrodka z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, wymaga zwrócenia się do Ministerstwa Sprawiedliwości z wnioskiem o skierowanie do ośrodka. Do czasu wydania skierowania nieletniego umieszcza się w ośrodku, z którego ewidencji został skreślony. Niezwłocznie po wydaniu orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka tymczasowego, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy, sędzia przesyła do Ministerstwa Sprawiedliwości pisemny wniosek o skierowanie nieletniego do ośrodka, do którego dołącza odpis orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka tymczasowego, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy. Skierowanie do ośrodka powinno nastąpić w terminie 72 godzin od chwili przyjęcia wniosku przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Oskierowaniu do ośrodka zawiadamia się: sąd wykonujący środek tymczasowy, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy; organ prowadzący postępowanie; ośrodek, do którego nieletni został skierowany. Dyrektor ośrodka przyjmuje nieletniego do ośrodka na podstawie: orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka tymczasowego, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy; skierowania albo przeniesienia do ośrodka; nakazu przyjęcia wydanego przez sąd. Do wniosku o przeniesienie nieletniego do innego ośrodka tego samego rodzaju dołącza się zgodę organu prowadzącego postępowanie. O przeniesieniu nieletniego do innego ośrodka zawiadamia się: sąd wykonujący środek tymczasowy, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy; organ prowadzący postępowanie; ośrodek, do którego nieletni ma zostać przeniesiony; ośrodek, z którego nieletni ma zostać przeniesiony; rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego. W przypadku braku postanowienia o przedłużeniu pobytu nieletniego w ośrodku na 7 dni przed upływem oznaczonego okresu pobytu, dyrektor ośrodka zawiadamia o tym organ prowadzący postępowanie. Zwolnienie nieletniego z ośrodka następuje na podstawie orzeczenia sądu i nakazu zwolnienia wydanego przez sąd, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Zwolnienie nieletniego z ośrodka w celu wykonania orzeczenia o zastosowaniu wobec nieletniego środka wychowawczego, środka leczniczego lub środka poprawczego następuje na podstawie nakazu zwolnienia i zawiadomienia określającego miejsce wykonywania środka. Nieletniego niezwłocznie zwalnia się w przypadku upływu okresu pobytu oznaczonego w postanowieniu o zastosowaniu wobec nieletniego środka tymczasowego, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy, albo upływu okresu pobytu oznaczonego w postanowieniu o przedłużeniu pobytu nieletniego w ośrodku. W uzasadnionych przypadkach dyrektor ośrodka uzgadnia z rodzicami albo z tym z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekunem nieletniego sposób jego odebrania z ośrodka. W celu przygotowania nieletniego do zwolnienia z ośrodka w związku z ustaniem wykonywania środka wychowawczego z mocy prawa, ośrodek co najmniej 6 miesięcy przed zwolnieniem nieletniego: gromadzi informacje o potrzebach nieletniego po zwolnieniu; udziela nieletniemu informacji: dotyczących uzyskania niezbędnych dokumentów, o przysługującej nieletniemu pomocy w usamodzielnianiu; udziela pomocy w podjęciu zatrudnienia i zamieszkania. Zwalnianemu nieletniemu wydaje się za pokwitowaniem: dokumenty dotyczące wykształcenia, zawodu, kwalifikacji i umiejętności zawodowych, kierunku kształcenia, stażu pracy i przebiegu pracy zawodowej; zaświadczenie o stanie zdrowia; w razie potrzeby bilet na przejazd, artykuły żywnościowe na czas podróży oraz skierowanie na leczenie, jeśli takie jest zalecenie lekarskie. Nieletniego skreśla się z ewidencji ośrodka w przypadku: przeniesienia do innego ośrodka; zwolnienia z ośrodka; umieszczenia w areszcie śledczym lub zakładzie karnym; upływu okresu pobytu oznaczonego w postanowieniu o zastosowaniu wobec nieletniego środka tymczasowego, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy, albo upływu okresu pobytu oznaczonego w postanowieniu o przedłużeniu pobytu nieletniego w ośrodku. O skreśleniu nieletniego z ewidencji ośrodka dyrektor ośrodka niezwłocznie zawiadamia: sąd wykonujący środek tymczasowy, o którym mowa w art. 44 pkt 6 ustawy; organ prowadzący postępowanie; Ministerstwo Sprawiedliwości; rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego. Przepisy § 4, § 5 ust. 2, § 6 ust. 2, § 7, § 8 i § 10 stosuje się odpowiednio. W ośrodku prowadzi się proces resocjalizacji nieletniego w oparciu o indywidualną diagnozę i indywidualny plan oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych, opracowany przez pedagoga i psychologa z udziałem nieletniego i innych pracowników zakładu. Indywidualny plan oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych obejmuje w szczególności: wymagania edukacyjne: zadania w zakresie nauki i kształcenia zawodowego oraz uzyskania kwalifikacji i umiejętności zawodowych; działania resocjalizacyjne: zajęcia specjalistyczne adekwatne do indywidualnych potrzeb nieletniego, uwzględniające jego deficyty poznawcze, emocjonalne, społeczne; zajęcia rozwijające zainteresowania nieletniego uwzględniające jego mocne strony; pomoc psychologiczną: zajęcia indywidualne lub grupowe mające na celu wspieranie potencjału rozwojowego nieletniego i stwarzania warunków do jego aktywnego uczestnictwa w życiu ośrodka oraz w środowisku społecznym; pomoc terapeutyczną: oddziaływania psychoterapeutyczne; działania skierowane na środowisko rodzinne: zadania, których celem jest zaangażowanie (współpraca) rodziców albo opiekunów nieletniego w proces resocjalizacji nieletniego; zasady oceny przebiegu procesu resocjalizacji; program adaptacyjny nieletniego: zadania przygotowujące nieletniego do opuszczenia ośrodka; pobyt w domu dla matki i dziecka. W przypadku gdy nieletni odmawia współudziału w opracowaniu indywidualnego planu oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych, plan ten opracowuje pedagog i psycholog z udziałem innych pracowników ośrodka. Indywidualny plan oddziaływań wychowawczych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych modyfikuje się wraz z przebiegiem procesu resocjalizacji nieletniego, nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy. Ośrodek informuje rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego, co najmniej dwa razy w roku, o postępach w procesie resocjalizacji nieletniego. Nieletni nosi własną odzież, bieliznę i obuwie, z zastrzeżeniem ust. 2. W przypadku gdy nieletni nie posiada własnej odzieży, bielizny lub obuwia albo odzież, bielizna lub obuwie posiadane przez nieletniego nie nadają się do używania, nieletni korzysta z odzieży, obuwia i bielizny zapewnianej przez ośrodek. Limit środków na wypłatę kieszonkowego ustala się odrębnie na każdy miesiąc w wysokości 1,1% kwoty bazowej dla zawodowych kuratorów sądowych, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa na nieletniego z uwzględnieniem średniej liczby nieletnich faktycznie przebywających w zakładzie w danym miesiącu. Kieszonkowe wypłaca się nieletniemu z dołu. Nieletni podpisuje spis dokumentów i przedmiotów przekazanych do depozytu. Środki pieniężne nieletni przekazuje, za pokwitowaniem, do depozytu. Paczki doręcza się nieletniemu niezwłocznie za pokwitowaniem. Osoba doręczająca paczkę nieletniemu sporządza w jego obecności spis jej zawartości. Przed udzieleniem urlopu opracowuje się program pobytu nieletniego na urlopie. Pracownik pedagogiczny po powrocie nieletniego z urlopu sprawdza jego zachowanie podczas urlopu i sporządza stosowną informację do akt osobowych. W ośrodku prowadzi się oddziaływania wychowawcze ukierunkowane na rozpoczęcie procesu resocjalizacji. W procesie resocjalizacji uwzględnia się udzielanie nieletniemu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, terapeutycznej i psychiatrycznej. Ośrodek informuje rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego o zachowaniu nieletniego. Przepisy § 24-27 i § 29 stosuje się odpowiednio. Dyrektor ośrodka niezwłocznie zawiera z duchownym kościoła lub innego związku wyznaniowego, do którego nieletni należy, umowę w celu zapewnienia nieletniemu wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych podczas pobytu w ośrodku. W umowie określa się zakres czynności duchownego, zasady zastępowania przez inne osoby podczas jego nieobecności lub w razie nagłej potrzeby udzielenia posługi religijnej, zasady współdziałania z dyrektorem ośrodka oraz przypadki, w których umowa może ulec rozwiązaniu. Dyrektor ośrodka informuje duchownego oraz osoby wyznaczone do jego zastępowania o treści i skutkach stosowania przepisów dotyczących: zasad bezpieczeństwa i porządku wewnętrznego ośrodka oraz regulaminów obowiązujących w ośrodku; ochrony danych osobowych. Dyrektor ośrodka może cofnąć duchownemu lub osobom go zastępującym prawo wstępu na teren ośrodka w przypadku rażącego naruszenia przez nich przepisów, o których mowa w ust. 1, powiadamiając o tym właściwe władze kościołów lub innych związków wyznaniowych. Dyrektor ośrodka podejmuje niezbędne czynności w celu zapewnienia odpowiednich warunków do wykonywania praktyk religijnych i posług religijnych oraz korzystania z tych posług, a także zasięga opinii duchownego w sprawie organizacji posług religijnych. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.