Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 stycznia 2022 r. w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim

Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 28 stycznia 2022 r.w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1. 1) 2) 3)

§ 2.

§ 3. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 2. 3.

§ 4. 1) 2) 3)

§ 5.

§ 6. 1. 2. 3.

§ 7. 1. 2.

§ 8. Załącznik nr 1 - Wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim 1) 2) 3) 4) 5) Załącznik nr 2 - Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie narządu wzroku 1. 2. 3. Załącznik nr 3 - Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie narządu słuchu 1. 2. 3. 1) 2) Załącznik nr 4 - Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie oceny sprawności fizycznej Załącznik nr 5 - Świadectwo zdrowia (wzór) 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia w zakresie swojej regulacji wdrażają dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30). Na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz. U. z 2020 r. poz. 1353 oraz z 2021 r. poz. 1653) zarządza się, co następuje: Rozporządzenie określa: wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim; zakres badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa zdrowia oraz warunki ich przeprowadzania; wzór świadectwa zdrowia oraz tryb rejestracji i wydawania świadectw zdrowia w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich (PHICS). Wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W ramach badania lekarskiego przeprowadzanego w celu wydania świadectwa zdrowia, zwanego dalej „badaniem lekarskim”, uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia marynarza w zakresie: narządu wzroku; narządu słuchu, z uwzględnieniem wyników badania audiometrycznego i narządu równowagi; układu ruchu; układu sercowo-naczyniowego, z uwzględnieniem wyników spoczynkowej elektrokardiografii; układu oddechowego, z uwzględnieniem wyników badania radiologicznego klatki piersiowej oraz w przypadkach uzasadnionych - testów służących wykryciu zakażenia prątkami gruźlicy; układu krwiotwórczego, z uwzględnieniem morfologii wraz ze wzorem odsetkowym, poziomem płytek krwi, retikulocytów i odczynem opadania krwi; układu nerwowego; czynności nerek, z uwzględnieniem ogólnego badania moczu i stężenia kreatyniny w surowicy krwi; czynności wątroby, z uwzględnieniem poziomu gamma-glutamylotransferazy (GGTP) i aminotransferazy alaninowej (ALT); cukrzycy, z uwzględnieniem wyników badania poziomu glikemii; stanu psychicznego; objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie; objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub ich nadużywanie; stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do pracy na morzu; innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do pracy na morzu. Przeprowadzając badanie lekarskie, w tym konsultacje lub badania, o których mowa w art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu, lekarz stwierdza u marynarza obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, w tym możliwość zarówno rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz bierze pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeństwa statku, załogi statku i pasażerów. Uprawniony lekarz, dokonując oceny stanu zdrowia marynarza, uwzględnia stanowisko pracy określone w skierowaniu na badania lekarskie. Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie: narządu wzroku określa załącznik nr 2 do rozporządzenia; narządu słuchu określa załącznik nr 3 do rozporządzenia; oceny sprawności fizycznej określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. Wzór świadectwa zdrowia określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. Uprawniony lekarz po przeprowadzonym badaniu lekarskim wydaje świadectwo zdrowia w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich (PHICS), wykorzystując formularz elektroniczny lub papierowy, zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia. W przypadku gdy świadectwo zdrowia jest wygenerowane w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich (PHICS), jego niepowtarzalny numer jest automatycznie nadawany i rejestrowany w systemie wraz z następującymi informacjami: imieniem (imionami), nazwiskiem, numerem PESEL, a w przypadku jego braku - serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, zdolnością do wykonywania pracy na morzu, datą wydania i datą ważności świadectwa. W przypadku gdy świadectwo zdrowia zostało wydane przy wykorzystaniu papierowego formularza, uprawniony lekarz rejestruje je w dniu wydania w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich PHICS, zapisując numer kolejno wydanego świadectwa w danym roku kalendarzowym, imię (imiona), nazwisko, numer PESEL, a w przypadku jego braku - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, zdolność do wykonywania pracy na morzu, datę wydania i datę ważności świadectwa. Do postępowań w sprawie wydania świadectwa zdrowia wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim (Dz. U. poz. 2105), z tym że świadectwo zdrowia wydaje się zgodnie ze wzorem określonym w niniejszym rozporządzeniu. Świadectwa zdrowia wydane na podstawie przepisów, o których mowa w ust. 1, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim (Dz. U. poz. 2105), które utraciło moc z dniem 14 listopada 2021 r. zgodnie z art. 81 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o pracy na statkach rybackich (Dz. U. poz. 2197). Objaśnienia: * Żegluga przybrzeżna - zalecenia odnoszą się również do żeglugi krajowej, osłoniętej i portowej. Statki są używane w żegludze: portowej - na akwenach portu; osłoniętej - na zatokach, zalewach itp.; krajowej - do 12 mil od brzegu; przybrzeżnej - do 20 mil od brzegu; międzynarodowej - w sposób nieograniczony. ** Do określenia prawdopodobieństwa nawrotu stosuje się terminy: bardzo niskie, niskie i umiarkowane. Zasadniczo to prawdopodobieństwo jest ustalane na podstawie oceny klinicznej konkretnego przypadku. Jednakże dla niektórych chorób (np. napadów padaczkowych, zdarzeń kardiologicznych) możliwa jest ocena prawdopodobieństwa nawrotu na podstawie dowodów ilościowych. W tych sytuacjach może istnieć konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań, aby określić prawdopodobieństwo nawrotu w indywidualnym przypadku. Ocena ilościowa prawdopodobieństwa nawrotów: bardzo niskie - częstość nawrotów poniżej 2% na rok, niskie - częstość nawrotów 2-5% na rok, umiarkowane - częstość nawrotów powyżej 5-20% na rok. *** Określenia stopnia nasilenia astmy: Astma wieku dziecięcego: stopień łagodny - początek choroby powyżej 10 roku życia; w wywiadzie bez hospitalizacji lub z kilkoma hospitalizacjami; normalne funkcjonowanie pomiędzy hospitalizacjami; choroba kontrolowana samą terapią wziewną; remisja do 16 roku życia; prawidłowa czynność płuc, stopień umiarkowany - wiele hospitalizacji; konieczność częstego używania inhalatora pomiędzy hospitalizacjami; ograniczenie normalnej aktywności wysiłkowej; remisja do 16 roku życia; prawidłowa czynność płuc, stopień ciężki - częste napady duszności, wymagające bardziej intensywnego leczenia; regularne hospitalizacje; częste stosowanie doustnych preparatów steroidów lub dożylnych; zwolnienia z zajęć szkolnych; nieprawidłowa czynność płuc. Astma wieku dorosłego: Astma może przetrwać z wieku dziecięcego lub też rozpocząć się po 16 roku życia. Istnieje szeroka gama czynników endogennych i egzogennych mogących być przyczyną rozwoju astmy w wieku dorosłym. U starszych kandydatów do zawodu marynarza, z wywiadem wskazującym na astmę wieku dorosłego, należy zbadać rolę swoistych alergenów - w tym alergenów powodujących astmę zawodową. Należy również uwzględnić mniej swoiste czynniki, takie jak przeziębienie, wysiłek i zakażenia dróg oddechowych, ponieważ wszystkie one mogą wpływać na sprawność organizmu i zdolność do pracy na morzu. łagodna astma I stopnia - pojedyncze epizody świszczącego oddechu, występujące rzadziej niż raz na dwa tygodnie i szybko ustępujące po zastosowaniu preparatów wziewnych agonistów receptorów beta, łagodna astma - częste epizody świszczącego oddechu, które wymagają stosowania inhalatora z preparatem agonistów receptorów beta lub wprowadzenia inhalatora z preparatem kortykoste-roidów. Regularne stosowanie preparatów wziewnych steroidowych (lub preparatów wziewnych łączących steroidy z długo działającymi agonistami receptorów beta) może skutecznie wyeliminować objawy i potrzebę stosowania terapii z użyciem preparatów agonistów receptorów beta, astma wysiłkowa - epizody świszczącego oddechu i duszności wywoływanej wysiłkiem fizycznym, szczególnie na zimnym powietrzu. Stany te dają się skutecznie leczyć preparatami wziew-nymi steroidowymi (lub preparatami wziewnymi łączącymi steroidy z długo działającymi agonistami receptorów beta) lub innymi lekami doustnymi, astma umiarkowana - częste epizody świszczącego oddechu pomimo regularnego stosowania preparatów wziewnych steroidowych (lub preparatów wziewnych łączących steroidy z długo działającymi agonistami receptorów beta), wymagające stałego, częstego przyjmowania preparatów wziewnych agonistów receptorów beta lub dodatkowego wprowadzenia innych leków; istnieje konieczność okresowego wprowadzenia doustnych leków steroidowych, astma ciężka - częste epizody świszczącego oddechu lub duszności, częste hospitalizacje, częste stosowanie doustnych preparatów steroidowych. patrz oryginał Objaśnienia: 1) Wartości podane w skali dziesiętnej Snellena. 2) Badanie pola widzenia orientacyjne, a w przypadku stwierdzenia ograniczenia pola widzenia lub chorób narządu wzroku mogących powodować ograniczenia pola widzenia wskazana konsultacja okulistyczna z badaniem perymetrycznym. 3) Jeżeli marynarz ma wszczepione soczewki wewnątrzgałkowe lub jest po laserowej korekcji wad wzroku, lub stwierdza się inne powody wynikające z badania - wskazana konsultacja okulistyczna. W przypadku stwierdzenia diplopii wskazana konsultacja okulistyczna. Zaleca się minimalną wartość 0,7 w jednym oku, żeby ograniczyć ryzyko ukrytej choroby oczu. Obuoczne widzenie personelu działu maszynowego powinno wynosić co najmniej 0,4. Uwagi: Lekarz informuje osobę wymagającą okularów lub soczewek kontaktowych przy świadczeniu pracy o konieczności posiadania dodatkowej pary lub dodatkowych par okularów bądź dodatkowej pary lub dodatkowych par soczewek kontaktowych, zależnie od sytuacji. Zapasowe okulary / soczewki kontaktowe powinny być przechowywane na statku w miejscu łatwo dostępnym dla marynarza. Marynarze objęci wyszczególnionymi w powyższej tabeli normami widzenia powinni w badaniu wzroku uzyskać co najmniej poziom 0,1 w każdym oku bez korekcji. Norma ta jest zalecana także dla innych marynarzy, stanowiąc gwarancję zdolności widzenia w warunkach zagrożenia, kiedy korygujące widzenie okulary lub soczewki kontaktowe mogą ulec zagubieniu lub zniszczeniu. W stosunku do marynarzy nieobjętych wyszczególnionymi w powyższej tabeli normami widzenia stosuje się zasadę, że ich wzrok powinien charakteryzować się dostateczną jakością dla bezpiecznego i wydajnego wykonywania rutynowych obowiązków, jak i wymaganych w sytuacjach zagrożeń. Zdolność słyszenia u marynarzy powinna się kształtować na średnim poziomie 30 dB (bez wspomagania) w sprawniejszym uchu i na średnim poziomie 40 dB (bez wspomagania) w uchu o gorszej sprawności słuchowej, przy częstotliwościach dźwięku 500, 1000, 2000 i 3000 Hz (co w przybliżeniu odpowiada słyszeniu mowy ludzkiej w odległości odpowiednio 3 i 2 metrów, które jest potwierdzone badaniem audiometrycznym tonalnym). W przypadku stwierdzenia ubytku słuchu wskazana ocena otoskopowa lub konsultacja otolaryngologiczna. Marynarze pełniący służbę na pokładzie lub na mostku statku powinni być w stanie słyszeć szept z odległości 3 metrów. Aparaty słuchowe są u marynarzy dopuszczalne tylko wtedy, kiedy zostanie potwierdzona zdolność marynarza, który pracuje z aparatem słuchowym, do bezpiecznego i wydajnego wykonywania rutynowych obowiązków oraz w sytuacjach zagrożenia przez cały okres ważności posiadanego przez niego świadectwa zdrowia. Uwagi: Lekarz informuje osoby wymagające aparatu słuchowego o konieczności: posiadania zapasowego aparatu słuchowego, wystarczającej liczby akumulatorków oraz innych zużywających się elementów; noszenia aparatu słuchowego przez cały czas, nawet podczas snu, aby zapewnić sobie skuteczne budzenie akustycznym sygnałem alarmowym na wypadek sytuacji zagrożenia. Objaśnienia: 1) Należy wziąć pod uwagę szczególne okoliczności w przypadku konkretnych osób oraz występowanie wyspecjalizowanych lub ograniczonych zakresów obowiązków. 2)W przypadku wątpliwości lekarz powinien dokonać kwantyfikacji stopnia lub wielkości ograniczeń / chorób za pomocą obiektywnych testów, wszędzie tam, gdzie odpowiednie testy są dostępne, lub przez skierowanie kandydata na dodatkowe badania. 3) Termin „pomoc” oznacza skorzystanie z pomocy innej osoby w realizacji danego zadania. 4) Termin „obowiązki w sytuacjach awaryjnych” obejmuje wszystkie standardowe sytuacje reagowania awaryjnego, takie jak opuszczenie statku lub gaszenie pożaru, oraz procedury, które powinny być przestrzegane przez każdego członka załogi w celu uratowania się. patrz oryginał