Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Narodowego Gór Stołowych

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiskaz dnia 21 listopada 2023 r.w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Narodowego Gór Stołowych 1)Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej - środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu Środowiska (Dz. U. poz. 1949). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1.

§ 2. 1. 1) a) b) 2) 2.

§ 3. Załącznik - Plan ochrony dla Parku Narodowego Gór Stołowych, obszaru specjalnej ochrony ptaków Góry Stołowe (PLB020006) oraz specjalnego obszaru ochrony siedlisk Góry Stołowe (PLH020004), w częściach pokrywających się z obszarem Parku Narodowego Gór Stołowych Rozdział 1 CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 1.1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 1.2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 1.3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 1.4. 1) 2) 3) 4) 5) 1.5. 1) 2) 3) 1.6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 1.7. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 1.8. 1) 2) 3) 1.9. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) 2) 1.10. 1) 2) 1.11. 2. 2.1. 2.2. 1) 2) 3) 4) 2.2.1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2.2.2. 1) 2) 3) 4) 5) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) p) q) r) s) t) u) v) w) x) y) z) za) zb) zc) zd) ze) 2.2.3. 1) 2) 3) 2.2.4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 2.3. 1) 2) 2.4. 2.5. 1) 2) 3) 2.6. 1) 2) 3) 4) 2.7. 1) a) b) c) d) e) 2) a) b) c) d) e) 2.8. 1) a) b) c) d) 2) 2.9. 2.10. 2.11. 2.12. 2.13. 3. 3.1. 3.2. 1) 2) 3) 4) 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7. Rozdział 2 OBSZARY OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ Rozdział 3 OPIS GRANIC I MAPA OBSZARU NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. 3. Rozdział 4 IDENTYFIKACJA ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW DLA OBSZARU PARKU, W TYM IDENTYFIKACJA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ DLA ZACHOWANIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH, ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. 3. 4. Rozdział 5 OKREŚLENIE WARUNKÓW UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZACHOWANIA INTEGRALNOŚCI TYCH OBSZARÓW ORAZ SPÓJNOŚCI SIECI OBSZARÓW NATURA 2000 1. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) p) q) 2) 3) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) 2. 1) 2) 3) 4) Rozdział 6 WSKAŹNIKI WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. 3. Rozdział 7 OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH NA OBSZARACH OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ, Z PODANIEM RODZAJU, ZAKRESU I LOKALIZACJI TYCH DZIAŁAŃ, ORAZ OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZE WSKAZANIEM PODMIOTÓW ODPOWIEDZIALNYCH ZA ICH REALIZACJĘ I. 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 2.1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 2.2. 1) 2) 3) 2.3. 1) 2) 3) 2.4. 1) 2) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) II. 1. 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 2. 2.1. 2.2. Rozdział 8 OKREŚLENIE SPOSOBÓW MONITORINGU REALIZACJI ZADAŃ OCHRONNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW NA OBSZARZE NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ NA OBSZARZE NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU Rozdział 9 OKREŚLENIE SPOSOBÓW MONITORINGU STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 2. Rozdział 10 WSKAZANIE OBSZARÓW I MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH I SPORTOWYCH ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTĘPNIANIA 1. 2. 3. 4. Rozdział 11 WSKAZANIE MIEJSC, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA DZIAŁALNOŚĆ WYTWÓRCZA, HANDLOWA I ROLNICZA 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 2. 3. Rozdział 12 USTALENIA DO PLANÓW OGÓLNYCH GMIN, MIEJSCOWYCH PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO, DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH LUB ZEWNĘTRZNYCH NA OBSZARZE PARKU ORAZ NIEZBĘDNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT NA OBSZARZE NATURA 2000 PLH GÓRY STOŁOWE ORAZ OBSZARZE NATURA 2000 PLB GÓRY STOŁOWE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 2. 1) 2) 3) 3. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 4. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) 2) 3) 1) 2) 3) a) b) c) d) 4) 5. 1) 2) a) b) c) d) 3) 4) 5) 6) 6. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) p) q) r) 2) a) b) c) d) 3) a) b) 4) Na podstawie art. 19 ust. 5 w związku z art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, 1688 i 1890) zarządza się, co następuje: Ustanawia się plan ochrony dla Parku Narodowego Gór Stołowych, który staje się planem ochrony dla obszaru specjalnej ochrony ptaków Góry Stołowe (PLB0200062)Kod obszaru został określony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. poz. 133 i 358, z 2012 r. poz. 358, z 2017 r. poz. 1416, z 2018 r. poz. 1789, z 2022 r. poz. 96 oraz z 2023 r. poz. 1281).) oraz dla specjalnego obszaru ochrony siedlisk Góry Stołowe (PLH0200043)Kod obszaru został określony zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2023/244 z dnia 26 stycznia 2023 r. w sprawie przyjęcia szesnastego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowaną jako dokument nr C(2023) 607) (Dz. Urz. UE L 36 z 07.02.2023, str. 384).), w częściach pokrywających się z obszarem Parku Narodowego Gór Stołowych, stanowiący załącznik do rozporządzenia. projektów: studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, projektu planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego - uzgodnionych z Dyrektorem Parku Narodowego Gór Stołowych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nie stosuje się ustaleń do planów ogólnych gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego, dotyczących eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych ujętych w rozdziale 12 załącznika do rozporządzenia. Do projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin nieuzgodnionych z Dyrektorem Parku Narodowego Gór Stołowych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się ustalenia do planów ogólnych gmin dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych ujęte w rozdziale 12 załącznika do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Celem ochrony przyrody Parku Narodowego Gór Stołowych, zwanego dalej „Parkiem”, jest: utrzymanie oraz zapewnienie niezakłóconego przebiegu procesów ekologicznych; utrzymanie trwałości ekosystemów i minimalizacja ingerencji w funkcjonowanie ekosystemów, z wyjątkiem ekosystemów półnaturalnych; zachowanie różnorodności biologicznej oraz dziedzictwa geologicznego i geomorfologicznego; zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów, wraz z ich siedliskami, przez ich utrzymanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony; utrzymanie walorów krajobrazowych, w tym terenów niezalesionych i osadniczych; utrzymanie lub przywrócenie do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, i ich siedlisk; kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: zachowanie naturalnych procesów i struktur geologicznych, geomorfologicznych, hydrologicznych i glebowych oraz utworów geologicznych, w szczególności odsłonięć skalnych oraz form rzeźby terenu, w tym skałek i ich zespołów, odsłonięć antropogenicznych, ścian skalnych progów morfologicznych, rumowisk, osuwisk skalnych, nisz źródliskowych, wąwozów, koryt rzecznych i ich dolin; eliminacja lub ograniczanie zagrożeń związanych z erozją, zanieczyszczeniami powierzchni ziemi i gleb oraz oddziaływaniami antropogenicznymi na te elementy; zachowanie w dobrym stanie ilościowym i jakościowym wód podziemnych; doprowadzenie wód powierzchniowych do stanu umożliwiającego niezakłócone funkcjonowanie populacji roślin i zwierząt oraz ekosystemów, gwarantującego byt gatunków i ekosystemów zależnych od tych wód; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego, które zmierzałyby do pogorszenia fizykochemicznych właściwości wód, oraz zmianom mogącym wywołać zaburzenia w naturalnym spływie wód powierzchniowych; zachowanie warunków do niezakłóconego przebiegu procesów przyrodniczych oraz dobrego stanu atmosfery, w tym ograniczenie lub eliminacja czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: doprowadzenie wszystkich drzewostanów do stanu zbliżonego do stanu naturalnego i umożliwienie im nieskrępowanego trwania i zmiany bez bezpośredniej ingerencji człowieka; zapewnienie warunków do naturalnego rozwoju ekosystemów leśnych; odtworzenie kluczowych dla różnorodności biologicznej i dla stanu ekosystemu elementów struktury ekosystemów leśnych, w tym zróżnicowanej struktury pionowej i poziomej oraz zasobów rozkładającego się drewna; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego; zachowanie lub odtworzenie różnorodności biologicznej oraz trwałości zbiorowisk i zespołów leśnych; zachowanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin, zwierząt i grzybów, w ekosystemach leśnych. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: zachowanie trwałości i zapewnienie możliwości rozwoju naturalnych lub półnaturalnych zbiorowisk i zespołów roślinnych oraz znajdujących się tam roślin; zapobieganie wtórnej sukcesji lasu na obszarach zajętych przez naturalne lub półnaturalne zbiorowiska roślinności nieleśnej; zachowanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin, zwierząt i grzybów, w lądowych ekosystemach nieleśnych; zapewnienie pełnego cyklu życiowego (kwitnienie, owocowanie, wysiew nasion lub zarodników) dla cennych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) roślin występujących w zbiorowiskach półnaturalnych; podjęcie działań zmierzających do zwiększenia liczby stanowisk oraz liczebności populacji cennych taksonów roślin (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) występujących w zbiorowiskach półnaturalnych lub naturalnych; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego. Celem ochrony ekosystemów torfowiskowych i innych ekosystemów zależnych od wód jest: zachowanie istniejących siedlisk torfowiskowych będących miejscem występowania charakterystycznych gatunków roślin, zwierząt i grzybów; odtworzenie siedlisk torfowiskowych i innych ekosystemów zależnych od wód, które zostały odwodnione, i przywrócenie ich do stanu zbliżonego do naturalnego; zapewnienie pełnego cyklu życiowego (kwitnienie, owocowanie, wysiew nasion lub zarodników) dla cennych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) roślin występujących w ekosystemach torfowiskowych lub innych ekosystemach zależnych od wód; podjęcie działań zmierzających do zwiększenia liczby stanowisk oraz liczebności populacji cennych taksonów roślin (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) występujących w ekosystemach torfowiskowych lub innych ekosystemach zależnych od wód; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest: zachowanie mało przekształconych ekosystemów wodnych występujących w naturalnej sieci potoków, z charakterystyczną dla nich fauną wodną; utrzymanie dobrego stanu ekologicznego wód, w tym kontrola jakości wody odprowadzanej do Parku z enklawy w Karłowie; utrzymanie stabilności zasobów wodnych oraz ochrona naturalnej retencji Parku. Celem ochrony gatunków roślin i grzybów i ich siedlisk jest: zachowanie lub przywrócenie różnorodności biologicznej mikrosiedlisk lasów naturalnych, torfowisk, ekotonów i łąk; utrzymanie różnorodności gatunkowej zbiorowisk roślin i grzybów; zachowanie siedlisk, w tym mikrosiedlisk półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów roślinnych, z rzadkimi gatunkami roślin i grzybów; zachowanie taksonów (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) unikatowych w skali kraju lub regionu oraz objętych ochroną w ramach sieci Natura 2000; eliminacja lub powstrzymanie ekspansji gatunków obcych, w szczególności gatunków inwazyjnych; zachowanie korytarzy ekologicznych; podjęcie działań zmierzających do zwiększenia liczby stanowisk oraz liczebności populacji cennych taksonów roślin (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) występujących w zbiorowiskach półnaturalnych lub naturalnych; zapewnienie pełnego cyklu życiowego (kwitnienie, owocowanie, wysiew nasion lub zarodników) dla cennych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian botanicznych) roślin i grzybów występujących w zbiorowiskach półnaturalnych; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego, zmierzającym do ubożenia składu gatunkowego naturalnych i półnaturalnych zbiorowisk roślin i grzybów. Celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest: zachowanie różnorodności biologicznej gatunków zwierząt i ich siedlisk; zachowanie unikatowego w skali kraju zespołu rzadkich gatunków zwierząt zamieszkujących w dziuplach, w szczególności dzięcioła czarnego (Dyrocopus maritus), dzięcioła zielonosiwego (Picus canus), siniaka (Columba oenas), sóweczki (Glaucidium passerinum), włochatki (Aegolius funereus), orzesznicy (Muscardinus avellanarius), popielicy (Glis glis) i nietoperzy (Chiroptera); zachowanie populacji puchacza (Bubo bubo); zachowanie stanowisk lęgowych sokoła wędrownego (Falco peregrinus) oraz bociana czarnego (Ciconia nigra); zachowanie populacji nietoperzy (Chiroptera) i jej bogactwa gatunkowego; zachowanie półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi gatunków zwierząt, w szczególności populacji derkacza (Crex crex); zachowanie lub przywrócenie fauny siedlisk mokradłowych, w szczególności płazów (Amphibia); eliminacja gatunków obcych, w szczególności gatunków inwazyjnych. Celem ochrony siedlisk przyrodniczych jest: zachowanie lub odtworzenie naturalnych lub półnaturalnych siedlisk przyrodniczych oraz zachowanie lub odtworzenie ich właściwego stanu ochrony; zapewnienie warunków życia gatunkom roślin i zwierząt związanym z naturalnymi lub półnaturalnymi siedliskami przyrodniczymi; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego, zmierzającym do zaburzenia naturalnych procesów zachodzących w biocenozie siedlisk przyrodniczych. Celem ochrony krajobrazu jest: zachowanie istniejących lub przywrócenie utraconych w wyniku działalności człowieka walorów przyrodniczo-krajobrazowych, przez: zachowanie istniejących systemów przyrodniczych, ochronę krajobrazów o charakterze naturalnym lub przekształconych w niewielkim stopniu, zachowanie lub kształtowanie mozaiki krajobrazów we wnętrzach widokowych, kształtowanie różnorodnej struktury ekologicznej krajobrazu zapewniającej pożądaną zmienność widoków, zachowanie charakterystycznych dla regionu krajobrazów kulturowych, przywrócenie walorów krajobrazowych obszarom zdegradowanym, tworzenie stref buforowych, ochronę atrakcyjnych panoram i przedpól ich ekspozycji; udostępnianie wartości wizualnych krajobrazu. Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie i uwidocznienie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: zachowanie istniejących walorów kulturowych, w tym obiektów zabytkowych i starych elementów zagospodarowania terenu; tworzenie podstaw dla kontynuacji tradycji regionu, w tym podtrzymanie tradycji i zwyczajów ludowych. Celem ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Góry Stołowe (PLB020006), zwanego dalej „obszarem Natura 2000 PLB Góry Stołowe”, oraz specjalnego obszaru ochrony siedlisk Góry Stołowe (PLH020004), zwanego dalej „obszarem Natura 2000 PLH Góry Stołowe”, w częściach pokrywających się z obszarem Parku, jest zachowanie integralności tych obszarów, spójności sieci obszarów Natura 2000 oraz utrzymanie lub przywracanie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, będących przedmiotami ochrony tych obszarów. Przyrodnicze uwarunkowania realizacji celów ochrony Parku Najcenniejsze przyrodnicze obiekty geologiczne i geomorfologiczne występujące na obszarze Parku Na obszarze Parku występują następujące ekosystemy: leśne; lądowe ekosystemy nieleśne; torfowiskowe i inne ekosystemy zależne od wód; wodne. Ekosystemy leśne - obejmują około 91% powierzchni Parku i zostały zaliczone do III kategorii zagrożenia pożarowego. Istotnymi przyrodniczymi uwarunkowaniami ochrony ekosystemów leśnych są: znaczny stopień przekształcenia drzewostanów wyrażający się dużym udziałem (około 85% powierzchni ekosystemów leśnych) zbiorowisk zastępczych z dominującym świerkiem pospolitym (Picea abies); potencjalna niestabilność znacznej części drzewostanów w wyniku niezgodności ich składu gatunkowego z roślinnością potencjalną oraz uproszczenia struktury drzewostanów; zróżnicowanie zbiorowisk leśnych, wśród których występują zarówno zbiorowiska typowo niżowe, jak i górskie; specyficzne warunki mikroklimatyczne, obecność głębokich jarów i urwisk skalnych, torfowisk oraz ścian skalnych, powodujące wykształcanie się zbiorowisk roślinnych wywodzących się z wyższych pięter roślinnych, w tym regla górnego oraz piętra subalpejskiego; w tej grupie na szczególna uwagę zasługuje zespół buczyny ziołoroślowej (Athyrio distentifolii-Fagetum sylvaticae) oraz jaworzyny (Arunco dioici-aceretum pseudoplatani i Mercuriali perennis-Fraxinietum excelsioris); niski udział dolnoreglowych lasów liściastych pochodzących z naturalnych odnowień; zachowały się na niewielkich fragmentach w trudnodostępnym terenie i są reprezentowane głównie przez buczyny; nieliczne i małe fragmenty zajmowane przez słabo wykształcone zbiorowiska łęgowe; naturalne zbiorowisko leśne porastające przede wszystkim wierzchowinę Szczelińca Wielkiego i Szczelińca Małego - reliktowe laski naskalne z udziałem sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) oraz brzozy karpackiej (Betula pubescens var. glabrata). Potencjalne leśne zbiorowiska roślinne na obszarze Parku Lądowe ekosystemy nieleśne - obejmują około 9,81% powierzchni Parku, w tym: zbiorowiska łąkowe stanowiące około 5,5% powierzchni Parku, w znacznej mierze decydujące o jego różnorodności biologicznej - znajduje się w nich blisko 40% gatunków lokalnej flory naczyniowej; na obszarze Parku występuje szerokie spektrum tych zbiorowisk od uboższych w gatunki stanowisk na gruntach porolnych do najbogatszych łąk storczykowych; zbiorowiska roślinności naskalnej reprezentowane w szczególności przez wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis oraz ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacetalia vandelii; wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum) porastające wierzchowinę Szczelińca Wielkiego i Szczelińca Małego; płaty zbiorowisk ziołoroślowych (Petasitetum albii) z dominującym lepiężnikiem białym (Petasites albus) spotykane w szczególności w dolinach potoków i w miejscach wysięku wód (źródliskach); na obszarze Parku łącznie zidentyfikowano 31 nieleśnych zbiorowisk i zespołów roślinnych: zbiorowisko rzęsy drobnej (Lemna minor), zespół zanokcicy murowej i zanokcicy skalnej (Asplenietum rutae-murariae-trichomanis), zespół paprotnicy kruchej (Cystopteridetum fragilis), zespół paprotki zwyczajnej i rokietu cyprysowatego (Hypno-Polypodietum), zespół naparstnicy purpurowej i wierzbownicy kiprzycy (Digitali purpureae-Epilobietum), zespół starca Fuchsa (Senecionetum fuchsii), zespół maliny zwyczajnej (Rubetum idaei), zbiorowisko rzeżuchy gorzkiej (Cardamine amara) i śledziennicy skrętolistnej (Chrysosplenium alternifolium), zespół głowienki pospolitej i babki pospolitej (Prunello-Plantaginetum), zespół życicy trwałej (Lolio-Polygonetum arenastri), zbiorowisko jaskra rozłogowego (Ranunculus repens), zbiorowisko łubinu trwałego (Lupinus polyphyllus), zespół świerząbka korzennego (Chaerophylletum aromatici), zespół bodziszka żałobnego i pokrzywy zwyczajnej (Geranio phaei-Urticetum dioicae), zespół podagrycznika pospolitego (Urtico-Aegopodietum podagrariae), zespół szczawiu alpejskiego (Rumicetum alpini), zespół wiązówki błotnej i bodziszka błotnego (Filipendulo-Geranietum palustris), zbiorowisko trzęślicy modrej (Molinia caerulea), zespół ostrożenia warzywnego (Angelico-Cirsietum oleracei), zespół ostrożenia łąkowego (Cirsietum rivularis), zespół sitowia leśnego (Scirpetum sylvatici), zbiorowisko śmiałka darniowego (Deschampsia caespitosa), zespół wyczyńca łąkowego (Alopecuretum pratensis), zespół rajgrasu wyniosłego (Arrhenatheretum elatioris), zbiorowisko mietlicy pospolitej (Agrostis capillaris) i kostrzewy czerwonej (Festuca rubra), zespół bliźniczki psiej trawki i jastrzębca Lachenala - psiara reglowa (Hieracio vulgati-Nardetum), zespół bliźniczki psiej trawki - psiara krzyżownicowa (Polygalo-Nardetum), zespół lepiężnika białego (Petasitetum albi), ziołorośla z modrzykiem górskim (Cicerbita alpina), zbiorowisko z ciemiężycą zieloną (Veratrum lobelianum), zespół bażyny i borówki bagiennej (Empetro-Vaccinietum). Ekosystemy torfowiskowe i inne ekosystemy zależne od wód stanowią około 2% powierzchni Parku. Istotnymi przyrodniczymi uwarunkowaniami ochrony ekosystemów torfowiskowych i innych ekosystemów zależnych od wód są: degradacja ekosystemów torfowiskowych i innych zależnych od wód, w związku z intensywną ich melioracją i osuszaniem na potrzeby gospodarki leśnej i łąkowo-hodowlanej, przed utworzeniem Parku; obecność wierzchowinowych i podstokowych spłaszczeń, jak również uwarunkowania litologiczno-strukturalne (obecność trudno przepuszczalnych warstw skalnych i ich płaskie lub prawie płaskie zaleganie), co sprzyja rozwojowi obszarów podmokłych, w tym torfowisk; przewaga torfowisk o charakterze torfowisk wysokich lub przejściowych, w różnym stopniu zdegradowanych na skutek wieloletniej presji antropogenicznej, w tym melioracji, systemów dróg z odwadnianiem oraz nasadzeń świerka pospolitego (Picea abies). Ekosystemy wodne - Góry Stołowe charakteryzują się słabo rozwiniętą siecią hydrograficzną, co jest spowodowane budową geologiczną i warunkami geomorfologicznymi; gęstość sieci rzecznej na obszarze Parku wynosi 2,7 km/km2. Istotnymi przyrodniczymi uwarunkowaniami ochrony ekosystemów wodnych są: długość cieków na obszarze Parku wynosząca 175 km, z czego około 110 km stanowią cieki stałe; układ sieci rzecznej Parku mającej charakter decentryczny, co oznacza, że obszar ten jest odwadniany we wszystkich kierunkach; znaczne przekształcenie sieci rzecznej przez człowieka, w szczególności przez budowę sztucznego systemu drenażu; brak istotnych przeobrażeń antropogenicznych w obrębie koryt rzecznych; brak naturalnych zbiorników wód stojących; brak zasiedlenia wszystkich cieków przez ichtiofaunę; z obszaru Parku wypływa około 25 cieków, z których tylko jedenaście jest zasiedlonych na stałe przez ryby (Pisces); mała różnorodność gatunkowa ichtiofauny złożona zaledwie z 3 rodzimych gatunków ryb: pstrąga potokowego (Salmo trutta), głowacza białopłetwego (Cottus gobio) i głowacza pregopłetwego (Cottus poecilopus) oraz jednego przedstawiciela smoczkoustych - minoga strumieniowego (Lampetra planeri); znaczne spadki jednostkowe cieków przez co na ich życie biologiczne istotnie oddziałują czynniki abiotyczne, w szczególności szybki prąd, niska koncentracja jonów, niska temperatura i pH wody. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie następujących grup ekologicznych grzybów (Fungi): grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 56 gatunków, w tym 10 gatunków objętych ochroną gatunkową; porosty (Lichenes) - 288 gatunków, w tym 118 gatunków objętych ochroną gatunkową. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 86 gatunków śluzowców (Myxomycetes). Na obszarze Parku stwierdzono występowanie następujących grup systematycznych roślin: mchy (Bryophyta) - 270 gatunków, w tym 55 gatunków objętych ochroną gatunkową; wątrobowce (Marchantiophyta) - 120 gatunków; rośliny naczyniowe (Lycopodiophyta, Monilophyta i Spermatophyta) - 819 gatunków, w tym 50 gatunków objętych ochroną gatunkową. Gatunki roślin i grzybów o szczególnym znaczeniu dla Parku, występujące na jego obszarze: rośliny naczyniowe 64 gatunki: arnika górska (Arnica montana), bagno zwyczajne (Ledum palustre), barwinek pospolity (Vinca minor), bażyna czarna (Empetrum nigrum), bluszcz pospolity (Hedera helix), ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum), cis pospolity (Taxus baccata), dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia), gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica), gnieźnik leśny (Neotia nidus-avis), goryczuszka czeska (Gentianella bohemica), goryczuszka orzęsiona (Gentianella ciliata), gółka długoostrogowa (Gymnadenia conopsea), gruszyczka mniejsza (Pyrola minor), gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora), gruszynka jednostronna (Orthilia secunda), irga zwyczajna (Cotoneaster integerrimus), jałowiec pospolity (Juniperus communis), jastrzębiec rurkokwiatowy (Hieracium sudetotubulosum), kosodrzewina (Pinus mugo), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), kukułka Fuchsa (Dactylorhiza fuchsii), kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis), liczydło górskie (Streptopus amplexifolius), lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), lilia złotogłów (Lilium martagon), listera jajowata (Listera ovata), mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus), mietlica skalna (Agrostis rupestris), modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifolia), modrzyk górski (Cicerbita alpina), nasięźrzał pospolity (Ophoglossum vulgatum), orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare), paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum), pełnik europejski (Trollius europaeus), podkolan biały (Platanthera bifolia), podkolan zielonawy (Platanthera chlorantha), podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant), przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis), przytulia hercyńska (Galium saxatile), przytulia okrągłolistna (Galium rotundifolium), rojownik pospolity (Jovibarba sobolifera), rzeżusznik piaskowy Borbása (Cardaminopsis arenosa ssp. borbasi), siedmiopalecznik błotny (Comarum palustre), skalnica zwodnicza (Saxifraga decipiens), sosna drzewokosa (Pinus x rhaetica), storczyk męski (Orchis mascula), storczyka kulista (Traunsteinera globosa), strzęplica piramidalna (Koeleria pyramidata), śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum), świetlik błękitny (Euphrasia coerulea), turzyca Davalla (Carex davalliana), turzyca skąpokwiatowa (Carex pauciflora), turzyca zwisła (Carex pendula), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), widłak goździsty (Lycopodium clavatum), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), wroniec widlasty (Huperzia selago), zanokcica północna (Asplenium septentrionale), zanokcica skalna (Asplenium trichomanes), zanokcica zielona (Asplenium viride), zaproć górska (Oreopteris limbosperma), zerwa kulista (Phyteuma orbiculare); mchy (Bryophyta) - 3 gatunki: widłoząb sudecki (Dicranumsendtneri), świetlanka długoszowata (Schistostega pennata) i płaskodziur trójkątny (Plagiopus oederiana); krasnorost - hildenbrandia rzeczna (Hildenbrandia rivularis); grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 10 gatunków: chełmówka błotna (Galerina paludosa), lakownica żółtawa (Ganoderma lucidum), klejówka świerkowa (Gomphidius glutinosus), soplówka jodłowa (Hericium flagellum), purchawica olbrzymia (Langermannia gigantea), żagiew ciemnonoga (Polyporus melanopus), grzybiec purpurowo zarodnikowy (Porphyrellus porphyrosporus), sarniak dachówkowaty (Sarcodon imbricatus), czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea) i siedzuń sosnowy (Sparassis crispa). Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 2292 gatunków zwierząt: kręgowce (Vertebrata) - 174 gatunki, w tym 142 gatunki objęte ochroną gatunkową: ssaki (Mammalia) - 57 gatunków, w tym 37 gatunków objętych ochroną gatunkową, ptaki (Aves) - 95 gatunków, w tym 89 gatunków objętych ochroną gatunkową, gady (Reptilia) - 5 gatunków, wszystkie objęte ochroną gatunkową, płazy (Amphibia) - 8 gatunków, wszystkie objęte ochroną gatunkową, ryby (Pisces) i smoczkouste (Cyclostomata) - 8 gatunków, w tym 3 gatunki objęte ochroną gatunkową; bezkręgowce (Invertebrata) - 2118 gatunków, w tym 27 gatunków objętych ochroną gatunkową: pajęczaki (Arachnida) - 200 gatunków, skorupiaki (Crustacea) - 10 gatunków, dwuparce (Diplopoda) - 14 gatunków, owady (Insecta) - 1800 gatunków, w tym 23 gatunki objęte ochroną gatunkową, mięczaki (Mollusca) - 94 gatunki, w tym 4 gatunki objęte ochroną gatunkową. Gatunki zwierząt o szczególnym znaczeniu dla Parku, występujące na jego obszarze: kręgowce - 39 gatunków: ssaki (Mammalia): koszatka (Dryomys nitedula), nietoperze (Chiroptera) - 19 gatunków, orzesznica (Muscardinus avellanarius), popielica (Glis glis), ryś (Lynx lynx), wilk (Canis lupus) i wydra (Lutra lutra), ptaki (Aves): bocian czarny (Ciconia nigra), derkacz (Crex crex), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), jarząbek (Tetrastes bonasia), puchacz (Bubo bubo), sokół wędrowny (Falco peregrinus), sóweczka (Glaucidium passerinum), trzmielojad (Pernis apivorus) i włochatka (Aegolius funereus), płazy (Amphibia): salamandra plamista (Salamandra salamandra) i traszka grzebieniasta (Triturus cristatus (Triturus cristatus cristatus)), ryby (Pisces) i smoczkouste (Cyclostomata): głowacz białopłetwy (Cottus gobio) i minóg strumieniowy (Lampetra planeri); bezkręgowce - 7 gatunków: miedziopierś górska (Somatochlora alpestris), miedziopierś północna (Somatochlora arctica), modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausitous), modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius), poczwarówka zwężona (Vertigo angustior), ślimak ostrokrawędzisty (Helicigona lapicida) i świdrzyk kasztanowaty (Macrogastra badia). Siedliska przyrodnicze występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony w ramach obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe Gatunki roślin i zwierząt występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe Gatunki ptaków występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe Stan ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony na obszarze Natura 2000 PLH Góry Stołowe, w części pokrywającej się z obszarem Parku (w nawiasach podano docelowy, prognozowany stan ochrony) Stan ochrony gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony na obszarze Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszarze Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku (w nawiasach podano docelowy, prognozowany stan ochrony) Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody Park został utworzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 września 1993 r. w sprawie utworzenia Parku Narodowego Gór Stołowych (Dz. U. poz. 407 oraz z 1997 r. poz. 25). Powierzchnia Parku wynosi 6340,37 ha, z czego w wieczystym użytkowaniu Parku znajduje się 6189,07 ha. Park jest położony na terenie województwa dolnośląskiego, powiatu kłodzkiego, a administracyjnie stanowi część gmin: Kudowa-Zdrój, w której obszar Parku zajmuje 31,9% ogólnej powierzchni gminy; Lewin Kłodzki, w której obszar Parku zajmuje 11,5% ogólnej powierzchni gminy; Radków, w której obszar Parku zajmuje 20,8% ogólnej powierzchni gminy; Szczytna, w której obszar Parku zajmuje 13,3% ogólnej powierzchni gminy. W bezpośrednim sąsiedztwie Parku są położone gminy miejskie: Duszniki-Zdrój i Polanica-Zdrój. Obszar sześciu wymienionych gmin liczy 38 117 mieszkańców, co stanowi 24,7% populacji całego powiatu kłodzkiego. Średnia gęstość zaludnienia na obszarze tych gmin wynosi 95,8 mieszkańców/km˛. Na obszarze Parku mieszka 75 osób. Głównym kierunkiem rozwoju we wszystkich gminach tworzących przestrzeń społeczno-gospodarczą Parku jest turystyka. Kierunek ten jest realizowany przede wszystkim przez dążenie do przyciągnięcia jak największej liczby turystów, w szczególności przez nowe segmenty turystyki, wydłużanie sezonu turystycznego oraz przeznaczanie nowych terenów pod zabudowę turystyczną i rekreacyjną. Działania te wiążą się z rozbudową infrastruktury turystycznej, rozprzestrzenianiem się zabudowy na tereny dotychczas niezabudowane oraz zwiększeniem urbanizacji terenu w otoczeniu Parku. Zwiększenie liczby turystów ma wpływ nie tylko na otoczenie Parku (zagrożenie zewnętrzne), ale także na jego obszar (zagrożenie wewnętrzne). Pewną przeciwwagą dla tych zagrożeń jest w szczególności poprawa estetyki miast, budowa ścieżek spacerowych, wyeksponowanie walorów, rozwój funkcji kulturalnych i sportu oraz współpraca przygraniczna, co przyczynia się do wydłużenia pobytu turystów w miejscowościach. Drugim istotnym kierunkiem rozwoju gmin jest zwiększanie urbanizacji terenów w otoczeniu Parku, głównie w związku z planowanym w gminach rozwojem przedsiębiorczości. W dokumentach związanych z planowaniem przestrzennym gmin przeznacza się nowe tereny pod działalność produkcyjną oraz eksploatację surowców naturalnych, których realizacja powoduje zagrożenia dla przyrody Parku, w szczególności przez zniekształcanie krajobrazu oraz wpływ na poziom wód gruntowych. Obszar Parku pokrywa się w części z obszarem Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszarem Natura 2000 PLB Góry Stołowe. Otulina Parku ma powierzchnię 10 515 ha i jest położona na terenie gmin: Duszniki-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Lewin Kłodzki, Polanica-Zdrój, Radków i Szczytna. Opis granic obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe w części pokrywającej się z obszarem Parku Opis granic obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe w części pokrywającej się z obszarem Parku Mapa obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe oraz obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku Istniejące zagrożenia wewnętrzne Potencjalne zagrożenia wewnętrzne Istniejące zagrożenia zewnętrzne Potencjalne zagrożenia zewnętrzne Warunki utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku: dla siedlisk przyrodniczych: 40602) Wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum) - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 62302),3) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez wykaszanie lub wypas, 64302) Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 65102) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez wykaszanie lub wypas, 65202) Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez wykaszanie lub wypas, 71102),3) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) - utrzymanie integralności powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez zapewnienie właściwych warunków hydrologicznych, 71402) Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea) - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez zapewnienie właściwych warunków hydrologicznych i ograniczenie wtórnej sukcesji leśnej w wyniku wykaszania lub odkrzaczania, 72302) Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez zapewnienie właściwych warunków hydrologicznych i ograniczenie wtórnej sukcesji leśnej w wyniku wykaszania lub odkrzaczania, 81102) Piargi i gołoborza krzemianowe - utrzymanie powierzchni płatów siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 82102) Wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 82202) Ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii - utrzymanie powierzchni i składu gatunkowego płatów siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 91102) Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) - utrzymanie powierzchni oraz struktury i funkcji siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 91302) Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) - utrzymanie powierzchni oraz struktury i funkcji siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 91802),3) Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio platyphyllis-Acerion pseudoplatani) - utrzymanie powierzchni oraz struktury i funkcji siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 91D02),3) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne - utrzymanie lub odtworzenie powierzchni oraz struktury i funkcji siedliska przez zapewnienie właściwych warunków hydrologicznych, 91E02),3) Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe - utrzymanie powierzchni oraz struktury i funkcji siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych, 94102) Górskie bory świerkowe (Piceion abietis, część - zbiorowiska górskie) - zachowanie typowej postaci siedliska przez brak ingerencji człowieka, zapewniający niezakłócony przebieg procesów przyrodniczych; dla gatunków roślin: 40942),3) goryczuszka czeska (Gentianella bohemica) - utrzymanie stanowisk występowania gatunku przez wykaszanie i wertykulację oraz zachowanie zasobów genowych, w tym zbiór nasion do zasilania populacji macierzystej; dla gatunków zwierząt: 61772) modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius) - utrzymanie potencjalnych siedlisk gatunku przez wykaszanie, 61792) modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous) - utrzymanie potencjalnych siedlisk gatunku przez wykaszanie, 13032) podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) - zachowanie żerowisk: lasów bukowych i mieszanych porastających zbocza górskie i sąsiedztwo skał, przez brak ingerencji człowieka, 13082) mopek (Barbastella barbastellus) - zachowanie siedlisk: obszarów leśnych z dużym udziałem starodrzewów i obecnością starych drzew dziuplastych oraz rozwieszanie budek rozrodczych, 13232) nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) - zachowanie siedlisk: obszarów leśnych z dużym udziałem starodrzewów liściastych i mieszanych, z obecnością starych drzew dziuplastych, 13242) nocek duży (Myotis myotis) - zachowanie żerowisk: obszarów leśnych z dużym udziałem starodrzewów liściastych i mieszanych (głównie buczyn), o niewielkim zwarciu, 13522),3) wilk (Canislupus) - zachowanie obszarów leśnych ze starodrzewami i martwym drewnem spełniającym ważną rolę mikrosiedliskową, utrzymanie miejsc rozrodu oraz łączności przestrzennej między populacjami w innych kompleksach leśnych, zachowanie wysokich zagęszczeń jeleniowatych (Cervidae) i dzików (Sus scrofa), stanowiących bazę żerową gatunku, A0304) bocian czarny (Ciconia nigra) - zachowanie obszarów leśnych z udziałem starodrzewów oraz wysokiego poziomu wód gruntowych i powierzchniowych, A1034) sokół wędrowny (Falco peregrinus) - rozpoznanie miejsc gniazdowania i wytyczenie wokół nich stref ochronnych, ograniczenie prac odstrzałowych w kopalni piaskowca Radków w sezonie lęgowym, A1224) derkacz (Crex crex) - utrzymanie siedlisk gatunku przez wykaszanie lub wypas, A2154) puchacz (Bubo bubo) - rozpoznanie miejsc gniazdowania i wytyczenie wokół nich stref ochronnych, ograniczenie prac odstrzałowych w kopalni piaskowca Radków w sezonie lęgowym, A2174) sóweczka (Glaucidium passerinum) - zachowanie obszarów leśnych z dużym udziałem starodrzewów oraz pozostawianie wszystkich drzew dziuplastych, w tym obumierających i martwych, A2234) włochatka (Aegolius funereus) - zachowanie obszarów leśnych z dużym udziałem starodrzewów oraz pozostawianie wszystkich drzew dziuplastych, w tym obumierających i martwych, A2344) dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) - zachowanie obszarów leśnych z dużym udziałem starodrzewów oraz pozostawianie wszystkich drzew dziuplastych, w tym obumierających i martwych. Warunki zachowania integralności obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe oraz spójności sieci obszarów Natura 2000: utrzymanie we właściwym stanie ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków, występujących na obszarze Parku i będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku; uwzględnienie uwarunkowań przestrzennych i warunków zachowania właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w dokumentach planistycznych gmin oraz planie zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego; popularyzowanie wiedzy o siedliskach przyrodniczych oraz gatunkach, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe; podjęcie działań na rzecz utrzymania lub odtworzenia korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację gatunków z obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe do sąsiadujących obszarów Natura 2000: Grodczyn i Homole koło Dusznik (PLH020039), Piekielna Dolina koło Polanicy (PLH020010), Góry Orlickie (PLH020060), Torfowisko pod Zieleńcem (PLH020014), Dolina Bystrzycy Łomnickiej (PLH020083), Góry Kamienne (PLH020038), Sudety Wałbrzysko-Kamiennogórskie (PLB020010) i Ostoja Nietoperzy Gór Sowich (PLH020071) oraz ich łączność z innymi obszarami chronionymi. Wskaźniki właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe w części pokrywającej się z obszarem Parku Wskaźniki właściwego stanu ochrony gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe w części pokrywającej się z obszarem Parku Wskaźniki właściwego stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe w części pokrywającej się z obszarem Parku Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej zapewniają nienaruszony, naturalny przebieg procesów i zjawisk przyrodniczych, i obejmują, w szczególności: monitoring stanu biotycznych i abiotycznych składników przyrody (ekosystemów) umożliwiający rozpoznanie dynamiki naturalnie zachodzących zmian w długiej perspektywie czasu; rozpoznanie stanu potencjalnych zagrożeń dla zasobów, tworów i składników przyrody; pobieranie generatywnych i wegetatywnych części roślin na potrzeby hodowli ex situ oraz realizowanych programów reintrodukcji gatunków; utrzymanie zbiorowisk roślinnych oraz siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; utrzymywanie infrastruktury, w tym szlaków turystycznych, niezbędnych do udostępniania obszaru Parku dla celów turystycznych; usuwanie drzew stwarzających zagrożenie dla życia lub mienia, w szczególności uszkodzonych przez czynniki atmosferyczne, pochylonych lub spróchniałych, w związku z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników szlaków turystycznych, ścieżek i odcinków dróg publicznych; ochronę przed nieuprawnionym przebywaniem ludzi i przed szkodnictwem; ochronę przeciwpożarową według planu ochrony przeciwpożarowej Parku zaliczającego obszar Parku do III kategorii zagrożenia pożarowego; minimalizację negatywnych skutków udostępniania obszaru Parku, w szczególności degradacji szaty roślinnej, niszczenia stanowisk porostów i bezkręgowców oraz erozji pokrywy glebowej na szlakach i w ich najbliższym otoczeniu; oznakowanie granic Parku. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej dopuszczające ingerencję w zasoby przyrodnicze, ukierunkowane na wspieranie przebiegu naturalnych procesów przyrodniczych, w tym procesów regeneracji, sukcesji i unaturalniania się ekosystemów, zgodnie z przyjętymi założeniami i wyznaczonymi celami ochrony, obejmują, w szczególności: monitoring stanu przyrody, w tym zagrożeń w postaci czynników mogących powodować zaburzenie przebiegu procesów przyrodniczych, na potrzeby ewentualnego podejmowania działań ochronnych; wykorzystywanie materiału roślinnego do tworzenia banków nasion i banków genów ex situ; spowalnianie i zatrzymywanie powierzchniowego odpływu wód, w celu zwiększenia zdolności retencyjnych ekosystemów; ochronę różnorodności biologicznej, w tym utrzymanie zbiorowisk roślinnych, siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, populacji rzadkich, dziko występujących, zagrożonych oraz wymagających zabiegów ochrony czynnej gatunków roślin, grzybów i zwierząt, występujących na obszarze Parku; usuwanie obcych gatunków inwazyjnych zagrażających przedmiotom ochrony; ochronę przeciwpożarową według planu ochrony przeciwpożarowej Parku zaliczającego obszar Parku do III kategorii zagrożenia pożarowego; ochronę przed szkodami wyrządzanymi w ekosystemach przez człowieka; budowę, remonty i utrzymanie urządzeń turystycznych i ochronnych; utrzymywanie drożności dróg i szlaków turystycznych; minimalizację skutków udostępniania obszaru Parku, w szczególności degradacji szaty roślinnej, niszczenia stanowisk porostów i bezkręgowców oraz erozji pokrywy glebowej na szlakach i w ich najbliższym otoczeniu; renaturalizację ekosystemów leśnych o składzie gatunkowym drzewostanów niedostosowanym do siedliska, w szczególności drzewostanów świerkowych pochodzących z sadzenia; hamowanie procesu sukcesji wtórnej w ekosystemach nieleśnych przez usuwanie drzew i krzewów; utrzymywanie nieleśnych zbiorowisk roślinnych i nieleśnych siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty przez odkrzaczanie, wykaszanie lub wypas, stosownie do typu zbiorowiska roślinnego i biologicznych właściwości gatunków, będących przedmiotami ochrony; eliminowanie źródeł zanieczyszczania wód; budowa, utrzymanie i remonty infrastruktury Parku, w szczególności budynków i dróg, oraz oznakowanie granic Parku. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do gatunków roślin, zwierząt i grzybów obejmują: odtwarzanie zdegradowanych bądź zanikających siedlisk gatunków roślin, zwierząt i grzybów; eliminację zagrożeń dla rzadkich i zagrożonych gatunków dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów; monitoring liczebności i rozmieszczenia populacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów; wspomaganie rozmnażania się roślin rzadkich i zagrożonych gatunków, występujących w warunkach naturalnych; ochronę gatunków ginących i zagrożonych wymarciem przez hodowlę ex situ; pobieranie materiału rozmnożeniowego do przechowywania w bankach nasion i bankach genów; zasilanie naturalnych populacji przez wprowadzanie osobników z hodowli ex situ oraz wymianę osobników między izolowanymi populacjami żyjącymi na wolności i hodowlami ex situ, z zachowaniem profilaktyki w zakresie zapobiegania chorobom zakaźnym i pasożytniczym; ochronę obszarów kluczowych dla zachowania ciągłości areałów występowania gatunków oraz korytarzy ekologicznych umożliwiających migracje zwierząt, roślin i grzybów między ich siedliskami na obszarze Parku oraz zapewniających połączenia przestrzenne z siedliskami roślin, zwierząt i grzybów położonymi poza obszarem Parku; eliminowanie gatunków obcych zagrażających populacjom rodzimych gatunków; utrzymywanie bazy pokarmowej zwierząt zagrożonych wyginięciem i rzadko występujących; wspieranie rozrodu populacji rzadkich gatunków zwierząt przez tworzenie siedlisk odpowiednich dla ich rozrodu. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do przyrody nieożywionej obejmują, w szczególności: zapobieganie czynnikom mogącym zaburzać procesy glebowe, w tym nadmiernej antropopresji oraz procesom erozyjnym; identyfikowanie czynników zanieczyszczania wód powierzchniowych i zapobieganie ich skażeniom; monitoring powierzchniowych ruchów masowych. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do walorów krajobrazowych obejmują, w szczególności: usuwanie roślinności, w tym wykaszanie, odkrzaczanie i wycinanie drzew, zasłaniających osie i punkty widokowe oraz otwarcia widokowe; dostosowanie infrastruktury turystycznej do lokalnych cech architektonicznych; racjonalizację oznakowania turystycznego i edukacyjnego przez unifikację stosowanych tablic informacyjnych wykonywanych według spójnego, estetycznego wzorca dostosowanego do lokalnych cech architektonicznych. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do obiektów kulturowych obejmują, w szczególności: utrzymywanie obiektów dawnej kultury materialnej przez realizację zabiegów pielęgnacyjnych i porządkowych; oznaczenie śladów istnienia wybranych obiektów historycznych udostępnionych do zwiedzania. Działania ochronne na obszarach ochrony krajobrazowej obejmują, w szczególności: ochronę walorów krajobrazu przyrodniczo-kulturowego; podejmowanie działań na rzecz rozpoznawania, monitorowania lub ograniczania czynników zagrożeń antropogenicznych związanych z urbanizacją krajobrazu kulturowego, a także z zanieczyszczeniem powietrza, gleb, wód i szaty roślinnej; monitoring stanu przyrody, w tym zagrożeń w postaci czynników mogących powodować zaburzenie przebiegu procesów przyrodniczych, na potrzeby podejmowania działań ochronnych; ochronę różnorodności biologicznej, w tym utrzymanie zbiorowisk roślinnych, siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, populacji rzadkich lub dziko występujących, zagrożonych oraz wymagających zabiegów ochrony czynnej gatunków roślin, grzybów i zwierząt, występujących na obszarze Parku; utrzymywanie nieleśnych zbiorowisk roślinnych i nieleśnych siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, przez odkrzaczanie, wykaszanie lub wypas, stosownie do typu zbiorowiska roślinnego i biologicznych właściwości gatunków będących przedmiotami ochrony; spowalnianie i zatrzymywanie powierzchniowego odpływu wód w celu zwiększenia zdolności retencyjnych ekosystemów; wykorzystanie materiału roślinnego do tworzenia banków nasion i banków genów ex situ; zasilanie naturalnych populacji przez wprowadzanie osobników z hodowli ex situ oraz wymianę osobników między izolowanymi populacjami żyjącymi na wolności i hodowlami ex situ; eliminowanie gatunków obcych zagrażających populacjom rodzimych gatunków; ochronę przed szkodami wyrządzanymi przez człowieka w ekosystemach; budowę, remonty i utrzymanie urządzeń turystycznych i ochronnych; eliminowanie źródeł zanieczyszczeń wód; minimalizację skutków udostępniania obszaru Parku, w szczególności degradacji szaty roślinnej oraz erozji pokrywy glebowej na szlakach i w ich najbliższym otoczeniu; budowę, utrzymanie i remonty obiektów infrastruktury, w tym budynków i dróg, oraz oznakowanie granic Parku. Rodzaj, zakres i lokalizacja działań ochronnych na obszarze Parku oraz określenie działań ochronnych dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony na obszarze Natura 2000 PLH Góry Stołowe oraz obszarze Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku, ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację Rodzaj, zakres i lokalizacja działań ochronnych Działania ochronne wspólne dla obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej Działania ochronne na obszarach objętych ochroną ścisłą Działania ochronne na obszarach objętych ochroną czynną Działania ochronne na obszarach objętych ochroną krajobrazową Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe oraz obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku Podmiotem odpowiedzialnym za realizację działań ochronnych jest Dyrektor Parku jako sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym Parku lub będących jego własnością lub na podstawie porozumienia z władającym nieruchomością na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku lub niebędących jego własnością. Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu gatunków ptaków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe Sposoby monitoringu stanu ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe Sposoby monitoringu stanu ochrony gatunków ptaków wymienionych w załączniku I do dyrektywy ptasiej oraz gatunków roślin i zwierząt wymienionych w załączniku II do dyrektywy siedliskowej, oraz ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach pokrywających się z obszarem Parku Obszary i miejsca udostępniane dla celów naukowych Obszary i miejsca udostępniane dla celów edukacyjnych Obszary i miejsca udostępniane dla celów turystycznych i rekreacyjnych Obszary i miejsca udostępniane dla celów sportowych Wykaz miejsc, w których może być prowadzona działalność handlowa6): siedziba Parku (151t); Ekocentrum (151t); punkty kasowe przy Błędnych Skałach i Szczelińcu Wielkim (116f i 41i); parking (121f); parking polana YMCA (133g); Schronisko PTTK „Na Szczelińcu” (41A); miejscowości - Pasterka i Batorówek. Działalność rolnicza może być prowadzona na gruntach rolnych na obszarach objętych ochroną krajobrazową. Działalność wytwórcza może być prowadzona w miejscowości Pasterka. Określa się następujące ustalenia do planów ogólnych oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin: Duszniki-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Lewin Kłodzki, Polanica-Zdrój, Radków i Szczytna, oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, dla obszarów położonych na obszarze Parku i jego otuliny: Proponuje się przyjęcie podstawowych zasad kształtowania struktur przestrzennych: utrzymanie podstawowej ochronnej funkcji obszaru Parku, uzupełnionej funkcją turystyczną, edukacyjną i naukową; zachowanie i utrwalanie walorów krajobrazowych, przez ochronę lokalnych cech krajobrazu przyrodniczo-kulturowego Parku; ochronę i eksponowanie zasobów dziedzictwa przyrodniczego jako wartości priorytetowych dla ochrony obszaru Gór Stołowych; unikanie lokowania zabudowy na terenach rolniczych na obszarze Parku, w szczególności na łąkach i pastwiskach oraz na terenach leśnych, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom Parku; dopuszcza się lokalizowanie infrastruktury turystycznej w postaci miejsc odpoczynku i obiektów małej architektury, które nie będą inwazyjne dla krajobrazu i nie będą stanowiły dysharmonizujących dominant; konieczne - ze względów społeczno-gospodarczych - przekształcania naturalnych struktur przestrzennych, w tym zmiany w zagospodarowaniu terenów, powinny uwzględniać cele tworzenia parku narodowego; przekształcanie istniejących oraz wprowadzanie nowych form zagospodarowania, w szczególności osadniczego, turystycznego, rolniczego, leśnego lub komunikacyjnego, powinny odznaczać się wysokim standardem technicznym, funkcjonalnym, architektonicznym, ekonomicznym i ekologicznym, adekwatnym do wysokich walorów przyrodniczych i krajobrazowych Parku; rezygnacja z rozwiązań substandardowych i tymczasowych, w tym w zakresie gospodarki ściekowej i gospodarki odpadami, budownictwa lub usług turystycznych; poszukiwanie rozwiązań odciążających obszar Parku w zakresie form zagospodarowania przestrzennego, które wywierają szczególnie silną presję na cechy, procesy i walory przyrodnicze, krajobrazowe i kulturowe Parku, w szczególności przez alternatywne przejazdy tranzytowe oraz uatrakcyjnienie zagospodarowania turystycznego poza granicami Parku; niedopuszczanie do rozpraszania zabudowy; w rozwoju przestrzennym terenów osadniczych należy dążyć do dopełnienia istniejących układów, a następnie sukcesywnego dodawania kolejnych terenów zabudowanych w bezpośrednim sąsiedztwie terenów już zabudowanych; na obszarze otuliny Parku ograniczanie przeznaczania nowych gruntów pod zabudowę mieszkaniową na terenach bezpośrednio przylegających do granic Parku, w strefie o szerokości minimum 200 m; ograniczenie wprowadzania obiektów budowlanych i urządzeń technicznych mogących mieć negatywne oddziaływanie na zasoby przyrodnicze i krajobrazowe Parku, w szczególności na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt chronionych, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe; utrzymanie dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenów i niepodejmowanie nowej eksploatacji surowców skalnych na obszarze Parku i jego otuliny oraz ograniczanie eksploatacji tych surowców w bezpośrednim sąsiedztwie Parku i otuliny. Ustalenia do planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych: określenie rangi Parku w krajowym (regionalnym i ponadregionalnym) oraz europejskim systemie powiązań ekologicznych oraz utrzymanie niezbędnych lokalnych korytarzy ekologicznych łączących Park z obszarem Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszarem Natura 2000 PLB Góry Stołowe, w częściach niepokrywających się z obszarem Parku, jak również powyższych obszarów z dalszym przyrodniczym ich otoczeniem, w układzie ponadlokalnych przestrzennych i zarazem funkcjonalnych powiązań ekologicznych; wskazywanie lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, w szczególności o liniowym charakterze, w tym dróg, linii kolejowych, magistralnych linii infrastruktury technicznej, przy maksymalnym uwzględnieniu regionalnych i ponadregionalnych powiązań ekologicznych; dążenie do alternatywnego, dla drogi wojewódzkiej nr 387 (Droga Stu Zakrętów), powiązania komunikacyjnego między Kudową-Zdrój oraz trasą drogi krajowej nr 8 a Radkowem, ograniczającego obciążenie ruchem samochodowym obszaru Parku i uwzględniającego powiązania ekologiczne Parku z innymi obszarami chronionymi lub obszarami cennymi przyrodniczo. Proponowane ustalenia do planów ogólnych gmin: Radków, Kudowa-Zdrój, Lewin Kłodzki, Szczytna, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych: rozwój przestrzenny układu osadniczego Pasterki (gmina Radków) powinien być ograniczony do zasięgu układu historycznego, a układu osadniczego Karłowa - do zasięgu terenów osadniczych wyznaczonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego; preferowanie tradycyjnego, regionalnego stylu architektonicznego, w tym odtwarzanie zabudowy dawnej, uwzględniające rozplanowanie, skalę i uformowania architektoniczne tej zabudowy; także przy zmianie jej funkcji na inną, w szczególności turystyczną, oraz dostosowanie nowej zabudowy do historycznie ukształtowanego otoczenia; utrzymanie istniejącej zabudowy w dawnej kolonii Jeżowice (gmina Radków) oraz w Łężycach Górnych (gmina Szczytna), bez powiększania istniejących zespołów rozproszonej zabudowy; utrzymanie istniejącej zabudowy Ośrodka Szkolenia Piechoty Górskiej wraz z zagospodarowaniem terenu w Ostrej Górze (obręb Pasterka), bez odtwarzania zabudowy historycznego układu osadniczego; dążenie do osiągnięcia odpowiednich standardów ekologicznych i funkcjonalnych gospodarki wodno-ściekowej; ewentualna lokalizacja nowych ujęć wody na obszarze Parku może być dopuszczona pod warunkiem, że nie zostaną pogorszone warunki siedliskowe, w szczególności ekosystemów hydrogenicznych, oraz po przeprowadzeniu szczegółowych badań hydrogeologicznych określających obszary perspektywiczne do ujmowania wód podziemnych; rozwój zabudowy Pasterki i Karłowa (gmina Radków) powinien być warunkowany odpowiednim uporządkowaniem gospodarki ściekowej i gospodarki odpadami w tych układach osadniczych, gwarantującym pełną kontrolę nad strumieniami ścieków i odpadów (pełny i wysoki standard ekologiczny systemów odbioru, gromadzenia i unieszkodliwiania ścieków i innych odpadów); do ogrzewania obiektów powinny być stosowane systemy o niewielkiej emisji zanieczyszczeń powietrza, w szczególności systemy ogrzewania oparte na gazie, oleju, energii elektrycznej lub niekonwencjonalnych źródłach, z wyjątkiem energetyki wiatrowej; do zakładania zieleni ozdobnej na terenach planowanej zabudowy, nie należy wykorzystywać roślin gatunków obcych i inwazyjnych; niezalesione tereny pozaosadnicze powinny być wyłączone z zabudowy; określenie granic ochrony konserwatorskiej historycznych układów osadniczych oraz granic strefy ochrony krajobrazu kulturowego; wskazanie zespołów zabudowy i układów osadniczych Karłowa, Pasterki, kolonii Jeżowice, Łężyc Górnych i Ostrej Góry oraz niezalesionych terenów poza osadniczych, do objęcia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego; wyłączenie z zalesiania gruntów stanowiących pastwiska i łąki; preferowane wykorzystanie tych gruntów w formie ekstensywnej gospodarki rolnej; wzdłuż potoku Czerwona Woda powinna zostać wyznaczona strefa ochrony biologicznej - 40 m od linii każdego z brzegów potoku bez zabudowy, z wyjątkiem obiektów służących ochronie środowiska przyrodniczego. Proponowane ustalenia do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin: Kudowa-Zdrój, Lewin Kłodzki, Radków i Szczytna, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych: dopuszczalne przeznaczenie terenów osadniczych w granicach Parku i w enklawie Karłowa: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), tereny zabudowy letniskowej lub rekreacji indywidualnej (ML), tereny usług handlu detalicznego (UHD), tereny usług turystyki (UT), tereny usług gastronomii (UG), tereny usług kultu religijnego (UR), tereny komunikacji drogowej publicznej (KD), z wyłączeniem terenów autostrad (KDA), terenów dróg ekspresowych (KDS) i terenów dróg głównych ruchu przyspieszonego (KDR), tereny komunikacji pieszo-rowerowej (KP), tereny obsługi komunikacji (KO), tereny infrastruktury technicznej (I), z wyjątkiem obiektów stanowiących dominanty w krajobrazie, w tym indywidualnych masztów telefonii komórkowej lub elektrowni wiatrowych oraz lokalizacji stacji paliw, tereny zabudowy związanej z rolnictwem (RZ), z wyłączeniem terenów wielkotowarowej produkcji rolnej (RZW), tereny wód powierzchniowych śródlądowych (WS), tereny lasu (L), tereny zieleni urządzonej (ZP), tereny cmentarzy (C) istniejących z ograniczonym powiększeniem; dostosowanie zabudowy pod względem formy architektonicznej i intensywności do tradycyjnego budownictwa mikroregionu Ziemi Kłodzkiej, w szczególności w odniesieniu do rozplanowania budynków, ich gabarytów oraz form dachów; dla terenów wskazanych pod zabudowę: wysokość zabudowy nie powinna przekraczać 3 kondygnacji, w tym poddasze użytkowe; dachy spadziste (30-50°), symetryczne, kryte dachówką, gontem lub materiałem o podobnej fakturze; minimalny udział powierzchni terenów biologicznie czynnej: 30% w przypadku UT, 50% w przypadku MN, 70% w przypadku ML, 20% w przypadku KOP; dopuszczalna minimalna powierzchnia działek dla ML - 2000 m˛. Proponowane ustalenia do planów ogólnych gmin: Duszniki-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Lewin Kłodzki, Polanica-Zdrój, Radków i Szczytna, w zakresie eliminacji lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych: w otulinie Parku utworzenie strefy buforowej, w odległości 200 m od zewnętrznej granicy Parku, wyłączonej z zalesień oraz zabudowy; w odniesieniu do układów osadniczych: południowej części obrębu Radkowa (Leśna, Borek, Łąki, Osiedle Radkowskie), górnej części Wambierzyc, Studzienna, Batorowa i Ocieszowa (część miasta Szczytna), Łężyc (gmina Szczytna), Darnkowa, Dańczowa i Jerzykowic Wielkich (gmina Lewin Kłodzki) oraz Jakubowic i Pstrążnej (części miasta Kudowy-Zdroju): rozwój funkcji obsługi ruchu turystycznego Parku, w tym bazy noclegowej, jako zagospodarowanie odciążające recepcyjność obszaru Parku, ograniczenie terenów z zabudową do historycznego zasięgu układów osadniczych, z wyłączeniem obrębu miast Radkowa i Kudowy-Zdroju - bez Jakubowic i Pstrążnej; w uformowaniach architektonicznych uwzględnia się tradycyjne cechy wiejskiej zabudowy kulturowego mikroregionu Ziemi Kłodzkiej, do ogrzewania obiektów zaleca się stosować systemy o niewielkiej emisji zanieczyszczeń powietrza, w szczególności systemy ogrzewania oparte na gazie, oleju, energii elektrycznej lub niekonwencjonalnych źródłach, z wyjątkiem energetyki wiatrowej, do zakładania zieleni ozdobnej na terenach planowanej zabudowy nie należy wykorzystywać roślin gatunków obcych i inwazyjnych; wskazanie następujących układów osadniczych: południowa część obrębu Radkowa (Leśna, Borek, Łąki, Osiedle Radkowskie), górna część Wambierzyc, Studzienno, Batorów i Ocieszów (część miasta Szczytna), Łężyce (gmina Szczytna), Darnków, Dańczów i Jerzykowice Wielkie (gmina Lewin Kłodzki) oraz Jakubowice i Pstrążna (części miasta Kudowy-Zdroju), do objęcia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego; liniowe elementy infrastruktury technicznej, w tym linie elektroenergetyczne i telekomunikacyjne, powinny być tam gdzie pozwalają na to warunki gruntowe, prowadzone pod ziemią, w miarę możliwości w liniach rozgraniczających dróg; tereny otwarte, w tym tereny pozaosadnicze i tereny nieleśne, powinny być określone jako tereny rolne bez możliwości zabudowy, z wyłączeniem zabudowy siedliskowej koniecznej do realizacji gospodarki rolnej; w odniesieniu do pozostałych terenów w zasięgu otuliny niedopuszczanie do zagospodarowania oraz lokalizacji przedsięwzięć, które mogłyby negatywnie oddziaływać na zasoby przyrodnicze i krajobrazowe Parku, w tym na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH Góry Stołowe i obszaru Natura 2000 PLB Góry Stołowe. Proponowane ustalenia do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin: Kudowa-Zdrój, Radków, Lewin Kłodzki, Szczytna, Duszniki-Zdrój i Polanica-Zdrój, dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych: dopuszczalne przeznaczenie następujących terenów osadniczych: południowa część obrębu Radkowa (Leśna, Borek, Łąki, Osiedle Radkowskie), górna część Wambierzyc, Studzienno, Batorów i Ocieszów (część miasta Szczytna), Łężyce (gmina Szczytna), Darnków, Dańczów i Jerzykowice Wielkie (gmina Lewin Kłodzki) oraz Jakubowice i Pstrążna (części miasta Kudowy-Zdroju): tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN), tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (MW), wyłącznie w granicach terenów istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, tereny zabudowy letniskowej lub rekreacji indywidualnej (ML), tereny usług handlu detalicznego (UHD), tereny usług rzemieślniczych (UL), tereny usług turystyki (UT), tereny usług gastronomii (UG), tereny usług kultu religijnego (UR), tereny komunikacji drogowej publicznej (KD), z wyłączeniem terenów autostrad (KDA), terenów dróg ekspresowych (KDS) i terenów dróg głównych ruchu przyspieszonego (KDR), tereny komunikacji pieszo-rowerowej (KP), tereny obsługi komunikacji (KO), tereny infrastruktury technicznej (I), z wyjątkiem obiektów stanowiących dominanty w krajobrazie, w tym indywidualnych masztów telefonii komórkowej lub elektrowni wiatrowych oraz lokalizacji stacji paliw, tereny zabudowy związanej z rolnictwem (RZ), z wyłączeniem terenów wielkotowarowej produkcji rolnej (RZW), tereny wód powierzchniowych śródlądowych (WS), tereny lasu (L), tereny zieleni urządzonej (ZP), tereny ogrodów działkowych (ZD), w granicach istniejących ogrodów działkowych, z możliwością rozszerzenia przeznaczenia na terenach sąsiednich, tereny cmentarzy (C) istniejących z ograniczonym powiększeniem; minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej: 40% w przypadku UT, 50% w przypadku MN, 60% w przypadku ML, 10% w przypadku KOP; minimalna powierzchnia działki: 1000 m2 w przypadku MN, 2000 m2 w przypadku ML; liniowe elementy infrastruktury technicznej, w tym linie elektroenergetyczne i telekomunikacyjne, powinny być, tam gdzie pozwalają na to warunki gruntowe, prowadzone pod ziemią, w miarę możliwości w liniach rozgraniczających dróg. Objaśnienia: 1) W przypadku układów mozaikowych powierzchnie zbiorowisk podano według dominującego typu zbiorowiska. 2) Kody siedlisk przyrodniczych, nazwy siedlisk przyrodniczych oraz gatunków zwierząt lub roślin podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczania jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713). 3) Siedlisko przyrodnicze lub gatunek o znaczeniu priorytetowym. 4) Kody gatunków ptaków zostały zaczerpnięte z portalu Eionet http://cdr.eionet.europa.eu/help/natura2000, będącego oficjalnym partnerem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). 5) Ocenę stanu ochrony podano na pierwszej pozycji. Zastosowano następujące oznaczenia parametrów stanu ochrony: FV - właściwy, U1 - niezadowalający, U2 - zły, XX - nieznany. Parametry stanu ochrony zostały określone na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. poz. 186, z 2012 r. poz. 506 oraz z 2017 r. poz. 2310). 6) Podział na oddziały oznaczone liczbą podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 01.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną czynną przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 01.01.2010 r. 7) Współrzędne punktów załamania granicy obszaru Natura 2000 zostały opracowane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych PL-1992, który jest jednym z układów tworzących państwowy system odniesień przestrzennych, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, 1615, 1688 i 1762). 8) Parametry lub wskaźniki stanu ochrony, odrębne dla każdego siedliska lub gatunku, zostały oparte na podstawie wskaźników stanu zachowania zawartych w metodyce monitoringu przyrodniczego, o którym mowa w art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336, 1688 i 1890), i raportów, o których mowa w art. 38 tej ustawy. 9) Cel ochrony uwzględnia najnowsze z dostępnych oceny stanu zachowania dla poszczególnych wskaźników.