Download PDF

Rwanda Criminal

Court of Appeal

UBUSHINJACYAHA v. NIYONTEZE

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The accused was properly convicted of drug trafficking because he was apprehended transporting a significant quantity of cannabis for another person in exchange for payment, which constitutes trafficking under the law. The sentence of 15 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 RWF was the minimum allowed by law after mitigation, and no further reduction is warranted.

Court disposition

Appeal dismissed

Orders

  • The appeal by Niyonteze Samson is dismissed as unfounded.
  • The High Court judgment (RPA00867/2020/HC/KIG) is upheld without modification.
  • The sentence of 15 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 RWF remains in force.
  • Niyonteze Samson is exempted from paying court costs due to being in custody.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Bunyoye Grace

Niyonteze Samson

Appellant/accused Counsel: Me Nkundabatware Bigimba Félix

Amounts and remedies

  • Imprisonment Term: 15
  • Fine: RWF 5,000,000
  • Drug Quantity (cannabis): kg 0.5

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Niyonteze Samson argued for further sentence reduction or suspension, citing his admission of guilt at all stages, first-time offense, difficult life circumstances during Covid-19, and misunderstanding of the legal characterization of his conduct. He also requested reclassification of the offense from trafficking to simple possession.
Respondent
The Prosecution argued that the sentence had already been sufficiently reduced due to mitigating circumstances, and that the facts and evidence supported the conviction for trafficking, not mere possession. They opposed any further reduction or reclassification.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    RPAA00052/2021/CA, 29/07/2022

    Trafficking in narcotics means transporting drugs from one place to another with knowledge and intent to distribute.

  2. 02

    RPA0249/13/CS, Supreme Court, 25/11/2016

    A defendant is not entitled to further sentence reduction on appeal if the lower court already sufficiently reduced the sentence considering the gravity of the offense.

  3. 03

    RS/INJUST/Pen00004/2017/CS, Supreme Court, 23/02/2017

    The judge determines the legal characterization of the facts, not the accused's understanding.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The accused was properly convicted of drug trafficking because he was apprehended transporting a significant quantity of cannabis for another person in exchange for payment, which constitutes trafficking under the law. The sentence of 15 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 RWF was the minimum allowed by law after mitigation, and no further reduction is warranted.

Obiter and limits

  • The accused's claim of not understanding the legal characterization of his conduct does not affect the validity of the conviction, as the judge is responsible for legal classification.
  • The cited precedent (Rwasa Jacques) is distinguishable because in that case only a small quantity was involved and there was no evidence of intent to distribute.

Court disposition

Appeal dismissed

  • The appeal by Niyonteze Samson is dismissed as unfounded.
  • The High Court judgment (RPA00867/2020/HC/KIG) is upheld without modification.
  • The sentence of 15 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 RWF remains in force.
  • Niyonteze Samson is exempted from paying court costs due to being in custody.

Source and reliance status

Court of Appeal · 16 December 2024

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Criminal· 16 December 2024

RPAA00231/2024/CA

UBUSHINJACYAHA v. NIYONTEZE

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-16 - Case/document no.: RPAA00231/2024/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA v. NIYONTEZE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA00231/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 16 Ukuboza 2024] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge – Gutunda ibiyobyabwenge bivuze gukura ibiyobyabwenge ahantu ukabijyana ahandi, ubikora akaba azi neza ko ari byo atwaye kandi agamije kubikwirakwiza. Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Igabanyagihano – Kongera kugabanya igihano mu bujurire – Uregwa ntiyongera kugabanyirizwa igihano, iyo mu rubanza rujuririrwa yagabanyirijwe bihagije harebwe uburemere bw’icyaha yakoze. Incamake y’ikibazo: Niyonteze na Rwagasore bafatanywe ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi rungana n’inusu (1/2Kg), bakurikiranwa n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gutunda urumogi mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi. Niyonteze yaburanye yemera icyaha ndetse agisabira n’imbabazi ariko Rwagasore we agihakana avuga ko yaramuherekeje akaba nta kindi bari baziranyeho. Urukiko rwaciye urubanza rwemeza ko Niyonteze ahamwa n’icyo cyaha, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu n’aho Rwagasore ko adahamwa n’icyaha kuko nta bimenyetso bidashidikanywaho Ubushinjacyaha bwagaragaje. Niyonteze yajuririye mu Rukiko Rukuru avuga ko yahanishijwe igihano kirekire, asaba ko yagabanyirizwa igihano ndetse kikanasubikwa, kuko yemeye icyaha kuva yatangira gukurikiranwa, akaba yarakoze icyaha kubera ubuzima bubi yarabayemo mu gihe cya Covid-19

ndetse akaba ari ubwa mbere agikoze. Ubushinjacyaha bwasubije ubujurire bw’Uregwa bumusabira kugabanyirizwa ariko kugeza ku gifungo cy’imyaka cumi n’itanu kuko yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Rushingiye ku mpamvu y’uko Uregwa yemera icyaha, akagisabira imbabazi, kuba ari ubwa mbere akurikiranweho, Urukiko Rukuru rwamugabanyirije igihano maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu n’ihazabu ya miliyoni eshanu. Uregwa yajuririye uru Rukiko rw’Ubujurire asaba kongera kugabanyirizwa igihano yakatiwe n’Urukiko Rukuru agahabwa igihano gito gishoboka kuko yaburanye yemera icyaha agisabira n’imbabazi mu nzego zose yanyuzemo n’imbere y’urukiko. Asaba kandi ko icyaha yahaniwe cyahindurirwa inyito kuko yafashwe avuye kuzana ibiyobyabwenge bikaba bitafatwa nko kubitunda, ahubwo agahanirwa gufatanwa urumogi, n’ubwo yemeye icyaha atazi ko icyo yemeraga ari ugutunda. Ubushinjacyaha bwo buvuga ko atakongererwa kugabanyirizwa igihano kuko yahanishijwe igifungo cy’imyaka cumi n’itanu aho kuba ik’imyaka makumyabiri n’itanu kuko yaburanye yemera icyaha, ibi bikaba bigaragaza ko ntacyo anenga urubanza rujuririrwa usibye kuvuga gusa ko atagabanyirijwe igihano mu buryo buhagije. Incamake y’icyemezo: 1. Gutunda ibiyobyabwenge bivuze gukura ibiyobyabwenge ahantu ukabijyana ahandi, ubikora akaba azi neza ko ari byo atwaye kandi agamije kubikwirakwiza.

2. Uregwa ntiyongera kugabanyirizwa igihano, iyo mu rubanza rujuririrwa yagabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha yakoze. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2.

Page 2

Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2 n’iya 263. Imanza zashingiweho: RS/INJUST/Pen00004/2017/CS, Ubushinjacyaha na Mukaruyange Athanasie, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga 23/02/2017. RPA0249/13/CS, Ubushinjacyaha na Nteziryayo Emmanuel rwaciwe Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/11/2016. RPA0129/10/CS, Ubushinjacyaha na Mpitabakana rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014. RPAA00457/2021/CA, Ubushinjacyaha na Rwasa Jacques rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2024. RPAA00408/2020/CA, Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki ya 28/05/2020, mu Mudugudu wa Kagogo, Akagari ka Rwagihura, Umurenge wa Nyankenke, abaturage n’abashinzwe umutekano (DASSO) bahafatiye Niyonteze Samson na Rwagasore bafite urumogi rungana n’inusu (1/2 kg) ruri mu ibahasha (envelope). Bakimara gufatwa Rwagasore yavuze ko Niyonteze Samson yamusabye kumuherekeza ahantu, bagezeyo ahura n’umusore afite envelope arayimuhereza ayishyira mu mufuko yari yitwaje, barakata basubira inyuma, bageze ku muhanda bahura n’abaturage barabafata ariko Niyonteze Samson we ariruka, bamwirukaho, baramufata basanga mu gafuka yari yitwaje harimo urumogi. Niyonteze Samson nawe abazwa yemeye ko yarufatanwe ariko ko yari yarutumwe n’umusore witwa Kibondo. [2] Iperereza

rirangiye, Ubushinjacyaha bwabareze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi, bubakurikiranyeho icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo bwoko bw’urumogi, busaba ko icyaha kibahama, bagahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [3] Niyonteze Samson yaburanye yemera icyaha aregwa, avuga ko urumogi yafatanwe yari yarutumwe n’uwitwa Kibondo. Naho Rwagasore ahakana icyaha avuga ko Samson yamusabye kumuherekeza ariko nta kindi bari baziranyeho. [4] Mu rubanza RP00352/2020/TGI/GIC rwaciwe ku wa 29/06/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwasanze hari ibimenyetso bigaragaza ko Niyonteze Samson yakoze icyaha akurikiranweho ari byo: - Kuba mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha abazwa yaremeye icyaha, akomeza kucyemera aburana mu Rukiko; - Raporo y’inzego z’ibanze; - Imvugo z’abatangabuhamya bamushinja aribo Habarimana Théoneste na Nsabagasani Alphonse; - inyandiko mvugo y’ifatira ry’urumogi Niyonteze Samson yashyizeho umukono igaragaza ko yafatanwe urumogi rungana n’inusu (1/2 Kg). Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso rwemeje ko ahamwa n’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri

Page 3

n’itanu (25), rumugabanyirije igihano kubera ko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. [5] Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwasanze hari ugushidikanya ku bimenyetso Ubushinjacyaha bwashingiyeho burega Rwagasore, rwemeza ko adahamwa n’icyaha akurikiranweho cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. [6] Niyonteze Samson yajuririye imikirize y’urubanza mu Rukiko Rukuru avuga ko yahanishijwe igihano kirekire kandi kugira ngo yishore mu cyaha yarabitewe n’ubuzima bubi yari abayeho bw’ubukene mu gihe cya Covid 19, ndetse akaba yaraburanye yemera icyaha, agaragaza ko ari ubwa mbere yari agikoze. Yasabye ko igihano yahawe cyagabanywa kikanasubikwa kugira ngo asange abana n’umugore yasize bonyine batishoboye. Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko kuba Niyonteze Samson yemera icyaha mu buryo budashikanywaho, yagabanyirizwa igihano kugeza ku myaka cumi n’itanu (15) hashingiwe ku Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [7] Mu rubanza RPA00867/2020/HC/KIG rwaciwe ku wa 08/03/2024, Urukiko Rukuru rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Niyonteze Samson bufite ishingiro, rushingiye ku kuba kuva yatangira gukurikirwanwa kugeza mu Rukiko yaraburanye yemera icyaha ku buryo budashidikanywaho ndetse akagisabira imbabazi, no kuba bwari ubwa mbere yari akurikiranweho icyaha, rwemeje ko

urubanza RP00352/2020/TGI/GIC rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi ku wa 29/06/2022, ruhindutse ku birebana n’igihano, rwamugabanyirije igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw). [8] Niyonteze Samson yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA00231/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku itariki ya 02/12/2024, Niyonteze Samson yunganiwe na Me Nkundabatware Bigimba Félix, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Bunyoye Grace, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu mwanzuro w’ubujurire no mu miburanire ye, Niyonteze Samson n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano kugeza ku gihano gito gishoboka kuko yaburanye yemera icyaha asaba n’imbabazi mu nzego zose yanyuzemo n’imbere y’urukiko, ariko agasobanura ko yafashwe avuye kuzana ibiyobyabwenge, ariko ko iyo biba ari ugutunda atari kuba yaremeye igihembo cy’amafaranga igihumbi, adafite icyo yagura, ahubwo yari kwaka ikiguzi gikwiranye n’ibyo yafatanwe, ko ariyo mpamvu basaba ko inyito y’icyaha yahinduka agahanirwa gufatanwa urumogi kuko byo yabyemeye kuva agifatwa ariko atari azi ko icyaha yemera ari ugutunda ibiyobyabwenge. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko asanga ibyo Niyonteze Samson asaba ko yakongera kugabanyirizwa igihano atabihabwa, kuko yagabanyirijwe ibihano aho guhanishwa igifungo cy’ imyaka 25

ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 kubera ko yaburanye yemera icyaha anasaba imbabazi, bityo ko asanga ntacyo anenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko atagabanyirijwe bihagije. Naho ku birebana n’umurongo basaba ko washingirwaho, uhagarariye Ubushinjacyaha avuga asanga udahuye n’urubanza rwa Niyonteze Samson, kuko we yemera ibikorwa yakoze byo gutunda urumogi naho kuri Rwasa Jacques umucamanza akaba yarahinduye inyito y’icyaha. [11] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ikibazo gikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari ukumenya niba igihano Niyonteze Samson yahawe cyakongera kugabanwa ndetse kigasubikwa. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA 1. Kumenya niba hari ikosa ryakozwe n’Urukiko Rukuru mu kwemeza ko Niyonteze Samson ahamwa n’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge

Page 4

[12] Niyonteze Samson yunganiwe na Me Nkundabatware Biguma Félix avuga ko kuva mu iperereza yagiye yemera icyaha ariko atazi inyito y’icyaha yakoze kubera ubujiji, yemera gutunda urumogi ahanishwa igihano kiremereye kandi icyaha yakoze ari ugufatanwa urumogi. Asobanura ko yafashwe afite envelope irimo urumogi yari yatumwe n’uwitwa Kibondo, ageze mu Bugenzacyaha ahita yemera icyaha kubera kutamenya inyito y’icyaha yari akurikiranweho. Anavuga ko atari kuba yatunze urumogi ngo yemere igihembo cy’amafaranga igihumbi (1 000Frw), adafite icyo yagura, ahubwo yari kwaka ikiguzi gikwiranye n’ibyo yafatanwe, ko ariyo mpamvu basaba ko inyito y’icyaha yahinduka agahanirwa gufatanwa urumogi kuko byo yabyemeye kuva agifatwa, akanabisabira imbabazi. Asaba ko urukiko rwazashingira ku murongo watanzwe rubanza RPAA00457/2021/CA, rwaciwe ku wa 26/04/2024, haburana Ubushinjacyaha na Rwasa Jacques. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Niyonteze Samson asaba ko inyito y’icyaha yahinduka, nyamara ntaho yigeze abiburanisha, ko harebwe uburyo icyaha cyakozwemo, basanga icyaha yakoze ari ugutunda urumogi, kuko yafashwe ari mu nzira atwaye urumogi bigaragara ko hari ahantu yari aruvanye, arujyanye handi, kandi ko rwari rwinshi rungana n’inusu, ko rero icyaha yahamijwe kitahinduka ndetse n’igihano yahawe ntigihinduke. Naho urubanza basaba ko rushingirwaho rukaba rudahuye n’urwe kuko mu rubanza rwa Rwasa Jacques, umucamanza yahindiye inyito y’icyaha kuko yasanze icyaha yakoze ari icyo gufatanwa urumogi mu gihe Niyonteze Samson we yarutunze.

UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba Niyonteze Samson yaremeye icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi kubera kutamenya inyito y’icyaha no kumenya niba yahanirwa gufatanwa urumogi kuko atari kuba atunda urumogi ngo yemere kubihemberwa amafaranga igihumbi (1000Frw) gusa. [15] Ingingo ya 263, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu iteganya ko “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha”, naho agace ka 1° kacyo kagateganya ko “iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye. [16] Ijambo gutunda ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo rivugwa muri iyi ngingo ryasobanuwe mu rubanza RPAA00052/2021/CA, rwaciwe ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Uwiringiye Franco, aho uru Rukiko rwagaragaje ko gutunda bisobanuye gukura ikintu ahantu ukakijyana ahandi1. [17] Dosiye y’urubanza igaragaza ko kuva Niyonteze Samson yatangira gukurikiranwa haba imbere y’Ubugenzacyaha, haba mu Bushinjacyaha ndetse no mu

nkiko yaburaniyemo, yemeye ko yafatanwe urumogi rungana n’inusu (1/2kg) yari yatumwe n’uwitwa Kibondo, agomba kumuhemba amafaranga igihumbi (1000Frw). Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwamuhamije icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). Ajuririra Urukiko Rukuru asaba kugabanyirizwa igihano, ruramugabanyiriza, rumuhanisha igufungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) rushingiye ku kuba yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, kuba atararuhije inzego z’ubutabera no ku kuba ari ubwa mbere yakora icyaha.

1Reba igika cyarwo cya 28.

Page 5

[18] Urukiko rw’Ubujurire rusanga ibyo Niyonteze Samson asaba ko yahanirwa icyaha cyo gufatanwa urumogi nta shingiro bifite, kuko yafashwe ari munzira atwaye urumogi mu gafuka rungana n’inusu, ni ukuvuga igice cy’ikilo (1/2kg), arushyiriye uwari warumutumye yanamwijeje igihembo. Kuba yarafatanwe urumogi yari atwaye arushyiriye undi muntu, bigaragaza ko yari mu bikorwa byo gukwirakwiza urumogi, icyo gikorwa yakoze kikaba kigize icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi giteganywa kandi kigahanwa hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 263, igika cya 3, y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 nk’uko ryahinduwe kugeza ubu ryavuzwe2. [19] Urukiko rusanga kandi ibyo Niyonteze Samson avuga ko yemeraga icyaha atazi ko inyito y’icyaha yemera ari ugutunda ibiyobyabwenge bishoboka, kuko n’ubundi inshingano yo kugaragaza inyito y’icyaha ari iy’umucamanza hakurikijwe ihame ry’uko umucamanza aregerwa ibikorwa bigize icyaha ataregerwa inyito yacyo3. Umucamanza rero akaba yararegewe ibikorwa Niyonteze Samson yakoze kandi yemera, abihuza n’ibiteganywa n’itegeko, maze asanga bigize icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Urukiko rugasanga rero nta kosa ryakozwe n’Urukiko Rukuru mu kumuhamya icyaha cyo gutunda urumogi kuko, nk’uko byasobanuwe haruguru, yafatanwe ingano nini y’urumogi yari ashyiriye undi muntu. Naho ibyo avuga ko atari kuba atunda ibiyobyabwenge

ngo yemere gukorera amafaranga make angana n’inoti y’igihumbi (1.000Frw), nabyo nta shingiro bifite, ahubwo bishimangira ko yari mu bikorwa yahemberwaga byo gutunda urumogi. [20] Urukiko runasanga urubanza RPAA00457/2021/CA rw’Ubushinjacyaha na Rwasa Jacques rwaciwe ku wa 26/04/2024 basaba ko rushingirwaho, rudahuye n’uru rubanza, kuko muri urwo rubanza Urukiko rw’Ubujurire rwasanze Urukiko rubanza rwarakoze ikosa ryo guhamya Rwasa Jacques icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge kandi yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge bingana n’udupfunyika 23 tw’urumogi, nta n’ibindi bimenyetso byemeza nta shiti ko rwari urwo gucuruza, rumuhamya icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi4. Naho muri uru rubanza Niyonteze Samson yafashwe atwaye urumogi rwinshi rungana n’inusu (1/2kg) yari ashyiriye uwari warumutumye, agomba no kubihemberwa.

2. Kumenya niba Niyonteze Samson yagabanyirizwa igihano [21] Niyonteze Samson n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano kugeza ku gihano gito gishoboka kuko yaburanye yemera icyaha, asaba n’imbabazi mu nzego zose yanyuzemo n’imbere y’urukiko. [22] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko asanga ibyo Niyonteze Samson asaba ko yakongera kugabanyirizwa igihano atabihabwa, kuko yagabanyirijwe ibihano aho guhanishwa igifungo cy’ imyaka 25 ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 kubera ko yaburanye yemera icyaha anasaba imbabazi, bityo ko asanga ntacyo anenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko atagabanyirijwe bihagije.

UKO URUKIKO RUBIBONA [23] Ingingo ya 2 (a), (d), y’Itegeko n° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko “iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano, ko igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15). Igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe.

2Reba ibyasobanuwe mu rubanza Reba urubanza RPAA00408/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema, igika cya 14-18. 3 Reba igika cya 16 cy’ Urubanza RS/INJUST/Pen00004/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na Mukaruyange Athanasie. 4Reba igika cya 26 cy’urwo rubanza.

Page 6

[24] Ibyerekeranye no kutongera kugabanya igihano mu bujurire iyo Urukiko rusanze cyaragabanyijwe ku buryo buhagije cyatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA0249/13/CS rwaciwe ku wa 25/11/ 2016 haburana Ubushinjacyaha na Nteziryayo Emmanuel5. Muri urwo rubanza Urukiko rw’Ikirenga rwasobanuye ko uregwa adakwiye kwemererwa kugabanyirizwa igihano mu gihe yagabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze6. [25] Nk’uko bigaragara mu gika cya 22 n’icya 23 by’urubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru rushingiye ku biteganywa n’ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, runashingiye ku kuba Niyonteze Samson kuva yatangira gukurikiranwa kugeza mu Rukiko yemera icyaha ku buryo budashidikanywaho akagisabira imbabazi no kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha, yagabanyirijwe igihano ahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw). [26] Urukiko rusanga rero ibyo Niyonteze Samson asaba ko yagabanyirizwa igihano agahanishwa igihano gito gishoboka nta shingiro bifite, kuko nk’uko urubanza rujuririrwa rubigaragaza, Urukiko Rukuru rwamugabanyirije igihano rumuhanisha igihano gito giteganywa n’itegeko iyo hari impamvu nyoroshyacyaha nk’uko biteganywa n’ingingo

ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 ryavuzwe, agace ka (a) ku byerekeye igihano cy’igifungo, n’agace ka (d) ku byerekeye igihano cy’ihazabu. Bityo rero igihano yahanishijwe kikaba kitakongera kugabanywa kuko yagabanyirijwe mu buryo buhagije, ahabwa igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha yakoze. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko ubujurire bwa Niyonteze Samuson nta shingiro bufite; [28] Rwemeje ko urubanza RPA00867/2020/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 08/03/2024 rudahindutse. [29] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000Frw) yahanishijwe kigumyeho. [30] Rutegetse ko Niyonteze Samson asonerwa amagarama kuko aburana afunzwe.

5Reba igika cya 14 cy’ urwo rubanza. 6Kutongera kugabanyiriza uregwa igihano mu gihe yagabanyirijwe ku buryo buhagije, byanemejwe mu rubanza RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na Mpitabakana.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RS/INJUST/Pen00004/2017/CS

Case cited

RPA0249/13/CS

Case cited

RPA0129/10/CS

Case cited

RPAA00457/2021/CA

Case cited

RPAA00408/2020/CA

Case cited

RPAA00052/2021/CA

Case cited

Law No. 059/2023 of 04/12/2023 amending Law No. 68/2018 of 30/08/2018 on general offenses and penalties, Article 2

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No. 68/2018 of 30/08/2018 on general offenses and penalties, Articles 2 and 263

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.