Download PDF

Rwanda Commercial

Court of Appeal

FEV Co Ltd vs INOHYDRO CORPORATION Ltd [

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

FEV Co Ltd failed to provide evidence justifying the use of the advance payment as required by the parties' agreement and the law. The Court of Appeal found no error in the lower court's reliance on the evidence presented by Sinohydro Corporation Ltd, including meeting minutes and correspondence, to determine the refund amount. The appeal by FEV Co Ltd lacked merit and the lower court's decision was upheld.

Court disposition

appeal dismissed; lower court judgment affirmed

Orders

  • FEV Co Ltd to pay Sinohydro Corporation Ltd 93,736,137 Frw as refund of advance payment
  • FEV Co Ltd to pay Sinohydro Corporation Ltd 500,000 Frw as attorney fees and 200,000 Frw as litigation costs for this appeal
  • Court fees to be borne as incurred

02

Material facts

Parties

FEV Co Ltd

Appellant Counsel: Me Ndatsikira Jean Marie Vianney

INOHYDRO CORPORATION Ltd

Respondent Counsel: Me Mutuyimana Jean Bosco

Amounts and remedies

  • Contract Value: Frw 223,553,332.86
  • Advance Paid: Frw 156,487,333
  • Amount to Be Refunded: Frw 93,736,137
  • Attorney Fees (appeal): Frw 500,000
  • Litigation Costs (appeal): Frw 200,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Commercial Contract Dispute / Final Appeal (court of Appeal)

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
FEV Co Ltd argued that the amount claimed by Sinohydro Corporation Ltd was not supported by evidence, that the contract was not terminated by mutual agreement, and that delays were due to COVID-19 and not contractual breach. FEV Co Ltd claimed to have used the advance for project expenses and sought damages and attorney fees.
Respondent
Sinohydro Corporation Ltd argued that FEV Co Ltd failed to provide required documentation for the advance payment, did not deliver materials as agreed, and accepted in a meeting that the balance would be refunded if obligations were not met. Sinohydro Corporation Ltd supported its claim with correspondence and meeting minutes, and sought refund of the balance, attorney fees, and litigation costs.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Article 4(1), Law No. 062/2024 of 20/06/2024 on Evidence

    The party making a claim must provide evidence supporting the claim; the defending party must provide evidence supporting the defense.

  2. 02

    Article 111, Law No. 22/2018 of 29/04/2018 on Civil, Commercial, Labor and Administrative Procedure

    Claims for litigation costs and attorney fees are ancillary to the main claim and may be adjudicated together or separately.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

FEV Co Ltd failed to provide evidence justifying the use of the advance payment as required by the parties' agreement and the law. The Court of Appeal found no error in the lower court's reliance on the evidence presented by Sinohydro Corporation Ltd, including meeting minutes and correspondence, to determine the refund amount. The appeal by FEV Co Ltd lacked merit and the lower court's decision was upheld.

Obiter and limits

  • The obligation to provide evidence rests on the party making a claim or defense.
  • Failure to provide agreed documentation or justification for advance payments may result in an order to refund the balance.

Court disposition

appeal dismissed; lower court judgment affirmed

  • FEV Co Ltd to pay Sinohydro Corporation Ltd 93,736,137 Frw as refund of advance payment
  • FEV Co Ltd to pay Sinohydro Corporation Ltd 500,000 Frw as attorney fees and 200,000 Frw as litigation costs for this appeal
  • Court fees to be borne as incurred

Source and reliance status

Court of Appeal · 30 July 2025

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Commercial· 30 July 2025

RCOMAA00110/2024/CA

FEV Co Ltd vs INOHYDRO CORPORATION Ltd [

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-07-30 - Case/document no.: RCOMAA00110/2024/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

FEV Co Ltd vs INOHYDRO CORPORATION Ltd [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCOMAA00110/2024/CA (Kamere, P.J.) 30 Nyakanga 2025] Amategeko agenga ibimenyetso – Urega cyangwa utanze ikibazo agaragaza ikimenyetso cy’ibyo aregera cyangwa asaba, naho uwiregura akagaragaza ikimenyetso gishyigikira ukwiregura kwe. Itegeko Nᵒ 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, ngingo ya 4 agace ka 1 Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye Sinohydro Corporation Ltd irega Fev Co Ltd mu Rukiko rw’Ubucuruzi, irusaba kuyitegeka kuyishyura amafaranga angana na 94.557.049Frw, n’indishyi zitandukanye, akomoka ku masezerano bagiranye yo gukora umushinga wo kwimura inzira z’amatiyo y’amazi yari mu muhanda kugira ngo hubakwe umuhanda Huye-Kibeho, ku giciro cya 223.553.332,86Frw, akaba yaramaze kumwishyura 156.487.333Frw, nyamara nyuma yuko yanze gutanga ibisobanuro by’amafaranga yamaze kwishyurwa igakorerwa igenzura, byagaragaye ko 56.300.259Frw ariyo afite ibisobanuro. Yatanze ikirego rero isaba gusubizwa ikinyuranyo. Mu myanzuro ya Fev Co Ltd, yagaragaje ko, igitangira gushyira mu bikorwa amasezerano bagiranye, hateye icyorezo cya Covid-19 ibiciro birazamuka birenga kure ibyari biteganyijwe mu masezerano. Ivuga ko yasabye Sinohydro Corporation Ltd ko ibiciro byasubirwamo ariko yo igashaka ko hakoreshwa ibitujuje ubuziranenge. ibyo byatumye Sinohydro Corporation Ltd itangira ubwayo kwikorera

imirimo ariko igakoresha ibikoresho bya Fev Co Ltd byari kuri site, ibi ngo byanatumye Fev Co Ltd yandikira Sinohydro Corporation Ltd iyisaba Kuyishyura 70.000.000Frw yari iyisigayemo ariko ntiyabikora. Fev Co Ltd yasobanuye kandi ko 94.557.049Frw Sinohydro Corporation Ltd iregera itayafitiye ibisobanuro n’ibimenyetso. ivuga ko ikirego cya Sinohydro Corporation Ltd nta shingiro gifite, inasaba indishyi. Urukiko mu rubanza RCOM01651/2023/TC, rwemeje ko nta bimenyetso Sinohydro Company Ltd yatanze bihuje na kamere y’amafaranga iregera, ko nta kimenyetso gihamya ko Fev Co Ltd yakoze imirimo ifite agaciro kangana na 56.300.259Frw. Rwemeza ko ikirego cya Sinohydro Company Ltd nta shingiro gifite, ruyitegeka gutanga indishyi. Sinohydro Corporation Ltd yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, isobanura ko FEV Co Ltd ikwiye gutegekwa gusubiza Sinohydro Corporation Ltd 94.557.049Frw. Fev Co Ltd mu kwiregura ku bujurire bwa Sinohydro Corporation Ltd yavuze ko nta shingiro bufite, ngo kuko ibeshya ko impande zombi zumvikanye ku gusesa amasezerano kandi atari byo. Ivuga ko ahubwo bemeranyijwe ko Fev CO Ltd igiye gushaka ibikoresho yaburaga, ko kuba bitarabonekeye igihe kubera icyorezo cya Covid-19 bitavuze ko amasezerano yari guhita aseswa. Urukiko mu rubanza RCOMA00387/2024/HCC, rwemeje ko ubujurire bwa Sinohydro Corporation Ltd bufite ishingiro, ko Fev Co Ltd igomba

gusubiza Sinohydro Corporation Ltd 93.736.137Frw. Runayitegeka gutanga indishyi. Fev Co Ltd yajuririye RCOMA 00387/2024/HCC mu Rukiko rw’Ubujurire isaba Urukiko rw’Ubujurire gusuzuma niba kuba itarubahirije ibyo yemeranyijwe na Sinohydro Corporation Ltd mu nama yo ku wa 07/05/2021 bihamya ikinyuranyo kingana na 93.736.137Frw yategetswe kuyisubiza. Urukiko mu rubanza RCOMAA00110/2024/CA rwemeje ko ubujurire bwa Fev Co Ltd nta shingiro bufite, ko urubanza RCOMA00387/2024/HCC rujurirwa rudahindutse. Incamake y’icyemezo: Urega cyangwa utanze ikibazo agaragaza ikimenyetso cy’ibyo aregera cyangwa asaba, naho uwiregura akagaragaza ikimenyetso gishyigikira ukwiregura kwe.

Page 2

Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiwiho: Itegeko Nᵒ 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, ngingo ya 4 agace ka 1 Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 111 Nta manza zifashishijwe. Urubanza. I. IMITERERE Y′URUBANZA [1] Ku wa 24/12/2019 Sinohydro Corporation Ltd yagiranye amasezerano na Fev Company Ltd yo gukora umushinga wo kwimura inzira z’amatiyo y’amazi yari mu muhanda kugira ngo hubakwe umuhanda Huye-Kibeho, ku giciro cya 223.553.332,86Frw, hakubiyemo n’imisoro ya Leta, agomba kuzishyurwa mu byiciro bitatu (3), aho ku cyiciro cya mbere Fev Company Ltd yagombaga kwishyurwa 70% bihwanye na 156.487.333Frw kugira ngo itangire akazi, ku cyiciro cya kabiri ikishyurwa 25% imaze kwerekana raporo y’imirimo imaze gukorwa n’amafaranga y’icyiciro cya mbere, icyiciro cya gatatu kingana na 5% ikacyishyurwa imaze gusoza akazi kose. [2] Sinohydro Corporation Ltd ivuga yahaye Fev Co Ltd amafaranga yose y’icyiciro cya mbere yavuzwe haruguru ariko ko kuva yayahabwa itaratanga ibisobanuro biboneye, bigaragaza imikoreshereze yayo, ngo kuko itanyuzwe n’ibisobanuro yayihaye, igakomeza kuyandikira amabaruwa menshi iyisaba kuyigaragariza imikoreshereze y’amafaranga y’igice cya mbere ariko ikicecekera.Mu igenzura Sinohydro Corporation Ltd yikoreshereje yasanze

amafaranga ahwanye n’akazi kakozwe angana na 56.300.259Frw, wakwongeraho amafaranga yo kwishyura abakozi babifitiye ububasha bagenzuye icyo gikorwa angana na 5.630.025Frw, igasanga ku mafaranga yatanze ku cyiciro cya mbere, ayo itaboneye imikoreshereze ateye atya: 156.487.333Frw – 56.300.259Frw – 5.630.025Frw = 94.557.049Frw. Ibyo byatumye Sinohydro Corporation Ltd irega FEV Co Ltd mu Rukiko rw’Ubucuruzi, irusaba kuyitegeka kuyishyura ayo mafaranga angana na 94.557.049Frw, inasaba indishyi zo gushorwa mu manza zingana na 3.000.000Frw n’amafaranga y’igihembo cya Avoka angana na 3.000.000Frw. [3] Urwo rubanza rwaburanishijwe ku rwego rwa mbere FEV Co Ltd idahari, hagendewe ku myanzuro yayo, aho yagaragaje ko koko yagiranye amasezerano na Sinohydro Corporation Ltd, ndetse ikayiha avansi yavuzwe haruguru, igtangira gushyira mu bikorwa amasezerano impande zombi zagiranye ariko byagera hagati hagatera icyorezo cya Covid-19 n’ibiciro bikazamuka ku buryo ibikoresho yakoreshaga birimo amatiyo n’ibindi bikoresho byagombaga kubanza kwemezwa na WASAC ko byujuje ubuziranenge bitabonekaga ku giciro cyari gikubiye muri ayo masezerano. Yavugaga kandi ko yasabye Sinohydro Corporation Ltd ko ibiciro byasubirwamo, ngo ariko yo igashaka ko hakoreshwa ibitujuje ubuziranenge kugira ngo bihure n’igiciro yatanze, ibyo ngo bikaba ari byo impande zombi zitumvikanyeho, bigatuma Sinohydro Corporation Ltd

igarura mu maboko yayo amasezerano yari yarayihaye, igatangira ubwayo kwikorera imirimo ariko ngo igakoresha ibikoresho bya Fev Co Ltd byari kuri site, byarimo amatiyo manini cyane Fev Co Ltd yari yarahasize, ibyo ngo ikabikora itabanje gusesa amasezerano kandi nta kosa iryo ari ryo ryose yashinjaga Fev Co Ltd, ibyo bikaba byaratumye FEV CO Ltd nayo yandikira Sinohydro Corporation Ltd iyisaba kuyishyura 70.000.000Frw yari iyisigayemo nk’uko ngo byari bikubiye mu masezerano. [4] FEV Co Ltd yasobanuye kandi mu myanzuro yayo ko 94.557.049Frw Sinohydro Corporation Ltd iregera itayafitiye ibisobanuro n’ibimenyetso, ko mu kirego cyayo nta na hamwe igaragaza ko yishe

Page 3

amasezerano cyangwa ko yasheshwe, kimwe n’impamvu zaba zaratumye aseswa. Bityo ko ibyo Sinohydro Corporation Ltd ivuga ko itashoboye kuyigaragariza imikorereshereze y’amafaranga yayihaye ngo inagaragaze aho byaba biteganyijwe mu masezerano mu gihe uwagombaga kugenzura ubuziranenge bw’ibikoresho ari WASAC kandi ikaba ntacyo yabinenzeho, nta shingiro bifite. Inasaba ko Sinohydro itegekwa kuyishyura 1.000.000Frw y'igihembo cya Avoka na 500.000Frw y'ikurikiranarubanza. [5] Mu rubanza RCOM01651/2023/TC rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi ku wa 31/05/2024, rwemeje ko nta bimenyetso Sinohydro Company Ltd yatanze bihuje na kamere y’amafaranga iregera, ko nta kimenyetso gihamya ko Fev Co Ltd yakoze imirimo ifite agaciro kangana na 56.300.259Frw, igasagura amafaranga angana na 94.557.049Frw aregerwa, bityo ko ikirego cya Sinohydro Company Ltd nta shingiro gifite, runategeka ko Sinohydro Company Ltd yishyura Fev Co Ltd igihembo cya Avoka kingana na 500.000Frw. [6] Sinohydro Corporation Ltd yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, ubujurire bwandikwa kuri RCOMA00387/2024/HCC, isobanura ko Fev Co Ltd ikwiye gutegekwa gusubiza Sinohydro Corporation Ltd 94.557.049Frw. [7] FEV Co Ltd mu kwiregura ku bujurire bwa Sinohydro Corporation Ltd yavuze ko nta shingiro bufite, ngo kuko ibeshya ko impande zombi zumvikanye ku gusesa amasezerano kandi atari byo, ko ahubwo zemeranyijwe ko Fev Co

Ltd igiye gushaka ibikoresho yaburaga, ko kuba bitarabonekeye igihe kubera icyorezo cya Covid-19 bitavuze ko amasezerano yaseshwe de plein droit. Yasobanuye ko iyo Sinohydro Corporation Ltd iza gusanga igihe cyo gushaka ibikoresho cyumvikanyweho kitarubahirijwe yari kuyandikira iyimenyesha ko amasezerano aseshwe kubera iyo mpamvu, kandi ko ikindi gishimangira ko amasezerano atasheshwe ari uko ari Sinohydro Corporation Ltd yahise yikorera ako kazi kugira ngo ibyo impande zombi zapfuye itazongera kubipfa n'indi Company yaha iryo soko, ndetse ko mu bujurire bwayo nta kimenyetso igaragaza cy'uko impande zombi zaba zarabaranye zikemeranya ku mafaranga igomba kuyisubiza, naho kuba hari raporo y’ibyakozwe yahawe ikanga kuyisinya ngo bikaba byumvikana ko ibyo itagizemo uruhare itanemera, itagombaga no kubisinya. [8] Mu rubanza RCOMA00387/2024/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 28/11/2024, rwemeje ko ubujurire bwa Sinohydro Corporation Ltd bufite ishingiro, ko FEV Co Ltd igomba gusubiza Sinohydro Corporation Ltd 93.736.137Frw, ko FEV Co Ltd igomba kwishyura Sinohydro Corporation Ltd 800.000Frw y’igihembo cya Avoka ku rwego rwa mbere no mu bujurire, ikanayisubiza 60.000Frw y’ingwate y’amagarama yatanze ku rwego rwa mbere no mu bujurire, kandi ko imikirize y’urubanza RCOM01651/2023/TC rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi ku wa 31/05/2024 ihindutse. [9] Fev Co Ltd yajuririye

urubanza RCOMA00387/2024/HCC mu Rukiko rw’Ubujurire, ubujurire bwayo bwandikwa kuri RCOMAA00110/2024/CA. Iburanisha ry’urubanza ryashyizwe ku wa 07/07/2025, ryimurirwa ku wa 14/07/2025, uwo munsi ruburanishwa Fev Co Ltd ihagarariwe n’umuyobozi wayo Mutoni Evode, yunganiwe na Me Ndatsikira Jean Marie Vianney, naho Sinohydro Corporation Ltd yo ihagarariwe na Me Mutuyimana Jean Bosco. [10] Muri rusange Fev Co Ltd isaba Urukiko rw’Ubujurire gusuzuma niba kuba itarubahirije ibyo yemeranyijwe na Sinohydro Corporation Ltd mu nama yo ku wa 07/05/2021 bihamya ikinyuranyo kingana na 93.736.137Frw yategetswe kuyisubiza. [11] Sinohydro Corporation Ltd yiregura ku bujurire bwatanzwe na Fev Co Ltd ivuga muri rusange ko nta shingiro bufite, ngo kuko itagaragaza inenge zaba ziri mu rubanza RCOMA00387/2024/HCC yajuririye n’uburyo zakosorwa, ikaba kandi itarashoboye kuvuguruza ibikubiye mu ibaruwa yo ku wa 01/07/2021 birebana n'agaciro k'imirimo yakoze, no kuba itarubahirije ibyo impande zombi zumvikanyeho mu nama yo ku wa 07/05/2021.

Page 4

[12] Hashingiwe ku mpaka hagati y’ababuranyi bombi, Urukiko rurasuzuma ikibazo cyo kumenya niba kuba FEV Co Ltd itarubahirije ibyo yemeranyijwe na Synohydro Co Ltd mu nama yo ku wa 07/05/2021 bihamya ikinyuranyo kingana na 93.736.137Frw yategetswe kuyisubiza n’ikibazo cy’ishingiro ry’amafaranga y’igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza asabwa. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA Gusuzuma niba kuba FEV Co Ltd itarubahirije ibyo yemeranijwe na Synohydro mu nama yo ku wa 07/05/2021 bihamya ikinyuranyo kingana na 93.736.137Frw yategetswe kuyisubiza [13] Mutoni Evode uhagarariye Fev Co Ltd n’umwunganizi we Me Ndatsikira Jean Marie Vianney bavuga ko mu rubanza RCOMA00387/2024/HCC rujuririrwa Fev Co Ltd yagaragarije Urukiko amafaranga yakoreshejwe kuri avance yari yahawe nk’uko bigaragazwa n’ikimenyetso cy’inyandiko y’impapuro 30 bashyize mu Rukiko rw’Ubucuruzi no mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, ndetse ko yanakoresheje amafaranga arenze ayo yari yarahawe akagera kuri 213.971.708Frw, mu gihe agaragazwa na Synohydro Co Ltd agera kuri 56.300.259Frw y’agaciro k’imirimo naho ikinyuranyo cyayo kingana na 94.557.049Frw kiregerwa bakaba batarigeze bayumvikanaho, cyane cyane ko Synohydro Co Ltd yahise yinjira mu mirimo Fev Co Ltd yari yaratangiye, batumvikanye ku gaciro k’imirimo yari imaze gukorwa, ariko ko mu gufata icyemezo kiyitegeka gusubiza Sinohydro Corporation Ltd amafaranga

y’ikinyuranyo Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rukaba rutarabisuzumye ngo rugire icyo rubivugaho, ahubwo rugashingira ku byemeranyijweho mu nama impande zombi zagiranye byonyine ngo Fev Co Ltd itubahirije. [14] Kuri uru rwego aho buri buri wese asabwa gutanga rapport y’ibyakoreshejwe kuri iyo mirimo ku mafaranga y’icyiciro cya mbere yatanzwe agera kuri miliyoni 156, Mutoni Evode n’umwunganizi we Me Ndatsikira Jean Marie Vianney bavuga ko kuri site hagombaga kuba hari Fev Co Ltd, Sinohydro Corporation Ltd na WASAC yari ishinzwe supervision (yakoraga approuve), ibikoresho byahagera Umushinwa akabasinyira, yaba adahari abakozi be bakabasinyira. Mutoni Evode avuga ko ikibazo cya Covid gitangiye cyatumye Fev Co Ltd batarangiza imirimo vuba, ko mu nama bagiranye na Sinohydro Corporation Ltd basabye ko ibiciro byiyongera baranga, nyuma ya COVID we akomeza kuzana ibikoresho bye bigera kuri site, abakozi bayo barabisinyira, barabikoresha, batangira kumuzanira inyandiko ngo azisinye na we aranga. Ko wenda ikibazo ababuranyi bagize ari uko batigeze bicarana ngo barebe buri wese ibyo avuga yakoresheje. Ikindi kandi ntahagaragara ko ayo masezerano yigeze aseswa, uretse kwinjira mu mirimo Fev Co Ltd yakoraga gusa Sinohydro Corporation Ltd ikayirangiza. [15] Basobanura ko ikinyuranyo Fev Co Ltd yemeye mu nama bagiranye agomba gusubizwa, ari icyagombaga kwemeranwaho n’impande zombi ariko ko ibyo

ngo bitakozwe, cyangwa icyakwemezwa n’Urukiko rushingiye ku bimenyetso bya buri ruhande, Sinohydro Corporation Ltd itanga ibimenyetso bya 56.000.000Frw, naho Fev Co Ltd ikagaragaza ibimenyetso by’amafaranga ivuga ko ari yo yakoresheje agera kuri 213.971.708Frw bigaragara mu kimenyetso cyavuzwe hejuru. Ko Urukiko rutabigenje rutyo, ngo rubajye hagati rugaragaze ikinyuranyo, ariko rugendera ku mabaruwa gusa rwemeza umubare, rufashe ikinyuranyo cyagaragajwe na Sinohydro Corporation Ltd gusa rushingiye ku kugenekereza, rutitaye ku byo Fev Co Ltd yarugaragarije, cyane ko ngo no mu Rukiko rw’Ubucuruzi Sinohydro Corporation Ltd nta kimenyetso yagaragaje. [16] Me Mutuyimana Jean Bosco uhagarariye Sinohydro Corporation Ltd avuga ko mu gika cya 21 cy’urubanza RCOMA00387/2024/HCC rujuririrwa Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwasobanuye ko “rusanga ibaruwa yo ku wa 01/07/2021 yavuzwe haruguru muri iki gika, yarakiriwe n’umubaruramari wa Fev Co Ltd ku wa 05/07/2021 ndetse n’umuyobozi wa Fev Co Ltd, ku wa 04/08/2021, Fev Co Ltd ikaba itarashoboye kugaragariza Urukiko ibyavuguruza ibikubiye muri iyo baruwa, bijyanye n’agaciro k’imirimo yakozwe…. ʺ, ko kuba icyemezo cy’Urukiko gishingiye kuri ibi bisobanuro, muri ubu bujurire Fev Co Ltd itakabaye yibaza ikibazo kijyanye n’agaciro k’imirimo yakoze, ngo kuko impamvu yatumye itsindwa ari uko itashoboye kuvuguruza ibikubiye mu ibaruwa yo ku wa 01/07/2021 kandi ikubiyemo

Page 5

n'agaciro k'imirimo yakoze, cyane ko no kuri uru rwego itagaragaza inenge zaba ziri mu bisobanuro byatanzwe n'Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi mu guca urubanza RCOMA00387/2024/HCC n’uburyo zakosorwa. Asobanura ko hakurikijwe ibikubiye mu ibaruwa yo ku wa 01/07/2021, igenagaciro ryakozwe impande zombi zakoranye mu nama yo ku wa 07/05/2021 [page ya 1- 14] na e-mails zitandukanye, kandi iyo baruwa comptable wabo akaba yarayakiriye, ko kuri iyo tariki (01/07/2021) ko mu gihe itagejeje ibikoresho kuri site, bemeraga gusubiza balance. Kandi ko ku myiregurire yayo ku birebana n’icyo kibazo, FEV Co Ltd ubwayo muri iyo nama yo ku wa 07/05/2021 yagiranye na Sinohydro Corporation Ltd yiyemerera ko nyuma yo kutubahiriza amasezerano ikiyemeza ibintu binyuranye, birimo ko mu gihe kingana n’ibyumweru bibiri (2) ibikoresho bizaba biri aho imirimo yagombaga gukorerwa, byaramuka bidakozwe ikazasubiza amafaranga azaba asigaye kuri ya avansi yahawe. [17] Ku kibazo cy’uko ngo Sinohydro Corporation Ltd yifuzaga gukoresha ibikoresho bitujuje ubuziranenge, Me Mutuyimana Jean Bosco avuga ko atari byo, ko bitabayeho, ahubwo hari gukoreshwa ibikoresho bumvikanyeho, ko kandi nta bikoresho bagejeje kuri site nyuma y’iyo nama, mu gihe n’imirimo itari yakarangiye, ndetse ko no gusesa amasezerano byumvikanweho muri iyo nama. [18] Me Mutuyimana Jean Bosco uhagarariye Sinohydro Corporation Ltd avuga ko no kugeza ubu

nta mpaka ziri ku bijyanye no kuba Fev itarubahirije ibyo yemeranyijweho na Sinohydro Corporation Ltd mu nama yavuzwe haruguru, kuko ngo inabishimangira no mu myanzuro yayo y’ubujurire, aho ivuga ko imirimo yari isigaye yakozwe na Sinohydro Corporation Ltd, ko ahubwo ikibazo yibaza ari icyo kumenya niba kuba itarubahirije ibyo impande zombi zumvikanyeho Urukiko rwari kubishingiraho ruyitegeka gusubiza ikinyuranyo kuri avance yari yarahawe. Ko ibyo ari ukwigiza nkana ngo kuko mu byo yiyemeje harimo no gusubiza ikinyuranyo cy'amafaranga yo kuri avance yari yarahawe, bityo Urukiko ngo rukaba rwarashingiye ku byo ubwayo yari yariyemereye mu nama yavuzwe haruguru. [19] Ku bijyanye n'agaciro k'imirimo yari imaze gukora, avuga ko Urukiko rwasobanuye neza ibaruwa yo ku wa 01/07/2021 yatanzwe nk’ikimenyetso, aho yagarukaga ku buryo agaciro k’imirimo yakozwe kagenwe, maze rukagakura muri avance hakamenyekana ikinyuranyo. Ko Sinohydro Corporation Ltd yanagaragarije Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi ibindi bimenyetso bigizwe na emails zinyuranye, zivuga ibirebana n’uburyo impande zombi zagennye agaciro k'imirimo FEV Co Ltd yakoze. Bityo kuba kugeza ubu FEV Co Ltd itabasha kugaragaza icyo inenga ibisobanuro Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwatanze mu guca urubanza RCOMA00387/2024/HCC rujuririrwa cyane cyane ibikubiye mu bika bya 16,20 na 21, ari yo mpamvu Sinohydro Corporation Ltd isaba Urukiko

rw’Ubujurire kutazaha ishingiro ubu bujurire bwayo no kwemeza ko urubanza rujuririrwa rugumanye agaciro karwo. [20] Ku kibazo cy’ikinyuranyo cy’imirimo yakozwe n’avansi yari yatanzwe kingana na 94.557.049Frw Sinohydro Corporation Ltd yaregereye ariko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rugategeka ko isubizwa angana na 93.736.137Frw, Me Mutuyimana Jean Bosco avuga ko iyo mibare yagaragajwe n’urukiko ari yo uru Rukiko rwakwitaho. Naho ku kibazo cy’agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd kangana na 213.971.708Frw, iheraho isaba gusubizwa agera kuri 70.000.000Frw, Me Mutuyimana Jean Bosco avuga ko mu gihe cy’iburanisha FEV Co Ltd batigeze bagaragaza ayo bakoresheje uretse kuvuga ngo ibimenyetso birahari byaratanzwe.

UKO URUKIKO RUBIBONA [21] Hakurikijwe amasezerano y’umushinga ababuranyi bagiranye yerekeranye n’imirimo yo kwimura inzira z’amatiyo y’amazi yari mu muhanda kugira ngo hubakwe umuhanda Huye- Kibeho, amasezerano afite agaciro ka 223.553.332,86Frw, ikibazo ababuranyi bafitanye muri uru rubanza gishingiye ku kumenya agaciro k’ibyakoreshejwe ku cyiciro cya mbere, kuri iyo mirimo ku mafaranga yatanzwe agera kuri 156.487.333Frw, mbere y’uko bagirana inama ya nyuma yo ku wa 07/05/2021 aho iyo mirimo itongeye gukomeza hagati y’impande zombi nk’uko bari babisezeranye.

Page 6

[22] Dosiye y’urubanza igaragaza inyandikomvugo y’inama yo ku wa 07/05/2021, impande zombi zakoranye mu biro bya Sinohydro Corporation Ltd, ziyishyiraho umukono, yari igamije kwiga ibijyanye n’uko imirimo yagombaga gukorwa na Fev Co Ltd yagize ubukererwe bw’igihe kirenga amezi 9 no kuba ibikoresho bitari ahagombaga gukorerwa imirimo hashingiwe ku gihe bari bemeranyijwe, Fev Co Ltd yiyemeza kuba yagejeje ibikoresho kuri site mu gihe cy’ibyumweru bibiri, bitaba ibyo igasubiza ikinyuranyo. Iyo nyandiko kandi igaragaza ko iyo nama yize ikibazo kijyanye n’uko Fev Co Ltd yakoresheje avansi ingana na 156.487.333Frw yahawe mu kwezi kwa 01/2020, kuko ibisobanuro yatanze bitanyuze uwo baganiraga, hemezwamo kandi ko FEV izagaragaza ibimenyetso by’uko yakoresheje amafaranga ya avansi yahawe (ubugure bw’ibikoresho kuva ku ruganda kugera kuri site n’ikiguzi cy’ubwikorezi) no ku bijyanye n’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd, ku wa mbere cyangwa ku wa kabiri, tariki ya 10 cyangwa iya 11/05/2021, Fev isabwa ko izohereza umukozi wayo kugira ngo akorane n’umukozi wa Sinohydro Corporation Ltd kugira ngo bagaragaze agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd. [23] Dosiye y’urubanza igaragaza kandi ibaruwa yo ku wa 01/07/2021, Sinohydro Corporation Ltd yandikiye Fev Co Ltd ikayishyikirizwa ku wa 04/08/2021, iyimenyesha ko kuva iyo nama bagiranye ku wa 07/05/2021 ibaye, kugeza uwo munsi, nta nyandiko n’imwe

Fev Co Ltd yagaragaje ijyanye n’ibikoresho, inayohereza inyandiko ijyanye n’agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd, ingana na 57.121.171Frw (paiement certificate), nk’uko byari byemeranyijweho n’impande zombi ku wa 15/05/2021 ku mirimo yari imaze gukorwa ikubiye muri médium-Term invoice no 1 as agreed/Fev/PDF, yashyikirijwe Fev muri e-mail yo ku wa 27/05/2021, isabwa kuza kuyisinya muri office kuko yari yumvikanyweho muri iyo nama yavuzwe mu gika kibanziriza iki. [24] Urukiko rw’Ubujurire rubona ko ikibazo cyerekeranye no kuba Fev Co Ltd yategekwa kwishyura Sinohydro Corporation Ltd 94.557.049Frw, yasagutse kuri 156.000.000Frw yayihaye nka avance yo kwimura inzira z’amatiyo y’amazi yari ari mu muhanda kugira ngo hubakwe umuhanda Huye-Kibeho cyasuzumwe mu rubanza RCOM01651/2023/TC rwaciwe ku wa 31/05/2024 mu bika bya 9-13 byarwo, Urukiko rusuzumye ibimenyetso bigize dosiye y’uru rubanza rusanga nta raporo yakozwe n’aba tekinisiye ba Fev Company Ltd bafatanije n’aba Sinohydro Corporation Ltd nk’uko byemejwe mu nama y’impande zombi yo ku wa 07/05/2021 (cyangwa igenagaciro ry’imirimo yakozwe na Fev Company Ltd) bihamya ko imirimo Fev Company Ltd yakoze ifite agaciro ka 56.300.259Frw ndetse nta n’ibimenyetso by’ubwishyu bw’amafaranga angana na 5.630.025Frw avugwa ko yishyuwe abakozi bagenzuye imirimo; ku buryo kuri ayo 156.487.333Frw Fev Co Ltd yahawe nka avance yasaguye

94.557.049Frw igomba gusubiza Sinohydro Corporation Ltd, bityo ikirego nticyahabwa ishingiro mu rubanza ku rwego rwa mbere. [25] Urukiko rw’Ubujurire rubona ko icyo kibazo cyongeye gusuzumwa mu rubanza rujuririrwa no RCOMA00387/2024/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 28/11/2024 mu bika bya 15- 22 byarwo, urwo Rukiko rubona ko nyuma y’ibyemeranyijweho mu nama yo ku wa 07/05/2021, bigaragara ko ku wa 01/07/2021 Sinohydro Corporation Ltd yandikiye Fev Co Ltd ibaruwa yakiriwe n’umubaruramari wa Fev Co Ltd ku wa 05/07/2021 ndetse n’umuyobozi wa Fev Co Ltd ku wa 04/08/2021, iyimenyesha ko kugeza ku wa 01/07/2021 nta nyandiko n’imwe Fev Co Ltd yagaragaje ijyanye n’ibikoresho, inayohereza inyandiko ijyanye n’agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd ingana na 57.121.171Frw, byemeranyijweho n’impande zombi ku wa 15/05/2021, inayisaba gusinya iyo nyandiko. Urwo Rukiko rusanga Fev Co Ltd itarashoboye kugaragariza Urukiko ibyavuguruza ibikubiye muri iyo baruwa bijyanye n’agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd no kuba nta nyandiko n’imwe Fev Co Ltd yagaragaje ijyanye n’ibikoresho; bityo rwanzura ko ibikubiye muri iyo baruwa ku bijyanye n’agaciro k’imirimo yakozwe bikwiye guhabwa ishingiro kuko Sinohydro Corporation Ltd yagaragaje ko ari ibyemeranyijweho n’impande zombi ku wa 15/05/2021, uko kuba impande zombi zarahuye, zikabara agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd byagaragaraga ko biri mu byemejwe mu nama yo ku wa 07/05/2021, bityo rutegeka ko Fev Co Ltd isubiza Sinohydro Corporation Ltd amafaranga 93.736.137Frw.

Page 7

[26] Urukiko rw’Ubujurire rubona mu bujurire bwa Fev Co Ltd ivuga ko ikinyuranyo yemeye mu nama bagiranye ku wa 07/05/2021 agomba gusubizwa, ari icyagombaga kwemeranwaho n’impande zombi ariko ko ibyo bitakozwe, cyangwa icyakwemezwa n’Urukiko rushingiye ku bimenyetso bya buri ruhande, ariko ko Urukiko rwo mu kwemeza ikinyuranyo cyatanzwe na Sinohydro Corporation Ltd rwashingiye ku kugenekereza, yo ikaba igaragaza ibimenyetso by’amafaranga agera kuri 213.971.708Frw ivuga ko ari yo yakoresheje, mu gihe Sinohydro Corporation Ltd yiregura ivuga ko kugeza ku wa 01/07/2021 nta nyandiko n’imwe Fev Co Ltd yagaragaje ijyanye n’ibikoresho, ko ariko hari inyandiko ishingiraho ijyanye n’agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd ingana na 57.121.171Frw, yemeranyijweho n’impande zombi ku wa 15/05/2021. [27] Nyuma yo gusesengura inyandikomvugo y’inama yo ku wa 07/05/2021 ababuranyi bagiranye yagaragajwe hejuru, “Ko Fev Co Ltd yiyemeza kuba yagejeje ibikoresho kuri site mu gihe cy’ibyumweru bibiri, bitaba ibyo igasubiza ikinyuranyo. Ko ibisobanuro yatanze ku kibazo kijyanye n’uko Fev Co Ltd yakoresheje avansi ingana na 156.487.333Frw yahawe mu kwezi kwa 01/2020, bitanyuze uwo baganiraga, ko FEV izagaragaza ibimenyetso by’uko yakoresheje amafaranga ya avansi yahawe (ubugure bw’ibikoresho kuva ku ruganda kugera kuri site n’ikiguzi cy’ubwikorezi) no ku bijyanye n’imirimo yakoze na Fev Co Ltd, ku wa

mbere cyangwa ku wa kabiri, tariki ya 10 cyangwa iya 11/05/2021, izohereza umukozi wayo kugira ngo akorane n’umukozi wa Sinohydro Corporation Ltd kugira ngo bagaragaze agaciro k’imirimo yakozwe na Fev Co Ltd”, ndetse n’ibikubiye mu ibaruwa Umuyobozi wa Fev Co Ltd yakiriye ku wa 04/08/2021, ndetse n’urubanza ku rwego rwa mbere ndetse n’urwa kabiri, ku gaciro k’imirimo yari ikubiye mu masezerano ababuranyi bagiranye, uru Rukiko rurasanga nta nyandiko n’imwe Fev Co Ltd yagaragarije Sinohydro Corporation Ltd ijyanye n’icyo yakoreshe amafaranga yahawe nyuma y’iyo nama yemeyemo ko mu gihe itabigaragaje izahita isubiza ikinyuranyo, bivuze ko kugeza ubwo yari ikiziranyeho n’uwo baburana, ku buryo byavuguruza ibikubiye muri paiement certificate ingana na 57.121.171Frw (médium-Term invoice no 1 as agreed/Fev/PDF), yashyikirijwe Fev Co Ltd muri e-mail yo ku wa 27/05/2021 nyuma y’uko inama iterana, Sinohydro Corporation Ltd ikemeza ko agaciro k’imirimo yakozwe kari kemeranyijweho n’impande zombi ku wa 15/05/20211. [28] Urukiko rw’Ubujurire, nyuma y’iri sesengura, rushingiye ku ngingo ya 4 agace ka 1 y’Itegeko Nᵒ062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, iteganya ku bijyanye n’inshingano yo kugaragaza ibimenyetso, ko urega cyangwa utanze ikibazo agaragaza ikimenyetso cy’ibyo aregera cyangwa asaba, naho uwiregura akagaragaza ikimenyetso gishyigikira ukwiregura kwe, rurasanga nta

nyandiko n’imwe Fev Co Ltd yagaragaje ijyanye n’agaciro k’imirimo yakoze, bityo kuba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwarashingiye ku yatanzwe na Sinohydro Corporation Ltd ngo rubone ikinyuranyo cy’amafaranga 93.736.137Frw Fev Co Ltd igomba kuyisubiza, nta kosa rwakoze, bityo uru Rukiko rukaba rusanga ubujurire bwatanzwe na Fev CO. Ltd nta shingiro bufite. Gusuzuma ishingiro ry’amafaranga y’igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza asabwa muri uru rubanza [29] Me Mutuyimana Jean Bosco uhagarariye Sinohydro Corporation Ltd asaba Urukiko rw’Ubujurie gutegeka Fev Co Ltd guha Sinohydro Corporation Ltd 500.000Frw y'igihembo cya Avoka kuri uru rwego, yiyongera ku yo yagenewe mu Nkiko zabanje, n'amafaranga 200.000Frw y’ikurikiranarubanza kubera gukomeza kuyisiragiza mu manza kandi izi ukuri, bigatuma izitakarizamo amafaranga yishyura Avoka, igura mazutu ishyirwa mu modoka mu gukurikirana urubanza iva mu Karere ka Huye iza i Kigali aho uru Rukiko rukorera. [30] Me Ndatsikira Jean Marie Vianney wunganira Mutoni Evode uhagarariye Fev Co Ltd yiregura kuri aya mafaranga y’igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza Sinohydro Corporation Ltd isaba Fev

1 Dosiye igaragaza kandi ibaruwa Sinohydro Corporation Ltd yandikiye FEV Co Lt ku wa 14/04/2021 mbere y’iyo nama, sub: Your Letter dated 31st Mar:2021 about Cancellation of contract, igaragaza ko agaciro k’imirimo yari 56.300.259Frw hakurikijwe ingingo ya 7.5 y’amasezerano, na 5.630.025Frw ya WASAC supervior (10%).

Page 8

Co Ltd avuga ko nta shingiro akwiye guhabwa, ngo kuko imyiregurire yayo kuri ubu bujurire nta shingiro ifite.

UKO URUKIKO RUBIBONA [31] Ingingo ya 111 y’Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ibikurikira : ʺIkirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe”. [32] Hakurikijwe ibiteganywa n’iyi ngingo y’Itegeko imaze kuvugwa hejuru, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga amafaranga y’igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza Sinohydro Corporation Ltd isaba kuri uru rwego, afite ishingiro, kuko byumvikana ko yashatse Avoka wo kuyiburanira imbere y’Urukiko, akanakurikirana urubanza ku buryo bwose, Urukiko rukaba rugomba kuyigenera yo yasabye kuko aciye mu kuri angana na 700.000Frw, akubiyemo ay’igihembo cya Avoka kingana na 500.000Frw n’ay’ikurikiranarubanza angana na 200.000Frw, kuri uru rwego rw’ubujurire bwa kabiri. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [33] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na FEV Co Ltd nta shingiro bufite. [34] Rutegetse FEV Co Ltd kwishyura Sinohydro Corporation Ltd amafaranga ibihumbi magana atanu (500.000Frw) y’igihembo cya Avoka n’ibihumbi magana abiri (200.000Frw) y’ikurikiranarubanza, kuri uru rwego. [35] Ruvuze ko amafaranga y’amagarama y’uru rubanza Fev Co Ltd yatanze ahwanye n’ibyarukozwemo.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Law No. 062/2024 of 20/06/2024 on Evidence, Article 4(1)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No. 22/2018 of 29/04/2018 on Civil, Commercial, Labor and Administrative Procedure, Article 111

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.