Download PDF

Rwanda Criminal

High Court

UBUSHINJACYAHA v HABONIMANA

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The prosecution failed to provide sufficient evidence that the accused's statements referred to genocide victims or a genocide-related television program. The absence of the CD of the alleged program created reasonable doubt, and the accused's admission to making the statements did not, by itself, establish the crime of genocide ideology. Therefore, the accused is acquitted due to lack of evidence.

Court disposition

Appeal allowed; conviction and sentence set aside; accused acquitted and released immediately.

Orders

  • The appeal is allowed.
  • The conviction and sentence in RP 0204/12/TGI/Huye are set aside in all respects.
  • Habonimana Faustin is acquitted of the crime of genocide ideology.
  • Habonimana Faustin is to be released immediately upon pronouncement of this judgment.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Mugabo Déo Lambert

Habonimana Faustin

Appellant/accused

Amounts and remedies

  • Initial Prison Sentence (years): 15
  • Initial Fine: RWF 400,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Judgment on Appeal

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Habonimana Faustin argued that his statements referred to people dancing in a bar and not to genocide victims, that there was no genocide-related program on television at the time, and that the television was playing a CD, not a broadcast.
Respondent
The prosecution argued that the accused made the statements in a bar during a period of national mourning, that he admitted making the statements, and that his presence in a bar at that time showed improper intent.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    John M. Scheb, Criminal Law and Procedure

    The prosecution must prove both the actus reus and mens rea of the alleged crime beyond reasonable doubt.

  2. 02

    Article 153, Law No.13/2004 of 17/05/2004 as amended

    Doubt benefits the accused; if evidence is insufficient, the accused must be acquitted.

  3. 03

    Article 4, Law No.15/2004 of 12/06/2004 on evidence in judicial proceedings

    The court must base its decision on evidence that matches the nature of the alleged offense.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The prosecution failed to provide sufficient evidence that the accused's statements referred to genocide victims or a genocide-related television program. The absence of the CD of the alleged program created reasonable doubt, and the accused's admission to making the statements did not, by itself, establish the crime of genocide ideology. Therefore, the accused is acquitted due to lack of evidence.

Obiter and limits

  • The mere admission of making a statement is not sufficient to establish the crime unless the context and intent are proven.
  • The prosecution's failure to produce the CD of the television program undermined its case.

Court disposition

Appeal allowed; conviction and sentence set aside; accused acquitted and released immediately.

  • The appeal is allowed.
  • The conviction and sentence in RP 0204/12/TGI/Huye are set aside in all respects.
  • Habonimana Faustin is acquitted of the crime of genocide ideology.
  • Habonimana Faustin is to be released immediately upon pronouncement of this judgment.

Source and reliance status

High Court · 28 August 2013

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

High Court

Criminal· 28 August 2013

RPA 0484/12/HC/NYA

UBUSHINJACYAHA v HABONIMANA

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2013-08-28 - Case/document no.: RPA 0484/12/HC/NYA - Collection: High Court

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA v.

HABONIMANA [Rwanda URUKIKO RUKURU – RPA 0484/12/HC/NYA (Kamanzi, P.J.) 28 Kamena 2013] Amategeko yerekeye ibimenyetso –Kubura ibimenyetso bihagije bishinja – Gushidikanya birengera ushinjwa.– Kutagaragariza urukiko ko amagambo yavuzwe n’ushinjwa yari yerekeye imibiri y’Abatutsi bazize genocide yagaragaraga mu kiganiro cyacaga kuri televiziyo ndetse ntibugaragaze CD y’icyo kiganiro bituma habaho gushidikanya kandi kurengera ushinjwa. Incamake y’ikibazo: Habonimana Faustin yarezwe n’Ubushinjacyaha mu Rukiko Rwisumbuye rwa Huye ashinjwa ingengabitekerezo ya jenoside. Rwamuhamije icyaha rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 ndetse n’ihazabu ingana na 400 000Frw. Yajuririye iki cyemezo avuga ko amagambo yavuze ari uko abari mu kabari babyinaga bari muri business ko hari umuntu wari uhanyuze yibaza niba abantu bahongaho icyunamo kitabareba ngo kuko barimo kubyina ngo amubwira ko bariya ari business barimo ko kandi television itarimo ibiganiro ko bari bashyizemo CD ko yahanyuze nka saa sita avuye guhinga yinjiramo nk’ushinzwe umutekano ajya kubaza impamvu babyina ategeka ko bazimya television. Ubushinjacyaha bwo bwavuze ko ariya magambo yayavugiye mu kabari. Ubushinjacyaha bwo buvuga ko ariya magambo yayavugiye mu kabari kandi

Page 2

iyo aza kuba afite imyumvire mizima atari kuba yari mukabari ariya masaha. Incamake y’icyemezo: Mu guca urubanza urukiko rukurikiza ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa. Kuba ubushinjacyaha butarabashije kugaragaza ko ari imibiri y’Abatutsi yarimo igaragara kuri terevziyo ushinjwa yise business no kuba kandi ukwemera k’ushinjwa ko yavuze ariya magambo atari icyaha ubwacyo ahubwo icyaha kikaba ari ukureba imibiri y’abazize jenoside nk’ikiganiro cyarimo gihita kuri tereviziyo akabyita business bituma habaho gushidikanya bitewe n’uko Ubushinjacyaha butabashije kugaragaza CD y’ikiganiro cyariho gicishwa kuri television hagati ya saa sita z’amanywa na saa munani z’amanywa kugirango harebwe niba koko ikiganiro cyari kuri televiziyo aricyo kiswe ngo bari muri business zabo kugirango byitwe ingebitekerezo ya jenoside. Ubujurire bufite ishingiro. Ushinjinjwa ntahamwa n’icyaha Urubanza rwajuririwe rurahindutse mu ngingo zose. Habonimana Faustin agomba guhita afungurwa. Amategeko yashingiweho: Itegeko no.15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ingingo ya 4 na 65. Itegeko no.13/2004 ryo kuwa 17/05/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha nkuko ryavuguruwe kugeza ubu, 44 na 153.

Page 3

Itegeko no.18/2008 ryo kuwa 23/07/2008 rihana icyaha cy’ingengabitekerezo ya Genocide, ingingo ya 2. Nta manza zifashishijwe Authors Cited J. M.Scheb, Criminal law and procedure, Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] HABONIMANA Faustin ashinjwa kuba mu gihe yari arimo asangira n’uwitwa RUDAKUBANA Asman barimo bareba ikiganiro kuri televisiyo y’u Rwanda kijyanye n’icyunamo ngo berekana amasuduku ashyinguwemo

imibiri

y’abazize

Genocide yarihanukiriye akavuga ngo: “Biriya byose birimo bica kuri television abona ari business bibereyemo” Uwari iruhande rwe witwa TUYISENGE Faustin amubaza niba hari abantu abonye bagura cyangwa bagurisha kuri television ngo agira ubwoba arasohoka babimenyesha inzego z’umutekano atangira gukurikiranwa gutyo; [2] Uru rubanza rwaburanishijwe mu rwego rwa mbere n’urukiko rwisumbuye rwa Huye mu rubanza RP 0204/12/TGI/Huye rukizwa kuwa 28/06/2012 ruhanisha HABONIMANA Faustin igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15 ans)n’ihazabu y’amafaranga ibihumbi magana ane(400.000frw) ;

Page 4

[3]

HABONIMANA Faustin ntiyishimiye iki cyemezo akijuririra uru rukiko urubanza mu rwego rw’ubujurire ruburanishwa mu ruhame kuwa 14/03/2013

HABONIMANA Faustin

yiburanira

naho ubushinjacyaha buhagarariwe na MUGABO Déo Lambert umushinjacyaha ku rwego rw’igihugu; [4] Mu

gusobanura

impamvu

z’ubujurire HABONIMANA Faustin avuga ko ibyo yavuze n’ubu asubiramo ari uko abari mu kabari babyinaga bari muri business ko hari umuntu wari uhanyuze yibaza ntiba abantu bahongaho icyunamo kitabareba ngo kuko barimo kubyina ngo amubwira ko bariya ari business barimo ko kandi television itarimo ibiganiro ko bari bashyizemo CD ko yahanyuze nka saa sita avuye guhinga yinjiramo nkushinzwe umutekano ajya kubaza impamvu babyina ategeka ko bazimya television; [5] Ubushinjacyaha mu kugira icyo buvuga ku mpamvu z’ubujurire buvuga ko ririya jambo yemeye ko yarivugiye mu kabari ko iyo aza kuba afite imyumvire mizima atari kuba ari mu kabari ariya masaha kandi ko nta bimenyetso yatanze by’icyo apfa n’abamushinja kandi ko yemera ko yavuze ibyo bamushinja; II. ISESENGURA RY’IBIBAZO

BIGIZE URUBANZA [6] Harebwe urubanza rwajuririwe urukiko rwisumbuye rwa Huye mu guhamya HABONIMANA Faustin icyaha cy’ingengabitekerezo ya Genocide rwashingiye ku buhamya bwa TUYISENGE Faustin,

Page 5

RUDAKUBANA Asman na BIGIRIMANA Jacques no kuba uyu HABONIMANA Faustin yaba yaremeye ko yavuze ijambo ngo bari muri “business” zabo; [7] Uru rukiko rwajuririwe rubona ubuhamya bwashingiweho mu guhamya icyaha HABONIMANA Faustin budahagije kuko nta kigaragaza ko yavuze aya magambo agamije gupfobya Genocide yakorewe Abatutsi kuko nawe yemera ko yavuze aya magambo ariko akavuga ko nta biganiro birebana na Genocide byarimo gutambuka kuri television icyo gihe ko ahubwo harimo CD abagore barimo kubyina, uru rukiko rero rukaba rutabifata nkaho kuvuga ngo bari muri business zabo bigaragaza ko yabivuze ashingiye ku kiganiro cyatambukaga kirebana na Genocide yakorewe abatutsi nkuko biteganywa n’ingingo ya 65 y’itegeko no.15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko: “Urukiko nirwo rwonyine rupima ko imikirize y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa,ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa…” [8] Urukiko rusubiye kubyo ubushinjacyaha busabwa n’amategeko y’URwanda nkuko biteganywa n’ingingo ya 44 igika cya mbere n’icya kabiri by’itegeko no.13/2004 ryo kuwa 17/05/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha nkuko ryavuguruwe

kugeza

ubu,

iteganya

ko: “Ubushinjacyaha cyangwa uwagiriwe nabi cyangwa se abamufiteho uburenganzira,iyo baregeye indishyi z’akababaro cyangwa biregeye umuburanyi,nibo bagomba

gutanga

ibimenyetso

byemeza

Page 6

icyaha.Ushinjwa agenzerezwa nk’utarangwaho icyaha igihe cyose urubanza rutarakimwemeza burundu.Iyo icyaha cye kitaragaragazwa,ushinjwa nta gomba gutanga ibimenyetso byo kwiregura,” [9] Ibi mu mategeko bikaba bivuze ko ubushinjacyaha bugomba kugaragaza uruhare rwa HABONIMANA Faustin mu gupfobya Genocide kuko bufite ishingano zo kugaragaza ko ariya magambo yayavuze ashingiye kukiganiro cyari kuri television kuko uru rukiko rutashingira kukuba yarayavuze mu cyunamo (09/04/2012) ngo rwemezo ko ari imibiri y’Abatutsi bishwe muri Genocide yo muri 1994 yarebye kuri televiziyo akabyita business, ibi bigakorwa ubushinjacyaha bugaragaza igikorwa nyirizina aricyo “Physical act”bikunze kwitwa the actus reus(wrongful act), hamwe n’umugambi aribyo the intent or state of mind bikunze kwitwa mens rea (guilty mind) nkuko bamwe mu bahaga mu by’amategeko babivuga, JOHN M.Scheb mu gitabo cye Criminal law and procedure,iyo asobanura ibigize icyaha cyangwa abitwa abakoze icyaha, avuga ko ubushinjacyaha busabwa kugaragaza ko hari icyaha cyakozwe koko kandi gikorwa nyiri ukugikora yabigambiriye, kandi agamije gukora icyaha, aho yavuze ati:“To establish that a defendant is guilty of a crime,the prosecution must prove that the defendant committed some legally proscribed act or failed to act when the law recquired certain action.It is also essential to prove that such act or failure to act occurred with a simultaneous criminal intent.”

Page 7

[10] Mu bindi bimenyetso byashingiweho n’urukiko mu rubanza rwajuririwe nkuko byavuzwe haruguru harimo kuba HABONIMANA Faustin yaba yaremeye ko yavuze ko bari muri business zabo aha uru rukiko rukaba rubona rutabifata nkaho ari ikimenyetso gishinja kuko icyaha atari ukuvuga ijambo ngo bari muri business zabo, icyaha n’ukureba imibiri y’abazize Genocide nk’ikiganiro cyarimo guhita kuri televisiyo y’uRwanda(TVR) akabyita business harebwe ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’itegeko no.18/2008 ryo kuwa 23/07/2008 rihana icyaha cy’ingengabitekerezo ya Genocide

kubirebana

n’igisobanuro “cy’ingengabitekerezo ya Genocide” n’ingingo ya 3 y’iritegeko

kubirebana

n’ibiranga

icyaha cy’ingengabitekerezo ya Genocide; [11] Kubirebana n’ikiganiro cyaba cyaranyuraga kuri televisiyo igihe ijambo bari muri business zabo ryavugwaga, uru rukiko rwasabye ubushinjacyaha kuwa 05/04/2013 kuzana CD yariho icyo kiganiro cyarimo gutambuka cyangwa guhitishwa kuri Televisiyo y’uRwanda (TVR) kuwa 09/04/2012 hagati ya saa sita na saa saba z’amanwa, ubushinjacyaha nti bwakizina buvuga ko ikiganiro kizaboneka mu byumweru bibiri, urubanza rwimurirwa kuwa 18/6/2013 nanone ubushinjacyaha nti bwayizana, mugihe iki kiganiro kidashobora kuboneka ngo uru rukiko rwajuririwe rugihuze n’ijambo bari muri business zabo ntaho rwahera rwemeza ko aya mangambo aganisha ku ngengabitekerezo ya Genocide, ibi n’ubwo byashingiweho n’umucamanza waburanishije uru rubanza mu rwego rubanza, aho yashingiye ku buhamya

Page 8

bwa RUDAKUBANA Asman (cote 12-13) na TUYISENGE Faustin (cote 9-10) wavuze ko yabibwiwe na RUDAKUBANA uru rukiko rwajuririwe ntirubibona nk’ikimenyetso gishinja, mu gihe iki kiganiro kitagaragazwa kuko amagambo ubwayo adahuje na kamere y’ikiburanwa, kuko ikiburanwa ari ingengabitekerezo ya Genocide bivuze ko aya magambo agomba guhuzwa n’ikiganiro cyahitaga kuri televiziyo y’Urwanda, ibi bivuze ko uru rukiko rudashobora na rimwe kubishingiraho nkuko biteganywa n’ingingo ya 4 y’itegeko no.15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko: “Urukiko ruca urubanza rwaregewe hakurikijwe ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa”; [12] Kubera izi mpamvu zose rwagaragaje haruguru, bituma habaho gushidikanya,gushidikanya kw’urukiko kukaba guterwa n’uko ubushinjacyaha butashoboye kugaragaza CD y’ikiganiro cyarimo guhitishwa kuri televiziyo y’URwanda kuwa 09/04/2012 hagati ya saa sita z’amanwa na saa munani z’amanwa kugirango harebwe niba koko ikiganiro cyari kuri televiziyo aricyo kiswe ngo bari muri business zabo kugirango byitwe ingengabitekerezo ya Genocide, nkuko biteganywa n’ingingo ya 153 y’itegeko no.13/2004 ryo kuwa 17/05/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha

nkuko

ryavuguruwe

kugeza ubu,iteganya

ko: “Gushidikanya

birengera ushinjwa.Iyo urubanza rwakurikiranywe mu buryo bwose ntihagire ibimenyetso nyakuri biboneka byemeza nta shiti abacamanza ko ushinjwa yakoze icyaha koko,bagomba kwemeza ko atsinze”;

Page 9

[13] Ibi bikaba bivuze ko HABONIMANA Faustin agizwe umwere, imikirize y’urubanza RP 0204/12/TGI/HUYE rwaciwe kuwa 28/06/2012 n’urukiko rwisumbuye rwa Huye ikaba ivanyweho mu ngingo zose; III .ICYEMEZO CY’URUKIKO [14] RWEMEYE kwakira ubujurire bwatanzwe na HABONIMANA Faustin kuko bwaje mu nzira zikurikije amategeko kandi rubusuzumye rusanga bufite ishingiro; [15] RWEMEJE ko icyaha cy’ingengabitekerezo ya Genocide

HABONIMANA Faustin ashinjwa kitamuhama; [16] RWEMEJE ko imikirize y’urubanza RP 0204/12/TGI/HUYE rwaciwe kuwa 28/06/2012 n’urukiko rwisumbuye rwa Huye ihindutse mu ngingo zose; [17] RUKIJIJE ko HABONIMANA Faustin atsinze; RUTEGETSE ko HABONIMANA Faustin ahita arekurwa agataha uru rubanza rukimara gusomwa;

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Law No.15/2004 of 12/06/2004 on evidence in judicial proceedings, Articles 4 and 65

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No.13/2004 of 17/05/2004 on criminal procedure as amended, Articles 44 and 153

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No.18/2008 of 23/07/2008 on the crime of genocide ideology, Article 2

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.