Download PDF

Rwanda Commercial

Commercial High Court

HOME BASKET SACCO v. UBURIYEMUYE N’UNDI

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

Home Basket Sacco had standing to challenge the judgment annulling the auction because it was not a party to that judgment but had a direct interest as the creditor. The Commercial High Court lacked jurisdiction to annul the auction, as such matters should be brought before the President of the Commercial Court. The judgment annulling the auction was therefore set aside. Claims for damages by all parties except for legal fees and costs were rejected.

Court disposition

Applicant's claim admitted; judgment annulling auction set aside; limited costs awarded.

Orders

  • The claim of Home Basket Sacco is admitted.
  • The Commercial High Court lacked jurisdiction to annul the auction in RCOM 00021/2017/CHC/HCC.
  • The judgment annulling the auction is set aside.
  • Uburiyemuye Jean Damascène is ordered to pay Home Basket Sacco 500,000 RWF as legal fees and refund 75,000 RWF in court costs.
  • All other claims for damages are dismissed.

02

Material facts

Parties

Home Basket Sacco

Applicant Counsel: Me Rukarishya N. Philémon

Uburiyemuye Jean Damascène

Respondent Counsel: Me Kayitare Dieudonné

Rugema Ziga Jean Claude

Third Party Counsel: Me Kagame Kimonyo Alexis

Amounts and remedies

  • Legal Fees Awarded to Applicant: RWF 500,000
  • Court Costs Refunded to Applicant: RWF 75,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Commercial / Appeal

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Home Basket Sacco argued it had an interest and standing to challenge the judgment annulling the auction because it was the creditor in the underlying case and the annulment prejudiced its interests. It further argued that the Commercial High Court lacked jurisdiction to annul the auction, as such matters should be brought before the President of the Commercial Court under the applicable procedural law.
Respondent
Uburiyemuye Jean Damascène argued that Home Basket Sacco had no interest or standing to intervene in the case annulling the auction, as any errors by the bailiff were personal to the bailiff and Sacco's role ended once the bailiff was appointed. Uburiyemuye also argued that the Commercial High Court had jurisdiction to annul the auction because it was the court that rendered the final judgment being executed.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Article 161 and 162 of Law n°22/2018 of 29/04/2018 on civil, commercial, labor and administrative procedure

    A person not party to a judgment but with an interest prejudiced by it may intervene to seek its annulment or modification.

  2. 02

    Article 309 of Law n°21/2012 of 14/06/2012 on civil, commercial, labor and administrative procedure

    Disputes regarding the conduct of auctions in execution of commercial judgments must be brought before the President of the Commercial Court, not the Commercial High Court.

  3. 03

    Article 208 of Law n°21/2012 of 14/06/2012 on civil, commercial, labor and administrative procedure

    Disputes over execution of judgments are to be resolved by the court that rendered the final judgment only if the dispute concerns the implementation of what was decided in the judgment, not the conduct of auction formalities.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

Home Basket Sacco had standing to challenge the judgment annulling the auction because it was not a party to that judgment but had a direct interest as the creditor. The Commercial High Court lacked jurisdiction to annul the auction, as such matters should be brought before the President of the Commercial Court. The judgment annulling the auction was therefore set aside. Claims for damages by all parties except for legal fees and costs were rejected.

Obiter and limits

  • The mere fact that a party continues to litigate or delays execution is not, by itself, grounds for awarding moral damages.

Court disposition

Applicant's claim admitted; judgment annulling auction set aside; limited costs awarded.

  • The claim of Home Basket Sacco is admitted.
  • The Commercial High Court lacked jurisdiction to annul the auction in RCOM 00021/2017/CHC/HCC.
  • The judgment annulling the auction is set aside.
  • Uburiyemuye Jean Damascène is ordered to pay Home Basket Sacco 500,000 RWF as legal fees and refund 75,000 RWF in court costs.
  • All other claims for damages are dismissed.

Source and reliance status

Commercial High Court · 5 February 2019

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Commercial High Court

Commercial· 5 February 2019

RCOM 00001/2018/CHC/HCC

HOME BASKET SACCO v. UBURIYEMUYE N’UNDI

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2019-02-05 - Case/document no.: RCOM 00001/2018/CHC/HCC - Collection: Commercial High Court

Text

Page 1

HOME BASKET SACCO v. UBURIYEMUYE N’UNDI [Rwanda URUKIKO RUKURU RW’UBUCURUZI – RCOM 00001/2018/CHC/HCC – (Kayisire, P.J.,) 05 Gashyantare 2019] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubucuruzi – Gutambamira urubanza – Inzitizi yo kutakira ikirego cyo gutambamira urubanza – Inzitizi yo kutakira ikirego cyo gutambamira urubanza umuburanyi atabayemo nticyakirwa mu gihe uwarutambamiye afite inyungu kandi akagaragaza ko rumurenganya – Itegeko n°22/2018 ryo ku wa 29/04/2018, ryerekeye imiburanishirize y'imanza z'imbonezamubano, iz'ubucuruzi,iz'umurimo n'iz'ubutegetsi, ingingo ya 161 igika cya 1. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubucuruzi – Ikirego gisaba gutesha agaciro cyamunara – Kutaregera urukiko rwaciye urubanza bwa nyuma – Iyo hari impamvu zatuma cyamunara iteshwa agaciro ntiziregerwa urukiko rwaruciye bwa nyuma kuko ruba nta bubasha rubifitiye bitewe n’uko nta mpaka mu miburanishirize y’urubanza iba igihari, ahubwo izo mpamvu ziregerwa Urukiko rw’Ibanze cyangwa urw’Ubucuruzi iyo ari urubanza rw’ubucuruzi, kuko impaka ziba zirebana n’imihango y’ifatira n’iy’igurishwa – Iyo rwaburanishijwe n’Urukiko rwaruciye bwa nyuma rurutesha agaciro ibintu bigasubira uko byari bimeze. Incamake y’ikibazo: Uburiyemuye yagiranye amasezrano y’inguzanyo na Home Basket Sacco aza kunanirwa kuyubahiriza biba ngombwa ko Home Basket Sacco imurega iranamutsinda, urubanza rurangirira mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi. Mu gihe Umuhesha w’Inkiko yaragiye kurangiza urubanza Uburiyemuye yatsinzwe, uyu yahise atanga ikirego

RCOM 00021/2017/CHC/HCC mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kuko ngo arirwo rwaciye urubanza mu rwego arega umuhesha w’Inkiko w’Umwuga Rugema Ruziga Jean Claude asaba gutesha agaciro cyamunara yakozwe. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cye gifite ishingiro maze rutesha agaciro cyamunara kuko itubhirije amategeko. Nyuma y’aha Home Basket Sacco yatambamiye urubanza rwatesheje agaciro cyamunara yari gutuma yishyurwa amafaranga yari yaratsindiye mu rubanza RCOMA 164/14/HCC ivuga ko ibangamira inyungu zayo kuko yavugaga ko ikirego cyatanzwe no mu rukiko rutarirwo. Uburiyemuye yabanje gutanga inzitizi yo kutakira ikirego cya Home Basket Sacco ivuga ko nta nyungu n’ububasha yari ifite yo gutambamira urubanza rwari rwarezwemo Umuhesha w’Inkiko w’Umwuga kuko ngo iyo akoze amakosa ayaryozwa ku giti cye, ko kandi inshingano za Sacco zarangiye imaze guha Umuhesha w’Inkiko w’Umwuga inshingano zo kurangiza urubanza. Kuri iyi nzitizi, Home Basket Sacco yireguye ivuga ko ikirego cyayo cyo gutambamira urubanza gikwiye kwakirwa kuko irufitemo inyungu, ko kandi ruyibangamiye kuko ariyo yishyuza Uburiyemuye. Urukiko rwemeje ko gutambamira urubanza kwa Home Basket Sacco bifite ishingiro maze isobanura impamvu ishaka ko urubanza rwaciwe ruvaho. Home Baket Sacco yavuze ko urubanza rwaciwe rutagombaga kuburanishwa n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kuko kuba icyemezo gishyiraho cyamunara cyari icya Perezida w’Urukiko

Page 2

rw’Ubucuruzi n’impaka zari kuvugamo zari gushyikirizwa Perezida w’Urukiko rw’Ubucuruzi kuko ariwe amategeko abihera ububasha kandi nabwo kigatangwa mu buryo bw’inyandiko nsobanura kirego itanzwe n’umuburanyi umwe. Uburiyemuye yisobanuye avuga ko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ari rwo rwari rufite ububasha ngo kuko ari rwo rwari rwaraciye bwa nyuma urubanza rwarangizwaga mu gihe Home Baket Sacco yaburanaga na Uburiyemuye kuko ari rwo rukiko rwagombaga gukemura impaka zivutse mu irangizwa ry’urubanza. Incamake y’icyemezo: 1. Ikirego cy’uwajuriye kigomba kwakirwa kuko cyamunara yateshejwe agaciro mu rubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwatambamiwe, yari yakozwe mu rwego rwo kurangiza urubanza RCOMA 0164/14/HCC, kuko uwajuriye rumubangamiye kandi akaba ariwe wasabye ko cyamunara ikorwa kuko yari yatsindiye ibyo yaregeraga.

2. Gutesha agaciro cyamunara ntibiregerwa urukiko rwaruciye bwa nyuma kuko ikiba kigamijwe aba atari ugusesengura uko imikirize yarwo yagenze ahubwo aba ari ugushyira mu bikorwa ibyemejwe mu rubanza. Bityo, iyo ruciwe n’urukiko rwaruburanishije bwa nyuma rurutesha agaciro. Ubujurire nta shingiro bufite. Ubujurire bwuririye ku bundi bufite ishingiro. Irangiza rubanza ry’agateganyo rigumyeho. Amagarama ahwanye n’ibyakozwe mu rubanza. Amategeko yashingiweho: Itegeko n°22/2018 ryo ku wa 29/04/2018, ryerekeye imiburanishirize y'imanza z'imbonezamubano, iz'ubucuruzi, iz'umurimo n'iz'ubutegetsi, ingingo ya 161, 208 na 309. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y'URUBANZA [1] Ku wa 21/11/2017, Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rwaciye urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC, aho Uburiyemuye Jean Damascène yaregaga Rugema Ziga Jean Claude, umuhesha w'Inkiko w'umwuga, akaba yararegeraga kurangiza urubanza mu buryo bunyuranyije n'amategeko. Mu mikirize y'urwo rubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC, Urukiko rwemeje ko ikirego cya Uburiyemuye Jean Damascène gifite ishingiro, rwemeza kandi ko cyamunara yakozwe n'umuhesha w'inkiko Rugema Ziga arangiza urubanza RCOMA 164/14/HCC itakurikije amategeko, rwemeza na none ko iyo cyamunara ku mutungo wanditse kuri UPI: 3/03/08/02/7451 iteshejwe agaciro. Home Basket Sacco yatambamiye imikirize y'urwo rubanza. [2] Uburiyemuye Jean Damascène na Me Kayitare Dieudonné umwunganira batanze inzitizi bagaragaza ko ikirego cya Home Basket Sacco kidakwiye kwakirwa.

Page 3

[3] Me Rukarishya N.Philémon uhagarariye Home Basket Sacco yagaragaje ko Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rutari rufîte ububasha bwo kuburanisha urubanza

RCOM 00021/2017/CHC/HCC. [4] Ababuranyi muri uru rubanza basabye indishyi. [5] Ibibazo bigomba gusuzumwa ni ukumenya niba ikirego cya Home Basket Sacco kidakwiye kwakirwa; kumenya niba Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rutari rufîte ububasha bwo kuburanisha urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC no kumenya niba ababuranyi muri uru rubanza bakwiye guhabwa indishyi basabye. II. ISESENGURA RY'IBIBAZO BIRI MU RUBANZA ♦ Ku byerekeye kumenya niba ikirego cya Home Basket Sacco kidakwiye kwakirwa. [6] Uburiyemuye Jean Damascène na Me Kayitare Dieudonné umwunganira batanze inzitizi bagaragaza ko ikirego cya Home Basket Sacco kidakwiye kwakirwa kuko nta nyungu n'ububasha ifite byo gutambamira urubanza huissier Rugema yarezwemo, ko amakosa akozwe na huissier ayaryozwa ku giti cye, ko kandi inshingano za Sacco zarangiye imaze kwemeza ko Huissier agiye kurangiza inshingano ze neza. [7] Me Rukarishya N.Philémon uhagarariye Home Basket Sacco yagaragaje ko Sacco ifite inyungu n'ububasha bwo gutambamira urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC kuko urubanza RCOMA 164/14/HCC rurangizwa Sacco yaruburanye, ikaba ariyo yishyuza Uburiyemuye, ko urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rubangamira Sacco. [8] Me Kagame Kimonyo Alexis uhagarariye Rugema Ziga Jean Claude yagaragaje ko Home Basket Sacco ifite inyungu n'ububasha bwo gutambamira urubanza

RCOM 00021/2017/CHC/HCC.

UKO URUKIKO RUBIBONA [9] Mu mikirize y'urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwatambamiwe, Urukiko rwemeje ko cyamunara yakozwe n'umuhesha w'inkiko Rugema Ziga arangiza urubanza RCOMA 164/14/HCC itakurikije amategeko, rwemeza na none ko iyo cyamunara ku mutungo wanditse kuri UPI: 3/03/08/02/7451 iteshejwe agaciro. Urukiko rusanga mu rubanza RCOMA 0164/14/HCC, bigaragara ko bwari ubujurire ku rubanza RCOM 0987/13/TC/NYGE, rwaciwe ku wa 13/12/2013 n'Urukiko rw'Ubucuruzi rw'I Nyarugenge, aho Home Basket Sacco yaregaga Uburiyemuye Jean Damascène na Nyirahabimana Hélène; mu mikirize y'urwo mbanza, Urukiko rukaba rwarategetse Uburiyemuye Jean Damascène na Nyirahabimana Hélène kwishyura Home Basket Sacco amafaranga 15.000.000frw y'umwenda remezo, amafaranga 10.500.000frw y'inyungu zisanzwe, amafaranga 21.000.000frw y'inyungu z'ubucyererwe n'amafaranga 250.000frw y'ikurikiranarubanza. [10] Urukiko rusanga Uburiyemuye Jean Damascène na Nyirahabimana Hélène barajuririye imikirize y'urubanza RCOM 0987/13/TC/NYGE, barega Home Basket Sacco, ikirego cyabo cyandikwa kuri RCOMA 0164/14/HCC, maze mu mikirize y'urwo rubanza RCOMA

Page 4

0164/14/HCC ku wa 06/06/2014, Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi, rwemeza ko ubujurire bwa Uburiyemuye Jean Damascène na Nyirahabimana Hélène nta shingiro bufîte. [11] Hashingiwe ku byasobanuwe haruguru mu gika cya 9 n'icya 10, Urukiko rusanga cyamunara yateshejwe agaciro mu rubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwatambamiwe,yari yakozwe mu rwego rwo kurangiza urubanza RCOMA 0164/14/HCC, bikaba bigaragazako Home Basket Sacco ariyo yasabye ko cyamunara ikorwa kuko yari yatsindiye ibyo yaregeraga, bityo kuba cyamunara yarateshejwe agaciro mu rubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC, ikaba ariyo mpamvu Home Basket Sacco yatambamiye urwo rubanza, igaragaza ko ruyibangamira. [12] Ingingo ya 161 igika cya 1 y'Itegeko n°22/2018 ryo ku wa 29/04/2018, ryerekeye imiburanishirize y'imanza z'imbonezamubano, iz'ubucuruzi, iz'umurimo n'iz'ubutegetsi, ku byerekeye gutambamira urubanza, iteganya ko gutambamira urubanza ari ugushaka ko ruvanwaho cyangwa ruhindurwa bisabwe n'umuntu utararuburanye, naho ingingo ya 162 igika cya 1 y'iryo tegeko, ku byerekeye abemerewe gutambamira urubanza, ikaba iteganya ko umuntu utareze cyangwa ngo aregwe mu rubanza ariko arufitemo inyungu ashobora gutambamira urwo rubanza rumurenganya ashaka ko rusubirwamo iyo, ari we cyangwa ari n'abo ahagarariye nta warutumiwemo. [13] Hashingiwe ku biteganywa n'ingingo zavuzwe haruguru no ku byasobanuwe haruguru mu gika cya 9, icya 10 n'icya 11,

Urukiko rusanga Home Basket Sacco ifite inyungu n'ububasha byo gutambamira urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC kuko itarubayemo umuburanyi, urwo rubanza rukaba rwarafashwemo icyemezo gitesha agaciro cyamunara yakozwe mu rwego rwo kurangiza urubanza RCOMA 0164/14/HCC; Home Basket Sacco ikaba ariyo yasabye ko cyamunara ikorwa kuko yari yatsindiye ibyo yaregeraga, bityo kuba igaragaza ko urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC yatambamiye ruyibangamira, bikaba bifîte ishingiro, ikirego cyayo kikaba gikwiye kwakirwa, bityo inzitizi yatanzwe na Uburiyemuye Jean Damascène na Me Kayitare Dieudonné umwunganira ikaba nta shingiro ifite. ♦ Ku byerekeye kumenya niba Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rutari rufite ububasha bwo kuburanisha urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC. [14] Me Rukarishya N. Philémon uhagarariye Home Basket Sacco yagaragaje ko Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rutari rufite ububasha bwo kuburanisha urubanza

RCOM 00021/2017/CHC/HCC, ko mu gika cya 3 mu mikirize y'urwo rubanza Uburiyemuye yasobanuye ko impamvu ashingiraho asaba ko cyamunara yabaye kuwa 04/05/2017 yateshwa agaciro, ari uko yakozwe hatubahirijwe imihango yateganyijwe mu cyemezo cya Perezida w'Urukiko (Ordonnance ishyiraho cyamunara); ko iyo mihango iyo itubahirijwe hakavukamo ibibazo, ikirego gisaba gukemura ibyo bibazo kiregerwa Perezida w'Urukiko rw'ubucuruzi rwatanze icyo cyemezo, mu gihe harangizwa urubanza rwaciwe n'Urukiko rw'ubucuruzi, ikirego kigashyikirizwa urukiko mu buryo bw'inyandiko itanzwe n'umuburanyi umwe (requête unilatérale), ko ibyo biteganywa n'ingingo ya 309 CPCCSA igika cya mbere (1) n'icya kabiri (2), bityo ko urubanza rwatambamiwe rugomba kuvanwaho. [15] Uburiyemuye Jean Damascène na Me Kayitare Dieudonné umwunganira bagaragaje bashingiye ku ngingo ya 208 CPCCSA yakurikizwaga ko Urukiko Rukuru rw'ubucuruzi rwari rufîte ububasha bwo gukemura impaka zishingiye ku irangizwa ry'ibyemezo by'inkiko mu gihe izo

Page 5

manza arirwo rwaziciye bwa nyuma, bityo ko cyamunara yo kuwa 04/05/2017 yagombaga guteshwa gaciro. [16] Me Kagame Kimonyo Alexis uhagarariye Rugema Ziga Jean Claude yagaragaje ko Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi nta bubasha rwari rufîte bwo kuburanisha urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC, ko Urukiko rubifitiye ububasha ari Urukiko rw'ubucuruzi hashingiwe ku ngingo y a 309 CPCCSA yakurikizwaga, ko kudatanga amatangazo ku gihe, cyangwa kutagaragaza abapiganwa atari impaka zishingiye ku irangizarubanza, ko Urukiko rwaciye urubanza ku kintu kitaregewe, bityo ko cyamunara yo kuwa 04/05/2017 itari ikwiye guteshwa agaciro.

UKO URUKIKO RUBIBONA [17] Urukiko rusanga icyaregerwaga mu rubanza

RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwatambamiwe, ari ukurangiza urubanza mu buryo bunyuranyije n'amategeko.Mu gika cya 3, mu mikirize y'urwo rubanza, bigaragara ko Uburiyemuye yaregeye Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi, avuga ko urubanza RCOMA 0164/14/HCC rwarangijwe mu buryo bunyuranyije n'amategeko kuko hatubahirijwe ibyari bikubiye mu cyemezo cyo guteza cyamunara cyatanzwe n'Urukiko, harimo kudatanga amatangazo mu gihe cyateganyijwe (15jrs avant) n'ahantu hateganyijwe (radio, ibinyamakuru no kumanika ahabugenewe), kutagaragaza abapiganwe n'igiciro batangaga, kugurisha ku gaciro gato, agasaba ko iyo cyamunara iteshwa agaciro. Mu gika cya 6, mu mikirize y'urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwatambamiwe, Uburiyemuye n'uwamwunganiraga bagaragarije Urukiko ko ikirego cya Uburiyemuye gishingiye ku ngingo ya 208 y'Itegeko n° 21/2012 iyo ku wa 14/06/2012 ryerekeye imiburanishirize y'imanza z'imbonezamubano, iz'ubucuruzi, iz'umurimo n'iz'ubutegetsi, yakurikizwaga ubwo urubanza

RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwacibwaga; iyo ngingo ikaba ariyo yashingiweho n'Urukiko mu gusuzuma ikirego cya Uburiyemuye nk'uko bigaragarira mu gika cya 7, mu mikirize y'urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwatambamiwe. [18] Ingingo ya 208 igika cya 1 y'Itegeko n° 21/2012 ryo ku wa 14/06/2012 ryavuzwe haruguru, yakurikizwaga ubwo urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC rwacibwaga, yateganyaga ko impaka zishingiye ku irangiza ry'urubanza, ryaba ririho rikorwa cyangwa ryararangiye, zikemurwa n'Urukiko rwaruciye bwa nyuma cyangwa urwemeje ko urubanza rwo mu mahanga rurangirizwa mu Rwanda, mu gihe kitarenze iminsi cumi n'itanu (15) guhera igihe Urukiko rwakiriye ikirego; Urukiko rukaba rusanga isesengura ry'iyo ngingo rigaragaza ko yari igamije gukemura impaka zishobora kuvuka mu irangiza ry'urubanza rwaciwe, izo mpaka zikaba zishingiye ku byemejwe n'Urukiko mu mikirize y'urwo rubanza, bigomba gushyirwa mu bikorwa mu kurangiza urwo rubanza, nyamara mu kururangiza, bikagaragara ko rutarangizwa nk'uko rwaciwe, ikaba ariyo mpamvu uwo urubanza rurangirizwaho aregera Urukiko rwaciye urwo rubanza bwa nyuma kugirango rukemure izo mpaka, rusuzuma niba ibyo rwemeje mu mikirize y'urwo rubanza, bishyirwa mu bikorwa nk'uko rwabyemeje. [19] Hashingiwe ku byateganywaga n'iyo ngingo no ku byasobanuwe haruguru mu gika cya 17, Urukiko rusanga ibyo Uburiyemuye yagaragaje avuga ko urubanza RCOMA 0164/14/HCC rwarangijwe mu buryo bunyuranyije n'amategeko, atari impaka zishingiye ku kuba urwo rubanza rwararangijwe hadashingiwe ku byemejwe mu mikirize yarwo, bikaba ahubwo bigaragara ko hari ibitarubahirijwe mu mihango ya cyamunara yari igamije gushyira mu bikorwa ibyemejwe mu

Page 6

mikirize y'urubanza RCOMA 0164/14/HCC, ibyo bikaba bitagize impaka zakemurwa n'Urukiko rwaciye urwo rubanza ku rwego rwa nyuma, ahubwo bikaba ari ibibazo byerekeye imihango y'ifatira byavutse mu gihe cy'ifatira. [20] Ingingo ya 309 igika cya 1 y'Itegeko n° 21/2012 ryo ku wa 14/06/2012 ryavuzwe haruguru, yateganyaga ko ibibazo byose byerekeye imihango y'ifatira bivutse mu gihe cy'ifatira, bikemurwa n'icyemezo cya Perezida w'Urukiko rw'Ibanze cyangwa Perezida w'Urukiko rw'Ubucuruzi, mu gihe harangizwa urubanza rwaciwe n'Inkiko z'Ubucuruzi, bityo hashingiwe ku biteganywa n'iyo ngingo, Urukiko rukaba rusanga ibitarubahirijwe mu muhango wa cyamunara, nk'uko byaregerwaga na Uburiyemuye, byaragombaga gukemurwa n'icyemezo cya Perezida w'Urukiko rw'Ubucuruzi kuko harangizwaga urubanza rwaciwe n'Inkiko z'Ubucuruzi, bityo Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rukaba rutari rufite ububasha bwo kuburanisha urubanza

RCOM 00021/2017/CHC/HCC, imikirize y'urwo rubanza ikaba igomba guteshwa agaciro. ♦ Ku byerekeye kumenya niba ababuranyi muri uru rubanza bakwiye guhabwa indishyi basabye. [21] Me Rukarishya N.Philémon uhagarariye Home Basket Sacco yasabye ko UBURIYEMUYE yaha SACCO amafaranga 3.000.000frw y'indishyi z'akababaro; amafaranga l.OOO.OOO frw y'igihembo cya avoka n'ikurikiranarubanza n'amafaranga 75.000frw y'ingwate y'amagarama y'urubanza kuko akomeza gutinza irangiza rubanza kandi yarasabwe kwishyura ku neza ntabikore ahubwo agakomeza gushora SACCO mu manza. [22] Uburiyemuye Jean Damascène na Me Kayitare Dieudonné umwunganira basabye ko SACCO yaha Uburiyemuye amafaranga l.OOO.OOOfrw y'indishyi z'igihembo cya avoka. [23] Me Kagame Kimonyo Alexis uhagarariye Rugema Ziga Jean Claude yasabye, ashingiye ku kuba Rugema yarakomeje gusiragizwa mu manza, bigatuma akoresha amafaranga menshi, ko Uburiyemuye yaha Rugema amafaranga 2.000.000frw y'indishyi zo gusiragizwa mu nkiko nta mpamvu, amafaranga 2.000.000frw y'indishyi z'akababaro, amafaranga l.OOO.OOO frw y'indishyi simburamubyizi, amafaranga l.OOO.OOO frw y'igihembo cya avoka n'amafaranga 500.000frw y'ikurikiranarubanza.

UKO URUKIKO RUBIBONA [24] Ku bijyanye n'indishyi zasabwe na Home Basket Sacco, Urukiko rusanga indishyi z'akababaro idakwiye kuzihabwa kuko iby'uko Uburiyemuye akomeza gutinza irangiza rubanza kandi yarasabwe kwishyura ku neza ntabikore ahubwo agakomeza gushora SACCO mu manza, Urukiko rukaba rusanga ubwabyo atari impamvu yashingirwaho mu kugena izo ndishyi, cyane ko bigaragara ko Uburiyemuye yari afite uko yumva ikirego yatanze mu rubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC, hakaba nta kigaragaza ko yari agamije gusa gushora SACCO mu manza. Ku bijyanye n'indishyi z'ikurikiranarubanza, nazo SACCO ntikwiye kuzihabwa kuko zitagaragarijwe ibimenyetso kugirango Urukiko rugire icyo rushingiraho mu kuzigena, naho igihembo cya avoka, SACCO ikwiye kugihabwa hashingiwe ku biteganywa n'ingingo ya 258 y'igitabo cya gatatu cy'urwunge rw'amategeko mbonezamubano, iteganya ko igikorwa cyose cy'umuntu cyangirije undi

Page 7

gitegeka ny'ir'ugukora ikosa rigikomokaho, kuriha ibyangiritse, bityo Uburiyemuye akaba agomba guha SACCO amafaranga 5OO.OOOfrw y'igihembo cya avoka, akanayisubiza amafaranga 75.000frw y'ingwate y'amagarama yatanze. [25] Ku bijyanye n'indishyi zasabwe na Uburiyemuye Jean Damascène, Urukiko rusanga nta shingiro zifite kuko ikirego cya Home Basket Sacco gifite ishingiro, hashingiwe ku byasobanuwe haruguru. [26] Ku bijyanye n'indishyi zasabwe na Rugema Ziga Jean Claude, Urukiko rusanga nta shingiro zifite kuko Rugema na Uburiyemuye bose barezwe na Home Basket Sacco mûri uru rubanza, bityo bikaba bigaragara ko Uburiyemuye atari we wamushoye mûri uru rubanza. III. ICYEMEZO CY'URUKIKO [27] Rwemeje kwakira ikirego cya Home Basket Sacco. [28] Rwemeje ko Urukiko Rukuru rw'Ubucuruzi rutari rufite ububasha bwo kuburanisha urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC. [29] Rwemeje ko imikirize y'urubanza RCOM 00021/2017/CHC/HCC iteshejwe agaciro. [30] Rutegetse Uburiyemuye Jean Damascène kwishyura Home Basket Sacco amafaranga 500.000frw y'igihembo cya avoka, akanayisubiza amafaranga 75.000frw y'ingwate y'amagarama yatanze.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Law n°22/2018 of 29/04/2018 on civil, commercial, labor and administrative procedure (Articles 161, 208, 309)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law n°21/2012 of 14/06/2012 on civil, commercial, labor and administrative procedure (Articles 208, 309)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Civil Code, Article 258

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.