Download PDF

Rwanda Judgment

Court of Appeal

IMIRONGO CoA - No 8 - May - 2023

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

When parties to a contract containing an arbitration clause both proceed to litigate in court without invoking arbitration, they are deemed to have tacitly amended their agreement and waived the arbitration requirement. Consequently, neither party may later challenge the court's jurisdiction on this basis, and appeals on such grounds are inadmissible.

Court disposition

Digest of binding appellate precedents; individual appeals disposed as per summarized holdings.

Orders

  • Appeals based on lack of jurisdiction due to arbitration clauses are dismissed if both parties proceeded in court without objection.
  • Settlement agreements before a notary preclude new litigation on the same grounds.
  • Courts may reduce sentences below statutory minimums for strong mitigating factors.
  • Confessions made during investigation retain evidentiary value subject to judicial assessment.
  • New grounds of appeal after the statutory period are inadmissible unless clarifying timely grounds.
  • Minor possession of narcotics is treated as personal use, not trafficking, absent evidence of intent to distribute.
  • Cohabiting partners may divide property acquired during cohabitation.

02

Material facts

Parties

MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd

Applicant

QUALITY CONSTRUCTION Ltd

Respondent

ACTIVE CM INVESTMENT Ltd

Respondent

CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd

Respondent

Amounts and remedies

  • Minimum Sentence for Aggravated Child Defilement (statutory): years 20
  • Maximum Sentence for Aggravated Child Defilement (statutory): years 25
  • Reduced Sentence for Mitigating Factors (example): years 5
  • Maximum Fine for Drug Trafficking (statutory): RWF 30,000,000
  • Reduced Fine for Mitigating Factors (example): RWF 1,000,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Court of Appeal Precedent Digest / Appellate Review of Multiple Cases, Including Second Level Appeals

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Applicants argued that lower courts lacked jurisdiction due to mandatory arbitration clauses and that judgments should be set aside for lack of jurisdiction.
Respondent
Respondents argued that by submitting to court proceedings without objection, both parties waived arbitration rights and cannot later contest jurisdiction.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Supreme Court Precedent RCOMA 0090/13/CS, 28/03/2014

    Parties who mutually waive arbitration and proceed in court cannot later contest court jurisdiction.

  2. 02

    Law No 22/2018, Article 14, 241

    Matters settled by notarial agreement or final judgment cannot be relitigated on the same grounds between the same parties.

  3. 03

    Law No 68/2018, Article 49, 59, 263

    Courts may reduce sentences below statutory minimums for strong mitigating circumstances.

  4. 04

    Supreme Court Precedent RPA 0010/06/CS et al., 18/07/2008

    Confessions made during investigation retain evidentiary value even if retracted at trial; court assesses credibility.

  5. 05

    Law No 027/2019, Article 181, 183

    New grounds of appeal after the statutory period are inadmissible unless clarifying or supplementing timely grounds.

  6. 06

    Law No 68/2018, Article 263

    Minor possession of narcotics without evidence of intent to distribute is treated as personal use, not trafficking.

  7. 07

    Law No 59/2008, Article 39

    Cohabiting partners are entitled to property division for assets acquired during cohabitation, regardless of individual contributions.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

When parties to a contract containing an arbitration clause both proceed to litigate in court without invoking arbitration, they are deemed to have tacitly amended their agreement and waived the arbitration requirement. Consequently, neither party may later challenge the court's jurisdiction on this basis, and appeals on such grounds are inadmissible.

Obiter and limits

  • Settlement agreements before a notary have the force of final judgment and bar new litigation on the same matter.
  • Mitigating circumstances can justify sentences below statutory minimums if justified by the facts.
  • Confessions made during investigation are not automatically invalidated by retraction at trial; courts must assess their credibility.
  • New grounds of appeal raised after the deadline are generally inadmissible.
  • Minor possession of narcotics is not equivalent to trafficking unless intent to distribute is proven.
  • Cohabitation without formal marriage entitles parties to property division for jointly acquired assets.

Court disposition

Digest of binding appellate precedents; individual appeals disposed as per summarized holdings.

  • Appeals based on lack of jurisdiction due to arbitration clauses are dismissed if both parties proceeded in court without objection.
  • Settlement agreements before a notary preclude new litigation on the same grounds.
  • Courts may reduce sentences below statutory minimums for strong mitigating factors.
  • Confessions made during investigation retain evidentiary value subject to judicial assessment.
  • New grounds of appeal after the statutory period are inadmissible unless clarifying timely grounds.
  • Minor possession of narcotics is treated as personal use, not trafficking, absent evidence of intent to distribute.
  • Cohabiting partners may divide property acquired during cohabitation.

Source and reliance status

Court of Appeal · 31 May 2023

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Judgment· 31 May 2023

Judgment

IMIRONGO CoA - No 8 - May - 2023

- Source: Amategeko - Section: Court Precedents - Date: 2023-05-31 - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

1

Kigali, Kamena 2023

Nº 8

Page 2

2

Page 3

3

ISHAKIRO IJAMBO RY’IBANZE ........................................................................................................................ 7 I. IRIBURIRO .............................................................................................................................. 8 II. IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO ........................................................................................ 9 1. IMANZA ZACIWE N’INKIKO ZITABIFITIYE UBUBASHA ............................................. 9 1. Ububasha bw’urukiko ry’Ubujurire - ubujurire bwa kabiri - imanza zaciwe n’inkiko zitabifitiye ububasha - amasezerano ateganya ubukemurampaka –gusaba gukuraho ibyemezo by’inkiko zabanje hashingiwe ku kuba uwareze yaragombaga kubanza kwiyambaza ubukemurampaka – umuburanyi wiyambuye uburenganzira bwo kwiyambaza ubukemurampaka akaregera Urukiko, uwarezwe nawe akabyemera, nta wahindukira ngo avuge ko yaburanishijwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha, asaba ko ubujurire bwa kabiri bwakirwa. ..................................................... 9 2. AMASEZERANO YO KWIKIRANURA ............................................................................... 12 1. Imanza z’imbonezamubano – amasezerano yo kwikiranura – agaciro k’ibyemeranyijweho mu masezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya Noteri - ntabwo byongera kuburanishwaho bushya.

..................................................................... 12 III. IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE .............................................. 14 1. Kutabuzwa gutanga igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko - impamvu nyoroshyacyaha – iyo urukiko rwemeye impamvu nyoroshyacyaha – ntirubujijwe gutanga igihano gito giteganywa n’itegeko iyo rusanga aricyo gikwiranye n’icyaha cyakozwe. ............................................................................................. 14 2. Ukwemera icyaha - ukwemera icyaha kugira agaciro - ni ugukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kandi uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. ......................................................................................................................... 27 3. Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire - ntibigirira akamaro uregwa ......... 33 4. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera .......................................................................................... 41 5. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera.

......................................................................................... 44 6. Imanza z’inshinjabyaha - kudategekwa kugabanya igihano - kwemera impamvu nyoroshyacyaha - Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo rwaba rwemeye impamvu nyorashyacyaha..................................................................................................... 45 7. Ingaruka z’icyaha – ntiziba impamvu yo kugabanya igihano. .............................. 49

Page 4

4

8. Kugabanya igihano – kutabuzwa kongera kugabanya igihano mu bujurire – Urukiko rwajuririwe ntirubujijwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanze icyatanzwe n’Urukiko rubanza kitagabanyijwe mu buryo buhagije, ubirebeye hamwe n’uburemere bw’icyaha cyakozwe. ........................................................................ 52 9. Kugabanya igihano mu bujurire – igihe impamvu z’ubujurire nta shingiro - nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo iby’igihano byaba bitaburanyweho n’impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro. ....................................................................... 56 10. Kongera kugabanya igihano mu bujurire - uregwa ntiyongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo, kandi ntacyo runenga urubanza rwajuririwe. ............................................................................................................ 62 11. Imanza z’inshinjabyaha – kongera kugabanya igihano – uregwa wakoze isubiracyaha – Urukiko ntirubujijwe kongera kugabanyiriza igihano uwakoze isubiracyaha iyo hari impamvu nyoroshyacyaha. ........................................................... 65 12. Imanza z’inshinjabyaha – guhindura inyito y’icyaha mu bujurire – kutabuzwa guhindura inyito y’icyaha –

igihe icyo aricyo cyose umucamanza afite uburenganzira n’inshingano byo guhuza inyito y’icyaha n’ibikorwa bigize icyaha. ............................ 66 13. Imanza z’inshinjabyaha – impamvu z’ubujurire – kujuririra kugabanyirizwa igihano gusa - buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko mu bujurire Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe, ari uko amaze kugaragaza ko urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. ........................................................................................................................................ 69 14. Gutsindwa ku mpamvu zimwe - impamvu zimwe - impamvu zimwe zisuzumirwa mu bisubizo byatanzwe ku mpamvu z’ubujurire hagereranywa ibyavuzwe mu rubanza rujuririrwa n’ibyavuzwe mu rwego rw’ubujurire kuri izo mpamvu. ........... 80 15. Kujuririra urubanza – ibihe by’ubujurire - agaciro k’impamvu z’ubujurire zitanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’igihe cy’ubujurire – ntizigomba kwakirwa uretse igihe zuzuza cyangwa zisobanura izatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira. ..................................................................................................................................... 86 16. Guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi

ruke - ntibifatwa nko guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi bivugwa mu ngingo ya 263 igika cya 3 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange – bifatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza - agahabwa igihano gito. ...................... 89 17. Guhamwa no gucuruza ibiyobyabwenge - gucuruza ingano nto - kugabanyirizwa ibihano - uwahamwe no gucuruza ibiyobyabwenge ashobora kugabanyirizwa igihano mu rwego rwo guhuza igihano n’uburemere bw’icyaha. .. 91 18. Impamvu z’ubujurire - guhindura imiburanire yashingiweho icyemezo mu rubanza rwajuririwe – ubwo bujurire burakirwa urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. .......................................................................................................................................... 93

Page 5

5

19. Imanza z’inshinjabyaha – igisobanuro cyo gufatanwa ibiyobabwenge no gukora, guhinga, guhindura, gutunda no kubibika – bitandukanira ku ngano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse. ................................................................................ 96 20. Ubujurire bwa kabiri – itegeko ritariho – ni itegeko ritagikoreshwa, itegeko ritaratangira gukoreshwa cyangwa ritigeze ribaho. ........................................................ 99 21. Imanza z’inshinjabyaha – ikoreshwa ritemewe ry’ibiyobyabwenge - gutunda no kugurisha ibiyobyabwenge – gufatirwa bitaragera ku muguzi – ntibyafatwa ko nta ngaruka zikomeye byateje. .................................................................................................. 101 22. Imanza z’imbonezamubano – kugabana umutungo – ibimenyetso bishingirwaho mu kugaragaza ukubana nk’umugabo n’umugore batarasezeranye – uko kubana kugaragazwa mu buryo bwose n’ikimenyetso icyo aricyo cyose. ............................... 102 23. Imanza z’imbonezamubano – kugabana umutungo - ababana nk’umugabo n’umugore batarasezeranye bahagaritse kubana – bagabana umutungo bafitanye cyangwa bashakanye, wabonetse muri cya gihe kidashidikanywaho bombi babanaga hatitawe ku kugaragaza ingano (quantité) y’ibyo buri wese yakoze kugira ngo ubeho cyangwa ibyo yawushyizeho ngo

wiyongere agaciro. ............................... 103 24. Imanza z’inshinjabyaha – ibimenyetso mu manza – agaciro k’imvugo z’abatangabuhamya bafite icyo bapfa n’ukurikiranwe – gasuzumwa n’urukiko. .. 105 25. Imanza z’inshinjabyaha – ubuhamya - agaciro k’ubuhamya buvuguruzanya ku tuntu duto – ntidutesha agaciro ireme ryabwo. ............................................................. 106 26. Gukubita no gukomeretsa byateye urupfu – ubwicanyi - gutandukanya ibyaha – gutandukanya ibi byaha bisuzumirwa mu cyakoreshejwe (intwaro ishobora kwica) mu kumukubita no ku gice cy’umubiri cyakubiswe (mu cyico). ................................ 107 27. Gukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu – uregwa iki cyaha aba yagize ubushake bwo gukora ibikorwa bibujijwe bikaza kuvamo urupfu ariko ataricyo yari agamije. .................................................................................................................................... 109 28. Amategeko agenga imisoro – ububasha bwa komiseri wa za gasutamo - guhana icyaha giteganywa n’Itegeko rigenga za Gasutamo z’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba - Komiseri afite ububasha bwo guhana umusoreshwa wakoze icyaha iyo umusoreshwa yemeye icyaha ashinjwa, iyo atacyemeye ahanwa iyo abanje kugikurikiranwaho no kugihamwa n’inkiko. .................................................... 110 29. Imanza z’umurimo - amasezerano y’umurimo –

gutandukanya umukozi wa nyakabyizi n’umukozi ukora mu buryo buhoraho ufite amasezerano atanditse – umukozi uhoraho ugengwa n’amasezerano atanditse ni umaze nibura igihe kigeze ku mezi atandatu yikurikiranya akorera umukoresha. ................................................ 111 30. Imanza z’inshinjabyaha- kubara ibihe by’ubujurire - itariki igaragaza igihe cy’ubujurire k’uburana afunze – ni iyo Gereza yemerejeho ko yakiriye ubujurire bw’umugororwa. ...................................................................................................................... 113 IV. ITANGWA RY’IBIHANO ................................................................................................... 114

Page 6

6

1. Imanza zagabanyije igihano ..................................................................................... 114 2. Imanza zagumishijeho igihano cyari cyatanzwe .............................................. 129 3. Imanza abaregwa bagizwemo abere ........................................................................ 135 4. Imanza zahinduye inyito y’icyaha ......................................................................... 136 V. UMWANZURO ..................................................................................................................... 139

Page 7

7

IJAMBO RY’IBANZE u rwego rwo gukomeza kubaka ubutabera bushingiye ku mirongo yatanzwe hagamijwe gufata abantu kimwe ku buryo abahuje ibibazo babona ibisubizo bisa no kwirinda imanza zitari ngombwa mu nkiko bujurire runejejwe no kubagezaho ku nshuro ya munani imirongo yatanzwe mu manza zaciwe Abab bashinjacyaha hatsi mu nkiko basabwe kujya bayisoma kugira ngo twese hamwe dufatanye guteza imbere no gushimangira uyu muco, wo gutanga ibisubizo bimwe ku bibazo

Tuboneyeho kandi gusaba ababuranyi (Abashinjacyaha n’Abavoka) kuburana bifashishije iyi mirongo, nk’ikimenyetso gihamya ukuri kw’ibyo bavuga igihe basanze bihuje n’ibivugwa mu manza ziri muri iyi nyandiko. Turasaba Abacamanza kwita kuri iyi mirongo mu manza baca tunabibutsa ko batemerewe kunyuranya nayo kimwe n’indi yatanzwe n’izindi nkiko uko zigenda zisumbana nk’uko biteganywa mu mabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yo ku wa

Tuboneyeho kandi ko igihe sanze haratanzwe umurongo temeranya nawo ku kibazo runaka kandi kaba hatirwa kuwukurikiza hashingiwe ku mahame agenga imicire y’imanza zishingiye ku mirongo yatanzwe mu manza (Precedents) jya ibuka kubiregera Urukiko rw’Ikirenga kugira ngo nk’uko biteganywa n’ingingo ya 65 n 73 y’

Turabashimiye. RUKUNDAKUVUGA François Régis Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire

Page 8

8

I.

IRIBURIRO Aka gatabo gakubiyemo imirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu kwezi kwa Gicurasi 2023 iri mu byiciro bikurikira:  IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO 1. Imanza zaciwe n’inkiko zitabifitiye ububasha (umurongo 1) 2. Amasezerano yo kwikiranura (umurongo 1)  IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE

 Habonetse imirongo 30.

Page 9

9

II. IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO 1. IMANZA ZACIWE N’INKIKO ZITABIFITIYE UBUBASHA 1. Ububasha bw’urukiko ry’Ubujurire - ubujurire bwa kabiri - imanza zaciwe n’inkiko zitabifitiye ububasha - amasezerano ateganya ubukemurampaka – gusaba gukuraho ibyemezo by’inkiko zabanje hashingiwe ku kuba uwareze yaragombaga kubanza kwiyambaza ubukemurampaka – umuburanyi wiyambuye uburenganzira bwo kwiyambaza ubukemurampaka akaregera Urukiko, uwarezwe nawe akabyemera, nta wahindukira ngo avuge ko yaburanishijwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha, asaba ko ubujurire bwa kabiri bwakirwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00107/2022/CA CMB RCOMAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/05/2023, MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd aburana QUALITY CONSTRUCTION Ltd n’abandi (igika cya 36-37). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umuburanyi waregeye urukiko atabanje kwiyambaza ubukemurampaka uregwa nawe ntasabe urukiko kubohereza mu bukemurampaka, umwe muribo yagera mu bujurire bwa kabiri agasaba ko ibyemezo byabanje, bivanwaho kuko byafashwe n’inkiko zitabifitiye ububasha? Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 52, igika cya 2, 3º, y’Itegeko no 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko iteganya ibikurikira: “Urukiko rw’Ubujurire rufite kandi ububasha bwo kuburanisha mu rwego rw’ubujurire bwa kabiri imanza zaciwe n’Urukiko Rukuru, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi n’Urukiko Rukuru rwa Gisirikare, iyo izo manza: 3° zashingiye ku itegeko ritariho, ingingo z’amategeko zitakiriho cyangwa zaciwe n’urukiko rutabifitiye ububasha”. Imvano y’ikibazo: MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd na CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd zagiranye amasezerano y’imikoranire ijyanye n’ubwubantsi, nyuma, MUKERAMIRIMO CONTRUCTION Ltd ihereye kuri ayo masezerano, igirana andi

Page 10

10

masezerano (subcontract agreement) na QUALITY CONSTRUCTION Ltd zumvikana ku mirimo inyuranye iyi sosiyete ya nyuma yagombaga gukora ku nyubako za CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd, muri ayo masezerano banumvikana ko nibagirana ibibazo bazabikemura mu bwumvikane, byananirana bakiyambaza ubukemurampaka.

MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd yagiye kandi igura bimwe mu bikoresho by’ubwubatsi ihawe na ACTIVE CM INVESTMENT. MUKERAMIRIMO CONTRUCTION Ltd yaje kutumvikana na CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd, amasezerano zari zifitanye araseswa, bituma QUALITY CONSTRUCTION Ltd na ACTIVE CM INVESTMENT zishyira hamwe zirega mu Rukiko rw’Ubucuruzi MUKERAMIRIMO CONTRUCTION Ltd kutubahiriza amasezerano, bagobokesha ku gahato CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd (…) Urukiko rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cya QUALITY CONSTRUCTION Ltd na ACTIVE CM INVESTMENT Ltd gifite ishingiro (…) rutegeka MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd kwishyura QUALITY CONSTRUCTION Ltd na ACTIVE CM INVESTMENT Ltd indishyi. MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, QUALITY CONSTRUCTION Ltd na ACTIVE CM INVESTMENT Ltd nazo zajuririye imikirize y’urubanza rwavuzwe haruguru. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwategetse MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd, na CLUB HOUSE LA PALISSE HOTEL Ltd gufatanya kwishyura QUALITY CONSTRUCTION LTD na ACTIVE CM INVESTMENT Ltd umwenda n’indishyi zitandukanye. MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd na CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd zajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire zivuga ko ubujurire bwa kabiri zibushingira ku mpamvu yuko inkiko zabanje nta bubasha zari zifite bwo kuburanisha uru rubanza, kuko rwagombaga kuba rwarakemuwe mu bukemurampaka nk’uko amasezerano impande zombi zagiranye abigaragaza (…) zisaba gutesha agaciro ibyemezo byafashwe n’izo nkiko (…).

Page 11

11

Ababuranyi ku rundi ruhande batanze inzitizi zitandukanye zigamije gusaba kutakira ubujurire. Ku kibazo kijyanye no kumenye niba inkiko zabanje nta bubasha zari zifite bwo kuburanisha uru rubanza; Urukiko rushingiye ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza nº RCOMA 0090/13/CS rwaciwe ku wa 28/03/2014, rwasanze kuba QUALITY CONSTRUCTION Ltd yarahisemo kwiyambura uburenganzira bwo kwiyambaza ubukemurampaka ikaregera inkiko, MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd na MBADUKO Jimmy nabo bari basanzwe bazi ayo masezerano bagahitamo kudasaba Urukiko kubohereza mu Bukemurampaka, bivuze ko nabo bahisemo kwiyambura ubwo burenganzira bwo kwiyambaza ubukemurampaka. Rurasanga na none kuba izo mpande zombi zarahisemo guhindura ibyo zari zarasezeranye mbere zikemeranya kuburanishwa n’inkiko, zikumvikana no ku kiburanwa mu nama ntegurarubanza, bivuze ko zahisemo mu buryo buteruye (tacitement) guhindura amasezerano zari zagiranye mbere ku byerekeranye n’uburyo bwo gukemura amakimbirane ashingiye ku masezerano bagiranye ku wa 17/12/2020, zigahitamo noneho kuburanishwa n’inkiko, bityo zikaba muri zo (QUALITY CONSTRUCTION Ltd yareze na MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd) nta wahindukira ngo avuge ko yaburanishijwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha. Rubishingiraho rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd n’ubwatanzwe na CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd butakiriwe kuko butari mu bubasha bw’Urukiko rw’Ubujurire. Umurongo watanzwe: Kuba umuburanyi yarahisemo kwiyambura uburenganzira bwo kwiyambaza ubukemurampaka akaregera inkiko, uwarezwe nawe yari asanzwe azi ayo masezerano agahitamo kudasaba Urukiko kubohereza mu Bukemurampaka, bivuze ko bahisemo mu buryo buteruye (tacitement) guhindura amasezerano bari bagiranye mbere ku byerekeranye

Page 12

12

n’uburyo bwo gukemura amakimbirane ashingiye ku masezerano bagiranye bagahitamo kuburanishwa n’inkiko. Bityo akaba nta wahindukira ngo avuge ko yaburanishijwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCOMA 0090 /13/ CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 28/03/ 2014 PUBLICELL SARL iburana na MTN RWANDACELLSARL (igika cya 10).

2. AMASEZERANO YO KWIKIRANURA 1. Imanza z’imbonezamubano – amasezerano yo kwikiranura – agaciro k’ibyemeranyijweho mu masezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya Noteri - ntabwo byongera kuburanishwaho bushya. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00018/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’ubujurire ku wa 29/05/2023, CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd iburana na MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd (igika cya 23). Ikibazo cyasuzumwe: Ese ibyemeranyijweho mu masezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya Noteri, ababuranyi babirengaho bakajya kubiregera bushya?  Ingingo ya 241, igika cya 1, y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi isobanura inyandikompesha icyo ari cyo. Mu gika cya 2, igatanga urutonde rw’izo nyandiko harimo n’amasezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya noteri (...)”.  Ingingo ya 14 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru, iteganya ko “Urubanza rwaciwe ku rwego rwa nyuma rudashobora kongera kuburanishwa bundi bushya ku mpamvu zimwe no ku kiburanwa kimwe hagati y’ababuranyi bamwe baburana ikirego kimwe”.

Page 13

13

Imvano y’ikibazo: CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd yatanze ikirego mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, irusaba kuvanaho icyemezo cy’Umukemurampaka KIAC ARBITRATION N° 2020/172 cyo ku wa 16/05/2022 kuko cyafashwe mu buryo butubahirije amategeko. Isobanura ko MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd yatanze ikirego mu Bukemurampaka, iregera iseswa ry’amasezerano ridakurikije amategeko, maze mu cyemezo cyavuzwe haruguru Inteko y’Ubukemurampaka yemeza ko CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd yaseshe amasezerano mu buryo budakurikije amategeko, inategekwa kwishyura

MUKERAMIRIMO

CONSTRUCTION Ltd indishyi zitandukanye zishingiye kuri iryo seswa kandi iki kibazo cyari cyaramaze kukemurwa mu masezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya Noteri. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cyatanzwe na CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd, gisaba kuvanaho icyemezo cy’umukemurampaka KIAC Arbitration no: 2020/172 cyo ku wa 16/05/2022 n’icyo ku wa 27/06/2022, nta shingiro gifite. CLUB HOUSE LA PALISSE HOTELS Ltd yatakambiye Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire, isaba ko urubanza Nº RCOM 00034/2022/HCC rusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane biremerwa, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yoherereza Rukiko rw’Ubujurire urubanza ngo ruruburanishe. Impaka ku mpamvu y’akarenga yari ishingiye ku kumenya niba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwaragombaga gukuraho icyemezo cy’umukemurampaka KIAC Arbitration nº: 2020/172 kubera ko ukwikiranura kw’impande zombi kwagize agaciro k’urubanza rwabaye itegeko, Ubukemurampaka bukaba butaragombaga kwakira ikirego cya MUKERAMIRIMO CONSTRUCTION Ltd. Mu isesengura urukiko rushingiye ku ngingo ya 241 n’iya 14 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru, rwasanze ibyafashweho icyemezo mu manza zaciwe ku rwego rwa nyuma n’ibyemeranyijweho mu masezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya noteri bitongera

Page 14

14

kuburanishwa bushya mu gihe impamvu ari zimwe, ikiburanwa ari kimwe n’ababuranyi ari bamwe. Bityo rurasanga icyemezo cy’umukemurampaka KIAC ARBITRATION N°: 2020/172 cyo ku wa 16/05/2022 cyarafashwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko kikaba kigomba kuvaho, kuko CLUB HOUSE LA PALISE HOTELS Ltd yamenyeshe umukemurampaka ko habayeho ubwumvikane ariko bubirengaho busuzuma ikibazo cyabo nyamara bwaragamboga guhagarikira aho. Umurongo watanzwe: Ibyafashweho icyemezo mu manza zaciwe ku rwego rwa nyuma n’ibyemeranyijweho mu masezerano yo kwikiranura yakorewe imbere ya noteri ntabwo byongera kuburanishwa bushya mu gihe impamvu ari zimwe, ikiburanwa ari kimwe n’ababuranyi ari bamwe. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCAA 00030/2018/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’ubujurire ku wa 28/02/2020, RWASIBO Bernard aburana na RWASIBO Jean Bosco (igika cya 21). III.

IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE 1. Kutabuzwa gutanga igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko - impamvu nyoroshyacyaha – iyo urukiko rwemeye impamvu nyoroshyacyaha – ntirubujijwe gutanga igihano gito giteganywa n’itegeko iyo rusanga aricyo gikwiranye n’icyaha cyakozwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 14)

Page 15

15

Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese iyo hari impamvu nyoroshyacyaha, Urukiko rushobora kugabanya igihano kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 263 y’iryo tegeko nayo iteganya ko: “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa: 1 º igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. Umurongo imanza zihuriyeho: Iyo Urukiko rusanze hari impamvu nyoroshyacyaha igihano gishobora kugabanywa kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko iyo intera iri hagati y’igihano gito (minimum) n’ikiri hejuru (maximum) ari ndende; naho mu gihe iyo ntera ari nto, umucamanza ashobora kugabanya akagera munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko hitawe ku buremere bw’icyaha n’ingaruka cyateje. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00032/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na NZAFASHWANIMANA Jean de Dieu (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00013/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/12/2021 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAKARE Olivier. (igika cya 22).  Urubanza N° Nº RPAA 00384/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Jean Paul. (igika cya 25).

Page 16

16

 Urubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/11/2021 haburana Ubushinjacyaha na BARAKAGWIRA Gilbert.  Urubanza Nº RPAA 00174/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/03/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Vivens.  Urubanza Nº RPAA 00171/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTSINZI Jean Pierre.  Urubanza Nº RPAA 00283/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NZAMURAMBAHO David.  Urubanza Nº RPAA 00167/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/03/2022 haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Etienne.  Urubanza Nº RPAA 00641/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Emile.  Urubanza Nº RPAA 00105/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/09/2021, haburana UWIMANA Pascal n’Ubushinjacyaha.  Urubanza Nº RPAA 00434/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Moise.  Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu.  Urubanza Nº RPAA 00031/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na BAHATI Françoise. (igika cya 42)  Urubanza Nº RPAA 00269/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2020 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Martin.  Urubanza Nº RPAA 00118/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKANTAMBARA Benitha.

Page 17

17

 Urubanza Nº RPAA 00202/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HAVUGIMANA Valens.  Urubvanza Nº RPAA 00225/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 Ubushinjacyaha buburana na UKWISHAKA Claude (igika cya 31)  Urubanza N° Nº RPAA 00091/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Gilbert, (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00273/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUBARAKA Eduine (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00131/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAYEZU Damien.  Urubanza N° Nº RPAA 00491/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Eric.  Urubanza N° Nº RPAA 00115/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTEZIRYAYO Daniel.  Urubanza N° Nº RPAA 00309/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Daniel.  Urubanza Nº RPAA 00092/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUGABEKAZI Sandrine.  Urubanza Nº RPAA 00441/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONIZEYE Théoneste.  Urubanza Nº RPAA 00411/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/7/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Radjabu.

Page 18

18

 Urubanza Nº RPAA 00186/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKERANGABO Emmanuel (igika cya 29).  Urubanza N° Nº RPAA 00038/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na Benimana Jean Pierre.  Urubanza N° Nº RPAA 00193/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MAGERANO Faustin (igika cya 42)  Urubanza N° RPA 00008/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKABANA Vesiana (igika cya 36)  Urubanza N° Nº RPAA 00329/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Amani (igika cya 24)  Urubanza N° Nº RPAA 01496/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUGWANEZA Marcel (igika cya 18)  Urubanza N° Nº RPAA 00262/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSENGIMANA Oswald (igika cya 39)  Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 19).  Urubanza N° Nº RPAA 00104/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SEZIKEYE Jean Claude.  Urubanza Nº RPAA 00173/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na Sgt KANANI Evariste.

Page 19

19

 Urubanza Nº RPAA 00231/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na KANYAMANZA.  Urubanza Nº RPAA 00319/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDUWAYEZU Jean Baptiste.  Urubanza N° Nº RPAA 00300/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAGENIMANA Innocent (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00344/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Vianney (igika cya 28-29).  Urubanza Nº RPAA 00368/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZEYIMANA Ignace (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00471/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Emmanuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00414/2021/CA CMB-RPAA 00424/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Théoneste (igika cya 23-24)  Urubanza N° RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 27-28)  Urubanza N° RPAA 00313/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSANZAMAHORO Gilbert (igika cya 22-23)  Urubanza N° RPAA 00509/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BUSIZORI Evariste (igika cya 22).

Page 20

20

 Urubanza Nº RPAA 00304/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/1/2023 rw’Ubushinjacyaha na MUSABYIMANA Aboubakar (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00307/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTIMURA Félix (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00429/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUVARA Donatien (igika cya 33- 34).  Urubanza Nº RPAA 00468/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Jean Damascène alias Ngabo (igika cya 21-22).  Urubanza Nº RPAA 00468/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Jean Damascène alias Ngabo (igika cya 21-22).  Urubanza Nº RPAA 00354/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA Cyprien (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00159/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANDAYISENGA (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00411/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Olivier (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00758/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Christine (igika cya 21).

Page 21

21

 Urubanza RPAA 00074/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na

BIZIMANA Evariste na NTAKIRUTIMANA Valens (Igika cya 43 - 45).  Urubanza RPAA 00213/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMUNGU Jean Claude (Igika cya 23 - 24).  Urubanza RPAA 00446/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jacques (Igika cya 22-23).  Urubanza RPAA 00049/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWASE Farida (igika cya 41).  Urubanza Nº RPAA 00465/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Benoît (igika cya 20-21).  Urubanza Nº RPAA 00563/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYAMPINGA Clémentine (igika cya 28)  Urubanza Nº RPAA00590/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRAZUBA (igika cya 23).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 36).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00514/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRAGIYE Jean Claude, (igika cya 24).

Page 22

22

 Urubanza Nº RPAA 00215/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANAJean Claude (igika cya 15)..  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00663/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00472/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na ABAGIRAMENSHI Védaste (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00539/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Bukuru (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00703/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZARUBARA Jean Pierre (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00567/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RAMAZANI RUVUNANGIZA KANYABUKI (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00484/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Augustin alias Yahaya (Igika cya 14).

Page 23

23

 Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00565/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Shadia, (igika cya 34).  Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00557/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sylvère (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00476/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na UKWITEGETSE Deny alais Sayisayi (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00454/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Pierre (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00668/2021/CA - CMB RPAA 00745/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 Ubushinjacyaha buburana na BASHIMIKI Emmanuel alias Mubimba n’undi (igika cya 44).  Urubanza Nº RPAA 00036/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 Ubushinjacyaha buburana na KAYINAMURA Eustache (igika cya 11).

Page 24

24

 Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00599/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Victoire (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00755/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Jean Claude (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00067/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAREMYE Jean Marie Vianney alias Neymar (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00396/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWINEMA Emmanuel (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00151/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Jean Claude (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00404/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na URIMUWABO Pascal (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 24).

Page 25

25

 Urubanza Nº RPAA 00597/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na VUGUZIGA Marie Chantal (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00676/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUKURU Joseph (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00373/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAGINA Emmanuel (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00097/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISIGARO NIYOMUGABO (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00121/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Innocent (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00112/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANGENEYE Seraphine (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00730/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Félicien (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 43).

Page 26

26

 Urubanza Nº RPAA 00701/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Jean Paul (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00078/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MURANGIJIMANA Jean Pierre (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00680/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Joseph (igika cya 31).  Urubanza Nº RPAA 00141/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Ryamukuru (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00548/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Issa (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00615/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Fidèle (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00565/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Alphonse (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00738/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO Papias (igika cya 19).

Page 27

27

 Urubanza Nº RPAA 00269/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYUKUSENGE Gad (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 62).  Urubanza Nº RPAA 00741/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NUMVIYUMUKIZA Alexis (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00740/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRIGIRA Samuel (igika cya 14). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza rugaragara mu manza zitandukanye ko ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00032/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na NZAFASHWANIMANA Jean de Dieu kuko arirwo rwafashwemo bwa mbere icyemezo kigabanya igihano kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’amategeko.

2. Ukwemera icyaha - ukwemera icyaha kugira agaciro - ni ugukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kandi uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00258/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Daniel bita HABIMANA (igika cya 20).

Page 28

28

Ikibazo cyasuzumwe: Ni ukuhe kwemera icyaha gushobora kugirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; Mu gace kayo ka mbere (1˚), iyo ngingo iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywaho, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho’’. Agace kayo ka gatatu (3˚) iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo gukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0343/10/CS haburana Ubushinjacyaha na MPIRANYA Boniface rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015. (igika cya 13).  Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 136).  Urubanza Nº RPAA 00080/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Samson alias Moussa (igika cya 46).

Page 29

29

 Urubanza Nº RPAA 00217/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Sylvestre (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00750/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUNGU Jean Paul alias Walimungu (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00444/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Eric na BIZIMANA Boniface (igika cya 53).  Urubanza Nº RPAA 00072/2021/CA ku wa 23/09/2022 rwaciwe ku wa 23/09/2022 haburana HAKIZIMANA Issa (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00330/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Vénuste (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00359/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAZIGABA Emmanuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00379/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 rw’Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Melan (igika cya 27).  Urubanza RPAA 00352/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANSANGWA Pierre (Igika cya 29).

Page 30

30

 Urubanza RPAA 00237/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYIYEGURIRE Daniel (Igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00359/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAZIGABA Emmanuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00589/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HITAYEZU Sylvain (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00315/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na IRAFASHA Claude (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00369/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYIRANGA Callixte (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00764/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Gadi (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00143/2022/CA - CMB RPAA 00145/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Edison n’undi (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00512/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARABA Felix (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 27).

Page 31

31

 Urubanza Nº RPAA 00549/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARUKIYINTWARI Karyame (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00360/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Claude (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00421/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Honoré (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00023/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Emmanuel alias Vieux (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00067/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAREMYE Jean Marie Vianney alias Neymar (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00086/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANSHOZA Eric (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00182/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00525/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Jean Damascène (igika cya 24).

Page 32

32

 Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00012/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANIRAFASHA Flavier (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00052/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Antoine (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00226/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRIVAMUNDA Jean de Dieu (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 64).  Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 20).

Page 33

33

Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana n’abandi, kuko arirwo rubanza rwasobanuye iyi ngingo kuva aho itegeko ririho ubu ritangarijwe kandi rwasobanuye byimbitse ingingingo ya 59 (1º&3º) y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu.

3. Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire - ntibigirira akamaro uregwa Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00283/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUKWIHA Jean Bosco (igika cya 13). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire byaba impamvu nyoroshyacyaha yagirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; Mu gace kayo ka mbere (1˚), iyo ngingo iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywaho, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho’’. Agace kayo ka gatatu (3˚) iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywaho.  Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri

Page 34

34

buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”. Umurongo imanza zihuriyeho: Kwemera icyaha bwa mbere mu bujurire, ntibigira akamaro uregwa kuko ujurira aba azanye ingingo nshya ataburanishije mu nkiko zibanza kandi umucamanza w’ubujurire afite gusa inshingano yo gukosora amakosa yaba yarakozwe n’izo nkiko. Izindi manza zafashwemo uyu murongo  Urubanza Nº RPA GEN 00004/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHALI Bernard (igika cya 70).  Case n° ICTR-96-13-A of 16/11/2001 ALFRED MUSEMA v The Prosecutor, Par. 341  Urubanza Nº RPAA 00028/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na NIYONAGIZE Amos (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00074/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na BISUBIREHO Egide (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00135/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYIZEYE William (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00266/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BARAKAGIRA.  Urubanza Nº RPAA 00168/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANZI Fred.

Page 35

35

 Urubanza Nº RPAA 00135/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/04/2021 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Evariste (ibika bya 16-20).  Urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul.  Urubanza Nº RPAA 00054/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2021, haburana Ubushinjacyaha na MAFETERI SAFARI Eric (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00402/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAHAYO Aimable.  Urubanza Nº RPAA 00323/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDINABO Eric.  Urubanza Nº RPAA 00213/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Deo.  Urubanza Nº RPAA 00357/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na HABIYAMBERE Justin.  Urubanza Nº RPAA 00165/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HATUNGIMANA Théogène.  Urubanza Nº RPAA 00249/2021/CA rwaciwe ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BARIBANE Réverien.  Urubanza Nº RPAA 00048/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Eric alias Nyinya (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00235/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana HABIMANA Clément n’Ubushinjacyaha.

Page 36

36

 Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00321/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Juvénal (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00330/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Vénuste (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00217/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Sylvestre (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00750/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUNGU Jean Paul alias Walimungu (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00477/2021/CA CMB No Nº RPAA 00507/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana NSHUTI Emmanuel, NIYOTWAGIRA Ragadi n’Ubushinjacyaha (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00571/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana

NSENGIYUMVA Pascal bita

MISAGO n’Ubushinjacyaha.  Urubanza Nº RPAA 00212/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana BIKORIMANA n’Ubushinjacyaha.  Urubanza N° Nº RPAA 00267/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAMBARA Emmanuel (igika cya 14).

Page 37

37

 Urubanza Nº RPAA 00546/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Joseph (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00307/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTIMURA Félix (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na KADIMA Félix (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00764/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Gadi (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00143/2022/CA - CMB RPAA 00145/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Edison n’undi (igika cya 14).  Urubanza N° RPAA 00589/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na HITAYEZU Sylvain (igika cya 17).  Urubanza N° RPAA 00554/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Théogène (igika cya 21).  Urubanza N° RPAA 00602/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKOMAYOMBI Cyprien alias Bazajya (igika cya 12).

Page 38

38

 Urubanza Nº RPAA 00637/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Gahungu (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00008/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKUZIMANA Médard alias Ndende (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00005/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na

MUZINDUTSI Ildephonse Majyambere (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00635/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABAHUNGIRAHE Anastase alias Arishadi (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00674/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Protais (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00743/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHIMANA Adrien (igika cya 17).

Page 39

39

 Urubanza Nº RPAA 00273/2020/CA-CMB RPAA 00339/2020/CA-CMB RPAA 00349/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, Ubushinjacyaha buburana na MAHIRWE Ephrem alias Alpha n’abandi (igika cya 42).  Urubanza Nº RPAA 00460/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANISHIMWE Moïse (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00519/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Benoni (igika cya 10-11).  Urubanza Nº RPAA 00073/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGIRANEZA Claude (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYODUSENGA Jean Damascène (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00223/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na SEMANA Emmanuel (igika cya 22, 23)

Page 40

40

 Urubanza Nº RPAA 00453/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMULISA Chantal (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARABAMO Emmanuel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 23). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul kubera ko n’ubwo rwaciwe nyuma, nirwo rwasobanuye neza ibiteganywa n’ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu (Ryavuzwe haruguru) runasobanura impamvu hadakwiye gukomeza gukurikiza umurongo watanzwe mu zindi manza zaciwe mbere zashingiraga ku itegeko rya kera zirimo:  Urubanza Nº RPA 0282/08/2008/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANGONDO Virginie.  Urubanza Nº RPAA 0124/09/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/06/2012 haburana Ubushinjacyaha na TWIZEYIMANA Isaie.  Urubanza Nº RPA 0246/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/12/2012 haburana Ubushinjacyaha na Mukankusi Victoire.  Urubanza Nº RPAA 0024/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017 haburana Ubushinjacyaha na RURAMUGARUYE Eric. Aho muri izi manza hari haremejwe ko: «nta gihe ntarengwa cyo kwemera icyaha nk’impamvu nyoroshyacyaha».

Page 41

41

4. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00680/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Joseph (igika cya 24). Ikibazo cyasuzumwe: Ese kuba uregwa ahakanye icyaha mu Rukiko bitesha agaciro ibyo yemeye mu rwego rw’iperereza? Umurongo watanzwe: Umucamanza uburanisha urubanza mu mizi niwe ureba agaciro imvugo y’uwiyemerera icyaha mu rwego rw’iperereza ifite, kabone n’iyo nyirayo yageze imbere y’Urukiko akayihindura. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0010/ 06/CS - RPA 0011/06/CS - RPA 0012/06/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA na bagenzi be (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 0029/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 10/02/2017 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Aimable alias Gahinja.  Urubanza N° Nº RPAA 00091/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Hakizimana Gilbert (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00436/ 2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na AHIMPEREYE NDEZE François (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00202/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana NSENGIMANA Alphonse bita Gatera (igika cya 16).

Page 42

42

 Urubanza Nº RPAA 00186/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKERANGABO Emmanuel (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00467/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SIMBARIKURE Bayaya Athanase (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00112/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana NSHIMIYIMANA Jean Paul (igika cya 23-24).  Urubanza Nº RPAA 00098/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Cpl SHYAKA Védaste n’undi (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 24- 26).  Urubanza Nº RPAA 00488/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana HAFASHIMANA Silas (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00161/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na BAZIRAMWABO Fabien alias Museveni (igika cya 35).  Urubanza RPAA 00546/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRAGIRE Gédeon Jean de n’undi (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00466/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Elie (Igika cya 14).

Page 43

43

 Urubanza Nº RPAA 00096/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na Pte NSHIMIYUMUKIZA Jean Pierre n’undi (Igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00079/2022/CA-CMB RPAA 00236/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUGERUZA Jean Abedenego n’undi (Igika cya 29-30).  Urubanza Nº RPAA 00564/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Jean Claude (Igika cya 9-10).  Urubanza RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 45).  Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 25).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00776/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGIRUWUBUSA Samuel (igika cya 12).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00492/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABERA Fabrice (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00632/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na AHISHAKIYE Emmanuel (igika cya 17).

Page 44

44

 Urubanza Nº RPAA 00530/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KANAMUGIRE Eric alias Timbiri (igika cya 24). Ibitabo by’abahanga: Michel Franchimont, in Manuel de Procédure Pénale1, Ed. Collection Scientifique de la Faculté de Droit de Liège, 1989, p. 772: «Le juge de fond apprécie souverainement la sincérité d’un aveu fait par le prévenu au cours de l’instruction préparatoire, mȇme quand cet aveu a été ultérieurement rétracté devant le tribunal». Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA 0010/ 06/CS - RPA 0011/06/CS - RPA 0012/06/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA na bagenzi be kuko arirwo rwanyuma rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga rukanatangazwa.

5. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza RPAA 00110/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUJYARUGAMBA Norbert (igika cya 25). Ikibazo cyasuzumwe: Ese igihe cyose ukwemera icyaha kudashyigikiwe n’ibindi bimenyetso uregwa yokoreye mu nzego z’ipererereza ntikugira agaciro? Umurongo watanzwe: Ntabwo ari buri gihe ko uregwa wemeye icyaha mu nzego z’iperereza yagera imbere y’Urukiko akagihakana aribyo bihabwa agaciro, cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso, ahubwo umucamanza afite ububasha bwo gusuzumana ubushishozi no guha agaciro izo mvugo z’uregwa wemeye icyaha, harebwe ibikorwa aregwa, igihe asanga uko kwemera kudashidikanywaho, akabiha agaciro ashingiye ku mutima nama we. Urundi rubanza rwafashwemo uyu murongo:

Page 45

45

 Urubanza Nº RPAA 00224/2022/CA rwaciwe n’urukikoukiko ku wa 24/2/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTAYISIRE Aubin (igika cya 46- 48).  Urubanza RPAA 00523/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRIHO Jacques (igika cya 26).

6. Imanza z’inshinjabyaha - kudategekwa kugabanya igihano - kwemera impamvu nyoroshyacyaha - Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo rwaba rwemeye impamvu nyorashyacyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00227/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Evariste (igika cya 17). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese igihe cyose iyo hari impamvu nyoroshyacyaha Urukiko rutegetswe kuyishingiraho rugabanyiriza uregwa ibihano? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko « Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo »

Umurongo imanza zihuriyeho: Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo hari impamvu nyoroshyacyaha, ahubwo rugena igihano mu bushishozi bwarwo rurebye imikorere y’icyaha uregwa akurikiranyweho cyangwa uburyo cyakozwemo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0282/08/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na

NYIRANGONDO Virginie,

Page 46

46

(Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, Igitabo cya mbere, nº 8, Mutarama 2011, page 21-22).  Urubanza Nº RPAA 0021/14/CS-Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/10/2017, haburana Ubushinjacyaha na NTABANGANYIMANA Félicien n’undi, (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 0024/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017, haburana Ubushinjacyaha na RURAMUGARUYE Eric (igika cya 15).  Urubanza Nº RPA 0255/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/04/2017, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYE Eustache (igika cya 16).  Urubanza Nº RPA 0246/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/12/2012 haburana Ubushinjacyaha na MUKANKUSI Victoire.  Urubanza Nº RPAA 0021/14/CS-Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 13/10/2017, haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO.  Urubanza Nº RPA 0047/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/03/2015, haburana Ubushinjacyaha na NSHUTIRAKIZA Narcisse.  Urubanza RPA 0021/12/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/02/2016, haburana Ubushinjacyaha na GASANA Yussuf,  Urubanza RPA 0188/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/06/2015, haburana Ubushinjacyaha na DUSABE Françoise.  Urubanza Nº RPAA 00381/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/03/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUSANGAMFURA.  Urubanza Nº RPAA 00363/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Damascène.

Page 47

47

 Urubanza Nº RPAA 00353/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIRIMIMANA Jean Bosco (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00362/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKAKINANI Claudine (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00312/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MBONABUCYA Donatien (igika cya 20).  Urubanza N° Nº RPAA 00221/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na TURIMUBYIZA Jean Népo.  Urubanza Nº RPAA 00427/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Innocent alias Papa Dreke (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00406/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWARI Félix (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00015/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUREGEYA Pascal (igika cya 19 na 22)  Urubanza Nº RPAA 00423/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21 /10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Thadée (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00401/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTUYIMANA Emmanuel ISAGO Thadée (igika cya 15-16)  Urubanza Nº RPAA 00292/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Emmanuel (igika cya 21)

Page 48

48

 Urubanza Nº RPAA 00397/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAMBARA Régis (igika cya 17)  Urubanza Nº RPAA 00702/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAWIYANGA Jean Claude (Igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00425/2021/CA- CMB RPAA 00426/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSEKERABANZI Baheza n’undi (Igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00527/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDABAMENYE Emmanuel (igika cya 20-21).  Urubanza Nº RPAA 00331/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MAREBA Damascène (igika cya 41).  Urubanza Nº RPAA 00360/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Claude (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00525/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Jean Damascène (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00385/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MACUMI Félicien (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00573/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Jérémie (igika cya 31).

Page 49

49

 Urubanza Nº RPAA 00542/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Anastase (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00168/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABUMWANA Evode (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00524/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYIRINGIRO Théogène (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00195/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Vénant (igika cya 18). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Nº RPAA 0021/14/CS- Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/10/2017 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO (kuko arirwo rwaciwe nyuma rucibwa n’Urukiko rw’Ikirenga kandi rukaba rwaratoranyijwe rukanatangazwa mu cyegeranyo cy’ibyemezo by’Inkiko nk’Urutanga umurongo kuri iki kibazo ({2018} 4 RLR).

7. Ingaruka z’icyaha – ntiziba impamvu yo kugabanya igihano. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00479/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUKAKIMENYI Asuma na AHISHAKIYE Jean Claude (igika cya 25). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uregwa yashingira ku ngaruka z’icyaha akurikiranyweho agasaba kugabanyirizwa igihano?

Umurongo Uhuriweho n’izindi manza: Ntawakwitwaza ingaruka mbi z’icyaha ngo asabe kukigabanyirizwa igihano mu bujurire. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:

Page 50

50

 Uubanza Nº RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na MPITABAKANA (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00270/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMA Côme. (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00080/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Samson alias Moussa. (igika cya 48).  Urubanza Nº RPAA 00092/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUGABEKAZI Sandrine.  Urubanza Nº RPAA 00427/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Innocent alias Papa Dreke (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00112/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana NSHIMIYIMANA Jean Paul (igika cya 37).  Urubanza Nº RPAA 00506/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANEZA Japhet alias Kadiri (igika cya 35).  Urubanza N° Nº RPAA 00193/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MAGERANO Faustin (igika cya 43)  Urubanza RPAA 00158/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Laetitia (igika cya 32).  Urubanza N° Nº RPAA 00038/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Emmanuel (igika cya 16)

Page 51

51

 Urubanza N° Nº RPAA 00588/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Elisabeth, (igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00618/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUKANDORI Josephine (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00727/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSINGIZUMUKIZA Siméon (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00519/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Benoni (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface.  Urubanza Nº RPAA 00708/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Vital (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00508/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWISHAKA Joyeuse (igika cya 24). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na MPITABAKANA kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga.

Page 52

52

8. Kugabanya igihano – kutabuzwa kongera kugabanya igihano mu bujurire – Urukiko rwajuririwe ntirubujijwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanze icyatanzwe n’Urukiko rubanza kitagabanyijwe mu buryo buhagije, ubirebeye hamwe n’uburemere bw’icyaha cyakozwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 26). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uwajuriye wagabanyirijwe ibihano mu nkiko zibanza yakongera kubigabanyirizwa mu bujurire? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Nta cyabuza Urukiko rwajuririwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanga igihano cyatanzwe n’Urukiko rubanza kitaragabanyijwe mu buryo buhagije ubirebeye hamwe n’uburemere bw’icyaha cyakozwe.

Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00406/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/10/2021, haburana Ubushinjacyaha na NAHAYO Ignace (igika cya 22).  Urubanza n° RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana n’abandi (igika cya 254).  Urubanza Nº RPAA 00027/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na SHAKUBONE Reverien (igika cya 27 na 29).

Page 53

53

 Urubanza Nº RPAA 00022/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMBAJIMANA Grâce (igika cya 53 na 54)  Urubanza Nº RPAA 00256/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMARIYA Diane (igika cya 18 na 19)  Urubanza Nº RPAA 00097/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSA Christian (igika cya 19 na 20)  Urubanza Nº RPAA 00120/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSA Christian (igika cya 26)  Urubanza Nº RPAA 00183/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Jérémie (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00192/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na HANGANIMANA Martin (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00212/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA (igika cya 26 na 27)  Urubanza Nº RPAA 00219/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTABARUKA Emmanuel (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00238/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SINDIKUBWABO Theoneste (igika cya 26 na 27)  Urubanza Nº RPAA 00257/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na UVOMANYENINGWE Esron (igika cya 41 na 42)

Page 54

54

 Urubanza Nº RPAA 00051/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANDIKUMANA Dancilla (igika cya 17 na 18)  Urubanza Nº RPAA 00468/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Jean Damascène alias Ngabo (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00316/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Zakayo (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00205/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAYEZU Jean Bosco (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00464/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Moussa (igika cya 22).  Urubanza RPAA 00158/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Laetitia (Igika cya 30- 31).  Urubanza Nº RPAA 00414/2021/CA CMB-RPAA 00424/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Théoneste (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00496/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Théophile (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00077/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUSABUMUREMYI Faustin (igika cya 16).

Page 55

55

 Urubanza Nº RPAA 00549/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARUKIYINTWARI Karyame (igika cya 26).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 37).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00575/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAKIZA Sylvère (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00640/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SHINGIRO Jean Marie Vianney (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00647/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SINUMVAYABO Marc (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 32).

Page 56

56

 Urubanza Nº RPAA 006852021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYOBERA Faustin Alias Deputé (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00479/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUKAKIMENYI Asuma na AHISHAKIYE Jean Claude (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00708/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Vital (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 24). Urubanza ruyoboye izindi: Ni Urubanza Nº RPAA 00406/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/10/2021, haburana Ubushinjacyaha na NAHAYO Ignace kuko arirwo rwaciwe mbere.

9. Kugabanya igihano mu bujurire – igihe impamvu z’ubujurire nta shingiro - nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo iby’igihano byaba bitaburanyweho n’impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00045/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Sylvestre (igika cya 9). Ikibazo cyasuzumwe: Ese Urukiko rushobora kugabanya igihano impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro ku bijyanye n’imikorere y’icyaha? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere

Page 57

57

bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo imanza zihuriyeho: Nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00069/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANZEYIMANA Odette.  Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu.  Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema.  Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00410/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00189/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BAKUNZIBAKE Emmanuel.

 Urubanza Nº RPAA 00429/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUVARA Donatien (igika cya 33- 34).

 Urubanza Nº RPAA 00098/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Cpl SHYAKA Védaste n’undi (igika cya 51-52).  Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 22-26).

Page 58

58

 Urubanza RPAA 00546/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRAGIRE Gédeon Jean de Dieu na RUTAYISIRE Abdourlatif (Igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00471/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Emmanuel (igika cya 19 - 20).

 Urubanza Nº RPAA 00512/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARABA Felix (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 31).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 49).  Urubanza N° RPAA 00554/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Théogène (igika cya 28).  Urubanza N° RPAA 00602/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKOMAYOMBI Cyprien alias Bazajya (igika cya 16).  Urubanza N° RPAA 00128/2022/CA-CMB RPAA 00021/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 Ubushinjacyaha buburana na MBWIRUWUMVA Vénuste n’undi (igika cya 60).  Urubanza Nº RPAA 00086/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANSHOZA Eric (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00275/2021/CA-CMB RPAA 00245/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Jean Claude alias Papa Sharoom (igika cya 46-47).

Page 59

59

 Urubanza Nº RPAA 00341/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Cyprien (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00182/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00681/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/3/2023, haburana Ubushinjacyaha na HATEGEKIMANA Célestin (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00435/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARANGWA Assouman n’undi (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00600/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KIMERA Emmanuel (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00123/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Daniel (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00053/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABANDORA Athanase (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00632/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na AHISHAKIYE Emmanuel (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00634/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MACUMI Joseph (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00452/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NEMEYINTWALI Valens (igika cya 34).

Page 60

60

 Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00492/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABERA Fabrice (igika cya 31).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00678/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASANA Alexis (igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00460/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANISHIMWE Moïse (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 47).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 49).  Urubanza Nº RPAA 00765/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Laurien (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00580/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Edouard (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00020/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIVUGURUZWA Innocent (igika cya 44).  Urubanza Nº RPAA 00775/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Jean Bosco (igika cya 19).

Page 61

61

 Urubanza Nº RPAA 00775/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE Evariste (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARABAMO Emmanuel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00129/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIBANIRE François (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00103/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IMANISHIMWE Elie (igika cya 35).  Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 66).  Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 22).

Page 62

62

Urubanza ruyoboye izindi: ni Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu kuko arirwo rwaciwe mbere.

10. Kongera kugabanya igihano mu bujurire - uregwa ntiyongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo, kandi ntacyo runenga urubanza rwajuririwe.

Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00227/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Evariste (igika cya 18). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uwagabanyirijwe ibihano mu nkiko zibanza yakongera kugabanyirizwa mu bujurire? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo imanza zihuriyeho: Uregwa ntiyongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo.

Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0249/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/11/2016 haburana Ubushinjacyaha na

NTEZIRYAYO Emmanuel (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, V.2, Mata, 2018, p.120-121).  Urubanza Nº RPAA 0083/12/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/06/2016, haburana Ubushinjacyaha na MUBERUKA Gracien (Igika 12).

Page 63

63

 Urubanza Nº RPA0047/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/03/2015 haburana Ubushinjacyaha na NSHUTIRAKIZA Narcisse (igika cya 14-16).  Urubanza Nº RPA 0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 7/03/2014, Ubushinjacyaha buburana na MPITABAKANA (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, V. 2, Ukwakira 2014. p.127).  Urubanza Nº RPA 00071/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/06/2019 haburana Ubushinjacyaha na NDORIMANA Emmanuel n’abandi (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00195/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na AYIRWANDA Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00087/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAGABIMANA Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00170/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSHUMBA NGABIRANO.  Urubanza Nº RPAA 00398/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDIKUBWIMANA Marc.  Urubanza Nº RPAA 00351/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NGERAGEZE KARAMIRA.  Urubanza Nº RPAA 00174/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHAYO JMV n’abandi.  Urubanza Nº RPAA 00244/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/04/2022 haburana Ubushinjacyah na NKOMEZA Etienne.  Urubanza Nº RPAA 00363/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Damascène.  Urubanza Nº RPAA 00366/2020/CA – CMB Nº RPAA 00196/2021/CA haburana TWAGIRAYEZU Jullien alias Mafene na RUKUNDO Julliet.

Page 64

64

 Urubanza Nº RPAA 00230/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/5/2022 haburana Ubushinjacyaha na Minani François.  Urubanza Nº RPAA 00360/2020/CA rwaciwe ku wa 28/04/2022 haburana MBARUSHIYEZE Theoneste.  Urubanza Nº RPAA 00157/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na

BAGIRUWUBUSA Jean Nepomuscène.  Urubanza Nº RPAA 00095/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIYIMFURA Janvier (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00321/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Juvénal (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 442/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Jean de Dieu (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00455/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Vianney.  Urubanza Nº RPAA 00264/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00638/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Jean Claude (Igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00702/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAWIYANGA Jean Claude (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00450/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Paul (igika cya 14).

Page 65

65

 Urubanza Nº RPAA 00088/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDABAZI Adrien alias Nyabitekeri (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00136/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na YAMBABARIYE Matayo (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00152/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZAYISENGA François (igika cya 11). Urubanza ruyoboye inzindi: Ni urubanza Nº RPA 0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 7/03/2014, Ubushinjacyaha buburana na MPITABAKANA kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’ikirenga kandi rukaba rwaratoranijwe rukanatangazwa mu cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko (V.2 [2014] RLR) nk’urutanga umurongo kuri iki kibazo.

11. Imanza z’inshinjabyaha – kongera kugabanya igihano – uregwa wakoze isubiracyaha – Urukiko ntirubujijwe kongera kugabanyiriza igihano uwakoze isubiracyaha iyo hari impamvu nyoroshyacyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 24). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uwakoze isubiracyaha wagabanyirijwe igihano mu rubanza rujuririrwa ashobora kongera kugabanyirizwa? Itegeko umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ibikurikira: “Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. Iyo hari impurirane z’impamvu zashingirwaho,

Page 66

66

umucamanza agomba kwita ku rutonde rukurikira mu kugena igihano: 1º impamvu nkomezacyaha; 2º impamvu nyoroshyacyaha”.  Ingingo ya 52 igika cya 3 y’Itegeko N° 68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ibikurikira: “Umuntu wese ugaragaweho isubiracyaha ahanishwa igihano ntarengwa cyateganyijwe n’itegeko kandi icyo gihano gishobora kongerwa kugeza ku nshuro ebyiri zacyo”. Umurongo watanzwe: Kuba hari isubiracyaha nk’impamvu yongera ububi bw’icyaha (nkomezacyaha), aho ugaragaweho isubiracyaha ahanishwa igihano ntarengwa (maximum) cyateganyijwe n’itegeko kandi gishobora kongerwa kugeza ku nshuro ebyiri; ibi ntibyabuza ko uregwa wagabanyirijwe igihano mu rubanza rujuririrwa, ashobora kongera kukigabanyirizwa hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00782/2021/CA, rwaciwe ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Ali (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 46).

12. Imanza z’inshinjabyaha – guhindura inyito y’icyaha mu bujurire – kutabuzwa guhindura inyito y’icyaha – igihe icyo aricyo cyose umucamanza afite uburenganzira n’inshingano byo guhuza inyito y’icyaha n’ibikorwa bigize icyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00266/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTEMBESA Abudulkalim (igika cya 30). Ikibazo cyasuzumwe: Ese Urukiko rwajuririwe rufite ububasha bwo guhindura inyito y’icyaha uregwa akurikiranyweho?

Page 67

67

Umurongo imanza zihuriyeho: Guhindura inyito y’icyaha ni uburenganzira n’inshingano umucamanza afite mu gihe cyose asanga ibikorwa uregwa akurikiranyweho bidahuye n’inyito byahawe n’Inkiko zabanje, hakurikijwe ihame ry’uko umucamanza aregerwa ibikorwa bigize icyaha ataregerwa inyito yacyo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na MUKARUYANGE Athanasie (igika cya 18).  Urubanza Nº RPA 0033/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/09/2012 haburana Ubushinjacyaha na NYAWERA Céléstin (igika cya 6).  Urubanza Nº RPAA 0307/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2017 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAMUNGU Jean Paul (igika cya 19- 21).  Urubanza Nº RPAA 00064/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/09/2019 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Jean Baptiste (Igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00195/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na AYIRWANDA Emmanuel.  Urubanza Nº RPA 00026/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Hamza.  Urubanza Nº RPA 00004/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2021 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMWUNGERI Jean Bosco.  Urubanza Nº RPAA 00333/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI.

Page 68

68

 Urubanza Nº RPAA 00444/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Eric na BIZIMANA Boniface (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00344/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Vianney (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00556/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Pacifique (igika cya 5).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 12, 14).  Urubanza Nº RPAA 00511/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARUSIGARIRA Ildéphonse (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 13-14).  Urubanza Nº RS/INJUST/RP/ECON 00002/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Martin (igika cya 22). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na MUKARUYANGE Athanasie kuko ari rwo rutanga umurongo werekana ko

Page 69

69

Urukiko rufite ububasha bwo guhindura inyito y’icyaha rwaregewe rukanagaragaza uko bigenda iyo Urukiko rumaze guhindura inyito.

13. Imanza z’inshinjabyaha – impamvu z’ubujurire – kujuririra kugabanyirizwa igihano gusa - buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko mu bujurire Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe, ari uko amaze kugaragaza ko urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 12). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umuntu wagabanyirijwe igihano ashobora kujurira agamije gusaba gusa ko yongera kugabanyirizwa? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 252-254).

Page 70

70

 Urubanza Nº RPAA 00486/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na

MANIRIHO Cyprien alias BUREGEYA (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00132/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Emmanuel (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00109/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGUME God (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00379/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 rw’Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Melan (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00464/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Moussa (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00393/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Jean (igika cya 17).  Urubanza RPAA 00302/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINSHUTI Samuel (Igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00408/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRISHEMA Fiston (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00403/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUVANDIMWE Désiré (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA00590/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRAZUBA (igika cya 17).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 33).

Page 71

71

 Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00416/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMURERWA Béatrice (igika cya 21).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00514/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRAGIYE Jean Claude, (igika cya 18).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA RPAA 00452/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAMBONEZA Jacques, (igika cya 16).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00576/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Fidèle, (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00663/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00483/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGAYIRE Jean Baptiste (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00450/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Paul (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00472/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na ABAGIRAMENSHI Védaste (igika cya 23).

Page 72

72

 Urubanza Nº RPAA 00438/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Eric (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00753/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYIZEYE Emmanuel (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00461/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na BARAYAVUGA Cyprien alias Saidos (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00501/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIKURU Aaron (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00462/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Abdoul (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00475/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na BADUDU Abraham (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00539/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Bukuru (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00703/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZARUBARA Jean Pierre (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00567/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RAMAZANI RUVUNANGIZA KANYABUKI (igika cya 16).

Page 73

73

 Urubanza Nº RPAA 00564/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Jean Claude (Igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00566/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UHAWENAYO Céléstin (Igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00484/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Augustin alias Yahaya (Igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00563/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYAMPINGA Clémentine (igika cya 18-19)  Urubanza Nº RPAA 00517/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na HITIMANA (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00652/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na KALISA Abdulkarim (igika cya 16)  Urubanza Nº RPAA 00087/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MBARUSHIMANA Fenias (igika cya 15)  Urubanza Nº RPAA 00151/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Jean Claude (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00669/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Félicien (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00655/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZABAHIMANA Jean Bosco (igika cya 19).

Page 74

74

 Urubanza Nº RPAA 00570/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Franҫois (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00515/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na GAKURU Patrick (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00449/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Vedaste (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00761/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIZIRUNGU Honoré (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00557/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sylvère (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00476/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na UKWITEGETSE Deny alais Sayisayi (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00727/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSINGIZUMUKIZA Siméon (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00739/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Callixte (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00034/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MBAZIMANA Matata (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00454/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Pierre (igika cya 17).

Page 75

75

 Urubanza Nº RPAA 00381/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDACYAYISABA Eliézer (igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00106/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Augustave (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00066/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Claude (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00064/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTAWIBARAMABI (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00071/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIHINYUKA Jean Bosco (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00782/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Ali (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00609/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SINAMENYE Bikorimana (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00599/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Victoire (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00755/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Jean Claude (igika cya 16).

Page 76

76

 Urubanza Nº RPAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYIZERE Jean Marie Vianney (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00600/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Samuel (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00701/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Jean Paul (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00052/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Antoine (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00404/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na URIMUWABO Pascal (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00098/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Célestin (igika cya 14).  Urubanza RPAA 00119/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTAKONTAGIZE Epimaque (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00526/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Bosco (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00044/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 6/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Bernardin (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00676/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUKURU Joseph (igika cya 17).

Page 77

77

 Urubanza Nº RPAA 00097/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISIGARO NIYOMUGABO (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00067/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGENDAHIMANA Placide (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00121/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Innocent (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00075/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Alexandre (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00587/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Alexis (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00074/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BASANINKINDI Zephelin (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00677/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Pascal (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00679/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMBA Jean Pierre (igika cya 37).  Urubanza Nº RPAA 00730/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Félicien (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 44).

Page 78

78

 Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 40).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00513/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIRIMANA Evariste (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00078/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MURANGIJIMANA Jean Pierre (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00228/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Nelson (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00260/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na RURANGWA Faustin (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00009/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAGINA Patrick (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 006852021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYOBERA Faustin Alias Deputé (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00661/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABARIKUMWE Jean Baptiste (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00002/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUFITUMUKIZA Léonard (igika cya 15).

Page 79

79

 Urubanza Nº RPAA 00746/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Japhet (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00615/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Fidèle (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00195/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Vénant (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00738/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO Papias (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00269/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYUKUSENGE Gad (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00520/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAREKEZI Patrick (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 58).

Page 80

80

 Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00741/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NUMVIYUMUKIZA Alexis (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00740/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRIGIRA Samuel (igika cya 14). Urubanza ruyoboye izindi: Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be (igika cya 252-254).

14. Gutsindwa ku mpamvu zimwe - impamvu zimwe - impamvu zimwe zisuzumirwa mu bisubizo byatanzwe ku mpamvu z’ubujurire hagereranywa ibyavuzwe mu rubanza rujuririrwa n’ibyavuzwe mu rwego rw’ubujurire kuri izo mpamvu. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 8). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ni ryari bivugwa ko umuburanyi yatsinzwe ku mpamvumvu zimwe?

Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 52, igika cya 3, y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ibikurikira: (…) “Icyakora kandi ubujurire bwa kabiri ntibushobora kwakirwa ku manza z’ababuranye bemera ibyo baregwa, cyangwa ku muburanyi watsinzwe mu nkiko zombi hashingiwe ku mpamvu zimwe”.

Page 81

81

Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Bifatwa ko umuburanyi yatsinzwe ku mpamvu zimwe mu nkiko zabanje, iyo Urukiko rwajuririwe, nyuma yo gusesengura imikirize y’urubanza mu nkiko zombi, rusanze ingingo z’ingenzi zasuzumwe, impamvu zashingiweho kugira ngo hagerwe ku cyemezo cyafashwe ari zimwe kandi zaratumye hafatwa ibyemezo bisa. Icyo gihe Urukiko rwemeza ko ubujurire butari mu bubusha bwarwo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020 haburana Road Solution Pavements Product Vs Mailco Ltd (igika cya 24).  Urubanza Nº RS/INCOST/SPEC 00004/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/03/2021 haburana ASIIMWE Frank na Leta y’u Rwanda (igika cya 29).  Urubanza Nº RCOMAA 0038/16/CS-RCOMAA 0033/2016/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/04/2017 haburana Bank of Kigali Ltd na MULISA KANA Martin (igika cya 21).  Urubanza Nº RCOMAA 0048/16/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017, haburana RRA na SODAR Ltd (igika cya 18).  Urubanza N° RS/INJUST/RCOM 00003/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/11/2020 haburana UNIVERSITY OF RWANDA (UR) na SANLAM Assurance Générales Plc (igika cya 23).  Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00005/2020/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/11/2020 haburana BPR na NKUSI Evariste (ibika bya 27-29).  Urubanza Nº RCOMAA 00010/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/03/2019, haburana KOPERATIVE DUKUNDUMURIMO (KOADU) na KING CONSTRUCTION AND SERVICE COMPANY (KICOSECA) (igika cya 12).

Page 82

82

 Urubanza Nº RCOMAA 00060/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Nyamaswa Raphael na BPR Plc (igika cya 21).

 Urubanza Nº RCOMAA 00012/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana BUFCOFFEE Ltd na TEUSCHER INVEST Ltd, yahindutse KIVUBELT COFFEE Ltd (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00057/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKESHIMANA Bonifilida (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00204/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Drake (igika cya 24)  Urubanza Nº RPAA 00177/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Paul (igika cya 12- 13).  Urubanza Nº RPAA 00253/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUGENZI Claude (igika cya 20).  Urubanza Nº RCOMAA 00052/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022, haburana KABERI COMPANY Ltd na RWANDA REVENUE AUTHORITY (RRA) (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00100/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022, haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Faustin.  Urubanza Nº RCAA 00010/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022, haburana MAHINYUZA Aloys na MUKESHIMANA Marthe n’abandi.  Urubanza Nº RCOMAA 00061/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022, haburana MAXWELL Ltd n’undi na RWANDA PUBLIC PROCUREMENT AUTHORITY (RPPA) n’abandi (igika cya 54).

Page 83

83

 Urubanza Nº RCOMAA 00070/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022, haburana KAJEGUHAKWA Valens na GT Bank Rwanda Plc (igika cya 33).  Urubanza Nº RCOMAA 00077/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022, haburana NK SPARE PARTS Ltd na UNGUKA BANK Plc (igika cya 27).  Urubanza Nº RCOMAA 00078/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022, haburana NZEYIMANA Cyprien na UWERA Helene, BANK OF KIGALI Plc (BK Plc) (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00127/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na SERUGENDO Jean de Dieu (igika cya 12)  Urubanza Nº RCOMAA 00067/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana BCEG RWANDA Ltd na SEBATIGITA Patrick (igika cya 22).  Urubanza Nº RCOMAA 00087/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Bank of Kigali Plc na Gate Hills Estate Ltd (igika cya 25).  Urubanza Nº RCOMAA 00081/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana NKAKA MAIZE MILLS Ltd na UNGUKA BANK Plc n’undi (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00211/2022/CA-CMB RPAA 00213/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na NIYIGABA Emile n’undi (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00001/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na TEGERA Jean Damascène (igika cya 12).

Page 84

84

 Urubanza Nº RPAA 00562/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Dieudonné (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00639/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUKESHIMANA Elias (igika cya 18, 20).  Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00627/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 IBYISHAKA Innocentna MUSASANGOHE Alice (igika cya 12).  Urubanza Nº RCOMA 00066/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/02/2023 ROKO CONSTRUCTION Ltd iburana na I&M BANK RWANDA Plc (igika cya 22).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00133/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Abdoul (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYIZERE Jean Marie Vianney (igika cya 17).  Urubanza Nº RCOMAA 00062/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana ECOMUJ Ltd na PRO WATER RWANDA Ltd (igika cya 19-20).

Page 85

85

 Urubanza Nº RCOMAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/03/2023 haburana SOTRAPROMETAL Ltd na DEVELOPMENT BANK OF RWANDA (B.R.D) Plc (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00003/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na IBYISHAKA Innocent (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00119/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAGENA Abdou (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 14).  Urubanza Nº RCOMAA 00104/2022/CA - CMB RCOMAA 00106/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 METSE CONSTRUCTION Ltd iburana na ENIGMA Ltd (igika cya 27).  Urubanza Nº RCAA 00031/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 NZIRORERA Joseph aburana na UWAMAHORO Ernestine (igika cya 32).  Urubanza Nº RCOMAA 00113/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05 /2023 BIMENYIMANA Célestin aburana na KAMUYUMBU Perpétue (igika cya 21-22).  Urubanza Nº RCOMAA 00093/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/04/2023 AKARERE ka NYABIHU kaburana na GM CIVIL ENGINEERING CONTRACTORS (GM CEC) Ltd (igika cya 26-28).  Urubanza Nº RCOMAA 00084/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, MUGANZA KIVU TEA FACTORY Ltd iburana na TWAGIRUMUKIZA Bénoȋt (igika cya 20-22). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza Nº RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020 haburana

Page 86

86

Road Solution Pavements Product Vs Mailco Ltd ni rwo rubanza ruyoboye izindi kubera ko ari rwo rwasobanuye neza ko mu gusuzuma niba umuburanyi yaratsinzwe mu nkiko zombi zabanje ku mpamvu zimwe, harebwa icyaburanwaga n’imitekerereze ya buri rukiko (raisonnement juridique) mu kugaragaza impamvu zashingiweho, kugira ngo rugere ku cyemezo rwafashe, hitawe ku kureba niba ingingo zaburanywe mbere arizo zagarutsweho mu bujurire kandi ko inkiko zombi zazishubijeho mu buryo bumwe. Impamvu zigomba gutandukanywa n’icyemezo cy’urukiko, kuko impamvu ariyo ishingirwaho mu kugaragariza no gusobanurira ababuranyi icyatumye urukiko rufata icyemezo.

15. Kujuririra urubanza – ibihe by’ubujurire - agaciro k’impamvu z’ubujurire zitanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’igihe cy’ubujurire – ntizigomba kwakirwa uretse igihe zuzuza cyangwa zisobanura izatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00037/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKUZIYAREMYE Védaste (igika cya 12). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese impamvu z’ubujurire zatanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’ibihe byo kujurira zagirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 181, igika cya 1 y’Itegeko n°027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha ivuga ko: «igihe cyo kujurira ari iminsi 30 ibarwa kuva ku munsi urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga»  Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri

Page 87

87

buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”.  Ingingo ya 188, igika cya 1 y’iryo Tegeko yo ivuga ko: “Uregwa ashobora kujuririra urubanza rwose cyangwa zimwe mu ngingo atishimiye imikirize yazo, urukiko rwajuririwe rukaburanisha gusa mu mbibi z’icyajuririwe”. Umurongo imanza zihuriyeho: Ingingo iyo ariyo yose itanzwe nyuma y’ibihe ntarengwa byo kujurira, uretse iyuzuza cyangwa isobanura iyatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira, ntigomba kwakirwa. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/10/2018 haburana MBUTO Aimable na BRD (igika cya 22).  Urubanza Nº RPA/GEN 00004/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHARI Bernard (igika cya 66).  Urubanza Nº RPAA 00328/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na NSABUKUNZE Emmanuel (igika cya 24-26).  Urubanza Nº RPAA 00386/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2020 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Daniel (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00338/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2021 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Jean Bosco (igika cya 18 n’icya 21)  Uubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/11/2021 rwa BARAKAGWIRA Gilbert n’Ubushinjacyaha ( igika cya 14-15).  Urubanza Nº RPAA 00422/2020/CA rwaciwe ku wa 17/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na KWITONDA Benoit

Page 88

88

 Urubanza Nº RPAA 00169/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKURANAMANA Martin  Urubanza Nº RPAA 00295/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Jean d’Amour  Urubanza Nº RPAA 00099/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MWENEDATA Jacques (igika cya 14)  Urubanza Nº RPAA 00274/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Thomas (igika cya 12-13)  Urubanza Nº RPAA 00559/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NABIBWIYIMANA Emmanuel (igika cya 31)  Urubanza Nº RPAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na KADIMA Félix (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00648/2021/CA -CMB RPAA 00555/2012/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Eric n’undi (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00585/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Sylvain (igika cya 9-10).  Urubanza Nº RPAA 00653/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MVUYEKURE Jean Bosco (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00077/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYIRINGIRE alias TUYISHIMIRE (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 15).

Page 89

89

 Urubanza Nº RPAA 00123/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Daniel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00053/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABANDORA Athanase (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00374/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Emile (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00597/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na VUGUZIGA Marie Chantal (igika cya 18-19).  Urubanza Nº RPAA 00357/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIMANA Jean Damascène (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00765/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Laurien (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00508/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWISHAKA Joyeuse (igika cya 17). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe ku wa 26/10/2018 haburana MBUTO Aimable na BRD kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga.

16. Guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi ruke - ntibifatwa nko guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi bivugwa mu ngingo ya 263 igika cya 3 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange – bifatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza - agahabwa igihano gito. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00033/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana ubushinjacyaha na MPIRIKANYI Jean Damascène (igika cya 17).

Page 90

90

Ikibazo cyasuzumwe: Ese uregwa ufatanywe ingano nto y’urumogi yahinze yatunze cyangwa yabitse yahanwa hashingiwe ku gufatanwa ibiyobyabwenge agamije kubigurisha no kubikwirakwiza? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa wyarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yahinze, yatunze cyangwa yabitse yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza (simple drug possession) aho kubicuruza no kubikwirakwiza (drug trafficking /drug distribution), agahabwa ibihano bito. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza RPAA 00147/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Gedeon (igika cya 19, 20).  Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène alias Rasta.  Urubanza Nº RPAA 00200/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00327/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSIRIKARE Jean Damascène (igika cya 22-25).  Urubanza Nº RPAA 00335/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na SINDIKUBWABO UWABAKURIKIZA (igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00498/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUBAYIZA Alexis (igika cya 12,16).  Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 34- 35).

Page 91

91

 Urubanza Nº RPAA 00532/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana ubushinjacyaha na MUNYENTWARI Cyprien (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00743/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHIMANA Adrien (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00082/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Sadi (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00522/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Badru (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 00266/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTEMBESA Abudulkalim (igika cya 34). Urubanza ruyoboye izindi: Urubanza RPAA 00147/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Gedeon, igika cya 19, 20 kuko arirwo rwafashe icyemezo bwa mbere kuri uyu murongo.

17. Guhamwa no gucuruza ibiyobyabwenge - gucuruza ingano nto - kugabanyirizwa ibihano - uwahamwe no gucuruza ibiyobyabwenge ashobora kugabanyirizwa igihano mu rwego rwo guhuza igihano n’uburemere bw’icyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 15).

Page 92

92

Ikibazo cyasuzumwe: Ese ingano nto uregwa gucuruza ibiyobyabwenge yyarafatanwe byamugirira akamaro akagabanyirizwa igihano? Umurongo uhuriwe n’izindi manza: Urukiko rushobora kugabanya igihano rushingiye ku ngano y’ibiyobyabwenge ushinjwa yatunze cyangwa yacuruje, mu rwego rwo guhuza igihano n’uburemere bw’icyaha (Principe de la proportionnalité de la peine à l’infraction). Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu.  Urubanza Nº RPAA 00293/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Murindahabi Jean de Dieu (Igika cya 35).  Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin.  Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène.  Urubanza Nº RPAA 00499/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MBARUSHIMANA Damascène (Igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00307/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTIMURA Félix (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00304/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSABYIMANA Aboubakar (igika cya 19).  Urubanza Nº Urubanza Nº 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 51).

Page 93

93

 Urubanza Nº RPAA 00618/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUKANDORI Josephine (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00598/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Emmanuel (igika cya 30). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu kuko arirwo rwaciwe mbere kuri iki kibazo.

18. Impamvu z’ubujurire - guhindura imiburanire yashingiweho icyemezo mu rubanza rwajuririwe – ubwo bujurire burakirwa urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00283/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUKWIHA Jean Bosco (igika cya 12). Ikibazo cyasuzumwe: Uwajuriye yaburanye ahakana icyaha mu manza zabanje. Mu bujurire bwa kabiri aburana avuga ko yemera icyaha noneho, anasaba ko byashingirwaho agabanyirizwa igihano. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”.

Page 94

94

Umurongo watanzwe: Uwajurije afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro. Iyo atabikoze ubwo bujurire burakirwa, urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00616/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUWERA Aphrodis (igika cya 23).  Urubanza N° RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 10).  Urubanza N° RPAA 00497/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Jérôme (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00559/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NABIBWIYIMANA Emmanuel (igika cya 29)  Urubanza Nº RPAA 00181/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMUGABO François (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00546/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Joseph (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00428/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAKIZA Eric (igika cya 17).

Page 95

95

 Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00674/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Protais (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00091/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIBANIRE Phocas (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00073/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGIRANEZA Claude (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Ildéphonse (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYODUSENGA Jean Damascène (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00490/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZARAMYIMANA Théodore alias Didace (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00709/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na SEMANA Alexis (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00276/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Alexis (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 17). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa

Page 96

96

22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema (igika cya 18) kuko arirwo rwaciwe mbere.

19. Imanza z’inshinjabyaha – igisobanuro cyo gufatanwa ibiyobabwenge no gukora, guhinga, guhindura, gutunda no kubibika – bitandukanira ku ngano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00258/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Daniel bita HABIMANA (igika cya 12). Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 263, igika cya mbere n’icya kabiri, y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko ‘‘Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha. Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange’’. Naho ingingo ya 263, igika cya gatatu, y’iryo tegeko iteganya ko “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko

atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. Umurongo watanzwe: Amagambo arebana no gufatanwa (avugwa mu gika cya mbere cy’ingingo ya 263), gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika (avugwa mu gika cya 3 cy’iyo ngingo) agomba kumvikana hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yyarafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse maze byagaragara ko kuri buri

Page 97

97

gikorwa muri ibyo ikigamijwe ari ukubikoresha ku giti cye (simple drug possession) uregwa agahabwa ibihano bito ariko byagaragara ko ingano y’ibiyobyabwenge yyarafatanwe ari nini bikaba byashingirwaho hemezwa ko ataribyo gukoresha ku giti cye ahubwo ikigamijwe ari ugucuruza cyangwa gukwirakwiza (drugs trafficking/drug distribution) ibiyobyabwenge uregwa agahabwa igihano kiremereye. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin (igika cya 14- 18).  Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène (igika cya 17- 18).  Urubanza Nº RPAA 00428/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAKIZA Eric (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00358/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Florent (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00670/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIRYAYO Ange (igika cya 12- 13).  Urubanza Nº RPAA 00413/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Jean Baptiste (igika cya 21).

Page 98

98

 Urubanza Nº RPAA 00341/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Cyprien (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00025/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Gervais (igika cya 15-18).  Urubanza Nº RPAA 00653/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MVUYEKURE Jean Bosco (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00082/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Sadi (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00783/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUREZE Grace (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00679/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMBA Jean Pierre (igika cya 17-19).  Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 21-23).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 19-21).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 18-20).  Urubanza Nº RPAA 00435/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na USABIMANA Eric alias Duguri (igika cya 18).

Page 99

99

 Urubanza Nº RPAA 00522/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Badru (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00689/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Elie (igika cya 9’).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 30-32). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin kuko arirwo rwaciwe mbere rusesengura neza iyi ngingo.

20. Ubujurire bwa kabiri – itegeko ritariho – ni itegeko ritagikoreshwa, itegeko ritaratangira gukoreshwa cyangwa ritigeze ribaho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA/ECON 00001/2022/CA - CMB RPAA /ECON 00002/2022/CA - CMB RPAA /ECON 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na RWAKUNDA Christian n’abandi (igika cya 26). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese itegeko ritariho ryashingirwaho mu rubanza bigatuma rwemererwa kuburanishwa mu bujurire bwa kabiri ni irimeze gute? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 52, igika cya 2, agace ka 3°, y’Itegeko n°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ibikurikira: ″Urukiko rw’Ubujurire rufite kandi ububasha bwo kuburanisha mu rwego rw’ubujurire bwa kabiri imanza zaciwe n’Urukiko Rukuru, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi n’Urukiko Rukuru rwa Gisirikare, iyo izo manza: (…) 3º zashingiye ku itegeko ritariho, ingingo z’amategeko zitakiriho cyangwa zaciwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha″.

Page 100

100

Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Itegeko ritariho rigomba kumvikana mu buryo bw’itegeko ritagikoreshwa (loi abrogée, repealed law), cyangwa itegeko ritaratangira gukoreshwa (loi non encore en vigueur/ a law not yet in force), cyangwa se itegeko ritigeze ribaho (qui n’a jamais existé/ a law that never existed). Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 0096/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/05/2018, haburana MUKARUSANGA Olive n’Ubushinjacyaha (igika cya 14).  Urubanza Nº RCAA 00012/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana NSENGIYUMVA Thiery na MANISHIMWE François n’abandi.  Urubanza Nº RCAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 9/09/2022 haburana IRAMIRO CLINIC na KAMBALI BIGISHIRO.  Urubanza Nº RCOMAA 00109/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/03/2023 haburana UJM CONSULTANCY AND PARTNERS Ltd na KABIRIGI Willy (igika cya 18-19).  Urubanza Nº RPAA 00322-00323/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na RENZAHO Alexis n’undi (igika cya 27). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPAA 0096/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/05/2018, haburana MUKARUSANGA Olive n’Ubushinjacyaha kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga.

Page 101

101

21. Imanza z’inshinjabyaha – ikoreshwa ritemewe ry’ibiyobyabwenge - gutunda no kugurisha ibiyobyabwenge – gufatirwa bitaragera ku muguzi – ntibyafatwa ko nta ngaruka zikomeye byateje. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 37). Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ingaruka z’icyaha cyo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge ntizikwiye kureberwa ku munsi ushinjwa afatiwe mu cyaha ngo byumvikane ko ziburijwemo, kuko uburemere bw’iki cyaha busobanurwa no kuba ibiyobyabwenge binyanyagira mu bantu benshi bikabyara uruhererekane rw’ibyaha. Umuntu wese wiyemeje kujya mu runana rw’ababikwirakwiza aba arebwa n’ingaruka z’ibiyobyabwenge bibangamiye ubuzima bw’ababikoresha. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 000164/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022, haburana Ubushinjacyaha na IYUMUREMYI Faustin (igika cya 28).  Urubanza RPAA 00739/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Callixte (igika cya 23, 24)  Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00044/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 6/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Bernardin (igika cya 19).

Page 102

102

 Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 45).  Urubanza Nº RPAA 00526/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Bosco (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00708/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Vital (igika cya 17).

22. Imanza z’imbonezamubano – kugabana umutungo – ibimenyetso bishingirwaho mu kugaragaza ukubana nk’umugabo n’umugore batarasezeranye – uko kubana kugaragazwa mu buryo bwose n’ikimenyetso icyo aricyo cyose. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCAA 00029/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, KANOBANA Eddy aburana na Lt Col DUKUZE Betty (igika cya 35). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya ikimenyetso cyashingirwaho mu kugaragaza ukubana k’umugabo n’umugore batarasezeranye. Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 39 y’itegeko n° 59/2008 ryo ku wa 10/09/2008 y’Itegeko nº 59 ryo ku wa 10/09/2008 rikumira kandi rikarinda ihohoterwa iryo ariryo ryose rishingiye ku gitsina, iteganya ko: “Ababanaga nk’umugore n’umugabo batashyingiranywe mu buryo buteganywa n’amategeko, bashyingirwa hakurikije ihame ry’ubushyingiranywe bw’umugabo umwe n’umugore umwe. Mu gihe umwe mu barebwa n’ibivugwa mu gika kibanziriza iki, yabanaga n’abagore cyangwa n’abagabo benshi, abanza kugabana ku buryo

Page 103

103

bungana na buri wese mu bo babanaga, umutungo bari bafitanye cyangwa bahahanye mbere y’uko ashyingirwa. Igabana ry’umutungo rivugwa mu gika cya 2 cy’iyi ngingo ntirivutsa abana babyaranye uburenganzira bahabwa n’amategeko”. Umurongo watanzwe: Ntibisaba ibimenyetso byihariye, mu kugaragaza imibanire y’abagabo n’abagore batashakanye mu buryo bwemewe n’amategeko, ahubwo uburyo bwose bushoboka kugira ngo bugaragaze ko umugore n’umugabo babanye bwashingirwaho mu gufata icyemezo. Izindi manza zafashe uyu murongo:  Urubanza Nº RCAA 0014/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/12/2017, haburana MUTONI K. Jackline na NIWENSHUTI Aloys na MUKAMBUGUJE Alodie (igika cya 30). Urubanza ruyoboye izindi: Ni Urubanza Nº RCAA 0014/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/12/2017, haburana MUTONI K. Jackline na NIWENSHUTI Aloys na MUKAMBUGUJE Alodie kuko arirwo rwaciwe mbere n’urukiko rw’Ikirenga rugasobanura neza iyi ngingo.

23. Imanza z’imbonezamubano – kugabana umutungo - ababana nk’umugabo n’umugore batarasezeranye bahagaritse kubana – bagabana umutungo bafitanye cyangwa bashakanye, wabonetse muri cya gihe kidashidikanywaho bombi babanaga hatitawe ku kugaragaza ingano (quantité) y’ibyo buri wese yakoze kugira ngo ubeho cyangwa ibyo yawushyizeho ngo wiyongere agaciro. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCAA 00029/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, KANOBANA Eddy aburana na Lt Col DUKUZE Betty (igika cya 43). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba ababanye batarashyingiranywe mu buryo bukurikije amategeko bashobora kugabana umutungo bashakanye igihe baba bahagaritse kubana.

Page 104

104

Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 39 y’itegeko n° 59/2008 ryo ku wa 10/09/2008 y’Itegeko nº 59 ryo ku wa 10/09/2008 rikumira kandi rikarinda ihohoterwa iryo ariryo ryose rishingiye ku gitsina, iteganya ko: “Ababanaga nk’umugore n’umugabo batashyingiranywe mu buryo buteganywa n’amategeko, bashyingirwa hakurikije ihame ry’ubushyingiranywe bw’umugabo umwe n’umugore umwe. Mu gihe umwe mu barebwa n’ibivugwa mu gika kibanziriza iki, yabanaga n’abagore cyangwa n’abagabo benshi, abanza kugabana ku buryo bungana na buri wese mu bo babanaga, umutungo bari bafitanye cyangwa bahahanye mbere y’uko ashyingirwa. Igabana ry’umutungo rivugwa mu gika cya 2 cy’iyi ngingo ntirivutsa abana babyaranye uburenganzira bahabwa n’amategeko”. Umurongo watanzwe: Mu gihe ababanaga nk’umugabo n’umugore batarashyingiranywe bahagaritse kubana, kugira ngo bagabane umutungo, ni uko bagomba kuba bawufitanye cyangwa barawushakanye. Amagambo «bawufitanye» cyangwa «barawushakanye» ntavuga ko buri wese agomba kugaragaza ingano (quantité) y’ibyo yakoze kugira ngo umutungo ubeho cyangwa ngo yerekane ibyo yawushyizeho kugira ngo wiyongere agaciro, ahubwo uwo mutungo ugomba kuba warabonetse muri cya gihe kidashidikanywaho bombi babanaga. Icya ngombwa ni uko muri iyo mibanire buri wese aba yaragize ibyo akora byagize uruhare mu guteza imbere urugo. Izindi manza zafashe uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00001/2022/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 15/11/2019, Haburana

MBESIGYE Marguerite, MUKANGWIJE Espérance na NIYODUSENGA Anaclet (igika cya 31).  Urubanza Nº RCAA 0014/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/12/2017, haburana MUTONI K. Jackline na NIWENSHUTI Aloys na MUKAMBUGUJE Alodie (igika cya 33).

Page 105

105

 Urubanza Nº RS/REV/INJUST/CIV0007/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2015, NYIRAKAMANA Marciana n’abandi baregagamo MUKASHARANGABO Eugénie n’abandi  Urubanza Nº RS/Inconst/Pen.0003/10/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/01/2011 GATERA Johnson aburana na KABARISA Teddy (igika cya 15).  Urubanza Nº RCAA 0022/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/07/2014, NGANGARE John aburana na MUKANKURANGA Grace (igika cya 24).  Urubanza Nº RCAA 0048/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 11/03/2016, AHISHAKIYE Jean aburana na NAMAGABIRA Vénantie (igika cya 26-27).  Urubanza Nº RCAA 00011/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2022, NTAKIRUTIMANA Jeannette aburana na KAYIRANGWA Denyse na KAZAROHO Jean Bosco (igika cya 78). Urubanza ruyoboye izindi: Ni Urubanza Nº RCAA 0014/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/12/2017, haburana MUTONI K. Jackline na NIWENSHUTI Aloys na MUKAMBUGUJE Alodie kuko arirwo rwaciwe mbere n’urukiko rw’Ikirenga rugasobanura neza iyi ngingo.

24. Imanza z’inshinjabyaha – ibimenyetso mu manza – agaciro k’imvugo z’abatangabuhamya bafite icyo bapfa n’ukurikiranwe – gasuzumwa n’urukiko. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00120/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana ubushinjacyaha na GAHIGI Anastase (igika cya 17). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya agaciro k’imvugo z’abatangabuhamya bafite icyo bapfa n’uregwa Ingingo y’Itegeko umurongo ushingiyeho:

Page 106

106

 Ingingo ya 65 y’Itegeko nº 15/2004 ryo ku wa 12/2004 rivuzwe, iteganya ko: «Urukiko ari rwo rwonyine rupima ko imikirize y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa, ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa. Ntirwitsitsa ku mubare w’abatangabuhamya. Rwita cyane cyane ku bumenyi bwabo bw’ibyabaye, no ku buryo babivuga uko byagenze nta cyo bihimbira ».

Umurongo watanzwe: Nubwo abatangabuhamya babajijwe baba bafite icyo bapfa n’abaregwa, ibyo ntibyafatwa nk’umuziro kuribo utuma batabazwa, icy’ingenzi ni uko imvugo yabo itapfa kwemerwa cyangwa ngo ihakanwe itabanje gusuzumwa n’Urukiko. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza N° RPAA 0117/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/09/2010 haburana Cpl NGABONZIZA Faustin na Sgt BIZIYAREMYE Jean Baptiste (igika cya 8).

25. Imanza z’inshinjabyaha – ubuhamya - agaciro k’ubuhamya buvuguruzanya ku tuntu duto – ntidutesha agaciro ireme ryabwo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00141/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Ryamukuru (igika cya 33). Ikibazo cyasuzumwe: Ukuvuguruzanya kw’abatangabuhamya ku tuntu duto kwashingirwaho kugatesha agaciro ubuhamya batanga? Umurongo watanzwe: Ukuvuguruzanya kw’abatangabuhamya ku tuntu duto mu rubanza, ntibitesha agaciro ireme ry’ubuhamya batanga. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Case no. ICTR-01-72-T, The Prosecutor v. SIMON BIKINDI, 2 December 2008, page 12, paragraph 32.

Page 107

107

 Case no. ICTR 2000-55c-T, Le Procureur c/ Ildephonse Nizeyimana, du 02 Juin 2012, p. 94, para 289.  Urubanza Nº RPA/GEN 00001/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAGANZWA Ladislas (igika cya 27, 29).  Urubanza n° RPAA 0117/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/07/2010 haburana Ubushinjacyaha na Sgt BIZIYAREMYE na Cpl NGABONZIZA (igika cya 14).  Urubanza n° RPA/GEN 00004/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIRINDABAGO Jean Paul (igika cya 125).

26. Gukubita no gukomeretsa byateye urupfu – ubwicanyi - gutandukanya ibyaha – gutandukanya ibi byaha bisuzumirwa mu cyakoreshejwe (intwaro ishobora kwica) mu kumukubita no ku gice cy’umubiri cyakubiswe (mu cyico). Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00218/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MURWANASHYAKA SINIRI Théoneste (igika cya 14). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese hashingirwa kuki mu gutandukanya icyaha cy’ubwicanyi n’icyaha cyo gukubita no gukomeretsa undi ku bushake byateye urupfu?

Umurongo imanza zihuriyeho: Mu kumenya niba uwakubise undi ku bushake yari afite umugambi wo kumwica cyangwa niba yari agamije gusa kumukubita cyangwa kumukomeretsa bisuzumirwa mu cyakoreshejwe (intwaro ishobora kwica) mu kumukubita no ku gice cy’umubiri cyakubiswe (mu cyico). Izindi manza zafashwemo uyu murongo:

Page 108

108

 Urubanza Nº RPAA 0110/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 31/01/2014 haburana Ubushinjacyaha na UWAMURENGEYE (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko RLR V1-2014) p.133-140.  Urubanza Nº RPA 0142/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/09/2014 haburana Ubushinjacyaha na CYUMA MIRUHO (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, RLR V2- 2015) p.186.  Urubanza Nº RPAA 00195/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na AYIRWANDA Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00357/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAMBERE Justin.  Urubanza Nº RPAA 00012/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NAHIMANA Daniel.  Urubanza Nº RPAA 00220/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NZATUMABO Edouard.  Urubanza Nº RPAA 00333/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 11- 13).  Urubanza Nº RPAA 00161/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na BAZIRAMWABO Fabien alias Museveni (igika cya 20, 27). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 0110/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 31/01/2014 haburana Ubushinjacyaha na

Page 109

109

UWAMURENGEYE kuko rusobanura neza ibishingirwaho mu gutandukanya icyaha cy’ubwicanyi n’icyaha cyo gukubita no gukomeretsa byateye urupfu kandi rukaba rwaratoranijwe rugatangazwa mu cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko nk’urutanga umurongo kuri iki kibazo (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko RLR V1-2014) p.133-140).

27. Gukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu – uregwa iki cyaha aba yagize ubushake bwo gukora ibikorwa bibujijwe bikaza kuvamo urupfu ariko ataricyo yari agamije. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00262/2022/CA, rwaciwe ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIBARUTAYE Guillaume (igika cya 13). Ikibazo cyasuzumwe: Itandukaniro riri hagati y’icyaha cy'ubwicanyi budaturutse ku bushake n'icyo gukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu? Ingingo umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 111 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ibikurikira: “Umuntu wica undi bw’ububuraburyo, uburangare, ubushishozi buke, umwete muke, kudakurikiza amabwiriza cyangwa ubundi buteshuke bwose ariko adafite umugambi wo kumwica, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo kitari munsi y’amezi atandatu (6) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) n’ihazabu y’amafaranga atari munsi y’ibihumbi magana atanu (500.000 FRW) ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW) cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano”.  Ingingo ya 121 igika cya mbere n’icya gatanu y’iryo tegeko iteganya ibikurikira: “Umuntu wese, abishaka, ukomeretsa undi, umukubita cyangwa umusagarira ku buryo bwa kiboko bubabaje aba akoze icyaha. (…) Iyo gukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu, igihano kiba igifungo kitari munsi y’imyaka cumi n’itanu (15) ariko kitarenze imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu

Page 110

110

y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni eshanu (5.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni zirindwi (7.000.000 FRW)”. Umurongo watanzwe: Itandukaniro riri hagati y’icyaha cy'ubwicanyi budaturutse ku bushake n'icyo gukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu ni uko icyaha cy’ubwicanyi budaturutse ku bushake ukiregwa nta bushake bwo gukora igikorwa kibujijwe aba yagize n’ubwo ibikorwa bye bigira ingaruka zitera urupfu; mu gihe ikindi, ukiregwa aba yagize ubushake bwo gukora ibikorwa bibujijwe bikaza kuvamo urupfu ariko ataricyo cyari kigamijwe. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00114/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Felicien (igika cya 13).

28. Amategeko agenga imisoro – ububasha bwa komiseri wa za gasutamo - guhana icyaha giteganywa n’Itegeko rigenga za Gasutamo z’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba - Komiseri afite ububasha bwo guhana umusoreshwa wakoze icyaha iyo umusoreshwa yemeye icyaha ashinjwa, iyo atacyemeye ahanwa iyo abanje kugikurikiranwaho no kugihamwa n’inkiko. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00010/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’ubujurire ku wa 28/04/2023, BUGINGO Martin aburana na RWANDA REVENUE AUTHORITY (RRA) (igika cya 24). Ikibazo cyasuzumwe: Ese Komiseri wa za Gasutamo afite ububasha bwo guhana umusoreshwa wakoze icyaha giteganywa n’Itegeko rigenga za Gasutamo z’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba niyo yaba atemera icyaha ashinjwa? Ingingo umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 199, igika cya 2, agace ka (iii), y’Itegeko rigenga za Gasutamo z’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (The East African Community Customs Management Act, 2004) “iteganya ko utwaye magendu aba akoze icyaha

Page 111

111

ahanirwa kandi ikinyabiziga cyakoreshejwe mu bwikorezi bwayo kigafatirwa hamwe n’ibyo cyari gitwaye”.  Ingingo ya 219 y’iryo tegeko igateganya ko “mu gihe Komiseri wa za Gasutamo afite ibimenyetso by’uko umusoreshwa yakoze icyaha giteganywa n’iri tegeko ashobora kurangiza ikibazo mu bwumvikane mu gihe umusoreshwa yemera icyaha. Iya 220 y’iryo tegeko igateganya ko mu gihe umusoreshwa atemera icyaha, ikurikiranacyaha rikorwa mu Rukiko rufite ububasha bwo guhamya umuntu icyaha akurikiranyweho no gutanga ibihano biteganyijwe”. Umurongo watanzwe: Komiseri wa za Gasutamo afite ububasha bwo guhana umusoreshwa wakoze icyaha giteganywa n’Itegeko rigenga za Gasutamo z’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba, ariko ubwo bubasha abukoresha gusa iyo umusoreshwa yemeye icyaha ashinjwa akabikora mu buryo bwateganyijwe, mu gihe iyo atacyemeye ahanwa iyo abanje kugikurikiranwaho no kugihamwa n’inkiko zifite ububasha bwo kuburanisha ibyaha no gutanga ibihano. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza N°RCOMA 047/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 29/07/2011, Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro kiburana na MUNYANEZA Evariste (igika cya 13).  Urubanza N°RCOMA 0084/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 22/03/2013, AUTOEXPRESS SARL iburana na RWANDA REVENUE AUTHORITY (RRA) (igika cya 13-15) 29. Imanza z’umurimo - amasezerano y’umurimo – gutandukanya umukozi wa nyakabyizi n’umukozi ukora mu buryo buhoraho ufite amasezerano atanditse – umukozi uhoraho ugengwa n’amasezerano atanditse ni umaze nibura igihe kigeze ku mezi atandatu yikurikiranya akorera umukoresha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00005/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’ubujurire ku wa 25/05/2023, BATUNGWANAYO Félix na

Page 112

112

TWAGIRAYEZU Gilbert baburana na RWANCO ENGINEERING SERVICES Ltd (igika cya 23). Ikibazo cyasuzumwe: Ni ryari bivugwa ko umukozi udafite amasezerano yanditse hagati ye n’umukoresha afatwa ko ari nyakabyizi cyangwa ari umukozi uhoraho ugengwa n’amasezerano atanditse?  Ingingo ya mbere, agace ka 33, y’Itegeko nº 13/2009 ryo ku wa 27/05/2009 rigenga umurimo mu Rwanda ryakurikizwaga ubwo BATUNGWANAYO Félix na

TWAGIRAYEZU Gilbert batangiraga gukorera

RWANCO

ENGINEERING SERVICES Ltd, iteganya ko “Umukozi uhoraho ari umukozi uhabwa akazi mu gihe kizwi cyangwa kitazwi ariko umaze nibura amezi atandatu akurikiranye akorera umukoresha umwe, naho mu gace ka 34 igateganya ko umukozi wa nyakabyizi ari umukozi ukoreshwa umunsi ku munsi”.  Ingingo ya 15, igika cya mbere y’Itegeko N° 13/2009 ryo ku wa 27/05/2009 ryibukijwe haruguru iteganya ibikurikira: “Amasezerano y’akazi ashobora kuba ayanditse cyangwa atanditse. Akorwa ku buryo bunogeye bene kuyagirana ku mpande zombi igihe bitabangamiye ingingo ya 19 y’iri tegeko. Gihamya y’amasezerano ishobora kuba uburyo bwose bubonetse”. Umurongo watanzwe: Nubwo umukozi nta masezerano yanditse yaba afitanye n’umukoresha we, ariko amaze nibura igihe kigeze ku mezi atandatu yikurikiranya kandi mu buryo buhoraho amukorera, agomba gufatwa nk’umukozi ugengwa n’amasezerano atanditse. Kugira ngo byemezwe ariko, umukozi uvuga ko agomba gufatwa muri ubwo buryo, agomba kugaragaza ibimenyetso byerekana ko yakoze koko mu gihe cy’amezi atandatu mu buryo buhoraho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:

Page 113

113

 Urubanza N° RS/INJUST/RSOC 00005/2022/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/04/2023 NAYITURIKI Redemptus aburana na Hayton Ltd. (igika cya 13).  Urubanza N° RSOCAA 0004/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 06/04/2017, SEROMBA Martin na bagenzi be baburanaga na RWACOF EXPORTS Ltd (igika cya 17).

30. Imanza z’inshinjabyaha- kubara ibihe by’ubujurire - itariki igaragaza igihe cy’ubujurire k’uburana afunze – ni iyo Gereza yemerejeho ko yakiriye ubujurire bw’umugororwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00261/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZIRORERA (igika cya 15). Ikibazo cyasuzumwe: itariki iherwaho habarwa igihe uburana ufunze yajuririye ni itariki yandikiyeho ibaruwa y’ubujurire cyangwa n’iyo Gereza yemerejeho ko yakiriye ubujurire?  Ingingo ya 181, igika cya 1 y’Itegeko n°027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha iteganya ko:: «igihe cyo kujurira ari iminsi 30 ibarwa kuva ku munsi urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga» Umurongo watanzwe: Mu manza nshinjabyaha itariki igomba gufatwa ko ari iy’ubujurire ku bakurikiranwe bafunze ni iyo Gereza yemerejeho ko yakiriye ubujurire bw’umugororwa, aho kuba itariki yandikiyeho ibaruwa ijurira. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza N° RPAA 00558/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Francois (igika cya 18).

Page 114

114

 Urubanza N° RPAA 00724/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTABAZI Augustin (igika cya 13).

Page 115

114

IV. ITANGWA RY’IBIHANO 1. Imanza zagabanyije igihano

1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato

S/N Urubanza

Ababuranyi Impamvu Igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. N°

RPAA 00037/2022/ CA rwaciwe ku wa 22/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

HAKUZIYAR

EMYE Védaste

Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko ubwo yakoraga icyo cyaha yari mu myaka y’ubuto, aribwo akiva mu bwana, kuko yari afite imyaka 19 y’amavuko kandi ari ubwa mbere akurikiranwe mu nkiko mu buryo buzwi.

Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko uwahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14), igihano kiba igifungo cya burundu. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha yahamijwe cyo gusambanya umwana w’imyaka 10 y’amavuko.

2. N°

RPAA 00129/2021/ CA rwaciwe ku wa 29/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

TWIBANIRE François

Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha ari mu myaka y’ubuto kuko yakoze icyaha afite imyaka 18 y’amavuko, kandi ari ubwa mbere akurikiranwe n’inzego z’ubutabera ku buryo buzwi.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 20 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha yahamijwe cyo gusambanya umwana w’imyaka 4 y’amavuko;

3. Nº

RPAA 00707/2022/ CA rwaciwe ku wa 17/5/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

NZIRORERA François Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho n’inkiko mbere no kuba ingaruka z’icyaha cyateye atari nini unarebeye ku byagaragajwe na raporo y’umuganga.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 20 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zabanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 13 y’amavuko.

Page 116

115

4. Nº

RPAA 00120/2020/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

GAHIGI Anastase Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere ahamwe n’icyaha

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’ imyaka 8 y’amavuko.

5. Nº

RPAA 00697/2021/ CA rwaciwe ku wa 17/5/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

NKURIKIYI

MANA Frodouard Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho n’inkiko mbere.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 12 y’amavuko.

6. N°

RPAA 00738/2021/ CA rwaciwe ku wa 29/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

UZABAKIRI HO Papias

Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko kuva agifatwa yemeye icyaha asaba imbabazi, kandi bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 13 y’amavuko.

7. N°

RPAA 00020/2021/ CA rwaciwe ku wa 31/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

NTIVUGUR

UZWA Innocent Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha mu buryo buzwi, bivuze ko yari asanzwe yitwara neza.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 12 y’amavuko.

8. Nº

RPAA 00345/2021/ CA rwaciwe ku wa 19/5/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

UWASE Evariste Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko no kuba ubwo yakoraga icyaha yari akiri muto kuko yari afite imyaka 20. Gusambanya umwana, icyaha giteganywa kandi gihanwa n’ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 aho kuba igifungo cy’imyaka 15 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16.

Page 117

116

(20) ariko kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25).

9. N°

RPAA 00141/2022/ CA rwaciwe ku wa 31/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

NTEGAMAH

EREZO Ryamukuru Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha afite imyaka 19 no kuba dosiye itagaragaza ko hari ikindi cyaha yigeze akurikiranwaho mbere, bivuze ko yari asanzwe yitwara neza. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo Gukoresha undi imibonano mpuzabitsina kugahato n’Ubujura bukoresheje kiboko.

10. No

RPAA 00045/2022/ CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

INGABIRE Sylvestre Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko aburana ku rwego rwa mbere yaremeye icyaha aregwa, kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha no kuba yarakoze icyaha aregwa afite imyaka 19 y’amavuko ari bwo akigera mu myaka y’ubukure ndetse akaba yari mu kigero kimwe n’icy’umwana w’umukobwa yasambanyije wari ufite imyaka 16 y’amavuko, amurusha imyaka itatu (3) gusa.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16 y’amavuko.

11. N°

RPAA 00565/2022/ CA rwaciwe ku wa 29/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

NIZEYIMAN A Alphonse

Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko kuva agifatwa yemeye icyo cyaha asaba n’imbabazi, kandi ubwo yakoraga icyaha yari akiva mu bwana kuko nawe yari afite imyaka 19 y’amavuko, byumvikana ko ikigero bombi bari barimo kidatandukanye cyane kandi nta kigaragaza ko yari asanzwe afite imyitwarire mibi, akaba Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 aho kuba igifungo cya burundu

yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15 y’amavuko, byakurikiwe no kubana nk’umugabo n’umugore.

Page 118

117

ari n’ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko.

12. N°

RPAA 00744/2021/ CA rwaciwe ku wa 31/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

MUGIRANE ZA Eustache Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, kuba ari ubwa mbere yari akurikiranweho icyaha mu buryo buzwi, akaba adasanzwe azwiho imyitwarire mibi no kuba icyaha yahamijwe yaragikoze ari bwo akigera mu myaka y’ubukure kuko yari afite imyaka 19 y’amavuko, idatandukanye cyane n’iw’uwo yasambanyije wari ufite imyaka 16.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanaya umwana w’imyaka 16 y’mavuko.

13. Nº

RPAA 00661/2021/ CA rwaciwe ku wa 19/5/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

ABARIKUM WE Jean Baptiste Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu nzego zose, nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho n’inkiko mu buryo buzwi kandi akaba yarabanye nk’umugore n’umugabo na Yc atagamije kumwangiza ahubwo kubana nawe (…), akaba yaranabyaye kandi yitaweho neza n’ababyeyi b’uregwa.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 12

14. Nº

RPAA 00002/2022/ CA rwaciwe ku wa 19/5/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

DUFITUMU

KIZA Léonard Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yamera icyaha mu buryo budashidikanywaho kuva yafatwa; kuba nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho n’inkiko mu buryo buzwi ndetse no kuba yarabanye nk’umugore n’umugabo n’uwo aregwa Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 17

Page 119

118

gusambanya atagamije ku mugirira nabi kuko yanafashwe amuherekeje kwipimisha inda kwa muganga.

15. Nº

RPAA 00775/2021/ CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

GASIGWA Jean Bosco Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho ikigero cy’imyaka 25 yari afite, kuba ari ubwa mbere akoze icyaha, no kuba yarabanye nk’umugore n’umugabo na M.P atagamije ku mugirira nabi, kuko abubwo bari bamaze igihe bafitanye ubucuti baza kubana bitewe n’uko iwabo baramwirukanye aramusanga aramwakira.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16.

16. N° RPAA 00035/2022/ CA rwaciwe ku wa 31/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

MBARUBUK EYE Théophile Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashikanywaho kuva agifatwa, kucyicuza no kugisabira imbabazi, kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha mu buryo buzwi, akaba adasanzwe azwiho imyitwarire mibi cyangwa kuba umunyarugomo, n’imyitwarire ye nyuma yo gukora icyaha kuko amaze kumenya ko yateye M.E inda yaramubaye hafi, aramufasha atwite, na nyuma yo kubyara, yita izina umwana ndetse mu rwego rwo kwanga kumwandagaza amuzana mu rugo atangira kubana nawe nk’umugabo n’umugore (…)

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16 y’amavuko.

Page 120

119

17. Nº RPAA 00690/2021/ CA rwaciwe ku wa 17/5/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

NDAGIJIMA NA Ildéphonse Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko akora icyaha yari akiri muto afite imyaka 25 ndetse akaba nta bundi yari yarigeze akurikiranwa n’Inkiko.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yayahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15 y’amavuko

18. Nº RPAA 00709/2021/ CA rwaciwe ku wa 26/5/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

SEMANA Alexis Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho n’Inkiko mbere no kubera ko kuva mu ntangiriro atigeze ahakana ibikorwa yakoze byo kumusambanya.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko.

19. Nº RPAA 00453/2021/ CA rwaciwe ku wa 05/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

UMULISA Chantal Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere aguye mu cyaha ku buryo buzwi.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahawe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umuhungu w’imyaka 17 y’amavuko.

20. No RPAA 00746/2021/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

IYAKAREMY E Japhet Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha, kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko ndetse no kuba nta yindi myitwarire mibi yagaragajwe yari asanganywe.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15.

21. No RPAA 00751/2021/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

TUMUKUN DE Issa Honoré Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu nzego yanyuzemo hamwe no kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15.

Page 121

120

mu buryo buzwi ndetse n’ikigero yari arimo kuko yari afite imyaka 23.

22. N° RPAA 00149/2022/ CA rwaciwe ku wa 18/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

BANGAMW ABO Védaste

Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko kuva yakurikiranwa n’imbere y’inkiko yaraburanye yemera icyaha asaba n’imbabazi kandi ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko ku buryo buzwi.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko.

23. N° RPAA 00615/2021/ CA rwaciwe ku wa 18/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

NDAYISHIM IYE Fidèle

Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko kuva agitangira gukurikiranwa yemeye icyaha anagisabira imbabazi, kandi nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho ku buryo buzwi. Byongeye kandi ubwo yakoraga icyaha yari mu myaka y’ubuto, kuko yari afite imyaka 22 y’amavuko, idatandukanye cyane n’iy’umukobwa yasambanyije.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahainishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16 y’amavuko.

24. N° RPAA 00130/2022/ CA rwaciwe 31/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

RUKUNDO Fiston Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashikanywaho kuva agifatwa no kugisabira imbabazi no kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha mu buryo buzwi, akaba adasanzwe azwiho imyitwarire mibi.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko.

25. N° RPAA 00770/2021/ CA rwaciwe ku

UBUSHINJ ACYAHA Na Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha kuva agifatwa kugeza ubu akaba akomeje ku Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igihano cy’igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku

Page 122

121

wa 11/05/2023

NTABANGA

NYIMANA Théophile cyemera, asaba imbabazi, no kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha mu buryo buzwi, akaba adasanzwe azwiho imyitwarire mibi cyangwa kuba umunyarugomo.

cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15 y’amavuko

2. Icyaha cy’ubwicanyi 1. Nº

RPAA 00223/2022/ CA rwaciwe ku wa 05/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

SEMANA Emmanuel Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha kimugwiririye abitewe n’amarangamutima yamurushije imbaraga kubwo kubona mushiki we yishwe n’inkongi y’umuriro bivugwa ko yatewe n’uwo yatemye. Ubwinjiracyaha mu bw’ubwicanyi, icyaha giteganywa kandi kigahanishwa n’ingingo ya 21 na 107 z’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo cy’imyaka 25. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo Ubwinjiracyaha mu bwicanyi.

2. Nº

RPAA 00432/2020/ CA rwaciwe ku wa 18/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

KARAMBIZI Bosco Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha aregwa anagisabira imbabazi kuva afatwa kandi icyaha cyakozwe nta ngaruka zikomeye cyateje.

Gucura umugambi wo gukora icyaha cy’ubwicanyi, icyaha giteganywa kandi kigahanishwa ingingo ya 20 na 107 z’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo cya burundu. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gucura umugambi wo gukora icyaha cy’ubwicanyi.

3. Icyaha cyo gukubita no gukomeretsa 1. Nº

RPAA 00262/2022/ CA rwaciwe ku

UBUSHINJ ACYAHA na Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yasembuwe bigatuma akora Gukubita cyangwa gukomeretsa ku bushake, icyaha giteganywa kandi Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 2.500.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 15

Page 123

122

wa 18/05/2023

NTIBARUTA YE Guillaume ibikorwa bibujijwe bikaza kuvamo urupfu ariko ataricyo yari agamije.

kigahanishwa ingingo ya 121 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ubihamijwe uhanishwa igifungo cy’imyaka iteganya igifungo kitari munsi y’imyaka 10 ariko kitarenze imyaka 15 n’ihazabu frw atari munsi ya 3.000.000 Frw ariko atarenze 5.000.000 Frw.

n’ihazabu ya 5.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza idahindutse ku cyaha Gukubita no gukomeretsa ku bushake

N/S 3. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo

1. Nº

RPAA 00260/2022/ CA rwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

RURANGWA Faustin Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha kuva aburana ku rwego rwa mbere akomeza kuburana acyemera kuri uru rwego rw’ubujurire, kuba yarakoze icyaha afite imyaka 25 ari mu kigero cy’abasore kirangwa ahanini no kudatekereza neza ku ngaruka z’ibyo bakora n’ingano y’ udupfunyika 53 tw’urumogi yyarafatanwe.

Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge bihambaye ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 3 000 000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 21.000.000 Frws yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 53 two gucuruza.

Page 124

123

2. Nº

RPAA 00269/2022/ CA rwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

BYUKUSEN GE Gad Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha, akaba ari ubwa mbere yari akoze icyaha, no kuba yarakoze icyaha aribwo akiva mu bwana afite imyaka 25.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 1.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 55 tw’urumogi rwo gucuruza.

3. Nº

RPAA 00520/2021/ CA twaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

KAREKEZI Patrick Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho mu nkiko zibanza, kuba ari ubwa mbere yari akoze icyaha ndetse akaba nta myitwarire mibi yari asanganywe mu muryango nyarwanda, ndetse no kuba yarakoze icyaha afite imyaka 25.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 3.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 603 tw’urumogi two gucuruza.

4. Nº

RPAA 00740/2021/ CA rwaciwe ku wa 12/05/2023.

UBUSHINJ ACYAHA Na

NYIRIGIRA Samuel Impamvu yashingiweho agabanyirizwa icyaha ni iy’uko yaburanye yemera icyaha, ari ubwa mbere yari akoze icyaha kandi akaba yakoze icyaha afite imyaka 20 y’ubukure. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 170 tw’urumogi two gucuruzaga.

5. Nº

RPAA 00614/2021/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

NSENGIYU MVA Impamvu yashingiweho agabanyirizwa ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha kandi akaba nta yindi myitwarire mibi yagaragajwe

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 3.000.000 Frw aho kuba igifungo cya burundu n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza

Page 125

124

yaba yari asanganywe kandi akaba yarakoze icyaha afite imyaka 23 aribwo akiva mu bwana no gufatanwa udupfunyika duke tw’ibiyobyabwenge.

ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 188.

6. N°

RPAA 00530/2021/ CA rwaciwe ku wa 23/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

KANAMUGI RE Eric alias Timbiri Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha afite imyaka 19, no gufatanwa ingano nto y’urumogi udupfunyika 5.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 1.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 10 000 000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 5 tw’urumogi yacuruzaga.

7. Nº

RPAA 00125/2022/ CArwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

HABUMUR EMYI Félix Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha kuva afatwa agaragaza ukwicuza, kuba ari ubwa mbere ahamwe n’icyaha no kuba yarafatanwe urumogi rutari rwinshi kuko inyandiko y’ifatira igaragaza ko rungana n’irobo (1/4) n’agapfunyika 1 yari amaze kugurisha.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 5 000 000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’ inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa urumogi rungana n’irobo n’agapfunyika 1.

8. Nº

RPAA 00508/2021/ CA rwaciwe ku wa 28/04/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

UWISHAKA Joyeuse Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari aribwo bwa mbere aguye mu cyaha no kuba yarafatanwe umubare muto w’ibiyobyabwenge (udupunyika 15 tw’Urumogi). Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahainshijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa

Page 126

125

udupfunyika 15 tw’urumogi two gucuruza.

9. Nº

RPAA 00742/2021/ CA-CMB RPAA 00778/2021/ CA rwaciwe ku wa 18/05/2023 Ubushinjac yaha Na

NTABABO Said Na

HAKUNDIM ANA Jean Pierre bita Petit Claude.

Impamvu yashingiweho HAKUNDIMANA Jean Pierre agabanyirizwa igihano ni iy’uko ari ubwa mbere akoze icyaha bizwi n’ingano nto y’udupfunyika 9 tw’urumogi yafatanwe naho NTABABO Said yagabanyirijwe igihano kuko yahamwe n’icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba icyaha cyo kubicuruza.

HAKUNDIMANA Jean Pierre bita petit Claude yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ ihazabu ya 2.000.000 aho kuba igifungo cya burundu n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gucuruza udupfunyika 9 tw’urumogi naho NTABABO Said yahamijwe icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba icyaha cyo kubicuruza ahanishwa igifungo cy’imyaka 2 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza.

10. Nº

RPAA 00580/2021/ CA rwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

MUGISHA Edouard Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere ahamwe n’icyaha.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 12 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20,000,000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 50 tw’urumogi agiye kugurisha.

11. Nº

RPAA 00103/2022/ CA rwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

IMANISHIM WE Elie Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere yarafatanwe urumogi, kuba yarafatanwe ingano nto y’urumogi udupfunyika 3.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza

Page 127

126

ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 3 tw’urumogi.

12. N°

RPAA 00548/2021/ CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

TUYISENGE Issa Impamvu yashingiweho agabanyirizwa icyaha ni iy’uko kuva yatangira gukurikiranwa yemeye icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge asobanura uburyo yagikoze agisabira imbabazi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 n’ihazabu ya 5 000 000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20 000 005 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 20 tw’urumogi.

13. N°

RPAA 00680/2021/ CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJ

ACYAHA NA

HABINEZA Joseph Impamvu yashingiweho agabanyirizwa icyaha ni iy’uko yemeye icyaha ku buryo budashikanywaho, kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha mu buryo buzwi no kuba yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yagurishaga.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 n’ihazabu ya 5 000 000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20 000 000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 4 tw’urumogi.

14. Nº

RPAA 00479/2021/ CA rwaciwe ku wa 18/05/2023 Ubushinjac yaha Na

MUKAKIME NYI Asuma na

AHISHAKIY E Jean Claude

Impamvu yashingiweho Mukakimenyi Asuma agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha kuva agifatwa kandi ari n’ubwa mbere akoze icyaha bizwi, rushingiye ku ngano y’ibiyobyabwenge udupfunyika 200 yafatanwe acuruza naho

AHISHAKIYE

JEAN

CLAUDE yagabanyirijwe igihano kuko kuva agifatwa yaburanye yemeye icyaha cyo kuba umuranga w’urumogi.

MUKAKIMENYI

ASUMA yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 2.000.000 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.001 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 200 tw’urumogi rwo gucuruaza naho

AHISHAKIYE

JEAN

CLAUDE yahamijwe icyaha cyo gufasha abashaka ibiyobyabwenge kubibona aho kuba icyaha cyo kubicuruza ahanishwa igifungo cy’imyaka 4 aho kuba igifungo

Page 128

127

burundu n’ihazabu ya 25.000.000 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza.

15. Nº

RPAA 00708/2021/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023 Ubushinjac yaha Na

TWAGIRAY EZU Vital Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha cyo gucuruza kandi aribwo bwa mbere aguye mu cyaha ku buryo buzwi.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw ku cyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 500 tw’urumogi two gucuruza.

16. Nº

RPAA 00009/2022/ CA rwaciwe ku wa 28/04/2023

UBUSHINJ ACYAHA na

KAGINA Patrick Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha ku buryo bwuzuye ndetse bikaba ari ubwa mbere aguye mu cyaha ku buryo buzwi

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 170 tw’urumogi two gucuruza.

17. Nº

RPAA 006852021/C A rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

KAYOBERA Faustin Alias Deputé Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 12 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 18 n’urundi rumogi rutarashyirwa mu dupfunyika runga n’inusu y’ikiro.

Page 129

128

18. Nº

RPAA 00726/2021/ CA rwaciwe ku wa 18/05/2023 Ubushinjac yaha Na

HAKIZIMAN A Jean Damascène Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni ingano nto y’urumogi yafatanwe ingana n’inusu (1/2kg), akaba yarahawe igihano, hashingiwe ku cyaha cyakozwe, hagamijwe gutangwa ubutabera busa ku bibazo bisa.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa inusu y’urumogi rwo gucuruza.

19. Nº

RPAA 00055/2022/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023.

UBUSHINJ ACYAHA Na

NGIRABABY EYI Ferdinand Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akoze icyaha ndetse hakaba nta yindi mico mibi yari asanganganywe mu muryango nyarwanda yagaragajwe.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 783 yatunze.

20. Nº

RPAA 00032/2022/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023.

UBUSHINJ ACYAHA Na

MUNEZERO Fiston Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akoze icyaha hakaba nta yindi mico mibi yari asanganganywe mu muryango nyarwanda yagaragajwe kandi yakoze icyaha afite imyaka 20.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 1660 tw’urumogi two gucuruza.

21. Nº

RPAA 00041/2022/ CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJ ACYAHA Na

IRADUKUN DA Epimaque Impamvu yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha kandi akaba yarafatanwe ingano nto y’udupfunyika 24.

Idem Urukiko rwemeje ko ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge by’urumogi yakoze mu buryo bw’isubiracyaha, yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo

Page 130

129

gufatanwa udupfunyika 24 tw’urumogi two gucuruza.

2. Imanza zagumishijeho igihano cyari cyatanzwe

1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato

S/N Urubanza/

Haburana Impamvu igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. Nº

RPAA 00490/2021 /CA rwaciwe ku wa 17/5/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

NZARAMYIM ANA Théodore alias Didace Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ntacyo agaragaza anenga urubanza ajuririra kandi yakomeje guhinduranya imvugo ku bijyanye n’ibyo yaburanishaga n’ibyo yasabaga Urukiko ikindi ni y’uko ukwemera icyaha yagaragazaga mu mwanzuro yashyikirije Urukiko mbere y’uko ahindura imiburanire ye kutajyaga kwemerwa.

Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko uwahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14), igihano kiba igifungo cya burundu.

Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kidahaindutse ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 7 y’amavuko.

2. Nº

RPAA 00769/2021 /CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

SHUMBUSH O Jean Paul Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko atagaragaza icyo anenga urubanza rwajuririwe, ngo agaragaze uburyo yagambaniwe n’ababyeyi b’abana ashinjwa gusambanya nk’uko abivuga. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkinko zibanza kigumyeho ku cyaha gusambanaya abana babiri umwe w’imyaka 10 n’undi w’imyaka 8.

3. N°

RPAA 00195/2021 /CA rwaciwe

UBUSHINJA

CYAHA Na

UBARIJORO Vénant

Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko yakoze icyaha gikomeye cyo gusambanya umwana we, kuko n’ubwo nta sano y’amaraso bafitanye, idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo cya burundu yahanishijwe muri urwo rubanza ku cyaha cyo

Page 131

130

ku wa 18/05/2023. ariko ni we umurera, kuko abana nk’umugabo n’umugore na nyina w’uwo mwana, akaba yari afite inshingano zo kumurera, kumwigisha no kumurinda, aho kumuhohotera. gusambanya umwana w’imyaka 8 y’amavuko kigumyeho.

4. N°

RPAA 00731/2021 /CA rwaciwe ku wa 29/05/2023.

UBUSHINJA

CYAHA Na

NDAGIJIMAN A Deny

Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ibimenyetso byashingiweho byuzuzanya kandi bidashidikanywaho rumuhamya icyaha cyo gusambanya umwana. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 10 y’amavuko.

5. Nº

RPAA 00057/2022 /CA rwaciwe ku wa 17/5/2023

UBUSHINJA

CYAHA

NA

HATUNGIMA NA Ananias Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko mbere yemeye icyaha nyuma aragihakana adasobanura impamvu yatumye mbere acyemera, cyangwa inenge yaba iri mu mvugo yakoreye mu Bugenzacyaha yemera icyaha, akaba atagaragaza niba hari agahato cyangwa igitutu yaba yarashyizweho ngo yemere ibyo atakoze, ntagaragaze ugushindikanya kuri mu bimenyetso byose byagaragajwe(…)

Gusambanya umwana, icyaha giteganywa kandi gihanwa n’ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25).

Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cy’imyaka 20 yahawe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 kidahindutse.

6. N°

RPAA 00277/2022 /CA rwaciwe ku wa 24/5/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

NIYODUSEN GA Jean Damascène Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko igihano cy’igifungo cy’imyaka 20 yahawe gikwiranye n’imiterere n’uburemere bw’icyaha yakoze.

idem

Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cy’imyaka 20 yahawe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 14 kidahindutse.

7. No

RPAA 00228/2022 /CA rwaciwe

UBUSHINJA CYAHA na

NSENGIYUM VA Nelson Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko igifungo yahanishijwe gikwiranye n’icyaha yakoze cyo gutera idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo

Page 132

131

ku wa 19/05/2023 inda umwana w’umukobwa amaze kubyara aramutererana ntiyamufasha kurera mwana.

gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko.

8. Nº

RPAA 00283/2022 /CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJA CYAHA na

HABUKWIHA Jean Bosco Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ntacyo anenga urubanza ajuririra n’uburemere bw’icyaha yakoze cyo gutera inda umwana muto abizi neza.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zaibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka 15 y’amavuko.

9. N°

RPAA 00004/2022 /CA rwaciwe ku wa 18/05/2023.

UBUSHINJA

CYAHA Na

KARABAMO Emmanuel

Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ntacyo anenga urubanza yajuririye, ko nta makosa izo inkiko zakoze yaba ashingiye ku mategeko kandi n’intera y’imyaka 27 iri hagati yabo bombi akaba ari ndende.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cy’imyaka 25 yahamijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusamabanya umwana w’imyaka 14 10. Nº

RPAA 00122/2022 /CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

NGIRABABY EYI Martin Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko impamvu ze z’ubujurire nta shingiro ryazo.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cy’imyaka 22 n’amezi 6 yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka 15 y’amavuko.

11. Nº

RPAA 00407/2021 /CA rwaciwe ku wa 28/04/2023 Ubushinjacya ha Na

NSABIMANA Albert Alias

TUYISHIME Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko igihano yahawe gihwanyije uburemere n’icyaha cyakozwe cyo gusambanya ku gahato n’icy’ubwicanyi.

Icyaha cyo gusambanya ku gahato n’icyaha cy’ubwicanyi, ibyaha biteganyanywa kandi bihanishwa ingingo ya 107 n’iya 134 z’itegeko n°68/2018 ryo kuwa Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Igifungo cya burundu yahawe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya ku gahato n’icyaha cy’ubwicanyi.

Page 133

132

30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ugihamijwe ahanishwa igifungo cya burundu.

2. Icyaha cy’ubwicanyi 1. Nº RPAA 00098/2021 /CA rwaciwe ku wa 29/07/2022.

UBUSHINJA

CYAHA NA

NYIRANGAYA

BASEKA Godelive Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kubera ko indwara yo mu mutwe, kandi iby’uko ari nayo yaba yarabaye intandaro yo gukora icyaha akurikiranyweho, nta kimenyetso babitangira.

Ubwicanyi, icyaha giteganywa kandi kigahanishwa n’ingingo ya 107 y'Itegeko N°68/2018 ryo kuwa 30/08/2018, iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo cya burundu. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahamijwe n’inkiko zibanza kidahindutse ku cyaha cy ‘ubwicanyi.

2. Nº RPAA 00118/2021 /CA rwaciwe ku wa 30/05/2023.

UBUSHINJA CYAHA na

RURANGWA Venant Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko nta kimenyetso yatanze kivuguruza ibimenyetso rwashingiyeho bamuhamya ibyaha aregwa.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahamijwe n’inkiko zibanza kidahindutse ku cyaha cy‘ubwicanyi.

3. Nº RPAA 00152/2021 /CA rwaciwe ku wa 18/05/2023.

UBUSHINJA CYAHA na

NZAYISENGA François Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko ibyo asaba yarangije kubihamwa ku mpamvu nyoroshyacyaha z’uko ari ubwa mbere akoze icyaha kuko nta kindi cyaha yigeze akurikiranywaho.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 15 yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cy’ Ubwicamubyeyi.

4. Nº RPAA 00168/2022 /CA rwaciwe ku wa 30/05/2023.

UBUSHINJA CYAHA na

NTAWIGENE RA James Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko nta kimenyetso yatanze kizivuguruza ibyo bashingiyeho bamuhamya icyaha cy’ubwicanyi. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cy’ubwicanyi.

Page 134

133

5. Nº RPAA 00218/2022 /CA rwaciwe ku wa 30/05/2023.

UBUSHINJA CYAHA na

MURWANAS

HYAKA

SINIRI Théoneste Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko Urukiko Rukuru rwibeshye ku nyito y’icyaha bituma rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw bityo iki gihano kikaba kigomba kugumaho kuko Ubushinjacyaha butakijuririye.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha Gukubita no gukomeretsa byateye urupfu.

6. Nº RPAA 00226/2022 /CA rwaciwe ku wa 30/05/2023

UBUSHINJA CYAHA na

NTIRIVAMUN DA Jean de Dieu Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kubera uburemere bw’icyaha cy’ubwicanyi yakoze kandi akaba atemera icyaha ku buryo budashidikanywaho, ngo anasobanure ntacyo ahishe impamvu yatumye agikora, anacyicuze abikuye ku mutima.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cy’ubwicanyi.

7. Nº RPAA 00382/2021 /CA rwaciwe ku wa 18/05/2023

UBUSHINJA CYAHA na

UWIZEYIMA NA Etienne Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano Kubera ko ibimenyetso biri muri dosiye bihagije mu kugaragaza ko yagikoze cyane ko yakoranye icyo cyaha ubugome bukabije. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cy’ubwicanyi.

3. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo

S/N Urubanza

Ababuranyi Impamvu Igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. Nº

RPAA 00043/2022 /CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

BIZIMANA Jules Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko igihano yahawe kiri mu rugero rw’uburemere bw’icyaha ashinjwa cyo gufatanwa udupfunyika 6 700 Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 6.700

Page 135

134

kandi kikaba gihuje n’ibiteganywa n’itegeko.

kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge bihambaye ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw.

tw’urumogi agamije kurucuruza kidahindutse.

2. Nº

RPAA 00227/2022 /CA rwaciwe ku wa 26/05/2023. Ubushinjacya ha Na

NSHIMIYIMA NA Evariste Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko nta nenge agaragaza urukiko rubanza rwakoze kandi igihano yahanishijwe mu urbanza rujuririrwa kiri mu rugero rukwiranye n’uburemere bw’icyaha. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kidahindutse ku cyaha cyo gufatanwa urumogi rungana n’ibiro 2 bidafunze n’udupfunyika 100.

3. Nº

RPAA 00258/2022 /CA rwaciwe ku wa 19/05/2023

UBUSHINJA

CYAHA Na

NDAYISABA Daniel bita

HABIMANA

Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko atemeye icyaha aregwa ku buryo budashidikanywaho. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gufanywa ibiro 2 by’urumogi.

4. Nº

RPAA 00027/2022 /CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

NTIRENGANY A Bébé Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ukwemera icyaha kwe kwagiye guhindagurika kandi Urukiko rwasanze yagabanyirijwe bihagije.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gufanywa udupfunyika 2000 tw’urumogo two gucuruza.

Page 136

135

5. Nº

RPAA 00741/2021 /CA rwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJA

CYAHA Na

NUMVIYUMU KIZA Alexis Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe nuko igihano yakatiwe gikwiranye n’imiterere y’icyaha yakoze.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa ibiro 4 by’urumogi byo gucuruza.

6. N°

RPAA 00110/2022 /CA rwaciwe ku wa 23/05/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

MUJYARUGA MBA Norbert Urukiko rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe nta bimenyetso agaragaza bivuguruza ibyo bashingiyeho bimuhamya icyaha cyo gufatanwa ibiro 13 by’urumogi byo gucuruza.

idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21 000 000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gufatanwa ibiro 13 by’urumogi byo gucuruza.

3. Imanza abaregwa bagizwemo abere S/N Urubanza/

Haburana Impamvu igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe

1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato 1. N°

RPAA 00183/2022 /CA rwaciwe ku wa 24/5/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

MUTSINDAS

HYAKA Urukiko rwamugize umwere kuko ibimenyetso byemeza nta shiti ko yakoze icyaha aregwa bitera gushidikanya. Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko uwahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14), igihano kiba igifungo cya burundu.

Urukiko rwemeje ko ari umwere aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka 7 y’amavuko.

2. No

RPAA 00429/2020

UBUSHINJA CYAHA Na Urukiko rwamugize umwere kuko ibimenyetso byashingiweho bitemeza idem Urukiko rwemeje ko adahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 12 yari

Page 137

136

/CA rwaciwe ku wa 30/5/2023

NSABIMANA Gaspard nta shiti ko yakoze icyaha ashinjwa kuko bishidikanywaho. akurikiranyweho aho kuba igifungo cya burundu yari yahanishijwe n’inkiko zibanza kubera gushidikanya.

3. Nº

RPAA 00048/2023 /CA rwaciwe ku wa 26/5/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

NDATIMANA Joel Urukiko rwamugize umwere kuko ibimenyetso byashingiweho bitemeza nta shiti ko yakoze icyaha ashinjwa kuko bishidikanywaho. idem Urukiko rwemeje ko adahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 yari akurikiranyweho aho kuba igifungo cy’imyaka 24 n’amezi 3 yari yahanishijwe n’inkiko zibanza

kubera gushidikanya.

4. Imanza zahinduye inyito y’icyaha S/N Urubanza

Haburana Impamvu igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe

1. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo

1. Nº

RPAA 00689/2021/CA rwaciwe ku wa 19/05/2023 Ubushinjacya ha Na

MUSHINZIM ANA Elie Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba icyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge bihambaye ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 2 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 yahanishijwe n’inkiko zibanza kubwo gufatanwa udupfunyika 29.

Page 138

137

2. N°

RPAA 00522/2021/CA rwaciwe ku wa 18/05/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

MUGISHA Badru Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba icyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 2 aho kuba icy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kubwo gufatanwa udupfunyika 24.

3. Nº

RPAA 00263/2022/CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJA

CYAHA Na

NIYONSHUTI Aaron

Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba icyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi.

idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 2 aho kuba aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 5 tw’urumogi

4. Nº

RPAA 00266/2022/CA rwaciwe ku wa 12/05/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

RUTEMBESA Abudulkalim Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa ibiti 2 by’urumogi yahinze hagamije kurwikoreshereza aho kuba icyaha cyo guhinga Urumogi. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 2 aho kuba aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.001 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku kubwo gufatanwa ibiti 2 by’urumogi yahinze hagamije kurwikoreshereza.

5. Nº

RPAA 00135/2022/CA rwaciwe ku wa 30/05/2023

Ubushinjacya ha Na

DUSHIMIMA NA Janvier alias Gasongo Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo cyo gufasha abashaka ibiyobyabwenge kubibona aho kuba icyaha cyo kubicuruza. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 4 n’ ihazabu ya 1.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw

Page 139

138

yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufasha abashaka ibiyobyabwenge kubibona.

6. Nº RPAA 00033/2022/CA rwaciwe ku wa 26/05/2023

UBUSHINJA CYAHA na

MPIRIKANYI Jean Damascène Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw`urumogi. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 2 aho kuba aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa urumogi rungana n’ibiti 4 yari yarahinze mu murima we.

3. Icyaha cyo gukubita no gukomeretsa cyateye kudashobora kugira icyo umuntu yikorera ku buryo budahoraho 1. N° RPAA 00219/2022/CA rwaciwe ku wa 24/5/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

VUGUZIGA Théogène Urukiko rwahinduye inyito y’icyaha ahamwa n’icyaha cyo gukubita no gukomeretsa cyateye kudashobora kugira icyo umuntu yikorera ku buryo budahoraho aho kuba icyaha cyo gukomeretsa undi ku bushake, harimo n’ubushake bwo kwanduza undi uburwayi. Gukubita cyangwa gukomeretsa ku bushake, icyaha giteganywa kandi kigahanishwa ingingo ya 121y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ubihamijwe uhanishwa igifungo cy’imyaka iteganya igifungo kitari munsi y’imyaka 10 ariko kitarenze imyaka 15 n’ihazabu frw atari munsi ya 3.000.000 Frw ariko atarenze 5.000.000 Frw.

Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza.

Page 140

139

V.

UMWANZURO Nk’uko twateruye tubivuga, iyi nyandiko igamije korohereza abacamanza, abanditsi, abashakashatsi, abashinjacyaha, aba Avoka n’ababuranyi muri rusange kumenya imirongo yatanzwe n’Urukiko. Nk’uko biteganywa n’itegeko, muzi ko Urukiko rw’Ubujurire ari rwo ruburanisha imanza ku rwego rwa nyuma, haseguriwe ububasha bwihariye bwahawe Urukiko rw’Ikirenga bwo kuba rwasubirishamo imanza ku mpamvu z’akarengane. Ni muri urwo rwego, imirongo iba yagaragaye muri iyi nyandiko iba igomba kumurikira Urukiko rw’Ubujurire ndetse n’inkiko zose rukuriye ku bijyanye n’ibyemezo zifata; kandi narwo rwitwararitse kubahiriza imirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga. Iyi nyandiko ntivuguruza cyangwa ngo igongane n’imanza zisanzwe zisohorwa mu Cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko. Ariko, kuko mu Cyegeranyo hasohokamo imanza nke kandi kigasohoka rimwe mu gihembwe, twahisemo kujya tubamenyesha imirongo yafashwe mu manza zose zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire buri kwezi, kugira ngo hatazabaho kwitwaza ko hari imirongo yatanzwe yaba itari izwi. By’umwihariko, twongeye kwibutsa Ababuranyi (Abavoka, Abashinjacyaha) baburanira mu Rukiko rw’Ubujurire ko mbere yo gukora umwanzuro ugenewe uru Rukiko, bakwiye kujya iteka bareba niba ikibazo kigibwaho impaka kitarigeze kibonerwa igisubizo mu manza zabanje, bifashishije izi nyandiko. Ni muri ubwo buryo, twese dufatanyije, tuzagenda dushimangira intego yo gutanga ubutabera bumwe ku bibazo bisa no kwirinda kubogama ku mpamvu iyo ari yo yose. Murakoze.

Page 141

1

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RCOMAA 00107/2022/CA CMB RCOMAA 00108/2022/CA (25/05/2023)

Case cited

RCOMA 0090/13/CS (28/03/2014)

Case cited

RS/INJUST/RCOM 00018/2022/CA (29/05/2023)

Case cited

RCAA 00030/2018/CA (28/02/2020)

Case cited

RPAA 00125/2022/CA (12/05/2023)

Case cited

RPA 0343/10/CS (27/02/2015)

Case cited

RPA 00060/2021/CA (04/04/2022)

Case cited

RPAA 00258/2022/CA (19/05/2023)

Case cited

RPAA 00283/2022/CA (19/05/2023)

Case cited

RPA 0010/06/CS et al. (18/07/2008)

Case cited

RPAA 00680/2021/CA (19/05/2023)

Case cited

RCAA 00029/2022/CA (18/05/2023)

Case cited

RS/INJUST/RSOC 00005/2022/CA (25/05/2023)

Case cited

Law No 30/2018 of 02/06/2018 on Court Jurisdiction

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 22/2018 of 29/04/2018 on Civil, Commercial, Labour and Administrative Procedure

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 68/2018 of 30/08/2018 on Offences and Penalties

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 027/2019 of 19/09/2019 on Criminal Procedure

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 59/2008 of 10/09/2008 on Gender-Based Violence

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

East African Community Customs Management Act, 2004

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 13/2009 of 27/05/2009 on Labour

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.