Download PDF

Rwanda Commercial

Supreme Court

KOBIL PETROLEUM v. CITIEX

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

Mutual agreement to adjourn and failure to submit arguments do not constitute good cause for revival when applicant failed to notify the court; procedural default cannot be relied upon by the defaulting party.

Court disposition

application dismissed

Orders

  • KOBIL PETROLEUM to pay court fees of 70,300 Frw within eight days, failing which fees will be forcibly recovered by the State

02

Material facts

Parties

KOBIL PETROLEUM

Applicant Counsel: Me HAGUMA Jean

CITIEX PETROLEUM/MIRIMO Gaspard

Respondent Counsel: Me KAYITARE

Amounts and remedies

  • Court Fees Ordered: Frw 70,300

03

Procedural history

  1. Posture

    Commercial Appeal / Application to Revive Dismissed Appeal

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Applicant argued that mutual agreement with respondent's counsel to adjourn and respondent's failure to submit arguments constituted good cause for revival.
Respondent
Respondent argued actions were in accordance with law and no good cause existed for revival.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Nemo auditur turpidunem suam allegans

    No party may be heard to rely on their own procedural default as good cause for revival.

  2. 02

    Article 51, Law No. 18/2004 of 20/06/2004

    Revival of a dismissed case requires demonstration of good cause for previous absence.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

Mutual agreement to adjourn and failure to submit arguments do not constitute good cause for revival when applicant failed to notify the court; procedural default cannot be relied upon by the defaulting party.

Obiter and limits

  • If both advocates had appeared, the court might have allowed adjournment, but absence and lack of notification preclude revival.

Court disposition

application dismissed

  • KOBIL PETROLEUM to pay court fees of 70,300 Frw within eight days, failing which fees will be forcibly recovered by the State

Source and reliance status

Supreme Court · 18 July 2010

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Supreme Court

Commercial· 18 July 2010

RCOMA 0065/09/CS

KOBIL PETROLEUM v. CITIEX

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2010-07-18 - Case/document no.: RCOMA 0065/09/CS - Collection: Supreme Court

Text

Page 1

KOBIL PETROLEUM v. CITIEX [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – RCOMA 0065/09/CS (Nyrinkwaya, P.J., Rugabirwa na Hatangimbabazi, J.) 18 Kamena 2010] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubucuruzi – Kubyutsa urubanza rwasibwe kuko urega atitabye – Impamvu ikomeye yatuma urubanza rubyutswa – Kumenya niba kumvikana kw’ababuranyi ku isubikisha ry’urubanza bishobora kuba impamvu ikomeye yo kurubyutsa – Iyo urubanza rwahawe itariki yo kuruburanisha, nta muburanyi wakwitwaza ko yiyumvikaniye na mugenzi we ku isubika ryarwo ngo bifatwe nk’impamvu ikomeye ituma rubyutswa mu gihe ubisaba ntacyo yamenyesheje Urukiko – Itegeko n° 18/2004 ryo kuwa 20/06/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 51. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubucuruzi – Kubyutsa urubanza kuko urega atitabye – Impamvu ikomeye yatuma urubanza rubyutswa – Kumenya niba mu gihe uwajuriye atatanze imyanzuro ngo uregwa ayisubize byafatwa nk’impamvu ikomeye mu kurubyutsa – Mu gihe umuburanyi yiyemereye gushyikiriza imyanzuro mugenzi we ngo ayiregureho ariko ntabikore, ntibyafatwa nk’impamvu ikomeye ituma urubanza rwasibwe rubyutswa kuko biba bihura n’ihame ry’uko nta muntu ukwiye kwumvwa mu gihe ibyo avuga bishingiye ku makosa ye. Incamake y’ikibazo: KOBIL PETROLEUM yareze CITIEX PETROLEUM mu Rukiko Rukuru rw’ubucuruzi isaba gusubizaho

amasezerano y’ubukode bwa station, inasaba kandi gusubiza ibintu uko byari bimeze mbere y’uko CITIEX isesa amasezerano y’ubukode bagiranye n’indishyi z’akababaro. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ikirego cya KOBIL PETROLEUM gifite ishingiro kuri bimwe; rutegeka CITIEX PETROLEUM kuyishyura 39.739.712 Frw no kuyisubiza ibikoresho byayo KOBIL PETROLEUM yajuririye mu Rukiko rw’Ikirenga, mu gihe cy’iburanisha uyihagarariye ntiyitaba kuko ngo hari urundi rubanza yari yagiye kuburana naho CITIEX PETROLEUM yari yitabye ivuga ko itashoboye gukora imyanzuro isubiza kuko KOBIL PETROLEUM itayishyikirije imyanzuro yayo. Urukiko rw’Ikirenga rwafitiye icyemezo ku ntebe cyo gusiba ubujurire bwa KOBIL PETROLEUM mu bitabo byarwo. KOBIL PETROLEUM yatanze ikirego cyo kububyutsa ivuga ko yiyumvikaniye n’uwo baburanaga gusubika urubanza ndetse ko na CITIEX PETROLEUM itari yagasubije imyanzuro yayo. CITIEX PETROLEUM yo ikavuga ko ibyakozwe bikurikije amategeko. Incamake y’icyemezo: 1. Iyo urubanza rwasibwe mu bitabo by’urukiko, mu rwego urwo ari rwo rwose, bitewe n’ikosa ry’ushaka kwongera kurubyutsa, icyo kibazo cye nticyakirwa atabanje kugaragaza impamvu ikomeye yamubujije kuza kuruburana mbere. Iyo itariki y’iburanisha ry’urubanza yumvikanyweho n’impande zombi, nyuma urega ntiyitabe bikamuviramo ko urubanza rwe rusibwa mu bitabo by’Urukiko, ntiyabishingiraho avuga ko byafatwa nk’impamvu ikomeye asaba kurubyutsa kandi ntacyo yari yamenyeshe Urukiko.

Page 2

2. Umuburanyi ntiyashingira ko urubanza rutagombaga kuburanishwa bitewe n’uko atashyikirije imyanzuro mugenzi we ngo ayiregureho, kuko ibyo aba avuga biba bihuje n’ihame ry’uko nta muntu ukwiye kwumvwa mu gihe ibyo avuga bishingiye ku makosa ye. Akaba atari impamvu ikomeye yatuma urubanza rwasibwe ku makosa ye rwemererwa kubyutswa. Ikirego ntashingiro gifite. Amagarama aherereye ku uwareze. Amategeko yashingiweho: Itegeko n° 18/2004 ryo kuwa 20/06/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 51. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] KOBIL PETROLEUM yatanze ikirego mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi isaba gusubizaho amasezerano yagiranye na CITIEX PETROLEUM, igasubizwa Station Service yakodesheje ndetse iyo Station igasubizwaho amarangi aranga KOBIL PETROLEUM. Yanasabaga nanone ko CITIEX PETROLEUM yategekwa gukora ibishoboka byose mu buryo bwihuse kugira ngo ibintu bisubire uko byari bimeze mbere y’uko CITIEX isesa amasezerano y’ubukode bagiranye, ndetse inasaba indishyi z’akababaro. [2] Mu rubanza RCOM 0395/08/HCC rwaciwe kuwa 02/03/2009, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeye kwakira ikirego cya Sosiyete KOBIL PETROLEUM, rwemeza ko gifite ishingiro kuri bimwe, rutegeka Sosiyete CITIEX PETROLEUM/MIRIMO Gaspard kwishyura Sosiyete KOBIL PETROLEUM 39.739.712 Frw, ikanayisubiza ibikoresho

byayo. [3] Urukiko ntirwakiriye ikirego cyo kwiregura (demande reconventionnelle) cya CITIEX PETROLEUM kubera ko nta sano gifitanye n’ikirego cy’iremezo. [4] Sosiyete KOBIL PETROLEUM ntiyishimiye imikirize y’urubanza, maze ijuririra mu Rukiko rw’ikirenga. Ikirego cyanditswe kuri n° R.COM A 0017/09/CS. [5] Igihe cy’iburanisha ryo kuwa 29/09/2009, hitabye uhagarariye CITIEX/MIRIMO Gaspard, abwira Urukiko ko Avoka we atarakora imyanzuro isubiza bitewe n’uko nta myanzuro bagejejweho na Me HAGUMA Jean uhagarariye uwajuriye ari we Sosiyete KOBIL PETROLEUM, byongeye kandi na Me HAGUMA Jean akaba atashoboye kuboneka kubera ko yagiye mu rundi rubanza rw’inshinjabyaha mu Rukiko rw’ibanze. [6] Urukiko rwafatiye icyemezo ku ntebe, rwemeza ko ikirego cy’Ubujurire n° R.COM A 0017/09/CS cya Sosiyete KOBIL PETROLEUM gisibwe mu bitabo by’Urukiko rw’Ikirenga, ruyitegeka no kwishyura amagarama y’urubanza angana na 15.200Frw.

Page 3

[7] Ku itariki ya 12/10/2009, Sosiyete KOBIL PETROLEUM ihagarariwe na Me HAGUMA Jean yatanze ikirego mu Rukiko rw’Ikirenga isaba kubyutsa urubanza n° R.COMA 0017/09/CS rwasibwe, maze gihabwa n° R.COMA 0065/09/CS, urubanza ruburanishwa kuwa 04/05/2010. II. IBYASUZUMWE N’URUKIKO [8] Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba Avoka w’umuburanyi umwe ashobora kwiyumvikanira na mugenzi we uburanira undi muburanyi, maze bikaba impamvu ikomeye yatuma ibyutswa ry’urubanza rwasibwe ryemerwa. Ikindi kibazo ni ukumenya niba kuba umuburanyi (warezwe mu bujurire) atarasubiza ku myanzuro yatanzwe n’undi muburanyi wajuriye nabyo byaba impamvu ikomeye yatuma ibyutswa ry’urubanza rwasibwe ryemerwa.

1. Ku bijyanye n’uko ababuranyi biyumvikaniye ubwabo kugirango basubikishe urubanza [9] Kuri iki kibazo, Me HAGUMA Jean, yasobanuriye Urukiko, ko impamvu ashingiraho asaba kubyutsa urubanza ari uko yari yumvikanye n’uburanira CITIEX PETROLEUM/MIRIMO ko basubikisha iburanisha ry’urubanza, ariko uyu ngo abirengaho asaba ahubwo ko urubanza rusibwa. Yakomeje asobanura ko yari yahamagawe kujya kunganira Madame MUKASINE Marie Claire mu rubanza yaburanaga n’Ubushinjacyaha mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kacyiru, ko rero ubwihutirwe bwa dosiye ya Madame MUKASINE Marie Claire ari bwo bwatumye asaba uburanira CITIEX PETROLEUM/MIRIMO ko yakwemera ko basubikisha urubanza. [10] Me KAYITARE uburanira CITIEX PETROLEUM/MIRIMO, yavuze ko n’ubwo yemera ko ibyo mugenzi we Me HAGUMA Jean avuga yamusabye ari uko byagenze koko, ariko ko atari we mu by’ukuri wasabye ko urubanza rusibwa, kuko na we atari yageze ku Rukiko, ko ahubwo uwari wahageze ari umukiriya we, aba ari na we usaba ko urubanza rusibwa, ubwo yabonaga uwo baburanaga wajuriye yari yanze kwitaba. [11] Yakomeje avuga ko ku ruhande rumwe, iyo we na Me HAGUMA bahibera, wenda Urukiko rwari kubemerera ko urubanza rusubikwa; ko ariko ku rundi ruhande, asanga n’ibyo umukiriya we yakoze abyemererwa n’amategeko, kuko biteganywa n’ingingo ya 51 y’Itegeko n° 18/2004 ryo kuwa 20/06/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi,

iz’umurimo n’iz’ubutegetsi. Akaba asanga rero kuri we, nta mpamvu ikomeye ihari yatuma ibyutswa ry’urubanza ryemerwa. [12] Ingingo ya 51 y’Itegeko rimaze kuvugwa, iteganya ko “Iyo urubanza rwasibwe mu bitabo by’urukiko, mu rwego urwo ari rwo rwose, bitewe n’ikosa ry’ushaka kwongera kurubyutsa, icyo kibazo cye nticyakirwa atabanje kugaragaza impamvu ikomeye yamubujije kuza kuruburana mbere“. [13] Nk’uko byavuzwe hejuru, urubanza rwasibwe, rwari rwahamagariwe kuburanishwa kuwa 29/09/2009. Ibyo kandi byakozwe ari Avoka w’uwajuriye, ari Avoka w’uregwa mu bujurire, bamaze kumvikana kuri iyo tariki mbere y’uko Urukiko ruyishyira kuri gahunda y’iburanisha. Ibyo ni ibigaragarira ku rupapuro rwa gatanu rw’inyandiko ya „mise en état“ iri muri dosiye kuri cote ya 9, ikaba yarashyizweho umukono n’impande zombi kuwa 27/07/2009. Muri iyo

Page 4

nyandiko kandi impande zombi zerekanye nanone kuri urwo rupapuro rwa gatanu ko nta mbogamizi zibona yatuma urubanza rutaburanishwa. [14] Urukiko rurasanga uburemere bw‘urubanza rwa Madame MUKASINE Marie Claire, Maître HAGUMA avuga yari afite mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kacyiru, atararubonye umunsi urubanza rwa Sosiyete KOBIL na Sosiyete CITIEX rwagombaga kuburanishwa mu Rukiko rw’Ikirenga kuwa 29/09/2010. Kuba rero kugeza kuri iyo tariki, nta kintu na kimwe yari yarigeze amenyesha Urukiko, ahubwo agahitamo kujya kwiyumvikanira n’Avoka w’umuburanyi we, Urukiko rurasanga bitakwitwa impamvu ikomeye ivugwa mu ngingo ya 51 y’Itegeko ryavuzwe haruguru.

2. Ku bijyanye n’uko igihe urubanza rwari rwahamagawe kuburanishwa, Sosiyete CITIEX PETROLEUM yari itarasubiza ku myanzuro yatanzwe na Sosiyete KOBIL PETROLEUM yajuriye. [15] Indi ngingo Me HAGUMA Jean ashingiraho asaba kubyutsa urubanza rwasibwe, ngo ni uko igihe urubanza rwari rwahamagawe kuburanishwa kuwa 29/09/2009, Sosiyete CITIEX PETROLEUM yari itarasubiza ku myanzuro yatanzwe na Sosiyete KOBIL PETROLEUM yajuriye. [16] Ikigaragarira Urukiko, ni uko muri ya nyandiko ya “mise en état” yavuzwe haruguru iri muri dosiye, Avoka wunganira uwajuriye (Sosiyete Kobil) yari yiyemeje ko mu byumweru bibiri (2 weeks) uhereye tariki ya 27/07/2009, azaba yashyikirije imyanzuro y’ubujurire uregwa kugirango ayiregureho, ni ukuvuga bitarenze tariki ya 11/08/2009. Nyamara byageze kuwa 29/09/2009, urubanza ruhamagarwa, iyo myanzuro itaratangwa nk’uko byasobanuwe n‘uregwa ari we CITIEX PETROLEUM wari witabye wenyine, na Maitre HAGUMA, Avoka w’uwajuriye, mu iburanisha ry’uru rubanza, akiyemerera koko ko iyo myanzuro atari yakayitanze. [17] Kuba Maitre HAGUMA abiheraho, akavuga ko urubanza rutashoboraga kuburanishwa kuko ngo rutari “en état” kubera imyanzuro itatanzwe ngo inasubizwe, Urukiko rurasanga iyo mpamvu nta shingiro ifite, kuko atakwitwaza ko atatanze imyanzuro, ngo ahindukire avuge ko dosiye itagombaga kuburanishwa, ibyo bikaba binahuje n’ihame ry’uko uko nta muntu ukwiye kwumvwa mu

gihe ibyo avuga bishingiye ku makosa ye (Nemo auditur turpidunem suam allegans). [18] Hashingiwe ku bisobanuro byose byatanzwe haruguru, Urukiko rurasanga ibyo Abavoka biyumvikaniye hagati yabo, no kuba nta myanzuro y’ubujurire yatanzwe na Maitre HAGUMA kugirango uregwa mu bujurire ashobore kuyireguraho bitari impamvu ikomeye yatuma urubanza rwasibwe ku makosa y’uwajuriye rwemererwa kubyutswa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO RW’IKIRENGA [19] Rwemeje ko ikirego cyatanzwe na Sosiyete KOBIL PETROLEUM isaba kubyutsa urubanza n° R.COMA 0017/09/CS nta shingiro gifite.

Page 5

[20] Rutegetse KOBIL PETROLEUM gutanga amagarama y’urubanza angana na 70.300 frw, nk’uko yabazwe n’ubwanditsi bw’uru Rukiko, itayatanga mu minsi umunani, agakurwa mu byayo ku ngufu za Leta.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Law No. 18/2004 of 20/06/2004, Article 51

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.