MAKUZA v HAYES
- Citation
- RCA 00008/2022/HC/KIG
- Status
- Civil
- Jurisdiction
- Rwanda
- Court
- High Court
- Decision
- 5 May 2023
- Posture
- Civil Appeal / Final Judgment
- Case number
- RCA 00008/2022/HC/KIG
- Language
- Kinyarwanda
More details
- Court
- High Court
- Decision
- 5 May 2023
- Posture
- Civil Appeal / Final Judgment
- Case number
- RCA 00008/2022/HC/KIG
- Language
- Kinyarwanda
On this page
Professional case brief
Research organized from the available case record
01
Holding and result
The court found that Makuza Dinah failed to prove cohabitation as husband and wife or joint acquisition of property with Hayes George Michael. The evidence presented, including local authority letters, messages, and bank statements, did not establish a marital relationship or joint ownership. Therefore, Makuza Dinah was not entitled to a share of the disputed property, and Hayes George Michael was awarded compensation for legal costs incurred at the appeal stage.
Court disposition
appeal dismissed
Orders
- Makuza Dinah and Hayes George Michael are not to divide the disputed house (UPI: 1/02/07/01/1060) or Mercedes Benz ML350 vehicle.
- Judgment RC 00033/2021/TGI/GSBO of Gasabo Intermediate Court is upheld.
- Makuza Dinah is ordered to pay Hayes George Michael legal fees totaling 750,000 RWF (including 250,000 RWF for appeal and 500,000 RWF from the lower court).
- Makuza Dinah is to bear the appeal court costs of 40,000 RWF.
02
Material facts
Parties
Makuza Dinah
Applicant Counsel: Me Umulisa AliceHayes George Michael
Respondent Counsel: Me Muramira InnocentAmounts and remedies
- House Purchase Price (by Hayes): RWF 76,000,000
- Renovation Contribution Claimed by Makuza: RWF 12,000,000
- Legal Fees Awarded to Hayes (appeal): RWF 250,000
- Legal Fees Awarded to Hayes (lower Court): RWF 500,000
- Total Legal Fees Awarded to Hayes: RWF 750,000
- Appeal Court Costs Paid by Makuza: RWF 40,000
03
Procedural history
Posture
Civil Appeal / Final Judgment
04
Questions and positions
Legal issues
- 01
Whether Makuza Dinah and Hayes George Michael cohabited as husband and wife for purposes of property division
- 02
Whether Makuza Dinah is entitled to a share of property acquired during alleged cohabitation
- 03
Whether either party is entitled to compensation for legal costs
Party arguments
- Applicant
- Makuza Dinah argued that she cohabited with Hayes George Michael as husband and wife from 3/6/2019, contributed to the renovation of a house purchased by Hayes, and thus was entitled to a share of the house and a vehicle acquired during their cohabitation. She claimed her financial contributions were evidenced by bank statements and that the relationship was recognized by family and local authorities.
- Respondent
- Hayes George Michael denied cohabitation, asserting that Makuza was merely a friend and employee, not a spouse or co-owner. He argued that all property was acquired solely by him, that Makuza acted as a caretaker and intermediary, and that her evidence did not prove joint ownership or a marital relationship. He sought compensation for legal costs incurred due to the appeal.
05
Court’s reasoning
Legal principles
- 01
Article 39 of Law No 59/2008 and Supreme Court decision RS/Inconst/Pén.0003/10/CS
Property division between persons who cohabited as husband and wife without legal marriage requires proof of joint acquisition or contribution to the property.
- 02
Article 3 of Law No 15/2004 on evidence
Each party must prove the facts they allege in civil proceedings.
- 03
Article 111 of Law No 22/2018
Compensation for legal costs is awarded based on substantiated claims and the outcome of the case.
06
Ratio, limits and disposition
Ratio decidendi
The court found that Makuza Dinah failed to prove cohabitation as husband and wife or joint acquisition of property with Hayes George Michael. The evidence presented, including local authority letters, messages, and bank statements, did not establish a marital relationship or joint ownership. Therefore, Makuza Dinah was not entitled to a share of the disputed property, and Hayes George Michael was awarded compensation for legal costs incurred at the appeal stage.
Obiter and limits
- Mere cohabitation or engagement without legal marriage and clear evidence of joint property acquisition does not entitle a party to property division.
- Financial transactions or assistance in property acquisition, absent clear evidence of intent to create joint ownership, are insufficient for property claims.
Court disposition
appeal dismissed
- Makuza Dinah and Hayes George Michael are not to divide the disputed house (UPI: 1/02/07/01/1060) or Mercedes Benz ML350 vehicle.
- Judgment RC 00033/2021/TGI/GSBO of Gasabo Intermediate Court is upheld.
- Makuza Dinah is ordered to pay Hayes George Michael legal fees totaling 750,000 RWF (including 250,000 RWF for appeal and 500,000 RWF from the lower court).
- Makuza Dinah is to bear the appeal court costs of 40,000 RWF.
Source and reliance status
High Court · 5 May 2023
This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.
Judgment reading view
Judgment text
The complete available source text.
High Court
Civil· 5 May 2023
MAKUZA v HAYES
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-05-05 - Case/document no.: RCA 00008/2022/HC/KIG - Collection: High Court
Text
Page 1
MAKUZA v HAYES [Rwanda URUKIKO RUKURU - RCA 00008/2022/HC/KIG (Nkusi, P.J.) 05 Gicurasi 2023] Amategeko y’imanza mbonezamubano – Imanza z’imitungo – Kugabana imitungo ku babana nk’umugabo n’umugore batarasezeranye mu buryo bw’amategeko - Igihe ababanaga nk’umugabo n’umugore batarashyingiranywe bahagaritse kubana, kugira ngo bagabane umutungo bagomba kuba bari bawufitanye cyangwa barawushakanye. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo Makuza yaregaga Hayes avuga ko babanaga nk’umugabo n’umugore batashyingiranywe kuva kuwa 3/6/2019 aho babanaga mu nzu imwe kandi bikaba byari bizwi n’umuryango we ndetse n’ubuyobozi bw’inzego z’ibanze. Yavugaga ko kandi inzu yaguzwe na Hayes ariko nawe agashyiraho uruhare rwe mu kuyivugurura bityo ko bakwiye kugabana imitungo bashakanye kuko batakibana. Urukiko rwasuzumye niba Makuza afite ububasha bwo kurega maze rwemeza ko ikirego nta shingiro gifite kuko nta kigaragaza ko Makuza yabanye na Hayes nk’umugabo n’umugore cyangwa bafatanyije imitungo asaba kugabanaho. Makuza yajuririye mu Rukiko Rukuru avuga ko Urukiko rwirengagije amategeko n’ibimenyetso rukemeza ko Hayes na Makuza batabanye nk’umugore n’umugabo. Urukiko Rukur rwasuzumye ikibazo cyo kumenya niba hari ibimenyetso n’amategeko byaba byarirengagijwe n’Urukiko rwisumbuye. Makuza avuga ko yabanye nk’umugabo n’umugore mu nzu bagashakana imitungo
itandukanye ariko nyuma baza kutumvikana biba ngombwa ko batandukana. Iyo mitungo bashakanye ikaba ari inzu yaguzwe na Hayes nawe agashyiraho uruhare rwe mu kuyivugurura ndetse n’imodoka. akomeza avuga ko ingaruka zo kuba yarabanye na Hayes nk’Umugore n’Umugabo ari uko bagomba kugabana umutungo bashakanye hamwe mu gihe babanaga nkuko bigaragazwa n’igihe imitungo yagiye ibonekera ndetse bikaba binagaragara kuri historique Bancaire ko yagiye abikuza amafaranga ye mu nyungu z’Urugo ubwo hagurwaga iyo imitungo ndetse n’ubwo hasanwaga inzu iburanwa azi ko ari kubaka urugo rwe. Hayes yireguraga ko urukiko ntacyo rwirengagije kuko ibimenyetso byose Makuza yagaragaje nta shingiro bifite kuko batigeze babana ahubwo buri wese yabaga ukwe bakaba barabanaga nk’inshuti mu byumba bitandukanye kandi nta mutungo Makuza yari afatanyije na Hayes kuko yari umukozi we akaba yaranamumbeye ibikorwa yagiye amukorera. Incamake y’icyemezo: Kugira uburenganzira ku mutungo ntibishingiye gusa ku mpamvu y’uko abantu babanye nk umugabo n umugore batarashyingiranywe, ahubwo bigomba kuba ‟ ‟ bigaragara ko hari umutungo bafitanye cyangwa bafatanyije gushaka bityo ibyo Makuza asaba nta shingiro bifite kuko nta bimenyetso agaragaza bihamya ko afatanyije umutungo uburanwa na Hayes. Ubujurire bwatanzwe na Makuza nta shingiro bufite; Urubanza RC 00033/2021/TGI/GSBO rugumyeho.
Page 2
Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ingingo ya 3;108 Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 111, 150. Imanza zifashishijwe: RS/Inconst/Pén.0003/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/01/2011. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo aho Makuza Dinah yaregaga Hayes George Michael ko babana nk’umugabo n’umugore kuva kuwa 3/6/2019 ariko bakaba batarashyingiranywe. Bakaba barabaga mu nzu imwe ifite No21 KG 573 ibyo bikaba byari bizwi n’umuryango wa Makuza Dinah n’inzego z’ibanze kuko Hayes George Michael yarashigaje gukora amasezerano yo gushyingirwa na Makuza Dinah imbere y’ushinzwe irangamimerere. Ikibazo kiba cyarabaye ko ngo baje kunaniranwa. Makuza Dinah akaba yasabaga urukiko kubagabanya inzu babanagamo ashingiye ko ari we wakurikiranye ibijyanye no kuvugurura iyo nzu. Makuza Dinah yasobanuraga ko iyo nzu yaguzwe na Hayes George Michael amafaranga 76.000.000 Frws ariko ndetse Makuza akaba yarayishyizeho 12.000.000frw yo kuyivugurura, ndetse anakora indi mirimo yose nk’umugore mu rugo. Makuza Dinah yanasabaga ko imodoka Benz Jeep batunze yayigiraho uburenganzira. [2] Hayes George Michael yireguraga asaba urukiko kutakira ikirego kuko Makuza Dinah nta bubasha
afite bwo kuregera imitungo n'ukugabana ku mitungo ya Mike George Hayes Kandi abizi ko yari just care taker kuva 18/09/20-05/01/21. Hayes George Michael yahakanaga ko Makuza Dinah batigeze babana nk’umugabo n’umugore kuko buri wese yabaga ukwe n’undi ukwe, agasobanura ko bamenyanye babana nk’inshuti, ko nta mutungo Dinah Makuza yafatanyije na Mike Hayes, hakaba hari za message bandikiranaga zigaragaza ko buri wese yabaga ukwe. Ku byerekeye inzu, avuga ko Dina yamufashije kimwe n’abandi bakomisiyoneri kugura inzu kandi ko yabimuhembeye, hakaba hari na historique ya banki igaragaza amafaranga Mike yahaga Dinah yo gusana iyo nzu. Hayes George Michael yasabaga ko ahubwo Makuza Dinah agomba kugaragaza ibimenyetso simusiga ibigaragaza ko bafatanyije iyo mitungo. Hayes George Michael yasabaga urukiko gutegeka Dinah Makuza kwishyura indishyi z’ibyakoreshejwe mu rubanza. [3] Urukiko rwasuzumye niba Makuza Dinah afite ububasha bwo kurega maze kuwa 03/12/2021 Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo ruca urubanza rwemeza kwakira ikirego cya Makuza Dinah ariko rugisuzumye rusanga nta shingiro gifite kuko nta kigaragaza ko babanye nk’umugabo n’umugore cyangwa bafatanyije imitungo asaba kugabanaho. [4] Makuza Dinah ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rukuru avuga ko Urukiko rwirengagije amategeko n’ibimenyetso rukemeza ko Hayes Georges Michael na Dinah
Page 3
Makuza batabanye nk’umugore n’umugabo naho Hayes George Michael akiregura ko ntacyo urukiko rwirengagije. [5] Urukiko rurasuzuma niba hari amategeko n’ibimenyetso byirengagijwe bihamya ko Hayes George Michael na Makuza Dinah babanye nk’umugabo n’umugore cyangwa ko baba barafatanije umutungo; II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA A. Kumenya niba Urukiko rwarirengagije amategeko n’ibimenyetso mu kwemeza ko Hayes Georges Michael na Dinah Makuza batabanye nk’umugore n’umugabo. [6] Mu iburanisha Makuza Dinah yari ahagarariwe na Me Umulisa Alice yajuriye asobanura ko nyuma y’uko Hayes George Michael atandukanye n’umugore we w’isezerano wa kabiri witwa Mary Jane Hayes, ku wa 03/06/2019 Makuza Dinah yabanye na Hayes George Michael nk’umugore n’umugabo, kandi umunsi amurongora Hayes George Michael yabimenyesheje abaturanyi babo mu birori yari yakoresheje, maze Hayes George Michael yizeza Makuza Dinah ko bazashyingiranwa mu buryo bukurikije amategeko. Kuri iyi ngingo kandi hari inyandiko itandukanye za Hayes Georges Michael ubwe aho yagiye yiyemerera ko yabanaga na Dinah Makuza nk’Umugabo n’umugore ndetse izo nyandiko zikaba zaranakorewe imbere y’inzego z’ubuyobozi ariko ibyo byose Urukiko rukaba rwarabyirengagije maze rukemeza ko batigeze babana nk’Umugore n’Umugabo. [7] Dinah Makuza akomeza asobanura ko Hayes Georges Michael ubwe yiyemerera ko yabanye na Dinah Makuza mu nzu imwe mu
gihe kirenga umwaka ariko ntagaragaze ko yari umukozi we cyangwa se indi mpamvu yaba yarabanaga na we itandukanye ku kuba barabanaga nk’Umugore n’Umugabo ndetse ibi bikaba bishimangirwa n’Ubutumwa bwanditse bagiye bandikirana yaba mbere gato yuko babana ndetse no mu gihe cyo kubana. [8] Dinah Makuza avuga ko muri icyo gihe hari imitungo yagiye ashakana na Hayes Georges Michael muri icyo gihe bamaranye babana nk’umugore n’umugabo harimo inzu ibaruwe kuri UPI: 1/02/07/01/1060 iherereye mu Mudugudu w’Uruhongore, Akagali ka Kamatamu, Umurenge wa Kacyiru, Akarere ka Gasabo, yaguzwe kuwa 30/08/2019 hamwe n’imodoka ifite plaque RAB 666 Y yo mu bwoko bwa BENZ Jeep, iyi mitungo yose ubu ikaba iri mu maboko ya Hayes GeorgeS Michael, uyibyaza umusaruro wenyine. Makuza Dinah avuga ko ingaruka zo kuba yarabanye na Hayes Georges Michael nk’Umugore n’Umugabo ari uko bagomba kugabana umutungo bashakanye hamwe mu gihe babanaga nkuko bigaragazwa n’igihe imitungo yagiye ibonekera. [9] Dinah Makuza arasaba ko yarenganurwa kuko mu kugura iyo mitungo hari uruhare rwe yatanze byamusize iheruheru ku buryo nta kintu asigaranye nyamara bigaragara kuri historique Bancaire ko yaragiye abikuza amafaranga ye mu nyungu z’Urugo ubwo hagurwaga imitungo yavuzwe haruguru ndetse n’ubwo hasanwaga inzu iburanwa azi ko ari kubaka urugo. [10] Hayes George Michael yari ahagarariwe na Me Muramira Innocent yireguraga ko basanga urukiko ntacyo rwirengagije kuko ibimenyetso byose Makuza yagaragaje nta shingiro bifite kuko batigeze babana tubona ahubwo buri wese yabaga ukwe bakaba barabanaga
Page 4
nk’inshuti kandi nta mutungo Dinah Makuza yari afatanyije na Hayes George Michael. Ibyerekeye inzu avuga ko hari na historique ya bank igaragaza amafaranga mike yahaga Dinah yo gusana inzu nyuma Dinah aza gusaba amafaranga y’ubukode Hayes George
Michael amubwira ko atakomeza kuyabona ko ahubwo yaba amucumbikiye muri ya nzu akaba ayirimo akayirinda no mu rwego rwo kugirango itangirika.
UKO URUKIKO RUBIBONA [11] Makuza Dinah mu gusaba urukiko kumugabanya imitungo na Hayes George Michael avuga ko babana nk’umugabo n’umugore batarashyingiranywe ashingira ku ngingo ya 39 y’itegeko n° 59/2008 ryo kuwa 10/09/2008 rikumira kandi rihana ihohoterwa iryo ari ryo ryose rishingiye ku gitsina iteganya ko ababanaga nk’umugore n’umugabo batashyingiranywe mu buryo buteganywa n’amategeko, mu gihe umwe mu barebwa n’ibivugwa mu gika kibanziriza iki, yabanaga n’abagore cyangwa n’abagabo benshi, abanza kugabana ku buryo bungana na buri wese mu bo babanaga, umutungo bari bafitanye cyangwa bahahanye mbere y’uko ashyingirwa. Ibi ni nako byemejwe n’urukiko rw’ikirenga mu rubanza RS/Inconst/Pén.0003/10/CS rwaciwe kuwa ku wa 07/01/2011 mu rwego rwo kwirinda ko mu babanaga nk’umugabo n’umugore hagira uvutswa uburenganzira ku mitungo yaba yararuhiye muri uwo mubano. Ikibazo kiri muri uru rubanza ari ukumenya niba Hayes George Michael na Makuza Dinah barabanye nk’umugabo n’umugore cyangwa se niba hari umutungo wa Makuza Dinah bafatanyije gushaka. [12] Ingingo ya 3 y’itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko buri muburanyi agomba kugaragaza ukuri kw’ibyo aburana. Ingingo ya 4 igasobanura ko Urukiko ruca urubanza rwaregewe hakurikijwe ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa. Urukiko rufashe ibiteganywa n’izi nginzo zo mu itegeko
ry’ibimenyetso rukabihuza n’ibiteganywa mu ngingo ya 150 CPCCSA mu duce twa 5 na 6 ko ujurira agaragaza icyo anenga kandi agatanga ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa urukiko. Urukiko rurasanga ntacyo Makuza Dinah anenga ku misesengurire y’urukiko mu rubanza rujuririrwa kuri buri kimenyetso yatanze. Iyo misesengurire ikaba igaragara mu rubanza rwajuririwe kuva mu gika cya 21, urukiko rukaba rwaragiye ruvuga kuri buri kimenyetso; [13] Ikimenyetso Makuza Dinah atanga kigizwe n’inyandiko y’ubuyobozi bw’inzego z’ibanze yo kuwa 24/01/2021 avuga ko yerekana ko yabanye na Hayes George Michael nk’umugore n’umugabo kimwe na za Messages za whatsapp bagiye bohererezanya, urukiko Rukuru rurasanga bitari ikimenyetso gihamya ko babanaga nk’umugabo n’umugore kuko bitavuguruza imvugo za Hayes George Michael avuga ko babanaga nk’inshuti, umwe ataha ukwe n’undi ataha ukwe, akaba yaramucumbikiye batabana mu cyumba kimwe. Muri iyo nyandiko z’inzego z’ibanze, urukiko rusanga nta kindi zihamya uretse kugaragaza ko icyo kibazo cyabananiye nyuma yo kubaza Hayes George Michael niba Dinah atari umugore we akasubiza ko atari umugore we ko ahubwo ari inshuti ye. [14] Ibimenyetso by’ubutumwa bagiye bandikirana kuri telephone Makuza yagaragazaga, urukiko rusanga nabyo bidahamya ko babanaga nk’umugabo n’umugore nk’uko Hayes George
Page 5
Michael yerekana ko umwe yandikiraga umwe ari ukwe undi ari ukwe, aho bifurizanyaga ijoro ryiza. [15] Hari ibimenyetso bitandukanye birimo inyandiko yiswe ”Specific power of attoney” yo kuwa 27/09/2019 yakozwe na Hayes George Michael, rusanga igaragaza ko yahaye ububasha Makuza Dinah bwo gukurikirana ubugure bw’ikibanza UPI 1/02/07/01/160 no gukurikirana ibijyanye na mutation mu izina rya Hayes George Michael bikaba byarakozwe ndetse ubutaka bwandikwa kuri Hayes George Michael wenyine, urukiko rurasanga bidahamiriza Makuza Dinah ko babanaga nk’umugabo n’umugore ahubwo yari umuntu yatumaga mu bibazo mu kumufasha ibibazo bye. Kuba yaramukoreye akazi ko kumubera intumwa (mandataire) cyangwa yaramurangiye imitungo yo kugura (commissionaire) ntibimugira uwo umugore we. [16] Ingingo ya 108 y’itegeko y’itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo ryavuzwe hejuru iteganya ko ibimenyetso bicukumbuwe no gusesengura urubanza ni ibimenyetso bitacukumbuwe n’amategeko, bicukumburwa n’ubwenge n’ubushishozi bw’abacamanza. Abacamanza bagomba kwemera gusa ibyo bimenyetso iyo bikomeye, bisobanuye kandi bihuje. Urukiko rusuzumye ko Makuza Dinah yiyemerera ko ari we wahagarariye Hayes George Michael mu bugure bw’inzu kuwa 27/09/2019 kandi icyo gihe avuga babanaga nk’umugabo n’umugore, ariko mu masezerano y’ihererekanya ry’umutungo yakozwe kuwa 06/11/2019 bikozwe na Dinah
akabyandikaho Hayes wenyine kandi yarashoboraga kuwiyandikishaho nawe cyane ko bari bagifitanye ubucuti na gahunda yo kuzabana nkuko abihamya bivuga ko atarafite ubwoba bwo kubisaba ashingiye kuba bari n’ubundi bari bagiye kuzabana cg se babana nk’umugore n’umugabo urukiko rukaba rwibaza icyatumye atiyandikishaho umutungo niba koko nawe yarumvaga awufiteho uruhare cyangwa se ntiyihutishe kuwandikishaho Hayes ahubwo akihutisha ugushyingiranwa bityo uwo mutungo ukamwandikwaho nawe.Kubwibyo urukiko rurasanga nta kigaragaza ko babanaga nk’umugore n’umugabo cyangwa ko bafatanyije kugura iyo mitungo. Urukiko rurasanga batarabanye nk’umugore n’umugabo, bityo rukaba rusanga nta burenganzira akwiye kugira ku mutungo wa Hayes George Michael waba uw’inzu cyangwa uw’imodoka Mercedes Benz ML350. [17] Urukiko rurasanga ibyangombwa bigizwe n’inyandiko za konti ya Makuza Dinah zavuye kuri banki zigaragaza ko yagiye abikuza amafaranga kuri konti ye, urukiko rurasanga zidahamya ko yabanaga na Hayes George Michael nk’umugabo n’umugore kuko ntaho zigaragaza ko ayo amafaranga yabaga yabikuje yayashoraga mu bikorwa bya Hayes George Michael kandi rurasanga na n’amasezerano bafitanye y’ubufatanye. Urukiko rurasanga kubikuza amafaranga kuri compte ye atari ikimenyetso gihagije kuko n’iyo yaba ari wenyine Makuza Dinah nta cyamubuza gukora Mouvement kuri konti ye nk’ibisanzwe. [18] Urukiko rurasanga
ibimenyetso by’amafoto atandukanye Makuza Dinah yagaragaje ari kumwe na Hayes George Michael bidahamya ko babanaga nk’umugabo n’umugore cyangwa ko bari bafatanyije imitungo, ahubwo birahamya ko bari inshuti cyangwa bari aba fiyanse (fiancés) nk’uko Makuza Dinah avuga ko biteguraga kuzajya gushyingirwa mu mategeko bikaba nta gitangaza kirimo ko bakwifotozanya. Kuba gahunda yo gusezerano yarapfuye ntabwo byaha umwe mu barambagizanyaga uburenganzira bwo kugabana umutungo n’uwo bari bafitanye gahunda yo kuzubakana urugo.
Page 6
[19] Urukiko rurasanga Makuza Dinah yarisunze urubanza RS/Inconst/Pen.0003/10/CS rwaciwe n’urukiko rw’ikirenga kuwa 07/01/2011 aho agaragaza ko urubanza rwe rusa n’urwe aho yisunga ibiteganywa n’ingingo ya 39 y Itegeko N° 59/2008 ryo kuwa 10/09/2008 rikumira ‟ kandi rihana ihohoterwa iryo ari ryo ryose rishingiye ku gitsina ; ariko uru rukiko rurasanga muri urwo rubanza urukiko rw’ikirenga rwarasobanuye ko igihe ababanaga nk umugabo ‟ n umugore batarashyingiranywe igihe bahagaritse kubana, kugira ngo bagabane umutungo ‟ bagomba kuba bari bawufitanye cyangwa barawushakanye; Urukiko rukaba rwaranasobanuye ko kugira uburenganzira ku mutungo bidashingiye gusa ku mpamvu y uko abantu babanye ‟ nk umugabo n umugore batarashyingiranywe, ahubwo ko bigomba kuba bigaragara ko hari ‟ ‟ umutungo bafitanye cyangwa bafatanyije gushaka. Mu rubanza RS/Inconst/Pen.0003/10/CS hagaragaramo igihe byumvikana ko no kuba ibyo kugabana bizamo ni n’igihe abo bitwa ko babanaga nk’umugore n’umugabo hari igihe baba baramaranye byumvikana ko hari imbaraga bahuje no gushyigikirana ku buryo bugaragara kandi burambye byabafashije kugera ku mutungo runaka mu gihe Makuza Dinah na Hayes nta n’igihe bari bamaranye byashingirwaho hemezwa ko babishakanye bafatanyije bashyize hamwe mu gihe umwe akora ibi cyangwa biriya undi nawe akaba yamwunganiraga mu bindi ariko byose bihurije hamwe byarabateje imbere kugeza ku
mitungo . Nkuko uwunganira Makuza Dinah yabivuze igihe bamaranye mu bucuti bwabo ntanubwo kirenze umwaka ibi rero ntibihagije kuri Makuza Dinah kuba yagabana na Hayes George Micheal kabone niyo baba barabanye nk’umugore n’umugabo nubwo ntabimenyetso Makuza Dinah yabigaragarije urukiko. [20] Urukiko rurasanga mu bikorwa bigize gahunda y’ubukwe birimo gufata irembo, gukwa, gushyingiranwa ku murenge, gushyingiranwa mu nsengero cyangwa imihango nyirizina nta n’umwe yagaragarije urukiko ko byabayeho wenda ngo urukiko rubishingireho rwumva ko yari kumwe na Hayes nk’umugabo we. Niyo mpamvu urukiko rukuru rusanga ingingo ya 39 y’itegeko ryavuzwe itakoreshwa kuri Makuza Dinah na Hayes George Michael. B. Ibyerekeranye n’indishyi z’ikurikiranarubanza [21] Ababuranyi bombi yaba Makuza Dinah cyangwa Hayes George Michael barasaba guhabwa indishyi z’ikurikiranarubanza n’igihembo cy’avoka ku rwego rw’ubujurire.
UKO URUKIKO RUBIBONA [22] Ingingo ya 111 y’itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo […]. Urukiko rushingiye ko Makuza Dinah atigeze agaragaza ibimenyetso bigaragaza ko yabanye na Hayes George Michael nk’umugore n’umugabo cyangwa ko hari amafaranga yashoye mu kugura imitungo ashaka ko bagabana, rurasanga nta ndishyi z’ikurikiranarubanza n’igihembo cy’avoka akwiye. Urukiko rusanga ahubwo ari Hayes George Michael ugomba kugenerwa indishyi kuko yashowe mu rubanza ku rwego rw’ubujurire akaba akwiriye kugenerwa indishyi z’igihembo cy’avoka z’amafaranga ibihumbi magana abiri na mirongo itanu (250.000Frw) ku rwego rw’ubujurire kuko 5, 000,000rwf y’igihembo cy’avoka yasabwe ari ikirenga nta n’icyo ashingiyeho;
Page 7
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO Urukiko Rukuru, [23] Rwemeye kwakira ubujurire bwa Makuza Dinah rubusuzumye rusanga nta shingiro bufite. [24] RWEMEJE KO Makuza Dinah na Hayes George Michael badakwiye kugabana umutungo wimukanwa w’imodoka Mercedes Benz ML350. n’utimukanwa ubaruye kuri UPI: 1/02/07/01/1060; [25] RWEMEJE ko urubanza urubanza RC 00033/2021/TGI/GSBO rwaciwe n'Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo kuwa 03/12/2021 rugumyeho. [26] RUTEGETSE Makuza Dinah kwishyura Hayes George Michael igihembo cya avoka kingana n’ibihumbi magana abiri na mirongo itanu 250.000 frw yiyongera ku mafaraga 500.000 yagenwe mu rubanza rujurirwa, yose hamwe akaba Magana arindwi na mirongo itanu (750. 000.Frw); [27] RUTEGETSE ko amagarama y’urubanza yatanzwe na Makuza Dinah angana n’ibihumbi mirongo ine (40.000frw) ari kujurira ahwanye n’ibyakozwe ku rubanza.
Case-aware research
Ask AI about this case
The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.