Download PDF

Rwanda Criminal

Court of Appeal

UBUSHINJACYAHA vs MUTABAZI

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The Court found that Mutabazi Céléstin's confession was incomplete and contradicted by medical and witness evidence, and that the crimes were committed with extreme cruelty. Therefore, he does not qualify for sentence reduction based on mitigating circumstances. The life sentence imposed by the High Court remains appropriate and unchanged.

Court disposition

Appeal dismissed

Orders

  • The appeal of Mutabazi Céléstin is dismissed as unfounded.
  • The judgment of the High Court, RPA 00530/2020/HC/RWG, sentencing Mutabazi Céléstin to life imprisonment, is upheld in all respects.
  • Mutabazi Céléstin is exempted from court costs as he is in custody.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Rukaka Galcan

Mutabazi Céléstin

Accused Counsel: Me Rwabigwi Augustin

Amounts and remedies

  • Sentence Imprisonment: 0

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Whether Mutabazi Céléstin should benefit from a reduced sentence based on mitigating circumstances, specifically confession and first-time offense

Party arguments

Applicant
Mutabazi Céléstin argued he confessed to the crime, sought forgiveness, had no prior criminal record, and requested sentence reduction to 15 years based on mitigating circumstances and recent legal amendments.
Respondent
The prosecution argued Mutabazi Céléstin committed the crimes intentionally and with extreme cruelty, that his confession was neither full nor unequivocal, and that the gravity and brutality of the offenses precluded any sentence reduction.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    RPA 00060/2021/CA, Court of Appeal of Rwanda

    A confession benefits the accused as a mitigating circumstance only if it is unequivocal, complete, and not contradicted by evidence, and the accused expresses genuine remorse.

  2. 02

    RPA 00246/09/CS, Supreme Court of Rwanda

    Mitigating circumstances do not obligate the judge to reduce the sentence, especially in cases of extreme cruelty.

  3. 03

    RPAA0126/11/CS, Supreme Court of Rwanda

    Where the crime is committed with extreme cruelty, confession does not warrant sentence reduction.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The Court found that Mutabazi Céléstin's confession was incomplete and contradicted by medical and witness evidence, and that the crimes were committed with extreme cruelty. Therefore, he does not qualify for sentence reduction based on mitigating circumstances. The life sentence imposed by the High Court remains appropriate and unchanged.

Obiter and limits

  • Even if the accused had fully confessed and it was his first offense, the extreme cruelty of the crime would still preclude sentence reduction.

Court disposition

Appeal dismissed

  • The appeal of Mutabazi Céléstin is dismissed as unfounded.
  • The judgment of the High Court, RPA 00530/2020/HC/RWG, sentencing Mutabazi Céléstin to life imprisonment, is upheld in all respects.
  • Mutabazi Céléstin is exempted from court costs as he is in custody.

Source and reliance status

Court of Appeal · 27 January 2025

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Criminal· 27 January 2025

RPAA 00284/2023/CA

UBUSHINJACYAHA vs MUTABAZI

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-01-27 - Case/document no.: RPAA 00284/2023/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA vs MUTABAZI [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00284/2023/CA (Tugireyezu P.J.) 27 Mutarama 2025] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Impamvu nyoroshyacyaha – Kwemera icyaha – Kwemera icyaha kugirira uregwa akamaro iyo kudashidikanywaho, ni ukuvuga kutarimo kugoreka amakuru arebana n’uburyo icyaha cyakozwe, kuva gitegurwa kugeza gishyirwa mu bikorwa; hagaragazwa abakigizemo uruhare n’uruhare rwa nyiri ukwemera, ndetse n’inzira zose zakoreshejwe n’uburyo bwakoreshejwe kugirango kigerweho. Incamake y’ikibazo: Mu mwaka wa 2013, uregwa yarezwe mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, aregwa icyaha cyo kwihekura n’ubwinjiracyaha mu cyaha cyo kwihekura yakoreye umwana we Umubyeyi w’imyaka (5) n’ubwinjiracyaha yakoreye Gatete w’imyaka (7) ubwo ku wa 18/10/2012 yabafataga abigiriwemo inama n’uwitwa Kayitesi kugira ngo babane ko agomba kubica, biza gutuma abafata arabatemagura ajya kubajugunya mu gishanga kirimo amazi yizeye ko bapfuye, bakurwamo n’abantu mu gitondo, Umubyeyi apfa akigera kwa muganga, naho Gatete aravurwa arakira. Urwo Rukiko rukaba rwari rwemeje ko ahamwa nibyo byaha. Urukiko rw’Ikirenga rwaje guhindura icyemezo cyafashwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rutegeka ko imikirize y’urubanza RP 0099/12/HC/RWG rwaciwe nurwo Rukiko ruvanweho,

hategekwa ko dosiye Ubushinjacyaha bukurikiranyemo Mutabazi ibyaha birimo kwihekura n’icyaha cy’ubwinjiacyaha mu cyaha cyo kwihekura, yohererezwa Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma kugira ngo ruyiburanishe mu rwego rwa mbere. Ubushinjacyaha bwaje gutanga ikirego mu Rukiko Rwisumbuye rwa Ngoma bukurikiranyeho Mutabazi icyaha cyo kwihekura n’ubwinjiracyaha mu cyaha cyo kwihekura yakoreye abana be ubwo yafataga abana be Gatete ufite imyaka 7 na Umubyeyi w'imyaka 5 akabatema akoresheje umuhoro nyuma yo kubona ko bapfuye ajya kubajugunya mu gishanga abantu bababonye babatwara kwa muganga ariko ku bw'amahirwe make Umubyeyi akaba yaraje kwitaba Imana kuko yari yazahaye cyane naho Gatete aravurwa arakira. Uregwa yaburanye yemera icyaha asaba imbabazi avuga ko yatemye abo bana mu buryo atazi ko ari ibintu byamufashe abitewe n’ikibazo cy’uburwayi bwo mu mutwe. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’ibyaha aregwa rumuhanisha igihano cy’igifungo cya burundu. Uregwa ntiyishimiye imikirize y’urubanza, ajuririra mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa ibihano bikanasubikwa kuko icyaha yakoze atakigambiriye akaba ari ubwa mbere akiguyemo kandi akaba acyemera. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rusanga nubwo asaba kugabanyirizwa ibihano ashingiye ku kuba yemera icyaha nta shingiro byahawa kuko adasobanura uburyo yagikozemo mu buryo budashidikanywaho, kuko avuga ko

ari uburwayi bwa karande y’iwabo ariko nta muganga wabyemeje, akaba rero aticuza, hanarebwe uburemere bw’icyaha yakoze aho yishe abana be, uwabayeho akaba atari kubwe, icyaha yakoze akaba yaragikoranye ubugome ndengakamere, bityo rwemeza ko nta gihindutse ku rubanza rwajuririwe. Uregwa yarongeye ajuririra mu Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko avuga ko yaburanye yemera icyaha anagisabira imbabazi ariko Urukiko Rukuru rukomeza kumuhanisha igihano cy’igifungo cya burundu rwirengagije ibisobanuro yaruhaye arugaragariza ko icyaha yagikoze kimutunguye kuko ntacyo yari asanzwe apfa n’abana be, ko yabakundaga cyane. Ubushinjacyaha bwo buburana buvuga ko Ubujurire bwe nta shingiro bufite ko nk’uko byasobanuwe n’inkiko zabanje byagaragaye ko icyaha yagikoze yakigambiriye, abizi kandi abishaka, ko yabishe abitewe n’umugore bashakaga kubana wamubwiraga ko atabishaka. Buvuga kandi ko ku bijyanye no kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha ko niyo zaba zihari adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko icyaha yakoze yagikoranye ubugome bukabije.

Page 2

Incamake y’icyemezo: Kwemera icyaha kugirira uregwa akamaro iyo kudashidikanywaho, ni ukuvuga kutarimo kugoreka amakuru arebana n’uburyo icyaha cyakozwe, kuva gitegurwa kugeza gishyirwa mu bikorwa; hagaragazwa abakigizemo uruhare n’uruhare rwa nyiri ukwemera, ndetse n’inzira zose zakoreshejwe n’uburyo bwakoreshejwe kugirango kigerweho. Imanza zifashishijwe: Ubushinjacyaha v. Nsabimana alias Sankara n’abandi, RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022. Ubujurire nta shingiro bufite. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 08/11/2013, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwaciye urubanza No RP 0099/12/HC/RW, rwemeza ko Mutabazi Céléstin ahamwa n’icyaha cyo kwihekura yakoreye umwana we Umubyeyi w’imyaka (5) n’ubwinjiracyaha yakoreye Gatete w’imyaka (7) ubwo ku wa 18/10/2012 yabafataga abigiriwemo inama na Kayitesi Sylivie ko kugira ngo babane agomba kubica, biza gutuma abafata arabatemagura ajya kubajugunya mu gishanga kirimo amazi yizeye ko bapfuye, bakurwamo n’abantu mu gitondo, Umubyeyi apfa akigera kwa muganga, naho Gatete aravurwa arakira. [2] Urukiko rw’Ikirenga rwaje guhindura icyemezo cyafashwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ku wa 30/06/2017 rutegeka ko imikirize y’urubanza RP 0099/12/HC/RWG rwaciwe ku wa 08/11/2013 n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ruvanweho, hategekwa ko dosiye Ubushinjacyaha bukurikiranyemo Mutabazi

Céléstin ibyaha birimo kwihekura n’icyaha cy’ubwinjiacyaha mu cyaha cyo kwihekura, yohererezwa Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma kugira ngo ruyiburanishe mu rwego rwa mbere. [3] Ku wa 29/01/2020, Ubushinjacyaha bwatanze ikirego mu Rukiko Rwisumbuye rwa Ngoma bukurikiranyeho Mutabazi Céléstin icyaha cyo Kwihekura n’Ubwinjiracyaha mu cyaha cyo kwihekura yakoreye abana be ubwo ku wa 19/02/2012 yafataga abana be Gatete ufite imyaka 7 na Umubyeyi w'imyaka 5 akabatema akoresheje umuhoro nyuma yo kubona ko bapfuye ajya kubajugunya mu gishanga abantu bababonye babatwara kwa muganga ariko ku bw'amahirwe make Umubyeyi akaba yaraje kwitaba Imana kuko yari yazahaye cyane naho Gatete aravurwa arakira, busaba ko ibyo byaha byamuhama akabihanirwa. [4] Mutabazi Céléstin yaburanye yemera icyaha asaba imbabazi avuga ko yatemye abo bana mu buryo atazi ko ari ibintu byamufashe abitewe n’ikibazo cy’uburwayi bwo mu mutwe bwatewe na se umubyara wari umupfumu ubimuterereza kuko yanze ko amusigira ibirozi bye ko atamenye uko byagenze, anasaba iperereza kugira ngo harebwe aho yari atuye hanabazwe Ubuyobozi. [5] Mu rubanza no RP 00091/2020/TGI/NGOMA rwaciwe ku wa 23/07/2020, Urukiko rwisumbuye rwa Ngoma rwasanze hari ibimenyetso byemeza ko yakoze icyaha birimo:  Kwemera icyaha kwa Mutabazi Céléstin;  Imyenda ya Mutabazi Céléstin yafatiriwe yariho amaraso;

Page 3

 Imvugo z’abatangabuhamya barimo Harerimana na Murwanashyaka basanze aho abana bari mu gishanga na Uwizeyimana Vénantie nyina w’abana wemeje ko Mutabazi Céléstin atajyaga yishimira abana be ko yanajyaga arakara iyo bamubwiraga kubasubirana;  Raporo ya muganga igaragaza ko abana bari batemaguwe cyane;  Raporo ya muganga igaragaza ko Mutabazi Céléstin nta kibazo cy’uburwayi bwo mu mutwe afite. Urukiko ruhereye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Mutabazi Céléstin ahamwa n’icyaha cy’ubwicanyi yakoreye umwana we Umubyeyi n’Ubwinjiracyaha bw’Ubwicanyi yakoreye umwana we Gatete maze rumuhanisha igifungo cya burundu. [6] Mutabazi Céléstin ntiyishimiye imikirize y’urubanza, ajuririra mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa ibihano bikanasubikwa kuko icyaha yakoze atakigambiriye akaba ari ubwa mbere akiguyemo kandi akaba acyemera. [7] Uhagarariye Ubushinjacyaha yaburanye avuga ko n’ubwo Mutabazi Céléstin yemera icyaha agasaba kugabanyirizwa igihano, adakwiye kubihabwa kubera ko ibyaha yakoze bigize impurirane y’ibyaha, akaba adakwiye kugabanyirizwa ibihano kuko ibyo byaha yakoze ari indengakamere akaba yarabikoranye ubugome akica abana be n’ubwo umwe yabayeho, ko kandi ko kugabanya ibihano atari itegeko ku mucamanza nk’uko byemejwe mu rubanza no RPA 00246/09/CS, Ubushinjacyaha bwaregagamo Mukankusi Victoire. [8] Mu rubanza nº RPA 00530/2020/HC/RWG rwaciwe ku wa

23/05/2023, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwasanze kuba Mutabazi Céléstin asaba kugabanyirizwa ibihano ashingiye ku kuba yemera icyaha nta shingiro byahawa kukon’ubwo agaragaza ko yemera icyaha ariko adasobanura uburyo yagikozemo mu buryo budashidikanywaho, kuko avuga ko ari uburwayi bwa karande y’iwabo ariko nta muganga wabyemeje, akaba rero aticuza, hanarebwe uburemere bw’icyaha yakoze aho yishe abana be, uwabayeho akaba atari kubwe, icyaha yakoze akaba yaragikoranye ubugome ndengakamere, bityo rwemeza ko urubanza No RP 00091/2020/TGI/NGOMA, rwaciwe ku wa 23/07/2020 rudahindutse. [9] Mutabazi Céléstin ntiyishimiye iyo mikirize y’urubanza, bajuririra mu Rukiko rw’Ubujurire. Urubanza ruhabwa no RPAA 00284/2023/CA, iburanisha rishyirwa ku wa 09/01/2025, Mutabazi Céléstin yitabye, yunganiwe na Me Rwabigwi Augustin naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Rukaka Galcan, Umushinjacyaha ku rwego rw’igihugu. [10] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire yabo, Mutabazi Céléstin n’umwunganira bavuga ko yaraburanye yemera icyaha anagisabira imbabazi ariko Urukiko Rukuru rukomeza kumuhanisha igihano cy’igifungo cya burundu rwirengagije ibisobanuro yaruhaye arugaragariza ko icyaha yagikoze kimutunguye kuko ntacyo yari asanzwe apfa n’abana be, ko yabakundaga cyane. Basoza bavuga ko akomeje gutakamba asaba ko yagabanyirizwa igihano agahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka

15, hashingiwe ku kuba bwari ubwa mbere Mutabazi Céléstin yakoze icyaha, akaba yaraburanye avugisha ukuri, yemera icyaha akabisabira n’imbabazi ndetse n’ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’itegeko nº059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange [11] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibivugwa na Mutabazi Céléstin n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano kuko icyaha yagikoze atabigambiriye nta shingiro byahabwa kuko nk’uko byasobanuwe n’inkiko zabanje byagaragaye ko icyaha yagikoze yakigambiriye, abizi kandi abishaka, ko yabishe abitewe n’umugore bashakaga kubana wamubwiraga ko atabishaka. Ndetse ko raporo ya muganga igaragaza ko yabatemye mu kico, ko n’uwarokotse ari ah’Imana ndetse Mutabazi Céléstin atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho kuko abaganga bagaragaje ko nta kibazo cyo mu mutwe yigeze

Page 4

agira mbere cyangwa nyuma yo gukora icyaha. Naho ku birebana no kuba yagabanyirizwa kubera impamvu yo kuba yaraburanye yemera icyaha akaba ari nabwo akurikiranyweho icyaha, Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko n’ubwo izo mpamvu nyoroshyacyaha zaba zihari ariko ko MUTABAZI Céléstin adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko icyaha yakoze yagikoranye ubugome bukabije. [12] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ikibazo gikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari:  Kumenya niba Mutabazi Céléstin yagabanyirizwa igihano II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Mutabazi Celestin yagabanyirizwa igihano [13] Mutabazi Céléstin n’umwunganira bavuga ko yaraburanye yemera icyaha anagisabira imbabazi ariko Urukiko Rukuru rukomeza kumuhanisha igihano cy’igifungo cya burundu rwirengagije ibisobanuro yaruhaye arugaragariza ko icyaha yagikoze kimutunguye kuko ntacyo yari asanzwe apfa n’abana be, ko yabakundaga cyane. Basoza bavuga ko akomeje gutakamba asaba ko yagabanyirizwa igihano agahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, hashingiwe ku kuba bwari ubwa mbere Mutabazi Céléstin yakoze icyaha, akaba yaraburanye avugisha ukuri, yemera icyaha akabisabira n’imbabazi ndetse n’ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’itegeko Nº059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange [14] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibivugwa na

Mutabazi Céléstin n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano kuko icyaha yagikoze atabigambiriye nta shingiro byahabwa kuko nk’uko byasobanuwe n’inkiko zabanje byagaragaye ko icyaha yagikoze yakigambiriye, abizi kandi abishaka, ko yabishe abitewe n’umugore bashakaga kubana wamubwiraga ko atabishaka. Ndetse ko raporo ya muganga igaragaza ko yabatemye mu kico, ko n’uwarokotse ari ah’Imana ndetse Mutabazi Céléstin atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho kuko abaganga bagaragaje ko nta kibazo cyo mu mutwe yigeze agira mbere cyangwa nyuma yo gukora icyaha. Naho ku birebana no kuba yagabanyirizwa kubera impamvu yo kuba yaraburanye yemera icyaha akaba ari nabwo akurikiranyweho icyaha, Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko n’ubwo izo mpamvu nyoroshyacyaha zaba zihari ariko ko Mutabazi Céléstin adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko icyaha yakoze yagikoranye ubugome bukabije.

UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Hakurikijwe ibivugwa n’ababuranyi, Urukiko rurasanga impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba Mutabazi Céléstin yagabanyirizwa igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha yatanze yo kwemera icyaha no kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha. [16] Ikibazo kirebana n’ukwemera icyaha gufatwa nk’impamvu nyoroshyacyaha ishobora kugirira uregwa akamaro cyasobanuwe mu rubanza n° RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte Alias Sankara na bagenzi be. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo nibura kujuje ibi bikurikira: Kuba kudashidikanywaho, ni ukuvuga kutarimo kugoreka amakuru arebana n’uburyo icyaha cyakozwe, kuva gitegurwa kugeza gishyirwa mu bikorwa; hagaragazwa abakigizemo uruhare n’uruhare rwa nyiri ukwemera, ndetse n’inzira zose zakoreshejwe n’uburyo bwakoreshejwe kugirango kigerweho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, kuba abyicuza, ni ukuvuga agaragaza ko ababajwe n’ibyabaye kandi akaba yumva bitari bikwiye kuba, ndetse ko atazabisubira, kuba abisabira imbabazi no kuba yiteguye

Page 5

gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Ibyo bigakorwa bitarenze, byibuza mu iburanisha ku rwego rwa mbere1. [17] Dosiye y’urubanza igaragaza ko abana babiri (2) ba Mutabazi Céléstin, uwitwa Umubyeyi na GATETE basanzwe bajugunywe mu gishanga batemaguwe mu mutwe, umwe ageze kwa muganga ahita apfa undi aza kuvurwa arakira. Mutabazi Celestin yarafashwe abanza guhakana icyaha ariko nyuma aza kwemera ko ariwe wabatemye ariko ko yabitewe n’indwara yo mu mutwe ajya agira. Mutabazi Céléstin yajyanwe kwa muganga ngo hakorwe isuzumwa niba agira icyo kibazo cyo mu mutwe. Raporo ya Muganga wasuzumye Mutabazi Céléstin yagaragaje ko nta kibazo cyo mu mutwe Mutabazi Céléstin yigeze agira yaba mbere cyangwa nyuma yo gukora icyaha ndetse binashimangirwa n’abatangabuhamya batandukanye barimo abo baturanye, nyina Nyirahabimana Venantie na mukuru we Mbanabo Jean Damascene bemeje ko nta kibazo cyo mu mutwe yigeze agira kuva akiri muto kugeza ubwo yakoraga icyaha. [18] Nk’uko bigaragara mu mwanzuro w’ubujurire no mu miburanire ye Mutabazi Céléstin n’umwunganira, bavuga ko batakambira uru Rukiko, barusaba kumugabanyiriza igihano cy’igifungo cya burundu yakatiwe hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha yo kuba aburana yemera icyaha no kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha. [19] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga harebwe ibisobanuro byatanzwe mu rubanza n° RPA 00060/2021/CA rwavuze haruguru ku birebana

n’ukwemera icyaha kugirira uregwa akamaro aho rwagaragaje ko kugira akamaro iyo kudashidikanywaho, ni ukuvuga kutarimo kugoreka amakuru arebana n’uburyo icyaha cyakozwe, kuva gitegurwa kugeza gishyirwa mu bikorwa; hagaragazwa abakigizemo uruhare n’uruhare rwa nyiri ukwemera, ndetse n’inzira zose zakoreshejwe n’uburyo bwakoreshejwe kugirango kigerweho, rusanga ukwemera icyaha kwa Mutabazi Céléstin kutashingirwaho nk’impamvu nyoroshyacyaha yashingirwaho agabanyirizwa igihano kuko kutuzuye kandi ku kagenda kugoreka amakuru arebana n’uburyo icyaha cyakozwe aho we yemera ko yakoze ibikorwa byo kwica abana be atabiteguye kuko yabikoze bitewe n’imyuka mibi yatezwaga na se kuko yanze ko amusigira iby’ubupfumu yakoraga nyamara hari ibimenyetso birimo raporo y’abaganga bagaragaje ko nta kibazo cyo mu mutwe Mutabazi Céléstin yigeze agira yaba mbere cyangwa nyuma yo gukora icyaha ndetse bishimangirwa n’abatangabuhamya batandukanye barimo abo baturanye, nyina Nyirahabimana Venantie na mukuru we Mbanabo Jean Damascene bemeje ko nta kibazo cyo mu mutwe yigeze agira kuva akiri muto kugeza ubwo yakoraga icyaha. Bityo kuba ukwemera icyaha kwe kutuzuye bikaba bitamubera impamvu nyoroshyaha. [20] Urukiko rw’ubujurire rurasanga uretse no kuba Mutabazi Céléstin atagabanyirizwa igihano cy’igifungo cya burundu kuko atemera icyaha mu buryo budashidikanywaho ngo avugishe ukuri nk’uko n’Urukiko Rukuru

rwabibonye, rusanga n’iyo yabaacyemera mu buryo budashidikanywaho ndetse akaba aribwo bwa mbere akurikiranweho ciyaha bitaba impamvu ishingirwaho agabanyirizwa igihano kuko harebwe ubugome yagikoranye aho yafashe abana be babiri yarangiza akabatemagura akajya kubajugunya azi ko bose bapfuye ndetse akabajugunya ahantu hari amazi ku buryo n’uwari kuba atarapfa yari kwicwa n’ayo mazi, bakarara muri icyo gishanga bagakurwamo n’abantu mu gitondo, uwitwa Umubyeyi apfa akigera kwa muganga, naho Gatete kubw’amahirwe akavurwa arakira, bigaragaza ko icyo cyaha cyo kwica umwana we Umubyeyi ndetse n’ubwinjiracyaha umwana we witwa Gatete yabikoranye ubugome ndengakamere kandi iyo bigaragaye ko mu ikorwa ry’icyaha uregwa yagikoranye ubugome ndengakamere, ukwemera icyaha ntacyo kuba kukimariye uregwa ku birebana no kugabanyirizwa igihano. Uwo ni nawo murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza n° RPAA0126/11/CS rwaciwe ku wa 08/05/2015 aho rwemeje ko imbabazi Niyonsaba Boniface asaba atagomba kuzihabwa kuko icyaha aregwa yagikoranye ubugome ndengakamere.

1 Reba urubanza N° RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Callixte Alias Sankara na bagenzi be, urupapuro rwa 61, igika cya 136.

Page 6

[21] Hashingiwe ku bisobanuro byatanzwe haruguru, Urukiko rurasanga kuba Urukiko Rukuru rwaremeje ko Mutabazi Céléstin atagabanyirizwa igihano cya burundu yahanishijwe mbere nta kosa rwakoze kuko icyo gihano aricyo gikwiraye n’icyaha yakoze. Bityo ingingo ye y’ubujurire isaba kugabanyirizwa igihano ikaba nta shingiro ifite. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [22] Rwemeje ko ubujurire bwa Mutabazi Céléstin nta shingiro bufite; [23] Rwemeje ko imikirize y’urubanza n˚ RPA 00530/2020/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ku wa 23/05/2023 idahindutse mu ngingo zarwo zose; [24] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cya burundu Mutabazi Céléstin yahanishijwe mbere kigumyeho; [25] Rutegetse ko Mutabazi Céléstin asonewe amagarama y'urubanza kuko aburana afunze.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RPA 00060/2021/CA

Case cited

RPA 00246/09/CS

Case cited

RPAA0126/11/CS

Case cited

Law No 68/2018 of 30/08/2018 on offences and penalties as amended by Law No 059/2023 of 04/12/2023

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.