NYIRANSABIMANA v UWINEZA N’ABANDI
- Citation
- RS/REV/RC00001/2023/HC/MUS
- Status
- Civil
- Jurisdiction
- Rwanda
- Court
- High Court
- Decision
- 25 January 2024
- Posture
- Civil / High Court Ruling on Admissibility of Tierce Opposition (gutambamira)
- Case number
- RS/REV/RC00001/2023/HC/MUS
- Language
- Kinyarwanda
More details
- Court
- High Court
- Decision
- 25 January 2024
- Posture
- Civil / High Court Ruling on Admissibility of Tierce Opposition (gutambamira)
- Case number
- RS/REV/RC00001/2023/HC/MUS
- Language
- Kinyarwanda
On this page
Professional case brief
Research organized from the available case record
01
Holding and result
A judgment rendered on review for injustice, even if delivered by a lower court upon delegation from the Supreme Court, is not subject to tierce opposition because it is deemed to be within the exclusive jurisdiction of the Supreme Court and is final. Therefore, the applicant's claim is inadmissible.
Court disposition
Claim dismissed as inadmissible
Orders
- The tierce opposition (gutambamira) filed by Nyiransabimana Jacqueline is not admitted.
- Damages claimed by Mukabadege Epiphanie and Nsanzumuhire Boniface are denied.
- Nyiransabimana Jacqueline is ordered to pay Uwineza Jacqueline 50,000 Frw for costs and 500,000 Frw for legal fees.
- The security deposit paid by Nyiransabimana Jacqueline is retained for court costs.
02
Material facts
Parties
Nyiransabimana Jacqueline
Applicant Counsel: Me Nsabimana Jean DamasceneUwineza Jacqueline
Respondent Counsel: Me Dushimire JeannetteNtezirizaza Theogene
RespondentMukabadege Epiphanie
Interested Party Counsel: Me Dusengeyezu PascalNsanzumuhire Boniface
Interested Party Counsel: Me Dusengeyezu PascalAmounts and remedies
- Damages Awarded to Uwineza Jacqueline (costs): Frw 50,000
- Damages Awarded to Uwineza Jacqueline (legal Fees): Frw 500,000
03
Procedural history
Posture
Civil / High Court Ruling on Admissibility of Tierce Opposition (gutambamira)
04
Questions and positions
Legal issues
- 01
Whether a tierce opposition (gutambamira) is admissible against a judgment rendered on review for injustice (impamvu z’akarengane)
- 02
Whether the applicant or interested parties are entitled to damages
Party arguments
- Applicant
- The applicant argued that the prohibition on tierce opposition only applies to parties who participated in the original proceedings, and that non-parties retain the right to oppose. Further, only judgments of the Court of Appeal and Supreme Court are immune from tierce opposition, so the present judgment should be open to challenge.
- Respondent
- The respondent argued that the High Court lacks jurisdiction to entertain a tierce opposition against a judgment rendered on review for injustice, as such judgments are final and not subject to any further ordinary or extraordinary remedies, including tierce opposition, per Article 53 of Law N°30/2018 and relevant procedural laws.
05
Court’s reasoning
Legal principles
- 01
Article 53, Law N°30/2018 of 02/06/2018 governing the jurisdiction of courts
Judgments rendered on review for injustice (impamvu z’akarengane) are not subject to further appeal or opposition, including tierce opposition.
- 02
Article 161(4), Law No 22/2018 of 29/04/2018 on civil, commercial, labor and administrative procedure
Judgments of the Court of Appeal or Supreme Court are not subject to tierce opposition.
06
Ratio, limits and disposition
Ratio decidendi
A judgment rendered on review for injustice, even if delivered by a lower court upon delegation from the Supreme Court, is not subject to tierce opposition because it is deemed to be within the exclusive jurisdiction of the Supreme Court and is final. Therefore, the applicant's claim is inadmissible.
Obiter and limits
- Even if the High Court delivered the judgment, it was acting under the delegated authority of the Supreme Court, so the judgment is treated as if rendered by the Supreme Court for purposes of finality and immunity from opposition.
Court disposition
Claim dismissed as inadmissible
- The tierce opposition (gutambamira) filed by Nyiransabimana Jacqueline is not admitted.
- Damages claimed by Mukabadege Epiphanie and Nsanzumuhire Boniface are denied.
- Nyiransabimana Jacqueline is ordered to pay Uwineza Jacqueline 50,000 Frw for costs and 500,000 Frw for legal fees.
- The security deposit paid by Nyiransabimana Jacqueline is retained for court costs.
Source and reliance status
High Court · 25 January 2024
This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.
Judgment reading view
Judgment text
The complete available source text.
High Court
Civil· 25 January 2024
NYIRANSABIMANA v UWINEZA N’ABANDI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-01-25 - Case/document no.: RS/REV/RC00001/2023/HC/MUS - Collection: High Court
Text
Page 1
NYIRANSABIMANA v UWINEZA N’ABANDI. [Rwanda URUKIKO RUKURU URUGEREKO RWA MUSANZE – RS/REV/RC00001/2023/HC/MUS (Mukamuhire, P.J.) 25 Mutarama 2024] Itegeko rigena ububasha bw’Inkiko – kujurira – urubanza rusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – Urukiko rw’Ikirenga nirwo rufite ububasha bwo kuburanisha ibirego byerekeranye no gusubirishamo ku mpamvu z’akarengane imanza zaciwe ku rwego rwa nyuma kandi imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane ntizishobora kongera kujuririrwa. Itegeko rigenga imiburanishirize y’imanza mbonezamubano – gutambama – imanza zaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga cyangwa n’Urukiko rw’Ubujurire ntizishobora gutambamirwa, bityo urubanza rwaciwe kubera impamvu z’akarengane ntirushobora gutambamirwa kuko ruri mu bubasha bw’Urukiko rw’Ikirenga kabone nubwo rwaba rwaciwe nurundi Rukiko. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye mu Rukiko rw’Ibanze rwa Gatumba, Uwineza arega Ntezirizaza asaba Urukiko kubagabanya imitungo bashakanye. Urukiko rw’Ibanze rwa Gatumba rwemeje mu rubanza RC00016/2017/TB/GA ko ikirego cya Uwineza gifite ishingiro kuri bimwe rwemeza uburyo imitungo basangiye bagomba kuyigabana.Urukiko rwemeje kandi ko, Ku byerekeranye n’amadeni, ababuranyi bombi ntawe ugaragaza ikimenyetso cy’umwenda wafashwe. Uwineza ntiyishimiye imikirize y’urubanza, ajurira mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu, Urukiko rwemezamu rubanza RCA00003/2018/TGI/RBV ko urubanza rujuririrwa
rudahindutse uretse indezo ya 20.000frw Ntezirizaza agomba gutanga, akanariha “mutuelle de santé”, amashuri no kubagurira imyenda y’ishuri. Uwineza yongeye kutishimira icyo cyemezo, yandikira Perezida w’Urukiko Rukuru Urugereko rwa Musanze asaba ko urubanza RCA00003/2018/TGI/RBV rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane, Perezida w’Urukiko Rukuru nawe abikorera raporo, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga uyu nawe yemeza ko urwo rubanza ruzasubirwamo ku mpamvu z’akarengane rukaburanishwa n’Urukiko Rukuru Urugereko rwa Musanze. Urukiko mu rubanza RS/INJUST/RC00013/2020/HC/MUS, rwemeje ko ikirego cya Uwineza gisubirishamo urubanza RCA00003/2018/TGI/RBV ku mpamvu z’akarengane gifite ishingiro kuri bimwe; Rwemeza ko akarengane kagaragara mu rubanza RCA00003/2018/TGI/RBV gashingiye ku kuba amazu atatu ari mu kibanza cyo muri Centre ya Kagano ataragabanyijwe Ntezirizaza na Uwineza; rwemeza ko ayo mazu nayo agomba kubagabanywa ku bindi rwemeza ko nta gihindutse ku rubanza rusubirwamo. Nyuma y’icibwa ry’urubanza RS/INJUST/RC 00013/2020/HC/MUS, Nyiransabimana yatanze ikirego cyo kurutambamira, hanagobokeshwamo ku gahato Mukabadege na Nsanzumuhire. Uwineza yabanje gutanga inzitizi y’iburabubasha, asobanura ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze nta bubasha, nta n’ubushobozi rufite bwo kwakira ikirego cyo gutambamira urubanza rwaciwe ku mpamvu z’akarengane kuko ruba rwaraciwe ku rwego rwa mbere n’ urwa nyuma. Bityo ko ikirego cya Nyiransabimana kidakwiriye kwakirwa ngo gisuzumwe mu mizi.
Page 2
Nyiransabimana yireguye avuga ko ibyo uwineza avuga bireba gusa ababaye ababuranyi mu rubanza rutambamirwa naho abatararubayemo ababuranyi bafite uburenganzira bwo kurutambamira. Iavuga kandin ko imanza zidatambamirwa ari izaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire n’izaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga zonyine, bivuga ko izindi manza zose zishobora gutambamirwa. Asaba Urukiko kwemeza ko ikirego cyatanzwe na Nyiransabimana kigomba kwakirwa kikaburanishwa mu mizi. Abagobokeshejwe bavuga ko bagobokeshejwe na Uwineza, ko rero yari azi ko urubanza ruzaburanishwa mu mizi, bakaba basaba Urukiko kwemeza ko ikirego cyakiriwe. Urukiko mu rubanza RS/REV/RC 00001/2023/HC/MUS, rwemeje ko ikirego cyo gutambamira urubanza rwaciwe ku kirego cyo gusubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane, kitakiriwe. Incamake y’icyemezo: Urukiko rw’Ikirenga nirwo rufite ububasha bwo kuburanisha ibirego byerekeranye no gusubirishamo ku mpamvu z’akarengane imanza zaciwe ku rwego rwa nyuma. Icyakora Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga ashobora kugena urundi rukiko rwisumbuye ku rwaciye urubanza bwa nyuma rukaba ari rwo ruburanisha ikirego gisubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane kandi imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane ntizishobora kongera kujuririrwa. Bityo, kuko Imanza zaciwe n'Urukiko rw’ubujurire cyangwa urw'Ikirenga zidatambamirwa, n’urubanza rwaciwe ku mpamvu z’akarengane ntirwatambamirwa kuko ruri mu bubasha
bw’Urukiko rw’Ikirenga. Ikirego cyo gutambamira urubanza rwasubirishijwemo ku mpamvu z’akarengane nticyakiriwe. Incamake y’icyemezo: Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, Ingingo ya 53 Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 111,161 Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko rw’Ibanze rwa Gatumba, Uwineza Jacqueline arega Ntezirizaza Theogene, asaba Urukiko kubagabanya imitungo bashakanye. Urukiko rw’Ibanze rwa Gatumba rwemeje ko ikirego cya Uwineza Jacqueline gifite ishingiro kuri bimwe rwemeza ko imitungo igomba kugabanwa ari ishyamba riri aho bita Gasumo, isambu iri aho bita Rukararanka bahawe na Muyange n’isambu yaho inzu babagamo yubatse, ikagabanywamo kabiri ku buryo bungana ariko Ntezirizaza agaherezwa ahubatse inzu ngo kuko urega yasanze ayifite. Rutegeka Ntezirizaza Theogene guha Uwineza Jacqueline 262.500Frw y’igihembo cy’Avoka n’igarama bibariwe hamwe. Ku byerekeranye n’amadeni, Urukiko rwasobanuye ko mu baburanyi bombi ntawe ugaragaza ikimenyetso cy’umwenda wafashwe ko bombi
Page 3
babiziranyeho mu nyungu z’urugo. Urukiko rwasobanuye ko ababuranyi nta kibazo bafitanye ku ishyamba rya Gasumo no ku isambu iri Rukararanka bahawe na Muyange. Ku byerekeranye n’isambu yubatsemo inzu, Urukiko rwashingiye ku mvugo z’umutangabuhamya Ngezaho Thomas wemeje ko iyo sambu yubatsemo inzu babagamo Muyange yayibatekesheje Uwineza Jacqueline amaze kuhashakira ariko ko yasanze inzu Ntezirizaza yarayubatsemo imazemo igihe kirekire. Ku yindi sambu iherereye mu Kagano, urukiko rwasobanuye ko Uwineza Jacqueline atashoboye kuvuguruza inyandiko yo ku wa 19/12/2016 y’Ubuyobozi bwa Centre ya Kagano, ku kibazo cy’ihimbwa ry’inyandiko yo ku wa 04/07/2012. [2] Uwineza Jacqueline ntiyishimiye imikirize y’urubanza, ajurira mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu, urubanza ruhabwa nimero RCA00003/2018/TGI/RBV, Urukiko rwemeza ko urubanza RC00016/2017/TB/GA rwaciwe n’Urukiko Rw’Ibanze rwa Gatumba kuwa 21/12/2017, rudahindutse uretse indezo ya 20.000frw Ntezirizaza agomba guha abana yabyaranye na Uwineza Jacqueline, akariha “mutuelle de santé”, amashuri no kubagurira imyenda y’ishuri nk’uko yabivugiye mu Rukiko. [3] Uwineza Jacqueline yongeye kutishimira icyo cyemezo, ageza ikibazo cye kuri Perezida w’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, avuga ko mu rubanza RCA00003/2018/TGI/RBV rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa RUBAVU, harimo akarengane, abikorera raporo, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yemeza ko
urwo rubanza ruzasubirwamo ku mpamvu z’akarengane rukaburanishwa n’Urukiko Rukuru Urugereko rwa Musanze, muri urwo Rukiko, ikirego cyandikwa kuri nimero RS/INJUST/RC 00013/2020/HC/MUS. [4] Urukiko rwemeje ko ikirego cyatanzwe na Uwineza Jacqueline gisubirishamo urubanza RCA00003/2018/TGI/RBV rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Rubavu ku wa 09/07/2019 ku mpamvu z’akarengane gifite ishingiro kuri bimwe; Rwemeza ko akarengane kagaragara mu rubanza RCA00003/2018/TGI/RBV ku [5] birebana gusa n’amazu atatu ari mu kibanza cyo muri Centre ya Kagano ataragabanyijwe Ntezirizaza Théogene na Uwineza Jacqueline; Rwemeje kandi rutegeka ko amazu atatu ari mu kibanza cyo muri Centre ya Kagano, Ntezirizaza Théogene azayagabana na Uwineza Jacqueline ku buryo bungana, igabana ritashoboka bakayagurisha bakazagabana ku buryo bungana amafaranga azavamo. Rwemeje ko nk’uko Urukiko Rwisumbuye rwa Rubavu rwabyemeje, Ntezirizaza Théogene agomba kwishyura 20.000frw y’indezo ya buri kwezi, akabishyurira mutuelle de Santé, akajya abagurira imyenda kandi akabishyurira n’amashuri, amafaranga agahabwa Uwineza Jacqueline ubana n’abana.Rwemeje ko nk’uko byemejwe ishyamba riri aho bita Gasumo, isambu iri aho bita Rukararanka bahawe na Muyange n’isambu y’aho inzu babagamo yubatse babigabana ku buryo bungana ariko Ntezirizaza Théogene akazaherezwa aho iyo nzu iri kuko yashakanye na Uwineza Jacqueline ayifite;
Rwategetse Ntezirizaza Théogene guha Uwineza Jacqueline amafaranga yari yategetswe mu manza zibanza angana na 262.500frw, hakiyongeraho igihembo cy’avoka cya 500.000Frw, indishyi zo kumusiragiza 300.000Frw, yose hamwe akaba 1.062.500frw. Rumutegeka nanone kwishyura amafaranga ibihumbi mirongo ine (40.000Frw) ashyirwa mu Isanduku ya Leta, y’ibyakoreshejwe mu rubanza. [6] Nyuma y’icibwa rya ruriya rubanza RS/INJUST/RC00013/2020/HC/MUS, Nyiransabimana Jacqueline yatanze ikirego cyo kurutambamira, ikirego cye gihabwa nimero RS/REV/RC00001/2023/HC/MUS. Abaregwa muri uru rubanza ni Uwineza Jacqueline na
Page 4
Ntezirizaza Theogene, naho abagobokeshejwe ku gahato mu rubanza ni Mukabadege Epiphanie na Nsanzumuhire Boniface. [7] Uru rubanza rwaburanishijwe mu ruhame kuwa 04/1/2024, Nyiransabimana Jacqueline yunganiwe na Me Nsabimana Jean Damascene, Uwineza Jacqueline yunganiwe na Me Dushimire Jeannette, Mukabadege Epiphanie na Nsanzumuhire Boniface bunganiwe na Me Dusengeyezu Pascal naho Ntezirizaza Theogene yiburanira. [8] Me Dushimire Jeannette yunganiye Uwineza Jacqueline, yabyukije inzitizi y’iburabubasha, asobanura ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze nta bubasha, nta n’ubushobozi rufite bwo kwakira ikirego cyo gutambamira urubanza rwaciwe ku mpamvu z’akarengane kuko ruba rwaraciwe ku rwego rwa mbere n’urwa nyuma. Yakomeje asobanura ko nta yindi nzira y’ubujurire, yaba isanzwe n’idasanzwe, yemewe cyane cyane nko gutambamira urubanza. Yakomeje avuga ko ibisobanuro bye bishingiye ku ngingo z’ amategeko cyane cyane ku ngingo ya 53 igika cya 4, y’ Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018, rigena ububasha bw’inkiko aho ivugako imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane zidashobora kongera kujuririrwa na rimwe. Yakomeje asobanura ko Umushingamategeko yashatse kuvuga ko nta nzira z’ubujurire zemewe, kandi bizwi neza ko inzira z’ubujurire zirimo ibice bibiri (2) harimo izisanzwe(voies de recours ordinaires ) n’ izidasanzwe( voies de recours extraordinaires) mu nzira zidasanzwe harimo
gutambamira urubanza (Tierce opposition). Yasoje avuga ko ibyo babikoze kugira ngo abantu batazajya bashora imanza igihe bashakiye zitanashoboka, ko ku bw’ibyo ikirego cya Nyiransabimana Jacqueline kidakwiriye kwakirwa ngo gisuzumwe mu mizi. [9] Uwunganira Nyiransabimana Jacqueline yavuze ko ibiteganywa muri iriya ngingo ya 53 yavuzwe haruguru bireba gusa ababaye ababuranyi mu rubanza rutambamirwa naho abatararubayemo ababuranyi bafite uburenganzira bwo kurutambamira. Ikindi kandi mu ngingo ya 161 na 162 z’Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano bigaragara ko imanza zidatambamirwa ari imanza zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire n’izaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga zonyine, bivuga rero ko izindi manza zose zishobora gutambamirwa.Yasoje asaba Urukiko kwemeza ko ikirego cyatanzwe na Nyiransabimana Jacqueline kigomba kwakirwa kikaburanishwa mu mizi. [10] Uwunganira abagobokeshejwe mu rubanza Mukabadege Epiphanie na Nsanzumuhire Boniface, yavuze ko abo yunganira bagobokeshejwe na Uwineza Jacqueline, ko rero yari azi ko urubanza ruzaburanishwa mu mizi, bakaba basaba Urukiko kwemeza ko ikirego cyakiriwe.Yavuze kandi ko indishyi basabye mu myanzuro yabo bazisabye Uwineza wabagobokesheje mu rubanza. [11] Urukiko rugiye gusuzuma ibibazo bikurikira: Kumenya niba ikirego cya Nyiransabimana Jacqueline cyo gutambamira urubanza RS/INJUST/ RC 00013/2020/HC/MUS gishobora kwakirwa kigasuzumwa mu mizi; Kumenya niba indishyi zasabwe muri uru rubanza zifite ishingiro. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA
Page 5
Kumenya niba ikirego cya NYIRANSABIMANA Jacqueline cyo gutambamira urubanza RS/INJUST/RC 00013/2020/HC/MUS gishobora kwakirwa kigasuzumwa mu mizi: [12] Uwunganira Uwineza Jacqueline yavuze ko ikirego cyatanzwe na Nyiransabiamana Jacqueline cyo gutambamira urubanza RS/INJUST/RC00013/2020/HC/MUS kidakwiye kwakirwa ngo gisuzumwe kuko ingingo ya 53 igika cya 4, y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018, rigena ububasha bw’inkiko iteganya ko imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane zidashobora kongera kujuririrwa na rimwe. Yasobanuye ko Umushingamategeko yashatse kuvuga ko nta nzira z’ubujurire zemewe, zaba inzira z’ubujurire zisanzwe (voies de recours ordinaires) cyangwa izidasanzwe (voies de recours extra-ordinaires). [13] Uwunganira Nyiransabimana Jacqueline yavuze ko iby’uwunganira Uwineza Jacqueline avuga nta shingiro bikwiye guhabwa kubera ko ibivugwa muri iriya ngingo ya 53 yavuzwe haruguru bitareba abatarabaye ababuranyi mu rubanza rwasubiwemo kubera impamvu z’akarengane, ko aba bo baba bemerewe kurutambamira, kandi ko ariko bimeze k’uwo yunganira kuko atigeze aba umuburanyi muri ruriya rubanza yatambamiye. Yavuze kandi ko mu ngingo ya 161 na 162 z’itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza bivugwa ko imanza zitambamirwa ari izaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire n’izaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga zonyine. Yasoje asaba Urukiko kwemeza ko ikirego cya Nyiransabimana Jacqueline cyakiriwe, maze rukiburanishe mu mizi. [14] Uwunganira Mukabadege Epiphanie na Nsanzumuhire Boniface bagobokeshejwe muri uru rubanza yavuze ko abo yunganira bagobokeshejwe na Uwineza Jacqueline kuko yari azi ko uru rubanza ruzakirwa rukaburanishwa mu mizi, ko rero rukwiye kwakirwa rukaburanishwa mu mizi.
UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Ababuranyi bose bemeranya ko urubanza rwatambamiwe na Nyiransabimana Jacqueline rwasubiwemo ku mpamvu z’akarengane. [16] Ingingo ya 53 y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko iteganya ko “Urukiko rw’Ikirenga nirwo ruburanisha ibirego byerekeranye no gusubirishamo ku mpamvu z’akarengane imanza zaciwe ku rwego rwa nyuma, byemejwe na Perezida w’Urukikiko rw’Ikirenga. Icyakora, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga ashobora no kugena urundi rukiko rwisumbuye ku rwaciye urubanza bwa nyuma, mu gihe asanze urwo rubanza nta murongo wihariye rwatanga ku zindi nkiko. Ku karengane kabonywe na ba Perezida bo mu zindi nkiko, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga agena inkiko zisumbuye ku zaciye imanza zagaragayemo akarengane, zisubiramo izo manza ku mpamvu z’akarengane. Imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane ntizishobora kongera kujuririrwa. [17] Hashingiwe ku byavuzwe haruguru no ku biteganywa n’iriya ngingo ya 53 y’itegeko yavuzwe mu gika kibanziriza iki, Urukiko rurabona Urukiko rw’Ikirenga ari rwo rufite ububasha bwo kuburanisha ibirego byerekeranye no gusubirishamo ku mpamvu z’akarengane imanza zaciwe ku rwego rwa nyuma. Icyakora Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga ashobora kugena urundi rukiko rwisumbuye ku rwaciye urubanza bwa nyuma rukaba ari rwo ruburanisha ikirego
Page 6
gisubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane. Igika cya nyuma cy’iriya ngingo yavuzwe haruguru kivuga neza cyeruye ko imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane zidashobora kongera kujuririrwa. [18] Hashingiwe ku bimaze kuvugwa mu gika kibanziriza iki, hagashingirwa no ku biteganywa n’ingingo ya 161(4) y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ngo Imanza zaciwe n'Urukiko rw’ubujurire cyangwa urw'Ikirenga zidatambamirwa, Urukiko rurabona ikirego cyatanzwe na Nyiransabimana Jacqueline kidakwiriye kwakirwa. [19] Nubwo urubanza RS/INJUST/RC00013/2020/HC/MUS rwatambamiwe rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, ariko nk’uko byasobanuwe haruguru rwari mu bubasha bw’Urukiko rw’Ikirenga maze ruhitamo guha ububasha bwarwo Urukiko Rukuru kuko ari rwo rwari rwisumbuye ku rukiko rwaciye bwa nyuma Urubanza rwasubirishwagamo ku mpamvu z’akarengane. Bityo rero ruriya rubanza rukaba rudashobora gutambamirwa ari nk’aho rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga. Kumenya niba indishyi zasabwe muri uru rubanza zifite ishingiro [20] Nyiransabimana Jacqueline yasabye Urukiko kwemeza ko ikirego cye cyakiriwe maze rugategeka Uwineza Jacqueline na Ntezirizaza Theogene gufatanya bakamuha miliyoni eshanu (5.000.000Frws) zo kumushora mu manza nta mpamvu, miliyoni imwe (1.000.000Frws) y’igihembo cya Avocat,
ibihumbi Magana atanu (500.000 Frws) y’ikurikiranarubanza n’ibihumbi mirongo ine (40.000Frws) y’ingwate y’amagarama y’urubanza. Uwineza Jacqueline yavuze ko indishyi urega asaba adakwiye kuzihabwa. [21] Uwineza Jacqueline yasabye Urukiko gutegeka Nyiransabimana Jacqueline kumuha indishyi zingana na miliyoni ebyiri (2.000.000Frws) z’ikurikiranarubanza n’ingendo n’ibihumbi Magana atanu (500.000Frws) y’igihembo cya Avocat. Uregwa ntacyo yavuze kuri ziriya ndishyi yasabwe. [22] Muri dosiye y’uru rubanza bigaragara ko abagobokeshejwe muri uru rubanza, Mukabadege Epiphanie na Nsanzumuhire basabye indishyi ariko umubare wazo ntugaragara muri dosiye, gusa bavuze ko bazisaba Uwineza Jacqueline, ariko uyu ntacyo yazivuzeho.
UKO URUKIKO RUBIBONA [23] Hashingiwe ku byavuzwe haruguru, aho Urukiko rwemeje ko ikirego cya Nyiransabimana Jacqueline kidashobora kwakirwa ngo gisuzumwe mu mizi, Urukiko rurabona n’indishyi yasabye nta shingiro zahabwa. [24] Hashingiwe ku byavuzwe haruguru, hagashingirwa no ku biteganywa n’ingingo ya 111 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ari ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa
Page 7
n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe, Urukiko rurabona indishyi Uwineza Jacqueline yasabye zifite ishingiro kuko kuba yaraje muri uru rubanza byatewe na Nyiransabimana Jacqueline wamureze. Ariko kubera ko indishyi yasabye ari ikirenga, akaba agomba kuzigenerwa mu bushishozi bw’Urukiko, aho kugenerwa 2.000.000Frws y’ikurikiranarubanza n’ingendo, akaba agomba kugenerwa ibihumbi mirongo itanu (50.000Frws) y’ikurikiranarubanza n’ingendo n’ibihumbi Magana atanu (500.000Frws) y’igihembo cya Avocat. [25] Ku byerekeye indishyi zasabwe n’abagobokeshejwe muri uru rubanza bavuze ko basaba ko zaryozwa Uwineza Jacqueline kuko ari we wabagobokesheje mu rubanza, Urukiko rurabona nta shingiro zahabwa kuko Uwineza Jacqueline, nubwo ari we wabagobokesheje ariko siwe nyirabayazana w’uru rubanza kandi ikindi n’indishyi bavuga basabye nta mubare wazo ugaragara muri dosiye n’ibisobanuro byazo. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO: [26] Urukiko rwemeje ko ikirego cya Nyiransabimana Jacqueline cyo gutambamira urubanza RS/INJUST/RC 00013/2020/HC/MUS kitakiriwe. [27] Urukiko rwemeje ko indishyi zasabwe na Mukabadege Epiphanie na Nsanzumuhire Boniface nta shingiro zifite. [28] Urukiko rutegetse Nyiransabimana Jacqueline guha Uwineza Jacqueline indishyi ziteye zitya: 50.000Frws y’ikurikiranarubanza n’ingendo ; 500.000Frws y’igihembo cya Avocat [29] Urukiko rutegetse ko ingwate y’amagarama yatanzwe na Nyiransabimana Jacqueline ihwanye n’imirimo yakozwe muri uru rubanza.
Case-aware research
Ask AI about this case
The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.