UBUSHINJACYAHA v NZABONIMANA
- Citation
- RPAA 00474/2023/CA
- Status
- Criminal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Court
- Court of Appeal
- Decision
- 20 December 2024
- Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
- Case number
- RPAA 00474/2023/CA
- Language
- Kinyarwanda
More details
- Court
- Court of Appeal
- Decision
- 20 December 2024
- Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
- Case number
- RPAA 00474/2023/CA
- Language
- Kinyarwanda
On this page
Professional case brief
Research organized from the available case record
01
Holding and result
The conviction was based primarily on the testimony of the alleged victim and two witnesses who merely repeated the victim's statements, with a medical report conducted months after the alleged incident that did not conclusively link the accused to the crime. The evidence did not meet the threshold of proof beyond reasonable doubt, and the benefit of the doubt must be given to the accused, resulting in acquittal.
Court disposition
Appeal allowed; conviction and sentence set aside; acquittal entered.
Orders
- NZABONIMANA Vincent is acquitted of the offence of defilement of a minor.
- NZABONIMANA Vincent is to be released immediately upon pronouncement of this judgment.
- Court fees to be borne by the State.
02
Material facts
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution Counsel: PN NIYONKURU FrancoiseNZABONIMANA Vincent
Defendant Counsel: Me NYIRAHABIMANA MartineAmounts and remedies
- Amount Allegedly Stolen by Spouse (as Claimed by Defendant): RWF 3,600,000
03
Procedural history
Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
04
Questions and positions
Legal issues
- 01
Whether the conviction for defilement of a minor was based on evidence beyond reasonable doubt
- 02
Whether the evidence relied upon was sufficient and credible
Party arguments
- Applicant
- The conviction was based on doubtful, fabricated, and insufficient evidence, including testimony from persons with personal conflicts and a medical report conducted long after the alleged incident. The applicant requested acquittal due to lack of corroborative evidence and invoked the presumption of innocence and benefit of the doubt.
- Respondent
- The prosecution argued that the conviction was supported by the victim's testimony, corroborated by witnesses and a medical report, and that the applicant failed to provide evidence to rebut the prosecution's case. The prosecution requested the appeal be dismissed and the conviction upheld.
05
Court’s reasoning
Legal principles
- 01
Itegeko No 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, ingingo ya 111
In criminal cases, all evidence, even if disputed, may be relied upon to establish guilt, including witness statements, but the court must assess their credibility.
- 02
Itegeko No 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019, ingingo ya 111
The presumption of innocence and the principle that doubt benefits the accused; if after full proceedings there is no conclusive evidence, the accused must be acquitted.
- 03
Itegeko No 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019, ingingo ya 49
Testimony of a child under 14 cannot alone ground a conviction; it must be corroborated by other evidence.
06
Ratio, limits and disposition
Ratio decidendi
The conviction was based primarily on the testimony of the alleged victim and two witnesses who merely repeated the victim's statements, with a medical report conducted months after the alleged incident that did not conclusively link the accused to the crime. The evidence did not meet the threshold of proof beyond reasonable doubt, and the benefit of the doubt must be given to the accused, resulting in acquittal.
Obiter and limits
- Courts must carefully scrutinize the credibility and corroboration of witness testimony in sexual offence cases, especially where there are allegations of personal conflict.
- Medical evidence conducted long after the alleged incident may have limited probative value unless it directly links the accused to the offence.
Court disposition
Appeal allowed; conviction and sentence set aside; acquittal entered.
- NZABONIMANA Vincent is acquitted of the offence of defilement of a minor.
- NZABONIMANA Vincent is to be released immediately upon pronouncement of this judgment.
- Court fees to be borne by the State.
Source and reliance status
Court of Appeal · 20 December 2024
This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.
Judgment reading view
Judgment text
The complete available source text.
Court of Appeal
Criminal· 20 December 2024
UBUSHINJACYAHA v NZABONIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-20 - Case/document no.: RPAA 00474/2023/CA - Collection: Court of Appeal
Text
Page 1
UBUSHINJACYAHA v NZABONIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE - RPAA 00474/2023/CA (Ndahayo, P.J) 20 Ukuboza 2024] Amategeko agenga ibimenyetso n’itangwa ryabyo – Ibimenyetso mu manza nshinjabyaha – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose, iyo byagiweho impaka bishobora gushingirwaho mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) kandi ibyo ibimenyetso bishobora no kuba imvugo z’abatangabuhamya, urukiko rukaba arirwo rusuzuma niba ibyo bavuga byakwemerwa cyangwa ntibyemerwe. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwakurikiranye NZABONIMANA Vincent mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare, bumurega icyaha cyo gusambanya umwana, wavutse tariki ya 02/04/2006, akaba ari uwo umugore we yashakanye iwe, bumusabira ko ahamwa n’icyo cyaha, agahanishwa igifungo cya burundu. Yaburanye ahakana icyaha. Urukiko rushingiye ku mvugo y’umwana wahohotewe, imvugo z’abatangabuhamya bamushinja, raporo ya muganga n’icyemezo cy’amavuko cy’uwahohotewe kigaragaza ko yavutse tariki ya 02/04/2006, rwahamije NZABONIMANA Vincent icyaha cyo gusambanya umwana utarageza ku myaka 14 y’amavuko, rumuhanisha igifungo cya burundu. NZABONIMANA Vincent ntiyishimiye imikirize y’urwo rubanza, arujuririra mu Rukiko Rukuru avuga ko yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso birimo ibinyoma n’ibihimbano, ko umwana ashobora kuba yarasambanyijwe mu gihe nyina yari
yarabataye ku gasozi, agasaba kurenganurwa no kugirwa umwere. Urukiko rwaciye urubanza rwemeza ko ubujurire bwe, nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye, ihindutse ku gifungo yahanishijwe mbere, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25. Na none ntiyishimiye imikirize y’urubanza arongera arujuririra mu Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko Urukiko rwashingiye ku bimenyetso bishidikanywaho kandi byuzuyemo ibinyoma n’urwango ababutanze bari bafitiye uregwa, asaba ko hemezwa ko ari umwere. Ubushinjacyaha bwo buvuga ko ubujurire bwe nta shingiro bukwiye guhabwa, ko Urukiko rwakwemeza ko urubanza yajuririye rudahindutse mu ngingo zarwo zose, kuko ibyo avuga nta bimenyetso abitangira kandi ibyashingiweho bihagije. Incamake y’icyemezo: Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose, iyo byagiweho impaka bishobora gushingirwaho mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha kandi ibyo ibimenyetso bishobora no kuba imvugo z’abatangabuhamya, urukiko rukaba arirwo rusuzuma niba ibyo bavuga byakwemerwa cyangwa ntibyemerwe. Urukiko rurasanga rero muri uru rubanza ikimenyetso cyashingiweho ari imvugo z’umwana uvugwa ko yasambanyijwe, ubuhamya bwa TWEBAZE Anne Marie na NUBUHORO Alphonsine ndetse na raporo ya muganga. Iyo raporo ikaba itafatwa nk’ikimenyetso cyashingirwaho mu kwemeza ko uwo mwana yasambanyijwe n’uregwa cyane ko muganga atavuga ko uwo mwana akarangabusugi nta kindi cyakangije usibye kuba yarasambanyijwe kandi iby’iyo raporo igaragaza bikaba nta cyashingirwaho mu ku bihuza n’uregwa cyane ko hari hanashize igihe kirekire kijya kungana n’amezi atanu ibikorwa aregwa bibaye. Hakaba hari ugushidikanya ku kumenya niba uregwa yarakoze icyaha aregwa bityo hakaba hagomba kwemezwa ko ari umwere.
Page 2
Ubujurire bufite shingiro. Amategeko yashingiweho: Itegeko No 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, ingingo ya 111. Imanza zifashishijwe: RPAA 00044/2021/CA, Ubushinjacyaha na Migambi Vianney, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023; RPAA 00523/2022/CA, Ubushinjacyaha na CYUZUZO Pascal n’abandi, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/06/2024; RPAA 00523/2023/CA, Ubushinjacyaha na Ndangurura Isaac, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/09/2024. Urubanza IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ubushinjacyaha bwakurikiranye NZABONIMANA Vincent mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare, bumurega icyaha cyo gusambanya umwana, buvuga ko mu kwezi kwa 10/2018, ari mu Mudugudu wa Kimpala, Akagari k’Urugarama, Umurenge wa Gahini, Akarere ka Kayonza, Intara y’Iburasirazuba, yasambanyije umwana N.E1 wavutse tariki ya 02/04/2006, akaba ari umwana umugore we NUBOHORO Alphonsine yashakanye iwe. Ubushinjacyaha bumusabira ko ahamwa n’icyo cyaha, agahanishwa igifungo cya burundu hashingiwe ku ngingo ya 4 y’Itegeko nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [2] NZABONIMANA Vincent yaburanye ahakana icyaha, avuga ko ubwo yavaga muri Gereza, yasanze umugore we NUBUHORO Alphonsine yarashatse undi mugabo, ajya kuba ku babyeyi be aho abana be nabo babaga, ko
ariko ntaho yahuriraga na N.E, kuko yararaga mu cyumba cye n’abana bakarara ukwabo. [3] Mu rubanza No RP 00566/2019/TGI/NYG rwaciwe ku wa 26/11/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare rushingiye ku mvugo ya N.E nk’uwahohotewe, imvugo z’abatangabuhamya bamushinja, raporo ya muganga n’icyemezo cy’amavuko cya N.E kigaragaza ko yavutse tariki ya 02/04/2006, rwahamije NZABONIMANA Vincent icyaha cyo gusambanya umwana utarageza ku myaka 14 y’amavuko, rumuhanisha igifungo cya burundu. [4] NZABONIMANA Vincent ntiyishimiye imikirize y’urwo rubanza, arujuririra mu Rukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana, urubanza ruhabwa No RPA 00027/2021/HC/RWG, ruburanishwa mu ruhame ku wa 03/10/2023, NZABONIMANA Vincent yiburanira, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na UWIZEYIMANA Joséphine, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu.
1Izina ryahawe umwana kubera umutekano we muri uru rubanza.
Page 3
[5] Mu myanzuro ya NZABONIMANA Vincent no mu miburanire, avuga ko yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso birimo ibinyoma n’ibihimbano, ko umwana N.E ashobora kuba yarasambanyijwe mu gihe nyina yari yarabataye ku gasozi, agasaba kurenganurwa no kugirwa umwere. [6] Ubushinjacyaha buvuga ko NZABONIMANA Vincent yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku kuba ashinjwa n’umwana aregwa ko yamusambanyije ndetse na raporo ya muganga igaragaza ko N.E yasambanyijwe, naho ku bivugwa ko yahamijwe icyaha hashingiwe ku buhamya bw’ibihimbano, avuga ko nta kuri kwabyo, agasaba ko urubanza rwajuririwe rugumana agaciro karwo. [7] Mu rubanza No RPA 00027/2021/HC/RWG rwaciwe ku wa 23/10/2023, Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana rwemeje ko ubujurire bwa NZABONIMANA Vincent, nta shingiro bufite, rwemeje ko imikirize y’urubanza No RP 00566/2019/TGI/NYG rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare ku wa 26/11/2020, ihindutse ku gifungo NZABONIMANA Vincent yahanishijwe mbere, ruhanisha NZABONIMANA Vincent igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [8] Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana rwashingiye icyemezo cyarwo ku kuba, ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare, kimwe n’ibyaburanishijwe n’Ubushinjacyaha, birugaragariza ko NZABONIMANA Vincent yakoze icyaha cyo gusambanya umwana N.E ufite imyaka 12 y’amavuko. [9] NZABONIMANA Vincent na none
ntiyishimiye imikirize y’urubanza arongera arujuririra mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa No RPAA 00474/2023/CA, ruburanishwa ku wa 03/12/2024, NZABONIMANA Vincent yunganiwe na Me NYIRAHABIMANA Martine, Ubushinjacyaha buhagarariwe na PN NIYONKURU Francoise, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [10] Mu myanzuro ya NZABONIMANA Vincent n’umwunganizi we bavuga ko Urukiko rwashingiye ku bimenyetso bishidikanywaho kandi byuzuyemo ibinyoma n’urwango ababutanze bari bafitiye uregwa, basaba ko hemezwa ko ari umwere. [11] Uburanira Ubushinjacyaha yavuze ko ubujurire bwa NZABONIMANA Vincent nta shingiro bukwiye guhabwa, asaba Urukiko rw’Ubujurire kwemeza ko urubanza yajuririye rudahindutse mu ngingo zarwo zose, kuko ibyo avuga nta bimenyetso abitangira kandi ibyashingiweho bihagije. [12] Urukiko ruhereye kuri izi mpaka, rusanga ikibazo gikwiye gusuzumwa ari ikijyanye no Kumenya niba Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana rwarahamije NZABONIMANA Vincent icyaha cyo gusambanya umwana nta bimenyetso bidashidikanywaho rushingiyeho II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana rwarahamije NZABONIMANA Vincent icyaha cyo gusambanya umwana nta bimenyetso bidashidikanywaho rushingiyeho
Page 4
[13] NZABONIMANA Vincent na Me NYIRAHABIMANA Martine umwunganira mu mategeko, bavuga ko Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana rwamuhamije icyaha cyo gusambanya umwana nta bimenyetso bidashidikanywa bikimushinja rushingiyeho, kuko uwo mwana bavuga ko yasambanyije yamusanze kuri gereza avuga ko aje kuvugisha ukuri, amubwira ko yamubeshyeye ko ibyo yavuze ari ibinyoma yahimbiwe na nyina akamutegeka kumushinja, kandi ngo nta wundi mutangabuhamya wabajijwe uretse imvugo y’umwana, iya nyina n’iya mushiki w’umugabo, hakaba nta n’ikindi kimenyetso, kuko NZABONIMANA Vincent yasabye kujya gupimwa we n’umwana ariko barabyanga. [14] Bakomeza bavuga ko ubuhamya bwatanzwe na NUBUHORO Alphonsine akaba n’umugore we basanzwe bafitanye amakimbirane n’imibanire mibi, naho TWEBAZE Anne Marie akaba mushiki wa MUHWEZI Evariste watwaye umugore we NUBUHORO Alphonsine, batabwemera bagasaba ko butashingirwaho muri uru rubanza mu guhamya iki cyaha NZABONIMANA Vincent, kuko bombi bavuga ibyo babwiwe n’umwana, aho kuba barabyiboneye, kandi n’Urukiko Rukuru rukaba rutaragombaga gushingira ku buhamya bwabo kuko budashigikiwe n’ibindi bimenyetso, nk’uko biteganywa n’ingingo 63 (4) y’itegeko z’itegeko No 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ndetse n’ingingo za 3 na 4 z’iryo tegeko, kuko nta bimenyetso bihuje kamere n’ikiburanwa byatanzwe. [15] Me NYIRAHABIMANA Martine
kandi ashingira ku rubanza No RPAA 00053/2019/CA, bavuga ko rusa n’urwa NZABONIMANA Vincent aho umugore n’umugabo bari basanganywe amakimbirane, baraye barwanye umugore arahukana, ariko bucya ajya kurega umugabo we ko batararanye, yaraye asambanyije umwana w’umugore yahashakanye, ariko ngo Urukiko rwasanze uwaregwaga ari umwere, basaba Urukiko rw’Ubujurire kuzarushingiraho rukamurenganura kuko nta cyaha yakoze. [16] NZABONIMANA Vincent na Me Nyirahabimana Martine umwunganira kandi, banenze raporo ya muganga Urukiko rwashingiyeho, bakavuga ko kuba yarakozwe ku itariki ya 26/03/2019, icyaha cyo gusambanya umwana NZABONIMANA Vincent ashinjwa bavuga ko cyakozwe mu kwezi kwa 10/2018, ni ukuvuga hashize igihe kingana n’amezi 6, iki gihe ari kirekire bikaba bituma iyi raporo idakwiye gushingirwaho kuko nta kigaragaza ko uyu mwana yasambanyijwe na NZABONIMANA Vincent kuko nta kimenyetso kigaragaza nta shiti ko akarangabusugi k’umwana wasambanyijwe kakuweho na NZABONIMANA Vincent, kandi nta kimenyetso kigargaza ko icyaha aregwa yagikoze inshuro nyinshi uretse kubivuga gusa. [17] Bashingira kandi ku manza zitandukanye zirimo urubanza No RPAA 00270/2022/CA, urubanza No RPAA 00390/2022/CA no ku ngingo ya 1112 y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ryahinduye Itegeko nº 058/2023 ryo ku wa 04/12/2023, n’ingingo ya 29 (1) (e)3 y’ Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda, bagasaba Urukiko rw’Ubujurire kwemeza ko ibimenyetso byashingiweho mu guhamya NZABONIMANA Vincent icyaha cyo gusambanya umwana, harimo ugushidikanya bityo hakemezwa ko ari umwere.
2Ingingo iteganya ko: Gushidikanya birengera ushinjwa. Iyo urubanza rwakurikiranywe mu buryo bwose, ntihagire ibimenyetso nyakuri biboneka byemeza nta shiti abacamanza ko ushinjwa yakoze icyaha koko, bagomba kwemeza ko atsinze. 3Ingingo iteganya ko: Buri muntu afite uburenganzira ku butabera buboneye, burimo uburenganzira bwo: (e) kutaryozwa icyaha atakoze; uburyozwacyaha ni gatozi ku wakoze icyaha;
Page 5
[18] NZABONIMANA Vincent kandi avuga ko umugore we umushinja yari yarataye abana akajya kwishakira undi mugabo akagenda amwibye 3.600.000 Frw, akaza guhamagarwa n’Ubuyobozi bw’Umurenge we Gahini akajya gutwara abana ndetse n’umugore bakamusaba ko basubirana, bityo ko bafite icyo bapfa akaba atabura kumuhimbira icyaha amubeshyera, anashingira ku ngingo ya 152 y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ryahinduwe n’Itegeko nº 058/2023 ryo ku wa 04/12/2023, agasaba Urukiko kuzasuzuma neza uwamubeshyeye agahanishwa icyo gihano giteganyijwe uwabeshyeye undi kandi azi neza ko amubeshyeye. [19] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko kuba NZABONIMANA Vincent ashingira ku ngingo ya 3 n’iya 4 z’itegeko ry’’Ibimenyetso akavuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha rwirengagije amategeko ku buryo bugaragarira buri wese no kuba umwana yaramubwiye ko yamubeshyeye abitegetswe na nyina, iyi mpamvu ubushinjacyaha ngo busanga nta shingiro ifite kuko nta bimenyetso abitangira kuko atagaragaje uwajyanye n’uyu mwana kuri gereza, bityo ibyo avuga bikaba nta shingiro bifite. [20] Akomeza avuga ko kubijyanye n’ubuhamya bwa NUBUHORO Alphonsine umugore wa NZABONIMANA Vincent avuga ko ngo bari basanzwe bafitanye amakimbirane na TWEBAZE Anne Marie mushiki wa MUHWEZI Vedaste, bakaba basaba ko butashingirwaho kuko bavuga ibyo babwiwe, Ubushinjacyaha ngo busanga nta
shingiro bifite kuko nta tegeko rihari ribuza Urukiko gushingira ku buhamya bwatanzwe n’uwahohotewe, mu gihe umwana wasambanyijwe yavuze ibyamubayeho akabibwira nyina ndetse n’abandi, abo bantu bagatanga ubuhamya, rero ngo ntacyabuza ko bushingirwaho igihe cyose bwasesenguwe n’Urukiko, nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza Nº RPAA 00754/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Jean Marie Vianney, n’urubanza Nº RPAA0118/11/CS, rwaciwe ku wa 13/11/2015 rw’Ubushinjacyaha na NGURINZIRA, kuko rwatangajwe mu cyegeranyo (igika cya 13 Vol [2017] 1 RLR), hakaba hari n’izindi manza zashingiye kuri uyu murongo zashyizwe muri dosiye. [21] Uhagarariye ubushinjacyaha akomeza avuga ko ibivugwa na NZABONIMANA ko yari afitanye n’umugore we amakimbirane no kuba uwo mugore we yaragiye amusahuye amafaranga ibihumbi magana atandatu (600.000), ariko ngo mu bujurire akaba avuga ko ayo yamwibye ari 3.600.000 Frw, byose ngo nta bimenyetso yabitangiye, uretse ku bivuga mu magambo gusa, nabyo bikaba bitashingirwaho. [22] Uburanira Ubushinjacyaha kandi avuga ko ku bijyanye na raporo ya muganga NZABONIMANA Vincent n’mwunganira bavuga ko itashingirwaho kuko yakozwe hashize igihe kirekire kingana n’amezi atandatu (6 mois), nabyo nta shingiro byahabwa kubera ko igihe cyose umwana yagaragarije ko yahohotewe ntacyari kubuza kumupimisha cyane
ko ngo atamusambanyirije ahagaragara ngo abantu babe baramufatiye mu cyuho, kandi ngo uwo mwana yavuze ko yahoraga amusambanya akamubwira ko nabivuga azamwica, bigatuma abihisha. [23] Uburanira Ubushinjacyaha avuga ko kandi kuba NZABONIMANA Vincent avuga ko asaba Urukiko kuzahana uwamubeshyeye, Ubushinjacyaha busanga iyi mpamvu nta shyingiro ifite, hashingiwe ku kuba ingingo ya 152 y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ryahinduye Itegeko nº 058/2023 ryo ku wa 04/12/2023, ibyo iteganya bitandukanye n’ibyo yanditse, kuko iteganya ku cyemezo gifashwe n’urugereko
Page 6
ruburanisha abana, kandi Urukiko yajuririye akaba atarirwo rwafata icyemezo cyo guhana uwamubeshyeye cyane ko atanafite ububasha bwo gusabira inzego z’ubutabera ibihano. Asoza asaba Urukiko kwemeza ko Ubujurire bwa NZABONIMANA Vincent nta shingiro bifite kuko nta bimenyetso atanga bivuguruza ibyatanzwe n’Ubushinjacyaha bikanashingirwaho n’inkiko zibanza mu kumuhamya iki cyaha, bityo rukemeza ko n’urubanza yajuririye rudahindutse.
UKO URUKIKO RUBIBONA [24] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba NZABONOMANA Vincent yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana nta bimenyetso bidashidikanywaho bishingiweho, akaba yagirwa umwere. [25] Mu gusuzuma iki kibazo hakwifashishwa ibyasuzumwe mu manza zindi ku byerekeye agaciro kagomba guhabwa ibimanyetso mu manza nshinjabyaha. Urukiko rw’Ubujurire rwaciye imanza zitandukanye zirimo, urubanza Nº RPAA 00044/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 Ubushinjacyaha buburana na MIGAMBI Vianney (igika cya 20), n’urubanza Nº RPAA 00523/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/06/2024 Ubushinjacyaha buburana na CYUZUZO Pascal n’abandi (igika cya 25). Izi manza zose zahurije ku kuba “Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose, iyo byagiweho impaka bishobora gushingirwaho mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha kandi ibyo ibimenyetso bishobora no kuba imvugo z’abatangabuhamya, urukiko rukaba arirwo rusuzuma niba ibyo bavuga byakwemerwa cyangwa ntibyemerwe”. [26] Dosiye igaragaza inyandikomvugo y’ibazwa rya NZABONIMANA Vincent mu bugenzacyaha ku wa 31/03/2019, aho yayakanye icyaha agasobanura ko yagambaniwe n’umugore we akamubeshyera kuko icyaha bamurega cyo gusambanya umwana ntacyo yakoze. [27] Dosiye igaragaza ubuhamya bwatanzwe na TWEBAZE Anne Marie mu bugenzacyaha ku wa 02/04/2019, aho yasobanuye ko umwana N.E yamubwiye ko NZABONIMANA Vincent yavuye
muri gereza akajya amusambanya, ko byabaye mu kwa 10/2018 aho ngo bararanye amajoro 2 akamubwira ko nabivuga azahita amutera icyuma, ubwa 3 akaba yaranze ko amusambanya. Hari kandi ubuhamya bwa NUBUHORO Alphonsine nawe yatanze mu bugenzacyaha ku wa 02/04/2019, aho nawe yavuze ko umwana N.E yamubwiye ko NZABONIMANA Vincent yamusambanyije avuye muri gereza mu kwa 9/2018, umwana akaba yarabimubwiye mu kwezi kwa mbere. [28] Dosiye kandi igaragaza ubuhamya bwa N.E wabwiye ubugenzacyaha ko ku wa 31/03/2019, NZABONIMANA Vincent yamusambanyije ubugira kabiri aho byahereye mu kwa 10/2018 akiva muri gereza, akajya amubwira ko nabivuga azahita amutema akamusiga ari agatumbi. Hakaba na raporo ya muganga yo ku wa 26/03/2019, igaragaza ko akarangabusugi k’umwana N.E kangijwe n’ikintu cyinjiyemo. Hari na none ifishi ya mutuelle igaragaza ko N. E yavutse muri 2006. [29] Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana rwahamije NZABONIMANA Vincent icyaha cyo gusambanya umwana rukaba rwarasobanuye ko rusanga NZABONIMANA Vincent yemera ko ubwo yari amaze gufungurwa yagiye kuba iwabo, akaba ari naho abana be babaga
Page 7
harimo na N.E (uyu akaba ari umwana NUBUHORO Alphonsine yashakanye iwe afite), umwana rero akamushinja ko yamusambanyije inshuro ebyiri (2). [30] Urukiko Rukuru rwasanze ibi binahuzwa na raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’uwo mwana kashwanyagujwe n’ikintu kinjijwemo, bikuzuzanya kandi n’uko ngo uwo mwana yabibwiye nyina witwa NUBUHORO Alphonsine nawe watanze ubuhamya ko uwo mwana we yabimubwiye. Urukiko Rukuru rero rwasanze kuba imvugo ya N.E yunganirwa n’ibindi bimenyetso ikwiye kwemerwa nk’uko biteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ivuga ko:« (…) Umwana utagejeje ku myaka cumi n’ine (14) yumvwa atagombye kurahira ariko icyemezo cy’Urukiko ntigishobora gushingira kuri ubwo buhamya bwonyine. Muri ibyo bihe, ubuhamya bw’umwana, bugomba gushyigikirwa n’ibindi bimenyetso». [31] Urukiko rw’ubujurire rurasanga nk’uko bimaze gusobanurwa haruguru, impamvu zashingiweho mu guhamya icyaha NZABONIMANA Vincent ari imvugo z’umwana aregwa ko yasambanyije abandi babajijwe aribo TWEBAZE Anne Marie na NUBUHORO Alphonsine ari nawe nyina w’uwo mwana basubiyemo iby’uwo mwana yababwiye ko NZABONIMANA Vincent yamusambanyije ubuhamya bwabo bukaba nta gishya buzana usibye gusubiramo ibyo uwo mwana yababwiye. [32] Ku bijyanye na raporo ya muganga, Urukiko rurasanga iyo raporo yarakozwe ku wa 26/3/2019 mu
mwanzuro wayo muganga akaba avuga ko amaze kumusuzuma yasanze akarangabusugi k’uwo mukobwa karangijwe n’ikintu kinjiyemo «L’hymen de la fille a été déchiré par un objet pénétrant ». hagereranyijwe n’igihe icyaha NZABONIMANA Vincent aregwa cyakozwe mu kwezi kwa 10/2018 iyo raporo yakozwe hashize igihe kijya kungana n’amezi atanu. [33] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga iyo raporo itafatwa nk’ikimenyetso cyashingirwaho mu kwemeza ko uwo mwana yasambanyijwe na NZABONIMANA Vincent cyane ko muganga atavuga ko uwo mwana akarangabusugi nta kindi cyakangije usibye kuba yarasambanyijwe kandi iby’iyo raporo igaragaza bikaba nta cyashingirwaho mu ku bihuza na NZABONIMANA Vincent uregwa cyane ko hari hanashize igihe kirekire kijya kungana n’amezi atanu ibikorwa aregwa bibaye. [34] Nk’uko rero bimaze gusobanurwa haruguru, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ikimenyetso cyashingiweho mu kwemeza ko NZABONAMANA Vincent yakoze icyaha aregwa ari imvugo z’umwana aregwa ko yasambanyijwe ibindi bimenyetso byashingiweho bigizwe n’ubuhamya bwa TWEBAZE Anne Marie na NUBUHORO Alphonsine ndetse na raporo ya muganga bikaba bitafatwa nk’ibigaragaza ko ibyo uwo mwana yavuze ari ukuri ngo bitume hemezwa nta gushidikanya ko NZABOMANA yasambanyije uwo mwana nk’uko abiregwa. [35] Mu gusuzuma kandi hakwifashishwa ibyemejwe mu rubanza RPAA 00523/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/09/2024 aho ubushinjacyaha bwaburanaga n’uwitwa NDANGURURA Isaac waregwaga icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka cumi n’itatu. Muri urwo rubanza hakaba haratanzwe ikimenyetso cy’imvugo z’uwo mwana wavugaga ko yasambanyijwe ariko Urukiko rugasanga nta kindi kimenyetso gishyigikira izo mvugo bigatuma rwemeza ko NDANGURURA Isaac ari umwere kubera gushidikanya.
Page 8
[36] Urukiko rw’Ubujurire rero rurasanga ku bijyanye n’uru rubanza kubera impamvu zavuzwe haruguru hagomba kwemezwa ko hari ugushidikanya ku kumenya niba NZABONIMANA Vincent yarakoze icyaha aregwa bityo hakaba hagomba kwemezwa ko ari umwere hashingiwe ku biteganyijwe mu ngingo ya 111 y’Itegeko N0 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha nk’uko ryahinduwe kugeza ubu igira iti: « Gushidikanya birengera ushinjwa. iyo urubanza rwakurikiranywe mu buryo bwose ntihagire ibimenyetso nyakuri biboneka byemeza nta shiti abacamanza ko ushinjwa yakoze icyaha koko bagomba kwemeza ko atsinze». III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [37] Rwemeye kwakira ubujurire rwashyikirijwe na NZABONIMANA Vincent; [38] Rwemeje ko ubwo bujurire bufite ishingiro; [39] Rwemeje ko imikirize y’urubanza No RPA 00027/2021/HC/RWG rwaciwe ku wa 23/10/2023, Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rwamagana ihindutse; [40] Rutegetse ko NZABONIMANA Vincent adahamwa n’icyaha yari akurikiranyweho cyo gusambanya umwana; [41] Rutegetse ko NZABONIMANA Vincent ahita afungurwa uru rubanza rukimara gusomwa ; [42] Rutegetse ko amagarama y’uru rubanza aherera kw’isanduku ya Leta.
Case-aware research
Ask AI about this case
The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.