RUBANGURA Re
The application for recusal was dismissed because the alleged animosity was not pre-existing and was not supported by evidence, but rather arose from the conduct of the proceedings, which does not meet the legal threshold for recusal under Article 103 of Law No 22/2018.
Source-derived case information.
- Citation
- RS/RECUS/RC 00003/2022/CA
- Parties
- Applicant: Rubangura Denys; Respondent: Kamere Emmanuel
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 27 January 2023
- Case Number
- RS/RECUS/RC 00003/2022/CA
- Procedural Posture
- Recusal Application / Decision on Recusal
- Outcome
- application dismissed
- Legal Topics
- Recusal of Judge, Judicial Bias, Grounds for Recusal
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Rubangura Denys
Applicant
Kamere Emmanuel
Respondent
Procedural Posture
Recusal Application / Decision on Recusal
Legal Issues
- 1 Whether the application for recusal of Judge Kamere Emmanuel based on alleged bias has legal merit
Ratio Decidendi
The application for recusal was dismissed because the alleged animosity was not pre-existing and was not supported by evidence, but rather arose from the conduct of the proceedings, which does not meet the legal threshold for recusal under Article 103 of Law No 22/2018.
Court Disposition
application dismissed
Orders
- The recusal application by Rubangura Denys is dismissed for lack of merit.
- Judge Kamere Emmanuel remains on the panel for case RCAA00018/2021/CA.
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# RUBANGURA Re
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-01-27 - Case/document no.: RS/RECUS/RC 00003/2022/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
RUBANGURA Re [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RS/RECUS/RC 00003/2022/CA (Rukundakuvuga, P.J.) 27 Mutarama 2023] Itegeko ry’imiburanishirize y’imanza mbonezamubano – kwihana umucamanza – Urwango – Impamvu zo kwihana umucamanza zishingiye ku rwango Umucamanza yaba afitiye umuburanyi ntizigomba kuba zishingiye ku migendekere y’urubanza, ahubwo urwo rwango rugomba kuba asanzwe arumufitiye kandi akanabitangira ibimenyetso. Incamake yikibazo: Uru rubanza rw’ubwihane rukomoka ku rubanza RCAA00018/2021/CA ruregwamo Rubangura Denys rwaraburanishijwe mu Rukiko rw’Ubujurire rurapfundikirwa, nyuma yo kurupfundikira Rubangura Denys yandikiye Perezida w’Urukiko yihana umucamanza Kamere ashingiye ku ngingo ya 11, 103, 3° 104 na 106 z’itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, agasaba ko umucamanza Kamere avanwa mu rubanza, bitashoboka hagashyirwaho inteko y’abacamanza batatu bakaburanisha urwo rubanza kuko Kamere ngo yamubajije impamvu akunda imanza n’impamvu arimo kwangiza izina rya se, akavuga ko kubera ayo magambo yamubwiye yumva amufitiye urwango. Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RS/RECUS/RC 00003/2022/CA rwemeje ko urwango ruvugwa mu ngingo ya 103 atari urushingiye ku byo umuburanyi yibwira ashingiye ku migendekere y’urubanza, ntirunashingira ku isesengura rigenekereje umuburanyi yikorera; ahubwo rugomba kuba ari urusanzweho na mbere y’uko urubanza ruba, kandi uruvuga akanabigaragariza ibimenyetso. Incamake y’icyemezo:1. Impamvu zo kwihana umucamanza zishingiye ku rwango Umucamanza yaba afitiye umuburanyi ntizigomba kuba zishingiye ku migendekere y’urubanza, ahubwo urwo rwango rugomba kuba asanzwe arumufitiye kandi akanabitangira ibimenyetso . 2. Mu nyungu z’ubutabera urubanza rwabunanishwaga n’Umucamanza umwe, Perezida w’Urukiko ashobora gutegeka ko urwo rubanza ruburanishwa n’inteko y’abacamanza batatu. Amategeko yashingiweho: Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 103 Imanza zifashishijwe:
## Page 2
Urubanza RS/RECUS/RCOM 00002/2019/SC rwa Rutikanga Frederic rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 15/11/2019 Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Mw’iburanisha ryo kuwa 11/10/2022 ry’urubanza RCAA00018/2021/CA , aho Rubangura Denys aregwa ku rwego rw’ubujurire bwa kabiri , urubanza rwarabaye rurapfundikirwa, nyuma yo kurupfundikira Rubangura Denys yandikiye Perezida w’Urukiko yihana umucamanza, ndetse yohereza n’ikirego muri iecms. [2] Rubangura denys avuga ko impamvu z’ubwihane ari amagambo Umucamanza Kamere Emmanuel yamubwiye aho asobanura ko “Yamubajije impamvu akunda imanza n’impamvu arimo kwangiza izina rya se” akomeza avuga ko yatangajwe no kumubwira ko akunda imanza kandi atariwe wajuriye , ko kandi yumva nta n’umubare ntarengwa ababuranyi batemerewe kurenza mu kwiyambaza inkiko , ko rero kuba umucamnza abujijwe gushingira ku byo azi mu guca urubanza no kuba Umucamanza Kamere Emmanuel yaramugaragarije ko amufata nk’umuntu ugayitse cyane ashobora kuba anananga, abona nta butabera yamutegerezaho; Izo ari impamvu ashingiraho asaba umucamanza Kamere Emmanuel ava mu rubanza rugahabwa undi mucamanza bitashoboka rugahabwa inteko y’abacamanza batatu. [3] Rubangura Denys avuga ko impamvu z’ubwihane azishingira ku ngingo ya 11, 103.3°, 104 na 106 z’itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi. II. IKIBAZO KIGIZE URUBANZA N’ISESENGURA RYACYO Kumenya niba ikirego cy’ubwihane Rubangura Denys yatanze gifite ishingiro [4] Rubangura Denys avuga ko umucamanza Kamere Emmanuel ataziranye na Nyakwigendera Rubangura Vedaste ko ndetse ko nta n’umubano wihariye afitanye na Rubangura Denys kuko baziranye mu kazi umwe ari umucamanza undi ari umuburanyi , ko ariko kwanga umuntu bidasaba ko abantu baba baziranye. Rubangura Denys yibaza niba umucamanza ashobora kuba yaraguye mu mutego wo kumva amagambo avugwa na rubanda, nawe akayagira aye atabanje gusuzuma ukuri kwayo. Akomeza avuga ko amagambo yiyumviye n’amatwi ye atari ayo gufata nk’urwenya gusa, ahubwo ari amagambo akubiyemo amarangamutima mabi (préjugés), adafite aho atandukaniye n’urwango ngo akaba ahwanye n’ibivugwa mu ngingo ya 103.3 y’itegeko N° 22/2018 ryo ku wa
## Page 3
29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi. [5] Rubangura Denys ashingira impamvu z’ubwihane ku ngingo ya 11, 103, 3° 104 na 106 z’itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, agasaba ko umucamanza Kamere Emmanuel avanwa mu rubanza, anasaba kandi ko hashyirwaho undi mucamanza, bitashoboka hagashyirwaho inteko y’abacamanza batatu bakaburanisha urubanza. UKO URUKIKO RUBIBONA [6] Ingingo ya 103 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko: Umucammanza bashobora kumwihana iyo:3 . umwe mu baburanyi agaragaje ishingiro ry’urwango afitanye n’umucamanza; [7] Icyo iyi ngingo ivuga nk’impamvu ikwiye guhabwa ishingiro ku kwihana umucamanza, ni ishingiro ry’urwango afitanye n’umucamanza, urwo rwango rukaba rwari rusanzweho na mbere y’uko urubanza ruba kandi rukanagaragarizwa ibimenyetso. Ni ukuvuga ko umucamanza aba ashobora kuba yakwihanwa ukimubona, ushingiye nyine kuri urwo rwango agufitiye. [8] Ntabwo urwango ruvugwa ari urushingiye ku byo umuburanyi yibwira ashingiye ku migendekere y’urubanza. Urwango ruvugwa muri iyi ngingo ntirushobora gushingira ku isesengura rigenekereje umuburanyi yikorera; ahubwo rugomba kuba ari urusanzweho na mbere y’uko urubanza ruba, kandi uruvuga akanabigaragariza ibimenyetso. Ibi kandi ni nako byasobanuwe ku bijyanye
n’ubucuti
nabwo
buvugwa
muri
iyi
ngingo,
mu
rubanza RS/RECUS/RCOM00002/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 15/11/2019, ku bwihane bwari bwatanzwe n’Uwitwa Rutikanga Frederic. [9] Muri urwo rubanza, Rutikanga Frederick, nawe ashingiye ku migendekere y’iburanisha, yihannye umucamanza, Urukiko rusobanura ko “impamvu z’ubwihane bw’umucamanza nk’uko ziteganywa n’itegeko ryavuzwe haruguru atari impamvu zituruka mu buryo urubanza rwaburanishijwe, ahubwo ari impamvu zishingiye ku byo umuburanyi yamenye mu mibanire cyangwa mu isano umucamanza asanzwe afitanye n’umuburanyi cyangwa azi ku rubanza, bishobora kugaragazwa bidashingiye ku miburanishirize y’urubanza. Urukiko rusanga kandi impamvu nk’izo zigomba kuba zifitiwe ibimenyetso bigaragara bidashingiye ku kugenekereza: “ngo ubwo umucamanza agize atya, nta yindi mpamvu yabimutera uretse iyi1.” [10] Urukiko rusanga ingingo Rubangura Denys ashingiraho atanga ubwihane igaragaza ko ubwihane atanga bushingiye ku rwango umucamanza afitiye umwe mu baburanyi, ibyo akavuga ko 1 Reba igika cya 23 cy’urwo rubanza
## Page 4
abishingira ku magambo umucamanza yamubwiye nyuma yo gupfundikira urubanza amubwira ko akunda imanza kandi ko arimo kwangiza izina rya se. [11] Nk’uko rero bigaragara, impamvu Rubangura Denys ashingiraho agaragaza urwango Umucamanza Kamere Emmanuel amufitiye ni izishingiye ku migendekere y’urubanza nk’uko nawe abyivugira, akaba atabasha kugaragaza ishingiro ry’urwango asanganwe nawe ngo anabitangire ibimenyetso; bityo tukaba dusanga iyo atari impamvu yemewe n’amategeko ituma umucamnza yihanwa. [12] Urukiko rushingiye ku bisobanuro n’ingingo z’amategeko rwagaragaje, rurasanga iyo atariyo mpamvu yatuma Umucamanza Kamere Emmanuel avanwa mu rubanza RCAA00018/2021/CA, kuko ubwihane bwa Rubangura Denys nta shingiro bufite. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [13] Rwemeje ko ikirego cy’ubwihane cyatanzwe na Rubangura Denys mu rubanza RCAA00018/2021/CA nta shingiro gifite ; [14] Rwemeje ko Umucamanza Kamere Emmanuel.aguma mu nteko iburanisha urubanza RCAA 00018/2021/CA. [15] Rwemeje ko mu nyungu z’ubutabera urubanza RCAA00018/2021/CA rupfundurwa rukaburanishwa n’inteko y’abacamanza batatu.