Download PDF

Rwanda Commercial

Supreme Court

TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd (TIG) v. MUSONI

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The Supreme Court held that TIG, though not a party to the original suit, had standing to challenge the auction because its property was wrongly attached and sold for another's debt. The attachment and sale of the vehicle registered to TIG for Ndayambaje's debt was unlawful, as company assets are distinct from those of shareholders. TIG was entitled to damages equivalent to the auction value of the vehicle and compensation for loss of use. The auction purchaser could not be dispossessed, but TIG must be compensated.

Court disposition

claim allowed in part; damages awarded

Orders

  • Musoni Godfrey and Gatete Gaspard to jointly pay TIG RWF 20,420,000 immediately upon judgment
  • Musoni Godfrey and Gatete Gaspard to jointly pay Ndayambaje Jean Damascène RWF 300,000 immediately upon judgment
  • Musoni Godfrey and Gatete Gaspard to jointly pay court costs of RWF 13,300 immediately upon judgment

02

Material facts

Parties

Technical Investment Group Ltd (TIG)

Applicant Counsel: Me Kayirangwa Claire

Musoni Godfrey

Respondent Counsel: Me Rwihandagaza Richard

Gatete Gaspard

Respondent Counsel: Me Rwihandagaza Richard

Ndayambaje Jean Damascène

Interested Party Counsel: Me Bizimana Shoshi

Amounts and remedies

  • Damages to TIG (vehicle Value and Loss of Use): RWF 20,420,000
  • Damages to Ndayambaje Jean Damascène: RWF 300,000
  • Court Costs: RWF 13,300

03

Procedural history

  1. Posture

    Civil / Final Appeal (supreme Court)

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
TIG argued the attached and auctioned vehicle was its property, not that of the judgment debtor Ndayambaje, and that the attachment and sale were unlawful, causing it financial loss for which it sought damages and return of the vehicle.
Respondent
Musoni and Gatete argued TIG lacked standing as it was not a party to the original case, and that the attachment was justified because Ndayambaje held shares in TIG. They disputed the quantum and basis of damages claimed.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Organic Law No. 51/2008, Article 168

    All disputes arising from execution of a judgment, including by non-parties prejudiced by execution, may be brought before the court that issued the final judgment.

  2. 02

    Civil Code of 30/07/1888, Article 258

    Attachment and sale of property must be limited to assets of the judgment debtor; company property cannot be attached for a shareholder's personal debt.

  3. 03

    Civil Code of 30/07/1888, Article 258

    Damages are due for unlawful interference with property rights.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The Supreme Court held that TIG, though not a party to the original suit, had standing to challenge the auction because its property was wrongly attached and sold for another's debt. The attachment and sale of the vehicle registered to TIG for Ndayambaje's debt was unlawful, as company assets are distinct from those of shareholders. TIG was entitled to damages equivalent to the auction value of the vehicle and compensation for loss of use. The auction purchaser could not be dispossessed, but TIG must be compensated.

Obiter and limits

  • Even if a party was not involved in the original proceedings, if prejudiced by execution, they may seek redress before the court that issued the final judgment.
  • Purchasers in judicial auctions are generally protected unless they acted in bad faith.

Court disposition

claim allowed in part; damages awarded

  • Musoni Godfrey and Gatete Gaspard to jointly pay TIG RWF 20,420,000 immediately upon judgment
  • Musoni Godfrey and Gatete Gaspard to jointly pay Ndayambaje Jean Damascène RWF 300,000 immediately upon judgment
  • Musoni Godfrey and Gatete Gaspard to jointly pay court costs of RWF 13,300 immediately upon judgment

Source and reliance status

Supreme Court · 30 October 2013

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Supreme Court

Commercial· 30 October 2013

0007/13/CS

TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd (TIG) v. MUSONI

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2013-10-30 - Case/document no.: 0007/13/CS - Collection: Supreme Court

Text

Page 1

TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd (TIG) v. MUSONI [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – 0007/13/CS (Mugenzi, P.J., Gatete na Munyangeri, J.) Kuwa 30/10/2013] Amategeko agenga ububasha bw’inkiko – Inzitizi y’iburabubasha – Gutesha agaciro cyamunara – Utarabaye umuburanyi mu rubanza ashobora kwangirizwa n’irangizarubanza – N’ubwo uwatanze ikirego yaba atarabaye umuburanyi mu rubanza rwari rwaciwe ku rwego rwa nyuma aba afite uburenganzira bwo gutanga ikirego gisaba guhagarikisha cyamunara yari yakozwe mu rukiko rwaciye urubanza ku rwego rwa nyuma – Itegeko Ngenga Nº 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha bw’Inkiko, ingingo ya 168. Amategeko agenga amasezerano cyangwa imirimo nshinganwa – Gufatira umutungo – Indishyi – Iyo ifatira rikozwe rishingiye ku makosa yo guhohotera umutungo w’abandi, uwafatiriwe umutungo mu buryo bunyuranyije n’amategeko abiherwa indishyi – Kuba umuhesha w’inkiko yarafatiriye, akanagurisha umutungo wa sosiyete atari yo yishyuzwa, agomba kubiryozwa, nyiri modoka akagenerwa indishyi zigereranyirijwe ku giciro yagurishijweho mu cyamunara – Itegeko ryo kuwa 30/07/1888 rigenga amasezerano cyangwa imirimo nshinganwa, ingingo ya 258. Incamake y’ikibazo: Mu kurangiza urubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga, umuhesha w’inkiko w’umwuga Musoni yafatiriye imodoka yo mu bwoko bwa land cruiser avuga ko ari iya Ndayambaje wari watsinzwe muri urwo rubanza,

ategekwa kwishyura 56.831.871 frws kandi mu byukuri iyo modoka ari iya TECHNICAL INVESTMENT GROUP LTD (TIG). Iyi itanga ikirego mu rukiko rw’ibanze rwa kacyiru, isaba ko imodoka yafatiriwe itagurishwa kugirango iyisubizwe. Uru rukiko rwemeza kutakira ngo rusuzume ikirego mu mizi kubera iburabubasha rishingiye ku ifasi, kuko imodoka yari yafatiriwe itari ikiri mw’ifasi y’urukiko rw’ibanze rwa kacyiru, ahubwo yari iri mu rwa kagarama. TIG yongera gutanga ikirego mu rukiko rw’ibanze rwa kagarama, rwemeza ko ikirego cyayo cyo kubuza icyamunara kitakiriwe kuko imodoka yari yamaze kugurishwa. TIG yongeye iregera Urukiko rw’Ikirenga isaba gutesha agaciro igurishwa ry’imodoka ryabaye mu cyamunara. Uhagarariye Umuhesha w’inkiko Musono Godfrey avuga ko TIG nta bubasha yari ifite bwo gutanga ikirego kubera ko ngo itigeze iba umuburanyi mu rubanza rwarangijwe ku rwego rwa nyuma. Akomeza avuga ko bandikiye umuhesha w’inkiko bamumenyesha ko imodoka yafatiriwe atari iy’uwatsinzwe, ariko umuhesha w’inkiko aranga abirengaho ateza cyamunara. Akomeza avuga ko imanza zivutse mu irangizarubanza zigomba gushikirizwa urukiko rw’ikirenga rwaciye urubanza rwarangijwe ku rwego rwa nyuma. Ku birebana n’indishyi TIG isaba, ivuga ko yagize igihombo gikabije kubera ko kuva imodoka yayo imaze gufatirwa, byabaye ngombwa ko ikodesha isimbura ku mafaranga 95.000 frws ku munsi. Ikavuga ko icyo gihombo kigomba kuryozwa umuhesha w’inkiko Musoni. Umuhesha w’inkiko we akavuga ko amasezerano yabaye ajyanye n’ikodesha ry’imodoka adakwiye guhabwa agaciro kubera ko abayagaragaje baterekanye ubwishyu bwakozwe yubahirizwa, akavuga ko ahubwo asanga ari we wagenerwa indishyi kubwo gusiragizwa mu manza nta mpanvu.

Page 2

Incamake y’icyemezo: 1. Kuba cyamunara yari itarakorwa, Umuhesha w’Inkiko akamenyeshwa ko hari urubanza yarezwemo, urwo rubanza rukaba rwari rugamije gutesha agaciro cyamunara y’imodoka yafatiriwe nawe yari itarakorwa, akabirengaho ntategereze umwanzuro w’urubanza agateza cyamunara, nta yindi nzira yari kwiyambazwa n’uwareze usibye kuregera Urukiko rw’Ikirenga rwaciye urubanza ku rwego rwa nyuma.

2. Ntabwo Umuhesha w’inkiko yaba ari mu kuri afatira imodoka kugirango hishyurwe umwenda umuburanyi yishyuzwa kubera ko afite imigabane muri iyo sosiyete kandi iyo modoka yafatiriwe atari iy’uwishyuzwa hubwo ikaba iya sosiyete afitemo imigabane, iryo fatira ryarakozwe rishingiye ku makosa yo guhohotera umutungo w’abandi.

3. Usibye ko n’uwaguze imodoka mu cyamunara adakwiye kuyamburwa gusa nta kindi agenewe, kandi hatagaragazwa ko hari ikosa yaba yarakoze, nta n’uwakwemeza ko ikiriho cyangwa ikimeze nk’uko yari imeze igihe yagurishwaga mu cyamunara, ku bw’izo mpamvu, mu mwanya w’iyo modoka, nyiri modoka akaba akwiye kugenerwa indishyi zigereranyirijwe ku giciro yaguzweho mu cyamunara gihwanye na 15.000.000 frw. Ikirego cy’uwareze gifite ishingiro. Ubujurire bwuririye ku bundi bufite ishingiro. Abarezwe bategetswe gufatanya guha uwareze 20.420.000 frws urubanza rukimara gusomwa. Amagarama y’urubanza aherereye kubarezwe. Amategeko yashingiweho Itegeko Ngenga Nº 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha bw’Inkiko, ingingo ya 168, Itegeko ryo kuwa 30/07/1888 rigenga amasezerano cyangwa imirimo nshinganwa, ingingo ya 258., Nta manza zifashishijwe Urubanza

I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Mu kurangiza urubanza RCOMA 0034/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga kuwa 23/11/2012, Umuhesha w’inkiko w‘Umwuga Musoni Godfrey wari ubisabwe na Gatete Gaspard, ku itariki ya 23/11/2012 yafatiriye imodoka yo mu bwoko bwa Toyota Land Cruiser ifite plaque n° RAB 909 R, ayita iya Ndayambaje Jean Damascene wari watsinzwe na Gatete Gaspard muri urwo rubanza, ategekwa kumwishyura rwf 56.831.871 kandi mu by‘ukuri iyo modoka ari iya Technical Investment Group Ltd nkuko inyandiko ziyiranga zabigaragazaga.

Page 3

[2] Ku itariki ya 24/12/2011,TECHNICAL INVESTMENT GROUP LTD yatanze ikirego mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kacyiru (RC 1427/12/TB/KCY) isaba ko imodoka yafatiriwe itagurishwa kugirango iyisubizwe, maze kuwa 08/02/2013 rwanzura rwemeza kutakira ngo rusuzume mu mizi ikirego rwashyikirijwe na TIG kubera iburabubasha rishingiye ku ifasi, kuko imodoka yari yafatiriwe itari ikiri mu ifasi y’Urukiko rw’Ibanze rwa Kacyiru, ahubwo yari iri mu rwa Kagarama. [3] Hagati aho nyuma y’icyo cyemezo, kuwa 07/05/2013 TIG yandikiye amabarwa MUSONI Godfrey , GATETE Gaspard na NDAYAMBAJE Jean Damascène, agamije kubuza igurisha ry‘iyo modoka, ibimenyesha ndetse n’Urukiko rw’Ikirenga kuwa 08/05/2013. [4] Ku itariki ya 16/05/2013, TIG yatanze ikirego mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kagarama (RC 0289/013/TB/KMA), ruza guca urubanza kuwa 23/05/2013 rwemeza ko ikirego cyayo cyo kubuza icyamunara kitakiriwe (sans objet) kuko imodoka yari yamaze kugurishwa ku itariki ya 19/05/2013. [5] Ku itariki ya 16/08/2013 nibwo TIG yaregeye Urukiko rw’Ikirenga, isaba gutesha agaciro igurishwa ry’imodoka Land Cruiser RAB 909 R ryabaye mu cyamunara yakozwe harangizwa urubanza RCOMA 0034/09/CS. Mu kuregera uru Rukiko, ikaba yarashingiye cyane cyane ku biteganywa n’ingingo ya 168 y’Itegeko Ngenga Nº 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha bw’Inkiko nkuko ryahinduwe kandi ryujujwe kugeza ubu (COFCJ). II.

ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA. Ku byerekeye inzitizi y’iburabubasha rya TECHNICAL INVESTMENT GROUP LTD (défaut de qualité) ryo gutanga ikirego mu Rukiko rw’Ikirenga. [6] Mbere y’iburanisha mu mizi, Me Rwihandagaza Richard uhagarariye Musoni Godfrey na Gatete Gaspard yabyukije inzitizi y’iburabubasha rya Technical Investment Group Ltd bwo gutanga ikirego, kubera ko ngo itigeze iba umuburanyi mu rubanza rwarangijwe RCOMA 0034/09/CS (Ndayambaje J.Damascène v Gatete Gaspard). Ibyo akabishingira ku ngingo ya 208 y’Itegeko Nº 21/2012 ryo kuwa 14/06/2012 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi (CPCCSA) iteganya ko „ impaka zishingiye ku irangiza ry’urubanza ryaba riri gukorwa cyangwa ryarangiye zikemurwa n’urukiko rwaruciye bwa nyuma....“. Ashimangira ariko ko iyi ngingo isobanura ko umuntu utari umuburanyi mu rubanza adashobora na gato kuyiyambaza, kandi ko uru Rukiko atarirwo rwaregerwa mu gihe havutse impaka zerekeranye na cyamunara yakozwe nabi. Yasabwe kugaragaza Urukiko rufite ububasha ntiyagira urwo agaragaza ku buryo butaziguye, ariko avuga ko na mbere hose TIG yari yaregeye Urukiko rw’Ibanze hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 268 CPCCSA. [7] Me Kayirangwa Claire uhagarariye TIG yahawe ijambo kugirango yisobanure kuri iyo nzitizi, avuga ko nta gaciro yahabwa, kubera ko ingingo ya 208 yavuzwe nta rujijo iteye : yashimangiye ko uru Rukiko ari rwo rwaciye urubanza rwarangijwe RCOMA 0034/09/CS ku rwego rwa nyuma, akaba asanga ubu arirwo rufite ububasha. Naho ku bijyanye n’ingingo ya 268

Page 4

CPCCSA, yasobanuye ko yubahirijwe igihe baregera Urukiko rw’Ibanze cyamunara itaraba, ndetse bandikira Umuhesha w’Inkiko bamumenyesha ko imodoka yafatiriwe atari iy’uwatsinzwe (Ndayambaje J.D.) urubanza rwari mu nzira yo kurangizwa, ariko aranga abirengaho ateza cyamunara; akaba ariyo mpamvu ingingo ya 268 CPCCSA itari igishoboye kubahirizwa, ahubwo ubu akaba ari iya 208 CPCCSA igomba gushingirwaho kubera ko cyamunara yarangiye, impaka zivutse mu irangizarubanza zikaba zigomba gushyikirizwa Urukiko rw’Ikirenga rwaciye urubanza rwarangijwe ku rwego rwa nyuma. [8] Me Bizimana Shoshi uburanira Ndayambaje J.D. nawe yahawe ijambo, yunga murya mugenzi we Me Kayirangwa Claire, asobanura ko nta rundi Rukiko rufite ububasha usibye uru, kubera ko ikigamijwe ari ugutesha agaciro cyamunara yakozwe harangizwa urubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku rwego rwa nyuma. Icyemezo cy’Urukiko ku nzitizi [9] Urukiko rusanga ingingo ya 208 CPCCSA iteganya muri rusange Urukiko umuburanyi agomba kwiyambaza mu gihe havutse impaka mu irangizarubanza riri gukorwa cyangwa ryarangije gukorwa. Ingingo ya 168 y’Itegeko Ngenga Nº 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha bw’Inkiko nkuko ryahinduwe kandi ryujujwe kugeza ubu (COFCJ) igateganya nayo ko „impaka zose zivutse mu irangiza ry’urubanza ziregerwa mu rukiko rwaruciye mu rwego rwa nyuma...“. [10] Usibye ko n’ingingo ya 208

y‘Itegeko yavuzwe haruguru ntawe iheza mu gihe havutse impaka mu irangizarubanza, iya 168 y’Itegeko Ngenga imaze kuvugwa mu gika kibanziriza iki iratura ikavuga impaka zose, bivuze ko zishobora no kugaragazwa n’abataraburanye urubanza rurangizwa. [11] Urukiko rusanga kandi ibyo amategeko ateganya bidashobora kugenda ukundi, mu gihe utarabaye umuburanyi mu rubanza rurangizwa ashobora kwangirizwa (préjudicié) n’irangizarubanza runaka. [12] Imvugo ya Me Rwihandagaza Richard uburanira Musoni Godfrey na Gatete Gaspard rero ntikwiye guhabwa agaciro ku mpamvu zuko mu gihe cyamunara yari itarakorwa, Technical Investment Group Ltd yashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 268 CPCCSA, Umuhesha w’Inkiko Mugabo Godfrey amenyeshwa kuwa 17/05/2013 ko hari urubanza RC 0289/13/TB/KMA yarezwe ruzaburanishwa ku itariki ya 23/05/2013, urwo rubanza rukaba rwari rugamije gutesha agaciro cyamunara y’imodoka yari itarakorwa. Mu gihe rero, Umuhesha w’Inkiko abirenzeho ntategereze umwanzuro w’urubanza agateza cyamunara kuwa 19/05/2013, nta yindi nzira TIG yari kwiyambaza usibye iteganywa n’ingingo ya 208 CPCCSA, akaba ariyo mpamvu yari ifite uburenganzira bwo kuregera uru Rukiko rwaciye mu rwego rwa nyuma urubanza R COM A 0034/09/CS rwarangijwe kuwa 19/05/2013. Ku bijyanye n’iburanisha mu mizi nyirizina.

Page 5

Ikibazo cyo kumenya niba imodoka yanditse kuri TECHNICAL INVESTMENT GROUP LTD (TIG) yashoboraga gufatirwa kugirango itezwe cyamunara yishyure imyenda Ndayambaje J.D. (umunyamigabane muri TIG) yatsindiwe. [13] Me Kayirangwa Claire uburanira TIG yahawe ijambo, avuga ko ibisobanuro kuri iki kibazo bikubiye mu myanzuro yashyikiirje Urukiko, muri make ashimangira ko impapuro (certificat d’immatriculation) zagaragaje ko imodoka yafatiriwe atari iya Ndayambaje wishyuzwa, ko ahubwo ari iya Technical Investment Group Ltd kandi ikaba ntaho urubanza rwarangijwe R COM A 0034/09/CS rwari rwayitegetse kwishyura. [14] Me Rwihandagaza Richard uburanira Umuhesha w’inkiko Musoni Godfrey wafatiriye imodoka ndetse na Gatete Gaspard wishyuza, yasobanuye ko impamvu z’ifatira ry‘imodoka yanditse kuri TIG aruko Ndayambaje J.D. wishyuzwa afite imigabane (parts sociales) muri TIG, imodoka yafatiriwe ikaba igize igice cy’iyo migabane. [15] Me Kayirangwa Claire we siko abibona, kubera ko Umuhesha w‘inkiko aba yarafatiriye imigabane Ndayambaje J.D. wishyuzwa atunze muri TIG, aho gufatira umutungo ugaragara ko atari uwe. Iyo bikorwa muri ubwo buryo ngo ntacyo ubu TIG iba yarahombye kubera ko imigabane ye yari kugurishwa, umubare wayo ntuhinduke ahubwo hakagaragara abanyamigabane bashya muri sosiyete. Yashimangiye ko cyamunara yakozwe mu buryo butubahirije amategeko : [16] Nta cyemezo cy‘Urukiko cyayitegetse

kandi nta gaciro kagenwe n’umuhanga (expert) kandi imodoka yagurishijwe yari ifite agaciro karenze rwf 3.000.000 (ingingo ya 263 – CPCCSA); [17] Kutubahiriza ibiteganywa n’ingingo ya 66 y’Itegeko nº 12/2013 ryo kuwa 22/03/2013 rigenga umurimo w’Abahesha b’Inkiko mu gihe amafaranga y’ikiguzi cy’imodoka yatejwe cyamunara atashyizwe kuri konti y’urukiko bitarenze umunsi umwe nyuma y’igurisha. Kubera izo mpamvu zasobanuwe, uhagarariye TIG akaba asaba ko cyamunara yaseswa, nyir’imodika agahita ayisubizwa. [18] Me Rwihandagaza Richard uhagarariye Musoni Godfrey na Gatete Gaspard nawe yahawe ijambo kugirango agire icyo avuga ku cyamunara kidakurikije amategeko, asobanura ko habayeho inyandikomvugo y’ifatira ry’imodoka yo kuwa 23/11/2012 ; asabwe kugaragaza icyemezo cy’Urukiko gitegeka igurisha mu cyamunara, asubiza ko kitari ngombwa. Ku bijyanye no kudashyira amafaranga y’ikiguzi kuri konti y’Urukiko nkuko ingingo ya 66 y’Itegeko nº 12/2013 ryo kuwa 22/03/2013 rigenga umurimo w’Abahesha b’Inkiko, yashubije ko icya ngombwa ari ukuriha amafaranga y’icyaguzwe kandi ngo byarakozwe. Yashimangiye ko imodoka itasubizwa TIG, kubera ko byagira ingaruka zangiriza uwaguze, kuko yamaze gutanga amafaranga ye. [19] Me Bizimana Shoshi uhagarariye Ndayambaje J.D. nawe yahawe ijambo, avuga ko ibisobanuro kuri iki kibazo bikubiye mu myanzuro irambuye yashyikirije Urukiko, muri make yunga mu ry’uhagararite TIG, agaragaza nawe ingingo z’amategeko zirengagijwe : ingingo ya 29 y’Itegeko Nshinga igena ihame ryo kugira uburenganzira ku mutungo no kutavogerwa, ndetse

Page 6

nawe agaruka ku biteganywa n’ingingo ya 66 n’iya 263 z’amategeko yavuzwe haruguru agaragaza uburyo yarenzweho nkana n’Umuhesha w’inkiko. [20] Kuri iki kibazo, Urukiko rusanga icyemezo cyo kuwa 23/05/2013 cyatanzwe n’Ubuyobozi bw’Ishami ry’ibinyabiziga mu Kigo cy’Imisoro n’Amahoro (RRA) cyaragaragaje ku buryo budashidikanywaho ko imodoka RAB 909 P ari iya TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd, ibyo bikaba binagaragazwa na „certificat d’immatriculation“ yayo Nº 29167376 (reba ahanditse MUTATIONS). [21] Urukiko rusanga mu rubanza RCOMA 0034/09/CS harishyuzwaga Ndayambaje Jean Damascène aho kuba Technical Investment Group Ltd, bakaba ari abantu babiri batandukanye (personnalités juridiques distinctes). [22] Ntabwo rero Umuhesha w’inkiko yaba ari mu kuri afatira imodoka ya TIG kugirango hishyurwe umwenda Ndayambaje J.D. yishyuzwa kubera ko afite imigabane muri iyo sosiyete kandi iyo modoka yafatiriwe atari iy’uwishyuzwa. Iyo biba ngombwa ahubwo Umuhesha w’Inkiko aba yarafatiriye umutungo ugizwe n’imigabane (shares) Ndayambaje J.D. afite muri TIG, ku bw’izo mpamvu ifatira rikaba ryarakozwe rishingiye ku makosa yo guhohotera umutungo w’abandi, kuko hafatiriwe hakanagurishwa umutungo wa TIG atari yo yishyuzwa, ikaba rero ikwiriye kubihererwa indishyi. Ku byerekeye indishyi zasabwe. [23] Me Kayirangwa Claire uburanira TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd avuga ko sosiyete aburanira yagize igihombo

gikabije kubera ko kuva imodoka yayo imaze gufatirwa yakodesheje imodoka iyisimbura ku mafaranga (rwf) 95.000 ku munsi, ibyo ngo bikaba bigaragarira ku masezerano yo kuwa 04/12/2012 yagiranye n’uwitwa BERABOSE Anisie. Icyo gihombo ngo kikaba kigomba kuryozwa Musoni Godfrey na Gatete Gaspard. [24] Me Kayirangwa Claire yasabye kandi ko sosiyete aburanira yahabwa na Musoni Godfrey afatanyije na Gatete Gaspard ndetse na Ndayambaje J.D. rwf 6.000.000 akubiyemo ayo yatanze ikurikirana imodoka yayo n’ay’ikurikiranarubanza. [25] Me Bizimana Shoshi uburanira Ndayambaje J.D. we asobanura ko uwo aburanira yanyuze mu nzira zose zishoboka kugirango agaruze umutungo wa TIG, akaba ntacyo agomba kuryozwa, ahubwo akaba asaba Urukiko ko rwategeka Musoni Godfrey na Gatete Gaspard kumuha indishyi zihwanye na rwf 5.000.000 ku mpamvu zo kumuhoza mu nkiko, hakiyongeraho na rwf 1.500.000 y’igihembo cya Avoka. [26] Me Rwihandagaza Richard yavuze ko amasezerano ajyanye n’ikodesha ry’imodoka adakwiye guhabwa agaciro kubera ko abayagaragaje baterekanye ubwishyu bwakozwe yubahirizwa, nawe yuririye ku kirego cya TIG (ingingo ya 106 n’iya 107 – CPCCSA) n’ibyo Ndayambaje asaba, akaba asanga ahubwo aribo bakwiye kugenera Musoni Godfrey na Gatete Gaspard indishyi zihwanye na rwf 10.000.000 kubera ko bakuruwe mu manza nta mpamvu. [27] Nkuko byasobanuwe haruguru, Urukiko rwasanze amakosa yakozwe agomba kuryozwa abayateje, aribo Musoni Godfrey, Umuhesha w’inkiko wagurishije, na Gatete Gaspard wafatiriye

Page 7

ibitari ibya Ndayambaje J.D. wishyuzwaga, ibyo bikaba byarateye igihombo TIG bagomba kwirengera (ingingo ya 258 C.C. L. III), hakaba hatagaragara amakosa Ndayambaje J.D. yaba yarakoze mu ifatira ry’imodoka kugirango abe yagira icyo aryozwa muri uru rubanza (ingingo ya 9 – CPCCSA). [28] Urukiko rusanga TIG itaragaragaje ku buryo budashidikanywaho uburyo amasezerano y’ubukode bw’imodoka yubahirizwa kubera ko nta nyandiko zerekanye n’ubwishyu zarushyikirijwe, ku buryo ntaho rwahera ruyigenera rwf 95.000 y’igihombo ku munsi. Rusanga ariko na none nta gushidikanya ko kuvutswa umutungo wayo kugeza magingo aya byarayiviriyemo igihombo, Urukiko rukaba ruyigeneye indishyi zibariwe ku mafaranga 40.000 frw ku munsi havuyemo ibiyitangwaho byose kugirango ikore akazi ishinzwe (charges), kuri iyo modoka yo mu bwoko bwa Land cruiser yaba ikora iminsi 22 ku kwezi, bityo, uhereye kuwa 17/05/2013, umunsi Umuhesha w‘inkiko amenyeshwa ko iyo modoka itari iya Ndayambaje, kugeza umunsi w’isomwa ry’urubanza (amezi atanu n’iminsi13), igiteranyo cy’izo ndishyi kikaba 4.920.000 frw. [29] TIG yanasabye gusubizwa imodoka yayo, Urukiko rukaba rusanga, usibye ko n’uwayiguze mu cyamunara adakwiye kuyamburwa gusa nta kindi agenewe, kandi hatagaragazwa ko hari ikosa yaba yarakoze, nta n’uwakwemeza ko ikiriho cyangwa ikimeze nk’uko yari imeze igihe yagurishwaga mu cyamunara, ku bw’izo mpamvu, mu mwanya

w’iyo modoka, TIG ikaba ikwiye kugenerwa indishyi zigereranyirijwe ku giciro yaguzweho mu cyamunara gihwanye na 15.000.000 frw. [30] Ku byerekeye indishyi z‘ikurikiranarubanza n’igihembo cya avoka zingana na 6.000.000 frw zisabwa na TIG, Urukiko rurasanga nta kimenyetso cyarugaragarijwe ku byerekeye urugero rw‘izo ndishyi, TIG ikaba yagenerwa mu bushishozi bw’Urukiko 500.000 frw, kuko izo isaba ari ikirenga. [31] Urukiko rusanga kandi na none mu bwitonzi no mu bushishozi bwarwo Ndayambaje J.D. akwiye guhabwa na Musoni Godfrey afatanyije na Gatete Gaspard rwf 300.000 akubiyemo indishyi zo kumuhoza mu manza nta mpamvu n’igihembo cya Avoka. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [32] Rwemeje ko ikirego cya TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd gifite ishingiro; [33] Rwemeje ko ikirego cya NDAYAMBAJE JD cyuririye ku kindi gifite ishingiro; [34] Rukijije ko Musoni Godfrey na Gatete Gaspard batsinzwe; [35] Rutegetse Musoni Godfrey na Gatete Gaspard gufatanya guha TECHNICAL INVESTMENT GROUP Ltd rwf 20.420.000 uru rubanza rukimara gusomwa; [36] Rutegetse Musoni Godfrey na Gatete Gaspard gufatanya guha Ndayambaje Jean Damascène rwf 300.000 uru rubanza rukimara gusomwa;

Page 8

[37] Rutegetse Musoni Godfrey na Gatete Gaspard gufatanya kwishyura amagarama y’urubanza ahwanye na rwf 13.300 uru rubanza rukimara gusomwa.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Organic Law No. 51/2008 of 09/09/2008, Article 168

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law of 30/07/1888 on contracts and quasi-contracts, Article 258

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No. 21/2012 of 14/06/2012, Articles 208, 263, 268 (CPCCSA)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No. 12/2013 of 22/03/2013, Article 66

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.