Download PDF

Rwanda Criminal

Court of Appeal

UBUSHINJACYAHA v. TWIZERIMANA

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

Twizerimana Pacy bita Risuba failed to rebut credible evidence including witness testimony, official reports, and physical evidence linking him to illegal cannabis trafficking; personal animosity claims lacked substantiation and did not undermine prosecution evidence.

Court disposition

appeal dismissed

Orders

  • Judgment of High Court, Rwamagana Chamber, dated 27/09/2024, affirmed.
  • Sentence of 15 years imprisonment and fine of 5,000,000 Frw upheld.
  • Court fees to be paid by State as defendant is incarcerated.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Uwanziga Lydia

Twizerimana Pacy bita Risuba

Defendant Counsel: Musasangohe Illuminée

Amounts and remedies

  • Number of Cannabis Packets Seized: 18
  • Cash Seized: Frw 27,750
  • Imprisonment Term: 15
  • Fine Imposed: Frw 5,000,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Final Appellate Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Whether Twizerimana Pacy bita Risuba was properly convicted for illegal trafficking of cannabis based on available evidence

Party arguments

Applicant
Twizerimana argued he was convicted without direct evidence, no cannabis was found on him or at his residence, witness statements were inconsistent and motivated by personal animosity, and the conviction relied on circumstantial evidence.
Respondent
Prosecution argued the conviction was based on credible witness statements, official reports, and physical evidence of cannabis and cash, and Twizerimana failed to rebut or discredit this evidence.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    RPAA 00692/2021/CA; Article 119 of Law N° 15/2004; Article 87 of Law n° 062/2024

    In criminal cases, all evidence may be relied upon if it reveals the truth and parties have opportunity to challenge it; court determines admissibility.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

Twizerimana Pacy bita Risuba failed to rebut credible evidence including witness testimony, official reports, and physical evidence linking him to illegal cannabis trafficking; personal animosity claims lacked substantiation and did not undermine prosecution evidence.

Obiter and limits

  • Requests to call additional witnesses were denied as they were not previously raised and would not materially affect the outcome given existing direct evidence.
  • Failure to sign seizure report does not invalidate witness testimony and physical evidence.

Court disposition

appeal dismissed

  • Judgment of High Court, Rwamagana Chamber, dated 27/09/2024, affirmed.
  • Sentence of 15 years imprisonment and fine of 5,000,000 Frw upheld.
  • Court fees to be paid by State as defendant is incarcerated.

Source and reliance status

Court of Appeal · 16 May 2025

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Criminal· 16 May 2025

RPAA 01034/2024/CA

UBUSHINJACYAHA v. TWIZERIMANA

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-05-16 - Case/document no.: RPAA 01034/2024/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA v. TWIZERIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 01034/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 16 Gicurasi 2025] Amategeko Ibimenyetso – Ibimenyetso mu manza nshinjabyaha – Mu manza Nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye, ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye kandi Urukiko rukaba nirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Incamake y’ikibazo: Twizerimana Pacy bita Risuba yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge mu buryo butemewe n’amategeko nyuma yuko afashwe amaze kugurisha udupfunyika 18 tw’urumogi n’amafaranga 27 500 Frw, nyuma y’iperereza bumiregera Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma busaba ko ahamwa n’icyo cyaha, agahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw). Twizerimana Pacy bita Risuba yaburanye ahakana icyaha. Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwaciye urubanza rwemeza ko Twizerimana ahamwa n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi mu buryo butemewe n’amategeko, rumuhanisha igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw). Twizerimana yajuririye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana avuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge mu buryo butemewe n’amategeko kandi nta bimenyetso bikimuhamya. Urwo Rukiko mu guca urubanza rwemeza ko impamvu ze z’ubujurire

zidafite ishingiro, ariko ko nta cyabuza ko agabanyirizwa igihano kuko hari impamvu nyoroshyacyaha zirimo rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’ amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000 Frw). Twizerimana yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo Gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ntacyabayeho kuko nta rumogi yafatanwe cyangwa ngo barusange iwe, ndetse avugako urubanza rwaciwe mu buryo bugenekereje ko n’abatangabuhamya bamushinja bavuguruzanya kandi akaba ari umugambi bacuze. Ubushinjacyaha buvuga impamvu z’ubujurire nta shingiro zikwiye guhabwa kuko hari ibimenyetso Urukiko rwashingiyeho rumuhamya icyaha atabashije kuvuguruza bigaragaza neza ko icyaha yagikoze, ko rero urubanza rutaciwe mu buryo bugenekereje. Incamake y’icyemezo: Mu manza Nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye, ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye kandi Urukiko rukaba nirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Ubujurire nta shingiro bufite. Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ntiruhindutse . Nta mategeko yashingiweho

Page 2

Imanza zifashishijwe: RPAA 00692/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Ndayishimiye Jean Damascène rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, RPAA 00160/2024/CA-CMB RPAA00161/2024/CA; Ubushinjacyaha buburana vs Ayinkamiye Cécile n’ubwa Mukandinda Claudine rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/04/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki ya 07/03/2021, Twizerimana Pacy bita Risuba ari mu Nkambi y’impunzi ya Mahama, mu mudugudu wa Kabeza, mu kagari ka Munini, mu murenge wa Mahama, mu Karere ka Kirehe, Intara y’i Burasirazuba yafashwe n’abarinda umutekano muri iyo Nkambi, amaze kugurisha urumogi uwitwa Niyitegeka Jonathan bita Mariyaroza udupfunyika cumi n’umunani (18), anafatanwa amafaranga ibihumbi makumyabiri na birindwi magana arindwi na mirongo itanu (27,750 Frw) yari amaze gucuruza. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Ngoma, bumukurikiranyeho icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge mu buryo butemewe n’amategeko, busaba ko cyamuhama agahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw). Twizerimana Pacy bita Risuba yaburanye ahakana icyaha. [3] Mu rubanza RP 00382/2021/TGI/NGOMA rwaciwe ku wa 20/05/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwasanze hari ibimenyetso bihamya ko Twizerimana Pacy bita Risuba yakoze icyaha aregwa bikurikira : - imvugo y’umutangabuhamya Arakaza Cedrick wari mu bacunga umutekano mu

nkambi ya Mahama akaba ari no mu bafatiye mu cyuho Twizerimana Pacy bita Risuba; - imvugo y’umutangabuhamya Niyitegeka Jonathan bita Mariyaroza nawe wari mu bacunga umutekano mu nkambi ya Mahama; - imvugo y’umutangabuhamya Akimana Richard Eric; - inyandikomvugo y’ifatira ry’udupfunyika 18 tw’urumogi Twizerimana Pacy bita Risuba yafatanwe ariko yanze gushyiraho umukono; - raporo y’ubuyobozi bw’inkambi ya Mahama; - urubanza RP 00023/2019/TB/NYARUB rugaragaza ko yakoze isubiracyaha.

Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Twizerimana Pacy bita Risuba ahamwa n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi mu buryo butemewe n’amategeko, rumuhanisha igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw). [4] Twizerimana Pacy bita Risuba yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana asaba kurenganurwa kubera ko Urukiko rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge mu buryo butemewe n’amategeko kandi nta bimenyetso bikimuhamya, ko

Page 3

abatangabuhamya bamushinje barimo abashinzwe umutekano mu nkambi ya Mahama n’umuyobozi w’umudugudu bavuze ibyo perezida w’abashinzwe umutekano yababwiye amubeshyera kubera ko bapfaga umukobwa, mu gihe urwo rumogi aregwa rwafatanywe undi muntu atazi, ko hari no kuvuguruzanya hagati y’imvugo z’abatangabuhamya na raporo y’inzego z’ibanze. [5] Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko impamvu z’ubujurire Twizerimana Pacy yatanze zidakwiye guhabwa ishingiro kuko atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye bimuhamya icyaha, akaba kandi atagaragaza ukuvuguruzanya kw‘abatangabuhamya avuga. [6] Mu rubanza RPA 00883/2021/HC/RWG rwaciwe ku wa 27/09/2024, Urukiko Rukuru urugereko rwa Rwamagana rwasanze ubujurire bwa Twizerimana Pacy bita Risuba nta shingiro bufite, kuko atabashije kuvuguruza ibimenyetso Urukiko Rwisumbuye rwashingiyeho rumuhamya icyaha, kugaragaza uburyo imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya hagati yazo, ndetse n’ikimenyetso cyemeza ibyo avuga apfa na Perezida w’abashinzwe umutekano mu nkambi. Urukiko rwasanze ariko n’ubwo impamvu ze z’ubujurire zidafite ishingiro, nta cyabuza ko agabanyirizwa igihano kuko hari impamvu nyoroshyacyaha zirimo kuba icyaha yakoze nta ngaruka cyateye, kuba yarafatanwe ingano nto y’urumogi no kuba abaye mu buzima butoroshye bw’ubuhunzi mu nkambi, rushingiye ku biteganwa n‘ingingo ya 2 y’Itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023

rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu(15) n’ihazabu y’ amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000 Frw). [7] Twizerimana Pacy bita Risuba yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 01034/2024/CA, iburanisha mu ruhame rishyirwa ku wa 09/05/2025. Uwo munsi ugeze Twizerimana Pacy bita Risuba yitaba Urukiko yunganiwe na Me Musasangohe Illuminée, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwanziga Lydia, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Twizerimana Pacy bita Risuba n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo Gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ntacyabayeho kuko nta rumogi yafatanwe cyangwa ngo barusange iwe, kuko rwafatiwe mu nkambi ya Mahama muri village ya 2 kandi we atuye muri village ya 7, ko nta n’umukono yashyize ku nyandikomvugo y’ifatira ryarwo, uwawushyizeho yemeza ko arufatanwe ari uwitwa Niyitegeka Mariyaroza. Banavuga ko urubanza rwaciwe ku buryo bugenekereje kuko n’abatangabuhamya bamushinja bavuguruzanya kandi akaba ari umugambi bacuze ngo bamufungishe kuko bose ari abashatswe na Perezida w’inkambi witwa Arakaza Cedrick basanzwe bafite icyo bapfa; basaba Urukiko guhamagaza uwitwa Claude, n’umudamu witwa mama SHIMI nk’abatangabuhamya kuko batabajijwe kandi aribo babonye

aho yafatiwe bakanabona ko nta kintu yafatanwe. [9] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko asanga impamvu z’ubujuririre za Twizerimana Pacy bita Risuba nta shingiro zikwiye guhabwa kuko hari ibimenyetso Urukiko rwashingiyeho rumuhamya icyaha atabashije kuvuguruza bigaragaza neza ko icyaha yagikoze bigizwe n’imvugo z’abatangabuhamya, raporo yakozwe n’ubuyobozi bw’inkambi ya Mahama, inyandikomvugo y’ifatira igaragaza ko hari udupfunyika 18 tw’urumogi uregwa yafatanwe n’ubwo yanze

Page 4

kuyishyiraho umukono, kuba atari ubwa mbere ahaniwe icyaha kijyanye n’ibiyobyabwenge nk’uko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwabisobanuye mu gika cya 11 cy’urubanza rwajuririwe, ko rero urubanza rutaciwe mu buryo bugenekereje nk’uko babivuga kandi n’ibyo Twizerimana asaba ko ubuhamya bwa Arakaza Cedrick butashingirwaho kuko bafite icyo bapfa nabyo nta shingiro bikwiye guhabwa kuko nta kimenyetso abigaragariza. [10] Muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Twizerimana Pacy bita Risuba yarahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi ntacyo yakoze II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA

Kumenya niba Twizerimana Pacy bita Risuba yarahamijwe icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ntacyo yakoze. [11] Twizerimana Pacy bita Risuba n’umwunganira bavuga yahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi kitarabayeho, nta n’ibimenyetso bishingiweho kuko nta rumogi yabonye, akaba nta n’urwo yafatanwe cyangwa ngo barusange iwe, ko n’aho bavuga ko rwafatiwe muri village ya 2 atahatuye kuko we atuye muri village ya 7, ko uwarufatanwe wanarusinyiye ari uwitwa Niyitegeka Mariyaroza. Banavuga ko ubuhamya bwa Perezida ushinzwe umutekano mu nkambi Arakaza Cedrick butagombaga gushingirwaho kuko ari we wacuze umugambi wo kumufungisha kubera ko bapfaga umukobwa bakundaga bombi, ndetse akaba atari n’ ubwa mbere yari amufungishije kuko bari basanzwe bafitanye amakimbirane aturuka ku mashyaka babagamo mbere y’uko bahunga. [12] Bakomeza bavuga ko mu icibwa ry’urubanza habayemo kugenekereza kuko yahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi atakoze hirengagijwe ko imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya ku bijyanye n’aho bavuga ko yafatiwe kandi atariho yari atuye; raporo y’inzego z’ibanze ikagaragaza ko uwitwa Abayisenga Divin na Richard Eric Akimana babanaga nawe kandi atari byo, naho uwitwa Mariyaroza bavuga ko bafatanwe we akaba atarakurikiranwe, ndetse bakavuga ko yafatiwe mu cyuho kandi nta rumogi yafatanwe, ahubwo nk’uko inyandiko y’ifatira iri muri dosiye ibigaragaza ari

Mariyaroza warusinyije yemeza ko arufatanwe, ko rero bitumvikana uburyo bavuga ko nawe yaba yararufatanwe. Basoza basaba ko Urukiko rwazahamagaza uwitwa Claude, n’umudamu witwa mama SHIMI nk’abatangabuhamya kuko batabajijwe kandi aribo babonye aho Twizerimana Pacy bita Risuba yafatiwe bakanabona ko nta kintu yafatanwe. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko asanga impamvu z’ubujuririre za Twizerimana Pacy bita Risuba nta shingiro zikwiriye guhabwa, kuko hari ibimenyetso Urukiko rwashingiyeho rumuhamya icyaha atabashije kuvuguruza kandi bigaragaza neza ko icyaha yagikoze birimo imvugo z’abatangabuhamya Arakaza Cedrick, Niyitegeka Mariyaroza Jonathan, raporo y’ubuyobozi bw’inkambi ya Mahama, inyandikomvugo y’ifatira igaragaza ko hari udupfunyika 18 tw’urumogi uregwa yafatanwe n’ubwo yanze kuyishyiraho umukono ndetse akaba atari ubwa mbere ahaniwe icyaha kijyanye n’ibiyobyabwenge nk’uko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwabigaragaje mu rubanza rujuririrwa. [14] Anavuga ko ibyo banenga ibyo bimenyetso nta shingiro bifite, kuko imvugo ya Niyitegeka Mariyaroza yunganirwa n’iz’abandi batangabuhamya babajijwe banasobanura uko ibintu byagenze, kandi uyu akaba yarasobanuye uko yahawe akazi ko kujya kugura urumogi kwa

Page 5

Twizerimana kuko bari basanzwe bazi ko arucuruza; bityo rero imvugo ze kimwe n’iz’abandi batangabuhamya zikaba zigomba guhabwa agaciro cyane ko n’ibyo avuga ko hari icyo apfa na Rakaza Cedrick, perezida w’abashinzwe umutekano mu nkambi nta kibihamya, ndetse akaba yarabiburanishije no mu Rukiko Rukuru ntibihabwe agaciro. Asoza avuga ko abatangabuhamya basaba ko Urukiko rwahamagaza bitakwemerwa kuko ntaho bigeze babisaba mu manza zabanje, uretse ko binagoye kuba bahamagazwa bakaboneka kuko batagaragaje imyirondoro yabo.

UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Impaka kuri iyi ngingo zigaragaza ko icyo Twizerimana Pacy bita Risuba anenga ari uko yahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi kandi nta rwo yafatanwe, n’aho urwafatiriwe rwafatiwe akaba atari ahari, akananenga kuba harashingiwe ku mvugo z’abatangabuhamya bavuga ibyo babwiwe n’umuntu bafite ibyo bapfa. [16] Ku birebana n’ibimenyetso mu manza nshinjabyaha byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène. Muri urwo rubanza, uru Rukiko rwasesenguye ingingo ya 119 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo1, harebwe cyane cyane ku mwihariko w’imanza nshinjabyaha, maze rusobanura ko muri izo manza, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye, ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko rukaba arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Iri hame ryashingiweho mu zindi manza zaciwe n’uru Rukiko, mu ziheruka harimo nk’urubanza RPAA 00160/2024/CA-CMB RPAA00161/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/04/2025 Ubushinjacyaha buburana na Ayinkamiye Cécile n’ubwa Mukandinda Claudine. [17] Nk’uko urubanza rujuririrwa rubigaragaza, Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana rwasanze Twizerimana Pacy bita Risuba mu bujurire bwe atarabashije

kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko ku rwego rwa mbere birimo imvugo za Arakaza n’iza Niyitegeka na raporo y’ubuyobozi bw’inkambi ya Mahama, n’uko nawe adahakana ko yari kumwe na Niyitegeka wiyambajwe n’inzego z’umutekano ngo ajye kugura urumogi iwe zibashe kumufata, rwemeza ko ubuhamya bwatanzwe budashidikanywaho. Ku byerekeranye n’ibyo Twizerimana Pacy yavuze ko imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya, urwo Rukiko rwasanze atagaragaza izo mvugo n’uburyo zivuguruzanya, ko n’ibyo avuga ko Perezida w’abasekirite amushinja kuko bapfa umugore ari amatakirangoyi bitahabwa agaciro kuko nta gihamya abigaragariza. [18] Urukiko rw’ubujurire rurasanga ibyo Twizerimana Pacy bita Risuba avuga mu bujurire bwe ko yahamijwe icyaha mu buryo bwo kugenekereza kuko kitabayeho, kandi nta rumogi yafatanwe cyangwa ngo babe bararusanze iwe, ko ahubwo ari urwa Niyitegeka Mariyaroza Johnathan warusinyiye nta shingiro bifite, kuko nk’uko urubanza rujuririrwa rubigaragaza, kumuhamya icyaha cyo gucuruza urumogi byashingiye ku mvugo za Niyitegeka bita Mariyaroza wasobanuye uburyo yakoranye n’abashinzwe umutekano mu nkambi kugira ngo afatwe, ko bamuhaye amafaranga ajye kumuranguraho urumogi kuko bari basanzwe bazi ko arucuruza, akajyayo

1 Ibyateganywaga n’iyo ngingo bihura n’ibiteganywa n’ingingo ya 87 y’Itegeko n° 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso rikurikizwa ubu, ndetse n’ingingo ya 108, igika cya mbere, y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha.

Page 6

akahasanga uwitwa Divin na Risuba, uyu ari gukatagura udupapuro bafungamo amabule y’urumogi, amubwira ko ashaka urumogi rw’ibihumbi bitatu (3000 Frw), yegura matela araraho akuramo isogisi ritukura, mu gihe yari agiye kurumuhereza abasekirite bahita baza we ahita yiruka, Risuba ashatse kubacika baramufata afite urwo rumogi. [19] Urukiko ruranasanga haranashingiwe ku mutangabuhamya Arakaza Cedrick kuko abazwa yemeje ko Twizerimana Pacy bita Risuba afatanwa urumogi udupfunyika 18 yari ahari, amaze kurugurisha Niyitegeka bita Mariyaroza, urwari mu nzu uwitwa Divin babanaga akarucikana, yanavuze ko muri iyo nzu yabo bahasanze udupapuro twinshi twa envelope dukataguye bapfunyikamo amabule y'urumogi, umukasi badukatishaga n’inkoko barufungiragaho, na 27.750 Frw yari amaze kugurisha urumogi. Uyu mutangabuhamya yanemeje ko bari basanzwe bafite amakuru ko acuruza urumogi, ko n’umuntu ufatanwe urumogi mu nkambi ababwira ko yaruguze na RISUBA, abafashwe barucuruza bo bakavuga ko bafatanya nawe, ko ariyo mpamvu bifashishije uwitwa Niyitegeka bahimba Mariyaroza usanzwe umucururiza kugira ngo ajye kumuranguraho urumogi, babone uburyo bamufata. [20] Urukiko rusanga imvugo za Niyitegeka bahimba Mariyaroza n’iza Arakaza Cedrick zishimangirwa n’iza Akimana Richard Eric wavuze ko ubwo yari yazindutse agiye kwishyuza Twizerimana Pacy bita Risuba, yamusanganye na Niyitegeka Mariyaroza, Risuba afite

agasogisi gatukura bameze nk’abantu bari kugura ibintu, ko yamenye ko ari urumogi bamaze kubafata. Yanavuze ko iyo nzu Risuba yari asigaye ayibanamo n’uwitwa Divin, kandi ko ubajije umuntu uba aho mu nkambi yakubwira ko Risuba na Divin bacuruza urumogi, ko bigeze no kubifungirwa. [21] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga imvugo z’abo batangabuhamya zisobanura neza uburyo ibintu byagenze kugira ngo Twizerimana Pacy bita Risuba afatirwe mu cyuho arimo kugurisha Niyitegeka bita Mariyaroza urumogi, bityo ibyo avuga ko nta rumogi yafatanwe n’uko imvugo zashingiweho zivuguruzanya bikaba nta shingiro bifite, kandi ibyo yitwaza ko aho urumogi rwafatiwe hatandukanye na village avuga atuyemo nta shingiro bifite, kuko nk’uko byasobanuwe na Akimana Richard Eric nawe bigeze kubana, aho yafatiwe ni mu nzu yari asigaye abanamo n’uwitwa Divin ariko ibaruye kuri uyu. Naho kuba atarashyize umukono ku nyandikomvugo y’ifatira bikaba bidatesha agaciro imvugo z’abatangabuhamya basobanura uburyo yafashwe arimo kugurisha urumogi. [22] Urukiko runasanga ibyo Twizerimana Pacy bita Risuba avuga ko yagambaniwe na Arakaza Cedrick bapfa umukobwa bombi bakunda, yarabiburanishije mu nkiko zibanza, ndetse mu gika cya 13 cy’urubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru rukaba rwaramugaragarije ko nta gihamya abifitiye, ko bitahabwa agaciro kuko ari amatakirangoyi. Uru rukiko narwo rurasanga uretse gusubira muri iyo

miburanire, atagaragaza icyo anenga ibyo bisobanuro by’Urukiko Rukuru cyangwa ishingiro ry’ibyo avuga. Bityo n’ibyo basaba ko hahamagazwa abatangabuhamya babonye aho yafatiwe, bakaba batabyemerewe, kuko kubahamagaza ntacyo byungura muri uru rubanza rurimo abatangabuhamya bari aho icyaha cyabereye, kandi basobanura neza mu buryo budashidikanywaho uko byagenze kugira ngo afatwe. [23] Hashingiwe ku bimaze gusobanurwa, no ku murongo watanzwe mu rubanza RPAA 00692/2021/CA wavuzwe haruguru, Urukiko rw’Ubujurire rusanga ubujurire bwa Twizerimana Pacy bita Risuba nta shingiro bufite, kuko atabashije kuvuguruza ibimenyetso bihamya ko yakoze

Page 7

icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, bityo imikirize y’urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana ikaba igumanye agaciro kayo. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [24] Rwemeje ko ubujurire bwa Twizerimana Pacy bita Risuba nta shingiro bufite; [25] Rwemeje ko urubanza RPA 00883/2021/HC/RWG, rwaciwe n’Urukiko Rukuru urugereko rwa Rwamagana ku wa 27/09/2024 rudahindutse; [26] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000) yahanishijwe mu rubanza rujuririrwa kidahindutse; [27] Ruvuze ko amafaranga y’amagarama y’urubanza aherera ku Isanduku ya Leta, kubera ko Twizerimana Pacy bita Risuba aburana afunze akaba asonewe kuyatanga.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RPAA 00692/2021/CA

Case cited

RPAA 00160/2024/CA-CMB

Case cited

RPAA00161/2024/CA

Case cited

RP 00382/2021/TGI/NGOMA

Case cited

RPA 00883/2021/HC/RWG

Case cited

RP 00023/2019/TB/NYARUB

Case cited

Law N° 15/2004 of 12/06/2004 on evidence

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law n° 062/2024 of 20/06/2024 on evidence

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law n° 027/2019 of 19/09/2019 on criminal procedure

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law n° 059/2023 of 04/12/2023 amending Law n° 68/2018 of 30/08/2018 on offences and penalties

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.