IMIRONGO CoA - Ukuboza 2023 - Booklet#13 Final
Cases at different procedural levels cannot be joined for joint hearing; if joined, the resulting judgment is void and matters revert to their prior state. Land title is conclusive evidence of ownership unless the challenger provides indisputable proof. Guilty plea is mitigating only if made unequivocally before...
Source-derived case information.
- Parties
- Applicant: Ubushinjacyaha; Respondent: MVUYEKURE Willy alias Munyarubega; Respondent: NKURANGA Edouard
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 1 December 2023
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal December 2023 Precedents
- Outcome
- Multiple precedents set; specific judgments voided where procedural errors found; sentences reduced in some cases; some appeals dismissed; some acquittals entered.
- Legal Topics
- Joinder of Cases, Land Title Annulment, Child Support After Divorce, Plea of Guilty and Mitigation, Appeal Time Limits, Drug Offences, Human Trafficking, Labour Termination for Economic Reasons, Recusal of Judges, Second Appeal on Non Existent Law, Evidence Assessment, Procedural Fairness
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Applicant
MVUYEKURE Willy alias Munyarubega
Respondent
NKURANGA Edouard
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal December 2023 Precedents
Legal Issues
- 1 Whether cases at different procedural levels can be joined for joint hearing
- 2 Proof required to annul land title
- 3 Right to reimbursement for child support paid by non-custodial parent
Ratio Decidendi
Cases at different procedural levels cannot be joined for joint hearing; if joined, the resulting judgment is void and matters revert to their prior state. Land title is conclusive evidence of ownership unless the challenger provides indisputable proof. Guilty plea is mitigating only if made unequivocally before close of first instance trial. Appeal grounds must be timely unless jurisdictional. Drug offences are distinguished by quantity and intent. Recusal must be based on personal relationship or interest. Second appeal on non-existent law requires actual reliance on such law. Courts may rely on direct or corroborated hearsay evidence.
Court Disposition
Multiple precedents set; specific judgments voided where procedural errors found; sentences reduced in some cases; some appeals dismissed; some acquittals entered.
Orders
- Judgments rendered by joining cases at different procedural levels are void; cases revert to their prior procedural status.
- Land title annulment denied absent indisputable proof.
Full Case Text
Judgment text and source record
506 paragraphs
# IMIRONGO CoA - Ukuboza 2023 - Booklet#13 Final
- Source: Amategeko - Section: Court Precedents - Date: 2023-12-01 - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
IMIRONGO YATANZWE MU MANZA ZACIWE N’URUKIKO RW’UBUJURIRE MU KWEZI K’UKUBOZA 2023 Kigali, Mutarama 2024 1 Nº 13
## Page 2
ISHAKIRO IJAMBO RY’IBANZE...................................................................................................6 I. IRIBURIRO.......................................................................................................8 II. IMANZA Z’INSHINJABYAHA.............................................................................9 2 IMIRONGO YATANZWE MU MANZA ZACIWE N’URUKIKO RW’UBUJURIRE MU KWEZI KW’UKUBOZA, 2023
## Page 3
1. Imiburanishirize y’imanza.................................................................................9 1. Imanza z’inshinjabyaha – imiburanishirize y’imanza - guhuza imanza – imanza zitari ku rwego rumwe rw’iburanisha - imanza zitari ku rwego rumwe ntizishobora guhuzwa kugira ngo ziburanishirizwe hamwe. Iyo zahujwe, urubanza ruteshwa agaciro, ibintu bigasubira uko byari bimeze mbere y’uko zihuzwa.........9 III. IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO......................................................................13 1. Gutesha agaciro ibyangombwa by’ubutaka................................................13 1. Imanza z’imbonezamubano – umutungo utimukanwa – gutesha agaciro icyemezo cy’ubutaka - nyir’umutungo utimukanwa agaragazwa n’icyemezo cy’ubutaka bumwanditseho, icyo cyemezo giteshwa agaciro gusa iyo ugihakana agaragaje ibimenyetso bidashidikanywaho byerekana ko uwo mutungo utimukanwa ari uwe...........................................................................................13 2. Ingaruka z’ubutane (kwita ku bana)...........................................................15 2. Imanza z’imbonezamubano – ingaruka z’ubutane – kwita ku bana – umwe mu babyeyi wishyuriye abana ibiri mu nshingano z’uwo batandukanye - uwo mubyeyi afite uburenganzira bwo gusaba mugenzi we gusubizwa ibyo yatanze mu mwanya we. 15 IV. IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE.....................................17 1. Ukwemera icyaha - ukwemera icyaha kugira agaciro - ni ugukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kandi uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho....................................................................................................17 2. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera..........................................................................23 3. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso – bisuzumwa n’urukiko rukabiha agaciro.........................................27 4. Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire - ntibigirira akamaro uregwa.......28 5. Imanza z’inshinjabyaha - kudategekwa kugabanya igihano - kwemera impamvu nyoroshyacyaha - Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo rwaba rwemeye impamvu nyorashyacyaha....................................................................36 6. Kugabanya igihano mu bujurire – igihe impamvu z’ubujurire nta shingiro - nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha........................................................................41 7. Imanza z’inshinjabyaha – impamvu z’ubujurire – kujuririra kugabanyirizwa igihano gusa - buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga 3
## Page 4
igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko mu bujurire Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe, ari uko amaze kugaragaza ko urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano................................................................................................................47 8. Ingaruka z’icyaha – ntiziba impamvu yo kugabanya igihano.........................63 9. Kujuririra urubanza – ibihe by’ubujurire - agaciro k’impamvu z’ubujurire zitanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’igihe cy’ubujurire – ntizigomba kwakirwa uretse igihe zuzuza cyangwa zisobanura izatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira........................................................................................................66 10. Impamvu z’ubujurire – inshingano z’ujurira - ujurira agomba kugaragaza ikosa ryakozwe mu rubanza rujuririrwa, akagaragaza amategeko ashingiraho n’ibimenyetso bihamya ko ibyo avuga ari ukuri...................................................72 11. Ibimenyetso mu rubanza – ibimenyetso biziguye cyangwa bishingiye ku mabwire - inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi. 76 12. Imanza z’inshinjabyaha – ubuhamya - agaciro k’ubuhamya buvuguruzanya ku tuntu duto – ntidutesha agaciro ireme ryabwo...............................................77 13. Kujurira – ibihe by’ubujurire – kumenyesha imikirize y’urubanza - umuburanyi utaritabiriye isomwa ry’urubanza - umuburanyi wari uhibereye cyangwa wari uhagarariwe urubanza rupfundikirwa ibihe byo kujurira bitangira kubarwa haherewe ku gihe urubanza rwaciriwe..................................................79 14. Imanza z’inshinjabyaha – igisobanuro cyo gufatanwa ibiyobabwenge no gukora, guhinga, guhindura, gutunda no kubibika – bitandukanira ku ngano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse..................................................................81 15. Guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi ruke - ntibifatwa nko guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi bivugwa mu ngingo ya 263 igika cya 3 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange – bifatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza - agahabwa igihano gito..................84 16. Imanza mbonezamubano – amasezerano y’ubugure – amasezerano y’ubugure bw’umutungo utimikanwa (Ubutaka) – ubugure burebana n’umutungo utimukanwa (ubutaka) butakozwe mu buryo bw’inyandiko mpamo nta gaciro buba bufite.........................................................................................................86 17. Imanza z’umurimo – gusezererwa ku kazi kubera impamvu z’ubukungu – igihe cyo kumenyesha Umugenzuzi w’umurimo urutonde rw’abagomba gusezererwa – Umugenzuzi w’umurimo agomba kumenyeshwa urutonde rw’abagomba gusezererwa mbere y’uko abakozi basezererwa, akagenzura niba abari ku rutonde ari bo bagomba gusezererwa...............................................................................88 4
## Page 5
18. Imanza zisubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ibibazo bitasuzumwe mu rubanza rusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ntibishobora gusuzumwa mu rwego rw’akarengane....................................................................................89 19. Kwihana umucamanza – impamvu z’ubwihane bw’umucamanza - zigomba kuba ari impamvu zishingiye ku byo umuburanyi yamenye mu mibanire cyangwa mu isano umucamanza asanzwe afitanye n’umuburanyi cyangwa azi ku rubanza, zidashingiye ku miburanishirize y’urubanza kandi umuburanyi akabigaragariza ibimenyetso bigaragara bidashingiye ku kugenekereza........................................91 20. Ubujurire bwa kabiri – itegeko ritariho – ni itegeko ritagikoreshwa, itegeko ritaratangira gukoreshwa cyangwa ritigeze ribaho...............................................92 21. Imanza z’inshinjabyaha – umuburanyi ufunze wemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane – ahita afungurwa bitagombye urubanza. 94 22. Imanza z’inshinjabyaha – kubahiriza umurongo watanzwe - umucamanza ategetswe kuwubahiriza. Kuwuhindura bishobora gukorwa gusa n’Urukiko rwisumbuye ku rwaciye urubanza cyangwa urwo rukiko ubwarwo.....................96 23. Gusubirishamo urubanza ingingo nshya – ikimenyetso gishya cyatuma urubanza rusubirishwamo – ni ikimenyetso cyari gihari mu gihe urubanza rwaburanwaga ariko umuburanyi akaba atashoboraga kumenya ko gihari, akakibona nyuma cyangwa akaba atarabashaga kukigeraho igihe yaburanaga...97 24. Imanza z’imbonezamubano – imiburanishirize y’imanza – gukora ubujurire bwuririye ku bundi – uburenganzira bw’ubukora igihe ntacyo yaryozwa mu kibazo kiri hagati y’ababurana ubujurire – ubujurire bwuririye ku bundi ntibwakirwa mu igihe ntacyo ubutanga aryozwa n’uwo ariwe wese mu mpande zihanganye mu bujurire..............................................................................................................98 25. Imanza z’inshinjabyaha – itangwa ry’ibimenyetso – ibivugwa n’abatangabuhamya - ibimenyetso byose, birimo n’imvugo z’abatangabuhamya; bipfa kuba byagiweho impaka, bishobora gushingirwaho mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha - urukiko nirwo rusuzuma ireme ry’ibyo bavuga...........................99 26. Imanza z’inshinjabyaha – umurongo watanzwe n’urukiko – ntukomeza gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahindutse. 100 27. Imanza z’inshinjabyaha – itangwa ry’ibimenyetso – gusaba urukiko gukora iperereza cyangwa kubaza abatangabuhamya – urukiko ntirutegetswe kubikora mu gihe rusanga ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije kandi ababuranyi barabyisobanuyeho...........................................................................................102 28. Imanza z’inshinjabyaha – imiburanishirize y’imanza – ibihe by’ubujurire umuburanyi wajuriye adafite kopi y’urubanza – uwo muburanyi agomba gutanga imyanzuro y'ubujurire nibura mu gihe cy'iminsi 30 nyuma y'uko kopi ishyizwe muri IECMS......................................................................................................102 5
## Page 6
29. Imanza z’inshinjabyaha – itangwa ry’ibimenyetso – uregwa ufite ubwandu bwa Sida – kuba atarayanduje uwo ashinjwa gusambanya - si ikimenyetso cy’uko atamusambanyije..............................................................................................103 30. Imanza z’inshinjabyaha – icuruzwa ry’abantu – kubyaza undi inyungu – ihanwa ry’ukurikiranwe utageze ku ntego y’igikorwa - ukurikiranyweho icyo cyaha ahanirwa icyaha cy’icuruzwa ry’abantu n’ubwo yaba atageze ku ntego y’igikorwa. 104 31. Ubujurire bwa kabiri – itegeko ritariho – kuba mu rubanza hagaragaramo itegeko ryavuyeho cyangwa ritigeze ribaho – ubwabyo ntibihagije kugira ngo bitume ubujurire bwa kabiri bwakirwa, hanarebwa ko ibyari bikubiye muri iryo tegeko aribyo byashingiweho.............................................................................105 32. Imanza z’inshinjabyaha – gutunda ibiyobyabwenge – ibikorwa bigize icyo icyaha – icyo cyaha kigizwe n’igikorwa cyo gukura ibiyobyabwenge ahantu ubijyana ahandi, ubikoze akaba azi neza ko atwaye ibiyobyabwenge, ko ari icyaha kandi icyakozwe akaba ari igikorwa gihanwa n’amategeko................................106 33. Imanza z’imbonezamubano – itangwa ry’ibimenyetso – ibimenyetso bicukumbuye – umuburanyi utanze ikirego afite inshingano yo kugaragaza ibimenyetso bihamya nta shiti ko ibyo aregera ari ukuri. Umucamanza akoresha ubwenge n’ubushishozi bwe, agacukumbura ukuri nyako kwaba kuri mu bisobanuro byatanzwe na buri ruhande............................................................108 34. Imanza z’umurimo – isezererwa mu kazi mu buryo bunyuranyije n’amategeko – amafaranga abarirwaho indishyi – umukozi ahabwa amafaranga abariwe ku mushahara atahana mu ntoki (salaire net) aho kuba umushahara mbumbe (salaire brut).....................................................................................................109 35. Imanza z’umurimo – gusezerera imukozi nta nteguza – ikosa rikomeye - ni ikosa ritihanganirwa n’umukoresha, ryateje ingaruka ku buryo aba atagikomeje kumukoresha...................................................................................................110 V. ITANGWA RY’IBIHANO.................................................................................111 1. Imanza zagabanyije igihano.....................................................................111 2. Imanza zagumishijeho igihano cyari cyatanzwe.....................................117 3. Imanza abaregwa bagizwemo abere..........................................................121 VI. UMWANZURO................................................................................................122 6
## Page 7
IJAMBO RY’IBANZE Mu rwego rwo gukomeza kubaka ubutabera bushingiye ku mirongo yatanzwe hagamijwe gufata abantu kimwe ku buryo abahuje ibibazo babona ibisubizo bisa no kwirinda imanza zitari ngombwa mu nkiko, Urukiko rw’Ubujurire runejejwe no kubagezaho ku nshuro ya cumi na gatatu imirongo yatanzwe mu manza zaciwe. Ababuranyi (Abavoka, Abashinjacyaha), abacamanza n’abashakashatsi mu nkiko, basabwe kujya bayisoma kugira ngo twese hamwe dufatanye guteza imbere no gushimangira uyu muco, wo gutanga ibisubizo bimwe ku bibazo bisa. Tuboneyeho kandi gusaba ababuranyi (Abashinjacyaha n’Abavoka) kuburana bifashishije iyi mirongo, nk’ikimenyetso kitagibwaho impaka gihamya ukuri kw’ibyo bavuga, igihe basanze bihuje koko n’ibivugwa mu manza ziri muri iyi nyandiko. Turasaba Abacamanza kwita kuri iyi mirongo mu manza baca tunabibutsa ko batemerewe kunyuranya nayo kimwe n’indi yatanzwe n’izindi nkiko uko zigenda zisumbana nk’uko biteganywa mu mabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yo ku wa 15 Werurwe 2021. Tuboneyeho kandi gukangurira ababuranyi ko igihe basanze haratanzwe umurongo batemeranya nawo ku kibazo runaka kandi bakaba bahatirwa kuwukurikiza hashingiwe ku mahame agenga imicire y’imanza zishingiye ku mirongo yatanzwe mu manza (Precedents), bajya bibuka kubiregera Urukiko rw’Ikirenga kugira ngo ruwuhindure nk’uko biteganywa n’ingingo ya 65 n’iya 73 y’ Itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko. Naho igihe utarahinduka, ntacyo bimaze kuburana ushaka kumvikanisha ko utemeranya na wo imbere y’Urukiko ruri munsi y’urwawutanze. Turabashimiye. 7
## Page 8
RUKUNDAKUVUGA François Régis Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire I. IRIBURIRO Aka gatabo gakubiyemo imirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu kwezi kw’Ukuboza 2023 iri mu byiciro bikurikira: IMANZA Z’INSHINJABYAHA 1. Imiburanishirize y’imanza (umurongo 1) IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO 1. Gutesha agaciro ibyangombwa by’ubutaka (umurongo 1) 2. Ingaruka z’uburane (umurongo 1) IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE Habonetse imirongo 35. 8
## Page 9
II. IMANZA Z’INSHINJABYAHA 1. Imiburanishirize y’imanza 1. Imanza z’inshinjabyaha – imiburanishirize y’imanza - guhuza imanza – imanza zitari ku rwego rumwe rw’iburanisha - imanza zitari ku rwego rumwe ntizishobora guhuzwa kugira ngo ziburanishirizwe hamwe. Iyo zahujwe, urubanza ruteshwa agaciro, ibintu bigasubira uko byari bimeze mbere y’uko zihuzwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00188/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na MVUYEKURE Willy alias Munyarubega na NKURANGA Edouard (igika cya 36). Ikibazo cyasuzumwe: Ese imanza zifitanye isano zitari ku rwego rumwe rw’iburanisha (Urwego rwa mbere/ubujurire) zishobora guhuzwa kugirango ziburanishirizwe hamwe? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: ingingo ya 29, agace ka 3º, y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda, iteganya ko “Buri muntu wese afite uburenganzira ku butabera buboneye, burimo uburenganzira bwo kuburanira imbere y’urukiko rubifitiye ububasha”. Ingingo ya 14, igika cya 5, y'Amasezerano Mpuzamahanga yerekeye uburenganzira mu by'imbonezamubano no mu bya politiki (International Covenant on Civil and Political Rights), igaragaza uburenganzira bwo kuburanira imbere y'urukiko rubifitiye ububasha n'uburenganzira bwo kujurira nka bimwe mu bigize uburenganzira ku butabera buboneye. (Everyone convicted of a crime shall have the right to his conviction and sentence being reviewed by a higher tribunal according to law. Ingingo ya 99, igika cya 2 y’Itegeko nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko, iteganya ibikurikira: “Imanza zidahuje kamere 9
## Page 10
cyangwa zitari ku rwego rumwe rw’iburanisha ntizishobora guhurizwa mu rubanza rumwe kugira ngo ziburanishirizwe hamwe”. Inyandiko z’abahanga: Serge Guinchard, Droit processual: Droit commun et droit compare du procès equitable, 4ème Ed. Dalloz, 2007, page 420. « Le droit d'accès à un tribunal est l'une des deux expressions du droit à un recours. Le droit au recours est le droit de toute personne de pouvoir contester une mesure prise à son encontre, devant une instance investie d'un pouvoir de réformation de cette mesure et/ou de réparation de ses conséquences dommageables ». Imvano y’ikibazo: MVUYEKURE Willy na BARAKABUZE Jackson bahamijwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Rubavu icyaha cy’ubwicanyi, gukubita no gukomeretsa ku bushake n’icyaha cy’ubujura bukoresheje intwaro barezwe n’ubushinjacyaha, rubahanisha igifungo cya burundu buri wese runabategeka gusubiza CARITAS DEVELOPPEMENT/Diocèse de Goma amafaranga yibwe n’indishyi zitandukanye. MVUYEKURE Willy na BARAKABUZE Jackson n’Ubushinjacyaha, bajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze bagaragaza ibyo banenga urubanza rwaciwe ku rwego rwa mbere. Nyuma haje gufatwa NKURANGA Edouard, TWIZERIMANA Jean de Dieu (Jado) na HABIMANA Moussa bakekwa kuba barafatanyije na bagenzi babo bavuzwe haruguru gukora ibyaha. Ubushinjacyaha bubarega mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu, ikirego cyabo cyandikwa kuri nº RP 00306/2018/TGI/RBV. CARITAS DEVELOPPEMENT/Diocèse de Goma yatanze inzitizi mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, isaba ko urubanza rwa NKURANGA Edouard rwoherezwa muri urwo Rukiko kugira ngo ruburanishwe hamwe n’ubujurire bwa MVUYEKURE Willy na bagenzi be kubera ko bakoze ibyaha bimwe. Urwo Rukiko rurabyemeza urubanza rwa NKURANGA Edouard rwoherezwa muri urwo Rukiko. 10
## Page 11
Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze rwemeza ko MVUYEKURE Willy alias Munyarubega, NKURANGA Edouard, TWIZERIMANA Jean de Dieu (Jado) na HABIMANA Moussa bahamwa n’impurirane mu bufatanyacyaha mu byaha baregwa, rubahanisha igifungo cya burundu kuri buri wese, rubategeka gufatanya kwishyura CARITAS DEVELOPPEMENT/Diocèse de Goma indishyi zitandukanye. MVUYEKURE Willy alias Munyarubega na NKURANGA Edouard bajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, CARITAS DEVELOPPEMENT/Diocèse de Goma itanga ubujurire bwuririye ku bundi. Me RWENGA Etienne wunganira NKURANGA Edouard yatanze umwanzuro w’inyongera, avuga ko atanze inzitizi ndemyagihugu y’iburabubasha bw’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, kuko rwaciye urubanza rwa NKURANGA Edouard ku rwego rwa mbere rutabifitiye ububasha kuko ububasha bwo kuburanisha ibyaha aregwa bufitwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Rubavu (…), asaba ko urubanza rujuririrwa rwateshwa agaciro, ubifitemo inyungu akazongera kuregera Urukiko rubifitiye ububasha. Mu isesengura Urukiko rwasesenguye ikibazo kijyanye no kumenya niba Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, rwari rufite ububasha bwo kuburanisha NKURANGA Edouard rugahuza urubanza rwe rwaregewe ku rwego rwa mbere n’urw’abo bashinjwa hamwe baburanaga ku rwego rw’ubujurire, no kumenya niba iyi mpamvu y’ubujurire yakwakirwa mu gihe yatanzwe nyuma y’ibihe by’ubujurire. Ku bijyanye n’iyakirwa y’impamvu y’ubujurire yatanzwe impitagihe Urukiko rushingiye ku murongo watanzwe n’urukiko rw’Ikirenga mu rubanza n° RCOMAA 00071/2017/SC rwaciwe ku wa 26/10/2018, haburana MBUTO Aimable na BRD Ltd rwemeje ko impamvu y’ubujurire ya NKURANGA Edouard itagomba kwakirwa kuko yatanzwe impitagihe kandi ikaba ituzuza cyangwa ngo isobanure iyatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira. 11
## Page 12
Urukiko rwasanze ariko kuba ikibazo cy’ububasha bw’urukiko cyo kuburanisha urubanza, ari indemyagihugu ku buryo n’Urukiko rw’Ubujurire ubwarwo rushobora kukibyutsa rubyibwirije, rwasuzumye ibijyanye no kumenya niba hari inenge zigaragara mu rubanza rujuririrwa zishobora gutuma rwateshwa agaciro n’ingaruka byagira ku rubanza. Mu isesengura, Urukiko rw’Ubujurire rushingiye kubiteganywa n’amategeko no ku nyandiko z’abahanga, rwasanze Urukiko Rukuru rwarakoze ikosa ryo guhuza urubanza rwa NKURANGA Edouard rwari ku rwego rwa mbere n’imanza zitari ku rwego rumwe narwo zari ku rwego rw’ubujurire, ko ibyo byatumye avutswa uburenganzira ku butabera buboneye (violation des principes d’un procès équitable) burimo ubwo kuburanishwa ku rwego rwa mbere n’Urukiko rubifitiye ububasha (Urukiko Rwisumbuye rwa Rubavu) yemererwa n’Itegeko Nshinga, ndetse n’ubwo kujuririra Urukiko rwisumbuye kurwo yaburaniyemo (Urukiko Rukuru) mu gihe bibaye ngombwa nk’uko biteganywa n’amategeko (violation du principe du double degré de juridiction), bikaba byaratumye ategekwa gusubiza CARITAS DEVELOPPEMENT/Diocèse de Goma amafaranga yibwe n’indishyi zinyuranye afatanyije na mugenzi we hatagaragajwe uruhare yagize ku giti cye mu mikorere y’ibyaha aregwa. Bityo Urukiko rw’Ubujurire rusanga nta bubasha Urukiko Rukuru rwari rufite bwo kuburanisha NKURANGA Edouard ku rwego rwa mbere ibyaha akurikiranweho birimo icyaha cy’ubwicanyi. Ku bijyanye n’ingaruka ku rubanza, Urukiko rwasanze Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru rukwiye kuvanwaho kuko rwaciwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko, ibintu bigasubira uko byari bimeze mbere y’uko izo manza zombi zihuzwa,
urubanza
nº
RPA
00223/2017/HC/MUS
-
RPA 00255/2017/HC/MUS - RPA 00254/2017/HC/MUS rukoherezwa mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, kuko arirwo rufite ububasha bwo kuburanisha MVUYEKURE Willy alias Munyarubega ku rwego rw’ubujurire, 12
## Page 13
naho urubanza RP 00306/2018/TGI/RBV rukoherezwa mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu kuko arirwo rufite ububasha bwo kuburanisha NKURANGA Edouard ku rwego rwa mbere. Muri icyo gihe, Urukiko Rukuru rukaba rushobora gutegereza ko urubanza rwa NKURANGA Edouard rucibwa, rwajuririrwa muri urwo Rukiko, ubujurire bwe bukabona guhuzwa n’ubwa MVUYEKURE Willy alias Munyarubega ; rwaba rutajuririwe, Urukiko Rukuru rukabona kuburanisha urwo rufitiye ububasha. Imirongo yatanzwe: 1. Impamvu iyo ariyo yose itanzwe nyuma y’ibihe by’ubujurire ntiyakirwa uretse igihe yuzuza cyangwa isobanura iyatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira icyakora ubujurire bushingiye ku mpamvu ndemyagihugu bwo bushobora kwakirwa kuko impamvu nk’iyo iba ishobora kubyutswa igihe icyo aricyo cyose. 2. Bumwe mu butabera buboneye umuburanyi afite ni ukuburanira imbere y’Urukiko rubifitiye ububasha, no kujuririra urukiko rwisumbuye ku rwo yaburaniyemo asaba guhindura, gukosa amakosa cyangwa inenge ziri mu cyemezo yafatiwe ku rwego rwa mbere atishimiye. Igihe hagomba guhuzwa imanza; izidahuje kamere n’izitari ku rwego rumwe ntizishobora guhuzwa kugira ngo ziburanishirizwe hamwe. Iyo ayo makosa akozwe urubanza ruteshwa agaciro. 13
## Page 14
III. IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO 1. Gutesha agaciro ibyangombwa by’ubutaka 1. Imanza z’imbonezamubano – umutungo utimukanwa – gutesha agaciro icyemezo cy’ubutaka - nyir’umutungo utimukanwa agaragazwa n’icyemezo cy’ubutaka bumwanditseho, icyo cyemezo giteshwa agaciro gusa iyo ugihakana agaragaje ibimenyetso bidashidikanywaho byerekana ko uwo mutungo utimukanwa ari uwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCAA 00007/2023/CA-RCAA 00008/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, BUGABO Jean Pierre n’undi baburana na MUSABWASONI Asthérie n’abandi (igika cya 22). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya ibigaragaza nyir’umutungo utimukanwa n’impamvu zatuma urukiko rwemeza ko ari uw’undi. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 17, igika cya mbere, y’Itegeko N° 27/2021 ryo ku wa 10/06/2021 rigenga ubutaka iteganya ibikurikira: “Umuntu afite inshingano yo kwandikisha ubutaka atunze”. Ingingo ya 18, igika cya mbere, y’iryo Tegeko iteganya ibikurikira: “Icyemezo cy’iyandikishwa ry’ubutaka ni kopi y’umwimerere ya rejisitiri y’ubutaka iriho umukono w’umubitsi w’inyandikompamo z’ubutaka. Gishobora gutangwa mu buryo bw’ikoranabuhanga cyangwa mu buryo bw’impapuro”. Mu gika cya kabiri iteganya ibikurikira: “Icyemezo cy’iyandikishwa ry’ubutaka ni ikimenyetso ntashidikanywaho cy’uburenganzira ku butaka igihe cyose ubufite yabubonye mu buryo bukurikije amategeko.” Ingingo ya 19, igika cya mbere, y’iryo Tegeko iteganya ibikurikira: “Icyemezo cy’iyandikishwa ry’ubutaka, ibyanditswe muri rejisitiri y’ubutaka n’izindi nyandiko zerekeye uburenganzira ku butaka zemejwe n’umubitsi w’inyandikompamo z’ubutaka ni ukuri mpamo kandi bikoreshwa gusa ku mpamvu zemewe n’amategeko”. Mu gika cya kabiri ivuga ibikurikira: “Icyakora, 14
## Page 15
ibivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo bitakaza agaciro iyo bigaragaye ko bidashingiye ku kuri.” Imvano y’ikibazo: Urukiko rw’Ubujurire rwaregewe urubanza rwatangijwe na MUSABWASONI Asthérie wavugaga ko BUTORE Ladislas yiyandikishije ku butaka bwe ku bw’uburiganya abugabanyamo kabiri ubufite UPI: 1/03/05/03/3428 abugurisha KAGAME David, buza kugenda bugurishwa hatangwa ikirego bwanditse kuri MUGABO Jean Pierre. Avuga ko ikimenyetso atanga ari urubanza nshinjabyaha Nº RP 012256/2019/TB/KICU rwahamije umuhungu we, BUTORE Ladislas icyaha cy’uburiganya no kugurisha ikintu cy’undi. Mu manza zabanje Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwemeje ko ikirego cya MUSABWASONI Asthérie nta shingiro gifite, mu bujurire Urukiko Rukuru rushingiye ku rubanza Nshinjabyaha rwavuzwe haruguru no kubuhamya rwahawe mu iperereza rwakoze, rwemeje ko Ubujurire bwa MUSABWASONI Asthérie bufite ishingiro butegeka ko yandikwa ku butaka yaregeraga. Mu Rukiko rw’Ubujurire Urukiko rushingiye ku ngingo z’amategeko zitandukanye, ku isesengura ry’ibimenyetso byatanzwe n’impande zombi; rwasanze MUSABWASONI Asthérie atabasha kugaragariza Urukiko ibimenyetso bidashidikanywaho kandi by’ukuri byerekana uburyo ubwo butaka cyangwa uwo mutungo utimukanwa ari uwe koko n’aho awukomora, rusanga urukiko Rukuru rutari rukwiye gushingira ku buhamya bwatanzwe mu gufata icyemezo kuko buvuguruzanya, ndetse n’Urubanza nshinjabyaha ruburanishwa rutagaragaza ko ikintu cy’undi BUTORE Ladislas yatwaye ari ubutaka bubaruye kuri UPI: 1/03/05/03/3428, cyane ko atari bwo butaka bwonyine bwari bumubaruyeho yagurishije cyangwa se yahererekanyije n’abandi (…), bityo rwemeza ko amasezerano y’ihererekanyamutungo agumana agaciro kayo. 15
## Page 16
Umurongo watanzwe: Ikigaragaza ko ubutaka cyangwa umutungo utimukanwa ari uw’umuntu runaka ni uko agomba kuba afite icyemezo cy’iyandikisha ry’ubutaka kimwanditseho, ibicyanditseho bifatwa nk’ukuri kudashidikanywaho. Uvuga ko ubutaka cyangwa umutungo utimukanwa wanditse ku wundi muntu ari uwe, afite inshingano ikomeye yo kugaragaza ibimenyetso bidashidikanywaho kandi by’ukuri byerekana uburyo ubwo butaka cyangwa uwo mutungo utimukanwa ari uwe koko n’aho awukomora, ku buryo ibyo bimenyetso bishingirwaho hateshwa agaciro icyangombwa cy’ubutaka. 2. Ingaruka z’ubutane (kwita ku bana) 2. Imanza z’imbonezamubano – ingaruka z’ubutane – kwita ku bana – umwe mu babyeyi wishyuriye abana ibiri mu nshingano z’uwo batandukanye - uwo mubyeyi afite uburenganzira bwo gusaba mugenzi we gusubizwa ibyo yatanze mu mwanya we. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCAA 00025/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023, MURENZI RUKATA Mark aburana na RWIGAMBA Molly (igika cya 39-41). Ikibazo cyasuzumwe: Umubyeyi wishyuriye abana ibiri mu nshingano z’uwo batandukanye ashobora gusubizwa ibyo yatanze? Imvano y’ikibazo: MURENZI RUKATA Mark na RWIGAMBA Molly barashyingiranwe, babyarana abana babiri, baza gutandukanwa n’Urukiko mu rubanza No RC 0033/11/TB/KCY rwaciwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Kacyiru ku wa 04/03/2011, urwo rukiko rutegeka MURENZI RUKATA Mark kujya atanga amafaranga y’amashuri y’abo bana, ibikoresho by’ishuri no kubavuza. RWIGAMBA Molly yareze MURENZI RUKATA Mark mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, avuga ko kuva mu mwaka wa 2014 kugeza 2019 yagiye 16
## Page 17
yishyura nabi amafaranga y’ishuri, bituma RWIGAMBA Molly akoresha amafaranga ye, asaba kumutegeka kumwishyura umwenda wa 77,984.69USD ukomoka ku mafaranga y’ishuri yishyuriye abana babo mu mwanya we, Urukiko rwemeza ko ikirego cye nta shingiro gifite. RWIGAMBA Molly yajuririye urwo rubanza, Urukiko Rukuru rusanga ubujurire bwe bufite ishingiro, rutegeka MURENZI RUKATA Mark kumusubiza 77,984.69USD, n’amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka. MURENZI RUKATA Mark yajuririye Urukiko rw’Ubujurire avuga ko atagombaga gutegekwa kwishyura RWIGAMBA Molly amadolari yavuzwe haruguru, bityo asaba Urukiko rw'Ubujurire kuvanaho icyemezo cy’Urukiko Rukuru. Urukiko rw’Ubujurire rwasuzumye ibijyanye no kumenya niba MURENZI RUKATA Mark atari akwiye gutegekwa kwishyura RWIGAMBA Molly 77,984.69USD (…). Mu isesengura, Urukiko rw’Ubujurire rwifashishije imanza zo mu bindi bihugu ndetse n’inyandiko z’abahanga rwasanze iyo umubyeyi ubana n’umwana (custodian parent) atanze amafaranga arenga uruhare rwe mu yo asabwa aba afite uburenganzira bwo kuyasubizwa n’undi mubyeyi wari ubifite mu nshingano nta bikore. Rusanga kuba MURENZI RUKATA Mark yari azi neza ko kuba abana be biga ari uko nyina RWIGAMBA Molly abishyurira amafaranga y’ishuri kandi ibyo ari inshingano ze, akaba atarigeze abuza RWIGAMBA Molly kumukorera inshingano cyangwa ngo babe hari ukundi babyumvikanyeho, rusanga rero nta kosa Urukiko Rukuru rwakoze mu kumutegeka kumwishyura ibyo yatanze byari mu nshingano ze, kuko kutayamusubiza byaba ari ukwikungahaza nta mpamvu ku ruhande rwa MURENZI RUKATA Mark. 17
## Page 18
Umurongo watanzwe: Iyo umubyeyi ubana n’umwana (custodian parent) atanze amafaranga arenga uruhare rwe mu yo agomba gutanga, afite uburenganzira bwo kuyasubizwa n’undi mubyeyi w’umwana wagombaga kuba warayatanze. Umubyeyi wamenye ko hari undi muntu urimo gukora ibiri mu nshingano ze, ntamubuze kuzikora, bifatwa nk’umwenda amubereyemo agomba kwishyura udakomoka ku masezerano, ahubwo ukomoka ku nshingano atakoze zigakorwa n’undi. IV. IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE 1. Ukwemera icyaha - ukwemera icyaha kugira agaciro - ni ugukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kandi uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00157/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYARIBANJE Vincent (igika cya 15). Ikibazo cyasuzumwe: Ni ukuhe kwemera icyaha gushobora kugirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; Mu gace kayo ka mbere (1˚), iyo ngingo iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywaho, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho’’. Agace kayo ka gatatu (3˚) iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. 18
## Page 19
Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo gukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPA 0343/10/CS haburana Ubushinjacyaha na MPIRANYA Boniface rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015. (igika cya 13). Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 136). Urubanza Nº RPAA 00080/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Samson alias Moussa (igika cya 46). Urubanza Nº RPAA 00217/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Sylvestre (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00750/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUNGU Jean Paul alias Walimungu (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00444/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Eric na BIZIMANA Boniface (igika cya 53). Urubanza Nº RPAA 00072/2021/CA ku wa 23/09/2022 rwaciwe ku wa 23/09/2022 haburana HAKIZIMANA Issa (igika cya 18). 19
## Page 20
Urubanza Nº RPAA 00330/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Vénuste (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00359/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAZIGABA Emmanuel (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00379/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 rw’Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Melan (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00352/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANSANGWA Pierre (Igika cya 29). Urubanza Nº RPAA 00237/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYIYEGURIRE Daniel (Igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00589/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HITAYEZU Sylvain (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00315/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na IRAFASHA Claude (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00369/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYIRANGA Callixte (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00764/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Gadi (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00143/2022/CA - CMB RPAA 00145/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Edison n’undi (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00512/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARABA Felix (igika cya 16). 20
## Page 21
Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00549/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARUKIYINTWARI Karyame (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00360/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Claude (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00421/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Honoré (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00023/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Emmanuel alias Vieux (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00067/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAREMYE Jean Marie Vianney alias Neymar (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00086/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANSHOZA Eric (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00182/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00525/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Jean Damascène (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 13). 21
## Page 22
Urubanza Nº RPAA 00012/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANIRAFASHA Flavier (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00052/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Antoine (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00226/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRIVAMUNDA Jean de Dieu (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 64). Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00258/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Daniel bita HABIMANA (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00146/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUNGANYINKA Théophile (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00170/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na USHIZIMPUMU Jean Marie Vianney (igika cya 12). 22
## Page 23
Urubanza Nº RPAA 00286/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBYAYINGABO Jean de Dieu (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00328/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUVURIRA KANANI (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00441/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAWUKURIRYAYO Samuel (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00292/2022/CA-CMB RPAA 00398/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na UMBWIYENEZA Gisèle na KWIZERA Bosco (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00205/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Ezra (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 000280/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Anastase (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00314/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Innocent (igika cya 13-14). Urubanza Nº RPAA 00581/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIBIGIRA Gratien, (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00482/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGARUKIRA Rwamahane, (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00178/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Alexandre (igika cya 16). 23
## Page 24
Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana n’abandi, kuko arirwo rubanza rwasobanuye iyi ngingo kuva aho itegeko ririho ubu ritangarijwe kandi rwasobanuye byimbitse ingingingo ya 59 (1º&3º) y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu. 2. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00454/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZUMUREMYI Gratien (igika cya 17). Ikibazo cyasuzumwe: Ese kuba uregwa ahakanye icyaha mu Rukiko bitesha agaciro ibyo yemeye mu rwego rw’iperereza? Umurongo watanzwe: Umucamanza uburanisha urubanza mu mizi niwe ureba agaciro imvugo y’uwiyemerera icyaha mu rwego rw’iperereza ifite, kabone n’iyo nyirayo yageze imbere y’Urukiko akayihindura. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPA 0010/ 06/CS - RPA 0011/06/CS - RPA 0012/06/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA na bagenzi be (igika cya 46). Urubanza Nº RPAA 0029/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 10/02/2017 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Aimable alias Gahinja. Urubanza N° Nº RPAA 00091/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Hakizimana Gilbert (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00436/ 2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na AHIMPEREYE NDEZE François (igika cya 19). 24
## Page 25
Urubanza Nº RPAA 00202/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana NSENGIMANA Alphonse bita Gatera (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00186/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKERANGABO Emmanuel (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00467/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SIMBARIKURE Bayaya Athanase (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00112/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana NSHIMIYIMANA Jean Paul (igika cya 23-24). Urubanza Nº RPAA 00098/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Cpl SHYAKA Védaste n’undi (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 24-26). Urubanza Nº RPAA 00488/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana HAFASHIMANA Silas (igika cya 28). Urubanza Nº RPAA 00161/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na BAZIRAMWABO Fabien alias Museveni (igika cya 35). Urubanza RPAA 00546/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRAGIRE Gédeon Jean de n’undi (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00466/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Elie (Igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00096/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na Pte NSHIMIYUMUKIZA Jean Pierre n’undi (Igika cya 19). 25
## Page 26
Urubanza Nº RPAA 00079/2022/CA-CMB RPAA 00236/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUGERUZA Jean Abedenego n’undi (Igika cya 29-30). Urubanza Nº RPAA 00564/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Jean Claude (Igika cya 9-10). Urubanza RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 45). Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 25). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00776/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGIRUWUBUSA Samuel (igika cya 12). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00492/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABERA Fabrice (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00632/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na AHISHAKIYE Emmanuel (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00530/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KANAMUGIRE Eric alias Timbiri (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00680/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Joseph (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00272/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HANYURWUSHAKA Parfait (igika cya 29). Urubanza Nº RPAA 00279/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 rw’Ubushinjacyaha na MANIRARORA Pascal (igika cya 45). 26
## Page 27
Urubanza Nº RPAA 00396/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00287/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASUNZU Jean de Dieu (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00367/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBORUREMA Protogène (igika cya 38). Urubanza Nº RPAA 00319/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSANZAMAHORO Dominique (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00603/2022/CA - CMB RPAA 00047/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTESI Jackline (igika cya 46). Urubanza Nº RPAA 00445/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Paul (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00037/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Philbert (igika cya 18). Ibitabo by’abahanga: Michel Franchimont, in Manuel de Procédure Pénale1, Ed. Collection Scientifique de la Faculté de Droit de Liège, 1989, p. 772: «Le juge de fond apprécie souverainement la sincérité d’un aveu fait par le prévenu au cours de l’instruction préparatoire, mȇme quand cet aveu a été ultérieurement rétracté devant le tribunal». Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA 0010/ 06/CS - RPA 0011/06/CS - RPA 0012/06/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA na bagenzi be kuko arirwo rwanyuma rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga rukanatangazwa. 27
## Page 28
3. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso – bisuzumwa n’urukiko rukabiha agaciro. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00180/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARAMBE Vianney (igika cya 18). Ikibazo cyasuzumwe: Ese igihe cyose ukwemera icyaha kudashyigikiwe n’ibindi bimenyetso uregwa yokoreye mu nzego z’ipererereza ntikugira agaciro? Umurongo watanzwe: Ntabwo ari buri gihe ko uregwa wemeye icyaha mu nzego z’iperereza yagera imbere y’Urukiko akagihakana aribyo bihabwa agaciro, cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso, ahubwo umucamanza afite ububasha bwo gusuzumana ubushishozi no guha agaciro izo mvugo z’uregwa wemeye icyaha, harebwe ibikorwa aregwa, igihe asanga uko kwemera kudashidikanywaho, akabiha agaciro ashingiye ku mutima nama we (intime conviction). Urundi rubanza rwafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00224/2022/CA rwaciwe n’urukikoukiko ku wa 24/2/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTAYISIRE Aubin (igika cya 46- 48). Urubanza RPAA 00523/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRIHO Jacques (igika cya 26). Urubanza RPAA 00110/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUJYARUGAMBA Norbert (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00184/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Jean d’Amour (igika cya 21). 28
## Page 29
Urubanza Nº RPAA 00282/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Obed (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00347/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBORUREMA Benoît bita Elyse (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00392/202O/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBONIMANA Jérôme (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00513/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Innocent alias Kavutse (igika cya 18). 4. Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire - ntibigirira akamaro uregwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00006/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAHATI Emmanuel (igika cya 19-20). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire byaba impamvu nyoroshyacyaha yagirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; Mu gace kayo ka mbere (1˚), iyo ngingo iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywaho, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho’’. Agace kayo ka gatatu (3˚) iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. 29
## Page 30
Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”. Umurongo imanza zihuriyeho: Kwemera icyaha bwa mbere mu bujurire, ntibigira akamaro uregwa kuko ujurira aba azanye ingingo nshya ataburanishije mu nkiko zibanza kandi umucamanza w’ubujurire afite gusa inshingano yo gukosora amakosa yaba yarakozwe n’izo nkiko. Izindi manza zafashwemo uyu murongo Urubanza Nº RPA GEN 00004/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHALI Bernard (igika cya 70). Case n° ICTR-96-13-A of 16/11/2001 ALFRED MUSEMA v The Prosecutor, Par. 341 Urubanza Nº RPAA 00028/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na NIYONAGIZE Amos (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00074/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na BISUBIREHO Egide (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00135/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYIZEYE William (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00266/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BARAKAGIRA. Urubanza Nº RPAA 00168/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANZI Fred. 30
## Page 31
Urubanza Nº RPAA 00135/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/04/2021 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Evariste (ibika bya 16-20). Urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul. Urubanza Nº RPAA 00054/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2021, haburana Ubushinjacyaha na MAFETERI SAFARI Eric (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00402/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAHAYO Aimable. Urubanza Nº RPAA 00323/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDINABO Eric. Urubanza Nº RPAA 00213/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Deo. Urubanza Nº RPAA 00357/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na HABIYAMBERE Justin. Urubanza Nº RPAA 00165/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HATUNGIMANA Théogène. Urubanza Nº RPAA 00249/2021/CA rwaciwe ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BARIBANE Réverien. Urubanza Nº RPAA 00048/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Eric alias Nyinya (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00235/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana HABIMANA Clément n’Ubushinjacyaha. Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00321/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Juvénal (igika cya 22). 31
## Page 32
Urubanza Nº RPAA 00330/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Vénuste (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00217/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Sylvestre (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00750/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUNGU Jean Paul alias Walimungu (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00477/2021/CA CMB No Nº RPAA 00507/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana NSHUTI Emmanuel, NIYOTWAGIRA Ragadi n’Ubushinjacyaha (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00571/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana NSENGIYUMVA Pascal bita MISAGO n’Ubushinjacyaha. Urubanza Nº RPAA 00212/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana BIKORIMANA n’Ubushinjacyaha. Urubanza N° Nº RPAA 00267/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAMBARA Emmanuel (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00546/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Joseph (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00307/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTIMURA Félix (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na KADIMA Félix (igika cya 19). 32
## Page 33
Urubanza Nº RPAA 00764/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Gadi (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00143/2022/CA - CMB RPAA 00145/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Edison n’undi (igika cya 14). Urubanza N° RPAA 00589/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na HITAYEZU Sylvain (igika cya 17). Urubanza N° RPAA 00554/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Théogène (igika cya 21). Urubanza N° RPAA 00602/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKOMAYOMBI Cyprien alias Bazajya (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00637/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Gahungu (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00008/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKUZIMANA Médard alias Ndende (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00005/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUZINDUTSI Ildephonse Majyambere (igika cya 10). Urubanza Nº RPAA 00635/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABAHUNGIRAHE Anastase alias Arishadi (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00674/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Protais (igika cya 24). 33
## Page 34
Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00743/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHIMANA Adrien (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00273/2020/CA-CMB RPAA 00339/2020/CA-CMB RPAA 00349/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, Ubushinjacyaha buburana na MAHIRWE Ephrem alias Alpha n’abandi (igika cya 42). Urubanza Nº RPAA 00460/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANISHIMWE Moïse (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00519/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Benoni (igika cya 10-11). Urubanza Nº RPAA 00073/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGIRANEZA Claude (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYODUSENGA Jean Damascène (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 32). 34
## Page 35
Urubanza Nº RPAA 00223/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na SEMANA Emmanuel (igika cya 22, 23) Urubanza Nº RPAA 00453/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMULISA Chantal (igika cya 18) Urubanza Nº RPAA 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARABAMO Emmanuel (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00283/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUKWIHA Jean Bosco (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00154/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTUYIMANA Samuel (igika cya 19-20). Urubanza Nº RPAA 00667/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Alphonse (igika cya 19-20). Urubanza Nº RPAA 00543/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KWIZERAYESU Esther (igika cya 22-23). Urubanza Nº RPAA 00246/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABACU Ismaël (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00237/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Hussein (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00429/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZUMUREMYI Aimable (igika cya 16). 35
## Page 36
Urubanza Nº RPAA 00192/2022/CA - RPAA 00430/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Emmanuel n’undi (igika cya 31). Urubanza Nº RPAA 00254/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Silas bita Rukara (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00591/2021/CA - CMB RPAA 00579/2021/CA - CMB RPAA 00578/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA Théogène n’aband, (igika cya 46). Urubanza Nº RPAA 00171/2022/CA - CMB RPAA 00193/2022/CA - CMB RPAA 00207/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSABYIMANA Jean Bosco (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00525/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Servilien (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00479/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Fils Ahmed (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00491/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Marc (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00561/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIMBABAZI Djamila, (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00722/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIHANGANYE Samson (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00407/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARUKIYE Cyprien alias Gikongoro (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00293/2022/CA – CMB RPAA 00358/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Ruth n’undi (igika cya 35). 36
## Page 37
Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul kubera ko n’ubwo rwaciwe nyuma, nirwo rwasobanuye neza ibiteganywa n’ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu (Ryavuzwe haruguru) runasobanura impamvu hadakwiye gukomeza gukurikiza umurongo watanzwe mu zindi manza zaciwe mbere zashingiraga ku itegeko rya kera zirimo: Urubanza Nº RPA 0282/08/2008/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANGONDO Virginie. Urubanza Nº RPAA 0124/09/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/06/2012 haburana Ubushinjacyaha na TWIZEYIMANA Isaie. Urubanza Nº RPA 0246/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/12/2012 haburana Ubushinjacyaha na Mukankusi Victoire. Urubanza Nº RPAA 0024/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017 haburana Ubushinjacyaha na RURAMUGARUYE Eric. Aho muri izi manza hari haremejwe ko: «nta gihe ntarengwa cyo kwemera icyaha nk’impamvu nyoroshyacyaha». 5. Imanza z’inshinjabyaha - kudategekwa kugabanya igihano - kwemera impamvu nyoroshyacyaha - Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo rwaba rwemeye impamvu nyorashyacyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00040/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/19/2023 rw’Ubushinjacyaha na MUDASHINGWA MUDASHIRWA Charles (igika cya 17). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese igihe cyose iyo hari impamvu nyoroshyacyaha Urukiko rutegetswe kuyishingiraho rugabanyiriza uregwa ibihano? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri 37
## Page 38
rusange iteganya ko « Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo imanza zihuriyeho: Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo hari impamvu nyoroshyacyaha, ahubwo rugena igihano mu bushishozi bwarwo rurebye imikorere y’icyaha uregwa akurikiranyweho cyangwa uburyo cyakozwemo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPA 0282/08/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANGONDO Virginie, (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, Igitabo cya mbere, nº 8, Mutarama 2011, page 21-22). Urubanza Nº RPAA 0021/14/CS-Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/10/2017, haburana Ubushinjacyaha na NTABANGANYIMANA Félicien n’undi, (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 0024/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017, haburana Ubushinjacyaha na RURAMUGARUYE Eric (igika cya 15). Urubanza Nº RPA 0255/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/04/2017, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYE Eustache (igika cya 16). Urubanza Nº RPA 0246/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/12/2012 haburana Ubushinjacyaha na MUKANKUSI Victoire. Urubanza Nº RPAA 0021/14/CS-Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 13/10/2017, haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO. Urubanza Nº RPA 0047/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/03/2015, haburana Ubushinjacyaha na NSHUTIRAKIZA Narcisse. Urubanza RPA 0021/12/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/02/2016, haburana Ubushinjacyaha na GASANA Yussuf, 38
## Page 39
Urubanza RPA 0188/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/06/2015, haburana Ubushinjacyaha na DUSABE Françoise. Urubanza Nº RPAA 00381/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/03/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUSANGAMFURA. Urubanza Nº RPAA 00363/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Damascène. Urubanza Nº RPAA 00353/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIRIMIMANA Jean Bosco (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00362/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKAKINANI Claudine (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00312/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MBONABUCYA Donatien (igika cya 20). Urubanza N° Nº RPAA 00221/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na TURIMUBYIZA Jean Népo. Urubanza Nº RPAA 00427/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Innocent alias Papa Dreke (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00406/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWARI Félix (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00015/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUREGEYA Pascal (igika cya 19 na 22) Urubanza Nº RPAA 00423/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21 /10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Thadée (igika cya 19) Urubanza Nº RPAA 00401/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTUYIMANA Emmanuel ISAGO Thadée (igika cya 15-16) 39
## Page 40
Urubanza Nº RPAA 00292/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Emmanuel (igika cya 21) Urubanza Nº RPAA 00397/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAMBARA Régis (igika cya 17) Urubanza Nº RPAA 00702/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAWIYANGA Jean Claude (Igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00425/2021/CA- CMB RPAA 00426/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSEKERABANZI Baheza n’undi (Igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00527/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDABAMENYE Emmanuel (igika cya 20-21). Urubanza Nº RPAA 00331/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MAREBA Damascène (igika cya 41). Urubanza Nº RPAA 00360/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Claude (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00525/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Jean Damascène (igika cya 36). Urubanza Nº RPAA 00385/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MACUMI Félicien (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00573/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Jérémie (igika cya 31). Urubanza Nº RPAA 00542/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Anastase (igika cya 12). 40
## Page 41
Urubanza Nº RPAA 00168/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABUMWANA Evode (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00524/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYIRINGIRO Théogène (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00195/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Vénant (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00227/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Evariste (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00339/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Vital (igika cya 34). Urubanza Nº RPAA 00182/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na IKIBARUTA Célestin (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00286/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBYAYINGABO Jean de Dieu (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00485/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIBIZI Jean Damascène (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00633/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na ISHIMWE Wellars (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00328/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUVURIRA KANANI (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00429/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZUMUREMYI Aimable (igika cya 16). 41
## Page 42
Urubanza Nº RPAA 00279/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 rw’Ubushinjacyaha na MANIRARORA Pascal (igika cya 54). Urubanza Nº RPAA 00591/2021/CA - CMB RPAA 00579/2021/CA - CMB RPAA 00578/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA Théogène n’aband, (igika cya 29). Urubanza Nº RPAA 00561/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIMBABAZI Djamila, (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00482/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGARUKIRA Rwamahane, (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00448/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2023 rw’Ubushinjacyaha na MUHOZI Emmanuel (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00040/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/19/2023 rw’Ubushinjacyaha na MUDASHINGWA MUDASHIRWA Charles (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA/ECON 00001/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Emmanuel alias Gaparata n’undi (igika cya 28). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Nº RPAA 0021/14/CS- Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/10/2017 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO (kuko arirwo rwaciwe nyuma rucibwa n’Urukiko rw’Ikirenga kandi rukaba rwaratoranyijwe rukanatangazwa mu cyegeranyo cy’ibyemezo by’Inkiko nk’Urutanga umurongo kuri iki kibazo ({2018} 4 RLR). 42
## Page 43
6. Kugabanya igihano mu bujurire – igihe impamvu z’ubujurire nta shingiro - nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00454/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 Ubushinjacyaha buburana na BIZUMUREMYI Gratien (igika cya 24). Ikibazo cyasuzumwe: Ese Urukiko rushobora kugabanya igihano impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro ku bijyanye n’imikorere y’icyaha? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo imanza zihuriyeho: Nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00069/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANZEYIMANA Odette. Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu. Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema. Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00410/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 36). Urubanza Nº RPAA 00189/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BAKUNZIBAKE Emmanuel. 43
## Page 44
Urubanza Nº RPAA 00429/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUVARA Donatien (igika cya 33- 34). Urubanza Nº RPAA 00098/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Cpl SHYAKA Védaste n’undi (igika cya 51-52). Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 22-26). Urubanza RPAA 00546/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRAGIRE Gédeon Jean de Dieu na RUTAYISIRE Abdourlatif (Igika cya 33). Urubanza Nº RPAA 00471/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Emmanuel (igika cya 19 - 20). Urubanza Nº RPAA 00512/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARABA Felix (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 31). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 49). Urubanza N° RPAA 00554/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Théogène (igika cya 28). Urubanza N° RPAA 00602/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKOMAYOMBI Cyprien alias Bazajya (igika cya 16). Urubanza N° RPAA 00128/2022/CA-CMB RPAA 00021/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 Ubushinjacyaha buburana na MBWIRUWUMVA Vénuste n’undi (igika cya 60). Urubanza Nº RPAA 00086/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANSHOZA Eric (igika cya 28). 44
## Page 45
Urubanza Nº RPAA 00275/2021/CA-CMB RPAA 00245/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Jean Claude alias Papa Sharoom (igika cya 46-47). Urubanza Nº RPAA 00341/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Cyprien (igika cya 38). Urubanza Nº RPAA 00182/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00681/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/3/2023, haburana Ubushinjacyaha na HATEGEKIMANA Célestin (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00435/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARANGWA Assouman n’undi (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00600/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KIMERA Emmanuel (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00123/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Daniel (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00053/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABANDORA Athanase (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00632/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na AHISHAKIYE Emmanuel (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00634/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MACUMI Joseph (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00452/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NEMEYINTWALI Valens (igika cya 34). 45
## Page 46
Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00492/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABERA Fabrice (igika cya 31). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00678/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASANA Alexis (igika cya 33). Urubanza Nº RPAA 00460/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANISHIMWE Moïse (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 47). Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 49). Urubanza Nº RPAA 00765/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Laurien (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00580/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Edouard (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00020/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIVUGURUZWA Innocent (igika cya 44). Urubanza Nº RPAA 00775/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Jean Bosco (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00775/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE Evariste (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARABAMO Emmanuel (igika cya 15). 46
## Page 47
Urubanza Nº RPAA 00129/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIBANIRE François (igika cya 36). Urubanza Nº RPAA 00103/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IMANISHIMWE Elie (igika cya 35). Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 66). Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00045/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Sylvestre (igika cya 9). Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 42). Urubanza Nº RPAA 00466/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00715/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MFURANZIMA Jean Claude (igika cya 31). 47
## Page 48
Urubanza Nº RPAA 00294/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na BIKORIMANA Etienne (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00172/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na NDAYAMBAJE Djuma alias Kangali Hassan (igika cya 34). Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 42). Urubanza Nº RPAA 00292/2022/CA-CMB RPAA 00398/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na UMBWIYENEZA Gisèle na KWIZERA Bosco (igika cya 28). Urubanza Nº RPAA 00396/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean (igika cya 35). Urubanza Nº RPAA 00272/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HANYURWUSHAKA Parfait (igika cya 36). Urubanza Nº RPAA 00301/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Maurice (igika cya 32). Urubanza Nº RPAA 00660/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGENZI Célestin (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00355/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRINGIYUMUREMYI Jean Paul (igika cya 32). Urubanza Nº RPAA 00401/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Pierre (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00571/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYANDWI Jean Baptiste (igika cya 32). 48
## Page 49
Urubanza Nº RPAA 00479/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Fils Ahmed (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00287/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASUNZU Jean de Dieu (igika cya 37). Urubanza Nº RPAA 00437/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na KASHINDI Pascal (igika cya 31). Urubanza Nº RPAA 00158/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUNYANEZA Victorien (igika cya 43). Urubanza Nº RPAA 00595/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na MURENGEZI David (igika cya 28(1)). Urubanza Nº RPAA 00706/2021/CA – CMB RPAA 00673/2021/CA – CMB RPAA 00693/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na SERUBUNGO Gregoire n’abandi (igika cya 28(1)). Urubanza Nº RPAA 00442/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na HABUMUGISHA Daniel (igika cya 33). Urubanza Nº RPAA 00128/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 Ubushinjacyaha buburana na TUMUHUMUREMYI Gasaza alias Rukara (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00392/202O/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBONIMANA Jérôme (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00513/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Innocent alias Kavutse (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00142/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Pierre (igika cya 30). 49
## Page 50
Urubanza ruyoboye izindi: ni Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu kuko arirwo rwaciwe mbere. 7. Imanza z’inshinjabyaha – impamvu z’ubujurire – kujuririra kugabanyirizwa igihano gusa - buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko mu bujurire Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe, ari uko amaze kugaragaza ko urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00006/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAHATI Emmanuel (igika cya 28). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umuntu wagabanyirijwe igihano ashobora kujurira agamije gusaba gusa ko yongera kugabanyirizwa? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 252-254). Urubanza Nº RPAA 00486/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANIRIHO Cyprien alias BUREGEYA (igika cya 14). 50
## Page 51
Urubanza Nº RPAA 00132/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Emmanuel (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00109/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGUME God (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00379/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 rw’Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Melan (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00464/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Moussa (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00393/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Jean (igika cya 17). Urubanza RPAA 00302/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINSHUTI Samuel (Igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00408/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRISHEMA Fiston (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00403/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUVANDIMWE Désiré (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA00590/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRAZUBA (igika cya 17). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 33). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00416/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMURERWA Béatrice (igika cya 21). 51
## Page 52
Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00514/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRAGIYE Jean Claude, (igika cya 18). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA RPAA 00452/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAMBONEZA Jacques, (igika cya 16). Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00576/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Fidèle, (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00663/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00483/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGAYIRE Jean Baptiste (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00450/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Paul (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00472/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na ABAGIRAMENSHI Védaste (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00438/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Eric (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00753/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYIZEYE Emmanuel (igika cya 19). 52
## Page 53
Urubanza Nº RPAA 00461/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na BARAYAVUGA Cyprien alias Saidos (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00501/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIKURU Aaron (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00462/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Abdoul (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00475/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na BADUDU Abraham (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00539/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Bukuru (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00703/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZARUBARA Jean Pierre (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00567/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RAMAZANI RUVUNANGIZA KANYABUKI (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00564/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Jean Claude (Igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00566/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UHAWENAYO Céléstin (Igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00484/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Augustin alias Yahaya (Igika cya 14). 53
## Page 54
Urubanza Nº RPAA 00563/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYAMPINGA Clémentine (igika cya 18-19) Urubanza Nº RPAA 00517/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na HITIMANA (igika cya 10). Urubanza Nº RPAA 00652/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na KALISA Abdulkarim (igika cya 16) Urubanza Nº RPAA 00087/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MBARUSHIMANA Fenias (igika cya 15) Urubanza Nº RPAA 00151/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Jean Claude (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00669/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Félicien (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00655/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZABAHIMANA Jean Bosco (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00570/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Franҫois (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00515/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na GAKURU Patrick (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00449/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Vedaste (igika cya 17). 54
## Page 55
Urubanza Nº RPAA 00761/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIZIRUNGU Honoré (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00557/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sylvère (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00476/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na UKWITEGETSE Deny alais Sayisayi (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00727/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSINGIZUMUKIZA Siméon (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00739/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Callixte (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00034/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MBAZIMANA Matata (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00454/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Pierre (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00381/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDACYAYISABA Eliézer (igika cya 29). Urubanza Nº RPAA 00106/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Augustave (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00066/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Claude (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00064/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTAWIBARAMABI (igika cya 18). 55
## Page 56
Urubanza Nº RPAA 00071/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIHINYUKA Jean Bosco (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00782/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Ali (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00609/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SINAMENYE Bikorimana (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 32). Urubanza Nº RPAA 00599/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Victoire (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00755/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Jean Claude (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYIZERE Jean Marie Vianney (igika cya 28). Urubanza Nº RPAA 00600/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Samuel (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00701/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Jean Paul (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00052/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Antoine (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00404/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na URIMUWABO Pascal (igika cya 13). 56
## Page 57
Urubanza Nº RPAA 00098/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Célestin (igika cya 14). Urubanza RPAA 00119/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTAKONTAGIZE Epimaque (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00526/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Bosco (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00044/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 6/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Bernardin (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00676/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUKURU Joseph (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00097/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISIGARO NIYOMUGABO (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00067/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGENDAHIMANA Placide (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00121/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Innocent (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00075/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Alexandre (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00587/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Alexis (igika cya 14). 57
## Page 58
Urubanza Nº RPAA 00074/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BASANINKINDI Zephelin (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00677/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Pascal (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00679/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMBA Jean Pierre (igika cya 37). Urubanza Nº RPAA 00730/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Félicien (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 44). Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 40). Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 38). Urubanza Nº RPAA 00513/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIRIMANA Evariste (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00078/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MURANGIJIMANA Jean Pierre (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00228/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Nelson (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00260/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na RURANGWA Faustin (igika cya 10). 58
## Page 59
Urubanza Nº RPAA 00009/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAGINA Patrick (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 006852021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYOBERA Faustin Alias Deputé (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00661/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABARIKUMWE Jean Baptiste (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00002/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUFITUMUKIZA Léonard (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00746/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Japhet (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00615/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Fidèle (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00195/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Vénant (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00738/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO Papias (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00269/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYUKUSENGE Gad (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 16). 59
## Page 60
Urubanza Nº RPAA 00520/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAREKEZI Patrick (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 58). Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00741/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NUMVIYUMUKIZA Alexis (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00740/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRIGIRA Samuel (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00138/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Claude (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00152/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDORIYOBIJYA Kami Gérard (igika cya 19). 60
## Page 61
Urubanza Nº RPAA 00051/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGABONAKE Etienne (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00326/2022/CA- CMB RPAA 00190/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MWIZERWA Philbert n’undi (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00050/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMUTONI Ange (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00458/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKARUKUNDO Alphonsine (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00427/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUREKATETE Alice (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00348/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Sandrine (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00182/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na IKIBARUTA Célestin (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00485/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIBIZI Jean Damascène (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00712/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Ephron (igika cya 26). Urubanza Nº RPAA 00378/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIHAYE Martin (igika cya 26). Urubanza Nº RPAA 00250/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na BARIRWANDA Samuel (igika cya 17). 61
## Page 62
Urubanza Nº RPAA 00297/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKEJUWIMYE Jean Marie (igika cya 30). Urubanza Nº RPAA 00175/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Félicien (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00291/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Sylvain (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00259/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sadock (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00042/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Alexandre (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00394/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANZI Cyriaque (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00166/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Shabani (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00237/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Hussein (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00284/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABANABAKIZE Claude bita Sarigoma (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00555/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKABITANGARO Jeannette (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00327/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHOGUHORA Jean Paul (igika cya 11). 62
## Page 63
Urubanza Nº RPAA 00535/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Christian (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00160/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSENGA Jean Damascène (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00145/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na SHIRIMPAKA Jean Claude (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00095/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA (igika cya 9). Urubanza Nº RPAA 00204/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BUGINGO Charles (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00395/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Jean Damascène Alias Samson (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00682/2021/CA–CMB RPAA 00683/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Merchior (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00400/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Innocent (igika cya 26-27). Urubanza Nº RPAA 00448/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZARAMBA Jean Baptiste (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00169/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE RUKUNDO (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00585/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Pacifique (igika cya 17). 63
## Page 64
Urubanza Nº RPAA 00428/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYIBANDA Jean Pierre (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00599/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KURADUSENGE Jean de Dieu (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00421/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOTWIZEYE Pierre (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00419/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIMANA Célestin (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00017/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Eric (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00246/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABACU Ismaël (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00418/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABONIMPA François Régis (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00415/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Eric (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00360/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SINDIKUBWABO Jean Marie Vianney (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00357/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA Patrick (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00403/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE David (igika cya 16). 64
## Page 65
Urubanza Nº RPAA 00405/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SHYIRAMBERE Patrick (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00444/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBORUREMA Damascène (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00383/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZEYIMANA Claude (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00722/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIHANGANYE Samson, (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00581/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIBIGIRA Gratien, (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00002/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Emmanuel, (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00591/2021/CA - CMB RPAA 00579/2021/CA - CMB RPAA 00578/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA Théogène n’abandi, (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00439/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Théobald, (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00392/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Viateur, (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00306/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na NZABONIMPA Andrew (igika cya 20). 65
## Page 66
Urubanza Nº RPAA 00423/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na NIYONKURU Elissa (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00414/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWIZERIMANA Wellars alias Kazungu (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00414/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWIZERIMANA Wellars alias Kazungu (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00437/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWARI Claude (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00387/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUSANGANWA Sylvestre (igika cya 31). Urubanza Nº RPAA 00367/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha TWAGIRUMUKIZA Innocent Réponse (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00601/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWARI Azarias (igika cya 20). Urubanza Nº RPAA 00543/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na IBYIMANIKORA Jérémie (igika cya 19). Urubanza ruyoboye izindi: Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be (igika cya 252-254). 66
## Page 67
8. Ingaruka z’icyaha – ntiziba impamvu yo kugabanya igihano. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00611/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MAHORO Jolie (igika cya 22). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uregwa yashingira ku ngaruka z’icyaha akurikiranyweho agasaba kugabanyirizwa igihano? Umurongo Uhuriweho n’izindi manza: Ntawakwitwaza ingaruka mbi z’icyaha ngo asabe kukigabanyirizwa igihano mu bujurire. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Uubanza Nº RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na MPITABAKANA (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00270/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMA Côme. (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00080/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Samson alias Moussa. (igika cya 48). Urubanza Nº RPAA 00092/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUGABEKAZI Sandrine. Urubanza Nº RPAA 00427/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Innocent alias Papa Dreke (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00112/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana NSHIMIYIMANA Jean Paul (igika cya 37). Urubanza Nº RPAA 00506/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANEZA Japhet alias Kadiri (igika cya 35). 67
## Page 68
Urubanza N° Nº RPAA 00193/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MAGERANO Faustin (igika cya 43) Urubanza RPAA 00158/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Laetitia (igika cya 32). Urubanza N° Nº RPAA 00038/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Emmanuel (igika cya 16) Urubanza N° Nº RPAA 00588/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Elisabeth, (igika cya 29). Urubanza Nº RPAA 00618/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUKANDORI Josephine (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00727/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSINGIZUMUKIZA Siméon (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00519/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Benoni (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface. 68
## Page 69
Urubanza Nº RPAA 00708/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Vital (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00508/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWISHAKA Joyeuse (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00479/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUKAKIMENYI Asuma na AHISHAKIYE Jean Claude (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00328/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUVURIRA KANANI (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00541/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Daniel (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00297/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKEJUWIMYE Jean Marie (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00543/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KWIZERAYESU Esther (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00561/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIMBABAZI Djamila, (igika cya 21). 69
## Page 70
Urubanza Nº RPAA 00414/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWIZERIMANA Wellars alias Kazungu (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00479/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Fils Ahmed (igika cya 18). (igika cya 22). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na MPITABAKANA kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga. 9. Kujuririra urubanza – ibihe by’ubujurire - agaciro k’impamvu z’ubujurire zitanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’igihe cy’ubujurire – ntizigomba kwakirwa uretse igihe zuzuza cyangwa zisobanura izatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00387/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUSANGANWA Sylvestre (igika cya 23). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese impamvu z’ubujurire zatanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’ibihe byo kujurira zagirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 181, igika cya 1 y’Itegeko n°027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha ivuga ko: «igihe cyo kujurira ari iminsi 30 ibarwa kuva ku munsi urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga» Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa 70
## Page 71
n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”. Ingingo ya 188, igika cya 1 y’iryo Tegeko yo ivuga ko: “Uregwa ashobora kujuririra urubanza rwose cyangwa zimwe mu ngingo atishimiye imikirize yazo, urukiko rwajuririwe rukaburanisha gusa mu mbibi z’icyajuririwe”. Umurongo imanza zihuriyeho: Ingingo iyo ariyo yose itanzwe nyuma y’ibihe ntarengwa byo kujurira, uretse iyuzuza cyangwa isobanura iyatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira, ntigomba kwakirwa. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/10/2018 haburana MBUTO Aimable na BRD (igika cya 22). Urubanza Nº RPA/GEN 00004/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHARI Bernard (igika cya 66). Urubanza Nº RPAA 00328/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na NSABUKUNZE Emmanuel (igika cya 24-26). Urubanza Nº RPAA 00386/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2020 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Daniel (igika cya 16). Urubanza Nº RCOMAA 00019/2020/CA rwaciwe Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/12/2020 haburana UBURIYEMUYE Jean Damascène na NSHMIYIMANA Anaclet n’abandi. Urubanza Nº RPAA 00338/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2021 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Jean Bosco (igika cya 18 n’icya 21) Uubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/11/2021 rwa BARAKAGWIRA Gilbert n’Ubushinjacyaha ( igika cya 14-15). 71
## Page 72
Urubanza Nº RPAA 00422/2020/CA rwaciwe ku wa 17/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na KWITONDA Benoit Urubanza Nº RPAA 00169/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKURANAMANA Martin Urubanza Nº RPAA 00295/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Jean d’Amour Urubanza Nº RPAA 00099/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MWENEDATA Jacques (igika cya 14) Urubanza Nº RPAA 00274/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Thomas (igika cya 12-13) Urubanza Nº RPAA 00559/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NABIBWIYIMANA Emmanuel (igika cya 31) Urubanza Nº RPAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na KADIMA Félix (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00648/2021/CA -CMB RPAA 00555/2012/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Eric n’undi (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00585/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Sylvain (igika cya 9-10). Urubanza Nº RPAA 00653/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MVUYEKURE Jean Bosco (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00077/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYIRINGIRE alias TUYISHIMIRE (igika cya 15). 72
## Page 73
Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00123/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Daniel (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00053/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABANDORA Athanase (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00374/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Emile (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00597/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na VUGUZIGA Marie Chantal (igika cya 18-19). Urubanza Nº RPAA 00357/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIMANA Jean Damascène (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00765/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Laurien (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00508/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWISHAKA Joyeuse (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00037/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKUZIYAREMYE Védaste (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00698/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Pierre (igika cya 16-17). Urubanza Nº RPAA 00466/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA (igika cya 12). 73
## Page 74
Urubanza Nº RPAA 00712/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Ephron (igika cya 18). Urubanza Nº RPA 00049/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYITARE Antoine (igika cya 14- 15). Urubanza Nº RPAA 00482/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZWINIMANA Blaise (igika cya 14-15). Urubanza Nº RPAA 00395/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Jean Damascène Alias Samson (igika cya 15-16). Urubanza Nº RPAA 00682/2021/CA–CMB RPAA 00683/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Merchior (igika cya 16-17). Urubanza Nº RPAA 00400/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Innocent (igika cya 17-18). Urubanza Nº RPAA 00229/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Jean Pierre (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00169/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE RUKUNDO (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00520/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HANGANIMANA Jafari (igika cya 15). Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00011/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Me NSABIMANA Jean Damascène na MUSABYIMANA Martin n’abandi (igika cya 24-25). 74
## Page 75
Urubanza Nº RPAA 00295/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGENDAHAYO Jules (igika cya 10). Urubanza Nº RPAA 00158/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUNYANEZA Victorien (igika cya 24). Urubanza Nº RCOMAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023, GS APEKA iburana na DEVELOPMENT BANK OF RWANDA (BRD) Plc n’abandi, (igika cya 32). Urubanza Nº RPAA 00475/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean Claude (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00616/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean de Dieu (igika cya 16-18). Urubanza Nº RPAA 00008/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Jonathan (igika cya 14-16). Urubanza Nº RPAA 00042/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANEZA alias Melanie (igika cya 15-16). Urubanza Nº RPAA 00054/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMUGABO Jean-Pierre (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00030/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUGABUMWE Innocent alias Ngabo (igika cya 15-16). Urubanza Nº RPAA 00051/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWAMAHORO (igika cya 14- 16). 75
## Page 76
Urubanza Nº RPAA 00296/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Blaise (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00037/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Philbert (igika cya 26). Urubanza Nº RPAA/ECON 00001/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Emmanuel alias Gaparata n’undi (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00188/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na MVUYEKURE Willy alias Munyarubega na NKURANGA Edouard (igika cya 25). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe ku wa 26/10/2018 haburana MBUTO Aimable na BRD kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga. 10. Impamvu z’ubujurire – inshingano z’ujurira - ujurira agomba kugaragaza ikosa ryakozwe mu rubanza rujuririrwa, akagaragaza amategeko ashingiraho n’ibimenyetso bihamya ko ibyo avuga ari ukuri. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00142/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Pierre (igika cya 28). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umuburanyi ashobora kujurira avuga gusa ko atemera imikirize y’Urukiko rubanza? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri 76
## Page 77
buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”. Ingingo ya 150, agace ka 5 n’aka 6, y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ibikurikira: “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugaragaza; 5° urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa ; 6ºibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa urukiko”. Umurongo watanzwe: Uwajurije afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro. Iyo atabikoze ubwo bujurire burakirwa, urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema (igika cya 18) Urubanza Nº RPAA 00616/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUWERA Aphrodis (igika cya 23). Urubanza N° RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 10). Urubanza N° RPAA 00497/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Jérôme (igika cya 21). 77
## Page 78
Urubanza Nº RPAA 00559/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NABIBWIYIMANA Emmanuel (igika cya 29) Urubanza Nº RPAA 00181/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMUGABO François (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00546/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Joseph (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00428/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAKIZA Eric (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00674/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Protais (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00091/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIBANIRE Phocas (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00073/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGIRANEZA Claude (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Ildéphonse (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYODUSENGA Jean Damascène (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00490/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZARAMYIMANA Théodore alias Didace (igika cya 14). 78
## Page 79
Urubanza Nº RPAA 00709/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na SEMANA Alexis (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00276/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Alexis (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00283/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUKWIHA Jean Bosco (igika cya 12). Urubanza Nº RCOMA 00008/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/07/2023 Prime Economic Zone (PEZ) Co Ltd aburana na MUBILIGI Paul (igika cya 47). Urubanza Nº RADAA 00011/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/06/2023 haburana NZABARIMANA Abdallahaman n’Umujyi wa Kigali (igika cya 45). Urubanza Nº RCAA 00036/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana DAYENU Hotel Ltd na GASANA Gaspard n’abandi (igika cya 31). Urubanza Nº RPAA/Gén 00002/2018/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/7/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWAHIRWA François (igika cya 88). Urubanza Nº RPAA 00290/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSEKANABO Emile (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00274/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na TUMWESIGE Patrice (igika cya 15). Urubanza Nº RPAA 00294/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na BIKORIMANA Etienne (igika cya 14). 79
## Page 80
Urubanza Nº RCOMAA 00031/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 AKARERE KA RUSIZI kaburana na EGECONI na ERCOF Ltd (igika cya 22). Urubanza Nº RPAA 00367/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023, Ubushinjacyaha buburana SIBORUREMA Protogène (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00442/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na HABUMUGISHA Daniel (igika cya 17). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema (igika cya 18) kuko arirwo rwaciwe mbere. 11. Ibimenyetso mu rubanza – ibimenyetso biziguye cyangwa bishingiye ku mabwire - inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00180/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARAMBE Vianney (igika cya 18). Ikibazo cyasuzumwe: Ese ibimenyetso biziguye cyangwa bishingiye ku mabwire bishobora kwemerwa mu rukiko? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 62 y’Itegeko n° 15/2004 ryo ku wa 12/6/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ibikurikira: ’’ Ubuhamya ni ibivugwa mu rukiko bivuzwe n’umuntu wabibonye cyangwa wabyumvise ubwe ku byerekeye ikiburanwa’’. Ingingo ya 65 y’Itegeko n° 15/2004 ryo ku wa 12/6/2004 ryavuzwe haruguru iteganya ibikurikira: ‘’Urukiko ni rwonyine rupima ko imikirize 80
## Page 81
y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa, ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa. Ntirwitsitsa ku mubare w’abatangabuhamya. Rwita cyane cyane ku bumenyi bwabo bw’ibyabaye, no ku buryo babivuga uko byagenze nta cyo bihimbira’’. Ingingo ya 119 y’Itegeko n° 15/2004 ryo ku wa 12/6/2004 ryavuzwe haruguru iteganya ko ‘’ Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso bishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye. Urukiko ruhamya ku buryo butavuguruzwa ko ibimenyetso byose birega cyangwa biregura ari byo kandi ko bishobora kwemerwa’’ Umurongo watanzwe: Mu rukiko umutangabuhamya avuga ibyo yiboneye cyangwa ibyo yumvise mu buryo butaziguye, ariko urukiko ni rwo rwonyine rusuzuma mu bushishozi bwarwo icyizere cyangwa ireme bukwiye guhabwa. Harebwe ububasha bw’Urukiko bwo gusuzuma mu bwigenge no mu bushishozi bwarwo ibimenyetso byose rwashyikirijwe, n’intego y’amategeko y’ibimenyetso (objectif du droit de la preuve) yo gushakisha ukuri, inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma byizerwa. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA/Gén 00002/2018/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/7/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWAHIRWA François (igika cya 68). Urubanza Nº RPAA 00399/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUTUYIMANA Félicien (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00383/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSHIMIYIMANA Martin (igika cya 21). 81
## Page 82
Urubanza RS/INJUST/RP 00007/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTURANYENABO Jean Chrysostome (igika cya 41). Urubanza Nº RPAA 00109/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSENGIMANA Théoneste (igika cya 26). Urubanza Nº RPAA 00375/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSENGIMANA MUGWANEZA Eric Patrice (igika cya 22). 12. Imanza z’inshinjabyaha – ubuhamya - agaciro k’ubuhamya buvuguruzanya ku tuntu duto – ntidutesha agaciro ireme ryabwo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00375/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSENGIMANA MUGWANEZA Eric Patrice (igika cya 23). Ikibazo cyasuzumwe: Ukuvuguruzanya kw’abatangabuhamya ku tuntu duto kwashingirwaho kugatesha agaciro ubuhamya batanga? Umurongo watanzwe: Ukuvuguruzanya kw’abatangabuhamya ku tuntu duto mu rubanza, ntibitesha agaciro ireme ry’ubuhamya batanga. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Case no. ICTR-01-72-T, The Prosecutor v. SIMON BIKINDI, 2 December 2008, page 12, paragraph 32. Case no. ICTR 2000-55c-T, Le Procureur c/ Ildephonse Nizeyimana, du 02 Juin 2012, p. 94, para 289. Urubanza n° RPAA 0117/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/07/2010 haburana Ubushinjacyaha na Sgt BIZIYAREMYE na Cpl NGABONZIZA (igika cya 14). Urubanza n° RPA/GEN 00004/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIRINDABAGO Jean Paul (igika cya 125). 82
## Page 83
Urubanza Nº RPA/GEN 00001/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAGANZWA Ladislas (igika cya 27, 29). Urubanza Nº RPAA 00141/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Ryamukuru (igika cya 33). Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 33). Urubanza Nº RPAA 00584/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MPORANYI Jean Pierre (igika cya 21). 13. Kujurira – ibihe by’ubujurire – kumenyesha imikirize y’urubanza - umuburanyi utaritabiriye isomwa ry’urubanza - umuburanyi wari uhibereye cyangwa wari uhagarariwe urubanza rupfundikirwa ibihe byo kujurira bitangira kubarwa haherewe ku gihe urubanza rwaciriwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00577/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na HATEGEKIMANA Emmanuel (igika cya 14). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese ibihe by’ubujurire k’umuburanyi utaritabiriye isomwa ry’urubanza ariko rwarapfundikiwe yitabiriye iburanisha, byatangira kubarwa ku gihe avuga yarumenyesherejwe? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 181, igika cya mbere, y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/9/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko: «Kujurira bikorwa mu gihe kitarenga iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku itariki urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga. Icyo gihe gikurikizwa kandi ku muburanyi wamenyeshejwe mu buryo bwemewe n’amategeko, umunsi urubanza ruzacibwaho ntaze cyangwa ngo yohereze umuhagararira» 83
## Page 84
Umurongo imanza zihuriyeho: Umuburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga ndetse n’umuburanyi wamenyeshejwe mu buryo bwemewe n’amategeko umunsi urubanza ruzacibwaho ntaze cyangwa ngo yohereze umuhagararira bagomba kujurira mu gihe kitarenga iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku itariki urubanza rwaciriweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/03/2018 haburana Ubushinjacyaha na BOGERE Barige (igika cya 12). Urubanza nº RPA 0245/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/03/2011 haburana Ubushinjacyaha na BIZAVUGAMUNGU Urubanza Nº RPAA 0003/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/04/2018, haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Claude. Urubanza Nº RS/REV/RCOM 00005/2017/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019 Dunia Bakarani Faustin aburana na Majyambere Silas n’abandi (igika cya 36). Icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza rubanziriza urundi Nº RS/INJUST/RCOM 00003/2019/SC cyafashwe mu iburanisha ryo ku wa 14/09/2020 haburana Access Bank na SOTIRU Ltd. Urubanza Nº RPAA 00060/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/09/2022, haburana Ubushinjacyaha na Gakoza Eugene (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00155/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Védaste (igika cya 10). Urubanza N° RPAA 00434/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2019, haburana Ubushinjacyaha na NDAHAYO Eustache. Urubanza Nº RPAA 00064/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIMIRE Sylvan (igika cya 11). Urubanza Nº RPAA 00724/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUTABAZI Augustin (igika cya 10). 84
## Page 85
Urubanza Nº RPAA 00558/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA François (igika cya 15). Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00015/2022/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 28/07/2023, GAKIRE Pascal aburana na NDAGIJIMANA Viateur (igika cya 24). Urubanza Nº RPAA 00068/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYANZE Faustin (igika cya 14-16). Urubanza Nº RPAA 00475/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean Claude (igika cya 13-14). Urubanza Nº RPAA 00475/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean Claude (igika cya 11-14). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Urubanza Nº RPA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/03/2018 haburana Ubushinjacyaha na BOGERE Barige, kuko arirwo rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga. 14. Imanza z’inshinjabyaha – igisobanuro cyo gufatanwa ibiyobabwenge no gukora, guhinga, guhindura, gutunda no kubibika – bitandukanira ku ngano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00157/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYARIBANJE Vincent (igika cya 15). Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 263, igika cya mbere n’icya kabiri, y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko ‘‘Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha. Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange’’. 85
## Page 86
Naho ingingo ya 263, igika cya gatatu, y’iryo tegeko iteganya ko “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. Umurongo watanzwe: Amagambo arebana no gufatanwa (avugwa mu gika cya mbere cy’ingingo ya 263), gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika (avugwa mu gika cya 3 cy’iyo ngingo) agomba kumvikana hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yarafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse maze byagaragara ko kuri buri gikorwa muri ibyo ikigamijwe ari ukubikoresha ku giti cye (simple drug possession) uregwa agahabwa ibihano bito ariko byagaragara ko ingano y’ibiyobyabwenge yafatanwe ari nini bikaba byashingirwaho hemezwa ko ataribyo gukoresha ku giti cye ahubwo ikigamijwe ari ugucuruza cyangwa gukwirakwiza (drugs trafficking/drug distribution) ibiyobyabwenge uregwa agahabwa igihano kiremereye. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin (igika cya 14-18). Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène (igika cya 17- 18). Urubanza Nº RPAA 00428/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAKIZA Eric (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00358/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Florent (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 15). 86
## Page 87
Urubanza Nº RPAA 00670/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIRYAYO Ange (igika cya 12-13). Urubanza Nº RPAA 00413/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Jean Baptiste (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00341/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Cyprien (igika cya 26). Urubanza Nº RPAA 00025/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Gervais (igika cya 15-18). Urubanza Nº RPAA 00653/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MVUYEKURE Jean Bosco (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00082/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Sadi (igika cya 13). Urubanza Nº RPAA 00783/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUREZE Grace (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00679/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMBA Jean Pierre (igika cya 17-19). Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 21-23). Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 19-21). Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 18-20). 87
## Page 88
Urubanza Nº RPAA 00435/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na USABIMANA Eric alias Duguri (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00522/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Badru (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00689/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Elie (igika cya 9’). Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 30-32). Urubanza Nº RPAA 00258/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Daniel bita HABIMANA (igika cya 12). Urubanza Nº RPAA 00194/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAFASHA Emmanuel (igika cya 16). Urubanza Nº RPAA 00214/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Emmanuel (igika cya 19-20). Urubanza Nº RPAA 00367/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/11/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBORUREMA Protogène (igika cya 32). Urubanza Nº RPAA 00298/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSHIMIYIMANA Emmanuel (igika cya 18,25). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin kuko arirwo rwaciwe mbere rusesengura neza iyi ngingo. 88
## Page 89
15. Guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi ruke - ntibifatwa nko guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi bivugwa mu ngingo ya 263 igika cya 3 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange – bifatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza - agahabwa igihano gito. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00542/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023 haburana ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Emmanuel (igika cya 18-19). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uregwa ufatanywe ingano nto y’urumogi yahinze yatunze cyangwa yabitse yahanwa hashingiwe ku gufatanwa ibiyobyabwenge agamije kubigurisha no kubikwirakwiza? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yahinze, yatunze cyangwa yabitse yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza (simple drug possession) aho kubicuruza no kubikwirakwiza (drug trafficking /drug distribution), agahabwa ibihano bito. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza RPAA 00147/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Gedeon (igika cya 19, 20). Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène alias Rasta. Urubanza Nº RPAA 00200/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 33). Urubanza Nº RPAA 00327/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSIRIKARE Jean Damascène (igika cya 22-25). 89
## Page 90
Urubanza Nº RPAA 00335/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na SINDIKUBWABO UWABAKURIKIZA (igika cya 29). Urubanza Nº RPAA 00498/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUBAYIZA Alexis (igika cya 12,16). Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 34-35). Urubanza Nº RPAA 00532/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana ubushinjacyaha na MUNYENTWARI Cyprien (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00743/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHIMANA Adrien (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00082/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Sadi (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00522/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Badru (igika cya 18). Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 46). 90
## Page 91
Urubanza Nº RPAA 00266/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTEMBESA Abudulkalim (igika cya 34). Urubanza Nº RPAA 00033/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana ubushinjacyaha na MPIRIKANYI Jean Damascène (igika cya 17). Urubanza ruyoboye izindi: Urubanza RPAA 00147/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Gedeon, igika cya 19, 20 kuko arirwo rwafashe icyemezo bwa mbere kuri uyu murongo. 16. Imanza mbonezamubano – amasezerano y’ubugure – amasezerano y’ubugure bw’umutungo utimikanwa (Ubutaka) – ubugure burebana n’umutungo utimukanwa (ubutaka) butakozwe mu buryo bw’inyandiko mpamo nta gaciro buba bufite. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCAA 00002/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 NGABONZIZA M. Alphonse n’undi baburana na KAZOZA RUSHAGO Justin (igika cya 30). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya agaciro kahabwa amasezerano y’ubugure bw'ubutaka yakozwe mu buryo bw'inyandiko bwite n’ayakozwe mu buryo bw’inyandiko mpamo. Ingingo y’Itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 23 y’Itegeko nº 27/2021, ryo ku wa 10/06/2021 rigenga ubutaka, iteganya ko: “Amasezerano y’ihererekanya ry’uburenganzira ku butaka akorwa mu nyandiko ishyirwaho umukono n’abahererekanya uburenganzira ku butaka, akemezwa kandi agahamywa n’umukono wa noteri w’ubutaka cyangwa undi munoteri ubihererwa uburenganzira n’umubitsi mukuru w’inyandikompamo z’ubutaka.”. 91
## Page 92
Umurongo watanzwe: Amasezerano y’ubugure bw’ubutaka yakozwe mu buryo bw’inyandikompamo niyo agira agaciro. Uwaguze hakozwe amasezerano mu buryo bw’inyandiko bwite, ubugure bwe buba ari imfabusa. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza n˚ RS/INJUST/RC 00010/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020, haburana TWIZERIMANA Théoneste na MANIZABAYO Kennedy, hagobokeshwa HAFASHIMANA Elias. ( igika cya 23, 27). Urubanza N° RS/INJUST/RC 00004/2020/SC rwaciwe ku itariki ya 09/04/2021 haburana NSANZIMANA Wilson na GACUNGA Esperance n’abandi. Urubanza n˚ RS/INJUST/RC 00003/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 30/09/2021, CIFTCI iburana na NSHIMIYIMANA n’Undi. (igika cya 24). Urubanza n˚ RS/INJUST/RC 00014/2021/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/05/2022, MUKANDORI aburana na KAYITESI. (igika cya 31). Urubanza n˚ RS/INJUST/RC 00012/2021/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 22/10/2022, NSENGIYUMVA aburana na NTAGUNGIRA n’Abandi. (igika cya 31). Urubanza n˚ RCAA00010/2022/CA CMB RCAA 00017/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023, RUHUMURIZA aburana na NYIRABIHOGO n’Abandi. (igika cya 40). 92
## Page 93
Urubanza Nº RCAA 00021/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 MAMBO Kalisa Charles aburana na RUTAGENGWA Georges n’abandi (igika cya 26). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza rugaragara mu manza zitandukanye ko ruyoboye izindi ni Urubanza n˚ RS/INJUST/RC 00010/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020, haburana TWIZERIMANA Théoneste na MANIZABAYO Kennedy, hagobokeshwa HAFASHIMANA Elias kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga. 17. Imanza z’umurimo – gusezererwa ku kazi kubera impamvu z’ubukungu – igihe cyo kumenyesha Umugenzuzi w’umurimo urutonde rw’abagomba gusezererwa – Umugenzuzi w’umurimo agomba kumenyeshwa urutonde rw’abagomba gusezererwa mbere y’uko abakozi basezererwa, akagenzura niba abari ku rutonde ari bo bagomba gusezererwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00005/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana KAYITESI Joselyne na ADEPR (igika cya 18). Ikibazo cyasuzumwe: Ese gukora urutonde rw’abakozi bagomba gusezererwa kubera impamvu z’ubukungu no kurumenyasha Umugenzuzi w’umurimo bikorwa ryari? Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 34 y’Itegeko N° 13/2009 ryo ku wa 27/05/2009 rigenga umurimo mu Rwanda ryakoreshwaga ubwo ikibazo cyavukaga iteganya ibikurikira: “Umukoresha ashobora gusezerera umukozi umwe cyangwa benshi bitewe no kuvugurura imikorere y’ikigo bikorwa kubera ingorane z’ubukungu cyangwa guhindura ikoranabuhanga ryakoreshwaga hagamijwe kugira ngo ikigo kirusheho gukora neza. Abakozi bagabanywa mu kigo batondekwa hakurikijwe ubushobozi ku murimo, amashuri, uburambe muri icyo kigo n’umubare w’abo atunze ku buryo bwemewe n’amategeko, bikitabwaho uko bikurikirana. Ibyo bimenyeshwa Umugenzuzi w’umurimo mu nyandiko”. 93
## Page 94
Umurongo watanzwe: Umugenzuzi w’umurimo agomba kumenyeshwa urutonde rw’abagomba gusezererwa kubera impamvu z’ubukungu mbere y’uko abakozi basezererwa, agahabwa umwanya wo kugenzura niba koko abari kuri urwo rutonde ari bo bagomba gusezererwa, kandi niba rwarakozwe hubahirijwe ibyo amategeko asaba. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza N° RSOCAA 0014/12/CS, rwaciwe n’ Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/01/2013 haburana MUSONI wa RWIHIMBA Désiré na Banki ya Kigali Ltd (igika cya 28). Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00009/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023 haburana UWINEZA Alliance na UNGUKA BANK Plc (igika cya 37- 40). Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00011/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023 haburana NYIRABWIZA Justine na UNGUKA BANK Plc (igika cya 27). Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00010/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023 haburana MUKANDAYISENGA Gentille na UNGUKA BANK Plc (igika cya 16). 18. Imanza zisubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ibibazo bitasuzumwe mu rubanza rusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ntibishobora gusuzumwa mu rwego rw’akarengane. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00030/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/11/2023, CODENYA MULTISERVICES Ltd iburana na MUNYAKARAMBI Charles n’undi (igika cya 48). 94
## Page 95
Ikibazo cyasuzumwe: Ese ibibazo bitasuzumwe mu rubanza rusabirwa gusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane, bishobora gusuzumirwa bwa mbere mu rubanza rusubirishwamo mu karengane? Umurongo watanzwe: Ibibazo bitaburanyweho mu rubanza rusabirwa gusubirwamo ku mpamvu z’akarengane ntibishobora gusuzumwa mu rwego rw’akarengane, kuko umuburanyi atavuga ko yagize akarengane ku kibazo atigeze asaba Urukiko gusuzuma. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00024/2018/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/02/2020, haburana Ngizweninshuti Albert na Muhima Giovanni. Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2018/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/03/2020, haburana Nditiribambe Samuel, Gatera Jason na Nyamaswa Faustin. Urubanza Nº RS/INJUST/RC00004/2019/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 28/07/2020, haburana Havugimana Emmanuel, Mukamana Mamique na Candali Vérène n’abandi barugobotsemo. (igika cya 23). Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana KARUMUHINZI Baudoux Claire na NYIRAKAZIGA Kabeja Anne Marie (igika cya 44). Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00005/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana KAYITESI Joselyne na ADEPR (igika cya 34-36). Urubanza Nº RS/INJUST/RAD 00002/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana NYIRAHABIMANA Francine na Komisiyo y'Igihugu Ishinzwe Abakozi ba Leta (igika cya 33). Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00003/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, KAYITABA Mukunde Eugénie iburana na WOMEN FOR WOMEN INTERNATIONAL (igika cya 62). 95
## Page 96
19. Kwihana umucamanza – impamvu z’ubwihane bw’umucamanza - zigomba kuba ari impamvu zishingiye ku byo umuburanyi yamenye mu mibanire cyangwa mu isano umucamanza asanzwe afitanye n’umuburanyi cyangwa azi ku rubanza, zidashingiye ku miburanishirize y’urubanza kandi umuburanyi akabigaragariza ibimenyetso bigaragara bidashingiye ku kugenekereza. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/RECUS/RCOMAA 00002/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, ku bwihane bwatanzwe na KARAGIRE YARAMBA Jean Baptiste (igika cya 11). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya impamvu z’ubwihane bw’umucamanza buteganywa mu ngingo ya 103 CPCCSA. Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 103 y’Itegeko nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko: ‘Umucammanza bashobora kumwihana iyo: « Ingingo ya 103 CPCCSA iteganya ko Umucamanza bashobora kumwihana iyo: 1° ubwe cyangwa uwo bashakanye n’abana babo, bafite inyungu bwite mu rubanza; 2° ubwe, cyangwa uwo bashakanye afitanye isano y’amaraso cyangwa yo gushyingiranwa ku buryo butaziguye cyangwa afitanye isano ku buryo buziguye kugeza ku gisanira cya kane n’umwe mu bagize inteko y’urukiko, n’umwe mu baburanyi, n’umwunganira cyangwa umuhagarariye; 3° umwe mu baburanyi agaragaje ishingiro ry’urwango afitanye n’umucamanza; 4° umwe mu baburanyi agaragaje ko umucamanza afitanye ubucuti bwihariye n’undi mu baburanyi cyangwa kuva aho urubanza rutangiriye, yarigeze kwakirwa mu buryo bwihariye n’umwe mu baburanyi ku mafaranga ye, cyangwa yaremeye impano ahawe n’umuburanyi; 5° yigeze kugira icyo avuga cyangwa agatanga inama kuri urwo rubanza mbere y’uko ruburanishwa; 6° yigeze kuba mu rubanza ari umucamanza, umwunzi, umushinjacyaha,
umugenzacyaha,
umuburanyi,
umutangabuhamya, umusemuzi, inzobere cyangwa umukozi wo mu butegetsi bwa Leta; 7° habayeho urubanza
rw’ishinjabyaha
cyangwa
rw’imbonezamubano,
hagati y’umucamanza cyangwa uwo bashakanye, abafitanye n’umucamanza isano ishingiye ku maraso cyangwa ku gushyingirwa ku buryo butaziguye cyangwa ku buryo buziguye kugeza ku gisanira cya kane n’umwe mu baburana, uwo bashakanye cyangwa abo bafitanye isano ishingiye ku maraso cyangwa ku gushyingirwa ku buryo butaziguye cyangwa ku buryo buziguye kugeza ku gisanira cya kane » 96
## Page 97
Umurongo watanzwe: Impamvu z’ubwihane bw’umucamanza ziteganywa n’ingingo ya 103 y’itegeko no 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi si impamvu zituruka mu buryo urubanza rwaburanishijwe, ahubwo ari impamvu zishingiye ku byo umuburanyi yamenye mu mibanire cyangwa mu isano umucamanza asanzwe afitanye n’umuburanyi cyangwa azi ku rubanza, bishobora kugaragazwa bidashingiye ku miburanishirize y’urubanza. Impamvu nk’izo zigomba kuba zifitiwe ibimenyetso bigaragara bidashingiye ku kugenekereza. Izindi manza zafashe uyu murongo: Urubanza NºRS/RECUS/RCOM 00002/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 15/11/2019, ku bwihane bwatanzwe na Rutikanga Frederic (igika cya 23). Urubanza Nº RS/RECUS/RC 00003/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, ku bwihane bwatanzwe na RUBANGURA Denys (igika cya 7-8). Urubanza Nº RS/RECUS/RC 00001/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, ku bwihane bwatanzwe na DUSABE Esther (igika cya 6). 20. Ubujurire bwa kabiri – itegeko ritariho – ni itegeko ritagikoreshwa, itegeko ritaratangira gukoreshwa cyangwa ritigeze ribaho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00167/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023, Ubushinjacyaha na HAYTHEM Ahmed Ali barega BASHEER Mohammed Ghaleb n’undi (igika cya 28). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese itegeko ritariho ryashingirwaho mu rubanza bigatuma rwemererwa kuburanishwa mu bujurire bwa kabiri ni irimeze gute? 97
## Page 98
Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 52, igika cya 2, agace ka 3°, y’Itegeko n°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ibikurikira: ″Urukiko rw’Ubujurire rufite kandi ububasha bwo kuburanisha mu rwego rw’ubujurire bwa kabiri imanza zaciwe n’Urukiko Rukuru, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi n’Urukiko Rukuru rwa Gisirikare, iyo izo manza: (…) 3º zashingiye ku itegeko ritariho, ingingo z’amategeko zitakiriho cyangwa zaciwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha″. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Itegeko ritariho rigomba kumvikana mu buryo bw’itegeko ritagikoreshwa (loi abrogée, repealed law), cyangwa itegeko ritaratangira gukoreshwa (loi non encore en vigueur/ a law not yet in force), cyangwa se itegeko ritigeze ribaho (qui n’a jamais existé/ a law that never existed). Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 0096/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/05/2018, haburana MUKARUSANGA Olive n’Ubushinjacyaha (igika cya 14). Urubanza Nº RCAA 00012/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana NSENGIYUMVA Thiery na MANISHIMWE François n’abandi. Urubanza Nº RCAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 9/09/2022 haburana IRAMIRO CLINIC na KAMBALI BIGISHIRO. Urubanza Nº RCOMAA 00109/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/03/2023 haburana UJM CONSULTANCY AND PARTNERS Ltd na KABIRIGI Willy (igika cya 18-19). 98
## Page 99
Urubanza Nº RPAA 00322-00323/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na RENZAHO Alexis n’undi (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA/ECON 00001/2022/CA - CMB RPAA /ECON 00002/2022/CA - CMB RPAA /ECON 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na RWAKUNDA Christian n’abandi (igika cya 26). Urubanza Nº RPAA 00351/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIBERABAGABO Jean Bosco n’undi (igika cya 30). Urubanza Nº RCOMAA 00115/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/6/2023 haburana SELECT KALAOS Ltd na MUTAVUNIKA Arcade (igika cya 17). Urubanza Nº RCOMAA 00071/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/11/2023 haburana MUHONGE TRADING COMPANY Ltd na RWANDA ANGLICAN CAPITAL INVESTMENTS Ltd (RACI) (igika cya 13). Urubanza Nº RCAA 00030/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/11/2023 haburana GUARANTY TRUST BANK RWANDA Plc na BAZAMBANZA Théoneste (igika cya 12). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPAA 0096/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/05/2018, haburana MUKARUSANGA Olive n’Ubushinjacyaha kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga. 99
## Page 100
21. Imanza z’inshinjabyaha – umuburanyi ufunze wemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane – ahita afungurwa bitagombye urubanza. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RP/ECON RP/ECON 00005/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na MUSHOBEKWA Mussa (igika cya 16-17). Ikibazo cyasuzumwe: Ni zihe nkurikizi ziba ku muburanyi ufunze wemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane? Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 64 y’Itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw‘Inkiko iteganya ko: “Gusaba ko urubanza rwaciwe ku rwego rwa nyuma rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane ntibihagarika irangiza ry’urubanza. Icyakora, iyo Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yemeje ko urubanza rwongera kuburanishwa ku mpamvu z’akarengane ariko rutararangizwa, irangizwa ryarwo rihita rihagarara kabone n’iyo imihango yo kururangiza yaba yaratangiye”. Umurongo: Iyo umuburanyi ufunze yemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane, ararekurwa bitabaye ngombwa kubisaba Urukiko. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza RP 00003/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 29/10/2018, haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Emmanuel. Urubanza Nº RP 00002/2022/CA, rwaciwe rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BADO Bede (igika cya 23). Urubanza Nº RP/ECON 00001/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/07/2023, Ubushinjacyaha buburana na BAGAMBIKI Robert n’undi (igika cya 18-19). Urubanza Nº RP 00003/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/10/2023, Ubushinjacyaha buburana na HITIMANA Hubert (igika cya 12). 100
## Page 101
Urubanza Nº RP/ECON RP 00004/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTAMWEMEZI Jean Baptiste (igika cya 14-15). Urubanza Nº RP/ECON 00004/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na BIMENYIMANA Samuel (igika cya 13). Urubanza Nº RP 00005/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na NDAGIJIMANA Emmanuel (igika cya 13). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza RP 00003/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 29/10/2018, haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Emmanuel kuko arirwo rwaciwe mbere. 22. Imanza z’inshinjabyaha – kubahiriza umurongo watanzwe - umucamanza ategetswe kuwubahiriza. Kuwuhindura bishobora gukorwa gusa n’Urukiko rwisumbuye ku rwaciye urubanza cyangwa urwo rukiko ubwarwo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RP/ECON RP/ECON 00005/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na MUSHOBEKWA Mussa (igika cya 18). Ikibazo cyasuzumwe: Umucamanza ategetswe kubahiriza umurongo watanzwe n’inkiko zimukuriye, uw’Urukiko arimo cyangwa uwo yatanze mu manza yaciye. Ese uwo murongo wahindurwa? Umurungo uhuriweho n’izindi manza: Umucamanza ategetswe kubahiriza umurongo watanzwe n’inkiko zimukuriye, uw’Urukiko arimo cyangwa uwo yatanze mu manza yaciye ku bibazo bisa n’icyo agomba gucyemura, guhindura uwo murongo bishobora gukorwa gusa n’Urukiko rwisumbuye ku rwaciye urubanza cyangwa urwo rukiko ubwarwo. Iyo nta byabaye, Urukiko rugomba kugendera ku murongo usanzweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: 101
## Page 102
Urubanza N˚ RS/INCONST/SPEC 00004/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019, haburana URUGAGA RW’ABAVOKA (igika cya 36). Urubanza N˚ RS/CLR/SPEC 00001/2021/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/2/2022, haburana GLIHD (Great Lakes Initiative for Human Rights Development) na Leta y’u Rwanda (igika cya 36-39). Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 52-55). Urubanza Nº RP 00002/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BADO Bede (igika cya 15, 17). Urubanza Nº RPAA 00273/2020/CA-CMB RPAA 00339/2020/CA-CMB RPAA 00349/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, Ubushinjacyaha buburana na MAHIRWE Ephrem alias Alpha n’abandi (igika cya 47). Urubanza Nº RP/ECON 00001/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/07/2023, Ubushinjacyaha buburana na BAGAMBIKI Robert n’undi (igika cya 20 -21). Urubanza Nº RP/ECON RP 00004/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTAMWEMEZI Jean Baptiste (igika cya 16). 23. Gusubirishamo urubanza ingingo nshya – ikimenyetso gishya cyatuma urubanza rusubirishwamo – ni ikimenyetso cyari gihari mu gihe urubanza rwaburanwaga ariko umuburanyi akaba atashoboraga kumenya ko gihari, akakibona nyuma cyangwa akaba atarabashaga kukigeraho igihe yaburanaga. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/REV/RP 00001/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na KANANI Célestin (igika cya 20). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ikimenyetso gishya cyatuma urubanza rusubirishwamo ingingo nshya ni ikimeze gute? 102
## Page 103
Ingingo y’Itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 197, agace ka 5°, y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, iteganya ibikurikira: “Urubanza rushobora gusubirishwamo ingingo nshya kubera imwe mu mpamvu zikurikira: (…) 5° iyo kuva aho urubanza ruciriwe, habonetse ikimenyetso gishya kimara impaka kigaragaza neza akarengane katewe n’urubanza rusabirwa gusubirwamo”. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ikimenyetso gishya ni ikimenyetso umuburanyi atashoboraga kumenya ko cyaba gihari, akakibona nyuma cyangwa akaba atarabashaga kukigeraho igihe yaburanaga, kandi ko n’iyo ari gishya gihabwa agaciro gusa iyo gishobora kuvuguruza ibyari byashingiweho mu ica ry’urubanza rusabirwa gusubirishwamo ingingo nshya. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza n° RS/REV/CIV 0001/15/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/04/2017 haburana NYAMASWA Ephron na MUKAMUSONI Astérie (igika cya 22). Urubanza n° RS/REV/RIV 0002/12/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/01/2019, haburana MULINDAHABI Fidèle na ATRACO (igika cya 29). Urubanza nº RS/REV/RCOM 00001/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 24/07/2020, haburana SHEMA Charles na I & M BANK RWANDA Plc n’abandi (igika cya 21). Urubanza Nº RS/REV/RC 00001/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/10/2022 haburana NGOGA Placide na MUKANGOGA Marie Louise n’abandi (igika cya 20-23). Urubanza Nº RP 00001/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 6/07/2023, Ubushinjacyaha buburana na KABURERE Gérard (igika cya 30- 31). Urubanza Nº RS/REV/RP 00007/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGABO Faustin (igika cya 15). 103
## Page 104
24. Imanza z’imbonezamubano – imiburanishirize y’imanza – gukora ubujurire bwuririye ku bundi – uburenganzira bw’ubukora igihe ntacyo yaryozwa mu kibazo kiri hagati y’ababurana ubujurire – ubujurire bwuririye ku bundi ntibwakirwa mu igihe ntacyo ubutanga aryozwa n’uwo ariwe wese mu mpande zihanganye mu bujurire. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza rubanziriza urundi Nº RPAA 00449/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023, Ubushinjacyaha buburana na SINAMENYE Daniel, UWIZERA Mariane n’abandi baregera indishyi (igika cya 15, 18). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba umuburanyi utarebwa n’impamvu z’ubujurire yemerewe gutanga ubujurire bwuririye ku bundi, ashingiye gusa ku kuba itegeko riteganya ko uwabaye umuburanyi wese mu rubanza rujuririrwa aruhamagazwamo kugira ngo arengere inyungu ze. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 155 y’Itegeko no 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “Ikirego cy’ubujurire cyakiriwe gituma ikibazo gisubira uko cyari kimeze mbere y’uko gicibwaho urubanza rujuririrwa, ariko ku ngingo zajuririwe gusa”. Naho ingingo ya 153 y’iryo tegeko ikongeraho ibikurikira: “Iyo bamwe mu baburanyi bajuriye abandi ntibajurire, ntibibuza ko bose bahamagarwa mu rubanza rw’ubujurire. Muri icyo gihe, abatarezwe mu bujurire bashobora gusaba ijambo bagamije kurengera inyungu zabo. Bashobora kandi kuririra ku bujurire bakagira ibyo basaba kimwe n'uko bashobora gutakaza bimwe mu byo bari baragenewe mu rubanza rwajuririwe”. Umurongo watanzwe: Urubanza rw’ubujurire ruburanishwa gusa mu mbibi z’icyajuririwe, rugashobora kwagurwa gusa cyangwa kujya hanze y’imbago zacyo iyo ibyo biburanwa mu bujurire hari icyo byahungabanya ku nyungu z’umwe (cyangwa bamwe) mu ruhande ruhanganye n’uwajuriye. Icyo gihe gusa, nibwo uwahamagajwe mu rubanza rujuririrwa ariko atarebwa n’ibiruburanwamo ahabwa ijambo kugira ngo arengere inyungu ze ndetse akaba yagira n’ibyo asaba byuririye ku rubanza akuruwemo kandi atarajuriye. 104
## Page 105
Igihe ntacyo aryozwa n’uwo ariwe wese mu mpande zihanganye mu bujurire, inyungu ze muri urwo rubanza ziguma kuba uko zari ziri mu rubanza rujuririrwa kuko kutajurira kwe bisigira impaka gusa abarebwa n’ingingo zajuririwe. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza rubanziriza urundi Nº RCOMAA 00114/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/9/2023, haburana NFCS Ltd na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd n’undi (igika cya 25). 25. Imanza z’inshinjabyaha – itangwa ry’ibimenyetso – ibivugwa n’abatangabuhamya - ibimenyetso byose, birimo n’imvugo z’abatangabuhamya; bipfa kuba byagiweho impaka, bishobora gushingirwaho mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha - urukiko nirwo rusuzuma ireme ry’ibyo bavuga. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00044/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 Ubushinjacyaha buburana na MIGAMBI Vianney (igika cya 20). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Kumenya agaciro gahabwa imvugo z’abatangabuhamya mu manza nk’ikimenyetso Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 119 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ibikurikira: “Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso bishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye. Urukiko ruhamya ku buryo butavuguruzwa ko ibimenyetso byose birega cyangwa biregura ari byo kandi bishobora kwemerwa”. Ibyo iyi ngingo iteganya bihura n’ibiteganywa n’ingingo ya 108 y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha. 105
## Page 106
Naho ingingo ya 65 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ibikurikira: Urukiko nirwo rwonyine rupima ko imikirize y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa, ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa; ko rutitsitsa ku mubare w’abatangabuhamya, ko rwita cyane cyane ku bumenyi bwabo bw’ibyabaye, no ku buryo babivuga uko byagenze nta cyo bihimbira. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose, iyo byagiweho impaka bishobora gushingirwaho mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha kandi ibyo ibimenyetso bishobora no kuba imvugo z’abatangabuhamya, urukiko rukaba arirwo rusuzuma niba ibyo bavuga byakwemerwa cyangwa ntibyemerwe. 26. Imanza z’inshinjabyaha – umurongo watanzwe n’urukiko – ntukomeza gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahindutse. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00387/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 Ubushinjacyaha buburana na RUSANGANWA Sylvestre (igika cya 38). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese umurongo watanzwe n’Urukiko ushobora kugumya gushingirwaho n’ubwo itegeko ryashingiweho utangwa ryahindutse? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul. 106
## Page 107
Urubanza Nº RPAA 00367/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha TWAGIRUMUKIZA Innocent Réponse (igika cya 19). Urubanza Nº RPAA 00006/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAHATI Emmanuel (igika cya 35). Urubanza Nº RPAA 00611/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MAHORO Jolie (igika cya 27). Urubanza Nº RPAA 00113/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDENGEYABAGABO Jean Pierre (igika cya 21). Urubanza Nº RPAA 00157/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYARIBANJE Vincent (igika cya 25). Urubanza Nº RPAA 00601/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWARI Azarias (igika cya 14). Urubanza Nº RPAA 00543/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na IBYIMANIKORA Jérémie (igika cya 23). Urubanza Nº RPAA 00515/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Télesphore n’undi (igika cya 16,20). 27. Imanza z’inshinjabyaha – itangwa ry’ibimenyetso – gusaba urukiko gukora iperereza cyangwa kubaza abatangabuhamya – urukiko ntirutegetswe kubikora mu gihe rusanga ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije kandi ababuranyi barabyisobanuyeho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00445/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Paul (igika cya 21). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese urukiko rutegetswe gukora iperereza igihe cyose byifujwe n’umuburanyi? 107
## Page 108
Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Urukiko ntirutegetswe gukora iperereza cyangwa se kubaza abatangabuhamya igihe cyose bisabwe n’umuburanyi iyo rwumva ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije kandi n’ababuranyi bahawe umwanya wo kubyisobanuraho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 010/09/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 09/03/2012 haburana Ubushinjacyaha na NZAJYIBWAMI Emmanuel. 28. Imanza z’inshinjabyaha – imiburanishirize y’imanza – ibihe by’ubujurire umuburanyi wajuriye adafite kopi y’urubanza – uwo muburanyi agomba gutanga imyanzuro y'ubujurire nibura mu gihe cy'iminsi 30 nyuma y'uko kopi ishyizwe muri IECMS. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00616/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean de Dieu (igika cya 19). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese uwajuriye adafite kopi, ategetswe ku jurira mu gihe kingana iki? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Umuburanyi agomba gutanga impamvu z’ubujurire cyangwa kugaragaza inenge ziri mu rubanza rujuririrwa mu bihe by’ubujurire biteganywa n’Itegeko. Umuburanyi wajuriye atarabona kopi y’urubanza, agomba gutanga imyanzuro y'ubujurire nibura mu gihe cy'iminsi 30 nyuma y'uko kopi ishyizwe muri IECMS. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza rubanziriza urundi Nº RPA 00047/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 09/06/2023, haburana Ubushinjacyaha na Rtd Maj HABIBU Mudathiru alias MUSSA na bagenzi be (igika cya 35). Urubanza Nº RPAA 00008/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Jonathan (igika cya 17). 108
## Page 109
Urubanza Nº RPAA 00042/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANEZA alias Melanie (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00030/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUGABUMWE Innocent alias Ngabo (igika cya 17). Urubanza Nº RPAA 00051/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWAMAHORO (igika cya 17). 29. Imanza z’inshinjabyaha – itangwa ry’ibimenyetso – uregwa ufite ubwandu bwa Sida – kuba atarayanduje uwo ashinjwa gusambanya - si ikimenyetso cy’uko atamusambanyije. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00142/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Pierre (igika cya 17). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese umuburanyi ashobora gusaba urukiko kumuhanaguraho icyaha rushingiye gusa ku kuba uwo muburanyi afite ubwandu bwa Sida naho uwo aregwa gusambanya yarapimwe bikagaragara ko atanduye? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Si ngombwa buri gihe ko uregwa ufite ubwandu bwa Sida agakorana imibonano mpuzabitsina n’undi amutera byanze bikunze iyo ndwara, kandi kubiburanisha ntacyo bimarira uregwa kuko aba adakurikiranyweho icyaha cyo kuba yaranduje iyo ndwara uwo yasambanyije ahubwo akurikiranyweho icyo kumusambanya. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00020/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na SINDIHOKUBWAYO Théodomir (igika cya 38). 109
## Page 110
30. Imanza z’inshinjabyaha – icuruzwa ry’abantu – kubyaza undi inyungu – ihanwa ry’ukurikiranwe utageze ku ntego y’igikorwa - ukurikiranyweho icyo cyaha ahanirwa icyaha cy’icuruzwa ry’abantu n’ubwo yaba atageze ku ntego y’igikorwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPA 00017/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAVYARIMANA Innocent (igika cya 15-16). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese ukurikiranyweho icyaha cyo kubyaza umuntu inyungu mu cyaha cyo gucuruza abantu, mu gihe akoze kimwe cyangwa bimwe mu bikorwa bigize icyo cyaha ariko ntagere ku ntego, yahanirwa ubwinjiracyaha? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 3, agace ka 6 (a) y’Itegeko nº 51/2018 ryo ku wa 13/08/2018 ryerekeye gukumira, kurwanya no guhana icuruzwa ry'abantu no gushakira inyungu mu bandi iteganya ko “icuruzwa ry’abantu ari igikorwa cyose gikozwe n’umuntu hagamijwe gushaka inyungu, uha cyangwa ushakira undi akazi, utwara, wimura, uhisha cyangwa wakira undi muntu; hakoreshejwe ibikangisho, imbaraga cyangwa ubundi buryo bwose bw’agahato, ishimuta, uburiganya, ubushukanyi, kumubonerana kubera ububasha umufiteho cyangwa kubera ko ari umunyantege nke, gutanga cyangwa kwakira ubwishyu cyangwa inyungu kugira ngo umuntu ufite ububasha ku wundi muntu yemere”. Naho mu gace ka 4º k’iyo ngingo, kakarondora ibikorwa bifatwa nko “gushakira inyungu mu wundi” harimo no “gukoresha undi ibikorwa bifitanye isano n’ubucakara, haba mu Rwanda cyangwa mu mahanga”. Na none mu gace ka 5º, gasobanura ibikorwa bifitanye isano n’ubucakara ibyo ari byo harimo no “kubanisha umuntu ku gahato nk’umugabo n’umugore”, ni ukuvuga imigirire ituma umuntu ahatirwa kubana n’undi nk’umugabo n’umugore kandi nta bubasha afite bwo kubyanga. 110
## Page 111
Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Mu gikorwa cyo kubyaza umuntu inyungu mu cyaha cyo gucuruza abantu singombwa ko intego iba yagezweho, icy’ingenzi ni uko hagaragazwa icyari kigamijwe mu ikorwa ry’icyo gikorwa, kuko igihanwa ari icyari kigambiriwe, ni ukuvuga kubyaza umuntu inyungu zitemewe, aho kuba icyagezweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPA 0035/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na KABURERE Gérard. Urubanza Nº RPA 00003/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZEYIMANA Pascal Abedi alias BUCUMI (igika cya 13). 31. Ubujurire bwa kabiri – itegeko ritariho – kuba mu rubanza hagaragaramo itegeko ryavuyeho cyangwa ritigeze ribaho – ubwabyo ntibihagije kugira ngo bitume ubujurire bwa kabiri bwakirwa, hanarebwa ko ibyari bikubiye muri iryo tegeko aribyo byashingiweho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00167/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/12/2023, Ubushinjacyaha na HAYTHEM Ahmed Ali barega BASHEER Mohammed Ghaleb n’undi (igika cya 29). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese kuba mu rubanza rujuririrwa bwa kabiri hagaragaramo itegeko ryavuyeho cyangwa ritigeze ribaho ubwabyo birihagije kugira ngo bishingirweho ubujurire bwakirwe? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 52, igika cya 2, agace ka 3°, y’Itegeko n°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ibikurikira: ″Urukiko rw’Ubujurire rufite kandi ububasha bwo kuburanisha mu rwego rw’ubujurire bwa kabiri imanza zaciwe n’Urukiko Rukuru, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi n’Urukiko Rukuru rwa Gisirikare, iyo izo 111
## Page 112
manza: (…) 3º zashingiye ku itegeko ritariho, ingingo z’amategeko zitakiriho cyangwa zaciwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha″. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Mu kuvuga ko urubanza rwashingiye ku itegeko ryavuyeho rushobora kujuririrwa bwa kabiri, Umushingamategeko ntiyari agamije kurengera inyuguti y’itegeko ahubwo yashakaga ko ibikubiye (contenu) mu itegeko ryavuyeho cyangwa bitigeze binateganywa n’itegeko bitaba ishingiro ryo kurenganya umuburanyi. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00004/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/09/2021 haburana Ubushinjacyaha na NYIRAMUTESI NYIRABATONI Xaverine, SABUNE GWIZA Vénantie aregera indishyi. Urubanza Nº RCAA 00030/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/11/2023 haburana GUARANTY TRUST BANK RWANDA Plc na BAZAMBANZA Théoneste (igika cya 14). 32. Imanza z’inshinjabyaha – gutunda ibiyobyabwenge – ibikorwa bigize icyo icyaha – icyo cyaha kigizwe n’igikorwa cyo gukura ibiyobyabwenge ahantu ubijyana ahandi, ubikoze akaba azi neza ko atwaye ibiyobyabwenge, ko ari icyaha kandi icyakozwe akaba ari igikorwa gihanwa n’amategeko. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00582/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023, Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Issa (igika cya 19). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Kumenya ibisobanuro by’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge n’ibikorwa bikigize. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 11 y’Itegeko n° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 yahinduye ingingo 263 y’Itegeko n° 68/2018 112
## Page 113
ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ibikurikira: « (...) Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa: 1 º igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw), ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye. (…). ″. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Gutunda ibiyobyabwenge ni ugukura ibiyobyabwenge ahantu ukabijyana ahandi. Icyo cyaha kigizwe n’igikorwa cyo gukura ibiyobyabwenge ahantu ubijyana ahandi (élément materiel), naho ubushake bwo gukora icyaha (élément moral) bukaba bugizwe no kuba uwatunze ibiyobyabwenge azi neza ko atwaye urumogi ndetse akaba yari asanzwe azi ko gutwara urumogi ari icyaha kandi icyakozwe akaba ari igikorwa giteganywa kandi kigahanwa n’ingingo y’amategeko (élément légal). Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RPAA 00052/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYE Franco (igika cya 27-30). Urubanza Nº RPAA 00298/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSHIMIYIMANA Emmanuel (igika cya 27). 33. Imanza z’imbonezamubano – itangwa ry’ibimenyetso – ibimenyetso bicukumbuye – umuburanyi utanze ikirego afite inshingano yo kugaragaza ibimenyetso bihamya nta shiti ko ibyo aregera ari ukuri. Umucamanza akoresha ubwenge n’ubushishozi bwe, agacukumbura ukuri nyako kwaba kuri mu bisobanuro byatanzwe na buri ruhande. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00030/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/11/2023, CODENYA 113
## Page 114
MULTISERVICES Ltd iburana na MUNYAKARAMBI Charles n’undi (igika cya 31). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Kumenya inshingano z’umuburanyi mu gutanga ibimenyetso n’ibimenyetso bicukumbuye. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 3 y’Itegeko n˚15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ibikurikira: “Buri muburanyi agomba kugaragaza ukuri kw’ibyo aburana”, iya 108 y’iryo Tegeko yo igateganya ibikurikira: “Ibimenyetso bicukumbuwe no gusesengura urubanza ni ibimenyetso bitacukumbuwe n’amategeko, bicukumburwa n’ubwenge n’ubushishozi bw’abacamanza. Abacamanza bagomba kwemera gusa ibyo bimenyetso iyo bikomeye, bisobanuye kandi bihuje”. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Umuburanyi utanze ikirego mu Rukiko aba afite inshingano ikomeye yo kugaragaza ibimenyetso bihamya nta shiti ko ibyo aregera ari ukuri, iyo atabashije kubigaragaza, ikirego cye nta shingiro gihabwa. Ahereye ku byavuzwe n’ababuranyi, umucamanza akoresha ubwenge n’ubushishozi bwe, agacukumbura ukuri nyako kwaba kuri mu bisobanuro byatanzwe na buri ruhande. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2021/CA,
rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana KARUMUHINZI Baudoux Claire na NYIRAKAZIGA Kabeja Anne Marie. Urubanza Nº RCAA 00007/2023/CA-RCAA 00008/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, BUGABO Jean Pierre n’undi baburana na MUSABWASONI Asthérie n’abandi. 114
## Page 115
34. Imanza z’umurimo – isezererwa mu kazi mu buryo bunyuranyije n’amategeko – amafaranga abarirwaho indishyi – umukozi ahabwa amafaranga abariwe ku mushahara atahana mu ntoki (salaire net) aho kuba umushahara mbumbe (salaire brut). Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00003/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, KAYITABA Mukunde Eugénie iburana na WOMEN FOR WOMEN INTERNATIONAL (igika cya 47). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Kumenya amafaranga abarirwaho indishyi z’umukozi wasezerewe binyuranyije n’amategeko. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 33, igika cya mbere, y’Itegeko N° 13/2009 ryo ku wa 27/05/2009 ryakoreshwaga mu gihe KAYITABA Mukunde Eugénie yirukanwaga iteganya ibikurikira: “Iseswa ryose ry’amasezerano y’akazi rinyuranyije n’amategeko rishobora gutuma hatangwa indishyi z'akababaro. Indishyi z’akababaro zihabwa umukozi wirukanwe binyuranije n’amategeko ntizishobora kujya munsi y’umushahara w’amezi atatu (3), ariko kandi ntizishobora kurenza amezi atandatu (6). Ibi ntibibuza itangwa ry’ imperekeza umukozi yari asanzwe afiteho uburenganzira.” Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Amafaranga umukozi wasezerewe ahabwa ni ahwanye n’umushahara atahana mu ntoki (salaire net) aho kuba umushahara mbumbe (salaire brut). Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00001/2019/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 31/01/2020 haburana NIWEMUGENI Jeannette na KCB Bank Rwanda Plc (igika cya 35). 115
## Page 116
35. Imanza z’umurimo – gusezerera imukozi nta nteguza – ikosa rikomeye - ni ikosa ritihanganirwa n’umukoresha, ryateje ingaruka ku buryo aba atagikomeje kumukoresha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00003/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023, KAYITABA Mukunde Eugénie iburana na WOMEN FOR WOMEN INTERNATIONAL (igika cya 28). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Kumenya igisobanuro cy’ikosa rikomeye. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 3, agace ka 7, y’Itegeko N° 66/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rigenga umurimo mu Rwanda isobanura ikosa rikomeye mu magambo akurikira: ikosa rikozwe n’umukozi, hashingiwe ku buremere by’icyakozwe, ikitakozwe, imyitwarire, uburyo ryakozwemo cyangwa ingaruka ryateje ku buryo umukoresha aba atagishoboye gukomeza kumukoresha.”
Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ikosa rikomeye ni ikosa ritihanganirwa (faute inéxcusable), rifite uburemere bwihariye, rikomoka ku gukora cyangwa kwanga gukora ku bushake, ugikora cyangwa uwanga kugikora azi neza ingaruka zabyo kandi nta gisobanuro abifitiye. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: Urubanza Nº RADA 00003/2019/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/06/2020 haburana Leta y'u Rwanda / Minisiteri y’Ubucuruzi n’Inganda na NDAHAYO Pascal (igika cya 29).
116
## Page 117
V. ITANGWA RY’IBIHANO 1. Imanza zagabanyije igihano 1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato S/ N Urubanza
Ababuranyi Impamvu Igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. Nº
RPAA 00454/2022 /CA rwaciwe ku
wa 22/12/2023 UBUSHINJA CYAHA NA BIZUMUREM YI Gratien Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha no kuba yarakoze icyo cyaha aregwa afite imyaka 20 y’amavuko. Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange
nk’uko ryahinduwe
kugeza ubu,
iteganya
ko uwahamwe
n’icyaha cyo
gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14),
igihano
kiba igifungo cya burundu. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba icya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa ufite imyaka 13 y'amavuko. 2. NO
RPAA 00044/2021 /CA rwaciwe ku
wa 29/12/2023 UBUSHINJA CYAHA na MIGAMBI Vianney Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha yari afite imyaka 19 y’ubukure iki
gihe
kikaba
kirangwa
no kudashishoza bihagije; no kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi ndetse hakaba nta ngaruka zikomeye zagaragajwe na muganga wasuzumye umwana Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 aho kuba icya burundu yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 6 y’amavuko. 3. Nº
RPAA 00128/2021 UBUSHINJA CYAHA na Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 20 aho kuba icya burundu 111
## Page 118
/CA rwaciwe ku
wa 22/12/2023 TUMUHUMU REMYI Gasaza alias Rukara ubwa mbere akurikiranyweho icyaha kandi nawe akaba yaragikoze afite imyaka 18 y’amavuko. yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa ufite imyaka 4 y’amavuko. 4. Nº
RPAA 00601/2022 /CA rwaciwe ku
wa 29/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na HARINDINTW ARI Azarias Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe ho icyaha mu nkiko mu buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 19 aho kuba icy’imyaka 25 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 11 y’amavuko. 5. No
RPAA 00142/2022 /CA rwaciwe ku
wa 29/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na NTAKIRUTIM ANA Pierre Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi, no kuba nta kigaragaza ko yari asanganywe indi myitwarire mibi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 22 aho kuba icya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 10. 6. No
RPAA 00513/2022 /CA rwaciwe ku
wa 22/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na NSANZUMUH IRE Innocent alias Kavutse Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba nta kigaragaza ko yari asanganywe indi myitwarire mibi mbere yo gukora icyaha akurikiranyweho. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 aho kuba icya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 6. 7. RPAA 00006/2023 /CA rwaciwe ku
wa 9/12/2023 UBUSHINJA CYAHA na BAHATI Emmanuel Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko ku buryo buzwi, no kuba nta ngaruka zikomeye icyaha cyateye, ndetse akaba yaranakoze icyaha ari bwo akiva mu bugimbi afite imyaka 22 Gusambanya umwana, icyaha
giteganywa kandi
gihanwa n’ingingo
ya
133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, iyo
ugihamijwe Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba icy’imyaka 25 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana
w’imyaka 16 byakurikiwe no kubana nawe nk’umugabo n’umugore. 112
## Page 119
bivuze ko yari akiri mu myaka irangwa no kudashishoza bihagije. uhanishwa
igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze
imyaka makumyabiri
n’itanu (25). 8. NO
RPAA 00387/2020 /CA rwaciwe ku
wa 22/12/2023 UBUSHINJA CYAHA na RUSANGAN WA Sylvestre Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko ku buryo buzwi, kandi hakaba nta kigaragaza ko hari urugomo urwo ari rwo rwose yakoranye icyaha cyo kubana n’umwana w’imyaka 17 y’amavuko nk’umugabo n‘umugore. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba icy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo kubana n‘umwana w’imyaka
17
y’amavuko nk’umugabo n’umugore. 9. Nº
RPAA 00543/2022 /CA rwaciwe ku
wa 29/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na IBYIMANIKO RA Jérémie Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha aregwa, bigaragara ko yagikoze akiva mu bwana, kuko yari afite imyaka 19 y’amavuko, ari mu kigero kimwe n’icy’umwana yasambanyije, kandi bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha ku buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 aho kuba icy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha yakoze cyo gusambanya umwana
w’imyaka
17 y’amavuko. 10. Nº
RPAA 00375/2022 /CA rwaciwe ku
wa 21/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na NSENGIMAN A MUGWANEZ A Eric Patrice Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko icyaha aregwa yagikoze akiri muto kuko yari afite imyaka 24 y’amavuko, kandi ni ubwa mbere yari akurikiranyweho icyaha ku buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba icy’imyaka 25 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana
w’imyaka
16 y’amavuko. 11. NO
RPAA 00367/2020 UBUSHINJA CYAHA Na Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko kuva Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 13 aho kuba icy’imyaka 20 113
## Page 120
/CA rwaciwe ku wa 22/12/2023 TWAGIRUMU KIZA Innocent Réponse yafatwa yemeraga ko yasambanye n’uwo mukobwa kandi akaba bwari ubwa ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi. yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko. 12. No
RPAA 00392/202O /CA rwaciwe ku
wa 29/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na MBONIMANA Jérôme Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba nta ngaruka zikomeye cyane icyaha yakoze cyagize ku wagikorewe harebwe ibyo raporo ya muganga yagaragaje. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba icy’imyaka 25 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 14 abereye Se wabo. 2. Icyaha cy’ubwicanyi 1. Nº
RPAA 00449/2022 /CA rwaciwe ku
wa 28/12/2023 UBUSHINJA CYAHA na SINAMENYE Daniel Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho ni
iy’uko
bwari ubwa
mbere akurikiranyweho icyaha ku buryo buzwi. Ubwicanyi,
icyaha giteganywa
kandi kigahanishwa n’ingingo ya
107
y'Itegeko N°68/2018 ryo kuwa 30/08/2018,
iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo cya burundu. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba icya burundu yahanishijwe n’inkiko zaibanza ku cyaha cy’ubwicanyi. 3. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo 1. N°
RPAA 00113/2020 /CA rwaciwe ku
wa 28/12/2023 UBUSHINJA CYAHA NA NDENGEYAB AGABO Jean Pierre. Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, kuba yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge, kuba yarakoze icyaha aribwo akiva mu bwana afite imyaka 23 no kuba bwari ubwa mbere yari akoze icyaha. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange
nk’uko ryahinduwe
kugeza ubu, iteganya ko ukora, Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe
n’urukiko rubanza ku cyaha cyogufatanwa udupfunyika 11 tw’Urumogi. 114
## Page 121
uhinga,
uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge bihambaye, ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko
atarenze 30.000.000 Frw. 2. N°
RPAA 00293/2022 /CA – CMB RPAA 00358/2022 /CA rwaciwe KU
WA 28/12/2023 UBUSHINJA CYAHA NA INGABIRE Ruth Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko Ingabire Ruth bwari ubwa mbere yari akoze icyaha ndetse icyaha akaba yaragikoze aribwo akiva mu kigero cy’abana afite imyaka 21. idem Bahanishijwe igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 12.000.000 Frw buri wese aho kuba igifungo cya burundu
n’ihazabu
ya 20.000.000 Frw bahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 670. 3. Nº
RPAA 00515/2022 /CA rwaciwe ku
wa 27/12/2023. UBUSHINJA CYAHA Na NIYIGENA Télesphore Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere bakurikiranweho icyaha no kuba baraburanye bemera icyaha kuva bagifatwa ndetse bakanagisabira imbabazi. idem Bahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 12.000.000 Frw buri wese aho kuba igifungo cy’ imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cya Niyigena Telesphore wafatanwe udupfunyika udupfunyika 41. 4. Nº
RPAA 00298/2022 /CA rwaciwe ku
wa 27/12/2023 UBUSHINJA CYAHA Na MUSHIMIYIM ANA Emmanuel Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha no kuba yarafatanwe udupfunyika duke tw’urumogi. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 12.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha
cyo
gufatanwa udupfunyika 15 aducuruza. 115
## Page 122
5. Nº
RPAA 00157/2022 /CA rwaciwe KU
WA 22/12/2023. UBUSHINJA CYAHA Na MUNYARIBA NJE Vincent Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere aguye mu cyaha kandi akaba yarafatanwe ingano y’urumogi iri mu rugero rudakabije. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku
cyaha
cyo
gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi udupfunyika 171. 6. N°
RPAA 00293/2022 /CA – CMB RPAA 00358/2022 /CA rwaciwe KU
WA 28/12/2023 UBUSHINJA CYAHA NA HABAMUGIS HA
Jean Paul. Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere yari akoze icyaha afatanwa ingano itari nini cyane y’ibiyobwabwenge. idem Bahanishijwe igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 12.000.000 Frw buri wese aho kuba igifungo cya burundu
n’ihazabu
ya 20.000.000 Frw bahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 200. 7. Nº
RPAA 00515/2022 /CA rwaciwe ku
wa 27/12/2023. UBUSHINJA CYAHA Na TERIMBERE Jean Paul. Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere bakurikiranweho icyaha no kuba baraburanye bemera icyaha kuva bagifatwa ndetse bakanagisabira imbabazi. idem Bahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 12.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’ imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cya TERIMBERE Jean Paul wafatanwe udupfunyika 195. 8. N°
RPAA 00611/2022 /CA, rwaciwe KU
WA 28/12/2023. UBUSHINJA CYAHA NA MAHORO Jolie Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kuva yafatwa no kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.100.000 FRW yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo
gufatanwa udupfunyika 963 tw’urumogi rwo gucuruza. 116
## Page 123
9. N0RPAA 00615/2022 /CA RWACIWE KU
WA 28/12/2023 UBUSHINJA CYAHA NA NYABYENDA Alphonse Impamvu nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kuva yafatwa no kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha. idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 22 n’ihazabu ya 15.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.001.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo
gufatanwa udupfunyika 2650 tw’urumogi rwo gucuruza. 2. Imanza zagumishijeho igihano cyari cyatanzwe 1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato S/ N Urubanza/
Haburana Impamvu igihano
giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. Nº
RPAA 00037/2023 /CA rwaciwe ku
wa 21/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA Na UYISENGA Philbert Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ibimenyetso
byashingiweho, byuzuzanya kandi bidashikanywaho ndetse n’imyanzuro y’inyongera isaba kugabanyirizwa igihano itagombaga kwakirwa bitewe n’uko yaratanzwe impitagihe. Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018
riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange
nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko uwahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana
uri
munsi y’imyaka cumi n’ine (14), igihano kiba igifungo cya burundu. Urukiko rwemeje ko igiha cy’imyaka
15
yahanishij n’urukiko rubanza kigumyeho cyaha cyo gusambanya umwa w’imyaka 11 y’amavuko. 2. NO
RPAA 00265/2022 /CA rwaciwe ku
wa 29/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA na HAVUGIMA NA Anastase Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko hari ibimenyetso
bihagije
kandi bidashidikanywaho bimuhamya icyaha. idem Urukiko rwemeje ko igifungo c burundu yahanishijwe n’ink zibanza kigumyeho ku cyaha c gusambanya abahungu
n'abakobwa batageregeza imya 117
## Page 124
14. 3. Nº
RPAA 00445/2022 /CA rwaciwe ku
wa 22/12/2023. UBUSHINJ ACYAHA NA NTEGAMAH EREZO Paul Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko hari ibimenyetso
bimuhamya
icyaha, atabashije kuvuguruza. idem Urukiko rwemeje ko igifun cy’imyaka 25 yahanishijwe n’uruk rubanza kigumyeho ku cyaha gusambanya umwana we imyaka y’amavuko. 4. Nº
RPAA 00522/2022 /CA rwaciwe ku
wa 21/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA Na NZAYISENG A Octave Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ibimenyetso byashingiweho n’urukiko rumuhamya ibyaha aregwa, byuzuzanya kandi bidashidikanywaho. Gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato no gukubita
cyangwa gukomeretsa ku bushake ibyaha biteganywa kandi bigahanishwa ingingo ya 134 n’iya 121 z’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018,
iyo ubihamijwe
uhanishwa igifungo igifungo kitari munsi y’imyaka 10 ariko kitarenze
imyaka
15 n’ihazabu ya Frw atari munsi
ya
miliyoni 1.000.000 ariko atarenze miliyoni 2.000.000. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo cy’imyaka 15 yahanishi n’urukiko rubanza kigumyeho cyaha
cyo gukoresha
u imibonano mpuzabitsina ku gaha n’icyo gukubita no gukomeretsa bushake
yakoze
mu
bu bw’impurirane mbonezamugambi 5. Nº
RPAA 00295/2022 /CA rwaciwe ku
wa 21/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA Na RURANGIR WA Byiringiro Joël Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa
igihano
bitewe n’ibimenyetso byashingiweho n’urukiko rumuhamya icyaha bidashidikanywaho. Gusambanya
umwana, icyaha giteganywa kandi gihanwa n’ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, iyo ugihamijwe
uhanishwa igifungo
kitari
munsi Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo cy’imyaka 21 yahanishi n’urukiko rubanza kigumyeho cyaha cyo gusambanya umwa w’imyaka 17 y’amavuko u ubumuga bw’akaboko n’akagu yatewe n’indwara y’igicuri. 118
## Page 125
y’imyaka
makumyabiri (20)
ariko
kitarenze imyaka
makumyabiri n’itanu (25). 6. Nº
RPAA 00296/2022 /CA rwaciwe ku
wa 23/11/2023 UBUSHINJ ACYAHA Na BIKORIMAN A Blaise Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko ingingo isaba kugabanyirizwa igihano, yatanzwe impitagihe mu myanzuro y’inyongera, ntiyakirwa. idem Urukiko rwemeje ko igiha cy’igifungo cy’imyaka
yahanishijwe
n’inkiko
ziban kigumyeho ku
cyaha
gusambanya umwana w’imyaka y’amavuko. 2. Icyaha cy’ubwicanyi 1. Nº RPAA 00054/2021 /CA rwaciwe ku wa 27/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA NA NIYOMUGA BO Jean- Pierre Urukiko rw’Ubujurire rurasanga adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko yatesheje agaciro impamvu z’ubujurire yagaragaje ku gihe, akaburanisha impamvu
z’ubujurire
zatanzwe impitagihe
zitakiriwe
kuko zidasobanura cyangwa ngo zuzuze izatanzwe mu gihe cy’ubujurire. Ubwinjiracyaha bw’ubwicanyi,
icyaha giteganywa
kandi kigahanishwa ingingo ya 21 na 107 z’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018
riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ugihamijwe ku cyaha gihanishwa igifungo cya burundu, ubwinjiracyaha buhanishwa
igihano cy’igifungo
kingana n’imyaka 25. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje Igifungo cy’ imyaka 25 yahanishi n’inkiko zibanza kigumyeho ku cya cy’Ubwinjiracyaha bw’ubwicanyi. 2. N° RPAA 00180/2021 /CA rwaciwe ku wa 20/12/2023. UBUSHINJ ACYAHA NA NGARAMBE Vianney Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko ibimenyetso byashingiweho Urukiko rumuhamya icyaha bidashidikanywaho. idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo cy’imyaka 15 n’amezi n’ihazabu ya 5.000.000 yahanishi n’Urukiko rubanza kigumyeho cyaha cy’Ubwinjiracya bw’ubwicanyi n’icyaha cy’ubujura 119
## Page 126
3. IKORESHA RITEMEWE RY’IBIYOBYABWENGE N’URUSOBE RW’IMITI IKORESHWA NKABYO 1. Nº RPAA 00054/2023 /CA rwaciwe KU WA 22/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA na NDAHIMAN A Paulin Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko kiri mu rugero
rw’uburemere
bw’icyaha ashinjwa. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri
rusange
nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu
ibiyobyabwenge bihambaye,
ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw. Urukiko rwemeje ko igifun cy’imyaka 25 yahanishijwe n’ink zibanza kigumyeho ku cyaha Ubufatanyacyaha mu cyaha c gutunda ibiyobyabwenge ibiro 2 by’urumogi. 2. N° RPAA 00040/2023 /CA rwaciwe ku wa 29/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA NA MUDASHIN GWA MUDASHIR WA Charles Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa
igihano
kuko yagabanyirijwe mu buryo buhagije ndetse agahanishwa igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’Itegeko, rusanga kandi igihano yahawe kirebewe hamwe n’uburemere bw’ibyaha yakoze n’uburyo yabikoze, aricyo gikwiye. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri
rusange
nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu
ibiyobyabwenge bihambaye,
ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga Urukiko rwemeje ko igifun cy’imyaka
17 n’ihazabu
5.000.000 Frw yahanishijwe n’ink zibanza kigumyeho ku byaha b kwigabiza ishyamba rya ny akaritema,
gukubita
gukomeretsa ku bushake, ndetse guhinga ibiti 5 by’urumogi agam kurunywa no kurukwirakwiza m rubanda arugurisha. 120
## Page 127
arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw. 4. ICYAHA CYO GUCURUZA ABANTU 1. Nº RPA 00017/2020 /CA RWACIWE KU WA 28/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA na HAVYARIM ANA Innocent Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko hari ibimenyetso bihagije bigaragaza ko yakoze icyaha cyo gucuruza abantu. Gucuruza abantu, icyaha giteganywa n’ingingo ya 3, 6°, kigahanwa na 18 z’Itegeko nº 51/2018 ryo ku
wa
13/08/2018 ryerekeye kurwanya no guhana
icuruzwa ry’abantu no gushakira inyungu ku bandi, iyo ubuhamijwe uhanishwa igifungo
kitari
munsi y’imyaka
10
ariko kitarenze
imyaka
15 n’ihazabu ya frw atari munsi ya 10.000.000 ariko atarenze 15.000.000. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu 10.000.000
Frw yahanishi n’urukiko rubanza bigumyeho cyaha cyo
gucuruza
aban b’abarundi 5. 2. Nº RPA 00003/2021 /CA rwaciwe ku wa 28/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA na NZEYIMANA Pascal Abedi alias BUCUMI Urukiko
rwasanze
adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko atashoboye kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho ahamwa n’icyaha cyo gucuruza abantu. Idem Urukiko rwemeje ko igifun cy’imyaka
10
n’ihazabu
10.000.000
Frw yahanishi n’urukiko rubanza kigumyeho cyaha cyo gucuruza abantu. 3. Imanza abaregwa bagizwemo abere S/ N Urubanza/
Haburana Impamvu igihano
giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo 121
## Page 128
1. Nº
RPAA 00582/2022 /CA rwaciwe ku
wa 27/12/2023 UBUSHINJ ACYAHA Na NDAGIJIMA NA Issa Urukiko rwamugize umwere kuko nta kimenyetso
kidashidikanywaho kigaragaza ko yagize ubushake bwo gukora
icyaha
cyo
gutunda ibiyobyabwenge
byo
mu
bwoko bw’urumogi. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri
rusange
nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu
ibiyobyabwenge bihambaye,
ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw. Urukiko rwemeje ko agizwe umwere aho kuba igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo
gutunda
urumogi, udupfunyika 726. 122
## Page 129
VI. UMWANZURO Nk’uko twateruye tubivuga, iyi nyandiko igamije korohereza abacamanza, abanditsi, abashakashatsi, abashinjacyaha, aba Avoka n’ababuranyi muri rusange kumenya imirongo yatanzwe n’Urukiko. Nk’uko biteganywa n’itegeko, muzi ko Urukiko rw’Ubujurire ari rwo ruburanisha imanza ku rwego rwa nyuma, haseguriwe ububasha bwihariye bwahawe Urukiko rw’Ikirenga bwo kuba rwasubirishamo imanza ku mpamvu z’akarengane. Ni muri urwo rwego, imirongo iba yagaragaye muri iyi nyandiko iba igomba kumurikira Urukiko rw’Ubujurire ndetse n’inkiko zose rukuriye ku bijyanye n’ibyemezo zifata; kandi narwo rwitwararitse kubahiriza imirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga. Iyi nyandiko ntivuguruza cyangwa ngo igongane n’imanza zisanzwe zisohorwa mu Cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko. Ariko, kuko mu Cyegeranyo hasohokamo imanza nke kandi kigasohoka rimwe mu gihembwe, twahisemo kujya tubamenyesha imirongo yafashwe mu manza zose zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire buri kwezi, kugira ngo hatazabaho kwitwaza ko hari imirongo yatanzwe yaba itari izwi. By’umwihariko, twongeye kwibutsa Ababuranyi (Abavoka, Abashinjacyaha) baburanira mu Rukiko rw’Ubujurire ko mbere yo gukora umwanzuro ugenewe uru Rukiko, bakwiye kujya iteka bareba niba ikibazo kigibwaho impaka kitarigeze kibonerwa igisubizo mu manza zabanje, bifashishije izi nyandiko. Ni muri ubwo buryo, twese dufatanyije, tuzagenda dushimangira intego yo gutanga ubutabera bumwe ku bibazo bisa no kwirinda kubogama ku mpamvu iyo ari yo yose. Murakoze. 122
## Page 130
P.0. BOX 2197 KIGALI 1