S v Montzinger (CA&R 215\03) [2005] ZANCHC 101 (22 September 2005)

Verslagwaardig: Ja / Nee

Sirkuleer aan Regters: Ja / Nee

Sirkuleer aan Landdroste: Ja / Nee

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA

(Noord-Kaapse Afdeling)

Saakno: CA&R 215\03

Datum verhoor: 2005-09-22

Datum gelewer: 2005-09-22

In die appél van:

DAVID

MONTZINGER APPELLANT

versus

DIE

STAAT RESPONDENT

Coram: MAJIEDT R et LACOCK R

UITSPRAAK

MAJIEDT R:

Die appellant is in die plaaslike streekhof skuldig bevind op die volgende aanklagte:

Aanklag 1: Roof met verswarende omstandighede soos omskryf in artikel 1 van die Strafproseswet.

Aanklag 2: Poging tot verkragting.

Aanklag 3: Oortreding van die bepalings vervat in artikel 2(1) van Wet 71 van 1968.

Die appellant is op die voormelde aanklagte as volg gevonnis:

Aanklag 1: 10 jaar gevangenisstraf;

Aanklag 2: 3 jaar gevangenisstraf;

Aanklag 3: 1 jaar gevangenisstraf.

Die verhoorhof het verder gelas dat die vonnis op aanklag 3 tesame met die vonnis op aanklag 1 uitgedien moet word, met die gevolg dat die appellant ‘n effektiewe vonnis van 13 jaar gevangenisstraf opgelê is.

Die appellant kom nou in hoër beroep teen die voormelde vonnisse hom opgelê.

2.1 Tydens sy verhoor was die appellant regsverteenwoordig en het hy op al die aanklagte onskuldig gepleit.

2.2 Die appellant en twee makkers, ene Steven Jacobs en Montrole Rogers, het die klaagster, ‘n 15-jarige dogter, beroof terwyl sy vanaf die winkel op pad was huis toe gedurende die aand. Die appellant het ‘n voorwerp in sy besit gehad wat die verhoorhof bevind het soos ‘n vuurwapen voorgekom het (vandaar die skuldigbevinding op aanklag 3) en hy het die klaagster daarmee gedreig. Sy is toe beroof van haar seilskoene (tekkies), ringe, baadjie en ‘n t-hemp. Die waarde van die voormelde artikels is altesaam R1000,00.

2.3 Wat die tweede aanklag betref het die appellant en sy makkers onmiddellik ná afloop van die voormelde gewapende roof die klaagster na ‘n veld getrek en het daar gepoog om haar te verkrag. Die verskyning van ‘n motorvoertuig op die toneel het hulle voormelde poging gefnuik.

2.4 Die appellant se twee makkers, Jacobs en Rogers, was albei jeugdig ten tyde van die voorval en het in vroeëre verrigtinge skuldig gepleit aan gewapende roof en is hulle elk 6 jaar gevangenisstraf daarvoor opgelê.

In sy vonnisuitspraak het die verhoorlanddros bevind dat die appellant aansienlik ouer was as sy twee makkers en het hy ook die leidende rol gespeel in die voorval. Die verhoorlanddros het dit ook as bewese bevind dat die appellant in besit was van ‘n voorwerp wat gelyk het soos ‘n vuurwapen waarmee hy die klaagster gedreig het.

Die appellant se persoonlike omstandighede is as volg:

4.1 Hy was 32 jaar oud tydens vonnisoplegging en 30 jaar oud ten tyde van die voorval.

4.2 Hy was ongetroud, dog die vader van een kind.

4.3 Die appellant het standerd 9 op skool geslaag.

4.4 Die appellant was werksaam by ‘n myn waar hy R370 elke twee weke verdien het.

4.5 Hy is ‘n eerste oortreder.

Die verhoorlanddros het bevind dat daar wel wesenlike en dwingende omstandighede bestaan wat hom magtig om af te wyk van die statutêr voorgeskrewe vonnis van 15 jaar gevangenisstraf wat aanklag 1 aanbetref. Dié wesenlike en dwingende omstandighede was die gebrek aan vooraf beplanning en die feit dat die klaagster nie daadwerklik aangerand is nie. Die verhoorlanddros het egter klem gelê op die erns van die misdryf en die veelvuldige voorkoms daarvan in sy streekafdeling.

Namens die appellant het Mnr. Van Tonder geredelik toegegee dat daar eintlik maar min fout te vind is met die opgelegde vonnisse op die drie aanklagte. Hy doen egter aan die hand dat die kumulatiewe effek van die opgelegde vonnisse, te wete 13 jaar gevangenisstraf, skokkend onvanpas is.

‘n Geregshof se bevoegdhede om op appél met ‘n opgelegde vonnis in te meng is só welbekend dat dit nie hierin herhaling behoef nie. Daar is geen mistasting voor die deur van die streeklanddros gelê deur Mnr. Van Tonder in sy betoog nie – tereg só. Die enigste aspek wat eintlik maar beregting verg hierin is of die kumulatiewe effek van die vonnis van 13 jaar gevangenisstraf wel skokkend onvanpas is aldan nie. Na my mening was die verhoorlanddros korrek om tydens sy oorweging van ‘n gepaste vonnis vir die appellant ‘n onderskeid te tref tussen die appellant en sy twee jeugdige makkers. Behalwe vir die feit dat Jacobs en Rogers nog jeugdiges was, is die verdere belangrike onderskeidende faktor dat hulle twee, anders as die appellant, skuldig gepleit het. Daar moet ook deeglik in ag geneem word dat die appellant op die bewese feite die voortou geneem het tydens die gebeure. Die klaagster het daaroor getuig en so ook Steven Jacobs, wat bevestig het dat dit die appellant se idee was om die roof te pleeg en dat hy deurgaans die voorbok was. Dit is dus heeltemal te verstane dat die appellant ‘n aansienlik swaarder vonnis opgelê is op aanklag 1 as wat sy twee trawante vroeër opgelê is.

Die opgelegde vonnisse is weliswaar swaar, veral wat aanklagte 1 en 2 betref, maar vind ek die kumulatiewe effek daarvan nie skokkend onvanpas nie. Die appellant en sy makkers het ‘n weerlose tienermeisie beroof en het hulle boonop nog gepoog om haar te verkrag ook. Ek het geen twyfel nie dat, soos die streeklanddros tereg na my mening bevind het, die klaagster verkrag sou gewees het indien ‘n motorvoertuig nie op daardie stadium by die toneel opgedaag het nie. Die verhoorlanddros het alreeds die appellant tegemoet gekom deur wesenlike en dwingende omstandighede te bevind op aanklag 1 en deur verder te gelas dat die vonnis op aanklag 3 samelopend uitgedien moet word met die vonnis op aanklag 1.

Bygevolg is ek van mening dat die appél ontdaan is van enige meriete. Ek reik die volgende bevel uit:

9.1 Die appellant se appél teen vonnis word afgewys.

9.2 Die skuldigbevindings en vonnisse die appellant opgelê word bekragtig.

_____

SA MAJIEDT

REGTER

Ek stem saam:

HJ LACOCK

NAMENS APPELLANT : ADV A VAN TONDER

NAMENS RESPONDENT : ADV TE BARNARD

DATUM VAN VERHOOR : 2005-09-22

DATUM VAN UITSPRAAK : 2005-09-22