UBUSHINJACYAHA vs KIGENZA
- Citation
- RPAA 00019/2024/CA
- Status
- Criminal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Court
- Court of Appeal
- Decision
- 25 August 2024
- Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment (court of Appeal)
- Case number
- RPAA 00019/2024/CA
- Language
- Kinyarwanda
More details
- Court
- Court of Appeal
- Decision
- 25 August 2024
- Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment (court of Appeal)
- Case number
- RPAA 00019/2024/CA
- Language
- Kinyarwanda
On this page
Professional case brief
Research organized from the available case record
01
Holding and result
The Court found that consistent and corroborated witness testimony established Kigenza Charles's presence and participation in the group that attacked and killed Hasangira Innocent. Under established legal principles, individual use of a weapon is not required for liability in group crimes. The appeal was dismissed for lack of merit.
Court disposition
Appeal dismissed; conviction and sentence affirmed.
Orders
- The judgment of the High Court, RPA 01798/2022/HC/RWG, is upheld; the 20-year imprisonment sentence remains in force.
- Court costs to be borne by the State.
02
Material facts
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution Counsel: Bunyoye GrâceKigenza Charles
Appellant/accused Counsel: Me Irazirikana Israel, Me Shema DeoAmounts and remedies
- Imprisonment Term: 20
03
Procedural history
Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment (court of Appeal)
04
Questions and positions
Legal issues
- 01
Whether Kigenza Charles was properly convicted of murder without direct evidence of his participation
- 02
Whether mere presence in a group suffices for criminal liability in group crimes
Party arguments
- Applicant
- Kigenza Charles argued he was convicted without evidence, was not present at the scene, had only one injury inconsistent with a struggle, and that the murder weapon was not in his possession but with another (Mwebaze). He claimed witness statements were contradictory and that he should benefit from doubt under Article 111 of Law No. 027/2019 on criminal procedure.
- Respondent
- The prosecution argued Kigenza Charles participated in the murder as part of a group, supported by consistent witness testimony that he returned to the bar, left with the group, and was present during the attack. The prosecution maintained that group liability applies even if he did not wield the weapon.
05
Court’s reasoning
Legal principles
- 01
Supreme Court decision RPA 0121/07/CS (18/04/2008); Court of Appeal RPAA 00033/2021/CA (30/03/2023)
In crimes committed by a group driven by anger, especially assault or murder, it is not necessary for each accused to have personally used a weapon; mere presence and participation in the group suffices for liability.
- 02
Article 111, Law No. 027/2019 (Criminal Procedure)
Doubt benefits the accused only where witness statements are irreconcilably contradictory and evidence is insufficient.
06
Ratio, limits and disposition
Ratio decidendi
The Court found that consistent and corroborated witness testimony established Kigenza Charles's presence and participation in the group that attacked and killed Hasangira Innocent. Under established legal principles, individual use of a weapon is not required for liability in group crimes. The appeal was dismissed for lack of merit.
Obiter and limits
- The Court noted that attempts by co-accused to exonerate each other by shifting blame were unsupported by evidence.
- The Court reiterated that mere denial or unsubstantiated claims of coercion in witness testimony do not suffice to overturn a conviction.
Court disposition
Appeal dismissed; conviction and sentence affirmed.
- The judgment of the High Court, RPA 01798/2022/HC/RWG, is upheld; the 20-year imprisonment sentence remains in force.
- Court costs to be borne by the State.
Source and reliance status
Court of Appeal · 25 August 2024
This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.
Judgment reading view
Judgment text
The complete available source text.
Court of Appeal
Criminal· 25 August 2024
UBUSHINJACYAHA vs KIGENZA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-08-25 - Case/document no.: RPAA 00019/2024/CA - Collection: Court of Appeal
Text
Page 1
UBUSHINJACYAHA vs KIGENZA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00019/2024/CA (Rugabirwa, P.J.) 25 Nzeri 2024] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Uburyozwe bw’icyaha – Ku cyaha cyakozwe n’igihiriri cy’abantu benshi bayobowe n’uburakari, cyane cyane icyaha cyo gukubita no gukomeretsa ndetse no kwica, si ngombwa ko uregwa nawe aba yafashe intwaro ngo ateme cyangwa ngo akubite kugira ngo aryozwe icyo cyaha, apfa gusa kuba yari muri iyo mbaga kandi icyaha kikaba cyakozwe. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare, uregwa akurikiranywe n’Ubushinjacyaha ku cyaha cy’ubwicanyi nyuma yuko uwitwa Hasangira yishwe akubiswe ikintu mu mutwe n’abantu bamutegeye mu nzira ubwo yari avuye mu kabari k’uwitwa Mugabo, aho yasangiraga inzoga n’abarimo uregwa bakanagirana intonganya. Ubushinjacyaha buvuga ko uregwa yagize uruhare mu rupfu rwa nyakwigendera kubera ko bamubonanye icyuma ku kabari, kuba yari afite ibisebe atari asanganywe, kuba habaye intonganya hagati y’abari mu kabari, no kuba bamwe muri bo barahise batoroka. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha cy’ubwicanyi, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka myakumyabiri (20), rumugabanyirije igihano kubera ko nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho. Uregwa yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, avuga ko yahamijwe icyaha atakoze, asaba kugirwa umwere.
Urwo Rukiko narwo rwaciye urubanza rusanga uregwa atarigeze avuguruza ibimenyetso byashingiweho mu kumuhamya icyaha ku rwego rwa mbere, nuko rwemeza ko urubanza rwajuririwe rudahindutse, ko igifungo cy’imyaka myakumyabiri (20) yahanishijwe kigumyeho. Uregwa yarongeye ajurira mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko akwiye kugirwa umwere kuko yahamijwe icyaha nta bimenyetso kubera ko nta ruhare yagize mu rupfu rwa nyakwigendera Hasangira kuko atari ahari igihe yicwaga. Ko atakomerekejwe n’uko yagundaguranye na nyakwigendera nk’uko byemejwe n’Urukiko Rukuru, kuko iyo bagundagurana aba yaragaragaweho ibikomere byinshi cyane, nyamara yasanganwe igisebe kimwe gusa. Akomeza avuga ko Hasangira(nyakwigendera) yahuye n’abitwa Mwebaze, Kankiriho na Izerimana baramutangira bagarukana mu kabari k’uwitwa Mugabo bagezeyo batangira kugirana ibibazo, ko icyo gihe Kigenza atari muri uwo muhanda kuko yari yatashye ntiyongera kugaruka muri ako kabari. Anavuga kandi ko yahamijwe icyaha hashingiwe ku kuba nyakwigendera yarishwe n’igikomere yari afite mu mutwe yatewe n’icyuma yakubiswe no kuba Kigenza yari afite icyuma gikoze muri fer à beton cy’igare, kandi ntacyo yari afite, ko ahubwo cyari gifitwe n’uwitwa Mwebaze ari nawe wagiteye nyakwigendera. Ubushinjacyaha bwo bwaburanye buvuga ko uwajuriye yakoze icyaha cy’ubwicanyi afatanyije na bagenzi be nk’uko byemejwe n’Urukiko Rukuru kubera ko uwitwa Mugabo
yasobanuye ko Mwebaze yari afite icyuma cya fer à béton, haba intonganya mu kabari ke bituma basohora Kwizera waherekejwe na Kigenza amugeza mu kabari k’uwitwa Batamuriza ariko ko Kigenza yagarutse mu kabari ke ahasanga bagenzi be aribo Kankiriho, Izerimana na Mwebaze bategeye nyakwigendera mu gakorosi bamutera icyuma.Ubushinjacyaha buvuga kandi ko ubuhamya bushinja bwatanzwe bufite agaciro kuko bwuzuzanya.
Page 2
Incamake y’icyemezo: Ku cyaha cyakozwe n’igihiriri cy’abantu benshi bayobowe n’uburakari, cyane cyane icyaha cyo gukubita no gukomeretsa ndetse no kwica, si ngombwa ko uregwa nawe aba yafashe intwaro ngo ateme cyangwa ngo akubite kugira ngo aryozwe icyo cyaha, apfa gusa kuba yari muri iyo mbaga kandi icyaha kikaba cyakozwe. Bityo imvugo ya Kigenza (uregwa)y’uko atakoze icyaha kubera ko atari afite icyuma, ko ahubwo cyari gifitwe na Mwebaze, ntibimukuraho uburyozwacyaha bw’icyaha cy’ubwicanyi, mu gihe bigaragara ko yari mu gatsiko kirukankanye nyakwigendera Hasangira kakanamufata, bakagundagurana ku buryo Kigenza yasanzweho ibisebe atari afite igiye yari mu kabari, hanyuma bikagaragara ko nyakwigendera yishwe n’ikintu yakubiswe mu mutwe. Ubujurire nta shingiro bufite. Imanza zifashishijwe: Ubushinjacyaha vs. Munyampundu & Muvunyi, RPA 0121/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 18/04/2008. Ubushinjacyaha vs. Ntitenguha, RPAA 00033/2021/CA rwaciwe n’Urukiko Rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 10/12/2018, uwitwa Hasangira Innocent yishwe akubiswe ikintu mu mutwe n’abantu batatu cyangwa bane bamutegeye mu nzira ubwo yari avuye mu kabari k’uwitwa MUGABO, aho yasangiraga inzoga na Kigenza Charles baranatongana. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwakurikiranyeho Kigenza Charles icyaha cy’ubwicanyi buvuga ko yagize uruhare mu rupfu rwa nyakwigendera kubera kobamubonanye icyuma ku kabari, kuba yari afite ibisebe atari asanganywe, kuba habaye intonganya hagati y’abari mu kabari, no kuba bamwe muri bo barahise batoroka, bumusabira igifungo cya burundu. Kigenza Charles yaburanye ahakana icyaha, asaba kugirwa umwere, akavuga ko ntaho ahuriye n’urupfu rwa nyakwigendera Hasangira Innocent, ko ahubwo ashobora kuba yarishwe n’abatorotse. [3] Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare rwaregewe, rushingiye ku mvugo z’abatangabuhamya bashinja Kigenza Charles kuba ari mubishe Hasangira Innocent akubiswe ikintu mu mutwe, kuba baramubonanye icyuma, ndetse n’ibisebe atari asanganywe, kuba habaye intonganya hagati y’abari mu kabari, no kuba bamwe muri bo barahise batoroka, rwaciye urubanza nº RP 00594/2021/TGI/NYG ku wa 24/11/2022, rwemeza ko Kigenza Charles bita Toto ahamwe n’icyaha cy’ubwicanyi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka myakumyabiri (20), rumugabanyirije igihano kubera ko nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho ngo anagihanirwe n’Inkiko nk’uko bigaragazwa n’imyirondoro ye. [4] Kigenza Charles yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, avuga ko yahamijwe icyaha atakoze, asaba kugirwa umwere. Naho uhagarariye Ubushinjacyaha
Page 3
avuga ko ubujurire bwe nta shingiro bufite kuko atigeze avuguruza ibimenyetso byashingiweho mu kumuhamya icyaha. [5] Urukiko Rukuru rwasanze Kigenza Charles atarigeze avuguruza ibimenyetso byashingiweho mu kumuhamya icyaha ku rwego rwa mbere, ruca rubanza nº RPA 01798/2022/HC/RWG ku wa 22/11/2023, rwemeza ko urubanza rwajuririwe rudahindutse, ko igifungo cy’imyaka myakumyabiri (20) yahanishijwe kigumyeho. [6] Kigenza Charles yajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, ubujurire bwe buhabwa nº RPAA 000019/2024/CA, urubanza ruburanishwa mu ruhame ku wa 09/09/2024, Kigenza Charles yunganiwe na Me Irazirikana Israel afatanyije na Me Shema Deo, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Bunyoye Grâce, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [7] Mu myanzuro no miburanire, Kigenza Charles n’abamwunganira bavuga ko akwiye kugirwa umwere kuko yahamijwe icyaha nta bimenyetso. Naho uhagarariye Ubushinjacyaha akavuga ko urubanza rwajuririwe rutahinduka kuko Kigenza Charles atigeze avuguruza ibimenyetso byashingiweho mu kumuhamya icyaha. [8] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ikibazo gikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari icyo kumenya niba Kigenza Charles yarahamijwe icyaha cy’ubwicanyi nta bimenyetso. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Kigenza Charles yahamijwe icyaha cy’ubwicanyi nta bimenyetso. [9] Kigenza Charles n’abamwunganira bavuga ko akwiye kugirwa umwere kuko
yahamijwe icyaha nta bimenyetso kubera ko nta ruhare yagize mu rupfu rwa nyakwigendera Hasangira Innocent kuko atari ahari igihe yicwaga, ko ahubwo Mwebaze yatonganye na Kwizera bari mu kabari, noneho Kigenza Charles aherekeza Kwizera kugira ngo atarwana na Mwebaze, ariko ko Kigenza Charles atongeye kugaruka muri ako kabari, ko ahubwo yamugejeje mu kabari ka Batamuriza, bahanywera inzoga n’itabi ku buryo Kigenza Charles yasohotse hanze yikubita kuri robinet y’amazi inshuro eshatu (3) iramukomeretsa, ariko ko atakomerekejwe n’uko yagundaguranye na nywakwigendera nk’uko byemejwe n’Urukiko Rukuru, kuko iyo bagundagurana, Kigenza Charles aba yaragaragaweho ibikomere byinshi cyane, nyamara yasanganwe igisebe kimwe gusa, ndetse ko Sibomana Emmanuel na Ingabire basanze aryamye, maze Batamuriza abasaba ko bamujyana kwa nyirarume witwa Claver banajyana kwa Nkotanyi bita Muturumbuka, aho yaraye, ahava mugitondo, ndetse ko yanabajije Nkotanyi uburyo yageze iwe, amusubiza ko yahageze ameze nk’umupfu kubera isindwe, ariko ko uwo munsi atigeze abonana na Hasangira Innocent ngo banavugane, ndetse nta n’ubwo bari baherukanye. [10] Basobanura ko Hasangira Innocent yahuye na Mwebaze, Kankiriho na Izerimana mu ikorosi baramutangira bagarukana mu kabari ko kwa Mugabo John bagezeyo batangira kugirana ibibazo na Hasangira Innocent wapfuye, uretse ko icyo gihe Kigenza atari muri uwo muhanda kuko yari yatashye ntiyongera kugaruka muri ako kabari nk’uko byemejwe na Jovia. [11] Bavuga kandi ko yahamijwe icyaha hashingiwe ku kuba nyakwigendera yarishwe n’igikomere yari afite mu mutwe yatewe n’icyuma yakubiswe no kuba Kigenza Charles yari afite
Page 4
icyuma gikoze muri fer à beton cy’igare, kandi ntacyo yari afite, ko ahubwo cyari gifitwe na Mwebaze nk’uko byemejwe na Kankiriho Fred, Mugabo John ndetse na Izerimana Shafi wemeje ko ari Mwebaze wagiteye nyakwigendera, ariko ko Urukiko Rukuru rwatwerereye Mugabo John imvugo atavuze. [12] Bavuga na none ko Izerimana Shafi yamaze umwaka wose hanze, ndetse ko yagiye no mu gipolisi, uretse ko yafatishijwe na Rutikanga Eric nawe w’umupolisi akaba na mukuru wa Kigenza Charles kuko yamubonye mu gipolisi kandi aregwa kuba yarishe Hasangira Innocent bituma Izerimana Shafi afatwa ajya gufungirwa i Nyagatare, binatuma nawe ashinja Kigenza Charles ikinyoma kubera ko yafatishijwe na mukuru we, ndetse ko Izerimana Shafi yabajije Kankiriho Fred impamvu yashinjuye Kigenza Charles undi amusubiza ko atari gushinja umuntu utari uhari igihe icyaha cyakorwaga, basaba ko bibaye ngombwa Izerimana Shafi na Kankiriho Fred bahamagarwa kugira ngo bagire icyo babazwa. [13] Bavuga na none ko hashingiwe ku ngingo ya 111 y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, iteganya ko gushidikanya birengera ushinjwa, Kigenza Charles akwiye kugirwa umwere kubera ko imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza rw’Ubushinjacyaha na Sezikeye François, kuko Mugabo John yavuze ko Kigenza Charles yaragarutse mu kabari agasangira inzoga na
bagenzi be, nyamara umukozi we JOVIA yemeje ko atigeze agaruka mu kabari nk’uko byemejwe na Kankiriho Fred wavuze ko batari kumwe na Kigenza Charles igihe icyaha cyakorwaga, ndetse ko Mugabo John nawe anavuguruzanya na Batamuriza watangiye ubuhamya mu Rukiko akavuga ko Toto ariwe Kigenza Charles yaje aherekeje Kwizera akamugeza mu kabari ke. [14] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Kigenza Charles yakoze icyaha cy’ubwicanyi afatanyije na bagenzi be nk’uko byemejwe n’Urukiko Rukuru kubera ko Mugabo John yasobanuye ko Mwebaze yari afite icyuma cya fer à béton, haba intonganya mu kabari ke bituma basohora Kwizera waherekejwe na Toto ariwe Kigenza Charles amugeza mu kabari ka Batamuriza ariko ko Kigenza Charles yagarutse mu kabari ke ahasanga bagenzi be aribo Kankiriho, Izerimana na Mwebaze bategeye nyakwigendera mu gakorosi bamutera icyuma, uretse ko ibyo gushaka guterana icyuma cya fer à béton byabereye mu kabari ka Mugabo John. [15] Avuga kandi ko ubuhamya bwa Mugabo John bufite agaciro kuko bwuzuzanya n’ubwa Shaffi wavuze ko Kigenza Charles yafatanyije na bagenzi be kwica nyakwigendera kubera ko Hasangira Innocent yabateye ibuye rifata Shaffi yikubita hasi, maze bagenzi be barimo Kigenza Charles bamwirukaho baramufata, bagarutse babwira Shaffi ngo nabyuke bagende kuko bagiye kubarega. Yongeraho ko kuba mukuru wa Kigenza Charles yaba ari mu bafatishije Shaffi, Kigenza Charles atabyitwaza ngo bimushinjure.
URUKIKO UKO RUBIBONA [16] Ikibazo cyerekeranye n’icyaha cyakozwe n’igihiriri cy’abantu benshi cyatanzweho umurongo mu rubanza n° RPA 0121/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 18/04/2008, haburana Ubushinjacyaha na Munyampundu na Muvunyi Edouard (igika cya 24-26), aho rwasobanuye ko ku birebana n’icyaha cyakozwe n’igihiriri cy’abantu benshi bayobowe n’uburakari, cyane cyane icyaha cyo gukubita no gukomeretsa ndetse no kwica, si ngombwa ko
Page 5
ugikurikiranweho aba nawe yafashe intwaro ngo ateme cyangwa ngo akubite kugira ngo aryozwe icyo cyaha, apfa gusa kuba yari muri iyo mbaga kandi icyaha kikaba cyakozwe”. Uwo murongo ninawo wakurikijwe mu rubanza nº RPAA 00033/2021/CA rwaciwe n’uru Rukiko ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha buburana na Ntitenguha Théoneste. [17] Nk’uko bigaragarira mu bika bya 18, 19, 20 na 21 by’urubanza rwajuririwe muri uru Rukiko, Urukiko r’Ubujurire rurasanga ibimenyetso Urukiko Rukuru rwashingiyeho ruhamya Kigenza Charles birimo ibi bikurikira: – Kuba umutangabuhamya Mugabo John yemeza ko nyuma y’intonganya zabereye mu kabari ke hagati ya Kigenza Charles bita Toto, Kwizera, Mwebaze na Hasangira Innocent, zatumye Kigenza aherekeza Kwizera kugira ngo hataba imirwano, ariko ko Kigenza yagarutse mu kabare ke atahana na bagenzi be anafite icyuma, hanyuma Hasangira Innocent utari ufite ikibazo, yagaragaye yishwe n’ikintu yakubiswe mu mutwe, bikaba byerekana ko yishwe ahavuye, ndetse ko Kigenza yasanzweho ibikomere ku maboko no ku mubiri atari afite kandi ko atashoboye gusobanura niba bitari ukugundagurana na nyakwigendera igihe bamwicaga, ko bitaturutse ku kwitura hasi nk’uko bivugwa n’umwunganira kuko Batamuriza yemeje ko igihe yanywaga atari yasinze, yicaye hasi, aho kwitura hasi. – Kuba Jovia yaremeje ko abashinjwa ari n’abanyarugomo, kandi ko abari kumwe na Kigenza barahise batoroka,
bigaragara ko biketseho kugira uruhare mu rupfu rwa nyakwigendera nk’uko Kigenza abivuga harimo n’uwafashwe ubu. [18] Ku birebana n’uru rubanza, mu Bugenzacyaha ku wa 21/03/2021, umutangabuhamya witwa Mugabo John avuga ko mu kabari ke habereye intonganya zatumye asohora Kwizera waherekejwe na Toto ariwe Kigenza, ariko ko Kigenza yagarutse ku kabari asanga yasohoye bagenzi be aribo Kankiriho na Mwebaze bageze ku gicumbi, aho nyakwigendera yabasanze batangira kumuhohotera, hanyuma binjira kuri kaburimbo berekeza nka Ryabega, undi akomeza iyo hasi arataha. Avuga kandi ko akeka ko aribo bamwishe kuko Mwebaze yari afite icyuma kimeza nka fer à béton, ndetse ko anakeka ko ari nyakwigendera wakomerekeje Kigenza ku munwa igihe yitabaraga kuko yari muzima. [19] Hari kandi Izerimana Chaff, ukekwaho icyaha, wasobanuye mu Bugenzacyaha ku wa 30/06/2024 ko tariki ya 20/03/2021, yanywereye inzoga mu kabari ka Mugabo John maze Kigenza Charles acyura Kwizera hanyuma agaruka muri ako kabari bakomeza kunywa inzoga na Kankiriho Fred na Mwebaze Emmy, kuko ibyo gucyura Kwizera byari byabaye kare. Avuga kandi ko igihe bamanukaga batashye mu gihe cya saa yine z’ijoro, bahuye na nyakwigendera Hasangira Innocent azamuka, arabatuka kubera ko yari yasinze, barashyamirana, yigiye haruguru afata ibuye araribatera rifata Izerimana Chaff ku mutwe ku musaya arakomereka yikubita hasi, maze Kankiriho Fred,
Mwebaze Emmy na Kigenza Charles bamwirukaho, bagarutse babwira Izerimana Chaff wari waguye hasi ngo nabyuke bagende kuko bagiye kubarega, ko Izerimana Chaff na Kankiriho Fred baraye iwabo wa Mwebaze Emmy, naho Kigenza Charles asigara aho byabereye. [20] Mu Bugenzacyaha ku wa 06/10/2022, Kankiriho Fred yahakanye icyaha aregwa, asobanura ahubwo ko ari Mwebaze Emmy na Izerimana Chaff birukankanye nyakwigenera bakamutsinda inyuma y’amazu kwa musanzire we. Asobanura ko Izerimana Chaff yabanje kumwirukansa, ariko ko atazi niba barageze imbere nyakwigendera akamukubita ibuye kuko
Page 6
yagarutse avirirana, noneho Mwebaze Emmy ahita avuga ko atamukubita ngo amwihorere ngo agende, ko yagiye aramukubita, agarutse amubwira ko yamukubise abona araguye usibye ko atazi niba yapfuye, aramubwira ngo bahunge ngo nibamufata azagwa mu mugozi wenyine, ariko ko icyo gihe batari kumwe na Kigenza Charles kuko yatashye mbere yabo ibyo bitaraba. [21] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ubuhamya bwa Mugabo John n’ubwa Izerimana Chaff bufite agaciro kuko buhuje ku birebana n’uko nyuma yo guherekeza Kwizera, Kigenza Charles yagarutse ku kabari ka Mugabo John, ahasanga bagenzi be aribo Izerimana Chaff, Kankiriho Fred na Mwebaze Emmy, bakanatahana, maze Izerimana Chaff akongeraho ko bageze mu nzira bakahahurira na Hasangira Innocent wamuteye ibuye rikamukomeretsa, ndetse ko bagenzi be barimo Kigenza Charles bamwirukanseho, bagarutse baramubwira ngo nabyuke bahunge kuko bagiye kubarega, naho Mwebaze Emmy akongeraho ko yamukubise akabona aguye hasi, yagaruka akabwira ngo bahunge ngo nibamufata azagwa mu mugozi wenyine, na none imvugo za Kankiriho Fred zikagaragaza ko nyakwigenera yishwe na Mwebaze Emmy hamwe na Izerimana Chaff bamutsinze inyuma y’amazu. [22] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga, kuba Kigenza Charles yaragarutse ku kabari ka Mugabo John agatahana na bagenzi be, kandi akaba ari mu birukankanye Hasangira Innocent nk’uko abishinjwa na Izerimana Chaff, hanyuma Hasangira Innocent
akagaragara yishwe n’ikintu yakubiswe mu mutwe nk’uko byanashimangiwe na Kankiriho Fred wemeje ko Mwebaze Emmy yamwibwiriye ko yakubise Hasangira Innocent akabona aguye hasi, barangije bahita biruka bahunga, ndetse bamwe muri bo bakaba baranatorotse uretse ko baje gufatwa barafungwa, byongeye kandi Kigenza Charles akaba yaragaragayeho ibisebe atari afite mbere kuko yari muzima nk’uko byemejwe na Mugabo John, bigaragara ko yagize uruhare mu rupfu rwa nyakwigendera Hasangira Innocent nk’uko byemejwe n’Urukiko Rukuru. [23] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibivugwa na Kigenza Charles by’uko atakoze icyaha kubera ko atigeze agaruka ku kabari ka Mugabo John ubwo yaherekezaga Kwizera, ndetse ko atari aho icyaha cyabereye kuko atatahanye na bagenzi be nk’uko byemejwe na Kankiriho Fred nta shingiro bifite, kuko izo mvugo zavugurujwe n’ubuhamya buhuje kandi bwuzuzanya bwatanzwe na Mugabo John na Izerimana Chaff bugaragaza mu buryo budashidikanywaho uburyo Kigenza Charles yaherekeje Kwizera n’uko yagarutse ku kabari ka Mugabo John akahasanga bagenzi be batahanye bakanafatanya kwirukanka kuri nyakwigendera kugeza ubwo bamufashe bakamukubita inkintu mu mutwe cyamwishe, uretse ko buri wese ahakana icyaha akagishinja bagenzi be nk’uko bigaragarira mu mvugo zabo zavuzwe haruguru, ahubwo ikigaragara ari uko Kankiriho Fred yashatse gukingira Kigenza Charles ikibaba. [24] Urukiko rw’Ubujurire
rurasanga na none ibivugwa na Kigenza Charles by’uko atakoze icyaha kubera ko atakomerekejwe na nyakwigendera ubwo bagundaguranaga, ko ahubwo yakomerekejwe na robinet y’amazi yituyeho inshuro eshatu (3) zose, nta shingiro bifite, kuko nta kimenyetso abitangira uretse kubivuga gusa, kuko Batamuriza yemeje ko atituye hasi, ko ahubwo yicaye hasi ubwo yanywaga ku itabi nk’uko byasobanuwe n’Urukiko Rukuru. [25] Byongeye kandi, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga imvugo ya Kigenza Charles y’uko atakoze icyaha kubera ko atari afite icyuma, ko ahubwo cyari gifitwe na Mwebaze Emmy nk’uko byemejewe n’ababajijwe bose nta shingiro ifite, mu gihe bigaragara ko yari mu gatsiko kirukankanye nyakwigendera Hasangira Innocent kakanamufata, bakagundagurana ku buryo
Page 7
Kigenza Charles yasanzweho ibisebe atari afite igiye yari mu kabari, hanyuma bikagaragara ko nyakwigendera yishwe n’ikintu yakubiswe mu mutwe, bitakuraho Kigenza Charles uburyozwacyaha bw’icyaha cy’ubwicanyi nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza n° RPA 0121/07/CS rwaciwe ku wa 18/04/2008 rwavuzwe haruguru, aho Urukiko rw’Ikirenga rwasobanuye ko mu gihe icyaha cyo kwica cyakozwe n’igihiriri cy’abantu benshi, bitari ngombwa ko ugikurikiranweho aba nawe yafashe intwaro ngo ateme cyangwa ngo akubite kugira ngo aryozwe icyo cyaha. [26] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga imvugo ya Kigenza Charles y’uko atakoze icyaha, ko ahubwo yashinjwe ikinyoma na Izerimana Chaff bitewe n’uko yafatishijwe na mukuru we Rutikanga Eric nta shingiro ifite, kuko uretse kubivuga gusa, nta n’ikimenyetso abitangira. Byongeye kandi, nubwo Izerimana Chaff yaba yarafatishijwe na Rutikanga Eric bitatuma Kigenza Charles ataryozwa icyaha cy’ubwicanyi yakoze mu gihe ibimenyetso bihagije byavuzwe haruguru bigaragaza ko yagikoze. [27] Hashingiwe ku bisobanuwe haruguru, Urukiko rurasanga nta kosa Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, rwakoze mu kutagabanyiriza Kigenza Charles igihano, bivuze ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, bityo hakaba hagumyeho imikirize y’urubana rwajuririwe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [28] Rwemeje ko ubujurire bwa Kigenza Charles nta shingiro bufite; [29] Ruvuze ko imikirize y’urubanza nº RPA 01798/2022/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, ku wa 22/11/2023, idahindutse, ko igifungo cy’imyaka myakumyabiri (20) Kigenza Charles yahanishijwe n’urwo Rukiko kigumyeho; [30] Rutegetse ko amagarama y’urubanza aherera ku Isanduku ya Leta.
Case-aware research
Ask AI about this case
The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.