GAMECO Ltd vs MUKABIDERI
- Citation
- RS/INJUST/RC 00011/2024/SC
- Status
- Civil
- Jurisdiction
- Rwanda
- Court
- Supreme Court
- Decision
- 11 April 2025
- Posture
- Civil / Supreme Court Review of High Court Judgment on Grounds of Injustice
- Case number
- RS/INJUST/RC 00011/2024/SC
- Language
- Kinyarwanda
More details
- Court
- Supreme Court
- Decision
- 11 April 2025
- Posture
- Civil / Supreme Court Review of High Court Judgment on Grounds of Injustice
- Case number
- RS/INJUST/RC 00011/2024/SC
- Language
- Kinyarwanda
On this page
Professional case brief
Research organized from the available case record
01
Holding and result
GAMECO Ltd is liable for the damages suffered by Mukabideri Cécile because the acts causing the injury were committed in the course of executing a contract for which GAMECO was responsible. The company failed to follow proper procedures for subcontracting as required by the main contract, and under the law, the principal remains liable for acts of its agents or subcontractors. The compensation awarded is upheld as justified.
Court disposition
Application for review dismissed; previous judgments upheld.
Orders
- The application by GAMECO Ltd to review the High Court judgment on grounds of injustice is dismissed.
- The judgment of the High Court, requiring GAMECO Ltd to pay compensation to Mukabideri Cécile, remains in force.
02
Material facts
Parties
GAMECO Ltd
Applicant Counsel: Me Ruzindana IgnaceMukabideri Cécile
Respondent Counsel: Me Munyansanga Amina GisèleAmounts and remedies
- Compensation for Economic Loss and Pain and Suffering: RWF 5,000,000
- Medical Expenses and Follow Up: RWF 300,000
- Advocate's Fee (first Instance): RWF 700,000
- Court Costs: RWF 20,000
- Advocate's Fee (supreme Court): RWF 350,000
03
Procedural history
Posture
Civil / Supreme Court Review of High Court Judgment on Grounds of Injustice
04
Questions and positions
Legal issues
- 01
Whether GAMECO Ltd is liable to compensate Mukabideri Cécile for injuries caused by third parties during execution of a contract
- 02
Whether the existence of subcontracting or lack thereof affects GAMECO's liability
- 03
Whether the compensation awarded to Mukabideri Cécile is justified
Party arguments
- Applicant
- GAMECO argued it should not be held liable for acts of individuals who were not its employees, claiming that after winning the timber supply contract, it subcontracted the work and had no direct control over those who caused the accident. GAMECO also contended that the contracts with the actual timber workers were not with the company and that any liability should not attach to it. GAMECO further sought reimbursement of sums paid if found not liable.
- Respondent
- Mukabideri Cécile argued that the accident was caused by the negligence of GAMECO's workers, that there was no evidence of lawful subcontracting, and that the company remained responsible for acts committed in the course of executing its contract. She maintained that the compensation awarded was justified and that the company could not escape liability by invoking subcontracting without proof.
05
Court’s reasoning
Legal principles
- 01
General principle of tort law
A person whose act causes damage to another is liable to compensate for the damage caused by their fault.
- 02
Article 17 of the Contract for Supply of timber for classrooms constructions
A contracting party remains liable for acts of its subcontractors and their employees unless proper procedures for subcontracting are followed and approved.
- 03
Article 64 of Law No 45/2011 governing contracts
Contracts made in accordance with the law are binding on the parties and must be performed in good faith.
06
Ratio, limits and disposition
Ratio decidendi
GAMECO Ltd is liable for the damages suffered by Mukabideri Cécile because the acts causing the injury were committed in the course of executing a contract for which GAMECO was responsible. The company failed to follow proper procedures for subcontracting as required by the main contract, and under the law, the principal remains liable for acts of its agents or subcontractors. The compensation awarded is upheld as justified.
Obiter and limits
- The approval of a subcontractor by the procuring entity does not relieve the main contractor of liability for acts committed in the execution of the contract.
- The accident was not caused by a motor vehicle, so compensation is not governed by the presidential decree on vehicle accidents but by general tort principles.
Court disposition
Application for review dismissed; previous judgments upheld.
- The application by GAMECO Ltd to review the High Court judgment on grounds of injustice is dismissed.
- The judgment of the High Court, requiring GAMECO Ltd to pay compensation to Mukabideri Cécile, remains in force.
Source and reliance status
Supreme Court · 11 April 2025
This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.
Judgment reading view
Judgment text
The complete available source text.
Supreme Court
Civil· 11 April 2025
GAMECO Ltd vs MUKABIDERI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-04-11 - Case/document no.: RS/INJUST/RC 00011/2024/SC - Collection: Supreme Court
Text
Page 1
GAMECO Ltd vs MUKABIDERI [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RS/INJUST/RC 00011/2024/SC (Cyanzayire P.J., Kazungu na Kalihangabo J.) 11 Mata 2025] Amategeko agenga uburyozwe – Kuriha ibyangijwe n’ikosa – Mu mategeko agenga uburyozwe ni ihame ko igikorwa cy’umuntu cyangirije undi gitegeka nyirugukora ikosa rigikomokaho kuriha ibyangiritse. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga nyuma yuko ku itariki ya 19/09/2020, ku muhanda wa Muremera werekeza mu Kabagali mu Karere ka Ruhango, mu Ntara y’Amajyepfo, ahegereye ishyamba ryatemwagamo ibiti byo kubazamo imbaho zari zigenewe GAMECO, habereye impanuka ubwo abitwa Mbarushimana Janvier na Twagirimana batemaga ibyo biti, kimwe cyagwiriye moto yari itwawe na Mbarushimana Joseph, waje gupfa, naho umugenzi yari atwaye Mukabideri arakomeraka, imusigira ubumuga buhoraho bwa 45%. Uwo Mukabideri yandikiye umuyobozi wa GAMECO witwa Gashayija ari nawe nyirayo, amusaba ko yamwishyura indishyi zikomoka kuri iyo mpanuka; abonye ntacyo amusubije aregera Urukiko, asaba GAMECO na nyirayo Gashayija kumwishyura indishyi zinyuranye. Gashayija we yaburanye avuga ko abatemaga ibiti atari we bakoreraga ku buryo yakurikiranwa, anavuga kandi ko atandukanye na GAMECO, bityo ko adakwiriye gufatanya nayo kuryozwa indishyi. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko ikirego cya Mukabideri gifite ishingiro, ndetse ko GAMECO na
Gashayija Justin bagomba gufatanya kumwishyura indishyi zinyuranye. Gashayija na GAMECO bajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, bavuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rwakoze amakosa arimo kuba rwaremeje ko GAMECO na Gashayija bombi bagomba gufatanya uburyozwe bw’indishyi kubera ko badashobora gutandukanywa, ariko rurivuguruza ku rundi ruhande aho ruvuga ko abo bantu babiri batandukanye; ko bataryojwe indishyi ku bufatanye (in solidum) Mukabideri ashobora kubura umwishyura no kuba rwarabaryoje indishyi zikomoka ku mpanuka kandi nta kosa bakoze. Urwo rwaciye urubanza rwemeza ko ubujurire bwa GAMECO na Gashayija bufite ishingiro ku ngingo imwe gusa irebana no kuba GAMECO itaragombaga kureganwa na Gashayija, ko nta shingiro bufite ku birebana n’indishyi Mukabideri yagenewe, rutegeka GAMECO kuzishyura zose nk’uko zemejwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga.
GAMECO yaje kwandikira Perezida w'Urukiko rw'Ubujurire isaba ko urubanza RCA 00051/2022/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane. Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire amaze gusuzuma ubwo busabe, yandikiye Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga asaba ko urwo rubanza rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane, maze uyu nawe mu cyemezo No 107/CJ/2024 cyo ku wa 18/07/2024 yemeza ko rwongera kuburanishwa n’uru Rukiko. Muri uru Rukiko, GAMECO iburana ivuga ko idakwiriye kuryozwa ibikorwa byakozwe n’abandi bantu batari abakozi bayo, isobanura ko kuvuga ko ari yo yatsindiye isoko ryo kugemura imbaho mu mashuri yubakwaga bitari bihagije kugira ngo iryozwe indishyi, kuko nyuma yo gutsindira iryo soko nayo yahaye abandi akazi, kandi mu masezerano yari yaragiranye n’abo yahaye isoko, harimo ingingo iteganya ko nabo bashobora kwifashisha abandi. Mukabideri we aburana avuga ko nta karengane kari muri uru rubanza, kubera ko impanuka yo ku wa 19/04/2021 yakomerekeyemo, yatewe n’uburangare bw’abakozi ba GAMECO. Asobanura ko ibyo GAMECO ivuga byo kuba yari yaratanze isoko ryo kuyibariza, nta bimenyetso yabigaragarije. Avuga ko nta sous-traitance yabayeho nk’uko GAMECO ibivuga, ahubwo ko icyabayeho ari amasezerano y’akazi. Incamake y’icyemezo: Mu mategeko agenga uburyozwe, ni ihame ko igikorwa cy’umuntu cyangirije undi gitegeka nyirugukora ikosa rigikomokaho kuriha ibyangiritse; bityo ikosa ryakozwe na GAMECO kimwe n’irikozwe na ba sous-traitants n’abakozi babo, ntacyo bihindura ku buryozwe bwayo kuko ibyo aba bombi bakoze, bigomba gufatwa nkaho ariyo yabikoze, GAMECO akaba ariyo igomba kwishyuzwa indishyi Mukabideri asaba.
Page 2
Amategeko yashingiweho: Itegeko No 45 ryo ku wa 25/11/2011 rigenga amasezerano, Ingingo ya 64. Nta manza zifashishijwe. Ikirego cyo gusubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane nta shingiro gifite. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki ya 19/09/2020, ku muhanda wa Muremera werekeza mu Kabagali ho mu Karere ka Ruhango, mu Ntara y’Amajyepfo, ahegereye ishyamba ryatemwagamo ibiti byo kubazamo imbaho zari zigenewe GAMECO, habereye impanuka ubwo Mbarushimana Janvier na Twagirimana Wellars batemaga ibyo biti, kimwe cyagwiriye moto ifite plaque RF996C yari itwawe na Mbarushimana Joseph, waje gupfa, naho umugenzi yari atwaye Mukabideri Cécile arakomeraka, imusigira ubumuga buhoraho bwa 45%. [2] Ku itariki ya 27/09/2021, Mukabideri Cécile yandikiye umuyobozi wa GAMECO Gashayija Justin ari nawe nyirayo, amusaba ko yamwishyura indishyi zikomoka kuri iyo mpanuka; abonye ntacyo amusubije aregera Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga, asaba GAMECO na nyirayo Gashayija Justin kumwishyura indishyi zinyuranye, ikirego cyandikwa kuri RC 00010/2022/TGI/MHG. [3] Gashayija Justin yireguye avuga ko nta ruhare yagize muri iyo mpanuka ndetse ko atari nawe abatemaga ibiti bakoreraga ku buryo yakurikiranwa. Yanavuze ko atandukanye na GAMECO, bityo ko adakwiriye gufatanya nayo kuryozwa indishyi zisabwa muri uru rubanza. [4] Ku itariki ya 28/07/2022, Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rwaciye urubanza
rwemeza ko ikirego cya Mukabideri Cécile gifite ishingiro, ndetse ko GAMECO na Gashayija Justin bagomba gufatanya kumwishyura indishyi zingana na 6.020.000 Frw zikubiyemo: i. Indishyi z’ibangamirabukungu n’iz’akababaro: 5.000.000 Frw; ii. ii. Ikurikiranarubanza no kwivuza: 300.000 Frw; iii. iii. Igihembo cya Avoka: 700.000 Frw; iv. iv. Igarama: 20.000 Frw. [5] Mu gufata iki cyemezo, Urukiko rwasobanuye ko GAMECO ari ‘‘Company’’ Gashayija Justin abereye umuyobozi, akanacunga umutungo wayo. [6] ni nawe munyamigabane wayo wenyine; akaba ariyo mpamvu bagombaga kuregwa bombi kugirango Mukabideri atazabura umwishyura. Rwasobanuye kandi ko imirimo yo gutsinda ibiti yakorwaga na Mbarushimana Janvier na Twagirimana Wellars bayikoraga mu izina no mu nyungu bya GAMECO na Gashayija Justin akaba ari iyo mpamvu aba bakozi batagombaga kuregwa ku giti cyabo indishyi, ahubwo zagombaga kuryozwa ‘‘Company’’ na nyirayo. [7] Rwavuze kandi ko izo ndishyi zigomba kugenerwa Mukabideri Cécile hashingiwe ku ihame ry’uko «igikorwa cyose cy'umuntu cyangirije undi gitegeka nyir’ugukora ikosa rigikomokaho kuriha ibyangiritse», aho kubarwa hashingiwe ku Iteka rya Perezida Nº31/01 ryo ku wa 25/08/2003 rishyiraho
Page 3
uburyo bwo kwishyura indishyi ku bubabare bw’umubiri buturutse ku mpanuka zitewe n’ibinyabiziga, kuko impanuka ivugwa muri uru rubanza itatewe n’ikinyabiziga. [8] Gashayija Justin na GAMECO bajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, bavuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rwakoze amakosa akurikira: i. Rwemeje ko GAMECO na Gashayija Justin bombi bagomba gufatanya uburyozwe bw’indishyi kubera ko badashobora gutandukanywa, ariko rurivuguruza ku rundi ruhande aho ruvuga ko abo bantu babiri batandukanye; ko bataryojwe indishyi ku bufatanye (in solidum) Mukabideri Cécile ashobora kubura umwishyura. ii. ii. Rwabaryoje indishyi zikomoka ku mpanuka kandi nta kosa bakoze kuko inyandikomvugo ya Police yagaragaje ko impanuka yatewe n’ubuteganye buke bwa Mbarushimana Janvier na Twagirimana Wellars, kuko batigeze bashyira mu muhanda ibimenyetso bimenyesha abagenzi ko hari imirimo ihakorerwa ishobora guturukaho ibyago (impanuka). [9] Mu rubanza No RCA 00051/2022/HC/NYZ rwaciwe ku wa 09/06/2023, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwemeje ko ubujurire bwa GAMECO na Gashayija Justin bufite ishingiro ku ngingo imwe gusa irebana no kuba GAMECO itaragombaga kureganwa na Gashayija Justin, ko nta shingiro bufite ku birebana n’indishyi Mukabideri Cécile yagenewe, rutegeka GAMECO kuzishyura zose nk’uko zemejwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga. [10] Urukiko Rukuru rwasobanuye ko
nta kimenyetso na kimwe Urukiko Rwisumbuye rwashingiyeho rwemeza ko haramutse hatabayeho ubufatanye mu buryozwe bw’indishyi Mukabideri Cécile yabura ubwishyu, ikindi kandi habayeho kwibeshya mu gusobanura ihame ry’uburyozwe bw’indishyi ku bufatanye (in solidum). Rwemeje kandi ko GAMECO ikwiriye kuryozwa indishyi yarezwe kubera ko nubwo ibiti byatemwaga na Mbarushimana Janvier na Twagirimana Wellars, ariko uwo murimo wakorwaga mu nyungu zayo kuko ariyo yari yaratsindiye isoko ryo kugemura imbaho zari zikenewe. [11] Ku itariki ya 06/07/2023, GAMECO yandikiye Perezida w'Urukiko rw'Ubujurire isaba ko urubanza No RCA 00051/2022/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, ku wa 09/06/2023, rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane. Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire amaze gusuzuma ubwo busabe, yandikiye Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga asaba ko urwo rubanza rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane, maze uyu nawe mu cyemezo No 107/CJ/2024 cyo ku wa 18/07/2024 yemeza ko rwongera kuburanishwa n’uru Rukiko, rwandikwa kuri No RS/INJUST/RC 00011/2024/SC. [12] Iburanisha ryabereye mu ruhame ku wa 03/03/2025, GAMECO ihagarariwe na Me Ruzindana Ignace, Mukabideri Cécile ahagarariwe na Me Munyansanga Amina Gisèle, hasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba GAMECO yategekwa kuriha indishyi zisabwa na Mukabideri kubera impanuka yatejwe n’ibiti byatemwaga na Mbarushimana Janvier na Twagirimana Wellars, ndetse
n’ibijyanye n’indishyi zisabwa. II. IBIBAZO BIGIZE URUBANZA N’ISESENGURWA RYABYO 1) Kumenya niba GAMECO yategekwa kuriha indishyi zisabwa na Mukabideri Cécile kubera impanuka yatejwe n’ibiti byatemwaga na Mbarushimana Janvier na Twagirimana Wellars [13] Me Ruzindana Ignace uhagarariye GAMECO avuga ko idakwiriye kuryozwa ibikorwa byakozwe n’abandi bantu batari abakozi bayo. Asobanura ko kuvuga ko ari yo yatsindiye isoko ryo kugemura imbaho mu mashuri yubakwaga bitari bihagije kugira ngo iryozwe indishyi, kuko nyuma yo gutsindira iryo soko nayo yahaye abandi akazi, kandi mu masezerano yari yaragiranye n’abo yahaye isoko, harimo ingingo iteganya ko nabo bashobora kwifashisha abandi, kuko icyo yo yari ikeneye zari imbaho.
Page 4
[14] Asobanura ko mu gika cya 15 cy’urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuku, rwavuze ko mu masezerano GAMECO yagiranye n’abayibarije imbaho hari hateganyijwemo sous-traitance, ariko ko abantu bahawe isoko ryo kubaza imbaho batandukanye n’abatemaga ibiti byateje impanuka, kandi abo bantu ntaho bigeze bagirana amasezerano y’akazi na GAMECO, dore ko n’iyo baza kuba abakozi bayo batari kuba bemerewe sous-traitance. Avuga ko ibyo Urukiko Rukuru rwemeje ko igomba kuryozwa indishyi, nta shingiro byahabwa kuko habayeho kwirengagiza ibimenyetso bigaragarira buri wese, bihamya ko nta buryozwe bushoboka kuri GAMECO kuko nta ruhare ifite mu mpamuka ivugwa. [15] Yongeraho ko amasezerano GAMECO yagiranye na MINEDUC n’Akarere ka Ruhango adashobora guhuzwa n’amasezerano yagiranye n’ababaza imbaho (sous-traitance), ko aya ya nyuma ariyo agomba kurebwa gusa. Anavuga ko bayagiranye n’abantu bane aribo Mudakubana Japhet, Mbabazande André, Manirafasha Jean na Niyirema Charles, ko ariyo mpamvu GAMECO itazi abatemaga ibiti byateje impanuka. [16] Asoza asaba ko mu gihe Urukiko rwazasanga GAMECO yararenganyijwe, Mukabideri Cécile yategekwa gusubiza amafaranga yishyuwe angana na miliyoni esheshatu n’ibihumbi magana atatu na mirongo irindwi (6.370.000 Frw)1 harangizwa urubanza rwasabiwe gusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane. [17] Ku bijyanye na Gashayija Justin, Me Ruzindana Ignace avuga ko ari ikosa ryabayeho
ku ruhande rw’ubwanditsi kuko atigeze asubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane, akaba ntacyo asaba muri uru rubanza kuko yarenganuwe n’Urukiko Rukuru. [18] Me Munyansanga Gisèle uhagarariye Mukabideri Cécile yireguye avuga ko nta karengane kari muri uru rubanza, kubera ko impanuka yo ku wa 19/04/2021 uwo ahagarariye yakomerekeyemo yatewe n’uburangare bw’abakozi ba GAMECO. Asobanura ko ibyo GAMECO ivuga byo kuba yari yaratanze isoko ryo kuyibariza, nta bimenyetso yabigaragarije. Avuga ko nta sous-traitance yabayeho nk’uko GAMECO ibivuga, ahubwo ko icyabayeho ari amasezerano y’akazi, ibyo kandi n’Urukiko Rukuru rukaba rwarabisobanuye ku rupapuro rwa 9 mu gika cya 15 cy’urubanza, rugaragaza ko nta sous-traitance yabayeho kuko GAMECO itabigaragariza ibimenyetso bisobanura ko yagombaga kuryozwa amakosa abakozi bayo bakoze. [19] Yongeraho ko sous-traitance GAMECO igarukaho muri uru rubanza, itari yemewe, ko ingingo ya 17 y’amasezerano y’isoko yateganyaga ko GAMECO igomba kuryozwa ibibazo byose byavuka mu ishyirwa mubikorwa ryayo. [20] Akomeza asaba ko mu gufata icyemezo muri uru rubanza, Urukiko rwazashingira ku murongo watanzwe mu rubanza No RADA0054/12/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/04/2014, haburana Kabajuka Gaspard na Minisiteri y’Ubuzima, aho Urukiko rwemeje ko umukoresha aryozwa amakosa y’umukozi we yakoreye mu kazi, bikaba bihura n’ibyabaye muri uru rubanza.
UKO URUKIKO RUBIBONA [21] Ingingo ya 64 y’Itegeko No 45 ryo ku wa 25/11/2011 rigenga amasezerano iteganya ibi bikurikira: «Amasezerano akozwe ku buryo bukurikije amategeko aba itegeko ku bayagiranye. Ashobora guseswa ari uko babyumvikanyeho cyangwa ku mpamvu zemewe n'amategeko. Agomba kubahirizwa nta buriganya».
1 Muri dosiye harimo inyandiko mvugo yo kurangiza urubanza yakozwe ku wa 11/02/2024, ivuga ko GAMECO ihagarariwe na Gashayija Justin yishyuye 3.370.000 Frw yiyongera kuri 3.000.000 Frw yari yatanzwe na Wibabara Grâce, umugore wa Gashayija Justin.
Page 5
[22] Igikorwa cy’umuntu cyangirije undi gitegeka nyirugukora ikosa rigikomokaho kuriha ibyangiritse; iri ni ihame mu mategeko agenga uburyozwe. [23] Dosiye y’urubanza igaragaza ko GAMECO yagiranye amasezeramo na Minisiteri y’Uburezi (MINEDUC, muri uru rubanza), Ikigo cy’Igihugu cy’Amashyamba (Rwanda Forestry Authority, R.F.A., muri uru rubanza) n’Akarere ka Ruhango ku wa 30/07/2020, yo kugemura imbaho zari gukoreshwa mu kubaka ibyumba by’amashuri muri ako Karere. [24] Mu ngingo ya 17, ayo masezerano ateganya ibi bikurikira: “Uwatsindiye isoko ryo kugemura imbaho atemerewe gusinyana amasezerano n’undi muntu (sous-traitance), atabanje kumenyesha mu nyandiko Urwego rwatanze isoko n’Umugenerwabikorwa umwirondoro w’uwo muntu, kandi Urwego rwatanze isoko rukamenyesha GAMECO mu nyandiko ko rwemeye ko uwo muntu ahabwa akazi. Iyo ngingo ivuga kandi ko ukwemererwa gusinya amasezerano n’undi muntu bitabuza GAMECO kubahiriza inshingano zayo ziteganywa muri aya masezerano ndetse n’uburyozwe ku byakozwe n’uwo muntu wundi yahaye akazi, (…..), ingingo zigize amasezerano ya sous - traitance ntizigomba kunyuranya n’ibiteganywa n’aya masezerano2”. [25] Muri uru rubanza GAMECO ivuga ko iryozwa indishyi zikomoka ku mpanuka yatewe n’ibiti byatemwe na Twagirimana Wellars na Mbarushimana Janvier batari abakozi bayo; ikomeza isobanura ko abo yagiranye nabo sous-traitance ari Mudakubana Japhet,
Mbabazande André, Manirafasha Jean na Niyirema Charles, ko kuba nabo barishakiye abakozi babatemera ibiti, atari yo yaryozwa amakosa bakoze nk’uko biteganyijwe mu ngingo ya 4 y’amasezerano bagiranye3. [26] Urukiko rurasanga kuba GAMECO yemera ko yagiranye amasezerano ya sous-traitance n’abantu bavuzwe hejuru, ikabikora itabimenyesheje R.F.A., bigaragaza ko itubahirije ingingo ya 17 y’amasezerano- remezo. [27] Rurasanga hashingiwe kuri iyi ngingo ya 17, ikosa rikozwe na GAMECO kimwe n’irikozwe na ba sous-traitants n’abakozi babo, ntacyo bihindura ku buryozwe bwayo kuko ibyo aba bombi bakoze, bigomba gufatwa nkaho ariyo yabikoze. Bityo hashingiwe ku ihame twabonye ry’uko igikorwa cy’umuntu cyangirije undi gitegeka nyirugukora ikosa rigikomokaho kuriha ibyangiritse, GAMECO akaba ariyo igomba kwishyuzwa indishyi Mukabideri Cécile asaba. [28] Urukiko rushingiye ku ngingo z’amategeko zavuzwe no kubisobanuro byatanzwe, rusanga GAMECO ariyo yagombaga kuryozwa indishyi zikomoka ku mpanuka Mukabideri Cécile yakomerekeyemo. Bityo indishyi zingana na 6.020.000 Frw zategetswe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga zikemezwa n’Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza, hiyongereyeho n’igihembo cy’Avoka kingana na 350.000 Frw yaciwe muri uru Rukiko, zigomba kugumaho.
2) Kumenya ishingiro ry’indishyi zasabwe muri uru rubanza.
2 Article 17 of the Contract for Supply of timber for classrooms constructions between Ministry of Education (MINEDUC), Rwanda Forestry Authority (RFA), Ruhango District and GAMECO Ltd: The Supplier shall engage no subcontractor to perform work or services in connection with this Contract unless the Supplier shall have notified in writing the Procuring Entity and inform the purchaser of the identity of the proposed subcontractor and the Procuring Entity shall have notified in writing the Supplier of its approuval of the engagement of a subcontractor. The approuval by the Procuring Entity of the engagement of a subcontractor shall not relieve the Supplier of any of its obligations under this Contract or from its responsibility for the work or services performed by the subcontractor. In any way no subcontract shall exceed 20% of the P.O of the purchaser main, and terms of any subcontract shall be subject to and in conformity with provisions of this Contractor. 3 Ingingo ya 4 y’amasezerano GAMECO yagiranye na Manirafasha Jean na Niyirema Charles ku wa 19/08/2020, ndetse n’ayo yagiranye na Mudakubana Japhet na Mbabazande André kuri iyo tariki, ivuga ko uwahawe isoko ryo kubaza imbaho afite uburenganzira bwo kugirana n’abandi amasezerano yo kumubariza imbaho yihitiyemo, ariko ibyo bikaba bitareba uwatanze isoko ryo kumubariza imbaho ariwe GAMECO kuko we icyo akeneye ari imbaho zimeze neza kandi zikabazwa n’uwo bagiranye amasezerano.
Page 6
[29] Me Ruzindana Ignace uhagarariye GAMECO, avuga ko Mukabideri Cécile yayishoye mu manza zitari ngombwa, ayirega atariyo yagombaga kurega, ibyo bikorwa bikaba byarayiteye ibihombo ishaka abunganizi mu nkiko, akaba ariyo mpamvu GAMECO isaba ko Mukabideri Cécile yayishyura indishyi zingana na 2.000.000 Frw ku manza zose zabaye kubera we, hiyongereyeho 3.000.000 Frw z’igihembo cya Avoka waburanye izi manza zose, na 1.000.000 Frw y’ikurikiranarubanza. Yasoje avuga ko indishyi zasabwe na Mukabideri Cécile nta shingiro zikwiriye guhabwa kubera ko yayireze ataragombaga kuyirega. [30] Me Munyansanga Gisèle uhagarariye Mukabideri Cécile yireguye kuri izi ndishyi avuga ko nta gaciro zikwiriye guhabwa kuko nk’uko yabigaragaje, impanuka uwo ahagarariye yakomerekeyemo yatewe n’abakozi ba GAMECO, bityo akaba yaragombaga kuyirega. Yasoje avuga ko indishyi yari yasabye z’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza atakizisabye kuko yatanzwe n’Urugaga rw’Abavoka nk’uburanira umuntu utishoboye. [31] Urukiko rusanga indishyi GAMECO isaba itagomba kuzihabwa kuko itsindwa n’urubanza. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [32] Rwemeje ko ikirego cya GAMECO Ltd, gisaba gusubirishamo ku mpamvu z’akarengane urubanza No RCA 00051/2022/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, ku wa 09/06/2023, nta shingiro gifite. [33] Rwemeje ko hagumyeho imikirize y’urubanza No RCA 00051/2022/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, ku wa 09/06/2023.
Case-aware research
Ask AI about this case
The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.