Download PDF

Rwanda Criminal

Court of Appeal

UBUSHINJACYAHA VS NIYONDAMYA

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The conviction was upheld because the combined testimonies of the eyewitness, the victim (in supplementary investigation), the victim's mother, and the medical report established the accused's guilt beyond reasonable doubt. The sentence was reduced to 14 years' imprisonment to ensure consistency with similar cases, considering the accused's age and the victim's vulnerability.

Court disposition

Appeal dismissed; sentence varied

Orders

  • The appeal of Niyondamya Malachie is dismissed as unfounded.
  • The judgment of the High Court (RPA00109/2022/HC/RSZ) is modified only as to sentence.
  • The sentence of 19 years' imprisonment is replaced with 14 years' imprisonment.
  • Niyondamya Malachie is exempted from paying court costs as he is in custody.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Ninahazwa Roselyne

Niyondamya Malachie

Defendant Counsel: Me Ndwaniye Pierre Claver

Amounts and remedies

  • Initial Sentence (years): 19
  • Final Sentence (years): 14

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Niyondamya Malachie argued that the conviction was based on unreliable witness testimony, delayed reporting, and a medical report that did not directly link him to the crime. He also contended that the victim was not questioned initially due to mental disability and that the evidence was circumstantial. In the alternative, he requested a reduced sentence if found guilty.
Respondent
The prosecution maintained that the delay in reporting was justified as the victim's mother learned of the incident later, and the victim's mental disability explained the lack of immediate testimony. The prosecution argued that the combined testimonies and medical evidence were sufficient, and the sentence was proportionate to the gravity of the offence.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    General principle of criminal evidence (principe de la liberté de la preuve en matière pénale)

    In criminal cases, all evidence capable of establishing the truth is admissible, and the court determines its probative value. If there is no reasonable doubt as to the accused's guilt, conviction is warranted.

  2. 02

    Court's reasoning in this judgment

    Testimony based on what was heard from others is admissible if corroborated by other evidence; the burden to disprove lies with the accused.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The conviction was upheld because the combined testimonies of the eyewitness, the victim (in supplementary investigation), the victim's mother, and the medical report established the accused's guilt beyond reasonable doubt. The sentence was reduced to 14 years' imprisonment to ensure consistency with similar cases, considering the accused's age and the victim's vulnerability.

Obiter and limits

  • A delay of three days in reporting the offence by the victim's mother does not, by itself, undermine the credibility of the prosecution's case when other corroborative evidence exists.
  • The mental disability of the victim explains the initial lack of direct testimony and does not invalidate subsequent credible statements.

Court disposition

Appeal dismissed; sentence varied

  • The appeal of Niyondamya Malachie is dismissed as unfounded.
  • The judgment of the High Court (RPA00109/2022/HC/RSZ) is modified only as to sentence.
  • The sentence of 19 years' imprisonment is replaced with 14 years' imprisonment.
  • Niyondamya Malachie is exempted from paying court costs as he is in custody.

Source and reliance status

Court of Appeal · 30 September 2025

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Criminal· 30 September 2025

RPAA 00653/2024/CA

UBUSHINJACYAHA VS NIYONDAMYA

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-09-30 - Case/document no.: RPAA 00653/2024/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA VS NIYONDAMYA [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – RPAA 00653/2024/CA (Rukundakuvuga, P.J.) 30 Nzeli 2025] Amategeko agenga ibimenyetso – Imanza nshinjabyaha – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko nirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Bityo Iyo nta gushidikanya ku bimenyetso bishinja uregwa icyaha, Urukiko rurakimuhamya. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye Ubushinjacyaha burega Niyondamya mu Rukiko Rwisumbuye Rusizi icyaha cyo cyo gusambanya umwana witwa N.M.G w’imyaka cumi n’ine (14) wavukanye ubumuga bwo mu mutwe. Niyondamya yaburanye ahakana icyaha, avuga ko uwatanze amakuru basanzwe bapfa ko yigeze kumusanga asambanya umugore w’umuturanyi. Urukiko mu rubanza RP00216/2021/TGI/RSZ rushingiye ku buhamya bwa Iyakaremye na raporo ya muganga yemeje ko uwo mwana yasambanyijwe koko, rwemeje ko icyaha cyo gusambanya umwana gihama Niyondamya. Rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). Niyondamya ntiyanyuzwe n’imikirize y’urubanza ajuririra Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rusizi, avuga ko yahamijwe icyaha atakoze kuko bitumvikana ukuntu yaba yarasambanyije umwana ku wa 23 akaregwa ku wa 30 kandi batuye mu Mudugudu umwe. Avuga ko umugabo umushinja

bahuye avuye kuvoma barabisikana. Ajurira anenga kandi raporo ya muganga yagaragaje ko ari nta karangabusugi umwana agifite, avuga ko itagaragaza ko ariwe wamusambanije. Ubushinjacyaha buvuga ko ubujurire bwe nta shingiro bufite. Urukio mu rubanza RPA00109/2022/HC/RSZ, rushingiye ku buhamya bwa Iyakaremye, ku mvugo za nyina w’umwana no kuri raporo ya muganga no ku cyemezo cy’amavuko cya N.M.G rwahamije Niyondamya icyaha, ariko kuko ari ubwa mbere akurikirwanwe mu nkiko, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19). Niyondamya yongeye kujurira mu Rukiko rw’Ubujurire anenga urubanza rwamuhamije cyaha avuga ko bitumvikana ukuntu Iyakaremye yari kumubona asambanya umwana ntamufatire mu cyuho ahubwo agategereza iminsi itatu yose maze akabona kuvuga ibyo yabonye. Avuga kandi ko imvugo za nyina w’umwana nazo zitagombaga gushingirwaho kuko avuga ibyo atiboneye. Avuga ko raporo ya muganga nayo idashobora gufatwaho ukuri kuko itagaragaza ihuriro riri hagati y’uwakorewe icyaha na Niyondamya, avuga kandi ko umwana uvugwa ko yasambanyijwe atigeze abazwa. Avuga na none ko mu gihe Urukiko rwabibona ukundi rwashingira ku byo amategeko ateganya akagabanyizwa ibihano. Ubushinjacyaha busobanura ko ikirego cyatanzwe nyuma y’iminsi itatu kubera ko nyina w’umwana atahise amenya amakuru, akagitanga igihe ayamenyeye. Avuga ko kuba umwana atarasobanuye ibyamubayeho nta gitangaza kirimo

mu gihe dosiye igaragaza ko yavukanye ubumuga bwo mu mutwe. Ku bijyanye n’igihano avuga ko igihano yahawe gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze kuko yasambanyije umwana ufite ubumuga bwo mu mutwe. Urukiko mu rubanza RPAA00653/2024/CA, rushingiye ku bimenyetso biri muri dosiye, rwasanze nta kosa Inkiko zibanza zakoze mu kwemeza ko Niyondamya ahamwa n’icyaha cyo gusambanya N.M.G w’imyaka 14. Rwemeza ko Ubujurire bwe nta shingiro bufite. Incamake y’icyemezo: Iyo nta gushidikanya ku bimenyetso bishinja uregwa icyaha, Urukiko rurakimuhamya. Bityo, kuba umubyeyi yatanga ikirego cyo gusambanya umwana we nyuma y’iminsi itatu icyaha gikozwe ntabwo ubwabyo bitesha agaciro imikorere y’icyaha kandi hari ibindi bimenyetso bihamya uregwa icyaha.

Page 2

Ubujurire nta shingiro bufite ariko igihano gikwiye kugabanywa kuko uregwa yagikoze afite imyaka 22. Nta mategeko yashingiweho. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA00189/2023/CA haburana Ubushinjacyaha na Mfitumukiza Rugira Clément rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2024 Urubanza. I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uwitwa Ayingeneye Francine yashyikirije ikibazo Ubugenzacyaha avuga ko kuwa 23/06/2021 Niyondamya Malachie yamusambanyirije umwana w'umukobwa w'imyaka 14 witwa N.M.G1 wavukanye ubumuga bwo mu mutwe, utabasha kumenya no kuvuga ibyamubayeho. Asobanura ko Niyondamya Malachie yamusambanyirije mu ishyamba avuye kuvoma, babonwa n'umugabo witwa Iyakaremye Jean Pierre watambukaga, ari nawe watanze ayo makuru. Avuga ariko ko uwo mutangabuhamya nawe yatanze ayo makuru atinze kuko byamenyekanye kuwa 26/06/2021. Nyuma y’iperereza Niyondamya Malachie yaregewe Urukiko Rwisumbuye rwa Rusizi aburana ahakana icyaha, avuga ko uwatanze amakuru basanzwe bapfa ko yigeze kumusanga asambanya umugore w’umuturanyi. [2] Mu rubanza RP00216/2021/TGI/RSZ rwaciwe ku wa 10/03/2022, Urukiko Rwisumbuye rwa Rusizi rushingiye ku buhamya bwa Iyakaremye Jean Pierre wavuze uko yasanze Niyondamya Malachie asambanya N.M.G, na raporo ya muganga yemeje ko uwo mwana yasambanyijwe koko, rwemeje ko icyaha cyo gusambanya umwana gihama Niyondamya Malachie. Rwasobanuye ko ibyo kuvuga ko hari icyo asanzwe apfa na

Iyakaremye Jean Pierre nta shingiro byahabwa kuko ibyo uyu yavuze bishyigikiwe na raporo ya muganga kandi Niyondamya Malachie nawe akaba yaremeye ko uwo munsi yageze mu ishyamba bivugwa ko yasambanyirijemo uwo mwana. Urukiko rwamuhanishije igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [3] Niyondamya Malachie ntiyanyuzwe n’imikirize y’urubanza ajuririra Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rusizi, avuga ko yahamijwe icyaha atakoze kuko bitumvikana ukuntu yaba yarasambanyije umwana ku wa 23 akaregwa ku wa 30 kandi batuye mu Mudugudu umwe. Avuga ko umugabo umushinja bahuye avuye kuvoma barabisikana, akibaza uko yavuga ko yasambanyije umwana. Yanenze kandi raporo ya muganga yaragaragaje ko ari nta karangabusugi umwana agifite, avuga ko ubwayo itagaragaza ko ariwe wamusambanije. [4] Mu rubanza RPA00109/2022/HC/RSZ, rwaciwe ku wa 10/07/2024, Urukiko Rukuru/ Urugereko rwa Rusizi narwo rushingiye ku buhamya bwa Iyakaremye Jean Pierre, ku mvugo za nyina w’umwana atanga ikirego mu Bugenzacyaha, kuri raporo ya muganga no ku cyemezo cy’amavuko cya N.M.G rwahamije Niyondamya Malachie icyaha, icyakora rushingiye ku mpamvu nyoroshyacyaha zirimo kuba ari ubwa mbere akurikirwanwe mu nkiko, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19). [5] Niyondamya Malachie yongeye kujurira mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwe ruhabwa no RPAA00653/2024/CA, iburanisha mu ruhame rishyirwa ku wa 10/03/2025. Uwo munsi ugeze

1 Iri ni izina ryahawe uwakorewe icyaha mu rwego rwo ku murindira umutekano

Page 3

Niyondamya Malachie yitaba yunganiwe na Me Ndwaniye Pierre Claver, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Ninahazwa Roselyne, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [6] Mu bujurire bwe, Niyondamya Malachie anenga urubanza rwamuhamije cyaha avuga ko bitumvikana ukuntu Iyakaremye Jean Pierre yari kumubona asambanya umwana ntamufatire mu cyuho ahubwo agategereza iminsi itatu yose maze akabona kuvuga ibyo yabonye. Avuga kandi ko imvugo za nyina w’umwana nazo zitagombaga gushingirwaho kuko avuga ibyo atiboneye. Avuga ko raporo ya muganga nayo idashobora gufatwaho ukuri kuko itagaragaza ihuriro riri hagati y’uwakorewe icyaha na Niyondamya Malachie, mu gihe ndetse umwana uvugwa wasambanyijwe atigeze abazwa. Me Ndwaniye Pierre Claver nawe ashimangira ko uwo yunganira ari umwere, ariko ko mu gihe Urukiko rwabibona ukundi rwashingira ku byo amategeko ateganya akagabanyizwa ibihano. [7] Uhagarariye Ubushinjacyaha asobanura ko ikirego cyatanzwe nyuma y’iminsi itatu kubera ko nyina w’umwana atahise amenya amakuru, akagitanga igihe ayamenyeye. Avuga ko kuba umwana atarasobanuye ibyamubayeho nta gitangaza kirimo mu gihe dosiye igaragaza ko yavukanye ubumuga bwo mu mutwe. Ku bijyanye n’igihano avuga ko igihano yahawe gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze harebwe ko uwakorewe icyaha yari afite ubumuga bwo mu mutwe. [8] Urubanza rwaraburanishijwe rurapfundikirwa, hategekwa ko ruzasomwa ku wa

28/03/2025 ariko Urukiko rusanga mbere y’uko rucibwa, ari ngombwa ko Ubushinjacyaha bukora iperereza ry’inyongera ku mudamu witwa Nyirajyambere Odette uvugwa mu buhamya bwashingiweho ndetse bukanabaza umwana bivugwa ko yahohoteye kugira ngo nawe agire ibyo yisobanurira ubwe, ukuri kurusheho kumenyekana. Urubanza rwasubukuwe ku wa 09/09/2025, impande zombi zigira icyo zivuga ku byavuye mu iperereza. [9] Muri uru rubanza harasuzumwa ibibazo bikurikira : Kumenya niba hari inenge ziri mu bimenyetso byashingiweho Niyondamya Malachie ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana ; Kumenya niba ashobora kugabanyirizwa igihano mu gihe icyaha cyaba gikomeje kumuhama. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA Kumenya niba hari ugushidikanya kugaragara mu bimenyetso byashingiweho Niyondamya Malachie ahamwa n’icyaha [10] Niyondamya Malachie na Me Ndwaniye Pierre Claver umwunganira banenga Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rusizi kuba rwarashingiye ku mvugo za Iyakaremye Jean Pierre na Ayingeneye Francine (nyina w’umwana) nyamara ziteye urujijo kuko bitumvikana ukuntu umuntu yari kubona umwana asambanywa, aho kumufatira mu cyuho, akagenda akicecekera iminsi itatu yose, akabona kuvuga ibyo yabonye. Bongeraho ko ahavugwa ko yakoreye icyaha ari ku nzira nyabagendwa, hatuwe n’abaturage benshi, bikaba bitumvikana ukuntu nta n’umwe Iyakaremye Jean Pierre yaba yarabibwiye muri iyo minsi itatu yose, mbere y’uko

ajya kubibwira umuyobozi w’Umudugudu. Naho ibyo Urukiko rwashingiyeho ruvuga ko Niyondamya Malachie nawe yemeye ko yahuye n’uwo mwana, avuga ko guhura nawe bitavuze kumusambanya. [11] Basobanura kandi ko imvugo za nyina w’umwana zitagombaga guhabwa ishingiro kuko adahamya ibyo yiboneye, ahubwo avuga ibyo yabwiwe n’umuyobozi w’umudugudu, nawe wabibwiwe na Iyakaremye Jean Pierre. Naho ku byerekeye ubuhamya bwatanzwe na N.M.G, mu iperereza ry’inyongera ryategetswe n’uru Rukiko, bavuga ko bidakwiye kwizerwa kuko mbere atabajijwe ngo kuko afite ikibazo cyo mu mutwe, kuba rero aho abarijwe yaravuze ko ari Niyondamya Malachie wamusambanyije,

Page 4

byumvikana ko ari ibyo yashyizwemo kuko atari kuba yibuka uwamusambanyije nyuma y’igihe kingana gutya kandi afite ikibazo cy’ubumuga bwo mu mutwe. [12] Banenga kandi gushingira kuri raporo ya muganga yagaragaje ko akarangabusugi ka N.M.G kashwanyaguritse, bakavuga ko ibyo bidahagije mu guhamya uregwa icyaha kuko iyo raporo itagaragaza ko hari aho ahuriye nabyo. Bakavuga ko hashingiwe kuri ibyo byose, uregwa akwiye kugirwa umwere. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo uregwa n’umwunganizi we banenga ko Urukiko rwashingiye ku buhamya buteye urujijo nta shingiro bifite kuko nyuma y’iperereza ry’inyongera ryategetswe n’uru Rukiko, uwakorewe icyaha nawe ubwe yahamije ibyavuzwe n’abatangabuhamya bari bashingiweho, ndetse binashimangirwa na Nyirajyambere Odette nawe wabajijwe. Avuga ko badakwiye kunenga ubuhamya bwatanzwe na nyina w’umwana, kuko gushingira ku buhamya bw’uhamya ibyo yabwiwe bitabujijwe ; bityo ubihakana akaba ariwe ufite inshingano yo kubivuguruza. Naho ibyo bitwazwa ko Niyondamya Malachie atapimwe na muganga ngo ahuzwe n’ibyagaragaye ku mwana, asobanura ko bitari gukunda kuko nyina w’umwana yamenye amakuru yerekeye icyaha hashije iminsi itatu, byumvikana ko kumujyana kwa muganga ntacyo byari kumara. Anongeraho ko ikimenyetso gishingiye ku buhanga bwa muganga atari cyo kamara muri uru rubanza, kuko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose byemewe n’amategeko bishobora gushingirwaho mu guhamya cyangwa mu guhanaguraho icyaha ugikurikiranyweho. Asoza avuga ko uregwa atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho ahamywa icyaha akurikiranweho, ubujurire bwe bukaba nta shingiro bukwiye guhabwa.

UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Muri uru rubanza impaka zishingiye ku kumenya niba hari inenge zigaragara mu bimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rusizi mu guhamya uregwa icyaha. [15] Mu guhamya Niyondamya Malachie icyaha, Urukiko Rukuru/urugereko rwa Rusizi rwashingiye ku buhamya bwa Iyakaremye Jean Pierre, ku mvugo za nyina w’umwana atanga ikirego mu Bugenzacyaha no kuri raporo ya muganga wapimye N.M.G. [16] Ku bijyanye n’ubuhamya bwatanzwe na Iyakaremye Jean Pierre, mu ibazwa rye mu Bugenzacyaha yasobanuye ko ku wa 23/06/20212 yavuye iwe agiye kuri boutique guhaha, ageze hafi y’agashyamba kegereye umugezi yumva umuntu ataka, abanza kugira ngo ni abana bakina, yigiye imbere yumva umwana arushaho gutaka, agiye kubona abona muri ako gashyamba hasohotsemo umusore wiruka, hanyuma abona n’uwo mwana arira yambaye ubusa ari gukenyera agashura (écharpe). Avuga ko yamubajije ibibaye abona uwo mwana atavuga neza, ameze nk’utuzuye. Yasobanuye ko yakomeje kugerageza kumubaza yitonze umwana akamubwira ko uwo musore amusambanyije. Yavuze kandi ko haje undi mugore wamubwiye ko ari uwo mwana, ari n’uwo musore bombi abazi kuko uyu Iyakaremye Jean Pierre we atari asanzwe abazi, aribwo yari akimukira aho. Kuko rero we atari azi iwabo w’umwana avuga ko ikibazo yakibwiye umuyobozi w’umudugudu wabo, amakuru akaza kugera kuri nyina w’umwana. Ko nyuma aribwo yaje kumva ko uwo musore

yafashwe. [17] Nyina w’umwana we yatanze ikirego atinze kuko atahise amenya amakuru y’uko umwana we yasambanyijwe, kuko uwo munsi ku wa 23/06/2021 yari yiriwe kwa muganga, ageze mu rugo umwana ntiyagira icyo amubwira kuko abana n’ubumuga bwo mu mutwe. Avuga ko ku wa 25/06/2021 nimugoroba aribwo yaje kubimenya abibwiwe n’umugabo witwa Nzayisenga Jean Pierre, wamubwiye ko yabibwiwe n’umugore witwa Odette, wamubwiye ko hari n’umugabo wabafashe, uwo mushumba asambanya umwana. Yasobanuye ko akimara kubyumva yabimenyeshe inshuti z’umuryango (urwego

2 Mu ibazwa rye handitse 23/07/2021, ariko iyo urebye itariki yabarijwe ho ku wa 17/07/2021 usanga ari ukwibeshya mu myandkire kuko atari gutanga ubuhamya mbere y’bikorwa bivuga. Ibi kand yo bihujwe n’ibyanditse muri PV ya nyina w’umwana bigaragara ko tariki yakuri ibikorwa bivugwa byabereye ari 23/06/2021.

Page 5

rw’umudugudu), bakamugira inama yo kujyana umwana kwa muganga. Nyina w’umwana avuga kandi ko yagerageje kubaza umwana akamwemerera ko umushumba witwa Niyondamya yamusambanyije. Avuga ndetse ko hari abana, umwana we yabwiye ko uwo mushumba yamubwiye ko namuha ku bintu azamugurira inkweto nshya. [18] Mu iperereza ry’inyongera ryategetswe n’Urukiko rw’Ubujurire N.M.G yabajijwe niba yibuka ibyamubayeho muri 2021 umunsi bivugwa ko yasambanyirijweho, avuga ko abyibuka ko Niyondamya Malachie yamukurikiye avuye kuvoma akamuhirika hasi akamukuramo ikariso yari yambaye, akamusambanya iminota nk’ibiri. Yavuze ko yakoraga i Murambi ari umushumba ariko ko aho yakoraga atahazi. Muri iryo perereza kandi habajijwe Nyiramajyambere Odette, avuga ko uwo munsi yari agiye kuri boutique ahura n’umugabo atibuka izina rye amubwira ko uwo mwana yasambanyijwe kandi asambanyijwe n’umushumba wo kwa Consolatta. Avuga ko yabajije umwana ntiyamusubiza, amusiga aho afite ijerekani yuzuye amazi. Yavuze ko bwakeye akajya gusoroma icyayi kwa Mariya, ahahurira n’uwitwa Jean Pierre abivugaho, agakeka ko uwo Jean Pierre (Nzayisenga) ashobora kuba yaragiye kubibwira nyina w’umwana kuko hashize iminsi nyina w’umwana akaza kumusobanuza uko byagenze, undi akamubwira ibyo yabonye. [19] Uru Rukiko rushingiye kuri ubu buhamya no ku byavuye mu iperereza ry’inyongera rusanga uregwa adashobora kunenga ko icyaha cyatangiye

gukurikirwa hashize iminsi igera kuri itatu uhereye ku italiki ivugwa icyaha cyakoreweho, kuko nk’uko bigaragara nyina w’umwana yatangiye gukurikirana ikibazo aho akimenyeye. Rusanga kandi imvugo z’umutangabuhamya Iyakaremye Jean Pierre, uregwa anenga, zaremejwe n’umwana mu iperereza ry’inyongera ryakozwe, agahamya ko yasambanyijwe na Niyondamya Malachie ; ndetse na Nyiramajyambere Odette akaba yarahamije ko isambanywa ry’uwo mwana yariganiririye Nzayisenga Jean Pierre bahuriye kwa Mariya basoroma icyayi. Ibi bigahura n’ibyavuzwe na nyina w’umwana ko iby’iki cyaha yabibwiwe na Nzayisenga Jean Pierre, wamutekerereje ko yabyumvanye uwitwa Odette avuga ko hari umugabo wamubwiye ko yafashe uwo mushumba asambanya umwana. Ibi kandi bikuraho ibyo uregwa yitwaza ko umwana atabajijwe kuko kuri ubu yabajjwe agasobanura uko byagenze. [20] Naho ibyo uregwa avuga ko ibyo umwana yavuze yabibwirijwe kuko abana n’ubumuga bwo mu mutwe akaba adashobora kwibuka ibyabaye 2021, uru Rukiko Rurasanga nta shingiro byahabwa kuko iyo urebye uko umwana yasobanuye uko byagenze adategwa, ubona ko atavuga nk’usubiramo ibyo yabwiwe cyane cyane ko nk’ufite ubumuga bwo mu mutwe byumvikana ko atabasha kwisobanura agamije guhisha ko ibyo avuga yabibwirijwe. Byongeye kandi uwamubajije yahamije ko ubona ko koko afite ikibazo cyo mu mutwe, ariko ko iyo umubajije w’itonze ashobora kugusobanurira. [21] Uru Rukiko

rurasanga kandi izi mvugo z’abatangabuhamya bose babajijwe, zishimangirwa na raporo ya muganga wemeje ko yasuzumye umwana agasanga akarangabusugi ke karangiritse, kandi yaranduye indwara zo mu myanya myibarukiro. Akemeza ko n’ubwo basuzumye uyu mwana hashize iminsi itanu biketswe ko yasambanyijwe, ibyo muganga yabonye byemeza ko koko umwana ashobora kuba yarakorewe ihohoterwa rishingiye ku gitsina. Urukiko rukaba rusanga ibivugwa na Niyondamya Malachie ko ntakimuhuza n’ibyo muganga yasanze ku mwana, nta shingiro byahabwa kuko nk’uko byasobanuwe iyo raporo ishyigikira ubuhamya bwatanzwe, akaba rero atariyo yonyine ikwiye kwitsitswaho n’uregwa agamije kwikuraho icyaha. [22] Urukiko rw’Ubujurire rushingiye kuri ibi bisobanuro, rurasanga nta kosa Inkiko zibanza zakoze mu kwemeza ko Niyondamya Malachie ahamwa n’icyaha cyo gusambanya N.M.G w’imyaka 14. Bityo Ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite. Kumenya igihano cyahabwa Niyondamya Malachie

Page 6

[23] Me Ndwaniye Pierre Claver yasabye Urukiko ko mu gihe rwabibona ukundi, rwashingira ku byo amategeko ateganya Niyondamya Malachie akagabanyizwa ibihano. [24] Uhagarariye Ubushinjacyaha we avuga ko igihano Niyondamya Malachie yahawe gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze harebwe ko uwakorewe icyaha yari afite ubumuga bwo mu mutwe.

UKO URUKIKO RUBIBONA [25] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba Niyondamya Malachie yarahanishijwe igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha yakoze hashingiwe ku buryo abandi bakoze icyaha mu buryo bumwe, bakanaburana nka we bahanwe. [26] Mu manza zaciwe n’uru Rukiko ku bantu bari mu kigero kimwe n’icye kandi basambanyije abana bajya kungana n’uwo we yasambanyije, uruheruka ni urubanza RPAA00189/2023/CA rwaciwe ku wa 20/12/2024, Ubushinjacyaha buburana na Mfitumukiza Rugira Clément. Muri urwo rubanza Mfitumukiza Rugira Clément yakoze icyaha afite imyaka 22 asambanya umwana w’imyaka 15 y’amavuko, nawe aburana ahakana icyaha, ahanishwa igihano cy’ igifungo cy’imyaka cumi n’itatu (13). Muri uru rubanza Niyondamya Malachie yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka 14, akaba yaragikoze afite 22, bityo na we akaba yari akwiye guhanishwa igihano nk’icyo, mu rwego rwo gutanga ubutabera bumwe ku bibazo bijya gusa. Icyakora, kuko Niyondamya Malachie we yasambanyije umwana urushijeho kuba muto, kandi ufite ubumuga bwo mu mutwe, uru Rukiko rusanga agomba guhanishwa igihano kisumbuyeho, bityo rukaba rumuhanishije igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’ine (14), gisimbura igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19) yari yahawe mu rubanza rujuririrwa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko Ubujurire bwa Niyondamya Malachie nta shingiro bufite

; [28] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA00109/2022/HC/RSZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rusizi ku wa 10/07/2024 ihindutse gusa ku byerekeye igihano. [29] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19), Niyondamya Malachie yahanishijwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rusizi, gisimbujwe igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’ine (14). [30] Rutegetse ko Niyondamya Malachie asonewe gutanga amagarama y’urubanza kuko aburana afunze.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RPAA00189/2023/CA

Case cited

RP00216/2021/TGI/RSZ

Case cited

RPA00109/2022/HC/RSZ

Case cited

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.