Download PDF

Rwanda Administrative

High Court

Re NYANDEKWE N’ABANDI

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

Omitted claims and parties that were not joined or adjudicated in the main proceedings cannot be added to the judgment through correction, as this would alter the substance of the decision, which is not permitted under the law governing correction of clerical errors.

Court disposition

claim dismissed

Orders

  • The application for correction is dismissed as unfounded.
  • No changes are made to the previous judgments.

02

Material facts

Parties

Nyandekwe Ndagije Déogratias

Applicant Counsel: Me Nsabimana Joseph

Bwanakweri Ngabo Baudouin

Applicant Counsel: Me Nsabimana Joseph

Uwamungu Victorien

Applicant Counsel: Me Nsabimana Joseph

Ntaribi Théogène

Applicant Counsel: Me Nsabimana Joseph

Leta y’u Rwanda (MINEDUC)

Respondent

03

Procedural history

  1. Posture

    Administrative Correction Application / Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Applicants argued that omission of their claims and parties from the main judgment was a clerical error by the court, and requested that these be added to the judgment so they would benefit from the decision, as the subject matter was identical.
Respondent
Respondent maintained that the omitted claims and parties were not joined or heard in the main proceedings, and thus could not be included in the judgment through correction, as this would alter the substance of the decision.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Article 138 and 140 of Law No 22/2018 of 29/04/2018 governing civil, commercial, labor and administrative procedure

    Clerical errors in judgments may be corrected if they do not affect the substance of the decision.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

Omitted claims and parties that were not joined or adjudicated in the main proceedings cannot be added to the judgment through correction, as this would alter the substance of the decision, which is not permitted under the law governing correction of clerical errors.

Court disposition

claim dismissed

  • The application for correction is dismissed as unfounded.
  • No changes are made to the previous judgments.

Source and reliance status

High Court · 28 July 2022

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

High Court

Administrative· 28 July 2022

RS/RECT/RC 00001/2022/HC/KIG

Re NYANDEKWE N’ABANDI

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2022-07-28 - Case/document no.: RS/RECT/RC 00001/2022/HC/KIG - Collection: High Court

Text

Page 1

Re NYANDEKWE N’ABANDI [Rwanda URUKIKO RUKURU – RS/RECT/RC 00001/2022/HC/KIG – (Nyirabagande, J. P.) 28 Nyakanga 2022] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubutegetsi – Gukosora cyangwa gusobanura urubanza – Ikirego gisaba gukosora urubanza – Gukosora amakosa y’imyandikire mu rubanza akosorwa ntacyo ahindura ku ireme ry’urubanza. Incamake y’ikibazo: Urubanza rwatangiriye mu Rukiko Rukuru abarega basaba gusubizwa uburenganzira bwo kongererwa umushahara hashingiwe ku burambe ku kazi n’amashimwe bari bafite bakiri abakozi ba REB mbere yo kwimurirwa muri MINEDUC, aho bageze bagafatwa nk’abatangizi. Urukiko rwemeje ko ibyo basaba babifitiye uburenganzira, nubwo batabashije kumvikana n’abashinzwe kubara imishahara muri iyo Minisiteri bituma batanga ikirego basaba ko impaka zavutse zakemuka. Iki kirego cyafashweho icyemezo, hagaragazwa uburyo bwemewe n’amategeko imishahara yabo igomba kubarwamo. Mu kwandika icyo kirego hibagiwe kwandikwamo ikirego cya Nyandekwe n’ibya bagenzi be barega Leta y’u Rwanda (MINEDUC) ntibyaburanishwa ndetse ntibyafatwaho icyemezo bituma batanga ikirego cyo gukosora bavuga ko ari ikosa ryakozwe, ko ibyo birego n’ababuranyi byakongerwa mu cyemezo cyafashwe mu rubanza RAD 00023/2022/HC/KIG (Cmb). Banditse bagaragaza ko iryo ari ikosa ryakozwe n’Urukiko, ko rero ryakosorwa, ibyo birego n’ababuranyi bigashyirwa mu rubanza rwaciwe, bikongerwa no mu

rubanza, bityo bakarebwa n’icyemezo, kubera ko ibiburanwa ari ibimwe n’icyemezo cyafashwe bakaba bagihuriyeho. Incamake y’icyemezo: Gukosora amakosa y’imyandikire mu rubanza akosorwa ntacyo ahindura ku ireme ry’urubanza. Bityo, ibirego bitaburanishijwe n’ababuranyi bakaba bataraburanye ntibashobora gufatirwa icyemezo noneho ngo cyongerwe mu rubanza rwaciwe bo batarurimo bitwaje ko ikiburanwa ari kimwe n’icyemezo cyafashwe bakaba bagihuriyeho. Ikirego nta shingiro gifite. Amategeko yashingiweho: Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 138 n’iya 140. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Urubanza rwatangiriye mu Rukiko Rukuru abarega basaba gusubizwa uburenganzira bwo kongererwa umushahara hashingiwe ku burambe ku kazi n’amashimwe bari bafite bakiri abakozi ba REB mbere yo kwimurirwa muri MINEDUC, aho bageze bagafatwa nk’abatangizi. Urukiko rwemeje ko ubwo burenganzira babwemererwa n’amategeko, ko bakwiye kubarirwa umushahara hitawe ku burambe no ku mashimwe babonye, hakabarirwa ku ntambike bari bagezeho.

Page 2

[2] Mu gushyira mu bikorwa icyemezo cy’urukiko RAD 00009/2019/HC/KIG rwaciwe ku wa 12/02/2021 ntibumvikanye n’abashinzwe kubara imishahara ku rwego rwa MINEDUC, batanga ikirego basaba ko impaka zavutse zakemuka. Urukiko rubifataho icyemezo mu manza RAD 00023/2021/HC/KIG (CMB RAD) Habyarimana Augustin et csrt, rugaragaza uburyo bukwiye gukoreshwa mu kubabarira imishara buteganywa mu mategeko. [3] Mu kwandika ikirego RAD 00023/2021/HC/KIG (CMB RAD) Habyarimana Augustin et csrt, ikirego RAD 00021/2021/HC/KIG cya Nyandekwe Ndagije Deogratias arega Leta y’u Rwanda (MINEDUC) n’ikirego RAD 00022/2021/HC/KIG cya Bwanakweri Ngabo Baudouin arega Leta y’u Rwanda (MINEDUC), ntibyanditswe, bityo ntibyaburanishijwe, ntibyanafashweho icyemezo. [4] Me Nsabimana Joseph yatanze ikirego ahagarariye abarega avuga ko ari ikosa ryakozwe, ko ibyo birego n’ababuranyi byakongerwa mu cyemezo cyafashwe mu rubanza RAD 00023/2022/HC/KIG (Cmb). Avuga ko hanakozwe ikosa ku buryo bwo kubarira umushahara abakozi bari bazamuwe incuro 2 ari bo Uwamungu Victorien na Ntaribi Théogène. [5] Ikibazo gisuzumwa muri uru rubanza, ni ukumenya niba kuba hari ibirego bitahujwe n’urubanza rwaciwe, ntibiburanishwe ntibinafatweho icyemezo ari ikosa ry’imyandikire rikaba ryakosorwa. II. IKIBAZO KIRI MU RUBANZA N’ ISESENGURWA RYACYO 1. Kumenya niba kuba hari ibirego bitahujwe n’urubanza rwaciwe, ntibiburanishwe ntibinafatweho

icyemezo ari amakosa y’imyandikire akaba yakosorwa [6] Ingingo ya 138 n’iya 140 z’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ziteganya ko ibirego bisaba gusobanura cyangwa gukosora amakosa ari mu rubanza, biregerwa urukiko rwaciye urwo rubanza, bigasuzumwa n’umucamanza, hagakosorwa gusa amakosa y’imyandikire, kandi urubanza rusobanura cyangwa rukosora urundi rwuzuza urubanza rwasabiwe gusobanurwa cyangwa gukosorwa, rushobora kujuririrwa rwonyine cyangwa hamwe n’urubanza rw’iremezo mu gihe imanza zombi zishobora kujuririrwa. Izi ngingo zumvikanisha ko gukosora amakosa y’imyandikire mu rubanza akosorwa kuko ntacyo ahindura ku ireme ry’urubanza, ikirego gisaba ikosorwa gitangwa mu rukiko rwaciye urubanza, agakosorwa n’umucamanza waciye urubanza iyo bishoboka. [7] Mu rubanza RAD 00023/2021/HC/KIG (CMB RAD….) Habyarimana Augustin et csrt barega Leta y’u Rwanda (MINEDUC) rusabirwa gukosorwa, rwahurijwemo ibirego bitandukanye, ku baburanyi banyuranye ariko haburanwa ikintu kimwe. Mu kwandika ibyo birego, ikirego RAD 00021/2021/HC/KIG cya Nyandekwe Ndagije Déogratias arega Leta y’u Rwanda (MINEDUC) n’ikirego RAD 00022/2021/HC/KIG cya Bwanakweri Ngabo Baudouin arega Leta y’u Rwanda (MINEDUC), ntibyahujwe n’ibindi birego binyuranye, ntibyanaburanishijwe, bityo, ntibyanafashweho icyemezo. [8] Me

Nsabimana Joseph yanditse asaba ko iryo ari ikosa ryakozwe n’Urukiko, ko rero ryakosorwa, ibyo birego n’ababuranyi bigashyirwa mu rubanza rwaciwe, bikongerwa no mu rubanza, bityo bakarebwa n’icyemezo, kubera ko ibiburanwa ari ibimwe n’icyemezo cyafashwe bakaba bagihuriyeho. Anavuga ko hari ikosa ryakozwe mu buryo kubara umushahara ku bakozi bari bazamutse kabiri mu ngazi ntambike, ko ryakosorwa. [9] Hashingiwe ku byasobanuwe haruguru mu ngingo y’Itegeko, Urukiko rusanga kuba mu ibirego RAD 00021/2021/HC/KIG cya Nyandekwe Ndagije Déogratias arega Leta y’u Rwanda (MINEDUC) n’ikirego RAD 00022/2021/HC/KIG cya Bwanakweri Ngabo Baudouin arega Leta y’u Rwanda (MINEDUC), bitarahujwe n’ikirego cy’iremezo cyanditse kuri RAD 00023/2021/HC/KIG (CMB RAD…) Habyarimana Augustin et csrt barega Leta y’u Rwanda (MINEDUC), byumvikana ko bitari kuburanishwa kuko bitari byahujwe n’ibindi birego binyuranye byaburanishijwe, bikaba rero

Page 3

bitaragombaga gufatwaho icyemezo n’Urukiko; ibi bikaba bisobanuye ko nta kosa ryakozwe mu rubanza rusabirwa gukosora, ahubwo ibyo birego byasigaye ukwabyo. [10] Rusanga kuba ibyo birego bitarahujwe, ababuranyi bakaba bataraburanye, icyemezo cyafashwe mu rubanza RAD 00023/2021/HC/KIG (CMB RAD…) Habyarimana Augustin et csrt barega Leta y’u Rwanda (MINEDUC) ntikibareba, ibirego n’ababuranyi babibonekamo ntibishobora kongerwa mu rubanza rusabirwa gukosorwa kuko ibyo birego bitaburanishijwe kandi n’ababuranyi barabyemera ko bataburanye. [11] Rusanga rero ibirego bitaburanishijwe n’ababuranyi bakaba bataraburanye ntibashobora gufatirwa icyemezo noneho ngo cyongerwe mu rubanza rwaciwe bo batarurimo; ikiyongeye kuri ibyo ni uko binahinduye ireme ry’urubanza, mu gihe mu ngingo zavuzwe igikosorwa ni amakosa y’imyandikire gusa adahindura ireme ry’icyemezo cyafashwe. Rwemeje rero ko ibisabwa na Me Nsabimana Joseph uhagarariye abarega bidahawe ishingiro kubera ko nta kosa ryakozwe mu rubanza asabira gukosora, urubanza rukosozwa rukaba rugumanye agaciro karwo. [12] Ku byerekeranye n’imibare yashingiweho mu kubara imishahara ku bakozi bazamuwe kabiri mu ntera y’ingazi ntambike, Urukiko rusanga nta kosa ryakozwe kubera ko hashingiwe ku mibare yatanzwe n’ababuranyi itaravugurujwe n’urwego rugomba kwishyura. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [13] Rwemeje ko ikirego rwashyikirijwe na Nyandekwe Ndagije

Déogratias na Bwanakweri Ngabo Baudouin, Uwamungu Victorien na Ntaribi Théogène nta shingiro gifite. [14] Rukijije ko kuba hari ibirego bitahurijwe mu manza RAD 00023/2021/HC/KIG (CMB RAD 00034/2021/HC/KIG, RAD 00033/2021/HC/KIG, RAD 00032/2021/HC/KIG, RAD 00031/2021/HC/KIG, RAD 00030/2021/HC/KIG, RAD 00029/2021/HC/KIG, RAD 00028/2021/HC/KIG, RAD 00027/2021/HC/KIG, RAD 00026/2021/HC/KIG, RAD 00025/2021/HC/KIG, RAD 00024/2021/HC/KIG) zaciwe ku wa 12/01/2021, ntibiburanishwe, ntibifatweho icyemezo atari amakosa yakozwe. [15] Rwemeje ko nta gihindutse kuri izo manza zavuzwe haruguru.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Law No 22/2018 of 29/04/2018, Articles 138 and 140

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.