Download PDF

Rwanda Criminal

Court of Appeal

UBUSHINJACYAHA vs. IRADUKUNDA

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The Court of Appeal found that, in addition to previously considered mitigating factors, Iradukunda’s young age (19) at the time of the offense warranted further reduction of his sentence to 15 years’ imprisonment, aligning with precedent for similar cases.

Court disposition

Appeal allowed in part; sentence reduced.

Orders

  • The judgment of the High Court, RPA 00753/2019/HC/RWG, is varied as to sentence only.
  • Iradukunda Jean d’Amour is sentenced to 15 years’ imprisonment instead of 25 years.
  • Court costs are to be borne by the State as the appellant was in custody and is exempted from payment.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Bunyoye Grâce

Iradukunda Jean d’Amour

Accused Counsel: Me Rwabigwi Augustin

Amounts and remedies

  • Initial Sentence (years): 25
  • Reduced Sentence (years): 15
  • Bribe Amount (rwf): RWF 100

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Whether the sentence imposed on Iradukunda Jean d’Amour should be further reduced based on mitigating circumstances

Party arguments

Applicant
Iradukunda Jean d’Amour, through his counsel, argued for a further reduction of sentence based on mitigating circumstances: being a first-time offender, admission of guilt, young age (19 years), lack of severe consequences, and prior good conduct.
Respondent
The prosecution argued that despite the possibility of further sentence reduction, the gravity of the offense—defilement of a very young child (7 years) with serious consequences—warranted maintaining the 25-year sentence.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    RPA 00060/2021/CA; Article 49 of Law No. 68/2018 of 30/8/2018

    In criminal appeals where the only ground is insufficient mitigation, each judge may impose a sentence at their discretion based on the gravity and consequences of the offense.

  2. 02

    RPA 00060/2021/CA; RPAA 00518/2023/CA

    A judge on appeal may only alter a sentence if it is shown that the lower court misapplied the law or exercised its discretion improperly.

  3. 03

    RPAA 00447/2021/CA

    Mitigating factors such as first-time offending, admission of guilt, young age, and lack of severe consequences may justify sentence reduction.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The Court of Appeal found that, in addition to previously considered mitigating factors, Iradukunda’s young age (19) at the time of the offense warranted further reduction of his sentence to 15 years’ imprisonment, aligning with precedent for similar cases.

Obiter and limits

  • The court noted that the exercise of sentencing discretion in criminal appeals is guided by the gravity and consequences of the offense, and that further reduction is justified only if the lower court failed to properly consider all relevant mitigating factors.

Court disposition

Appeal allowed in part; sentence reduced.

  • The judgment of the High Court, RPA 00753/2019/HC/RWG, is varied as to sentence only.
  • Iradukunda Jean d’Amour is sentenced to 15 years’ imprisonment instead of 25 years.
  • Court costs are to be borne by the State as the appellant was in custody and is exempted from payment.

Source and reliance status

Court of Appeal · 20 December 2024

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Criminal· 20 December 2024

RPAA 00410/2022/CA

UBUSHINJACYAHA vs. IRADUKUNDA

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-20 - Case/document no.: RPAA 00410/2022/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA vs. IRADUKUNDA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00410/2022/CA Kanyange, P.J.,) 20 Ukuboza 2024] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Gusamabanya umwana w’imyaka irindwi(7) y’amavuko – Kugabanyirizwa igihano – Mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha, iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe, uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo. Incamake y’ikibazo: Iradukunda Jean d’Amour w’imyaka imyaka cumi n’icyenda (19), y’amavuko, yaketsweho gusambanya umwana w’imyaka irindwi (7) wiswe I.S.S muri uru rubanza. Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwamureze icyaha cyo gusambanya umwana mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare bushingiye ku bimenyetso bigizwe n’imvugo z’uwo mwana, ku mvugo z’abatangabuhamya no kuri raporo ya muganga, bumusabira guhanishwa igifungo cya burundu. Iradukunda Jean d’Amour yaburanye yemera ko yasambanyije uwo mwana amushukishije igiceri cy’ijana (100 Frw). Urukiko rwaciye urubanza rusanga hari ibimenyetso byemeza ko Iradukunda Jean d’Amour yasambanyije I.S.S, maze rumuhanisha igifungo cya burundu. Iradukunda Jean d’Amour ntiyishimiye imikirize y’urubanza bituma ajurira mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa igihano ngo kuko yemera ko yakoze mu gitsina cy’umwana aregwa

gusambanya kandi akaba ari ubwa mbere akoze icyaha, maze agasubizwa muri sosiyete. Ubushinjacyaha nabwo buvuga ko ibyo asaba yabyemererwa, igihano yahanishijwe kikagabanywa kikagezwa ku gifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwasanze kuba akomeje kwemera icyaha no gusaba imbabazi, kuba ari ubwa mbere akurikiranwe mu butabera no kuba nta ngaruka zikomeye cyane icyaha cyateje, byamubera impamvu nyoroshyacyaha icyo gihano kikagabanywa, bityo ko imikirize y’urubanza rwajuririwe ihindutse ku birebana n’igihano gusa, maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). Iradukunda Jean d’Amour ntiyishimiye imikirize y’urubanza, maze ajurira bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire asaba kongera kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zigizwe no kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha, kuba yaremeye icyaha kandi akaba yaragikoze akiri muto kuko yari afite imyaka cumi n’icyenda (19), kuba nta ngaruka zikomeye cyateje Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko nubwo Urukiko rwajuririwe rushobora kongera kugabanyiriza uregwa igihano yahawe, icyo Iradukunda Jean d’Amour yahanishijwe kitakongera kugabanywa harebwe uburemere bw’icyaha yakoze bugaragarira mu kuba yarasambanyije umwana muto cyane w’imyaka irindwi (7) akarangabusugi ke karangirika, bivuze ko icyaha cyamugizeho ingaruka zikomeye, bityo ko hagumaha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) yahanishijwe.

Page 2

Incamake y’icyemezo: Mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha, iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe, uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo. Ubujurire bufite ishingiro. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 49. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPA 00060/2021/CA rw’Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 Urubanza RPAA 00447/2021/CA rw’ Ubushinjacyaha na Niyonkuru Jean Bosco, rwaciwe n’urukiko rw’ubujurire, ku wa 28/02/2024 Urubanza I.IMITERERE Y’URUBANZA [1] Iradukunda Jean d’Amour yaketsweho gusambanya umwana w’imyaka irindwi (7) wiswe I.S.S1 muri uru rubanza, Ubushinjacyaha bumurega buvuga ko yamusambanyije ku wa 23/06/2019 amushukishije amafaranga ijana (100), atangira gukurikiranwa n’inzego z’iperereza. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwamureze icyaha cyo gusambanya umwana mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare bushingiye ku bimenyetso bigizwe n’imvugo z’uwo mwana, ku mvugo z’abatangabuhamya no kuri raporo ya muganga, bumusabira guhanishwa igifungo cya burundu. [3] Iradukunda Jean d’Amour yaburanye yemera ko yasambanyije uwo mwana amushukishije igiceri cy’ijana (100

Frw). [4] Urukiko rwaciye urubanza RP 00911/2019/TGI/NYG ku wa 23/07/2019, rusanga hari ibimenyetso byemeza ko Iradukunda Jean d’Amour yasambanyije I.S.S bigizwe n’imvugo z’abatangabuhamya, raporo ya muganga no kuba nawe yemera ko yamusambanyije, rumuhanisha igifungo cya burundu. [5] Iradukunda Jean d’Amour yajuriye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa igihano ngo kuko yemera ko yakoze mu gitsina cy’umwana aregwa gusambanya kandi akaba ari ubwa mbere akoze icyaha, agasubizwa muri sosiyete, Ubushinjacyaha nabwo

1 Izina ryahinwe kuko ari umwana

Page 3

buvuga ko ibyo asaba yabyemererwa, igihano yahanishijwe kikagabanywa kikagezwa ku gifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [6] Urukiko rwaciye urubanza RPA 00753/2019/HC/RWG ku wa 29/06/2022, rusanga n’ubwo ku rwego rwa mbere Iradukunda Jean d’Amour yaburanye yemera icyaha ariko ntagaragaze igikorwa nyakuri yakoze kigize icyo cyaha, n’icyo yemera cyo kuba yarashyize intoki mu gitsina cy’umwana kigize icyaha cyo gusambanya umwana, ko ariko Urukiko rwa mbere rutahaye agaciro impamvu nyoroshyacyaha bituma rumuhanisha igifungo ya burundu. [7] Urukiko rwasanze kuba akomeje kwemera icyaha no gusaba imbabazi, kuba ari ubwa mbere akurikiranwe mu butabera no kuba nta ngaruka zikomeye cyane icyaha cyateje, byamubera impamvu nyoroshyacyaha icyo gihano kikagabanywa, ko ariko kitasubikwa kuko n’ubwo nta mpamvu ashingiraho abisaba, igihano ahawe kitashobora gusubikwa, maze rwemeza ko ubujurire bwe bufite ishingiro kuri bimwe, ko imikirize y’urubanza rwajuririwe ihindutse ku birebana n’igihano gusa, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [8] Iradukunda Jean d’Amour ntiyishimiye imikirize y’urrwo rubanza ajurira bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwandikwa kuri RPAA 00410/2022/CA, ruhabwa itariki yo kuburanishwa yo ku wa 10/12/2024, uwo munsi ruburanishwa yunganiwe na Me Rwabigwi Augustin, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Bunyoye Grâce, Umushinjacyaha ku

rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Iradukunda Jean d’Amour n’umwunganira basaba ko igihano yahawe cyakongera kugabanywa hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zirimo kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha, kuba yaremeye icyaha, kandi akaba yaragikoze akiri muto, kuba nta ngaruka zikomeye cyateje no kuba yari asanzwe yitwara neza [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko nubwo Urukiko rwajuririwe rushobora kongera kuganyiriza uregwa igihano yahawe, bikakorwa kuri Iradukunda Jean d’Amour harebwe uburemere bw’icyaha yakoze. [11] Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba igihano Iradukunda Jean d’Amour yahanishijwe cyakongera kugabanywa. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIRI MU RUBANZA Kumenya niba igihano Iradukunda Jean d’Amour yahanishijwe cyakongera kugabanywa [12] Iradukunda Jean d’Amour n’umwunganira bavuga ko ubujurire bwe bugamije gusaba kongera kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zigizwe no kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha, kuba yaremeye icyaha kandi akaba yaragikoze akiri muto kuko yari afite imyaka cumi n’icyenda (19), kuba nta ngaruka zikomeye cyateje no kuba yari asanzwe yitwara neza ahubwo hakaba hatarabayeho gushishoza neza. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko nubwo Urukiko rwajuririwe rushobora kongera kugabanyiriza uregwa igihano yahawe, icyo Iradukunda Jean d’Amour yahanishijwe kitakongera kugabanywa harebwe uburemere bw’icyaha yakoze bugaragarira mu kuba yarasambanyije umwana muto cyane w’imyaka irindwi (7) akarangabusugi ke karangirika, bivuze ko icyaha

Page 4

cyamugizeho ingaruka zikomeye, ko rero hagumaha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) yahanishijwe.

UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba Iradukunda Jean d’Amour yakongera kugabanyirizwa igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu ( 25) yahanishijwe. [15] Ikibazo cyo kugabanyirizwa igihano mu gihe ariyo mpamvu y’ubujurire, cyatanzweho umurongo mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be. Muri urwo rubanza Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe, uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Uyu murongo ukaba warakurikijwe no mu manza zaciwe vuba, nk’urubanza RPAA 00518/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/09/2024 haburana Ubushinjacyaha na Nizeyimana Martin. [16] Ku birebana na Iradukunda Jean d’Amour, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa

Rwamagana rwamugabanyirije igihano rubishingiwe ku kuba yarakomeje kwemera icyaha no gusaba imbabazi, kuba ari ubwa mbere akurikiranwe mu butabera no kuba nta ngaruka zikomeye cyane icyaha cyateje, ahanishwa igifungo cy’imyaka 25. [17] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga n’ubwo igihano cyagabanyijwe hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zimaze kuvugwa, Urukiko rutaritaye no ku kuba Iradukunda yarakoze icyaha aribwo akiva mu bwana kuko yari afite imyaka 19, bivuze ko yari agifite imitekerereze y’abo mu kigero cy’abana kirangwa no kudashishoza neza, bityo iyi mpamvu nayo ikaba ikwiye gushingirwaho igihano yahawe kikongera kugabanywa. [18] Mu kugabanya icyo gihano, Urukiko rurashingira ku zindi manza zaciwe ku bantu barezwe icyaha nk’icyo Iradukunda Jean d’Amour akurikiranyweho, harimo urubanza RPAA 00447/2021/CA rwaciwe ku wa 28/02/2024 haburana Ubushinjacyaha na Niyonkuru Jean Bosco nawe wakoze icyaha afite imyaka cumi n’icyenda (19) nk’iyo Iradukunda yari afite, agasambanya umwana uri mu kigero kimwe n’icy’uwo Iradukunda yasambanyije kuko yari afite imyaka itanu (5), Urukiko rukaba rwaramugabanyirije igihano rushingiye ku kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha mu buryo buzwi no kuba aribwo yari akiva mu bwana rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16), ariko kuba ku birebana na Iradukunda Jean d’Amour hiyongeraho ko yemeye icyaha akanagisabira imbabazi mu buryo budashidikanywaho, atahanwa kimwe na Niyonkuru Jean d’Amour ahubwo akwiye guhanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15), bivuze ko urubanza rwajuririwe ruhindutse ku byerekeye igihano yari yahanishijwe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO

Page 5

[19] Rwemeje ko ubujurire bwa Iradukunda Jean d’Amour bugamije kugabanyirizwa igihano bufite ishingiro; [20] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA 00753/2019/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ku wa 29/06/2022, ihindutse ku bijyanye n’igihano Iradukunda Jean d’Amour yari yahanishijwe; [21] Ruhanishije Iradukunda Jean d’Amour igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) mu mwanya w’igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) yari yahanishijwe; [22] Rutegetse ko amagarama y’urubanza aherereye ku isanduku ya Leta kuko Iradukunda Jean d’Amour yajuriye afunze, akaba asonewe kuyatanga.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RPA 00060/2021/CA

Case cited

RPAA 00447/2021/CA

Case cited

RPAA 00518/2023/CA

Case cited

Law No. 68/2018 of 30/8/2018, Article 49

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.