Download PDF

Rwanda Judgment

Court of Appeal

IMIRONGO CoA - Ukwakira 2023 - Booklet#11

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The Court of Appeal established binding principles on the scope of appeals, intervention, finality of certain decisions, procedural requirements for auctions and employment termination, mitigation of criminal sentences, evidentiary standards for confessions and witness testimony, differentiation between drug possession and trafficking, and the requirements for valid land registration and contract annulment.

Court disposition

Digest of binding legal principles and outcomes from multiple appellate cases; not a single dispositive judgment.

Orders

  • Principles established are binding on lower courts unless overruled by the Supreme Court.
  • Specific orders in individual cases include annulment of auctions, reinstatement of employees, mitigation or affirmation of criminal sentences, and annulment of land registration or contracts where acquisition or formation was unlawful.

02

Material facts

Parties

NFCS Ltd

Applicant

NEXTGEN DEVELOPERS Ltd

Respondent

GASIRIKARE Evariste

Intervener

AMAJYAMBERE INDUSTRY CO Ltd

Applicant

Valerien MUNYANEZA

Respondent

COMPAGNIE GENERALE DE BANQUE Plc

Respondent

NZARAMYIMANA Alphonse

Applicant

LETA Y'U RWANDA

Respondent

Amounts and remedies

  • Mitigated Criminal Sentence (example: NIYOMUGABO Eric): years 15
  • Mitigated Criminal Sentence (example: BIMENYIMANA Maurice): years 15
  • Mitigated Criminal Sentence (example: BIZIMANA Pacifique): years 10
  • Mitigated Criminal Sentence (example: NIYOTWIZEYE Pierre): years 6
  • Mitigated Criminal Sentence (example: KURAYEZU Emmanuel): years 10
  • Mitigated Criminal Sentence (example: RUKUNDO Christian): years 5
  • Mitigated Criminal Sentence (example: NZARAMBA Jean Baptiste): years 5
  • Mitigated Criminal Sentence (example: MUGEMANA Patrick): years 5
  • Mitigated Criminal Sentence (example: GASIGWA Hussein): years 9
  • Mitigated Criminal Sentence (example: IYAKAREMYE Merchior): years 7
  • Mitigated Criminal Sentence (example: ABACU Ismaël): years 6
  • Mitigated Criminal Sentence (example: UWASE Rukundo): years 8
  • Mitigated Criminal Sentence (example: MUKABITANGARO Jeannette): years 7
  • Mitigated Criminal Sentence (example: NGEZAHOGUHORA Jean Paul): years 6
  • Mitigated Criminal Sentence (example: UMBWIYENEZA Gisèle): years 12
  • Mitigated Criminal Sentence (example: MUTEZIMANA Florence): years 8
  • Mitigated Criminal Sentence (example: HABANABAKIZE Claude): years 15
  • Mitigated Criminal Sentence (example: MPAGAZEHE Haruna): years 20
  • Mitigated Criminal Sentence (example: TWAGIRAYEZU Nowa): years 15
  • Mitigated Criminal Sentence (example: HARERIMANA Jean Damascène): years 15
  • Mitigated Criminal Sentence (example: HABIMANA Valens): years 13
  • Mitigated Criminal Sentence (example: BUGINGO Charles): years 15
  • Mitigated Criminal Sentence (example: BENIMANA Vestine): years 5

03

Procedural history

  1. Posture

    Court of Appeal Precedents Digest / Appellate Review of Multiple Cases, October 2023

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Applicants generally argued for reversal or mitigation of lower court decisions, challenged procedural errors, or sought recognition of legal rights (e.g., payment for services, annulment of auctions, reinstatement after employment termination, mitigation of criminal sentences).
Respondent
Respondents generally argued for affirmation of lower court decisions, strict application of procedural rules, or denial of relief based on lack of legal or factual merit.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Article 155, Law No 22/2018

    Appeals are limited to issues raised in the grounds of appeal; piggyback appeals are only allowed if the party's interests are directly affected.

  2. 02

    Article 114, Law No 22/2018

    Interveners in civil cases cannot introduce unrelated issues; intervention must be based on direct, personal legal interest.

  3. 03

    Article 53(4), Law No 30/2018

    No further appeal is allowed from clarification or correction decisions in cases reopened for injustice.

  4. 04

    Article 253, Law No 22/2018

    Failure to comply with statutory auction publication requirements invalidates the auction.

  5. 05

    Article 40, Law No 86/2013

    Public employment termination after restructuring requires prior approval of job profiles by competent authority.

  6. 06

    Article 49, Law No 68/2018

    Courts may mitigate sentences below statutory minimum for compelling mitigating circumstances.

  7. 07

    Case law and Article 59, Law No 68/2018

    Confessions made during investigation are subject to judicial assessment even if retracted at trial.

  8. 08

    Article 263, Law No 68/2018

    Minor drug possession for personal use is punished less severely than trafficking; intent and quantity are determinative.

  9. 09

    Land Law and case law

    Land registration documents can be annulled if the registrant cannot prove lawful acquisition.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The Court of Appeal established binding principles on the scope of appeals, intervention, finality of certain decisions, procedural requirements for auctions and employment termination, mitigation of criminal sentences, evidentiary standards for confessions and witness testimony, differentiation between drug possession and trafficking, and the requirements for valid land registration and contract annulment.

Obiter and limits

  • Courts must ensure uniformity and predictability by adhering to established precedents unless overruled by the Supreme Court.
  • Mitigating circumstances must be substantiated and are not automatically grounds for sentence reduction.
  • Procedural errors in auction or employment processes can invalidate subsequent actions.
  • Confessions and witness testimony must be evaluated in context and not disregarded solely due to minor inconsistencies.
  • Land registration is not conclusive proof of ownership if acquisition was unlawful.

Court disposition

Digest of binding legal principles and outcomes from multiple appellate cases; not a single dispositive judgment.

  • Principles established are binding on lower courts unless overruled by the Supreme Court.
  • Specific orders in individual cases include annulment of auctions, reinstatement of employees, mitigation or affirmation of criminal sentences, and annulment of land registration or contracts where acquisition or formation was unlawful.

Source and reliance status

Court of Appeal · 1 July 2023

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Judgment· 1 July 2023

Judgment

IMIRONGO CoA - Ukwakira 2023 - Booklet#11

- Source: Amategeko - Section: Court Precedents - Date: 2023-07-01 - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

IMIRONGO YATANZWE MU MANZA ZACIWE N’URUKIKO RW’UBUJURIRE MU KWEZI KW’UKWAKIRA, 2023 Kigali, Ugushyingo 2023 1 Nº 11

Page 2

ISHAKIRO IJAMBO RY’IBANZE...................................................................................................8 I. IRIBURIRO.......................................................................................................9 II. IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO......................................................................10 2

IMIRONGO YATANZWE MU MANZA ZACIWE N’URUKIKO RW’UBUJURIRE MU KWEZI KW’UKWAKIRA, 2023

Page 3

1. Imiburanishirize y’imanza..........................................................................10 1. Imanza z’imbonezamubano – imiburanishirize y’imanza – gukora ubujurire bwuririye ku bundi – uburenganzira bw’ubukora igihe ntacyo yaryozwa mu kibazo kiri hagati y’ababurana ubujurire – ubujurire bwuririye ku bundi ntibwakirwa mu igihe ntacyo ubutanga aryozwa n’uwo ariwe wese mu mpande zihanganye mu bujurire..............................................................................................................10 2. Imanza z’imbonezamubano – imiburanishirize y’imanza - kugoboka mu rubanza – kuzamura ikibazo kidafitanye isano n’ikiburanwa mu rubanza rugobokwamo – uwagobotse mu rubanza ntashobora kuruzanamo ibindi bibazo bidafite aho bihuriye n’ibiburanwa hagati y’ababuranyi bari barusanzwemo.......12 3. Imiburanishirize y’imanza - kujuririra icyemezo cyo kusobanura cyangwa gukosora urubanza rwasubirishijwemo ku mpamvu z’akarengane – ntibyemewe kuko nta yindi nzira y’ubujurire yemewe ku rubanza nk’urwo............................13 4. Imiburanishirize y'imanza - gutesha agaciro cyamunara – kutubahiriza ibihe n’umubare w'ibinyamakuru cyamunara igomba gutangazwamo bituma iteshwa agaciro................................................................................................................15 III. IMANZA

Z’UBUTEGETSI.................................................................................18 1. Imanza z’ubutegetsi – ivugurura ritera impinduka ku myanya y’imirimo – ibigomba kugaragazwa mbere yo gukora ivugurura – hagomba kugaragazwa ibisabwa kuri buri mwanya w’umurimo (Job profiles) kandi byaremejwe n’Urwego rubifitiye ububasha, akaba aribyo bishingirwaho rushyira mu mwanya cyangwa ruhagarika umukozi runaka by’agateganyo.........................................................18 IV. IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE.....................................20 1. Kutabuzwa gutanga igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko - impamvu nyoroshyacyaha – iyo urukiko rwemeye impamvu nyoroshyacyaha – ntirubujijwe gutanga igihano gito giteganywa n’itegeko iyo rusanga aricyo gikwiranye n’icyaha cyakozwe.............................................................................20 2. Ukwemera icyaha - ukwemera icyaha kugira agaciro - ni ugukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kandi uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho....................................................................................................33 3. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha

agaciro uko kwemera..........................................................................38 4. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso – bisuzumwa n’urukiko rukabiha agaciro.........................................41 5. Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire - ntibigirira akamaro uregwa.......42 3

Page 4

6. Imanza z’inshinjabyaha - kudategekwa kugabanya igihano - kwemera impamvu nyoroshyacyaha - Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo rwaba rwemeye impamvu nyorashyacyaha....................................................................49 7. Kugabanya igihano – kutabuzwa kongera kugabanya igihano mu bujurire – Urukiko rwajuririwe ntirubujijwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanze icyatanzwe n’Urukiko rubanza kitagabanyijwe mu buryo buhagije, ubirebeye hamwe n’uburemere bw’icyaha cyakozwe............................................................54 8. Kugabanya igihano mu bujurire – igihe impamvu z’ubujurire nta shingiro - nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha........................................................................58 9. Imanza z’inshinjabyaha – kongera kugabanya igihano – uregwa wakoze isubiracyaha – Urukiko ntirubujijwe kongera kugabanyiriza igihano uwakoze isubiracyaha iyo hari impamvu nyoroshyacyaha.................................................64 10. Kongera kugabanya igihano mu bujurire - uregwa ntiyongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo, kandi ntacyo runenga urubanza

rwajuririwe.........................................................................................66 11. Imanza z’inshinjabyaha – impamvu z’ubujurire – kujuririra kugabanyirizwa igihano gusa - buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko mu bujurire Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe, ari uko amaze kugaragaza ko urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano................................................................................................................69 12. Ugushidikanya - gushidikanya kurengera uregwa - agirwa umwere ku cyaha akurikiranyweho.................................................................................................82 13. Imanza z’inshinjabyaha – guhindura inyito y’icyaha mu bujurire – kutabuzwa guhindura inyito y’icyaha – igihe icyo aricyo cyose umucamanza afite uburenganzira n’inshingano byo guhuza inyito y’icyaha n’ibikorwa bigize icyaha. 85 14. Gutsindwa ku mpamvu zimwe - impamvu zimwe - impamvu zimwe zisuzumirwa mu bisubizo byatanzwe ku mpamvu z’ubujurire hagereranywa ibyavuzwe mu rubanza rujuririrwa n’ibyavuzwe mu rwego rw’ubujurire kuri

izo mpamvu.............................................................................................................87 15. Kujuririra urubanza – ibihe by’ubujurire - agaciro k’impamvu z’ubujurire zitanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’igihe cy’ubujurire – ntizigomba kwakirwa uretse igihe zuzuza cyangwa zisobanura izatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira........................................................................................................93 16. Impamvu z’ubujurire – inshingano z’ujurira - ujurira agomba kugaragaza ikosa ryakozwe mu rubanza rujuririrwa, akagaragaza amategeko ashingiraho n’ibimenyetso bihamya ko ibyo avuga ari ukuri..................................................97 4

Page 5

17. Ubuhamya bwemewe - ubuhamya butanzwe n’abakorewe icyaha n’abo bafitanye isano - Urukiko nirwo rusuzuma ireme ry'ubuhamya rushingiye ku bumenyi bw'ababutanga n'uburyo basobanura ibyo biboneye cyangwa bumvise, rukabigereranya n'ibindi bimenyetso................................................................101 18. Ibimenyetso mu rubanza – ibimenyetso biziguye cyangwa bishingiye ku mabwire - inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi. 102 19. Imanza z’inshinjabyaha – umuburanyi ufunze wemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane – ahita afungurwa bitagombye urubanza. 104 20. Kujurira – ibihe by’ubujurire – kumenyesha imikirize y’urubanza - umuburanyi utaritabiriye isomwa ry’urubanza - umuburanyi wari uhibereye cyangwa wari uhagarariwe urubanza rupfundikirwa ibihe byo kujurira bitangira kubarwa haherewe ku gihe urubanza rwaciriwe................................................105 21. Urubanza rw’inshinjabyaha – kumenya imyaka y’uwasambanyijwe – inyandiko y’ivuka (acte de naissance) mu gihe hari impaka ku bindi bimenyetso – inyandiko y’ivuka (acte de naissance) yatanzwe n’Umwanditsi w’irangamimerere, niyo igomba gushingirwaho habarwa imyaka umwana yari afite igihe yasambanywaga, mu gihe hari impaka ku bindi bimenyetso byatanzwe

n’ababuranyi...............................107 22. Imanza z’inshinjabyaha – ikoreshwa ritemewe ry’ibiyobyabwenge - gutunda no kugurisha ibiyobyabwenge – gufatirwa bitaragera ku muguzi – ntibyafatwa ko nta ngaruka zikomeye byateje.................................................................................108 23. Imanza z’inshinjabyaha – igisobanuro cyo gufatanwa ibiyobabwenge no gukora, guhinga, guhindura, gutunda no kubibika – bitandukanira ku ngano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse................................................................109 24. Guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi ruke - ntibifatwa nko guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi bivugwa mu ngingo ya 263 igika cya 3 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange – bifatwa nk’uwari ugamije kubyikreshereza - agahabwa igihano gito..................112 25. Imanza z’inshinjabyaha – ubuhamya - agaciro k’ubuhamya buvuguruzanya ku tuntu duto – ntidutesha agaciro ireme ryabwo.............................................114 26. Amategeko agenga ubutaka – inkomoko y’ubutaka - Uburyo bwo kubona ubutaka no kubwiyandikishaho – uwakwiyandikishaho ubutaka aterekanye uko yabubonye muri bumwe mu buryo buteganyijwe n'amategeko, ibyangombwa yahabwa, bishobora guteshwa agaciro hagize ugaragaza ko ubwo

butaka ari we nyirabwo...........................................................................................................116 27. Imanza z’ubutegetsi – gutakambira icyemezo cy’umutegetsi ku mukozi wa Leta – kudasubiza cyangwa kudasubizwa ku gihe - ntibimuhesha uburenganzira kubyo yatakambiye.....................................................................................................117 5

Page 6

28. Imanza z’ubucuruzi – kutubahiriza amasezerano - kutishyura amafaranga cyangwa kudakora igisabwa kibarika mu mafaranga - bihesha urundi ruhande uburenganzira bwo guhabwa inyungu..............................................................118 29. Imanza z’imbonezamubano – amasezerano y’ubugure - ufite ububasha bwo gutesha agaciro amasezerano - ububasha bufitwe n’uwaguze...........................119 30. Imanza zisubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ibibazo bitasuzumwe mu rubanza rusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ntibishobora gusuzumwa mu rwego rw’akarengane..................................................................................119 31. Imanza mbonezamubano – ubujurire bwa kabiri – ububasha bw’Urukiko rw’Ubujurire - izahura ry’ubucuruzi - ubujurire bwa kabiri nti bwakirwa kuko ikiburanwa kidashobora kugenerwa agaciro mu mafaranga..............................120 32. Imanza z’ubucuruzi – uburyozwe bw’abanyamigabane cyangwa abayobozi ba sosiyete – abayobozi cyangwa abanyamigabane bashobora kuryozwa ibikorwa bya sosiyete nk’aho ari ibyabo - iyo umunyamigabane yakoresheje nabi imiterere ya sosiyete agamije uburiganya, kwica amategeko cyangwa yarafashe umutungo wa sosiyete nk’aho ari uw’abantu ku giti cyabo......................................................121 33. Imiburanishirize y’imanza – ikirego kihutirwa (référé) – isuzumwa ry’ubwihutire nk’impamvu ituma

ikirego kihutirwa gihabwa ishingiro - harebwa niba kutemeza ubwihutire cyangwa kureka ibintu uko bimeze hari icyo byangije. 122 34. Imanza zasubirishijwemo ku mpamvu z’akarengane – urubanza rwagaragayemo akarengane rwaramaze kurangizwa - uwarusubirishijemo asubizwa ibyatanzwe urwo rubanza rurangizwa................................................123 35. Imiburanishirize y’imanza – imanza z’ubucuruzi - urubanza rushingiye ku kiburanwa gifite agaciro gato - kuburanishwa n’Urukiko rw’Ibanze cyangwa urw’Ubucuruzi – itegeko riha umuburanyi uburenganzira bwo kuregera Urukiko rw’Ubucuruzi cyangwa Urukiko rw’Ibanze.........................................................124 36. Amategeko agenga ibimenyetso – gusaba gushyiraho umuhanga - Urukiko ntirutegetswe gushyiraho umuhanga igihe cyose rubisabwe.............................125 37. Imiburanishirize y'imanza – gutangaza cyamunara – agaciro ko gutangaza cyamunara – gutangaza cyamunara si umuhango gusa – igomba gukorwa mu buryo amategeko ateganya kandi ibihe bikubahirizwa......................................126 V. ITANGWA RY’IBIHANO.................................................................................127 1. Imanza zagabanyije igihano.....................................................................127 2. Imanza zagumishijeho igihano cyari cyatanzwe.....................................138 3. Imanza zahinduye inyito y’icyaha...........................................................144 4. Imanza abaregwa bagizwemo abere..........................................................144 6

Page 7

VI. UMWANZURO................................................................................................146 IJAMBO RY’IBANZE Mu rwego rwo gukomeza kubaka ubutabera bushingiye ku mirongo yatanzwe hagamijwe gufata abantu kimwe ku buryo abahuje ibibazo babona ibisubizo bisa no kwirinda imanza zitari ngombwa mu nkiko, Urukiko rw’Ubujurire 7

Page 8

runejejwe no kubagezaho ku nshuro ya cumi n’imwe imirongo yatanzwe mu manza zaciwe. Ababuranyi (Abavoka, Abashinjacyaha), abacamanza n’abashakashatsi mu nkiko, basabwe kujya bayisoma kugira ngo twese hamwe dufatanye guteza imbere no gushimangira uyu muco, wo gutanga ibisubizo bimwe ku bibazo bisa. Tuboneyeho kandi gusaba ababuranyi (Abashinjacyaha n’Abavoka) kuburana bifashishije iyi mirongo, nk’ikimenyetso kitagibwaho impaka gihamya ukuri kw’ibyo bavuga, igihe basanze bihuje koko n’ibivugwa mu manza ziri muri iyi nyandiko. Turasaba Abacamanza kwita kuri iyi mirongo mu manza baca tunabibutsa ko batemerewe kunyuranya nayo kimwe n’indi yatanzwe n’izindi nkiko uko zigenda zisumbana nk’uko biteganywa mu mabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yo ku wa 15 Werurwe 2021. Tuboneyeho kandi gukangurira ababuranyi ko igihe basanze haratanzwe umurongo batemeranya nawo ku kibazo runaka kandi bakaba bahatirwa kuwukurikiza hashingiwe ku mahame agenga imicire y’imanza zishingiye ku mirongo yatanzwe mu manza (Precedents), bajya bibuka kubiregera Urukiko rw’Ikirenga kugira ngo ruwuhindure nk’uko biteganywa n’ingingo ya 65 n’iya 73 y’ Itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko. Naho igihe utarahinduka, ntacyo bimaze kuburana ushaka kumvikanisha ko utemeranya na wo imbere y’Urukiko ruri munsi y’urwawutanze. Turabashimiye. RUKUNDAKUVUGA François Régis Perezida w’Urukiko rw’Ubujurire 8

Page 9

I.

IRIBURIRO Aka gatabo gakubiyemo imirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu kwezi kw’Ukwakira 2023 iri mu byiciro bikurikira: IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO 1. Imiburanishirize y’imanza (imirongo 4) IMANZA Z’UBUTEGETSI 1. Icyemezo cy’ubutegetsi kinyuranyije n’amategeko (umurongo 1) IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE Habonetse imirongo 37. 9

Page 10

II. IMANZA Z’IMBONEZAMUBANO 1. Imiburanishirize y’imanza 1. Imanza z’imbonezamubano – imiburanishirize y’imanza – gukora ubujurire bwuririye ku bundi – uburenganzira bw’ubukora igihe ntacyo yaryozwa mu kibazo kiri hagati y’ababurana ubujurire – ubujurire bwuririye ku bundi ntibwakirwa mu igihe ntacyo ubutanga aryozwa n’uwo ariwe wese mu mpande zihanganye mu bujurire. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza rubanziriza urundi Nº RCOMAA 00114/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/9/2023, haburana NFCS Ltd na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd n’undi (igika cya 25). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba umuburanyi utarebwa n’impamvu z’ubujurire yemerewe gutanga ubujurire bwuririye ku bundi, ashingiye gusa ku kuba itegeko riteganya ko uwabaye umuburanyi wese mu rubanza rujuririrwa aruhamagazwamo kugira ngo arengere inyungu ze. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 155 y’Itegeko no 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “Ikirego cy’ubujurire cyakiriwe gituma ikibazo gisubira uko cyari kimeze mbere y’uko gicibwaho urubanza rujuririrwa, ariko ku ngingo zajuririwe gusa”. Naho ingingo ya 153 y’iryo tegeko ikongeraho ibikurikira: “Iyo bamwe mu baburanyi bajuriye abandi ntibajurire, ntibibuza ko bose bahamagarwa mu rubanza rw’ubujurire. Muri icyo gihe, abatarezwe mu bujurire bashobora

gusaba ijambo bagamije kurengera inyungu zabo. Bashobora kandi kuririra ku bujurire bakagira ibyo basaba kimwe n'uko bashobora gutakaza bimwe mu byo bari baragenewe mu rubanza rwajuririwe”. Imvano y’ikibazo: NFCS Ltd yagiranye na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd amasezerano yo kuyisiziriza ibibanza bibiri bizubakwaho amazu aciriritse, ku giciro kingana na 220.516.372 Frw, ayo masezerano yaje guseswa na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd, bituma NFCS Ltd itanga ikirego mu rukiko rw’Ubucuruzi isaba kwishyurwa akazi kose yakoze gahwanye na 156.641.898 Frw n’inyungu zayo. Urukiko rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cya NFCS Ltd 10

Page 11

gifite ishingiro kuri bimwe rutegeka NEXTGEN DEVELOPERS Ltd kuyishyura 109.859.976 Frw ahwanye n’imirimo yose yakoze (…). NEXTGEN DEVELOPERS Ltd yajuririye imikirize mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, GASIRIKARE Evariste agoboka ku bushake muri urwo rubanza, avuga ko NFCS Ltd yahawe na NEXTGEN Developers Ltd isoko ariko nta mafaranga ifite yo kurikora, bituma asinyana na NFCS Ltd amasezerano y’ubufatanye, asaba ko mu mafaranga azagenerwa NFCS Ltd hazakurwamo 86.500.000 FRW yashoye mu mirimo yakorewe NEXTGEN Developers (…). Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ubujurire nta shingiro bufite, rutegeka NEXTGEN DEVELOPERS Ltd kwishyura NFCS Ltd inyungu zitandukanye, rwemeza ko NFCS Ltd irimo GASIRIKARE Evariste umwenda ungana 86.500.000 Frw, rwemeza n’ingano y’inyungu GASIRIKARE Evariste na NFCS Ltd bagomba kugabana. NFCS Ltd ntiyishimiye imikirize, ijuririra bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire inenga uburyo Urukiko Rukuru rwayigabanyije amafaranga na GASIRIKARE Evariste. NEXTGEN DEVELOPERS Ltd yuririye kuri ubwo bujurire ivuga ko mu rubanza rwajuririwe hari ibitarayinyuze bijyanye no kuba yarategetswe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kwishyura NFCS Ltd hirengagijwe amasezerano yo ku wa 19/08/2019 n’ayayavuguruye yo ku wa 09/09/2019. Urukiko rwasuzemye ikibazo kijyanye no kumenya niba umuburanyi utarebwa n’impamvu z’ubujurire yemerewe gutanga ubujurire bwuririye ku bundi ashingiye gusa ku

kuba itegeko riteganya ko uwabaye umuburanyi wese mu rubanza rujuririrwa aruhamagazwamo kugira ngo arengere inyungu ze. Mu rubanza rubanziriza urundi; Urukiko rwasesenguye ingingo ya 155 n’iya 153 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru rutanga umurongo ukurikira: Umurongo watanzwe: Urubanza rw’ubujurire ruburanishwa gusa mu mbibi z’icyajuririwe, rugashobora kwagurwa gusa cyangwa kujya hanze y’imbago zacyo iyo ibyo biburanwa mu bujurire hari icyo byahungabanya ku nyungu z’umwe (cyangwa bamwe) mu ruhande ruhanganye n’uwajuriye. Icyo gihe gusa, nibwo uwahamagajwe mu rubanza rujuririrwa ariko atarebwa n’ibiruburanwamo ahabwa ijambo kugira ngo arengere inyungu ze ndetse akaba yagira n’ibyo asaba byuririye ku rubanza akuruwemo kandi atarajuriye. 11

Page 12

Igihe ntacyo aryozwa n’uwo ariwe wese mu mpande zihanganye mu bujurire, inyungu ze muri urwo rubanza ziguma kuba uko zari ziri mu rubanza rujuririrwa kuko kutajurira kwe bisigira impaka gusa abarebwa n’ingingo zajuririwe.

2. Imanza z’imbonezamubano – imiburanishirize y’imanza - kugoboka mu rubanza – kuzamura ikibazo kidafitanye isano n’ikiburanwa mu rubanza rugobokwamo – uwagobotse mu rubanza ntashobora kuruzanamo ibindi bibazo bidafite aho bihuriye n’ibiburanwa hagati y’ababuranyi bari barusanzwemo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza rubanziriza urundi Nº RCOMAA 00114/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/9/2023, haburana NFCS Ltd na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd n’undi (igika cya 33). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba impamvu yo kugoboka mu rubanza ishobora kuba iyo ariyo yose n’iyo yaba idashingiye ku kibazo kiri mu rubanza rugobokwamo. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 114, igika cya 2, y’Itegeko no 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira «Kugira ngo ikirego cyakirwe, ugoboka ku bushake agomba kugaragaza inyungu yemewe n’amategeko, itaziguye kandi ye bwite». Imvano y’ikibazo: Nyuma y’uko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko NEXTGEN DEVELOPERS Ltd igomba kwishyura NFCS Ltd amafaranga y’imirimo yose yakozwe akomoka ku masezerano Sosiyete zombi zari zaragiranye, rukanemeza umwenda ungana na 86.500.000 Frw NFCS Ltd igomba kwishyura GASIRIKARE Evariste; NFCS Ltd yajuriye bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire ivuga ko mu mafaranga Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko irimo 12

Page 13

GASIRIKARE Evariste (wari waragobotse mu rubanza), habariwemo sheki ya 8,500,000 Frw ashingiye ku yandi masezerano atandukanye n’aburanwaho, ivuga ko ibijyanye n’iyo sheki bidakwiye kuzamurwa mu gihe haburanwa urubanza rurebana no kuregera amafaranga y’isoko ryatanzwe na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd. Mu isesengura, Urukiko rw’Ubujurire rwasesenguye ingingo ya 114, igika cya 2, y’Itegeko nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru, rusanga kugira ngo ikirego cye cyakirwe, ugoboka ku bushake agomba kugaragaza inyungu yemewe n’amategeko, itaziguye kandi ye bwite. Ko inyungu yemewe ari iy‘umuburanyi utagobotse mu rubanza ashobora gukurikirana atambamira imikirize yarwo. Ko rero igihe icyo aburana kitaburanwe muri urwo rubanza ataba yemerewe kurutambamira kuko nta nyungu aba arufitemo. Urukiko rwasanze amasezerano y’ubufatanye bw’akazi hagati ya NFCS Ltd na GASIRIKARE Evariste, ariyo gusa afitanye isano n’isoko NFCS Ltd yahawe na NEXTGEN DEVELOPERS Ltd, ko ibijyanye na sheki ya 8.500.000 Frw yo ku wa 06/06/2019 GASIRIKARE Evariste ubwe yiyemerera ko idafitanye isano n’iryo soko bityo ko itagombaga kubarirwa mu mwenda wemejwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, mu gihe ntaho bihuriye n’isoko rya NEXTGEN DEVELOPERS Ltd. Urukiko rubishingiraho rwemeza ko ingingo irebana na sheki ya 8.500.000 Frw yo ku wa 06/06//2019 itagombaga gusuzumwa, ko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze ikosa mu kugenera GASIRIKARE amafaranga ayivugwamo. Umurongo watanzwe: Inyungu z’umuburanyi ugoboka mu rubanza zigaragarira mu kuba yabasha no kurutambamira mu gihe yaba atarabashije kurugobokamo. Umuburanyi wagobotse ntashobora kuzana mu rubanza ikibazo kidafitanye isano n’ikiburanwa hagati y’ababuranyi bari barusanzwemo. 13

Page 14

3. Imiburanishirize y’imanza - kujuririra icyemezo cyo kusobanura cyangwa gukosora urubanza rwasubirishijwemo ku mpamvu z’akarengane – ntibyemewe kuko nta yindi nzira y’ubujurire yemewe ku rubanza nk’urwo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza rubanziriza urundi Nº RSA/RECT/RC 00002/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023, haburana TORERO Boniface na TWAGIRAMUNGU Vincent (igika cya 13). Ikibazo cyasuzumwe: Ese amategeko yemerera umuburanyi gukora ubujurire bw’urubanza rusobanuza cyangwa rukosoza urubanza rwasubiwemo ku mpamvu z’akarengane? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 53, igika cya 4, y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko iteganya ibikurikira: “Imanza zasubiwemo ku mpamvu z’akarengane ntizishobora kongera kujuririrwa.” Ingingo ya 140, igika cya kabiri, and y’Itegeko N º 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “Urubanza rusobanura cyangwa rukosora urundi rwuzuza urubanza rwasabiwe gusobanurwa cyangwa gukosorwa. Rushobora kujuririrwa rwonyine cyangwa hamwe n’urubanza rw’iremezo mu gihe imanza zombi zishobora kujuririrwa.” Imvano y’ikibazo: Ku busabe bwa TORERO Boniface, Urukiko Rukuru Urugereko rwa Rusizi rwaciye Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00006/2022/HC/RSZ, rwemeza ko mu rubanza Nº RCA 00043/2020/TGI/RSZ, rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa RUSIZI ku wa 29/10/2020, harimo akarengane. Rwemeza ko cyamunara yakozwe ku wa 21/07/2020 iteshejwe agaciro, hagakorwa indi yubahirije imihango yose iteganywa n’itegeko. 14

Page 15

TORERO Boniface yatanze ikirego mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, asaba gusobanuza urubanza Nº RS/INJUST/RC 00006/2022/HC/RSZ avuga ko muri urwo rubanza Urukiko rutigeze rusobanura ibijyanye n’igihombo cyakuruwe n’amakosa y’umuhesha w’inkiko yakoze ahombesha ingwate yagombaga kugurisha bigatuma asatira indi mitungo. Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi rwemeje ko nta kidasobanutse mu rubanza.

TORERO

Boniface

yajuririye

urubanza

Nº

RS/INTERT/RC 00001/2023/HC/RSZ mu Rukiko rw’Ubujurire, hatangwa inzitizi yo kutakira ikirego cye kuko ubujurire bw’urubanza rusobanuza cyangwa rukosoza urubanza rwasubiwemo ku mpamvu z’akarengane butemewe n’amategeko. Mu isesengura, Urukiko rw’Ubujurire rushingiye ku biteganywa n’ingingo z’amategeko zagaragajwe haruguru, rwasanze ubujurire bwa TORERO Boniface butagomba

kwakirwa

kuko

urubanza

No

RS/INTERT/RC 00001/2023/HC/RSZ, TORERO Boniface ajuririra, ari urusobanuza urubanza No RS/INJUST/RC00006/2022/ HC/RSZ rwaciwe ku mpamvu z’akarengane kandi bene urwo rubanza rutajuririrwa. Umurongo watanzwe: Ni ihame ko nta yindi nzira y’ubujurire ishoboka ku rubanza rwasubiwemo ku mpamvu z’akarengane kandi n’urubanza rusobanuza cyangwa rukosoza urubanza rwasubiwemo ku mpamvu z’akarengane narwo nta yindi nzira y’ubujurire rushobora gukorerwa, kuko ruba rwuzuza cyangwa rubaye rumwe n’urubanza rwaciwe ku mpamvu z’akarengane kandi bene urwo rubanza, Umushingamategeko yateganije ko nta rundi rukiko rwongera kurusuzuma kuko inzira yo gusubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane ari inziri idasanzwe. 15

Page 16

4. Imiburanishirize y'imanza - gutesha agaciro cyamunara – kutubahiriza ibihe n’umubare w'ibinyamakuru cyamunara igomba gutangazwamo bituma iteshwa agaciro. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00028/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023, AMAJYAMBERE INDUSTRY CO Ltd iburana na Valerien MUNYANEZA na COMPAGNIE GENERALE DE BANQUE Plc (igika cya 59). Ikibazo cyasuzumwe: Ese kutubahirizwa ibihe n’umubare w'ibinyamakuru cyamunara igomba gutangazwamo byatuma iteshwa agaciro. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 253, igika cya 1, icya 2 n’icya 3 y‘itegeko no 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: itangazo rya cyamunara rishyirwa ku rubuga rw’imanza zirangizwa, hariho ifoto y’umutungo ugurishwa n’icyemezo gihamya ko nyir’umutungo. Rigomba kandi gushyikirizwa nyir'umutungo

ugurishwa,

ugomba

kwishyurwa,

Umunyamabanga nshingwabikorwa w’Akagari k'aho umutungo uherereye, rikanatangazwa kuri Radio cyangwa Televiziyo n’ikinyamakuru cyandika bikorera mu Rwanda kandi ko iyo ari umutungo utimukanwa itangazo rya cyamunara rimanikwa ku Biro by’Akagali k’aho uwo mutungo uherereye; Ingingo ya 2 igika cya 6 n’icya 7 y’Amabwiriza y’Umwanditsi Mukuru n° 002/2021/ORG yo ku wa 29/06/2021 ahindura Amabwiriza y’Umwanditsi Mukuru no 001/2020/ORG yo ku wa 12/05/2020 agenga ibyerekeye gucunga, gukodesha, kugurisha mu cyamunara, iteganya ibikurikira: “Iyo cyamunara ikorwa binyuze mu buryo bw’ikoranabuhanga itarangiye kubera ko nta bapiganwa babonetse cyangwa igiciro gisumba ibindi cyatanzwe mu cyamunara cyanzwe n’uwahawe ingwate, uwatanze ingwate, cyangwa nyir’umutungo watanzweho ingwate ipiganwa rirakomeza. Ushinzwe gucunga ingwate atangaza ikomeza ry’ipiganwa mu gihe cy’amasaha makumyabiri n’ane (24) abarwa uhereye 1° ku isaha uburyo bw’ikoranabuhanga bwagaragaje ko nta bapiganwa babonetse; 2° ku isaha igiciro gisumba ibindi cyatanzwe mu cyamunara cyangiweho.” Imvano y’ikibazo: 16

Page 17

AMAJYAMBERE Industry Co. Ltd yagiranye amasezerano y’inguzanyo na COGEBANQUE Plc, nyuma yo guhabwa inguzanyo AMAJYAMBERE Co. Ltd ntiyashobora kuyubahiriza ngo yishyure umwenda wa 430.248.292 Frw yahawe. COGEBANQUE Plc yasabye Umwanditsi Mukuru uburenganzira bwo kugurisha ingwate irabuhabwa, umutungo ugurishwa ku nshuro ya gatatu. AMAJYAMBERE Industry Co. Ltd yandikiye Umwanditsi Mukuru imusaba gutesha agaciro cyamunara yavuzwe haruguru, isobanura ko cyamunara ku nshuro ya gatatu yagombaga gutangira ku wa 02/01/2023, ikarangira ku wa 09/01/2023; ariko ushinzwe kugurisha ingwate akaba yarakoze amakosa kuko yayitangaje mu kinyamakuru IGIHE.COM ku wa 04/01/2023 bivuze ko yatangajwe irimo kuba. Umwanditsi Mukuru ntiyasubije mu bihe byateganyijwe bituma AMAJYAMBERE Industry Co. Ltd itanga ikirego mu Rukiko rw’Ubucuruzi isaba gutesha agaciro cyamunara hashingiwe ku mpamvu zagaragajwe haruguru. Urukiko rw’Ubucuruzi rwasanze cyamunara yatangajwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko rwemeza ko ivanweho. MUNYANEZA Valerien (uwashinzwe kugurisha ingwate) yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi avuga ko ikirego kitari gikwiye kwakirwa mu Rukiko rw’Ubucuruzi, urwo rukiko rusanga bifite ishingiro rutesha agaciro urubanza rwaciwe ku rwego rwa mbere. AMAJYAMBERE Industry Co. Ltd yajuriye bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire ivuga ko ikirego cyayo cyari gikwiye kwakirwa mu Rukiko Rukuru

rw’Ubucuruzi. Mu rubanza rubanziriza urundi Urukiko rw’Ubujurire rwasanze Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwaragombaga kwakira ikirego rukagisuzuma, ko rwibeshye mu kubara iminsi y’ubujurire bigatuma rutesha agaciro icyemezo cy’Urukiko rw’Ubucuruzi. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko icyemezo cy’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kivanweho, rwemeza ko Urukiko rw’ubujurire rufite ububasha bwo kuburanisha urubanza mu mizi, rusuzuma impamvu z’ubujurire zitasuzumwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi. Imwe mu mpamvu z’ubujurire zasuzumwe mu mizi y’urubanza; ni ijyanye no kumenya niba itangazwa rya cyamunara ku nshuro ya gatatu ku mutungo ufite UPI: 1/02/01/01/2521 ryaratangajwe mu kinyamakuru IGIHE.COM ku wa 02/01/2023 cyangwa niba ryaratangajwe ku wa 04/01/2023 no kumenya niba mu gihe mu binyamakuru byose itegeko riteganya ko hanyuzwamo itangazo, haramutse habayemo kimwe gusa ibihe bitubahirijwe, byaba impamvu 17

Page 18

ituma hemezwa ko ibyakozwe byose binyuranije n’amategeko, n’ingaruka byagira. Mu isesengura, Urukiko rw’Ubujurire rushingiye ku ngingo z’amategeko zagaragajwe haruguru no ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza Nº RCOMAA 00064/2019/CA1, aho muri uru rubanza hemejwe ko gutangaza cyamunara atari umuhango gusa (…), rwasanze cyamunarara yaragombaga gutangazwa bitarenze ku wa 02/01/2023 ahateganywa n’itegeko hose; ariko ushinzwe kugurisha ingwate ayitangaza mu kinyamakuru IGIHE.COM ku wa 4/01/2023, bityo rwemeza ko cyamunara yatangajwe impitagihe, mu buryo bunyuranyije n’amategeko, ruyitesha agaciro. Umurongo watanzwe: Mu gihe itangazwa rya cyamunara ritakozwe mu kinyamakuru kimwe cyangwa byinshi mu byateganyijwe n’itegeko cyangwa rikaba ryarakozwe ariko rigakorwa nabi cyangwa rigakorwa impitagihe, ni impamvu yo gutesha agaciro cyamunara kuko riba ritatangajwe nk’uko amategeko abiteganya. III. IMANZA Z’UBUTEGETSI 1. Imanza z’ubutegetsi – ivugurura ritera impinduka ku myanya y’imirimo – ibigomba kugaragazwa mbere yo gukora ivugurura – hagomba kugaragazwa ibisabwa kuri buri mwanya w’umurimo (Job profiles) kandi byaremejwe n’Urwego rubifitiye ububasha, akaba aribyo bishingirwaho rushyira mu mwanya cyangwa ruhagarika umukozi runaka by’agateganyo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza rubanziriza urundi Nº RADA 00001/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa

19/10/2023, haburana NZARAMYIMANA Alphonse na LETA Y'U RWANDA (igika cya 22). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba NZARAMYIMANA Alphonse yarirukanywe mu buryo bunyuranyije n’amategeko hadakurikijwe ibishingirwaho bijyanye n’ihagarikwa mu kazi kubera impinduka ku myanya y’imirimo. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: 1Urubanza Nº RCOMAA 00064/2019/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/10/2019, haburana Kayumba Godfrey na SIMACO Ltd, RDB na SAFARI (igika cya 23). 18

Page 19

Ingingo ya 40, agace ka 3, y’Itegeko No 86/2013 ryo ku wa 11/09/2013 rishyiraho Sitati rusange igenga abakozi ba Leta ryakurikizwaga igihe umuburanyi muri uru rubanza yasezererwaga nta mpaka mu bakozi ba Leta, yateganyaga ibikurikira: “Umukozi wa Leta ahagarikwa by’agateganyo ku murimo kubera impamvu zikurikira: 3° iyo umurimo umukozi yakoraga uvanywe ku mbonerahamwe y’imirimo agishakirwa akandi kazi cyangwa ibisabwa ku mwanya yari ariho bihindutse akaba atabyujuje”. Ingingo ya 4, agace ka 4, y’Iteka rya Perezida N°144/01 ryo ku wa 13/04/2017 rigena uburyo bwo gushaka, gushyiraho no gushyira mu myanya abakozi ba Leta ryakurikizwaga ubwo umukozi yasezererwaga nta mpaka mu bakozi ba Leta iteganya ibikurikira: “Gutanga umurimo mu butegetsi bwa Leta bikorwa gusa iyo hubahirijwe ibisabwa bikurikira: 4º umwanya w’umurimo ushakirwa umukozi wakorewe inshingano zawo zemejwe n’urwego rubifitiye ububasha.” Iya ya 29, igika cya mbere, y’iryo Teka iteganya ibikurikira: “Iyo habayeho ivugurura ry’inzego za Leta cyangwa urwego rumwe bigatera impinduka ku myanya y’imirimo cyangwa ibisabwa ku myanya y’imirimo, abari basanzwe ari abakozi b’urwego rwavuguruwe bimurirwa mu rwego rushya mu gihe bujuje ibisabwa ku myanya y’imirimo kandi bakaba bafite amanota ahagije mu isuzumabushobozi.” Imvano y’ikibazo: NZARAMYIMANA Alphonse yatanze ubujurire mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko yarenganyijwe

n’icyemezo cy’Urukiko Rukuru aho yari yaregeye ugusezererwa nta mpaka mu bakozi ba Leta mu buryo bunyuranyije n’amategeko. Avuga ko yakoreraga MINIJUST ku mwanya Director of Administration and Human Resources Unit uwo mwanya uza kuvanwaho hashyirwaho uwa Human Ressources Management Specialist, ko urukiko Rukuru rwemeje ko ikirego cye nta shingiro gifite, ko ntakosa ryakozwe mu kumusezerera nta mpaka; ngo nyamara rwirengagiza ko igihe yasezererwaga hashingiwe kuri Job profiles y’izindi nzengo za Leta kuko iya MINIJUST yari itarasohoka, ko rero MINIJUST yagombaga kurindira Job profiles yayo 19

Page 20

igatangazwa akaba ari yo ishingiraho ishyira abakozi mu myanya kuko aho isohokeye yasanze yari yujuje ibisabwa kandi yaramaze gusezererwa. Mu isesengura, Urukiko rw’Ubujurire rwasanze impande zombi zemeranywa ko ibisabwa ku mwanya wa Human Ressources Management Specialist (Job profiles) muri Minisiteri y’Ubutabera bitahise bitangazwa hamwe n’Iteka rishyiraho uwo mwanya kandi ko nyuma y’uko bitangajwe byagaragaye ko NZARAMYIMANA Alphonse yari yujuje ibisabwa kuri uwo mwanya, kandi ko byatangajwe nyuma y’uko asezerewe nta mpaka mu bakozi ba Leta. Urukiko rusanga hashingiwe ku ngingo z’amategeko zavuzwe haruguru, icyemezo Nº 1482/19.23 cyo ku wa 14/09/2020 cyafashwe na Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo gisezerera nta mpaka NZARAMYIMANA Alphonse mu bakozi ba Leta kinyuranyije n’amategeko, bityo ko kivanweho. Umurongo watanzwe: Iyo habayeho ivugurura rigatera impinduka ku myanya y’imirimo cyangwa rigatera impinduka ku bisabwa ku myanya y’imirimo yari iriho; ni ngombwa ko ibisabwa kuri buri mwanya w’umurimo (Job profiles) bigaragazwa kandi bikaba byaremejwe n’Urwego rubifitiye ububasha, kugira ngo ari byo urwo rwego rushingiraho rushyira umukozi runaka mu mwanya cyangwa rumuhagarika by’agateganyo mu gihe rukimushakira undi mwanya. IV.

IMANZA ZASHINGIYE KU MIRONGO IMENYEREWE 1. Kutabuzwa gutanga igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko - impamvu nyoroshyacyaha – iyo urukiko rwemeye impamvu nyoroshyacyaha – ntirubujijwe gutanga igihano gito giteganywa n’itegeko iyo rusanga aricyo gikwiranye n’icyaha cyakozwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00246/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABACU Ismaël (igika cya 20). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese iyo hari impamvu nyoroshyacyaha, Urukiko rushobora kugabanya igihano kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: 20

Page 21

Ingingo ya 263 y’iryo tegeko nayo iteganya ko: “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa: 1 º igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. Umurongo imanza zihuriyeho: Iyo Urukiko rusanze hari impamvu nyoroshyacyaha igihano gishobora kugabanywa kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko iyo intera iri hagati y’igihano gito (minimum) n’ikiri hejuru (maximum) ari ndende; naho mu gihe iyo ntera ari nto, umucamanza ashobora kugabanya akagera munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko hitawe ku buremere bw’icyaha n’ingaruka cyateje. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00032/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na NZAFASHWANIMANA Jean de Dieu (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00013/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/12/2021 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAKARE Olivier. (igika cya 22).  Urubanza N° Nº RPAA 00384/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Jean Paul. (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/11/2021 haburana Ubushinjacyaha na BARAKAGWIRA Gilbert.  Urubanza Nº RPAA 00174/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/03/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Vivens.  Urubanza Nº RPAA 00171/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTSINZI Jean Pierre. 21

Page 22

 Urubanza Nº RPAA 00283/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NZAMURAMBAHO David.  Urubanza Nº RPAA 00167/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/03/2022 haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Etienne.  Urubanza Nº RPAA 00641/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Emile.  Urubanza Nº RPAA 00105/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/09/2021, haburana UWIMANA Pascal n’Ubushinjacyaha.  Urubanza Nº RPAA 00434/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Moise.  Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu.  Urubanza Nº RPAA 00031/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na BAHATI Françoise. (igika cya 42)  Urubanza Nº RPAA 00269/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2020 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Martin.  Urubanza Nº RPAA 00118/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKANTAMBARA Benitha.  Urubanza Nº RPAA 00202/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HAVUGIMANA Valens.  Urubvanza Nº RPAA 00225/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 Ubushinjacyaha buburana na UKWISHAKA Claude (igika cya 31)  Urubanza N° Nº RPAA 00091/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Gilbert, (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00273/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUBARAKA Eduine (igika cya 19). 22

Page 23

 Urubanza Nº RPAA 00131/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAYEZU Damien.  Urubanza N° Nº RPAA 00491/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Eric.  Urubanza N° Nº RPAA 00115/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTEZIRYAYO Daniel.  Urubanza N° Nº RPAA 00309/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Daniel.  Urubanza Nº RPAA 00092/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUGABEKAZI Sandrine.  Urubanza Nº RPAA 00441/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONIZEYE Théoneste.  Urubanza Nº RPAA 00411/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/7/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Radjabu.  Urubanza Nº RPAA 00186/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKERANGABO Emmanuel (igika cya 29).  Urubanza N° Nº RPAA 00038/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na Benimana Jean Pierre.  Urubanza N° Nº RPAA 00193/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MAGERANO Faustin (igika cya 42)  Urubanza N° RPA 00008/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKABANA Vesiana (igika cya 36)  Urubanza N° Nº RPAA 00329/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Amani (igika cya 24)  Urubanza N° Nº RPAA 01496/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUGWANEZA Marcel (igika cya 18) 23

Page 24

 Urubanza N° Nº RPAA 00262/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSENGIMANA Oswald (igika cya 39)  Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 19).  Urubanza N° Nº RPAA 00104/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SEZIKEYE Jean Claude.  Urubanza Nº RPAA 00173/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na Sgt KANANI Evariste.  Urubanza Nº RPAA 00231/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na KANYAMANZA.  Urubanza Nº RPAA 00319/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDUWAYEZU Jean Baptiste.  Urubanza N° Nº RPAA 00300/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAGENIMANA Innocent (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00344/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Vianney (igika cya 28-29).  Urubanza Nº RPAA 00368/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZEYIMANA Ignace (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00471/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Emmanuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00414/2021/CA CMB-RPAA 00424/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Théoneste (igika cya 23-24)  Urubanza N° RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 27-28) 24

Page 25

 Urubanza N° RPAA 00313/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSANZAMAHORO Gilbert (igika cya 22-23)  Urubanza N° RPAA 00509/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BUSIZORI Evariste (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00304/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/1/2023 rw’Ubushinjacyaha na MUSABYIMANA Aboubakar (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00307/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTIMURA Félix (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00429/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUVARA Donatien (igika cya 33- 34).  Urubanza Nº RPAA 00468/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Jean Damascène alias Ngabo (igika cya 21-22).  Urubanza Nº RPAA 00468/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Jean Damascène alias Ngabo (igika cya 21-22).  Urubanza Nº RPAA 00354/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA Cyprien (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00159/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANDAYISENGA (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00411/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Olivier (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00758/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Christine (igika cya 21). 25

Page 26

 Urubanza RPAA 00074/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/08/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Evariste na NTAKIRUTIMANA Valens (Igika cya 43 - 45).  Urubanza RPAA 00213/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMUNGU Jean Claude (Igika cya 23 - 24).  Urubanza RPAA 00446/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jacques (Igika cya 22-23).  Urubanza RPAA 00049/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWASE Farida (igika cya 41).  Urubanza Nº RPAA 00465/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONKURU Benoît (igika cya 20-21).  Urubanza Nº RPAA 00563/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYAMPINGA Clémentine (igika cya 28)  Urubanza Nº RPAA00590/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRAZUBA (igika cya 23).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 36).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00514/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRAGIYE Jean Claude, (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00215/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANAJean Claude (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 26). 26

Page 27

 Urubanza Nº RPAA 00663/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00472/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na ABAGIRAMENSHI Védaste (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00539/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Bukuru (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00703/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZARUBARA Jean Pierre (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00567/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RAMAZANI RUVUNANGIZA KANYABUKI (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00484/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Augustin alias Yahaya (Igika cya 14).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00565/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Shadia, (igika cya 34).  Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00557/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sylvère (igika cya 22). 27

Page 28

 Urubanza Nº RPAA 00476/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na UKWITEGETSE Deny alais Sayisayi (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00454/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Pierre (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00668/2021/CA - CMB RPAA 00745/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 Ubushinjacyaha buburana na BASHIMIKI Emmanuel alias Mubimba n’undi (igika cya 44).  Urubanza Nº RPAA 00036/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 Ubushinjacyaha buburana na KAYINAMURA Eustache (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00599/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Victoire (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00755/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Jean Claude (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00067/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAREMYE Jean Marie Vianney alias Neymar (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00396/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWINEMA Emmanuel (igika cya 21). 28

Page 29

 Urubanza Nº RPAA 00151/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Jean Claude (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00404/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na URIMUWABO Pascal (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00597/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na VUGUZIGA Marie Chantal (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00676/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUKURU Joseph (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00373/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAGINA Emmanuel (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00097/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISIGARO NIYOMUGABO (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00121/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Innocent (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00112/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANGENEYE Seraphine (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00730/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Félicien (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 46). 29

Page 30

 Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 43).  Urubanza Nº RPAA 00701/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Jean Paul (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00078/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MURANGIJIMANA Jean Pierre (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00680/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Joseph (igika cya 31).  Urubanza Nº RPAA 00141/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Ryamukuru (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00548/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Issa (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00615/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Fidèle (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00565/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Alphonse (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00738/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO Papias (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00269/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYUKUSENGE Gad (igika cya 16). 30

Page 31

 Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 62).  Urubanza Nº RPAA 00741/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NUMVIYUMUKIZA Alexis (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00740/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRIGIRA Samuel (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00050/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMUTONI Ange (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00199/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGABONZIZA Alphonse (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00712/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Ephron (igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00543/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KWIZERAYESU Esther (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00116/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGENDAHIMANA Cyprien (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00541/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Daniel (igika cya 12). 31

Page 32

 Urubanza Nº RPAA 00294/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na BIKORIMANA Etienne (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00175/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Félicien (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00172/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na NDAYAMBAJE Djuma alias Kangali Hassan (igika cya 35).  Urubanza Nº RPAA 00291/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Sylvain (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00042/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Alexandre (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00051/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGABONAKE Etienne (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00238/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Valens (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00284/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABANABAKIZE Claude bita Sarigoma (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00195/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KURAYEZU Emmanuel (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00327/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHOGUHORA Jean Paul (igika cya 11). 32

Page 33

 Urubanza Nº RPAA 00535/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Christian (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00160/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSENGA Jean Damascène (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00145/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na SHIRIMPAKA Jean Claude (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00095/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00096/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGEMANA Patrick (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00448/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZARAMBA Jean Baptiste (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00255/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Nowa (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00169/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE RUKUNDO (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00301/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Maurice (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00355/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRINGIYUMUREMYI Jean Paul (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00446/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMUGABO Eric (igika cya 28). 33

Page 34

 Urubanza Nº RPAA 00585/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Pacifique (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00428/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYIBANDA Jean Pierre (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00421/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOTWIZEYE Pierre (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00419/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIMANA Célestin (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00017/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Eric (igika cya 15). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza rugaragara mu manza zitandukanye ko ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00032/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na NZAFASHWANIMANA Jean de Dieu kuko arirwo rwafashwemo bwa mbere icyemezo kigabanya igihano kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’amategeko.

2. Ukwemera icyaha - ukwemera icyaha kugira agaciro - ni ugukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kandi uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 000280/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Anastase (igika cya 13). 34

Page 35

Ikibazo cyasuzumwe: Ni ukuhe kwemera icyaha gushobora kugirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; Mu gace kayo ka mbere (1˚), iyo ngingo iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywaho, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho’’. Agace kayo ka gatatu (3˚) iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo gukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo, abyicuza, abisabira imbabazi no kuba yiteguye gusubiza ibyo yangije uko abitegerejweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0343/10/CS haburana Ubushinjacyaha na MPIRANYA Boniface rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015. (igika cya 13).  Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 136).  Urubanza Nº RPAA 00080/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Samson alias Moussa (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 00217/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Sylvestre (igika cya 15). 35

Page 36

 Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00750/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUNGU Jean Paul alias Walimungu (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00444/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Eric na BIZIMANA Boniface (igika cya 53).  Urubanza Nº RPAA 00072/2021/CA ku wa 23/09/2022 rwaciwe ku wa 23/09/2022 haburana HAKIZIMANA Issa (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00330/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Vénuste (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00359/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAZIGABA Emmanuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00379/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 rw’Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Melan (igika cya 27).  Urubanza RPAA 00352/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKANSANGWA Pierre (Igika cya 29).  Urubanza RPAA 00237/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYIYEGURIRE Daniel (Igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00359/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAZIGABA Emmanuel (igika cya 20). 36

Page 37

 Urubanza Nº RPAA 00589/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HITAYEZU Sylvain (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00315/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na IRAFASHA Claude (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00369/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYIRANGA Callixte (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00764/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Gadi (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00143/2022/CA - CMB RPAA 00145/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Edison n’undi (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00512/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARABA Felix (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00549/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARUKIYINTWARI Karyame (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00360/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Claude (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00421/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Honoré (igika cya 18). 37

Page 38

 Urubanza Nº RPAA 00023/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Emmanuel alias Vieux (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00067/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIYAREMYE Jean Marie Vianney alias Neymar (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00086/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANSHOZA Eric (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00182/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00525/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Jean Damascène (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00012/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANIRAFASHA Flavier (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00052/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Antoine (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00226/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRIVAMUNDA Jean de Dieu (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 18). 38

Page 39

 Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 64).  Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00258/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Daniel bita HABIMANA (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00146/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUNGANYINKA Théophile (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00170/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na USHIZIMPUMU Jean Marie Vianney (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00286/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBYAYINGABO Jean de Dieu (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00328/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUVURIRA KANANI (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00441/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAWUKURIRYAYO Samuel (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00292/2022/CA-CMB RPAA 00398/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na UMBWIYENEZA Gisèle na KWIZERA Bosco (igika cya 23). 39

Page 40

 Urubanza Nº RPAA 00205/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Ezra (igika cya 19). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana n’abandi, kuko arirwo rubanza rwasobanuye iyi ngingo kuva aho itegeko ririho ubu ritangarijwe kandi rwasobanuye byimbitse ingingingo ya 59 (1º&3º) y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu.

3. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00396/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean (igika cya 30). Ikibazo cyasuzumwe: Ese kuba uregwa ahakanye icyaha mu Rukiko bitesha agaciro ibyo yemeye mu rwego rw’iperereza? Umurongo watanzwe: Umucamanza uburanisha urubanza mu mizi niwe ureba agaciro imvugo y’uwiyemerera icyaha mu rwego rw’iperereza ifite, kabone n’iyo nyirayo yageze imbere y’Urukiko akayihindura. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0010/ 06/CS - RPA 0011/06/CS - RPA 0012/06/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA na bagenzi be (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 0029/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 10/02/2017 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Aimable alias Gahinja.  Urubanza N° Nº RPAA 00091/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Hakizimana Gilbert (igika cya 24). 40

Page 41

 Urubanza Nº RPAA 00436/ 2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na AHIMPEREYE NDEZE François (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00202/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana NSENGIMANA Alphonse bita Gatera (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00186/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKERANGABO Emmanuel (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00467/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SIMBARIKURE Bayaya Athanase (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00112/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana NSHIMIYIMANA Jean Paul (igika cya 23-24).  Urubanza Nº RPAA 00098/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Cpl SHYAKA Védaste n’undi (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 24-26).  Urubanza Nº RPAA 00488/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana HAFASHIMANA Silas (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00161/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na BAZIRAMWABO Fabien alias Museveni (igika cya 35).  Urubanza RPAA 00546/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRAGIRE Gédeon Jean de n’undi (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00466/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Elie (Igika cya 14). 41

Page 42

 Urubanza Nº RPAA 00096/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na Pte NSHIMIYUMUKIZA Jean Pierre n’undi (Igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00079/2022/CA-CMB RPAA 00236/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUGERUZA Jean Abedenego n’undi (Igika cya 29-30).  Urubanza Nº RPAA 00564/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Jean Claude (Igika cya 9-10).  Urubanza RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 45).  Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 25).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00776/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGIRUWUBUSA Samuel (igika cya 12).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00492/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABERA Fabrice (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00632/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na AHISHAKIYE Emmanuel (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00530/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KANAMUGIRE Eric alias Timbiri (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00680/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Joseph (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00272/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HANYURWUSHAKA Parfait (igika cya 29). 42

Page 43

 Urubanza Nº RPAA 00279/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 rw’Ubushinjacyaha na MANIRARORA Pascal (igika cya 45). Ibitabo by’abahanga: Michel Franchimont, in Manuel de Procédure Pénale1, Ed. Collection Scientifique de la Faculté de Droit de Liège, 1989, p. 772: «Le juge de fond apprécie souverainement la sincérité d’un aveu fait par le prévenu au cours de l’instruction préparatoire, mȇme quand cet aveu a été ultérieurement rétracté devant le tribunal». Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA 0010/ 06/CS - RPA 0011/06/CS - RPA 0012/06/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA na bagenzi be kuko arirwo rwanyuma rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga rukanatangazwa.

4. Kwemera icyaha mu iperereza - kugihakana mu iburanisha - ubwabyo ntibitesha agaciro uko kwemera cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso – bisuzumwa n’urukiko rukabiha agaciro. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00184/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Jean d’Amour (igika cya 21). Ikibazo cyasuzumwe: Ese igihe cyose ukwemera icyaha kudashyigikiwe n’ibindi bimenyetso uregwa yokoreye mu nzego z’ipererereza ntikugira agaciro? Umurongo watanzwe: Ntabwo ari buri gihe ko uregwa wemeye icyaha mu nzego z’iperereza yagera imbere y’Urukiko akagihakana aribyo bihabwa agaciro, cyangwa ngo byanze bikunze hagaragazwe ibindi bimenyetso, ahubwo umucamanza afite ububasha bwo gusuzumana ubushishozi no guha agaciro izo mvugo z’uregwa wemeye icyaha, harebwe ibikorwa aregwa, igihe asanga uko kwemera kudashidikanywaho, akabiha agaciro ashingiye ku mutima nama we. Urundi rubanza rwafashwemo uyu murongo: 43

Page 44

 Urubanza Nº RPAA 00224/2022/CA rwaciwe n’urukikoukiko ku wa 24/2/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTAYISIRE Aubin (igika cya 46- 48).  Urubanza RPAA 00523/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRIHO Jacques (igika cya 26).  Urubanza RPAA 00110/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUJYARUGAMBA Norbert (igika cya 25).

5. Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire - ntibigirira akamaro uregwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00171/2022/CA - CMB RPAA 00193/2022/CA - CMB RPAA 00207/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSABYIMANA Jean Bosco (igika cya 15). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ukwemera icyaha bwa mbere mu bujurire byaba impamvu nyoroshyacyaha yagirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; Mu gace kayo ka mbere (1˚), iyo ngingo iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywaho, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho’’. Agace kayo ka gatatu (3˚) iteganya ko: “Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo ushinjwa, mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro 44

Page 45

utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”. Umurongo imanza zihuriyeho: Kwemera icyaha bwa mbere mu bujurire, ntibigira akamaro uregwa kuko ujurira aba azanye ingingo nshya ataburanishije mu nkiko zibanza kandi umucamanza w’ubujurire afite gusa inshingano yo gukosora amakosa yaba yarakozwe n’izo nkiko. Izindi manza zafashwemo uyu murongo  Urubanza Nº RPA GEN 00004/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHALI Bernard (igika cya 70).  Case n° ICTR-96-13-A of 16/11/2001 ALFRED MUSEMA v The Prosecutor, Par. 341  Urubanza Nº RPAA 00028/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2021 haburana Ubushinjacyaha na NIYONAGIZE Amos (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00074/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na BISUBIREHO Egide (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00135/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYIZEYE William (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00266/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BARAKAGIRA.  Urubanza Nº RPAA 00168/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANZI Fred.  Urubanza Nº RPAA 00135/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/04/2021 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Evariste (ibika bya 16-20). 45

Page 46

 Urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul.  Urubanza Nº RPAA 00054/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2021, haburana Ubushinjacyaha na MAFETERI SAFARI Eric (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00402/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAHAYO Aimable.  Urubanza Nº RPAA 00323/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDINABO Eric.  Urubanza Nº RPAA 00213/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Deo.  Urubanza Nº RPAA 00357/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na HABIYAMBERE Justin.  Urubanza Nº RPAA 00165/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na HATUNGIMANA Théogène.  Urubanza Nº RPAA 00249/2021/CA rwaciwe ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BARIBANE Réverien.  Urubanza Nº RPAA 00048/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Eric alias Nyinya (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00235/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana HABIMANA Clément n’Ubushinjacyaha.  Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00321/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Juvénal (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00330/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Vénuste (igika cya 16). 46

Page 47

 Urubanza Nº RPAA 00217/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Sylvestre (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00420/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Anselme (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00750/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUNGU Jean Paul alias Walimungu (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00477/2021/CA CMB No Nº RPAA 00507/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana NSHUTI Emmanuel, NIYOTWAGIRA Ragadi n’Ubushinjacyaha (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00571/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 haburana NSENGIYUMVA Pascal bita MISAGO n’Ubushinjacyaha.  Urubanza Nº RPAA 00212/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana BIKORIMANA n’Ubushinjacyaha.  Urubanza N° Nº RPAA 00267/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAMBARA Emmanuel (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00546/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Joseph (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00307/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTIMURA Félix (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 19).  Urubanza

Nº RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na KADIMA Félix (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00764/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Gadi (igika cya 19). 47

Page 48

 Urubanza Nº RPAA 00143/2022/CA - CMB RPAA 00145/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Edison n’undi (igika cya 14).  Urubanza N° RPAA 00589/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na HITAYEZU Sylvain (igika cya 17).  Urubanza N° RPAA 00554/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Théogène (igika cya 21).  Urubanza N° RPAA 00602/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKOMAYOMBI Cyprien alias Bazajya (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00637/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Gahungu (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00008/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKUZIMANA Médard alias Ndende (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00005/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUZINDUTSI Ildephonse Majyambere (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00635/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABAHUNGIRAHE Anastase alias Arishadi (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00674/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Protais (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 15). 48

Page 49

 Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00743/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHIMANA Adrien (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00273/2020/CA-CMB RPAA 00339/2020/CA-CMB RPAA 00349/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, Ubushinjacyaha buburana na MAHIRWE Ephrem alias Alpha n’abandi (igika cya 42).  Urubanza Nº RPAA 00460/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANISHIMWE Moïse (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00519/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Benoni (igika cya 10-11).  Urubanza Nº RPAA 00073/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGIRANEZA Claude (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYODUSENGA Jean Damascène (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00223/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na SEMANA Emmanuel (igika cya 22, 23) 49

Page 50

 Urubanza Nº RPAA 00453/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMULISA Chantal (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARABAMO Emmanuel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00283/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUKWIHA Jean Bosco (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00154/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTUYIMANA Samuel (igika cya 19-20).  Urubanza Nº RPAA 00667/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Alphonse (igika cya 19-20).  Urubanza Nº RPAA 00543/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KWIZERAYESU Esther (igika cya 22-23).  Urubanza Nº RPAA 00246/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABACU Ismaël (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00237/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Hussein (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00429/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZUMUREMYI Aimable (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00192/2022/CA - RPAA 00430/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Emmanuel n’undi (igika cya 31). 50

Page 51

 Urubanza Nº RPAA 00254/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Silas bita Rukara (igika cya 13). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul kubera ko n’ubwo rwaciwe nyuma, nirwo rwasobanuye neza ibiteganywa n’ingingo ya 59, agace ka mbere 1˚ n’aka 3˚, y’Itegeko n˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu (Ryavuzwe haruguru) runasobanura impamvu hadakwiye gukomeza gukurikiza umurongo watanzwe mu zindi manza zaciwe mbere zashingiraga ku itegeko rya kera zirimo: Urubanza Nº RPA 0282/08/2008/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANGONDO Virginie. Urubanza Nº RPAA 0124/09/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 01/06/2012 haburana Ubushinjacyaha na TWIZEYIMANA Isaie. Urubanza Nº RPA 0246/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/12/2012 haburana Ubushinjacyaha na Mukankusi Victoire. Urubanza Nº RPAA 0024/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017 haburana Ubushinjacyaha na RURAMUGARUYE Eric. Aho muri izi manza hari haremejwe ko: «nta gihe ntarengwa cyo kwemera icyaha nk’impamvu nyoroshyacyaha».

6. Imanza z’inshinjabyaha - kudategekwa kugabanya igihano - kwemera impamvu nyoroshyacyaha - Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo rwaba rwemeye impamvu nyorashyacyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00279/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 rw’Ubushinjacyaha na MANIRARORA Pascal (igika cya 54). 51

Page 52

Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese igihe cyose iyo hari impamvu nyoroshyacyaha Urukiko rutegetswe kuyishingiraho rugabanyiriza uregwa ibihano? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko « Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo imanza zihuriyeho: Urukiko ntirutegetswe kugabanya igihano niyo hari impamvu nyoroshyacyaha, ahubwo rugena igihano mu bushishozi bwarwo rurebye imikorere y’icyaha uregwa akurikiranyweho cyangwa uburyo cyakozwemo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0282/08/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANGONDO Virginie, (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, Igitabo cya mbere, nº 8, Mutarama 2011, page 21-22).  Urubanza Nº RPAA 0021/14/CS-Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/10/2017, haburana Ubushinjacyaha na NTABANGANYIMANA Félicien n’undi, (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 0024/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017, haburana Ubushinjacyaha na RURAMUGARUYE Eric (igika cya 15).  Urubanza Nº RPA 0255/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/04/2017, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYE Eustache (igika cya 16).  Urubanza Nº RPA 0246/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/12/2012 haburana Ubushinjacyaha na MUKANKUSI Victoire. 52

Page 53

 Urubanza Nº RPAA 0021/14/CS-Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 13/10/2017, haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO.  Urubanza Nº RPA 0047/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/03/2015, haburana Ubushinjacyaha na NSHUTIRAKIZA Narcisse.  Urubanza RPA 0021/12/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/02/2016, haburana Ubushinjacyaha na GASANA Yussuf,  Urubanza RPA 0188/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/06/2015, haburana Ubushinjacyaha na DUSABE Françoise.  Urubanza Nº RPAA 00381/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/03/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUSANGAMFURA.  Urubanza Nº RPAA 00363/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Damascène.  Urubanza Nº RPAA 00353/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIRIMIMANA Jean Bosco (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00362/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKAKINANI Claudine (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00312/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na MBONABUCYA Donatien (igika cya 20).  Urubanza N° Nº RPAA 00221/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na TURIMUBYIZA Jean Népo.  Urubanza Nº RPAA 00427/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Innocent alias Papa Dreke (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00406/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWARI Félix (igika cya 22). 53

Page 54

 Urubanza Nº RPAA 00015/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUREGEYA Pascal (igika cya 19 na 22)  Urubanza Nº RPAA 00423/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21 /10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Thadée (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00401/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTUYIMANA Emmanuel ISAGO Thadée (igika cya 15-16)  Urubanza Nº RPAA 00292/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Emmanuel (igika cya 21)  Urubanza Nº RPAA 00397/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAMBARA Régis (igika cya 17)  Urubanza Nº RPAA 00702/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAWIYANGA Jean Claude (Igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00425/2021/CA- CMB RPAA 00426/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSEKERABANZI Baheza n’undi (Igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00527/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDABAMENYE Emmanuel (igika cya 20-21).  Urubanza Nº RPAA 00331/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MAREBA Damascène (igika cya 41).  Urubanza Nº RPAA 00360/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA Claude (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00525/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Jean Damascène (igika cya 36). 54

Page 55

 Urubanza Nº RPAA 00385/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MACUMI Félicien (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00573/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Jérémie (igika cya 31).  Urubanza Nº RPAA 00542/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Anastase (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00168/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABUMWANA Evode (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00524/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYIRINGIRO Théogène (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00195/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Vénant (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00227/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Evariste (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00339/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Vital (igika cya 34).  Urubanza Nº RPAA 00182/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na IKIBARUTA Célestin (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00286/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBYAYINGABO Jean de Dieu (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00485/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIBIZI Jean Damascène (igika cya 20). 55

Page 56

 Urubanza Nº RPAA 00633/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na ISHIMWE Wellars (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00328/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAMUVURIRA KANANI (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00429/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZUMUREMYI Aimable (igika cya 16). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Nº RPAA 0021/14/CS- Nº RPAA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/10/2017 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO (kuko arirwo rwaciwe nyuma rucibwa n’Urukiko rw’Ikirenga kandi rukaba rwaratoranyijwe rukanatangazwa mu cyegeranyo cy’ibyemezo by’Inkiko nk’Urutanga umurongo kuri iki kibazo ({2018} 4 RLR).

7. Kugabanya igihano – kutabuzwa kongera kugabanya igihano mu bujurire – Urukiko rwajuririwe ntirubujijwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanze icyatanzwe n’Urukiko rubanza kitagabanyijwe mu buryo buhagije, ubirebeye hamwe n’uburemere bw’icyaha cyakozwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00583/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUBYARIYEHE Emmanuel (igika cya 18). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uwajuriye wagabanyirijwe ibihano mu nkiko zibanza yakongera kubigabanyirizwa mu bujurire? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» 56

Page 57

Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Nta cyabuza Urukiko rwajuririwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanga igihano cyatanzwe n’Urukiko rubanza kitaragabanyijwe mu buryo buhagije ubirebeye hamwe n’uburemere bw’icyaha cyakozwe. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00406/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/10/2021, haburana Ubushinjacyaha na NAHAYO Ignace (igika cya 22).  Urubanza n° RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana n’abandi (igika cya 254).  Urubanza Nº RPAA 00027/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na SHAKUBONE Reverien (igika cya 27 na 29).  Urubanza Nº RPAA 00022/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMBAJIMANA Grâce (igika cya 53 na 54)  Urubanza Nº RPAA 00256/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAMARIYA Diane (igika cya 18 na 19)  Urubanza Nº RPAA 00097/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSA Christian (igika cya 19 na 20)  Urubanza Nº RPAA 00120/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSA Christian (igika cya 26)  Urubanza Nº RPAA 00183/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYAREMYE Jérémie (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00192/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na HANGANIMANA Martin (igika cya 18) 57

Page 58

 Urubanza Nº RPAA 00212/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIKORIMANA (igika cya 26 na 27)  Urubanza Nº RPAA 00219/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUTABARUKA Emmanuel (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00238/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na SINDIKUBWABO Theoneste (igika cya 26 na 27)  Urubanza Nº RPAA 00257/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na UVOMANYENINGWE Esron (igika cya 41 na 42)  Urubanza Nº RPAA 00051/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANDIKUMANA Dancilla (igika cya 17 na 18)  Urubanza Nº RPAA 00468/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRIMANA Jean Damascène alias Ngabo (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00316/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Zakayo (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00205/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAYEZU Jean Bosco (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00464/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Moussa (igika cya 22).  Urubanza RPAA 00158/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Laetitia (Igika cya 30- 31). 58

Page 59

 Urubanza Nº RPAA 00414/2021/CA CMB-RPAA 00424/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Théoneste (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00496/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Théophile (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00077/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUSABUMUREMYI Faustin (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00549/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGARUKIYINTWARI Karyame (igika cya 26).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 37).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00575/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAKIZA Sylvère (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00684/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KAYITESI Félicitée (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00640/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SHINGIRO Jean Marie Vianney (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00647/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SINUMVAYABO Marc (igika cya 16). 59

Page 60

 Urubanza Nº RPAA 00058/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Thomas (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00742/2021/CA-CMB RPAA 00778/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, Ubushinjacyaha buburana na NTABABO Said na HAKUNDIMANA Jean Pierre bita Petit Claude (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 006852021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYOBERA Faustin Alias Deputé (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00479/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUKAKIMENYI Asuma na AHISHAKIYE Jean Claude (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00708/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Vital (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00154/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUTUYIMANA Samuel (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00194/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAFASHA Emmanuel (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00667/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONTEZE Alphonse (igika cya 25). 60

Page 61

 Urubanza Nº RPAA 00318/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZIKOBANYANGA Jean (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00291/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Sylvain (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00199/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGABONZIZA Alphonse (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00096/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGEMANA Patrick (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00255/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Nowa (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00428/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYIBANDA Jean Pierre (igika cya 17). Urubanza ruyoboye izindi: Ni Urubanza Nº RPAA 00406/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/10/2021, haburana Ubushinjacyaha na NAHAYO Ignace kuko arirwo rwaciwe mbere.

8. Kugabanya igihano mu bujurire – igihe impamvu z’ubujurire nta shingiro - nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00401/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Pierre (igika cya 21). Ikibazo cyasuzumwe: Ese Urukiko rushobora kugabanya igihano impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro ku bijyanye n’imikorere y’icyaha? 61

Page 62

Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» Umurongo imanza zihuriyeho: Nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00069/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NYIRANZEYIMANA Odette.  Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu.  Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema.  Urubanza Nº RPAA 00441/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUBANA Samuel (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00410/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00189/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na BAKUNZIBAKE Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00429/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUVARA Donatien (igika cya 33- 34).  Urubanza Nº RPAA 00098/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Cpl SHYAKA Védaste n’undi (igika cya 51-52). 62

Page 63

 Urubanza Nº RPAA 00181/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na MIZERO Eric (igika cya 22-26).  Urubanza RPAA 00546/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRAGIRE Gédeon Jean de Dieu na RUTAYISIRE Abdourlatif (Igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00471/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Emmanuel (igika cya 19 - 20).  Urubanza Nº RPAA 00512/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARABA Felix (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 31).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 49).  Urubanza N° RPAA 00554/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Théogène (igika cya 28).  Urubanza N° RPAA 00602/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKOMAYOMBI Cyprien alias Bazajya (igika cya 16).  Urubanza N° RPAA 00128/2022/CA-CMB RPAA 00021/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 Ubushinjacyaha buburana na MBWIRUWUMVA Vénuste n’undi (igika cya 60).  Urubanza Nº RPAA 00086/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYANSHOZA Eric (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00275/2021/CA-CMB RPAA 00245/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Jean Claude alias Papa Sharoom (igika cya 46-47). 63

Page 64

 Urubanza Nº RPAA 00341/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Cyprien (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00182/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Eric (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00681/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/3/2023, haburana Ubushinjacyaha na HATEGEKIMANA Célestin (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00435/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KARANGWA Assouman n’undi (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00600/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KIMERA Emmanuel (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00123/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Daniel (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00053/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABANDORA Athanase (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00632/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na AHISHAKIYE Emmanuel (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00634/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MACUMI Joseph (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00452/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NEMEYINTWALI Valens (igika cya 34).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00492/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABERA Fabrice (igika cya 31). 64

Page 65

 Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00678/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASANA Alexis (igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00460/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANISHIMWE Moïse (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 47).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 49).  Urubanza Nº RPAA 00765/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Laurien (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00580/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Edouard (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00020/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIVUGURUZWA Innocent (igika cya 44).  Urubanza Nº RPAA 00775/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Jean Bosco (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00775/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE Evariste (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00004/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARABAMO Emmanuel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00129/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIBANIRE François (igika cya 36). 65

Page 66

 Urubanza Nº RPAA 00103/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IMANISHIMWE Elie (igika cya 35).  Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 66).  Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00045/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Sylvestre (igika cya 9).  Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 42).  Urubanza Nº RPAA 00466/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00715/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MFURANZIMA Jean Claude (igika cya 31).  Urubanza Nº RPAA 00294/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na BIKORIMANA Etienne (igika cya 17). 66

Page 67

 Urubanza Nº RPAA 00172/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na NDAYAMBAJE Djuma alias Kangali Hassan (igika cya 34).  Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 42).  Urubanza Nº RPAA 00292/2022/CA-CMB RPAA 00398/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na UMBWIYENEZA Gisèle na KWIZERA Bosco (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00396/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Jean (igika cya 35).  Urubanza Nº RPAA 00272/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HANYURWUSHAKA Parfait (igika cya 36).  Urubanza Nº RPAA 00301/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Maurice (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00660/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGENZI Célestin (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00355/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIRINGIYUMUREMYI Jean Paul (igika cya 32). Urubanza ruyoboye izindi: ni Urubanza Nº RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na SHAKABATENDA Jean de Dieu kuko arirwo rwaciwe mbere. 67

Page 68

9. Imanza z’inshinjabyaha – kongera kugabanya igihano – uregwa wakoze isubiracyaha – Urukiko ntirubujijwe kongera kugabanyiriza igihano uwakoze isubiracyaha iyo hari impamvu nyoroshyacyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00556/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARINDINTWALI Gaspard (igika cya 12). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uwakoze isubiracyaha wagabanyirijwe igihano mu rubanza rujuririrwa ashobora kongera kugabanyirizwa? Itegeko umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ibikurikira: “Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. Iyo hari impurirane z’impamvu zashingirwaho, umucamanza agomba kwita ku rutonde rukurikira mu kugena igihano: 1º impamvu nkomezacyaha; 2º impamvu nyoroshyacyaha”.  Ingingo ya 52 igika cya 3 y’Itegeko N° 68/2018 ryo kuwa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ibikurikira: “Umuntu wese ugaragaweho isubiracyaha ahanishwa igihano ntarengwa cyateganyijwe n’itegeko kandi icyo gihano gishobora kongerwa kugeza ku nshuro ebyiri zacyo”. Umurongo watanzwe: Kuba hari isubiracyaha nk’impamvu yongera ububi bw’icyaha (nkomezacyaha), aho ugaragaweho isubiracyaha ahanishwa igihano ntarengwa (maximum) cyateganyijwe n’itegeko kandi gishobora kongerwa kugeza ku nshuro ebyiri; ibi ntibyabuza ko uregwa wagabanyirijwe igihano mu rubanza rujuririrwa, ashobora kongera kukigabanyirizwa hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: 68

Page 69

 Urubanza Nº RPAA 00782/2021/CA, rwaciwe ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Ali (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00666/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na INGABIRE Alphonsine Biji (igika cya 20-21).  Urubanza Nº RPAA 00204/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BUGINGO Charles (igika cya 16).

10. Kongera kugabanya igihano mu bujurire - uregwa ntiyongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo, kandi ntacyo runenga urubanza rwajuririwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00313/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na GASIGWA Jean Claude (igika cya 16). Ikibazo cyasuzumwe: Ese uwagabanyirijwe ibihano mu nkiko zibanza yakongera kugabanyirizwa mu bujurire? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 49, igika cya mbere y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko «Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo» 69

Page 70

Umurongo imanza zihuriyeho: Uregwa ntiyongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0249/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/11/2016 haburana Ubushinjacyaha na NTEZIRYAYO Emmanuel (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, V.2, Mata, 2018, p.120-121).  Urubanza Nº RPAA 0083/12/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/06/2016, haburana Ubushinjacyaha na MUBERUKA Gracien (Igika 12).  Urubanza Nº RPA0047/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/03/2015 haburana Ubushinjacyaha na NSHUTIRAKIZA Narcisse (igika cya 14-16).  Urubanza Nº RPA 0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 7/03/2014, Ubushinjacyaha buburana na MPITABAKANA (Icyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, V. 2, Ukwakira 2014. p.127).  Urubanza Nº RPA 00071/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/06/2019 haburana Ubushinjacyaha na NDORIMANA Emmanuel n’abandi (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00195/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na AYIRWANDA Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00087/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAGABIMANA Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00170/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUSHUMBA NGABIRANO.  Urubanza Nº RPAA 00398/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDIKUBWIMANA Marc.  Urubanza Nº RPAA 00351/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NGERAGEZE KARAMIRA. 70

Page 71

 Urubanza Nº RPAA 00174/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHAYO JMV n’abandi.  Urubanza Nº RPAA 00244/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/04/2022 haburana Ubushinjacyah na NKOMEZA Etienne.  Urubanza Nº RPAA 00363/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Damascène.  Urubanza Nº RPAA 00366/2020/CA – CMB Nº RPAA 00196/2021/CA haburana TWAGIRAYEZU Jullien alias Mafene na RUKUNDO Julliet.  Urubanza Nº RPAA 00230/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/5/2022 haburana Ubushinjacyaha na Minani François.  Urubanza Nº RPAA 00360/2020/CA rwaciwe ku wa 28/04/2022 haburana MBARUSHIYEZE Theoneste.  Urubanza Nº RPAA 00157/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na BAGIRUWUBUSA Jean Nepomuscène.  Urubanza Nº RPAA 00095/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIYIMFURA Janvier (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00321/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Juvénal (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 442/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Jean de Dieu (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00455/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Vianney.  Urubanza Nº RPAA 00264/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Emmanuel. 71

Page 72

 Urubanza Nº RPAA 00638/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Jean Claude (Igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00702/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NTAWIYANGA Jean Claude (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00450/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Paul (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00088/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDABAZI Adrien alias Nyabitekeri (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00136/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na YAMBABARIYE Matayo (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00152/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZAYISENGA François (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00227/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Evariste (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00425/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na NDARUHUTSE Joseph (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00068/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na AHISHAKIYE David n’abandi (igika cya 33). Urubanza ruyoboye inzindi: Ni urubanza Nº RPA 0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 7/03/2014, Ubushinjacyaha buburana na MPITABAKANA kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’ikirenga kandi rukaba rwaratoranijwe rukanatangazwa mu cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko (V.2 [2014] RLR) nk’urutanga umurongo kuri iki kibazo. 72

Page 73

11. Imanza z’inshinjabyaha – impamvu z’ubujurire – kujuririra kugabanyirizwa igihano gusa - buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko mu bujurire Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe, ari uko amaze kugaragaza ko urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00246/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABACU Ismaël (igika cya 20). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umuntu wagabanyirijwe igihano ashobora kujurira agamije gusaba gusa ko yongera kugabanyirizwa? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo nabi mu gutanga icyo gihano. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na

Nsabimana Callixte alias Sankara n’abandi, (igika cya 252-254).  Urubanza Nº RPAA 00486/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na MANIRIHO Cyprien alias BUREGEYA (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00132/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Emmanuel (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00109/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGUME God (igika cya 19). 73

Page 74

 Urubanza Nº RPAA 00379/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 rw’Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Melan (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00464/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Moussa (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00393/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Jean (igika cya 17).  Urubanza RPAA 00302/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINSHUTI Samuel (Igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00408/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRISHEMA Fiston (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00403/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUVANDIMWE Désiré (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA00590/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRAZUBA (igika cya 17).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 33).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00416/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMURERWA Béatrice (igika cya 21).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00514/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRAGIYE Jean Claude, (igika cya 18).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA RPAA 00452/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAMBONEZA Jacques, (igika cya 16). 74

Page 75

 Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00576/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Fidèle, (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00663/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00483/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGAYIRE Jean Baptiste (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00450/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Paul (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00472/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na ABAGIRAMENSHI Védaste (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00438/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Eric (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00753/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYIZEYE Emmanuel (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00461/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na BARAYAVUGA Cyprien alias Saidos (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00501/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIKURU Aaron (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00462/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Abdoul (igika cya 13). 75

Page 76

 Urubanza Nº RPAA 00475/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na BADUDU Abraham (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 000721/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Innocent (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00539/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Bukuru (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00703/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZARUBARA Jean Pierre (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00567/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na RAMAZANI RUVUNANGIZA KANYABUKI (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00564/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Jean Claude (Igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00566/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na UHAWENAYO Céléstin (Igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00484/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Augustin alias Yahaya (Igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00563/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYAMPINGA Clémentine (igika cya 18-19)  Urubanza Nº RPAA 00517/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na HITIMANA (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00652/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na KALISA Abdulkarim (igika cya 16) 76

Page 77

 Urubanza Nº RPAA 00087/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MBARUSHIMANA Fenias (igika cya 15)  Urubanza Nº RPAA 00151/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Jean Claude (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00669/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Félicien (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00655/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NZABAHIMANA Jean Bosco (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00570/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISENGE Franҫois (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00515/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na GAKURU Patrick (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00502/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISAGO Emmanuel (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00449/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Vedaste (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00761/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIZIRUNGU Honoré (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00557/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sylvère (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00476/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na UKWITEGETSE Deny alais Sayisayi (igika cya 18). 77

Page 78

 Urubanza Nº RPAA 00727/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSINGIZUMUKIZA Siméon (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00739/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Callixte (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00034/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MBAZIMANA Matata (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00454/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Pierre (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00381/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDACYAYISABA Eliézer (igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00106/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Augustave (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00066/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Claude (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00064/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTAWIBARAMABI (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00071/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIHINYUKA Jean Bosco (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00782/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SIBOMANA Ali (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00609/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SINAMENYE Bikorimana (igika cya 14). 78

Page 79

 Urubanza Nº RPAA 00541/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Benjamin (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00599/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSABIMANA Victoire (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00755/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSENGIMANA Jean Claude (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYIZERE Jean Marie Vianney (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00600/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Samuel (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00701/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NKURUNZIZA Jean Paul (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00052/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Antoine (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00404/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na URIMUWABO Pascal (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00098/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Célestin (igika cya 14).  Urubanza RPAA 00119/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTAKONTAGIZE Epimaque (igika cya 14). 79

Page 80

 Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00526/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Bosco (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00044/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 6/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Bernardin (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00676/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUKURU Joseph (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00097/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MISIGARO NIYOMUGABO (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00067/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGENDAHIMANA Placide (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00121/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSABIMANA Innocent (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00075/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Alexandre (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00587/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Alexis (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00074/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BASANINKINDI Zephelin (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00677/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Pascal (igika cya 14). 80

Page 81

 Urubanza Nº RPAA 00679/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMBA Jean Pierre (igika cya 37).  Urubanza Nº RPAA 00730/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Félicien (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 44).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 40).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00513/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIRIMANA Evariste (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00078/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MURANGIJIMANA Jean Pierre (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00228/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Nelson (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00260/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na RURANGWA Faustin (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00009/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAGINA Patrick (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 006852021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYOBERA Faustin Alias Deputé (igika cya 16). 81

Page 82

 Urubanza Nº RPAA 00661/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na ABARIKUMWE Jean Baptiste (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00002/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUFITUMUKIZA Léonard (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00746/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Japhet (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00149/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Védaste (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00615/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Fidèle (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00195/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na UBARIJORO Vénant (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00738/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZABAKIRIHO Papias (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00269/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na BYUKUSENGE Gad (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00041/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Epimaque (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00520/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAREKEZI Patrick (igika cya 16). 82

Page 83

 Urubanza Nº RPAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUNEZERO Fiston (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00055/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGIRABABYEYI Ferdinand (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 58).  Urubanza Nº RPAA 00614/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00027/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Bébé (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00741/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NUMVIYUMUKIZA Alexis (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00740/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NYIRIGIRA Samuel (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00138/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Claude (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00152/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDORIYOBIJYA Kami Gérard (igika cya 19).  Urubanza Nº RPAA 00051/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGABONAKE Etienne (igika cya 12). 83

Page 84

 Urubanza Nº RPAA 00326/2022/CA- CMB RPAA 00190/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MWIZERWA Philbert n’undi (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00050/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UMUTONI Ange (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00458/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKARUKUNDO Alphonsine (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00427/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUREKATETE Alice (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00348/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Sandrine (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00182/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na IKIBARUTA Célestin (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00485/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIBIZI Jean Damascène (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00712/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Ephron (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00378/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIHAYE Martin (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00250/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na BARIRWANDA Samuel (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00297/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKEJUWIMYE Jean Marie (igika cya 30). 84

Page 85

 Urubanza Nº RPAA 00175/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Félicien (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00291/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Sylvain (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00259/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIME Sadock (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00042/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIMANA Alexandre (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00394/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANZI Cyriaque (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00166/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Shabani (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00237/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na GASIGWA Hussein (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00284/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABANABAKIZE Claude bita Sarigoma (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00555/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUKABITANGARO Jeannette (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00327/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHOGUHORA Jean Paul (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00535/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Christian (igika cya 12). 85

Page 86

 Urubanza Nº RPAA 00160/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSENGA Jean Damascène (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00145/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na SHIRIMPAKA Jean Claude (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00095/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIZERIMANA (igika cya 9).  Urubanza Nº RPAA 00204/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BUGINGO Charles (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00395/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Jean Damascène Alias Samson (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00682/2021/CA–CMB RPAA 00683/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Merchior (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00400/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Innocent (igika cya 26-27).  Urubanza Nº RPAA 00448/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZARAMBA Jean Baptiste (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00169/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE RUKUNDO (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00585/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Pacifique (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00428/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYIBANDA Jean Pierre (igika cya 17). 86

Page 87

 Urubanza Nº RPAA 00599/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na KURADUSENGE Jean de Dieu (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00421/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOTWIZEYE Pierre (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00419/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIMANA Célestin (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00017/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTIRENGANYA Eric (igika cya 14). Urubanza ruyoboye izindi: Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be (igika cya 252-254).

12. Ugushidikanya - gushidikanya kurengera uregwa - agirwa umwere ku cyaha akurikiranyweho. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00332/2022/CA - CMB RPAA 00333/2022/CA - CMB 00 308/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUYOMBANO Jean Bosco n’abandi (igika cya 31, 41, 53). Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 111 y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, iteganya ko: ‘’Gushidikanya birengera ushinjwa. Iyo urubanza rwakurikiranywe mu buryo bwose, ntihagire ibimenyetso nyakuri biboneka byemeza nta shiti abacamanza ko ushinjwa yakoze icyaha koko, bagomba kwemeza ko atsinze. 87

Page 88

Umurongo imanza zihuriyeho: Ugushidikanya kurengera ushinjwa, akagirwa umwere ku cyaha yari akurikiranyweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA0084/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 9/05/2014 haburana Ubushinjacyaha na GATERA, Vol [2015] 4 RLR.  Urubanza Nº RPAA0297/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 24/3/2016 haburana Ubushinjacyaha na RUZINDANA, Vol [2016] 4 RLR.  Urubanza Nº RPAA0048/12/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 6/05/2016 haburana Ubushinjacyaha na NSANZINTWALI, Vol [2017] 2 RLR.  Urubanza Nº RPAA 00064/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/09/2019 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Jean Baptiste (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00007/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022, haburana Ubushinjacyaha na MBONIMANA Thierry (igika cya 31).  Urubanza Nº RPAA 00131/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWITIJE J. Damascene (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00232/2020/CA- CMB Nº RPAA 00041/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MBADUKO Daniel na INGABIRE Eugenie.  Urubanza Nº RPAA 00035/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022, haburana Ubushinjacyaha na ABAYISENGA Pascal (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00078/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na DUSHIMIRIMANA Gahinja alias MAKOTE (igika cya 32).  Urubanza Nº RPAA 00055/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Adrien (igika cya 24). 88

Page 89

 Urubanza Nº RPAA 00263/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na NDATIMANA Méthode (igika cya 39-43).  Urubanza Nº RPAA 00160/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022, haburana Ubushinjacyaha na HATARI Pascal (igika cya 35).  Urubanza Nº RPAA 00392/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022, haburana Ubushinjacyaha na MANIGABE Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00156/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYONZIMA Claude (igika cya 21)  Urubanza Nº RPAA 00516/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAZUBAFITE Stephania (igika cya 19)  Urubanza Nº RPAA 00737/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/12/2022 haburana Ubushinjacyaha na UWAYISABA HABIMANA Antoine (igika cya 20).  Urubanza Nº RPAA 00355/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Kosasi (igika cya 34)  Urubanza Nº RPAA 00268/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUTARUTINYA Emmanuel (igika cya 25)  Urubanza Nº RPAA 00271/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023, haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Zaburoni alias Mucoma (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00329/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDUNGUTSE Jean Claude bita Kawingi (igika cya 20). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni Urubanza Nº RPA0084/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 9/05/2014 haburana Ubushinjacyaha na GATERA, kuko rwaciwe mbere rukanasohoka mu cyegeranyo: Vol [2015] 4 RLR. 89

Page 90

13. Imanza z’inshinjabyaha – guhindura inyito y’icyaha mu bujurire – kutabuzwa guhindura inyito y’icyaha – igihe icyo aricyo cyose umucamanza afite uburenganzira n’inshingano byo guhuza inyito y’icyaha n’ibikorwa bigize icyaha. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00004/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NTEZIRIZAZA Boniface (igika cya 27). Ikibazo cyasuzumwe: Ese Urukiko rwajuririwe rufite ububasha bwo guhindura inyito y’icyaha uregwa akurikiranyweho? Umurongo imanza zihuriyeho: Guhindura inyito y’icyaha ni uburenganzira n’inshingano umucamanza afite mu gihe cyose asanga ibikorwa uregwa akurikiranyweho bidahuye n’inyito byahawe n’Inkiko zabanje, hakurikijwe ihame ry’uko umucamanza aregerwa ibikorwa bigize icyaha ataregerwa inyito yacyo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na MUKARUYANGE Athanasie (igika cya 18).  Urubanza Nº RPA 0033/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/09/2012 haburana Ubushinjacyaha na NYAWERA Céléstin (igika cya 6).  Urubanza Nº RPAA 0307/11/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2017 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAMUNGU Jean Paul (igika cya 19- 21).  Urubanza Nº RPA 00064/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 13/09/2019 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUMUHIRE Jean Baptiste (Igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00195/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na AYIRWANDA Emmanuel. 90

Page 91

 Urubanza Nº RPA 00026/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/01/2022 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Hamza.  Urubanza Nº RPA 00004/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2021 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMWUNGERI Jean Bosco.  Urubanza Nº RPAA 00333/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/9/2022 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI.  Urubanza Nº RPAA 00444/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Eric na BIZIMANA Boniface (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00344/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Vianney (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00556/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Pacifique (igika cya 5).  Urubanza Nº RPAA 00380/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na BAGANINEZA Célestin (igika cya 12, 14).  Urubanza Nº RPAA 00511/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na KARUSIGARIRA Ildéphonse (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 13-14).  Urubanza Nº RS/INJUST/RP/ECON 00002/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Martin (igika cya 22). 91

Page 92

 Urubanza Nº RPAA 00266/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTEMBESA Abudulkalim (igika cya 30).  Urubanza Nº RPAA 00510/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023, haburana Ubushinjacyaha na NAHIMANA Muhamadi (igika cya 32).

14. Gutsindwa ku mpamvu zimwe - impamvu zimwe - impamvu zimwe zisuzumirwa mu bisubizo byatanzwe ku mpamvu z’ubujurire hagereranywa ibyavuzwe mu rubanza rujuririrwa n’ibyavuzwe mu rwego rw’ubujurire kuri izo mpamvu. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza rubanziriza urundi Nº RCOMAA 00031/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/10/2023 AKARERE KA RUSIZI kaburana na EGECONI n’indi (igika cya 15). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ni ryari bivugwa ko umuburanyi yatsinzwe ku mpamvumvu zimwe? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 52, igika cya 3, y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ibikurikira: (…) “Icyakora kandi ubujurire bwa kabiri ntibushobora kwakirwa ku manza z’ababuranye bemera ibyo baregwa, cyangwa ku muburanyi watsinzwe mu nkiko zombi hashingiwe ku mpamvu zimwe”. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Bifatwa ko umuburanyi yatsinzwe ku mpamvu zimwe mu nkiko zabanje, iyo Urukiko rwajuririwe, nyuma yo gusesengura imikirize y’urubanza mu nkiko zombi, rusanze ingingo z’ingenzi zasuzumwe, impamvu zashingiweho kugira ngo hagerwe ku cyemezo cyafashwe ari zimwe kandi zaratumye hafatwa ibyemezo bisa. Icyo gihe Urukiko rwemeza ko ubujurire butari mu bubusha bwarwo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: 92

Page 93

 Urubanza Nº RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020 haburana Road Solution Pavements Product Vs Mailco Ltd (igika cya 24).  Urubanza Nº RS/INCOST/SPEC 00004/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/03/2021 haburana ASIIMWE Frank na Leta y’u Rwanda (igika cya 29).  Urubanza Nº RCOMAA 0038/16/CS-RCOMAA 0033/2016/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/04/2017 haburana Bank of Kigali Ltd na MULISA KANA Martin (igika cya 21).  Urubanza Nº RCOMAA 0048/16/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2017, haburana RRA na SODAR Ltd (igika cya 18).  Urubanza N° RS/INJUST/RCOM 00003/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/11/2020 haburana UNIVERSITY OF RWANDA (UR) na SANLAM Assurance Générales Plc (igika cya 23).  Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00005/2020/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/11/2020 haburana BPR na NKUSI Evariste (ibika bya 27-29).  Urubanza Nº RCOMAA 00010/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/03/2019, haburana KOPERATIVE DUKUNDUMURIMO (KOADU) na KING CONSTRUCTION AND SERVICE COMPANY (KICOSECA) (igika cya 12).  Urubanza Nº RCOMAA 00060/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/07/2022 haburana Nyamaswa Raphael na BPR Plc (igika cya 21).  Urubanza Nº RCOMAA 00012/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana BUFCOFFEE Ltd na TEUSCHER INVEST Ltd, yahindutse KIVUBELT COFFEE Ltd (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00057/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKESHIMANA Bonifilida (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00204/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Drake (igika cya 24) 93

Page 94

 Urubanza Nº RPAA 00177/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA Paul (igika cya 12- 13).  Urubanza Nº RPAA 00253/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022, haburana Ubushinjacyaha na MUGENZI Claude (igika cya 20).  Urubanza Nº RCOMAA 00052/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2022, haburana KABERI COMPANY Ltd na RWANDA REVENUE AUTHORITY (RRA) (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00100/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022, haburana Ubushinjacyaha na RUKUNDO Faustin.  Urubanza Nº RCAA 00010/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022, haburana MAHINYUZA Aloys na MUKESHIMANA Marthe n’abandi.  Urubanza Nº RCOMAA 00061/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022, haburana MAXWELL Ltd n’undi na RWANDA PUBLIC PROCUREMENT AUTHORITY (RPPA) n’abandi (igika cya 54).  Urubanza Nº RCOMAA 00070/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022, haburana KAJEGUHAKWA Valens na GT Bank Rwanda Plc (igika cya 33).  Urubanza Nº RCOMAA 00077/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022, haburana NK SPARE PARTS Ltd na UNGUKA BANK Plc (igika cya 27).  Urubanza Nº RCOMAA 00078/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/11/2022, haburana NZEYIMANA Cyprien na UWERA Helene, BANK OF KIGALI Plc (BK Plc) (igika cya 28).  Urubanza Nº RPAA 00127/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na SERUGENDO Jean de Dieu (igika cya 12)  Urubanza Nº RCOMAA 00067/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana BCEG RWANDA Ltd na SEBATIGITA Patrick (igika cya 22). 94

Page 95

 Urubanza Nº RCOMAA 00087/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Bank of Kigali Plc na Gate Hills Estate Ltd (igika cya 25).  Urubanza Nº RCOMAA 00081/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana NKAKA MAIZE MILLS Ltd na UNGUKA BANK Plc n’undi (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00211/2022/CA-CMB RPAA 00213/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na NIYIGABA Emile n’undi (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00001/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na TEGERA Jean Damascène (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00562/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABYARIMANA Dieudonné (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00639/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUKESHIMANA Elias (igika cya 18, 20).  Urubanza Nº RPAA 00540/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na REBERO Constantin Thierry (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00627/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023 IBYISHAKA Innocentna MUSASANGOHE Alice (igika cya 12).  Urubanza Nº RCOMA 00066/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/02/2023 ROKO CONSTRUCTION Ltd iburana na I&M BANK RWANDA Plc (igika cya 22).  Urubanza Nº Urubanza Nº RPAA 00550/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABINEZA Frederick (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00133/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIZEYIMANA Abdoul (igika cya 21). 95

Page 96

 Urubanza Nº RPAA 00006/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na TUYIZERE Jean Marie Vianney (igika cya 17).  Urubanza Nº RCOMAA 00062/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana ECOMUJ Ltd na PRO WATER RWANDA Ltd (igika cya 19-20).  Urubanza Nº RCOMAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/03/2023 haburana SOTRAPROMETAL Ltd na DEVELOPMENT BANK OF RWANDA (B.R.D) Plc (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00003/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na IBYISHAKA Innocent (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00119/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAGENA Abdou (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 14).  Urubanza Nº RCOMAA 00104/2022/CA - CMB RCOMAA 00106/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 METSE CONSTRUCTION Ltd iburana na ENIGMA Ltd (igika cya 27).  Urubanza Nº RCAA 00031/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 NZIRORERA Joseph aburana na UWAMAHORO Ernestine (igika cya 32).  Urubanza Nº RCOMAA 00113/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/05 /2023 BIMENYIMANA Célestin aburana na KAMUYUMBU Perpétue (igika cya 21-22).  Urubanza Nº RCOMAA 00093/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/04/2023 AKARERE ka NYABIHU kaburana na GM CIVIL ENGINEERING CONTRACTORS (GM CEC) Ltd (igika cya 26-28).  Urubanza Nº RCOMAA 00084/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023, MUGANZA KIVU TEA FACTORY Ltd iburana na TWAGIRUMUKIZA Bénoȋt (igika cya 20-22). 96

Page 97

 Urubanza Nº RPAA 00125/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUREMYI Félix (igika cya 8).  Urubanza Nº RADAA 00005/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/05/2023 MUKAGISARE Meriya n’abandi baburana na IKIGO CY’IGIHUGU GISHINZWE UBUTAKA n’indi (igika cya 27-30).  Urubanza Nº RCOMAA 00037/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/06/2023 haburana NSENGIYUMVA Fulgence na BANK OF KIGALI (BK) Plc (igika cya 20-22).  Urubanza Nº RCAA 00032/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Umuryango wa KIMONYO Faustin na RUBYAGIZA Sophonie n’abandi (igika cya 20-22).  Urubanza Nº RPAA 00068/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na AHISHAKIYE David n’abandi (igika cya 16).  Urubanza Nº RCOMAA 00008/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/09/2023 GACUTI Béatrice aburana na 3 E-POWER Ltd (igika cya 20-21).  Urubanza Nº RCOMAA 00020/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/09/2023 KARAGIRE Yaramba Jean Baptiste n’undi baburana na BUSINESS PARTNERS INTERNATIONAL RWANDA SME FUND Ltd n’abandi (igika cya 16-17).  Urubanza Nº RPAA 00289/2022/CA- CMB RPAA 00324/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUGENZI Emmanuel n’undi (igika cya 14).  Urubanza Nº RCAA 00005/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/10/2023, HITIMANA David aburana na RUKERIMBERE Jean Marie Vianney na BWANAFEZA Jean Marie (igika cya 19). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza Nº RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020 haburana Road Solution Pavements Product Vs Mailco Ltd ni rwo rubanza ruyoboye 97

Page 98

izindi kubera ko ari rwo rwasobanuye neza ko mu gusuzuma niba umuburanyi yaratsinzwe mu nkiko zombi zabanje ku mpamvu zimwe, harebwa icyaburanwaga n’imitekerereze ya buri rukiko (raisonnement juridique) mu kugaragaza impamvu zashingiweho, kugira ngo rugere ku cyemezo rwafashe, hitawe ku kureba niba ingingo zaburanywe mbere arizo zagarutsweho mu bujurire kandi ko inkiko zombi zazishubijeho mu buryo bumwe. Impamvu zigomba gutandukanywa n’icyemezo cy’urukiko, kuko impamvu ariyo ishingirwaho mu kugaragariza no gusobanurira ababuranyi icyatumye urukiko rufata icyemezo.

15. Kujuririra urubanza – ibihe by’ubujurire - agaciro k’impamvu z’ubujurire zitanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’igihe cy’ubujurire – ntizigomba kwakirwa uretse igihe zuzuza cyangwa zisobanura izatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00295/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NGENDAHAYO Jules (igika cya 10). Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese impamvu z’ubujurire zatanzwe mu myanzuro y’inyongera nyuma y’ibihe byo kujurira zagirira akamaro uregwa? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 181, igika cya 1 y’Itegeko n°027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha ivuga ko: «igihe cyo kujurira ari iminsi 30 ibarwa kuva ku munsi urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga»  Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri 98

Page 99

buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”.  Ingingo ya 188, igika cya 1 y’iryo Tegeko yo ivuga ko: “Uregwa ashobora kujuririra urubanza rwose cyangwa zimwe mu ngingo atishimiye imikirize yazo, urukiko rwajuririwe rukaburanisha gusa mu mbibi z’icyajuririwe”. Umurongo imanza zihuriyeho: Ingingo iyo ariyo yose itanzwe nyuma y’ibihe ntarengwa byo kujurira, uretse iyuzuza cyangwa isobanura iyatanzwe mu bihe byemewe byo kujurira, ntigomba kwakirwa. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/10/2018 haburana MBUTO Aimable na BRD (igika cya 22).  Urubanza Nº RPA/GEN 00004/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHARI Bernard (igika cya 66).  Urubanza Nº RPAA 00328/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na NSABUKUNZE Emmanuel (igika cya 24-26).  Urubanza Nº RPAA 00386/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2020 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Daniel (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00338/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11/06/2021 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Jean Bosco (igika cya 18 n’icya 21)  Uubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/11/2021 rwa BARAKAGWIRA Gilbert n’Ubushinjacyaha ( igika cya 14-15).  Urubanza Nº RPAA 00422/2020/CA rwaciwe ku wa 17/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na KWITONDA Benoit  Urubanza Nº RPAA 00169/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na MUKURANAMANA Martin 99

Page 100

 Urubanza Nº RPAA 00295/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Jean d’Amour  Urubanza Nº RPAA 00099/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na MWENEDATA Jacques (igika cya 14)  Urubanza Nº RPAA 00274/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Thomas (igika cya 12-13)  Urubanza Nº RPAA 00559/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NABIBWIYIMANA Emmanuel (igika cya 31)  Urubanza Nº RPAA 00108/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na KADIMA Félix (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00648/2021/CA -CMB RPAA 00555/2012/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/02/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYEMANA Eric n’undi (igika cya 24).  Urubanza Nº RPAA 00585/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 10/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Sylvain (igika cya 9-10).  Urubanza Nº RPAA 00653/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MVUYEKURE Jean Bosco (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00077/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na TUYIRINGIRE alias TUYISHIMIRE (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00123/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHIRE Daniel (igika cya 15). 100

Page 101

 Urubanza Nº RPAA 00053/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZABANDORA Athanase (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00374/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Emile (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00597/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na VUGUZIGA Marie Chantal (igika cya 18-19).  Urubanza Nº RPAA 00357/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na NKUNDIMANA Jean Damascène (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00765/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Laurien (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00508/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWISHAKA Joyeuse (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00037/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKUZIYAREMYE Védaste (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00698/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIYIMANA Pierre (igika cya 16-17).  Urubanza Nº RPAA 00466/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAGUHA (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00712/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMYUMUKIZA Ephron (igika cya 18).  Urubanza Nº RPA 00049/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KAYITARE Antoine (igika cya 14- 15). 101

Page 102

 Urubanza Nº RPAA 00482/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZWINIMANA Blaise (igika cya 14-15).  Urubanza Nº RPAA 00395/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HARERIMANA Jean Damascène Alias Samson (igika cya 15-16).  Urubanza Nº RPAA 00682/2021/CA–CMB RPAA 00683/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na IYAKAREMYE Merchior (igika cya 16-17).  Urubanza Nº RPAA 00400/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Innocent (igika cya 17-18).  Urubanza Nº RPAA 00229/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIYUMVA Jean Pierre (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00169/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWASE RUKUNDO (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00520/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na HANGANIMANA Jafari (igika cya 15).  Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00011/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Me NSABIMANA Jean Damascène na MUSABYIMANA Martin n’abandi (igika cya 24-25). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe ku wa 26/10/2018 haburana MBUTO Aimable na BRD kuko rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga. 102

Page 103

16. Impamvu z’ubujurire – inshingano z’ujurira - ujurira agomba kugaragaza ikosa ryakozwe mu rubanza rujuririrwa, akagaragaza amategeko ashingiraho n’ibimenyetso bihamya ko ibyo avuga ari ukuri. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00031/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 AKARERE KA RUSIZI kaburana na EGECONI na ERCOF Ltd (igika cya 22). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umuburanyi ashobora kujurira avuga gusa ko atemera imikirize y’Urukiko rubanza? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 183, agace ka gatanu n’aka gatandatu y’itegeko y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugizwe n’urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa, ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa, hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa Urukiko”. Ingingo ya 150, agace ka 5 n’aka 6, y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ibikurikira: “Ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugaragaza; 5° urutonde rw’inenge z’urubanza zisabirwa gukosorwa n’ibindi bibazo bigomba gusuzumwa ; 6ºibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa urukiko”. Umurongo watanzwe: Uwajurije afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro. 103

Page 104

Iyo atabikoze ubwo bujurire burakirwa, urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema (igika cya 18)  Urubanza Nº RPAA 00616/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022 haburana Ubushinjacyaha na NSANZUWERA Aphrodis (igika cya 23).  Urubanza N° RPAA 00463/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUHOZA Anicet (igika cya 10).  Urubanza N° RPAA 00497/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA Jérôme (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00559/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NABIBWIYIMANA Emmanuel (igika cya 29)  Urubanza Nº RPAA 00181/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYOMUGABO François (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00546/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na BIZIMANA Joseph (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00428/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAKIZA Eric (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00780/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/3/2023 haburana Ubushinjacyaha na MBABAZI Blandine (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00674/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Protais (igika cya 17). 104

Page 105

 Urubanza Nº RPAA 00091/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWIBANIRE Phocas (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00073/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/4/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGIRANEZA Claude (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Ildéphonse (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00690/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYODUSENGA Jean Damascène (igika cya 16).  Urubanza Nº RPAA 00490/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na NZARAMYIMANA Théodore alias Didace (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00709/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na SEMANA Alexis (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00276/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/5/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIZEYIMANA Alexis (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00726/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Damascène (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00283/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUKWIHA Jean Bosco (igika cya 12).  Urubanza Nº RCOMA 00008/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/07/2023 Prime Economic Zone (PEZ) Co Ltd aburana na MUBILIGI Paul (igika cya 47).  Urubanza Nº RADAA 00011/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/06/2023 haburana NZABARIMANA Abdallahaman n’Umujyi wa Kigali (igika cya 45). 105

Page 106

 Urubanza Nº RCAA 00036/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana DAYENU Hotel Ltd na GASANA Gaspard n’abandi (igika cya 31).  Urubanza Nº RPAA/Gén 00002/2018/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/7/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWAHIRWA François (igika cya 88).  Urubanza Nº RPAA 00290/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSEKANABO Emile (igika cya 27).  Urubanza Nº RPAA 00274/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na TUMWESIGE Patrice (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00294/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na BIKORIMANA Etienne (igika cya 14). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISHIMIYE Emmanuel alias Shema (igika cya 18) kuko arirwo rwaciwe mbere.

17. Ubuhamya bwemewe - ubuhamya butanzwe n’abakorewe icyaha n’abo bafitanye isano - Urukiko nirwo rusuzuma ireme ry'ubuhamya rushingiye ku bumenyi bw'ababutanga n'uburyo basobanura ibyo biboneye cyangwa bumvise, rukabigereranya n'ibindi bimenyetso. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00270/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAWIZERA Jean Paul (igika cya 22). Ikibazo cyasuzumwe: Ese ubuhamya butanzwe n'abakorewe icyaha n'abafitanye isano nabo bwahabwa agaciro n’Urukiko? 106

Page 107

Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 65 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko: “Urukiko ni rwo rwonyine rupima ko imikirize y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa, ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa. Ntirwitsitsa ku mubare w’abatangabuhamya. Rwita cyane cyane ku bumenyi bwabo bw’ibyabaye, no ku buryo babivuga uko byagenze nta cyo bihimbira”. Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Kuba umutangabuhamya afitanye isano n'uwahohotewe cyangwa ari uwahohotewe ubwe, ubwabyo ntibitesha agaciro ubuhamya. Urukiko nirwo rusuzuma ireme ry'ubuhamya rushingiye ku bumenyi bw'ababutanga n'uburyo basobanura ibyo biboneye cyangwa bumvise, rukabigereranya n'ibindi bimenyetso. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA0118/11/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/11/2015 haburana Ubushinjacyaha na NGURINZIRA, (igika cya 13 Vol [2017] 1 RLR)  Urubanza Nº RPAA0059/08/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/11/2010 haburana Ubushinjacyaha na Nshimiyimana Alexis n’abandi.  Urubanza Nº RPAA 00268/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/07/2022 rw’Ubushinjacyaha na NTAKIRUTIMANA Martin (igika cya 35)  Urubanza Nº RPAA 00422/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/1/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUTINDUKA Charles (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00754/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Jean Marie Vianney (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 36). 107

Page 108

 Urubanza Nº RPAA 00247/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 haburana Ubushinjacyaha na KANAMUGIRE Justin (igika cya 20). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Ni urubanza Nº RPAA0118/11/CS, rwaciwe ku wa 13/11/2015 rw’Ubushinjacyaha na NGURINZIRA, kuko rwaciwe n’Urukiko rw’Icyegeranyo kandi rutangazwa mu cyegeranmyo (Vol [2017] 1 RLR).

18. Ibimenyetso mu rubanza – ibimenyetso biziguye cyangwa bishingiye ku mabwire - inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00383/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 Ubushinjacyaha buburana na NSHIMIYIMANA Martin (igika cya 21). Ikibazo cyasuzumwe: Ese ibimenyetso biziguye cyangwa bishingiye ku mabwire bishobora kwemerwa mu rukiko? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 62 y’Itegeko n° 15/2004 ryo ku wa 12/6/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ibikurikira: ’’ Ubuhamya ni ibivugwa mu rukiko bivuzwe n’umuntu wabibonye cyangwa wabyumvise ubwe ku byerekeye ikiburanwa’’. Ingingo ya 65 y’Itegeko n° 15/2004 ryo ku wa 12/6/2004 ryavuzwe haruguru iteganya ibikurikira: ‘’Urukiko ni rwonyine rupima ko imikirize y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa, ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa. Ntirwitsitsa ku mubare w’abatangabuhamya. Rwita cyane cyane ku bumenyi bwabo bw’ibyabaye, no ku buryo babivuga uko byagenze nta cyo bihimbira’’. 108

Page 109

Ingingo ya 119 y’Itegeko n° 15/2004 ryo ku wa 12/6/2004 ryavuzwe haruguru iteganya ko ‘’ Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso bishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye. Urukiko ruhamya ku buryo butavuguruzwa ko ibimenyetso byose birega cyangwa biregura ari byo kandi ko bishobora kwemerwa’’ Umurongo watanzwe: Mu rukiko umutangabuhamya avuga ibyo yiboneye cyangwa ibyo yumvise mu buryo butaziguye, ariko urukiko ni rwo rwonyine rusuzuma mu bushishozi bwarwo icyizere cyangwa ireme bukwiye guhabwa. Harebwe ububasha bw’Urukiko bwo gusuzuma mu bwigenge no mu bushishozi bwarwo ibimenyetso byose rwashyikirijwe, n’intego y’amategeko y’ibimenyetso (objectif du droit de la preuve) yo gushakisha ukuri, inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma byizerwa. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA/Gén 00002/2018/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/7/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWAHIRWA François (igika cya 68).  Urubanza Nº RPAA 00399/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023 Ubushinjacyaha buburana na MUTUYIMANA Félicien (igika cya 23).

19. Imanza z’inshinjabyaha – umuburanyi ufunze wemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane – ahita afungurwa bitagombye urubanza. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RP 00003/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/10/2023, Ubushinjacyaha buburana na HITIMANA Hubert (igika cya 12). 109

Page 110

Ikibazo cyasuzumwe: Ni zihe nkurikizi ziba ku muburanyi ufunze wemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane? Ingingo umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 64 y’Itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw‘Inkiko iteganya ko: “Gusaba ko urubanza rwaciwe ku rwego rwa nyuma rusubirwamo ku mpamvu z’akarengane ntibihagarika irangiza ry’urubanza. Icyakora, iyo Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yemeje ko urubanza rwongera kuburanishwa ku mpamvu z’akarengane ariko rutararangizwa, irangizwa ryarwo rihita rihagarara kabone n’iyo imihango yo kururangiza yaba yaratangiye”. Umurongo: Iyo umuburanyi ufunze yemerewe ko urubanza rwe rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane, ararekurwa bitabaye ngombwa kubisaba Urukiko. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza RP 00003/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 29/10/2018, haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Emmanuel.  Urubanza Nº RP 00002/2022/CA, rwaciwe rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 07/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BADO Bede (igika cya 23).  Urubanza Nº RP/ECON 00001/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/07/2023, Ubushinjacyaha buburana na BAGAMBIKI Robert n’undi (igika cya 18-19).

20. Kujurira – ibihe by’ubujurire – kumenyesha imikirize y’urubanza - umuburanyi utaritabiriye isomwa ry’urubanza - umuburanyi wari uhibereye cyangwa wari uhagarariwe urubanza rupfundikirwa ibihe byo kujurira bitangira kubarwa haherewe ku gihe urubanza rwaciriwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00068/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYANZE Faustin (igika cya 14-16). 110

Page 111

Ikibazo umurongo ushingiyeho: Ese ibihe by’ubujurire k’umuburanyi utaritabiriye isomwa ry’urubanza ariko rwarapfundikiwe yitabiriye iburanisha, byatangira kubarwa ku gihe avuga yarumenyesherejwe? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 181, igika cya mbere, y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/9/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko: «Kujurira bikorwa mu gihe kitarenga iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku itariki urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga. Icyo gihe gikurikizwa kandi ku muburanyi wamenyeshejwe mu buryo bwemewe n’amategeko, umunsi urubanza ruzacibwaho ntaze cyangwa ngo yohereze umuhagararira» Umurongo imanza zihuriyeho: Umuburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga ndetse n’umuburanyi wamenyeshejwe mu buryo bwemewe n’amategeko umunsi urubanza ruzacibwaho ntaze cyangwa ngo yohereze umuhagararira bagomba kujurira mu gihe kitarenga iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku itariki urubanza rwaciriweho. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/03/2018 haburana Ubushinjacyaha na BOGERE Barige (igika cya 12).  Urubanza nº RPA 0245/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/03/2011 haburana Ubushinjacyaha na BIZAVUGAMUNGU  Urubanza Nº RPAA 0003/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/04/2018, haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Jean Claude.  Icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza rubanziriza urundi Nº RS/INJUST/RCOM 00003/2019/SC cyafashwe mu iburanisha ryo ku wa 14/09/2020 haburana Access Bank na SOTIRU Ltd.  Urubanza Nº RPAA 00060/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/09/2022, haburana Ubushinjacyaha na Gakoza Eugene (igika cya 19). 111

Page 112

 Urubanza Nº RPAA 00155/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/11/2022, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Védaste (igika cya 10).  Urubanza N° RPAA 00434/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2019, haburana Ubushinjacyaha na NDAHAYO Eustache.  Urubanza Nº RPAA 00064/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na TUYISHIMIRE Sylvan (igika cya 11).  Urubanza Nº RPAA 00724/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUTABAZI Augustin (igika cya 10).  Urubanza Nº RPAA 00558/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABIMANA François (igika cya 15).  Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00015/2022/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’ikirenga ku wa 28/07/2023, GAKIRE Pascal aburana na NDAGIJIMANA Viateur (igika cya 24). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni urubanza Urubanza Nº RPA 0022/14/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/03/2018 haburana Ubushinjacyaha na BOGERE Barige, kuko arirwo rwaciwe mbere n’Urukiko rw’Ikirenga.

21. Urubanza rw’inshinjabyaha – kumenya imyaka y’uwasambanyijwe – inyandiko y’ivuka (acte de naissance) mu gihe hari impaka ku bindi bimenyetso – inyandiko y’ivuka (acte de naissance) yatanzwe n’Umwanditsi w’irangamimerere, niyo igomba gushingirwaho habarwa imyaka umwana yari afite igihe yasambanywaga, mu gihe hari impaka ku bindi bimenyetso byatanzwe n’ababuranyi. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00279/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 rw’Ubushinjacyaha na MANIRARORA Pascal (igika cya 20). 112

Page 113

Ikibazo cyasuzumwe: Ni ikihe kimenyetso cyemewe mu kugaragaza imyaka y’umwana wasambanyijwe, mu gihe nta kimenyetso kimara impaka cyagaragajwe? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho:  Ingingo ya 66, agace ka mbere (1°), y’Itegeko nº 32/2016 ryo ku wa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango, iteganya ko “Inshingano z’umwanditsi w’irangamimerere ni ugukora inyandiko z’irangamimerere zerekeranye n’ibyo amenyeshwa, kuzikosora no gutanga kopi zazo’’ Umurongo watanzwe: Inyandiko y’ivuga (acte de naissance) itanzwe n’Umwanditsi w’irangamimerere w’aho umwana yavukiye cyangwa se w’aho ababyeyi be baba cyangwa batuye niyo ishingirwaho habarwa imyaka umwana yari afite igihe yasambanywaga. Mu gihe itabashije kuboneka hatangwa urubanza ruyisimbura (jugement supplétif) cyangwa ruyikosora (jugement rectificatif). Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00309/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/09/2022 haburana Ubushinjacyaha na IRADUKUNDA Daniel (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00662/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na BANGINEZA Jean Claude (igika cya 22).  Urubanza Nº RPAA 00133/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na NYIRINGABO Emmanuel.  Urubanza Nº RPAA 00405/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/11/2022 rw’Ubushinjacyaha na NSABIMANA Alphonse (igika cya 20). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00133/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 113

Page 114

14/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na NYIRINGABO Emmanuel kuko arirwo rwaciwe mbere.icy5.

22. Imanza z’inshinjabyaha – ikoreshwa ritemewe ry’ibiyobyabwenge - gutunda no kugurisha ibiyobyabwenge – gufatirwa bitaragera ku muguzi – ntibyafatwa ko nta ngaruka zikomeye byateje. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00583/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUBYARIYEHE Emmanuel (igika cya 12). Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Ingaruka z’icyaha cyo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge ntizikwiye kureberwa ku munsi ushinjwa afatiwe mu cyaha ngo byumvikane ko ziburijwemo, kuko uburemere bw’iki cyaha busobanurwa no kuba ibiyobyabwenge binyanyagira mu bantu benshi bikabyara uruhererekane rw’ibyaha. Umuntu wese wiyemeje kujya mu runana rw’ababikwirakwiza aba arebwa n’ingaruka z’ibiyobyabwenge bibangamiye ubuzima bw’ababikoresha. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 000164/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022, haburana Ubushinjacyaha na IYUMUREMYI Faustin (igika cya 28).  Urubanza RPAA 00739/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na SAFARI Callixte (igika cya 23, 24)  Urubanza Nº RPAA RPAA 00076/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na GIRUKWAYO Boniface (igika cya 15).  Urubanza Nº RPAA 00044/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 6/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na UWIMANA Bernardin (igika cya 19). 114

Page 115

 Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 38).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 45).  Urubanza Nº RPAA 00526/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na KWIZERA Bosco (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00205/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na NDAYISENGA Ezra (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00255/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Nowa (igika cya 19).

23. Imanza z’inshinjabyaha – igisobanuro cyo gufatanwa ibiyobabwenge no gukora, guhinga, guhindura, gutunda no kubibika – bitandukanira ku ngano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00214/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAGIJIMANA Emmanuel (igika cya 19-20). Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 263, igika cya mbere n’icya kabiri, y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko ‘‘Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha. Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange’’. 115

Page 116

Naho ingingo ya 263, igika cya gatatu, y’iryo tegeko iteganya ko “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. Umurongo watanzwe: Amagambo arebana no gufatanwa (avugwa mu gika cya mbere cy’ingingo ya 263), gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika (avugwa mu gika cya 3 cy’iyo ngingo) agomba kumvikana hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yarafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse maze byagaragara ko kuri buri gikorwa muri ibyo ikigamijwe ari ukubikoresha ku giti cye (simple drug possession) uregwa agahabwa ibihano bito ariko byagaragara ko ingano y’ibiyobyabwenge yafatanwe ari nini bikaba byashingirwaho hemezwa ko ataribyo gukoresha ku giti cye ahubwo ikigamijwe ari ugucuruza cyangwa gukwirakwiza (drugs trafficking/drug distribution) ibiyobyabwenge uregwa agahabwa igihano kiremereye. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin

(igika cya 14-18).  Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène (igika cya 17- 18).  Urubanza Nº RPAA 00428/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na IRAKIZA Eric (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00358/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na MINANI Florent (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00656/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYIGENA Jean Claude (igika cya 15). 116

Page 117

 Urubanza Nº RPAA 00670/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSHIMIRYAYO Ange (igika cya 12-13).  Urubanza Nº RPAA 00413/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na BANGAMWABO Jean Baptiste (igika cya 21).  Urubanza Nº RPAA 00341/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NSENGIMANA Cyprien (igika cya 26).  Urubanza Nº RPAA 00025/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWIRINGIYIMANA Gervais (igika cya 15-18).  Urubanza Nº RPAA 00653/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na MVUYEKURE Jean Bosco (igika cya 23).  Urubanza Nº RPAA 00082/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Sadi (igika cya 13).  Urubanza Nº RPAA 00783/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na UWAMUREZE Grace (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00679/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na HABAKURAMBA Jean Pierre (igika cya 17-19).  Urubanza Nº RPAA 00718/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUNYAKARAMBI Alphonse (igika cya 21-23).  Urubanza Nº RPAA 00688/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na MUSHI Marc (igika cya 19-21).  Urubanza Nº RPAA 00711/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NYIRIMANA Christophe (igika cya 18-20). 117

Page 118

 Urubanza Nº RPAA 00435/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na USABIMANA Eric alias Duguri (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00522/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Badru (igika cya 17).  Urubanza Nº RPAA 00689/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Elie (igika cya 9’).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 30-32).  Urubanza Nº RPAA 00258/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYISABA Daniel bita HABIMANA (igika cya 12).  Urubanza Nº RPAA 00194/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MANIRAFASHA Emmanuel (igika cya 16). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciye n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin kuko arirwo rwaciwe mbere rusesengura neza iyi ngingo.

24. Guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi ruke - ntibifatwa nko guhinga, gutunda cyangwa kubika urumogi bivugwa mu ngingo ya 263 igika cya 3 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange – bifatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza - agahabwa igihano gito. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00255/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana ubushinjacyaha na TWAGIRAYEZU Nowa (igika cya 16). 118

Page 119

Ikibazo cyasuzumwe: Ese uregwa ufatanywe ingano nto y’urumogi yahinze yatunze cyangwa yabitse yahanwa hashingiwe ku gufatanwa ibiyobyabwenge agamije kubigurisha no kubikwirakwiza? Umurongo uhuriweho n’izindi manza: Iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yahinze, yatunze cyangwa yabitse yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza (simple drug possession) aho kubicuruza no kubikwirakwiza (drug trafficking /drug distribution), agahabwa ibihano bito. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza RPAA 00147/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Gedeon (igika cya 19, 20).  Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na UYISENGA Théogène alias Rasta.  Urubanza Nº RPAA 00200/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na HAKIZIMANA Eric (igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00327/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUSIRIKARE Jean Damascène (igika cya 22-25).  Urubanza Nº RPAA 00335/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na SINDIKUBWABO UWABAKURIKIZA (igika cya 29).  Urubanza Nº RPAA 00498/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na RUBAYIZA Alexis (igika cya 12,16).  Urubanza Nº RPAA 00318/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2023 haburana ubushinjacyaha na MINANI Jean Bosco (igika cya 34-35). 119

Page 120

 Urubanza Nº RPAA 00532/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/04/2023 haburana ubushinjacyaha na MUNYENTWARI Cyprien (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00743/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na NGEZAHIMANA Adrien (igika cya 25).  Urubanza Nº RPAA 00082/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/04/2023 haburana ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Sadi (igika cya 14).  Urubanza Nº RPAA 00522/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 18/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na MUGISHA Badru (igika cya 18).  Urubanza Nº RPAA 00263/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NIYONSHUTI Aaron n’undi (igika cya 46).  Urubanza Nº RPAA 00266/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 12/05/2023, haburana Ubushinjacyaha na RUTEMBESA Abudulkalim (igika cya 34).  Urubanza Nº RPAA 00033/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana ubushinjacyaha na MPIRIKANYI Jean Damascène (igika cya 17). Urubanza ruyoboye izindi: Urubanza RPAA 00147/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na BUTERA Gedeon, igika cya 19, 20 kuko arirwo rwafashe icyemezo bwa mbere kuri uyu murongo.

25. Imanza z’inshinjabyaha – ubuhamya - agaciro k’ubuhamya buvuguruzanya ku tuntu duto – ntidutesha agaciro ireme ryabwo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RPAA 00584/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/10/2023 haburana Ubushinjacyaha na MPORANYI Jean Pierre (igika cya 21). 120

Page 121

Ikibazo cyasuzumwe: Ukuvuguruzanya kw’abatangabuhamya ku tuntu duto kwashingirwaho kugatesha agaciro ubuhamya batanga? Umurongo watanzwe: Ukuvuguruzanya kw’abatangabuhamya ku tuntu duto mu rubanza, ntibitesha agaciro ireme ry’ubuhamya batanga. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Case no. ICTR-01-72-T, The Prosecutor v. SIMON BIKINDI, 2 December 2008, page 12, paragraph 32.  Case no. ICTR 2000-55c-T, Le Procureur c/ Ildephonse Nizeyimana, du 02 Juin 2012, p. 94, para 289.  Urubanza Nº RPA/GEN 00001/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/03/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTAGANZWA Ladislas (igika cya 27, 29).  Urubanza n° RPAA 0117/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/07/2010 haburana Ubushinjacyaha na Sgt BIZIYAREMYE na Cpl NGABONZIZA (igika cya 14).  Urubanza n° RPA/GEN 00004/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIRINDABAGO Jean Paul (igika cya 125).  Urubanza Nº RPAA 00141/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na NTEGAMAHEREZO Ryamukuru (igika cya 33).  Urubanza Nº RPAA 00646/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/06/2023 haburana Ubushinjacyaha na NDAYAMBAJE Emmanuel (igika cya 33). Urubanza ruyoboye izindi (Leading case): Urubanza ruyoboye izindi ni Urubanza Nº RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na MUKARUYANGE Athanasie kuko ari rwo rutanga umurongo werekana ko 121

Page 122

Urukiko rufite ububasha bwo guhindura inyito y’icyaha rwaregewe rukanagaragaza uko bigenda iyo Urukiko rumaze guhindura inyito.

26. Amategeko agenga ubutaka – inkomoko y’ubutaka - Uburyo bwo kubona ubutaka no kubwiyandikishaho – uwakwiyandikishaho ubutaka aterekanye uko yabubonye muri bumwe mu buryo buteganyijwe n'amategeko, ibyangombwa yahabwa, bishobora guteshwa agaciro hagize ugaragaza ko ubwo butaka ari we nyirabwo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 haburana KARUMUHINZI Baudoux Claire na NYIRAKAZIGA Kabeja Anne Marie (igika cya 31). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba ibyangobya by’ubutaka (icyemezo cy’ubukode burambye) ari ikimenyetso gihagije ko ugifite ariwe nyirabwo? Umurongo watanzwe: Uwakwiyandikishaho ubutaka aterekanye uko yabubonye muri bumwe mu buryo buteganyijwe n'amategeko, yaba abikoze mu buryo bunyuranyije n’amategeko, bityo ibyangombwa yahabwa, ubwabyo akaba atari byo bituma abugiraho uburenganzira, kubera ko bishobora guteshwa agaciro hagize ugaragaza ko ubwo butaka ari we nyirabwo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza N° RCAA 0018/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 24/12/2014 haburana HARERIMANA Emmanuel na SEBUKAYIRE Tharcisse (igika cya 20).  Urubanza N° RS/INJUST/RC 00002/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/2/2020 haburana UWIMANA Marine na KAGITARE Dancille.  Urubanza N° RS/INJUST/RAD 00003/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/07/2020 haburana MUJAWAMARIYA Claire, n’undi na NYIRANDIKUBWIMANA Marie Goretti n’abandi. 122

Page 123

 Urubanza N° RS/INJUST/RC 00036/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023, haburana UZAMUKUNDA Jeanne na SAWASAWA Jules n’abandi (igika cya 36).  Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00036/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana Ubushinjacyaha na UZAMUKUNDA Jeanne (igika cya 36).  Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00003/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana RWASABAHIZI Peter na RWAMPUNGA Emmanuel n’undi (igika cya 38). Urubanza ruyoboye izindi: Ni Urubanza Nº Nº RCAA 0018/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 24/12/2014, haburana HARERIMANA Emmanuel na SEBUKAYIRE Tharcisse kuko arirwo rwaciwe mbere n’urukiko rw’Ikirenga, rugasohoka mu cyegeranyo: [2015]3RLR.

27. Imanza z’ubutegetsi – gutakambira icyemezo cy’umutegetsi ku mukozi wa Leta – kudasubiza cyangwa kudasubizwa ku gihe - ntibimuhesha uburenganzira kubyo yatakambiye. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RAD 00003/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2023, Rwanda Social Security Board (RSSB) iburana na Komisiyo y'Igihugu Ishinzwe Abakozi ba Leta na BISANGWA Jean de Dieu (igika cya 25). Ikibazo cyasuzumwe: Ese umukozi wa Leta utakambye ntasubizwe cyangwa ntasubizwe ku gihe, bimuhesha uburenganzira kubyo yatakambiye? Umurongo watanzwe: Kudasubizwa cyangwa kudasubizwa mu gihe giteganywa n’amategeko ku mukozi wa Leta ugengwa na sitati rusange y’abakozi ba Leta ubwabyo ntibimuhesha uburenganzira ku byo yatakambiraga, ahubwo bimufungurira inzira yo kuregera Urukiko rubifitiye ububasha, agaragaza ishingiro ry’uburenganzira yaharaniraga mu itakamba rye kugira ngo Urukiko rubisuzume. 123

Page 124

Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/RAD 00004/2022/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 03/02/2023, KANYARUKATO Augustin aburana n’Akarere ka Musanze (igika cya 33).

28. Imanza z’ubucuruzi – kutubahiriza amasezerano - kutishyura amafaranga cyangwa kudakora igisabwa kibarika mu mafaranga - bihesha urundi ruhande uburenganzira bwo guhabwa inyungu. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00031/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/10/2023 AKARERE KA RUSIZI kaburana na EGECONI na ERCOF Ltd (igika cya 37). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya ingaruka zo kwica amasezerano yo kutishyura amafaranga cyangwa kudakora igisabwa ariko gishobora kubarwa mu mafaranga. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 144 y’Itegeko n° 45/2011 ryo ku wa 25/11/2011 rigenga amasezerano iteganya ibikurikira: “Iyo kwica amasezerano birebana no kutishyura amafaranga cyangwa kudakora igisabwa gishobora kubarwa mu mafaranga azwi cyangwa ashobora kumenyekana, inyungu zibarwa uhereye igihe igisabwa cyagombaga gukorwa hakuwemo ibyo uruhande rwishe amasezerano rufiteho uburenganzira” Umurongo watanzwe: Kwica amasezerano birebana no kutishyura amafaranga cyangwa kudakora igisabwa ariko gishobora kubarwa mu mafaranga, bihesha urundi ruhande uburenganzira bwo guhabwa inyungu. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCOMAA 00045/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/11/2022, haburana SPERANZA GROUP Ltd na V-PLUS GLASS INDUSTRIES Ltd. (igika cya 71). 124

Page 125

 Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00003/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/10/2023, haburana FORWARD ENTREPRISES Ltd na UNIVERSITY OF RWANDA. (igika cya 23).

29. Imanza z’imbonezamubano – amasezerano y’ubugure - ufite ububasha bwo gutesha agaciro amasezerano - ububasha bufitwe n’uwaguze. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana KARUMUHINZI Baudoux Claire na NYIRAKAZIGA Kabeja Anne Marie (igika cya 41). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba umuntu utarabaye mu masezerano y’ubugure afite ububasha bwo gusaba ko ateshwa agaciro? Umurongo watanzwe: Ufite ububasha bwo kuregera gutesha agaciro amasezerano y’ubugure ni uwaguze; uvuga ko ari nyir’ikintu cyagurishijwe atabizi ashobora gutanga ikirego kigamije kugaruza ibye gusa. (action en revendication). Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza N° RS/INJUST/RC 00003/2022/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 05/05/2023 HAKIZIMANA Jean Bosco yarezemo MUNYANEZA Fabien na NTAKIRUTINKA Béatrice hagobokamo KABERA Fidѐle.  Urubanza N° RCAA 00045/2016/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 24/05/2019 MUKARUHANGA Alexia arega NYIRAHABIMANA Emertha, hakagobokamo KOLD HANSEN Jesper.

30. Imanza zisubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ibibazo bitasuzumwe mu rubanza rusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane – ntibishobora gusuzumwa mu rwego rw’akarengane. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana KARUMUHINZI Baudoux Claire na NYIRAKAZIGA Kabeja Anne Marie (igika cya 44). 125

Page 126

Ikibazo cyasuzumwe: Ese ibibazo bitasuzumwe mu rubanza rusabirwa gusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane, bishobora gusuzumirwa bwa mbere mu rubanza rusubirishwamo mu karengane? Umurongo watanzwe: Ibibazo bitaburanyweho mu rubanza rusabirwa gusubirwamo ku mpamvu z’akarengane ntibishobora gusuzumwa mu rwego rw’akarengane, kuko umuburanyi atavuga ko yagize akarengane ku kibazo atigeze asaba Urukiko gusuzuma. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00024/2018/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 21/02/2020, haburana Ngizweninshuti Albert na Muhima Giovanni.  Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00007/2018/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/03/2020, haburana Nditiribambe Samuel, Gatera Jason na Nyamaswa Faustin.  Urubanza Nº RS/INJUST/RC00004/2019/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 28/07/2020, haburana Havugimana Emmanuel, Mukamana Mamique na Candali Vérène n’abandi barugobotsemo. (igika cya 23).

31. Imanza mbonezamubano – ubujurire bwa kabiri – ububasha bw’Urukiko rw’Ubujurire - izahura ry’ubucuruzi - ubujurire bwa kabiri nti bwakirwa kuko ikiburanwa kidashobora kugenerwa agaciro mu mafaranga. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMA 00038/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/10/2023 METAFOAM Ltd iburana na EQUITY BANK RWANDA Plc na HABATU MINING COMPANY Ltd (igika cya 16). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba ubujurire bwa kabiri bwakwakirwa mu Rukiko rw’ubujurire, mu gihe ikiburanwa ari izahura ry’ubucuruzi. 126

Page 127

Umurongo watanzwe: Ikirego gisaba kuzahura ubucuruzi bwa sosiyete nta gaciro mu mafaranga kiba gifite. Ubujurire bwa kabiri ntibwakirwa iyo ikiburanwa kidashobora kugenerwa agaciro. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCOMAA 00046/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 05/03/2021, haburana FARAJA HOTEL Ltd na COGEBANQUE Plc (igika cya 17).  Urubanza Nº RCOMAA 00025/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/11/2022, RICHARDSTONE GENERAL TRADING Ltd iburana na COGEBANQUE Plc. (igika cya 16).

32. Imanza z’ubucuruzi – uburyozwe bw’abanyamigabane cyangwa abayobozi ba sosiyete – abayobozi cyangwa abanyamigabane bashobora kuryozwa ibikorwa bya sosiyete nk’aho ari ibyabo - iyo umunyamigabane yakoresheje nabi imiterere ya sosiyete agamije uburiganya, kwica amategeko cyangwa yarafashe umutungo wa sosiyete nk’aho ari uw’abantu ku giti cyabo. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00110/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 16/10/2023 RWANDA TRADING COMPANY Ltd iburana na RUSENYI COFFEE GROWERS Ltd na UWIMANA Jeannine (igika cya 24). Ikibazo cyasuzumwe: Ese abanyamigabane cyangwa abayobozi ba sosiyete bashobora kuryozwa ibikorwa bya sosiyete nkaho ari ibyabo? Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 24 y’Itegeko N° 007/2021 ryo ku wa 05/02/2021 rigenga amasosiyete y’ubucuruzi iteganya ibikurikira: “Isosiyete ishinzwe hakurikijwe iri tegeko igira ubuzimagatozi butandukanye n’ubw’abanyamigabane bayo. Isosiyete ishinzwe hakurikijwe iri tegeko iba yihariye ku giti cyayo kandi ikagira uburenganzira n’inshingano bitandukanye n’iby’abanyamigabane cyangwa abanyamuryango bayo.” Iya 92 y’iryo tegeko yo iteganya ko: “Urukiko rushobora kurenga uburyozwe bushingiye ku migabane kugira ngo umunyamugabane aryozwe inshingano za sosiyete, iyo rusanze uwo munyamugabane yarakoresheje nabi icyiciro cya sosiyete agamije 127

Page 128

uburiganya cyangwa kwica amategeko cyangwa yarafashe nabi umutungo wa sosiyete nk’aho ari umutungo w’abantu ku giti cyabo”. Umurongo watanzwe: Ihame ni uko isosiyete ishinzwe hakurikijwe amategeko iba yihariye ku giti cyayo kandi ikagira uburenganzira n’inshingano bitandukanye n’iby’abanyamigabane cyangwa abayobozi bayo. Icyakora urukiko rushobora kwirengangiza itandukaniro riri hagati y’ubuzimagatozi bwa sosiyete n’ubw’abanyamigabane cyangwa abayobozi bayo, kugira ngo abayobozi cyangwa abanyamigabane baryozwe ibikorwa bya sosiyete nk’aho ari ibyabo (piercing the corporate veil/ lifting the veil of the corporation), iyo rusanze uwo munyamigabane yarakoresheje nabi imiterere ya sosiyete agamije uburiganya cyangwa kwica amategeko cyangwa yarafashe umutungo wa sosiyete nk’aho ari umutungo w’abantu ku giti cyabo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RCOMAA0056/2016/SC-RCOMAA 0061/16/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 14/07/2017, TWAGIRAMUNGU Vénuste aburana n’Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro. (igika cya 22).  Urubanza Nº RCOMAA00040/2016/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 22/12/2017, MUNYAMPUNDU n’undi baburana n’Ikigo cy’Imisoro n’Amahoro (RRA)  Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00009/2021/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 29/04/2022, LETSHEGO RWANDA Ltd iburana na UMUBYEYI.

33. Imiburanishirize y’imanza – ikirego kihutirwa (référé) – isuzumwa ry’ubwihutire nk’impamvu ituma ikirego kihutirwa gihabwa ishingiro - harebwa niba kutemeza ubwihutire cyangwa kureka ibintu uko bimeze hari icyo byangije. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCA 00007/2023/CA-RCA 00008/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023 BONANE Jean Claude aburana na MUKANSANGA Verena n’abandi (igika cya 21). 128

Page 129

Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya ibigaragaza ubwihutire mu rubanza n’igishingirwaho mu kubwemeza. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 185 y’Itegeko nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “iyo hari ikirego cy’iremezo ariko hagomba kugira icyemezwa by’agateganyo mu buryo bwihuta ku rubanza rwaregewe urukiko rutaraburanishwa, ikirego cyihutirwa gishyikirizwa umucamanza ushinzwe kurangiza impaka zihutirwa [….]”. Umurongo watanzwe: Ubwihutire bugaragazwa n’imiterere y’ikibazo, ku gihe umucamanza agomba gufatira icyemezo, hakarebwa kandi niba kutemeza ubwihutire cyangwa kureka ibintu uko bimeze hari icyo byangije. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RAD 0003/16/CS-RAD 0004/16/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/06/2016, haburana NSABIMANA Norbert na NDAYISENGA Paterne, hagobokeshwa CONSTRUCTION BC Ltd.  Urubanza Nº RCA 00011/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/10/2023, MUTIMURA Benjamin n’undi baburana na EYA NCHAMA Blondine UWIMANA (igika cya 22).

34. Imanza zasubirishijwemo ku mpamvu z’akarengane – urubanza rwagaragayemo akarengane rwaramaze kurangizwa - uwarusubirishijemo asubizwa ibyatanzwe urwo rubanza rurangizwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RS/INJUST/RC 00011/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2023 haburana Me NSABIMANA Jean Damascène na MUSABYIMANA Martin n’abandi (igika cya 40). 129

Page 130

Ikibazo cyasuzumwe: Bigenda bite iyo Urukiko rwemeje ko urubanza rwa rwabayemo akarengane kandi rwaramaze kurangizwa: urutsinze yemerewe gusubizwa amafaranga yari yatanze mu irangiza ryarwo? Umurongo watanzwe: Iyo Urukiko rusanze urubanza rwasubirishijwemo ku mpamvu z’akarengane harabayemo akarengane koko, kandi rwaramaze kurangizwa; uwarusubirishijemo asubizwa amafaranga yatanzwe mu irangiza ryarwo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/RSOC 00011/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’ubujurire ku wa 20/04/2023, haburana NYIRABWIZA Justine na UNGUKA BANK Plc (igika cya 60).

35. Imiburanishirize y’imanza – imanza z’ubucuruzi - urubanza rushingiye ku kiburanwa gifite agaciro gato - kuburanishwa n’Urukiko rw’Ibanze cyangwa urw’Ubucuruzi – itegeko riha umuburanyi uburenganzira bwo kuregera Urukiko rw’Ubucuruzi cyangwa Urukiko rw’Ibanze. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº 00001/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/09/2023, MTN RWANDACELL Ltd iburana na MUSANA UWIMANA Serge na MUKUNDE Athanase (igika cya 17). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya niba umuburanyi ufite ikibazo cy’ubucuruzi ku kiburanwa gifite agaciro gato, ategetswe kuregera Urukiko rw’Ibanze gusa. Ingingo y’itegeko umurongo ushingiyeho: Ingingo ya 196, iya 197, and n’iya 201 z’Itegeko n º 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya zibikurikira: “urubanza rushingiye ku kiburanwa gifite agaciro gato ni urubanza rugizwe n’ikiburanwa cy’iremezo kitarengeje miliyoni eshanu z’amafaranga y’u Rwanda

(5.000.000

frws)

hatabariwemo

inyungu

n’amafaranga y’ikurikiranarubanza. Imiburanishirize iteganyijwe muri uyu mutwe yubahirizwa gusa iyo urega ari byo ahisemo. Haseguriwe ibiteganyijwe 130

Page 131

n’andi mategeko, Inkiko z’ibanze ziburanisha imanza z’imbonezamubano zerekeranye n’imitungo yimukanwa n’itimukanwa zitari mu bubasha bwa komite y’abunzi n’imanza z’ubucuruzi zishingiye ku kiburanwa gifite agaciro gato, mu gihe cyose ikiburanwa cy’iremezo gifite agaciro katarengeje miliyoni eshanu (5.000.000) z’amafaranga y’u Rwanda”. Umurongo watanzwe: Itegeko n˚ 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko, riha umuburanyi uburenganzira bwo kuregera Urukiko rw’Ubucuruzi cyangwa Urukiko rw’Ibanze mu gihe ikiburanwa gifite agaciro katarengeje miliyoni eshanu (5.000.000 Frw). Mu gihe umuburanyi ahisemo kuregera Urukiko rw’Ibanze, aba agomba kugaragariza urwo Rukiko ko ahisemo imiburanishirize y’ibirego bishingiye ku kiburanwa gifite agaciro gato, bitaba ibyo akaregera Urukiko rw’Ubucuruzi. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00003/2019/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 08/05/2020, NTEZIRYAYO Vianney na MUKABIDERI Esther baburana na NYIRANSENGIMANA Madeleine.

36. Amategeko agenga ibimenyetso – gusaba gushyiraho umuhanga - Urukiko ntirutegetswe gushyiraho umuhanga igihe cyose rubisabwe. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00028/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023, AMAJYAMBERE INDUSTRY CO Ltd iburana na Valerien MUNYANEZA na COMPAGNIE GENERALE DE BANQUE Plc (igika cya 33). Ikibazo cyasuzumwe: Ese igihe cyose umuburanyi asabye ko hashyirwaho umuhanga Urukiko rugomba kumushyiraho? Umurongo watanzwe: Ibikorwa n’abahanga biba bigamije gufasha urukiko gusobanukirwa n’ibibazo biri mu rubanza bisaba ubumenyi cyangwa inararibonye byihariye abacamanza badafite. Icyakora, Urukiko mu bushishozi 131

Page 132

bwarwo nirwo rwemeza ko ari ngombwa gushingira icyemezo cyarwo ku bitekerezo cyangwa raporo z’abahanga. Iyo Urukiko ubwarwo rushobora kugera ku mwanzuro ukenewe rutiyambaje umuhanga, icyo gihe ntibiba bikiri ngombwa kumwiyambaza cyangwa gushingira ku bitekerezo bye cyangwa raporo ye. Izindi manza zafashwemo uyu murongo:  Urubanza Nº RS/INJUST/RCOM 00001/2020/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 19/11/2021, KANYWABAHIZI Charles aburana na MICROFINANCE INKINGI Ltd.

37. Imiburanishirize y'imanza – gutangaza cyamunara – agaciro ko gutangaza cyamunara – gutangaza cyamunara si umuhango gusa – igomba gukorwa mu buryo amategeko ateganya kandi ibihe bikubahirizwa. Urubanza rwasuzumwe: Urubanza Nº RCOMAA 00028/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/10/2023, AMAJYAMBERE INDUSTRY CO Ltd iburana na Valerien MUNYANEZA na COMPAGNIE GENERALE DE BANQUE Plc (igika cya 57). Ikibazo cyasuzumwe: Ese kudatangaza cyamunara ku gihe bishobora gutuma itakaza agaciro? Umurongo watanzwe: Gutangaza cyamunara si umuhango gusa, ahubwo ni uburyo bwo kumenyesha nyir'umutungo, abandi bantu baba bafite inyungu mu kuwurengera, abo ny’irumutungo yaba abereyemo imyenda, abaguzi cyangwa uwo ariwe wese ufite icyo yabaza kuri uwo mutungo, ko washyizwe ku isoko kugira ngo habanze hishyurwe umwenda runaka. Mu gihe ibihe byateganyijwe byo gutangaza cyamunara bitubahirijwe, abo bose baba bambuwe uburenganzira bwabo. Izindi manza zafashwemo uyu murongo: 132

Page 133

 Urubanza Nº RCOMAA 00064/2019/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 03/10/2019, haburana Kayumba Godfrey na SIMACO Ltd, RDB na SAFARI (igika cya 23). 133

Page 134

V. ITANGWA RY’IBIHANO 1. Imanza zagabanyije igihano 1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato S/N Urubanza

Ababuran yi Impamvu Igihano giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1.

No RPAA 00446/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

NIYOMUG ABO Eric Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iyo kuba yarakoze icyaha ari bwo akigera mu myaka y’ubukure kuko yari afite imyaka 19 (…) no kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi. Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange

nk’uko ryahinduwe

kugeza ubu,

iteganya

ko uwahamwe

n’icyaha cyo

gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14),

igihano

kiba igifungo cya burundu. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 3.

2. No

RPAA 00301/2021 /CA

RWACIWE

KU

WA 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

BIMENYIM ANA Maurice Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba yarakoze icyaha akiva mu bwana kuko yari afite imyaka cumi 19 ari mu kigero kirangwa ahanini n’ubushishozi bucye. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 10.

3.

No RPAA

UBUSHINJ

ACYAHA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu 127

Page 135

00446/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023 Na

NIYOMUG ABO Eric ni iyo kuba yarakoze icyaha ari bwo akigera mu myaka y’ubukure kuko yari afite imyaka 19 (…) no kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi. yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 3.

4. No

RPAA 00301/2021 /CA

RWACIWE

KU

WA 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

BIMENYIM ANA Maurice Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba yarakoze icyaha akiva mu bwana kuko yari afite imyaka cumi 19 ari mu kigero kirangwa ahanini n’ubushishozi bucye. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 10.

5.

No RPAA 00446/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

NIYOMUG ABO Eric Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iyo kuba yarakoze icyaha ari bwo akigera mu myaka y’ubukure kuko yari afite imyaka 19 (…) no kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 3.

6. No

RPAA 00301/2021 /CA

RWACIWE

KU

WA 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

BIMENYIM ANA Maurice Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba yarakoze icyaha akiva mu bwana kuko yari afite imyaka cumi 19 ari mu kigero kirangwa ahanini n’ubushishozi bucye. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 10. 128

Page 136

7.

No RPAA 00446/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

NIYOMUG ABO Eric Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iyo kuba yarakoze icyaha ari bwo akigera mu myaka y’ubukure kuko yari afite imyaka 19 (…) no kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 3.

8. No

RPAA 00301/2021 /CA

RWACIWE

KU

WA 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

BIMENYIM ANA Maurice Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba yarakoze icyaha akiva mu bwana kuko yari afite imyaka cumi 19 ari mu kigero kirangwa ahanini n’ubushishozi bucye. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 10.

9. Nº

RPAA 00585/2022 /CA rwaciwe ku wa 26/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

BIZIMANA Pacifique Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha aregwa

mu

buryo budashidikanywaho, nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho ku buryo buzwi, kandi ubwo yakoraga icyaha nibwo yari akiva mu bwana, kuko yari afite imyaka 19. Gusambanya umwana, icyaha

giteganywa kandi

gihanwa n’ingingo

ya

133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, iyo

ugihamijwe uhanishwa

igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze

imyaka makumyabiri

n’itanu (25). Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15 y’amavuko. 129

Page 137

10. N°

RPAA 00095/2022 /CA rwaciwe

KU

WA 26/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

TWIZERIM ANA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yemeye icyaha kuva yatangira gukurikiranwa no kuba nta kindi cyaha kizwi yigeze akurikiranwaho,

kandi ubwo yakoraga icyaha nibwo yari akiva mu bwana afite imyaka 21. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusamabanya umwana wari ufite imyaka 17 y’amavuko akamutera inda

11. Nº

RPAA 00421/2022 /CA rwaciwe ku

wa 19/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

NIYOTWIZ EYE Pierre Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha, asaba imbabazi, kandi bigaragara ko ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi no kuba yarakoze icyaha afite imyaka 24 y’ubuto. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka

16

y’amavuko byakurikiwe no kubana nawe nk’umugabo n’umugore.

12. N°

RPAA 00396/2022 /CA rwaciwe ku

wa 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

BIZIMANA Jean Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere aguye mu cyaha ku buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka

16

y’amavuko byakurikiwe no kubana nawe nk’umugabo n’umugore.

13. N°

RPAA 00160/2022 /CA rwaciwe ku ku WA 26/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

NIYONSEN GA Jean Damascèn e Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza, ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 15 n’amezi 8 y’amavuko, bakabana nk’umugabo n’umugore.

14. Nº

RPAA

UBUSHINJ

ACYAHA Impamvu

nyoroshyacyaha Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 130

Page 138

00428/2022 /CA rwaciwe ku

wa 19/10/2023 Na

KAYIBAND A

Jean Pierre yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha aregwa

mu

buryo budashidikanywaho kandi nta kindi cyaha yigeze akurikiranwaho ku buryo buzwi. yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko.

15. Nº

RPAA 00017/2022 /CA rwaciwe ku

wa 26/10/2023.

UBUSHINJ

ACYAHA Na

NTIRENGA NYA Eric Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha no

kuba

ari

ubwa

mbere akurikiranwe mu butabera buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16 y’amavuko.

16. N°

RPAA 00145/2021 /CA rwaciwe ku

wa 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

SHIRIMPA KA Jean Claude Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yemeye icyaha kuva yatangira gukurikiranwa no kuba nta kindi

cyaha

kizwi

yigeze akurikiranwaho. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 17 aho kuba igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16 y’amavuko akamutera inda.

17. No

RPAA 00004/2023 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

NTEZIRIZA ZA Boniface Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere akurikiranywe mu butabera mu buryo buzwi no kuba icyaha nta ngaruka zikomeye cyagize ku mwana. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha

cy’ubwinjiracyaha

bwo gusambanya umwana w’umugore we w’imyaka 6.

2. Icyaha cy’ubwicanyi 1. Nº

RPAA 000280/202

UBUSHINJ

ACYAHA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano Ubwicanyi,

icyaha giteganywa

kandi Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 aho kuba igifungo cya burundu 131

Page 139

2/CA rwaciwe ku wa 19/10/2023 na

HARERIM ANA Anastase ni iy’uko bwari ubwa mbere akoze icyaha ku buryo buzwi. kigahanishwa n’ingingo ya

107

y'Itegeko N°68/2018 ryo kuwa 30/08/2018,

iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo cya burundu. yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cy’Ubwicanyi.

3. Icyaha cyo gukubita no gukomeretsa 1. Nº

RPAA 00556/2022 /CA rwaciwe ku

wa 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA na

HARINDIN

TWALI Gaspard Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha akanagisabira

imbabazi, kandi icyaha yakoze cyo gukubita no gukomeretsa kikaba nta ngaruka zikomeye cyateje, uretse ibikomere byoroheje yagize, ariko yavuwe agakira. Gukubita

no gukomeretsa

ku bushake,

icyaha giteganywa

kandi kigahanishwa ingingo ya 121 y’Itegeko no 68/2018 ryo kuwa 30/08/2018,

iyo ubihamijwe uhanishwa igihano kiba igifungo kitari munsi y’imyaka 10 ariko kitarenze imyaka 15

n’ihazabu

ya 3.000.000 FRW ariko atarenze

5.000.000 FRW. Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 aho kuba igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo Gukubita no gukomeretsa ku

bushake

ku

buryo bw’isubiracyaha.

2. Nº

RPAA 00171/2022 /CA - CMB

RPAA 00193/2022 /CA - CMB

RPAA 00207/2022

UBUSHINJ

ACYAHA na

MUSABYI

MANA Jean Bosco,

NSABIMA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere bakurikiranyweho icyaha ku buryo buzwi. Gukubita

no gukomeretsa, ubujura bukoresheje

kiboko, ibyaha

biteganywa kandi

bigahanishwa n’ingingo ya 121 na 168 z’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 Bahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 500.000 Frw kuri buri wese aho kuba igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 3.000.000 Frw buri wese n’inkiko zibanza ku cyaha cyo Gukubita no gukomeretsa, ubujura bukoresheje kiboko. 132

Page 140

/CA rwaciwe ku wa 30/10/2023 NA Thacien na

MUGIRAN EZA Virgile iyo ubihamijwe Uhanishwa

igifungo kirenze imyaka 10 ariko kitarenze imyaka 15.

3. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo 1. Nº

RPAA 00535/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

RUKUNDO Christian Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashikanywaho, kuva agifatwa, kuba ari ubwa mbere yari akoze icyaha, kuba yarakoze icyaha akiri umusore ufite imyaka 24 y’amavuko no kuba yarafatanywe ingano nto y’urumogi. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange

nk’uko ryahinduwe

kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga,

uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge bihambaye, ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko

atarenze 30.000.000 Frw. Yahanishijwe igihano cy’igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 3.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20 000 000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa udupfunyika 15.

2. Nº

RPAA 00448/2021 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023 Ubushinja cyaha na

NZARAMB A

Jean Baptiste Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha aribwo akiva mu myaka y’ubwana afite imyaka 24, kuba yaraburanye yemera icyaha kuva agifatwa kandi ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha ku buryo buzwi ndetse akaba Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 frws yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 91 tw’urumogi.

133

Page 141

yarafatanywe

ingano

ntoya y’ibiyobyabwenge.

3. Nº

RPAA 00096/2021 /CA rwaciwe ku wa 19/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

MUGEMA NA Patrick Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yaremeye icyaha kuva agifatwa kandi akaba aribwo bwa mbere aguye mu cyaha, hitawe no kungano nto yafatanwe ndetse no kuba yarakoze icyaha afite imyaka 21 aribwo akiva mu myaka y’ubwana. Idem Yahanishijwe igihano cy’igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 44 tw’urumogi.

4. Nº

RPAA 00237/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

GASIGWA Hussein Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha afite imyaka 22 ari bwo akiva mu bwana ari mu myaka y’abasore (young adult), barangwa no kudashishoza ku ngaruka z’ibyo bakora, Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 9 n’ihazabu ya 3.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa udupfunyika 663 tw’urumogi n’Icyaha cyo kutubahiriza amategeko y’abinjira n’abasohoka.

5. Nº

RPAA 00682/2021 /CA–CMB

RPAA 00683/2021 /CA rwaciwe ku

wa 19/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

IYAKAREM YE Merchior na

HITIMANA Martin. Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko bombi bakoze icyaha ari bwo bwa mbere baguye mu cyaha no kuba ingano y’urumogi bafatanywe bacuruza ari ntoya ndetse bombi barakoze

icyaha

batarakwiza imyaka 25 y’amavuko, ni ukuvuga aribwo bakiva mu myaka y’ubwana. Idem Bahanishijwe igihano cy’igifungo cy’imyaka 7 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw buri wese aho kuba igifungo cy’imyaka

25

n’ihazabu

ya 20.000.000 Frw kuri buri wese bahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 5 kuri

IYAKAREMYE

Merchior n’udupfunyika 2 kuri HITIMANA Martin.

6. No

RPAA 00246/2022

UBUSHINJ

ACYAHA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 n’ihazabu ya 2 000 000 Frw aho 134

Page 142

/CA rwaciwe 20/10/2023 Na

ABACU Ismaël ni iy’uko yakoze icyaha afite imyaka 18 ari bwo akigera mu kigero cy’abantu bakuru no kuba bwari ubwa mbere akurikiranweho icyaha. kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 127 tw’urumogi.

7. Nº

RPAA 00169/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

UWASE

RUKUNDO Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yakoze icyaha aribwo akiva mu myaka y’ubwana afite imyaka 24, kandi ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha ku buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 250 tw’urumogi.

8. No

RPAA 00555/2022 /CA rwaciwe ku 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

MUKABIT

ANGARO Jeannette Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha, agaragaza

ukwicuza asobanura uburyo yagikoze, kuba ari ubwa mbere yari akurikiranwe n’inkiko no kuba yarafatanwe ingano nto y’urumogi rungana n’udupfunyika 120. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 7 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu

ya

10.000.000Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa urumogi rungana n'udupfunyika 120.

9. Nº

RPAA 00327/2022 /CA rwaciwe ku

wa 27/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

NGEZAHO

GUHORA Jean Paul Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha ku buryo budashidikanywaho, kuba ari ubwa mbere ahamwe n’icyaha no kuba yarafatanwe ingano nto y’urumogi.

Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 6 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.001.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 5 n'urundi ruke yarimo atekera (10 mg).

10. Nº

RPAA 00401/2022

UBUSHINJ

ACYAHA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho 135

Page 143

/CA rwaciwe

KU

WA 27/10/2023

NA

UBARIJOR O Pierre ni iy’uko bwari ubwa mbere ahamijwe icyaha n’inkiko kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ingana na 20.000.001 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 44 tw’urumogi.

11. Nº

RPAA 00292/2022 /CA

-CMB

RPAA 00398/2022 /CA rwaciwe

KU

WA 27/10/2023.

UBUSHINJ

ACYAHA na

ABAJURIY E:

UMBWIYE

NEZA Gisèle Na

KWIZERA Bosco. Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere ahamwe n’icyaha. Idem Bombi bahanishijwe buri wese igifungo cy’imyaka 12 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ingana na 20.000.001 Frw

bahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanwa

udupfunyika

50 tw’urumogi.

12. Nº

RPAA 00382/2022 /CA

RWACIWE

KU

WA 27/10/2

UBUSHINJ

ACYAHA na

MUTEZIM ANA Florence Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko yafatanwe ingano ntoya y’ibiyobyabwenge acuruza kandi ahaba bwari ubwa mbere afatiwe mu cyaha buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 2 0.000.000 Frw yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 2 tw’urumogi yacuruzaga.

13. Nº

RPAA 00195/2022 /CA rwaciwe

KU

WA 30/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

KURAYEZ U Emmanuel Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere ahamwe n’icyaha no kuba yarafatanwe ingano nto y’urumogi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 80 tw’urumogi.

14. Nº

RPAA 00583/2022 /CA rwaciwe

UBUSHINJ

ACYAHA Na Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 10 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 15 136

Page 144

ku

wa 19/10/2023

MUBYARI

YEHE Emmanuel cyo gucuruza urumogi ndetse akaba ari ubwa mbere aguye mu cyaha ku buryo buzwi. n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gufatanywa ikilo 1 n’udupfunyika 58 by’urumogi.

15. Nº

RPAA 00284/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

HABANAB

AKIZE Claude bita Sarigoma Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho no kuba

ari

ubwa

mbere akurikiranyweho icyaha. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa udupfunyika 30 yari amaze gufunga ngo aducuruze na envelope yuzuye urundi rumogi rudafunze.

16. Nº

RPAA 00561/2021 /CA –CMB

RPAA 00064/2023 /CA rwaciwe ku

wa 25/09/2023

UBUSHINJ

ACYAHA na

MPAGAZE HE Haruna na

NDATIMA NA Hussein Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko nta dosiye igaragaza ko hari ikindi cyaha bigeze bahanirwa. Bahanishijwe buri wese igifungo cy’imyaka

20 n’ihazabu

ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka

25

n’ihazabu

ya 20.000.000

Frw bahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa udupfunyika

900 tw’urumogi bagiye kutugurisha.

17. Nº

RPAA 00255/2022 /CA

RWACIWE

KU

WA 26/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

TWAGIRAY EZU Nowa Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere afatiwe mu cyaha ku buryo buzwi. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 no gutanga ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 21.000.000 Frws yahamijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusanga ahinze ibiti 30 by’urumogi agamije kurucuruza.

18. Nº

RPAA 00395/2022

UBUSHINJ

ACYAHA Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho 137

Page 145

/CA rwaciwe

KU

WA 27/10/2023 Na

HARERIM ANA Jean Damascèn e

Alias Samson ni iy’uko bwari ubwa mbere aguye mu cyaha, kandi akaba yarakoze icyaha afite imyaka 21 y’amavuko aribwo akiva mu myaka y’ubwana. kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ibiro 8.

19. Nº

RPAA 00238/2022 /CA rwaciwe ku

wa 28/09/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

HABIMAN A Valens Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha kuva agifatwa; bukaba bwari ubwa mbere aguye mu cyaha ku buryo buzwi, ikindi akaba yarakoze icyaha afite imyaka 23 aribwo akiva mu bwana. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 13 n’ihazabu ya 8.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa ibiro 10 by’urumogi byo gucuruza.

20. Nº

RPAA 00204/2022 /CA rwaciwe

KU

WA 26/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA Na

BUGINGO Charles Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho bagabanyirizwa igihano ni iy’uko yaburanye yemera icyaha kuva agifatwa ndetse akaba yarafatanwe ingano nto y’urumogi, hitawe ku kuba ushinjwa yarakoze isubiracyaha. Idem Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.001 Frw ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 23 tw’Urumogi 21. Nº

RPAA 00560/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJ

ACYAHA

NA

BENIMAN A Vestine bita Maman Yassin Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko bwari ubwa mbere ahamwe n’icyaha, nta n’indi myitwarire mibi imuvugwaho. Gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bwa mayirungi (bikomeye), icyaha giteganywa

kandi kigahanishwa ingingo ya 263 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018,

iyo ubihamijwe, ahanishwa igifungo kitari munsi Yahanishijwe igifungo cy’imyaka 5 n’ihazabu ya 3.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 15.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa udupfunyika 25 twa mayirungi.

138

Page 146

y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka

makumyabiri n’itanu (25).

2. Imanza zagumishijeho igihano cyari cyatanzwe 1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato S/N Urubanza/

Haburana Impamvu igihano

giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. No

RPAA 00521/2021 /CA rwaciwe ku

wa 28/9/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

SINGIRANKA BO Joachim Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko hari ibimenyetso bimushinja icyaha bigizwe n’imvugo ze mu nzego z’iperereza aho yasobanuraga neza uko yakoze icyaha kandi bigahura

n’ibyo

umwana yasobanuye. Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018

riteganya ibyaha

n’ibihano

muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko uwahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14), igihano kiba igifungo cya burundu. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu bahanishijwe n’inkiko zibanza kidahindutse ku cyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka 9 y’amavuko.

2. No

RPAA 00184/2022 /CA rwaciwe ku

wa 28/9/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

NSHIMYUMU

KIZA

Jean d’Amour Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko bigaragara ko yemeye icyaha mu buryo budashidikanywaho mu nzego z’iperereza asobanura neza uburyo yakoze icyaha kunahura n’ibindi bimenyetso byashingiweho birimo raporo ya muganga. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 yahanishishijwe

n’urukiko rubanza kidahindutse ku cyaha

cyo

gusambanya umwana wari ufite imyaka 5 y’amavuko.

3. Nº

RPAA

UBUSHINJA CYAHA Na Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 139

Page 147

00599/2022 /CA rwaciwe ku

wa 19/10/2023

KURADUSEN GE Jean de Dieu bitewe

n’uko

rwasanze yaragabanyirijwe bihagije n’Urukiko rubanza, kandi igihano yahawe gihwanye n’uburemere bw’icyaha yakoze. yahanishishijwe

n’urukiko rubanza kidahindutse ku cyaha

cyo

gusambanya umwana wari ufite imyaka 9 y’amavuko.

4. No

RPAA 00438/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

KARASI Célestin. Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko igihano yahawe cyagabanyijwe ku buryo buhagije, harebwe kandi cyane cyane ikinyuranyo cy’imyaka yari afite imyaka 36 n’iy’umwana yasambanyije w’imyaka 3 n’amezi 10. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe

n’urukiko rubanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 3 n’amezi 10.

5. Nº

RPAA 00584/2022 /CA rwaciwe ku

wa 26/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

MPORANYI Jean Pierre Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihanokuko

kuko ibimenyetso byashingiweho

mu

kumuhamya icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka

3

y’amavuko bidashikanywaho. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya

umwana w’imyaka 3 y’amavuko.

6. N°

RPAA 00520/2022 /CA rwaciwe ku

wa 19/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

HANGANIMA NA Jafari Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko impamvu z’ubujurire bwe zitakiriwe

kuko

zatanzwe impitagihe. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya

umwana w’imyaka 10 y’amavuko.

7. N°

RPAA 00311/2022

UBUSHINJA

CYAHA NA Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa kuko Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 20 140

Page 148

/CA rwaciwe

KU

WA 30/10/2023.

HAVUGARUR EMA Gabriel ibimenyetso byashingiweho mu kumuhamya

icyaha

cyo gusambanya

umwana, bidashidikanywaho. yahanishijwe

n’urukiko rubanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 10 y’amavuko.

8. No

RPAA 00313/2022 /CA rwaciwe ku

wa 30/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

GASIGWA Jean Claude Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko yagabanyirijwe bihagije harebwe

uburemere

bw’icyaha yakoze. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’inkiko zibanza idahindutse ku cyaha cyo gusambanya

umwana w’imyaka 13.

9. Nº

RPAA 00192/2022 /CA - RPAA 00430/2022 /CA rwaciwe ku

wa 26/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

HABINEZA Emmanuel na

BARIBWIRAG

AHUNGU Jean Baptiste. Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze badakwiye kugabanyirizwa igihano kuko hari ibimenyetso byuzuzanya kandi bidashikanywaho bigaragaza ko HABINEZA Emmanuel ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana naho BARIBWIRAGAHUNGU Jean Baptiste Urukiko rwasanze ntacyo anenga urubanza rwamuhamije icyo cyaha nawe yemera, bisobanuye ko nta nenge cyangwa amakosa yakozwe mu rubanza yajuririye. Gusambanya

umwana, icyaha giteganywa kandi gihanwa n’ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa

30/08/2018,

iyo ugihamijwe

uhanishwa igifungo

kitari

munsi y’imyaka makumyabiri (20) ariko kitarenze imyaka makumyabiri n’itanu (25). Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko

igihano

cy’igifungo cy’imyaka 20 bahanishijwe buri wese n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya

umwana w’imyaka

17 y’amavuko kigumyeho.

10. N°

RPAA 00295/2021 /CA rwaciwe

KU

WA 31/10/2023

UBUSHINJA

CYAHA NA

NGENDAHAY O Jules Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko yatanze ingingo y’ubujurire nshya

idafite

aho

ihuriye n’izatanzwe ku gihe. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya

umwana w’imyaka 17 y’amavuko.

11. N°

RPAA 00279/2022

UBUSHINJA

CYAHA NA

MANIRAROR Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko yakoze icyaha cyo gusambanya Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe n’inkiko zibanza 141

Page 149

/CA rwaciwe

KU

WA 30/10/2023 A Pascal umwana

yareraga nk’aho yakamurinze ihohoterwa akaba ariwe urimukorera, kugeza ubu umutima ukaba utamukomanga ngo yicuze icyaha yakoze; kirebewe hamwe

n’uburemere

bw’icyaha, urukiko rusanga igihano yahawe aricyo gikwiye. kigumyeho ku cyaha cyo gusambanya

umwana w’imyaka 15 y’amavuko.

12. No

RPAA 00429/2022 /CA rwaciwe ku

wa 20/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

HAKIZUMUR

EMYI Aimable Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko

yahanishijwe

igihano kigabanyije harebwe

icyo yashoboraga guhanishwa, ikindi kandi hanarebwe uburyo icyaha cyakozwe aho yafatanyije na mugenzi

we

bagasambanya umukobwa bamukuranwaho. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje igifungo

cy’imyaka

15 n’ihazabu ya 2.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku cyaha cyo gukoresha

ku

gahato imibonano

mpuzabitsina umukobwa

w’imyaka

19 y’ubukure.

2. Icyaha cy’ubwicanyi 1. Nº RPAA 00441/2022 /CArwaciwe ku wa 19/10/2023

UBUSHINJA CYAHA na

NTAWUKURI

RYAYO Samuel Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze atakongera kugabanyirizwa igihano kubera ko imbere yarwo atemeye icyaha ku buryo udashidikanywaho, kuko abeshya ko yishe umubyeyi we bimutunguye

ngo

anagisabire imbabazi anacyicuze, no kuba yarakoranye

icyaha

ubugome bukabije butuma atagabanyirizwa igihano. Ubwicanyi,

icyaha giteganywa

kandi kigahanishwa n’ingingo ya 107 y'Itegeko N°68/2018 ryo kuwa 30/08/2018, iyo ugihamijwe uhanishwa igifungo cya burundu. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ku

cyaha cy’Ubwicanyi buturutse ku bushake.

2. Nº RPAA 00281/2022 /CA rwaciwe

UBUSHINJA CYAHA na

HAKORIMAN Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze atakongera kugabanyirizwa ibihano Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 yahanishijwe

n’urukiko 142

Page 150

ku wa 19/10/2023 A Vincent kuko hari ibimenyetso bihagije bimuhamya icyaha, kandi ko atakongera kugabanyirizwa igihano bitewe

n’ubugome

bukabije yagikoranye. rubanza kigumyeho ku cyaha cy’Ubwicanyi.

3. Nº RPAA 00594/2022 /CA rwaciwe ku wa 30/10/2023

UBUSHINJA CYAHA na

NAMAHORO Aimable Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze atakongera kugabanyirizwa ibihano kubera ko icyo cyahawe gihwanyije uburemere n’icyaha cyakozwe. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cya burundu yahainishijwe n’inkiko zibanza kigumyeho ariko ihazabu ikavaho ku cyahayakoze ku buryo

bw’

insubiracyaha cy’Ubwicanyi.

S/N 3. Icyaha: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo 1. Nº RPAA 00205/2022 /CA rwaciwe ku wa 26/10/2023

UBUSHINJA CYAHA na

NDAYISENG A Ezra Urukiko

rw’Ubujurire

rwasanze adakwiye kugabanyirizwa igihano bitewe n’uko igihano yahawe kiri mu rugero rw’uburemere bw’icyaha ashinjwa. Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri

rusange

nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu

ibiyobyabwenge bihambaye,

ahanishwa igifungo

cya

burundu n’ihazabu

y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igihano

cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’urukiko rubanza kigumyeho ku cyaha cyo gufatanwa ibiro 10 by’urumogi. 143

Page 151

Nº RPAA 00400/2021 /CA rwaciwe ku wa 27/10/2023

UBUSHINJA CYAHA Na

NDAGIJIMAN A Innocent Urukiko

rwasanze

adakwiye kugabanyirizwa

igihano

bitewe n’uburemere bw’icyaha ndetse n’imiburanire ushinjwa yahisemo yo guhakana icyaha. Idem Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 10.000.000 Frw kigumyeho yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cyo gufatanwa udupfunyika 730 tw’urumogi ariko ihazabu yo yaragabanutse yavuye kuri 20.000.000 Frw.

4. Guhimba no guhindura inyandiko cyangwa kuyikoresha 1. Nº RPA 00031/2022 /CA rwaciwe ku wa 30/10/2023

UBUSHINJA CYAHA na

NAHIMANA Anastase Urukiko rw’Ubujurire rwasanze nta kosa Urukiko Rukuru rwakoze rusanga adakwiye kugabanyirizwa igihano kuko ibimenyetso byose yatanze bitagaragaza impamvu ikomeye

yatumye

atitabira iburanisha ry’urubanza, kuko atari mu

bitaro

kubera

uburwayi (hospitalisé) cyangwa ngo abe yarahawe ikiruhuko cy’uburwayi (repos

médical)

n’umuganga wemewe na Leta kandi ubifitiye ububasha. Guhimba no guhindura inyandiko

cyangwa kuyikoresha,

icyaha giteganywa n’ingingo ya 276 y’Itegeko nº 68/2018 ryo kuwa

30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri

rusange.

Iyo ubihamijwe

uhanishwa igifungo kitari

munsi y’imyaka 7 ariko kitarenze imyaka 10 n’ihazabu ya fRW atari 2.000.000. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 8 n’ihazabu ya 3.700.000 Frw yahanishijwe

n’urukiko rubanza kidahindutse ku cyaha cyo guhimba inyandiko no kuyikoresha.

3. Imanza zahinduye inyito y’icyaha 1. ICYAHA: Ikoresha ritemewe ry’ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo S/N Urubanza/

Haburana Impamvu igihano

giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 144

Page 152

1 Nº

RPAA 00214/2022 /CA rwacowe ku

wa 06/10/2023 Ubushinjacya ha Na

NDAGIJIMAN A Emmanuel Impamvu

nyoroshyacyaha yashingiweho agabanyirizwa igihano ni iy’uko yahamijwe

icyaha cy’ukoresha ibiyobyabwenge ku giti cye aho kuba icyaha cyo kubicuruza Ingingo ya 263, igika cya gatatu (3), agace ka mbere (1), y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri

rusange

nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu

ibiyobyabwenge bihambaye

ahanishwa igifungo

cya

burundu n’ihazabu

y’amafaranga arenze 20.000.000 Frw, ariko atarenze 30.000.000 Frw. Yahamijwe icyaha cy’ ukoresha ibiyobyabwenge ku giti cye aho

kuba

icyaha

cyo kubicuruza ahanishwa igifungo cy’imyaka 2 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gufatanywa udupfunyika 14 tw’urumogi.

4. Imanza abaregwa bagizwemo abere S/ N Urubanza/

Haburana Impamvu igihano

giteganyirijwe n’itegeko Igihano cyatanzwe 1. Icyaha: Gusambanya umwana/ gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato 1. N° RPAA 00310/2023/ CA

rwaciwe

KU

WA 30/10/2023.

UBUSHINJAC

YAHA NA MUGABE Jean de Dieu Urukiko rw’Ubujurire rwamugize umwere

kuko ibimenyetso byashingiweho bitemeza nta shiti ko yakoze icyaha ashinjwa cyo gusambanya

umwana,

kuko ishidikanywaho. Gusambanya

umwana, icyaha giteganywa kandi gihanishwa ingingo ya 133 y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha

n’ibihano

muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, Iyo abihamijwe n’urukiko,

ahanishwa igifungo

kitari

munsi y’imyaka 20 ariko kitarenze Urukiko rwemeje ko ari umwere aho kuba igifungo cy’imyaka 22 yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka 15 y’amavuko.

145

Page 153

imyaka 25. 2.No

RPAA 00329/2022/ CA rwaciwe ku wa 31/10/2023

UBUSHINJAC YAHA Na

NDUNGUTSE Jean Claude bita Kawingi Urukiko rw’Ubujurire rwamugize umwere

kuko

ibimenyetso byashingiweho bitagaragaza ku buryo budashidikanywaho ko yakoze icyaha akurikiranyweho. Ingingo ya 133 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018

riteganya ibyaha

n’ibihano

muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko uwahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14), igihano kiba igifungo cya burundu. Urukiko rwemeje ko ari umwere aho kuba igifungo cya burundu yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo gusambanya umwana witwa w’imyaka 11.

2. ICYAHA: ICYAHA CY’UBWICANYI 1.Nº

RPAA 00332/2022/ CA - CMB

RPAA 00333/2022/ CA - CMB 00 308/2022/CA rwaciwe ku wa 30/10/2023

UBUSHINJAC

YAHA

na

MUYOMBANO Jean Bosco,

HABINEZA Hassan

na

NKURUNZIZA

RIZEMBE Claude. Urukiko rw’Ubujurire rwabagize abere

kuko ikimenyetso nyamukuru

Urukiko

rubanza rwashingiyeho rubahamya icyaha kigizwe n’imvugo zivuguruzanya. Ubwicanyi,

icyaha giteganywa

kandi kigahanishwa ingingo ya 107 y’Itegeko n° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri

rusange.Iyo ubihamijwe

uhanishwa igifungo cya burundu. Urukiko

rwemeje ko badahamwa

n’icyaha cy’ubwicanyi bagirwa abere aho kuba igifungo cya burundu bahamijwe n’inkiko zibanza ku

cyaha cy’ubwicanyi. 2.Nº

RPAA 00625/2022/ CA rwaciwe ku wa 30/10/2023

UBUSHINJAC YAHA na

TUYISHIMIRE Aimable Urukiko rw’Ubujurire rwamugize umwere ku bwo gushidikanya ku bimenyetso byatanzwe. Idem Urukiko rwemeje ko adahamwa n’icyaha cy’ubwicanyi agirwa umwere aho kuba igifungo cy’imyaka 15 yahanishijwe n’urukiko rubanza ku cyaha cy’Ubwinjiracyaha bw’ubwicanyi. 146

Page 154

VI.

UMWANZURO Nk’uko twateruye tubivuga, iyi nyandiko igamije korohereza abacamanza, abanditsi, abashakashatsi, abashinjacyaha, aba Avoka n’ababuranyi muri rusange kumenya imirongo yatanzwe n’Urukiko. Nk’uko biteganywa n’itegeko, muzi ko Urukiko rw’Ubujurire ari rwo ruburanisha imanza ku rwego rwa nyuma, haseguriwe ububasha bwihariye bwahawe Urukiko rw’Ikirenga bwo kuba rwasubirishamo imanza ku mpamvu z’akarengane. Ni muri urwo rwego, imirongo iba yagaragaye muri iyi nyandiko iba igomba kumurikira Urukiko rw’Ubujurire ndetse n’inkiko zose rukuriye ku bijyanye n’ibyemezo zifata; kandi narwo rwitwararitse kubahiriza imirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga. Iyi nyandiko ntivuguruza cyangwa ngo igongane n’imanza zisanzwe zisohorwa mu Cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko. Ariko, kuko mu Cyegeranyo hasohokamo imanza nke kandi kigasohoka rimwe mu gihembwe, twahisemo kujya tubamenyesha imirongo yafashwe mu manza zose zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire buri kwezi, kugira ngo hatazabaho kwitwaza ko hari imirongo yatanzwe yaba itari izwi. By’umwihariko, twongeye kwibutsa Ababuranyi (Abavoka, Abashinjacyaha) baburanira mu Rukiko rw’Ubujurire ko mbere yo gukora umwanzuro ugenewe uru Rukiko, bakwiye kujya iteka bareba niba ikibazo kigibwaho impaka kitarigeze kibonerwa igisubizo mu manza zabanje, bifashishije izi nyandiko. Ni muri ubwo buryo, twese dufatanyije, tuzagenda dushimangira intego yo gutanga ubutabera bumwe ku bibazo bisa no kwirinda kubogama ku mpamvu iyo ari yo yose. Murakoze. 146

Page 155

P.0. BOX 2197 KIGALI 1

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RPAA 00246/2022/CA

Case cited

RPAA 00032/2019/CA

Case cited

RPA 0343/10/CS

Case cited

RPA 00060/2021/CA

Case cited

RPAA 00396/2022/CA

Case cited

RPA 0010/06/CS

Case cited

RPAA 00171/2022/CA

Case cited

ICTR-96-13-A

Case cited

RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS

Case cited

RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC

Case cited

RPAA 00194/2021/CA

Case cited

RPAA0118/11/CS

Case cited

RPAA 00408/2020/CA

Case cited

RPAA 00147/2022/CA

Case cited

RCOMAA 00064/2019/CA

Case cited

Law No 22/2018 of 29/04/2018 on Civil, Commercial, Labour and Administrative Procedure

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 30/2018 of 02/06/2018 on Jurisdiction of Courts

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 68/2018 of 30/08/2018 on Criminal Offenses and Penalties

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 86/2013 of 11/09/2013 on General Statute for Public Servants

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 15/2004 of 12/06/2004 on Evidence

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 32/2016 of 28/08/2016 on Persons and Family

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 45/2011 of 25/11/2011 on Contracts

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No 007/2021 of 05/02/2021 on Companies

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.