RWANDA REVENUE AUTHORITY (RRA) v. KADELI

RWANDA REVENUE AUTHORITY (RRA) v. KADELI

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2014-02-21 - Case/document no.: RADA 0002/11/ 2014/SC - Collection: Supreme Court

Text

Page 1

Rwanda Revenue Authority (RRA) v. KADELI [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – 20014SC – RADA 0002/11/ (Kanyange, P.J., Mukandamage na Rugabirwa, J.) 21 Gashyantare, 2014] Amategeko y’ubutegetsi – Sitati y’abakozi ba Leta – Imiterere y’umurimo w’umukozi w’Ikigo cya Leta wasinye amasezerano y’akazi. Amategeko y’ubutegetsi – Gusesa amasezerano y’umurimo – uburyo iseswa ry’amasezerano y’umurimo rikorwamo k’umukozi ufunze by’agateganyo – Sitati igenga abakozi ba RRA,ingingo ya 47. Amategeko y’imisoro – Ubwoko bw’amafaranga asoreshwa ava k’umusaruro ukomoka ku kazi – Itegeko nº 16/2005 ryo kuwa 18/08/2005 rigena imisoro itaziguye ku musaruro, ingingo ya 13(13). Amategeko y’ubutegetsi – Amasezerano y’akazi – Indishyi zikomoko ku kudahahabwa icyemezo cy’umukoresha – Itegeko nº 51/2001 ryo kuwa 30/12/2001 ryerekeye umurimo, ingingo ya 30. Incamake y’ikibazo: Uwajuriye yagiranye amasezerano y’umurimo n’uregwa ariko azaguseswa kuberako uregwa yafunzwe ku mpamvu zidaturutse ku makosa y’akazi. Uregwa yaregeye Urukiko Rukuru asaba indishyi zitandukanye kuko yirukanwe mu buryo budakurikije amategeko ko kandi atabashije kwishyura inguzanyo yari afite muri Banki y’abaturage bikamuviramo gushyirwa muri ba bihemu kuko uwajuriye yanyujije umushahara kuyindi konti afite muri BCR. Urwo Rukiko rwemeje ko uwajuriye agomba kubimuhera indishyi, uwajuriye atanze ikirego cyo kwiregura urwo Rukiko

ntirwacyakira. Yajuririye Urukiko rw’Ikirenga avuga ko urukiko rwemeje ko uregwa yirukanwe mu buryo budakurikije amategeko kuko hakurikijwe itegeko ry’umurimo, nyamara n’iyo hakurikizwa itegeko rigena sitati y’abakozi ba Leta kandi rwanamugeneye indishyi zidafite ishingiro kuko yirukanwe hari impamvu igaragara, runazibarira ku mushahara utariwo.uregwa nawe yatanze ubujurire bwuririye kubundi avuga ko hari indishyi atagenewe akaba asaba ko yazigenerwa. Incamake y’icyemezo:1. Iyo umukozi atagaragaza icyemezo cy’ubuyobozi cyamushyize mu bakozi ba Leta bagengwa n’Itegeko nº 22/2002 ryo kuwa 09/07/2002 rishyiraho sitati rusange y’abakozi ba Leta icyo gihe abagegwa n’ Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo, kubijyanye n’iyirukanwa ry’umukozi ufunze, ingingo ya 17(e) y’Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo iteganya ko iyo umukozi afunzwe ariko ntakatirwe mu gihe cy’amezi atandatu (6), biba impamvu ituma amasezerano y’umurimo asubikwa, iyo arenze umukozi agifunze amasezerano y’umurimo araseswa.

2. Isubikwa ry’amasezerano y’umurimo rituma impande zombi zitubahiriza inshingano ziyemeje zo gukora kimwe no guhemba umushahara na za indamunite nkuko biteganywa n’Itegeko ry’umurimo ingingo 17, naho ingingo ya 47 ya sitati igenga abakozi b’uwajuriye ikavuga ko umukozi uri mu gifungo cy’agateganyo afite uburenganzira ku mushahara, indamunite n’ibindi agenerwa mu gihe cy’amezi atatu (3) iyo icyo gihe kirangiye arahagarikwa by’agateganyo, kubijyane n’indishyi uregwa asaba ntiyazihabwa kuko yirukanwe ku mpamvu yumvikana ikindi 1

Page 2

kuba uregwa atarabashije kwishyura umwenda uwajuriye nti yabitangira indishyi kuko konti yamwishyuriyeho ariyo yariryaramuhaye.

3. Umushara n’ibindi bijyana nawo bigomba gusoreshwa nkuko ingingo ya 13 (1) y’Itegeko nº 16/2005 ryo kuwa 18/08/2005 rigena imisoro itaziguye ku musaruro ibiteganya, kubijyanye “prime d’ancienneté”umukozi iyo atagaragaza uburyo yagiye azamuka mu ntera atayigenerwa nkuko biteganywa n’ingingo ya 73 ya sitati y’abakozi b’uregwa.

4. Indishyi uwajuriye asaba uregwa ntazihabwa igihe hari ibyo uregwa yaregeye atamuhaye ubwo yasesaga amasezerano akaba abitsindiye, kandi kuri uru rwego niwe wajuriye, bivuze rero ko atayishoye mu rubanza nta mpamvu. 5. kuba amasezerano y’umurimo yaresheshwe hakurikije ibiteganywa n’amategeko ntibitangirwa amafaranga ya “indemnités de licenciement”, kubyerekeye ay’integuza umukozi ayahabwa iyo yari akiri mu kazi, kubijyanye nanone n’indishyi zo kuba atarahawe icyemezo cy’umukoresha, uwajuriye agamba kubehera indishyi uregwa nkuko biteganywa n’ingingo ya 30 y’itegeko ryagengaga umurimo Ubujurire bufite ishingiro kuri bimwe; Ubujurire bwuririye ku bundi bufitete ishingiro kuri bimwe, amagarama y’urubanza aherereye k’uwajuriye. Amategeko yashingiweho: Itegeko nº 51/2001 ryo kuwa 30/12/2001 ryerekeye umurimo, ingingo ya 17(e),16 ,30 Itegeko nº 16/2005 ryo kuwa 18/08/2005 rigena imisoro itaziguye ku musaruro, ingingo ya 13(13) Itegeko nº 15/97 ryo kuwa 08/11/1997 rishyiraho Ikigo cy’imisoro n’amahoro (RRA), ingingo ya 26 Sitati igenga abakozi ba RRA, ingingo ya 6, 47 na 73. Nta rubanza rwifashishijwe Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] KADELI Alexis yagiranye amasezerano y’umurimo na Rwanda Revenue Authority (RRA) tariki ya 26/08/1998, aza gufungwa ku mpamvu zidaturutse ku makosa y’akazi, amasezerano araseswa, RRA ikavuga ko yabanje kumuhagarika mu gihe cy’amezi atatu (mise

en disponibilité) hashingiwe ku ngingo ya 48 y’amategeko agenga abakozi bayo, isesa amasezerano kuwa 23/08/2006 ishingiye ku biteganywa n’ingingo ya 17 y’Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo ryakurikizwaga, kubera ko yabuze mu kazi mu gihe kirenze amezi atandatu. [2] KADELI yaregeye Urukiko Rukuru asaba indishyi zitandukanye avuga ko yirukanwe mu buryo budakurikije amategeko, ko ndetse atabashije kwishyura inguzanyo yari afitiye Banki 2

Page 3

y’Abaturage, ishami rya Remera, yishyuraga ku mushahara, imushyira muri ba bihemu kubera ko RRA yanyujije umushahara we ku yindi konti yari afite muri BCR itabimumenyesheje. [3] Urukiko Rukuru KADELI yaregeye, rwasanze yari umukozi ugengwa n’Itegeko nº 22/2002 ryo kuwa 09/07/2002 rishyiraho sitati rusange y’abakozi ba Leta, kubera ko yakoraga umurimo uteganyijwe mu butegetsi bwite bwa Leta kandi ahembwa amafaranga akomoka ku mutungo wa Leta, ruvuga ko yirukanwe mu buryo budakurikije amategeko kuko yahagaritswe mu kazi by’igihe gito (mise en disponibilité) atabisabye, nyuma akirukanwa, kandi yaragombaga guhagarikwa by’agateganyo ku murimo (suspension de fonction) kubera ko yasibye akazi nta mpamvu zizwi, cyangwa ku mpamvu zihariye. [4] Urukiko rwategetse RRA kumwishyura indishyi z’amafaranga 3.210.000 kubera ko yirukanwe bikamugiraho ingaruka itari nziza, kuko byatumye atishyura banki yishyuraga ku mushahara, maze akitwa bihemu, n’amafaranga 1.605.000 ya konji z’umwaka zihemberwa atahawe, na 300.000 Frw y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya avoka, yose hamwe aba 5.115.000 Frw. Urukiko rwanze kwakira ikirego cyo kwiregura cya RRA kigamije gusaba indishyi kubera kuyisebya no gukurikirana urubanza. [5] RRA yajuririye Urukiko rw’Ikirenga ivuga ko urukiko rwemeje ko KADELI yirukanwe mu buryo budakurikije amategeko kuko hakurikijwe itegeko ry’umurimo, nyamara n’iyo hakurikizwa itegeko

rigena sitati y’abakozi ba Leta ingaruka zari kuba zimwe zo guhagarikwa no kwirukanwa, kuko yabuze ku kazi ku mpamvu ze bwite. Urukiko kandi ngo rwamugeneye indishyi zidafite ishingiro kuko yirukanwe hari impamvu igaragara, runazibarira ku mushahara utariwo. RRA isaba ko yatanga 10.000.000 Frw y’indishyi kuko yayikuruye mu manza zidafite ishingiro. [6] KADELI asanga ubujurire bwa RRA nta shingiro bufite, agasaba ko ku ndishyi yagenewe n’urukiko hakwiyongeraho izindi yari yaregeye atahawe. [7] Iburanisha ry’urubanza ryabaye mu ruhame tariki ya 09/07/2013, no kuwa 14/01/2014, KADELI yunganiwe na Me MURINZI Jean de Dieu na Me UWAMUNGU Jean Marie Vianney, RRA iburanirwa na Me GASANA Raoul na Me TUGIRUMUREMYI Raphael II. IBIBAZO BIRI MU RUBANZA N’ISESENGURA RYABYO A. UBUJURIRE BWA RRA 1. Kumenya itegeko ryagombaga gushingirwaho n’Urukiko Rukuru mu gusuzuma niba KADELI yarirukanwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko. [8] Uburanira RRA avuga ko urukiko rwemeje ko KADELI yirukanwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko kuko yahagaritswe by’agateganyo mu kazi hashingiwe ku ngingo ya 47 ya sitati y’abakozi bayo, agasezererwa hakurikijwe ingingo ya 17 y’Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo ryakurikizwaga, aho gukurikiza ingingo ya 65 y’Itegeko nº 22/2002 ryo kuwa 09/07/2002 rishyiraho sitati rusange y’abakozi ba Leta, nyamara narwo rwaremeraga ko yabuze ku kazi ku mpamvu ze bwite mu gihe kirenze amezi 6. Asanga rero kuba harakoreshejwe rimwe muri ayo mategeko kandi haragombaga gukoreshwa irindi bitavanaho iyo mpamvu 3

Page 4

yatumye yirukanwa, ahubwo urukiko rwari kugaragaza itegeko ryagombaga kugenderwaho, ariko guhagarikwa no kwirukanwa bikagumana agaciro kabyo, kuko n’ubundi umwanzuro wagombaga kuba umwe. [9] KADELI n’umwunganira bavuga ko RRA itagomba kunenga icyemezo cy’Urukiko Rukuru, kuko nta mpamvu yari ihari yo kumwirukana, ko kandi n’iyo biba ngombwa ko yirukanwa byari gukorwa mu buryo bukurikije amategeko. Bavuga ko kubera ko yari umukozi wa Leta hagombaga gukurikizwa ingingo ya 65 y’Itegeko nº 22/2002 ryo kuwa 09/07/2002 rishyiraho sitati rusange y’abakozi ba Leta.

UKO URUKIKO RUBIBONA [10] Ku byerekeranye n’uko abakozi basanzwe ba RRA bashyirwaho n’uko bakurwa ku mirimo yabo, ingingo ya 26 y’Itegeko nº 15/97 ryo kuwa 08/11/1997 rishyiraho Ikigo cy’imisoro n’amahoro (RRA), iteganya ko abo bakozi bashyirwaho n’Ubuyobozi bwacyo, naho ingingo ya 6 ya sitati igenga abakozi b’icyo kigo ikavuga ko abakozi bacyo kugeza ku ntera ya “Chef de division” bashyirwaho kandi bagakurwa ku mirimo yabo na Komiseri Mukuru amaze kugisha inama Komite y’ubuyobozi. [11] Inyandiko zikubiye muri dosiye zigaragaza ko KADELI yahawe akazi muri RRA hasinywe amasezerano y’akazi hagati ye na Komiseri Mukuru wa RRA, yemezwa n’Ubugenzuzi bw’Umurimo, ko kandi igihe ayo masezerano yaseswaga, KADELI yari afite intera ya “Chef de division”. Nta kindi cyemezo cy’ubuyobozi KADELI agaragaza cyaba cyaramushyize mu bakozi ba Leta bagengwa n’Itegeko nº 22/2002 ryo kuwa 09/07/2002 rishyiraho sitati rusange y’abakozi ba Leta, bityo itegeko rigomba gushingirwaho muri uru rubanza akaba ari Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo ryakurikizwaga igihe amasezerano yaseswaga. [12] Ku birebana n’uburyo KADELI yirukanwemo, ingingo ya 17, e) y’Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo rimaze kuvugwa, iteganya ko iyo umukozi afunzwe ariko ntakatirwe mu gihe cy’amezi atandatu (6), biba impamvu ituma amasezerano y’umurimo asubikwa, bikaba rero byumvikana ko mu gihe KADELI yari afunze kuva tariki ya

22/02/2006 kugeza kuwa 23/08/2006, amasezerano yari afitanye na RRA yari asubitse, nyuma yaho ikaba ari bwo yashoboraga kuyasesa. [13] Muri dosiye hari ibaruwa nº 1628/ RRA /CG/HR &A/06 yo kuwa 05/12/2006 Komiseri Mukuru wa RRA yandikiye KADELI amumenyesha ko amasezerano asheshwe uhereye tariki ya 23/08/2006, bikaba bigaragara ko kuri iyo tariki amezi atandatu avugwa mu itegeko yari arangiye kandi agifunze, bityo kuba RRA yarasheshe amasezerano bikaba byarashingiye ku mpamvu yumvikana.

2. Kumenya niba KADELI yaragenewe indishyi zidafite aho zishingiye. Indishyi z’akababaro [14] Uburanira RRA avuga ko urukiko rwageneye KADELI indishyi zingana na 3.210.000 Frw zishingiye ku kababaro no kuba atarishyuye banki umwenda yari ayibereyemo, izo ndishyi zikaba zidafite aho zishingiye kubera ko hari impamvu igaragara yatumye ahagarikwa ku kazi by’agateganyo ndetse n’amasezerano agaseswa, ko kuba atarabashije kwishyura banki byatewe 4

Page 5

n’uko atari akiri ku kazi, ibyo bikaba bitabazwa RRA kuko yakoze ibyo amategeko ateganya. Avuga ko kandi izo ndishyi zabariwe ku mushahara utari wo. [15] Ku byerekeye igisebo KADELI avuga ko yatewe no gushyirwa muri ba bihemu kubera kutishyura umwenda wa banki, uburanira RRA avuga ko nawe yemera ko umushahara washyizwe kuri konti ye, iyo konti ikaba ari iyo KADELI yayimenyesheje kuko yo idafite uburenganzira bwo gufunguriza umukozi konti muri banki. [16] KADELI n’umwunganira bavuga ko izo ndishyi yagenewe ari nkeya, ko ahubwo zakwiyongera zikaba 30.000.000 Frw, ko kandi zagombaga gushingira ku mushahara we wa nyuma uhwanye na 535.958 Frw kuko yari yarazamuwe ku ntera ya “Directeur" ari muri “intérim”, kandi zikabarwa kuva yirukanwe kugeza urubanza rubaye itegeko.

UKO URUKIKO RUBIBONA [17] Ingingo ya 16 y’Itegeko nº 51/2001 ryerekeye umurimo ryakurikizwaga igihe RRA yasesaga amasezerano y’umurimo yagiranye na KADELI, iteganya ko isubikwa ry’amasezerano y’umurimo rituma impande zombi zitubahiriza inshingano ziyemeje zo gukora kimwe no guhemba umushahara na za indamunite, naho ingingo ya 47 ya sitati igenga abakozi ba RRA ikavuga ko umukozi uri mu gifungo cy’agateganyo afite uburenganzira ku mushahara, indamunite n’ibindi agenerwa mu gihe cy’amezi atatu (3). Iyo icyo gihe kirangiye arahagarikwa by’agateganyo (mise en disponibilité). [18] Urukiko rusanga RRA yari ifite inshingano yo guhemba KADELI imishahara ye y’amezi atatu mu gihe amasezerano y’umurimo yari asubitswe nk’uko yabikoze, hakaba rero nta zindi ndishyi KADELI yagenerwa kuko yirukanwe ku mpamvu yumvikana nk’uko byasobanuwe haruguru. [19] Kuba KADELI avuga ko atabashije kwishyura umwenda wa Banki y’Abaturage, ishami rya Remera, akitwa bihemu, urukiko rurasanga nta ndishyi RRA igomba kubitangira kuko nta ruhare yabigizemo, kubera ko konti yamuhembeyeyeho muri BCR ari iye yayihaye, akaba atavuga rero ko umushahara we utamugezeho. [20] Hashingiwe ku bimaze kuvugwa, urukiko rurasanga indishyi zingana na 3.210.000 Frw KADELI yari yagenewe n’Urukiko rubanza zigomba kuvaho kuko ntaho zishingiye.

3. Umushahara wa nyuma KADELI yagombaga guhabwa (décompte final). [21] Uburanira RRA avuga ko nk’uko bigaragara muri “décompte final” yasabwe n’urukiko, KADELI yari ku ntera ya “Chef de division”, bityo umushahara yagombaga kumuha ukubiyemo n’amafaranga atangwa mu kigwi cya konji atahawe igihe yasesaga amasezerano, ukaba uhwanye na 1.644.867 Frw, hakosowe ikosa rigaragara mu mibare yakozwe aho bakuyemo amafaranga 928.107 y’imishahara y’amezi atatu yamuhembye. [22] Asobanura ko mu mwaka wa 2003, KADELI yahembwaga 299.475 FRW ku kwezi, mu myaka ya 2004-2005 ahembwa 311.475 Frw ku kwezi, muri 2006 abona umushahara wa 598.781 Frw ku kwezi, iyo mishahara akaba ariyo yahereweho habarwa amafaranga atangwa mu mu mwanya wa konji atahawe. 5

Page 6

[23] KADELI n’umuburanira bavuga ko bemera ko yari ageze ku ntera ya “Chef de division”, ko ariko “décompte final” ari urukiko rwayisabye kuko atayikorewe igihe yirukanwaga, RRA ikaba noneho yemera ko itamuhaye amafaranga atangwa mu kigwi cya konji yaregeye. [24] Ikindi banenga iyo “décompte final” ngo n’uko yaciriweho umusoro, kandi hakaba hatabariwemo “prime d’ancienneté” ya 5 % iteganywa mu ngingo ya 74 ya sitati y’abakozi ba RRA, ko rero hakurikijwe imibare uko bayikoreye, basanga RRA igomba kumuha 8.441.460 Frw.

UKO URUKIKO RUBIBONA [25] Mu rubanza rubanziriza urundi rwaciwe tariki ya 13/09/2013, urukiko rwasanze RRA igomba gukorera KADELI “décompte final” kugira ngo hagaragazwe amafaranga y’umushahara imugomba itamuhaye ubwo amasezerano yaseswaga, bikaba bigaragara rero ko amafaranga atangwa mu kigwi cya konji KADELI yaregeye itayamuhaye kuva mu mwaka wa 2003 kugeza mu mwaka wa 2006, akaba agomba kuyahabwa nk’uko RRA yayabaze, kuko ayabazwe n’urukiko yashingiye ku mushahara utari wo kubera ko imishahara ye yagiye ihinduka muri icyo gihe cyose, nk’uko KADELI nawe abyemera. [26] Ku kibazo cyo kumenya niba umushahara n’ibindi bijyanye nawo bikubiye muri “décompte final” bigomba gusoreshwa, ingingo ya 13,1º y’Itegeko nº 16/2005 ryo kuwa 18/08/2005 rigena imisoro itaziguye ku musaruro, iteganya ko “umusaruro ukomoka ku kazi ugizwe n’amafaranga yose yishyurwa umukozi hamwe n’agaciro k’ibintu bihabwa umukozi bijyanye n’akazi ke, ayo mafaranga akaba ari aya akurikira: ibihembo, umushahara, amafaranga yishyurwa mu gihe cy’ikiruhuko, amafaranga yishyurwa mu gihe cy’uburwayi n’agenerwa kwivuza, amafaranga atangwa mu mwanya w’ikiruhuko, amafaranga y’insimburamubyizi, amafaranga yishyurwa uwatumwe, amafaranga atangwaho ishimwe hamwe n’agahimbazamusyi”, bityo rero kuba uwo mushahara warasoreshejwe bikaba byubahirije iryo tegeko. [27] Ku byerekeye “prime d’ancienneté”, KADELI avuga ko atabariwe muri

“décompte final”, ingingo ya 73 ya sitati y’abakozi ba RRA ivuga ko abakozi bari mu ntera ya 1-7 bahabwa 5% y’umushahara (salaire de base) iyo bavuye mu ntera bajya mu yindi, ariko KADELI nta kimenyetso agaragaza cy’uburyo yagiye azamuka mu ntera ku buryo yayigenerwa. [28] Hashingiwe rero ku bimaze kuvugwa, urukiko rurasanga KADELI agomba guhambwa amafaranga 1.644.867 y’ibyo atahawe yari afitiye uburenganzira nk’uko yabazwe na RRA kuko ibyo ayanenga nta shingiro bifite.

4. Indishyi zisabwa na RRA [29] Uburanira RRA avuga ko KADELI akwiye kuyiha indishyi zingana na 10.000.000 Frw kubera gukomeza gukururwa mu manza zidafite ishingiro. [30] KADELI n’umwunganira bavuga ko nta ndishyi agomba guha RRA kuko ariyo yakoze amakosa yo kumwirukana mu buryo budakurikije amategeko, ko ahubwo ariyo yazitanga. 6

Page 7

[31] Urukiko rurasanga indishyi RRA isaba KADELI itazigenerwa kubera ko hari ibyo KADELI yaregeye itamuhaye ubwo yasesaga amasezerano akaba abitsindiye, kandi kuri uru rwego niyo yajuriye, bivuze rero ko atayishoye mu rubanza nta mpamvu. B. UBUJURIRE BWURIRIYE KU BUNDI BWA KADELI [32] KADELI n’umwunganira bavuga ko hari ibyo yari yeregeye ariko urukiko ntirwabimugenera, akaba asaba ko yahabwa ibi bikurikira: “Indemnités de licenciement” zihwanye na 535.000 Frw x amezi 6 = 3.210.000 Frw; Indishyi kubera icyemezo cy’umukoresha atahawe (attestations de services rendus) zingana na 535.000 Frw x amezi 6 = 3.210.000 Frw; Amafaranga y’integuza; Amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya avoka. [33] Uburanira RRA avuga ko nta “indemnités de licenciement” KADELI yagenerwa, ko kandi yemeranya n’urukiko rubanza ko nta ndishyi yahabwa zo kuba atarahawe “attestation de services rendus” kuko atayisabye ngo ayimwe, ko n’amafaranga y’integuza atayahabwa kuko atagaragaza itegeko ashingiraho ayasaba.

UKO URUKIKO RUBIBONA [34] Ku byerekeye amafaranga ya “indemnités de licenciement” KADELI asaba RRA kubera ko yirukanwe mu buryo budakurikije amategeko, n’ay’integuza, urukiko rurasanga atagomba kuyahabwa kuko, nk’uko byasobanuwe haruguru, amasezerano ye y’umurimo yasheshwe hashingiwe ku mpamvu yumvikana, kandi mu buryo bukurikije amategeko, akaba nta n’integuza yagombaga guhabwa kuko atari mu kazi. [35] Ku birebana n’indishyi KADELI asaba zishingiye ku kuba atarahawe icyemezo cy’umukoresha (attestation de services rendus), Urukiko rusanga RRA igomba kuzimuha kubera ko yagombaga guhita ikimuha ubwo amasezerano yaseswaga hamwe n’umushahara we wa nyuma nk’uko bitaganywa mu ngingo ya 30 y’itegeko ryagengaga umurimo ryavuzwe haruguru. Bigaragara kandi ko n’aho KADELI afunguriwe, icyo cyemezo ntacyo RRA yamuhaye kugeza ubu, ngo yange kugifata, ahubwo cyakozwe kuwa 27/09/2013 kubera uru rubanza. [36] Ku byerekeye ingano y’izo ndishyi, urukiko rurasanga mu bushishozi KADELI agomba kugenerwa izingana n’umushahara we w’amezi abiri, hashingiwe kuwo yahembwaga mu mwaka wa 2006 (salaire net) nk’uko ugaragara muri “décompte final”, ni ukuvuga 598.781 Frw x 2 = 1.197.562 Frw. [37] Ku birebana n’amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya avoka, urukiko rurasanga kuri uru rwego KADELI ntayo yagenerwa kuko hari ibyo atsindiwe, hakaba hagomba kugumaho 300.000 Frw yagenewe n’Urukiko Rukuru. 7

Page 8

III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [38] Rwemeje ko ubujurire bwa RRA bufite ishingiro kuri bimwe; [39] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na KADELI Alexis bubwuririyeho bufite ishingiro kuri bimwe; [40] Rutegetse RRA kwishyura KADELI Alexis amafaranga 1.644.867 Frw y’ibyo atahawe yari afitiye uburenganzira, 1.197.562 Frw y’indishyi za “attestation de services rendus” itamuhaye, na 300.000 Frw y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya avoka yagenwe n’Urukiko Rukuru, yose hamwe akaba 3.142.429 Frw. [41] Rutegetse RRA kwishyura amafaranga 32.600 y’amagarama y’urubanza. 8